← Κύπρος

Κώστας Μαρίνου ν. Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, Αρ. Παραπομπής : 41/2013, 23/10/2015

Κώστας Μαρίνου ν. Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, Αρ. Παραπομπής : 41/2013, 23/10/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2015:A87 ΣΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΝ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Ειδοποίηση Παραπομπής Αρ. Παραπομπής : 41/2013 (Ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερομηνίας 13.05.2014) Μεταξύ: Κώστας Μαρίνου Απαιτητή και Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων Απαλλοτριώνουσας Αρχής Ημερομηνία: 23 Οκτωβρίου, 2015 Εμφανίσεις: Για τον Απαιτητή: κα Μ. Κοζάκου για Ανδρέας Σ. Αγγελίδης Δ.Ε.Π.Ε. & Παναγιώτης Νικολάου Για την Αποζημιούσα Αρχή: Καμιά εμφάνιση Α Π Ο Φ Α Σ Η Με Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με αριθμό 884 η οποία δημοσιεύτηκε στο Παράρτημα ΙΙΙ Μέρος ΙΙ της Επίσημης Εφημερίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 4.11.2011 και Διάταγμα Απαλλοτρίωσης με αριθμό 512 το οποίο επίσης δημοσιεύτηκε στο Παράρτημα ΙΙΙ Μέρος ΙΙ της Επίσημης Εφημερίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 10.08.2012, η Απαλλοτριώνουσα Αρχή, δηλαδή το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, απαλλοτρίωσε τα πιο κάτω περιγραφόμενα κτήματα ιδιοκτησίας του Απαιτητή τα οποία συνιστούσαν ένα ενιαίο σύνολο και γι΄αυτό στη συνέχεια θα αναφέρονται ως το απαλλοτριωθέν ακίνητο. Το έργο αφορούσε την ανέγερση Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων και δεξαμενής αποθήκευσης ανακυκλωμένου νερού και για τη δημιουργία δρόμων πρόσβασης:

  1. Χωράφι με δένδρα και δικαίωμα διαβάσεως, Τεμάχιο 440, Κτηματικό Σχέδιο 2-274-382, Αρ. Εγγραφής 311100/00/3413, Άχνα
  2. Χωράφι με δένδρα και δικαίωμα διαβάσεως, κατοικία, διάτρηση, δεξαμενή, αποθήκη και περίφραξη, Τεμάχιο 439, Κτηματικό Σχέδιο 2-274-382, Αρ. Εγγραφής 311100/00/3413, Άχνα (εντός των ορίων των Αγγλικών Βάσεων)
  3. Χωράφι με δένδρα και δικαίωμα διαβάσεως, Τεμάχιο 347, Κτηματικό Σχέδιο 2-274-382, Αρ. Εγγραφής 311100/00/49, Άχνα
  4. Χωράφι με δένδρα, Τεμάχιο 44, Κτηματικό Σχέδιο 2-274-382, Αρ. Εγγραφής 311100/00/3414, Άχνα
  5. Χωράφι με δένδρα και δικαίωμα διαβάσεως, κατοικία, διάτρηση, δεξαμενή, Τεμάχιο 442, Κτηματικό Σχέδιο 2-274-382, Αρ. Εγγραφής 311100/00/3415, Άχνα (ήμισυ μερίδιο). Ο Απαιτητής εισέπραξε με την επιφύλαξη του δικαιώματος του να αποταθεί στο Δικαστήριο για τον καθορισμό του ποσού της αποζημίωσης, ως είχε δικαίωμα να πράξει, το συνολικό ποσό των €433.912,02σ. και όχι όπως δηλώνει στην ένορκη δήλωση του, φαίνεται εκ παραδρομής, το ποσό των €470.358,95σ. Το πιο πάνω ποσό των €433.912,02σ. επιβεβαιώνεται και από τα ποσά των πέντε επιταγών που εκδόθηκαν επ΄ονόματι του Απαιτητή (Τεκμ. 8) καθώς η 6η επιταγή αφορά, όπως φαίνεται, τον συνιδιοκτήτη του σε ένα από τα απαλλοτριωθέντα τεμάχια. Το ποσό αυτό του προσφέρθηκε από την Απαλλοτριώνουσα Αρχή ως αποζημίωση σύμφωνα με την εκτίμηση της για την αξία τόσο της ακινήτου περιουσίας του συμπεριλαμβανομένων και των διαφόρων οικοδομημάτων που βρίσκονταν εντός αυτής και της περίφραξης της όσο και των δέντρων, της ηλεκτρικής εγκατάστασης, του αρδευτικού και άλλου εξοπλισμού που βρίσκονταν εντός αυτού. Το κτήμα με τις οικοδομές που διέθετε όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες που επισυνάπτονται στην έκθεση εκτίμησης του κ. Ταλαττίνη (Τεκμ. 11), θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως κατοικία αλλά με τον εξοπλισμό του και τον αριθμό των δέντρων που διέθετε και τον υπόλοιπο εξοπλισμό φαίνεται ότι ήταν ένα οργανωμένο περιβόλι στο οποίο μάλιστα εκτρέφονταν και πουλερικά. Ο Απαιτητής καταχώρησε την παρούσα παραπομπή την 12.07.2013 αρχικά εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Από την ημερομηνία που φέρουν οι επιταγές πληρωμής του Απαιτητή είναι φανερόν ότι η παραπομπή καταχωρήθηκε εντός της τασσόμενης προθεσμίας των 75 ημερών. Σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά από αίτηση του Απαιτητή και σχετικό διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο εκδόθηκε την 13.05.2014 ο τίτλος της παραπομπής τροποποιήθηκε και η Κυπριακή Δημοκρατία αντικαταστάθηκε από το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων ως της Αποζημιούσης Αρχής. Η τροποποιηθείσα παραπομπή επιδόθηκε σύμφωνα με ένορκη δήλωση επιδότη που βρίσκεται στο φάκελο στον Πρόεδρο του εν λόγω Συμβουλίου την 30.06.
  6. Έκτοτε δεν επιδείχθηκε οποιοδήποτε ενδιαφέρον εκ μέρους του Συμβουλίου με καταχώρηση Ειδοποίησης Εμφάνισης ή Υπεράσπισης και έτσι η πλευρά του Απαιτητή καταχώρησε αίτηση για απόφαση ως η Ειδοποίηση Παραπομπής λόγω μη εμφάνισης. Η υπόθεση προχώρησε με τη διαδικασία της απόδειξης των ζημιών τις οποίες υπέστη ο Απαιτητής. Κατάθεσε ενόρκως ο ίδιος ο Απαιτητής και κάλεσε ως μάρτυρα προς υποστήριξη των απαιτήσεων του τον κ. Κυριάκο Ταλαττίνη, εκτιμητή ακινήτων, ο οποίος κατάθεσε ως εμπειρογνώμονας επί εκτιμήσεων αξίας ακινήτων όπως και των οικοδομών επί αυτών και του άλλου εξοπλισμού που παρέμεινε στο απαλλοτριωθέν κτήμα για τα οποία θα γίνει λεπτομερής αναφορά σε άλλο σημείο της απόφασης μου. Ο Απαιτητής στην ένορκη κατάθεση του (Έγγραφο 1), δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου τα ακόλουθα καταθέτοντας ταυτόχρονα και διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια προς απόδειξη της απαίτησης του (καταγράφονται αυτολεξεί): «
  7. Διά της παρούσας Παραπομπής αιτούμαι από το Δικαστήριο τον καθορισμό της εύλογης και δίκαιης αποζημίωσης για την αναγκαστικά απαλλοτριωθείσα έκταση της ακίνητης ιδιοκτησίας μου.
  8. Ειδικότερα, με τις διοικητικές του πράξεις α) αρ. 884/4.11.2011 (Γνωστοποίηση Απαλλοτριώσεως - αρ. 4449, Παράρτημα ΙΙΙ Μέρος ΙΙ της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας) και β) αρ. 512/10.8.2012 (Διάταγμα - αρ. 4449, Παράρτημα ΙΙΙ Μέρος ΙΙ της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας), το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, απαλλοτρίωσε αριθμό ακινήτων μεταξύ των οποίων και τα πιο πάνω περιγραφόμενα. Καταθέτω ως Τεκμ. 1 την Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης και ως Τεκμ. 2 το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης.
  9. Σκοπός της Απαλλοτρίωσης ήταν η ανέγερση σταθμού επεξεργασίας λυμάτων και δεξαμενής αποθήκευσης ανακυκλωμένου νερού και η δημιουργία δρόμων πρόσβασης στην Άχνα, για σκοπούς δημόσιας ωφελείας, δηλαδή για επίτευξη και προαγωγή των σκοπών της Απαλλοτριούσας Αρχής.
  10. Περί της δημοσίευσης της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης ενημερώθηκα με επιστολή της Απαλλοτριούσας Αρχής, στις 09.11.11, την οποία και καταθέτω ως τεκμ.
  11. Ακολούθησε η επιστολή μου ημερ. 17.11.11, προς τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, με την οποία δήλωσα ότι είμαι σύμφωνος για την απαλλοτρίωση μόνο εάν η αποζημίωση που θα πρότεινε η Απαλλοτριούσα Αρχή, ήταν ισοδύναμη και/ή ανάλογη με την πραγματική αξία των κτημάτων μου μαζί με την κατοικία και τα δένδρα. Καταθέτω την εν λόγω επιστολή ως τεκμ.
  13. Στις 31.07.2012, μέσω των δικηγόρων μου, έστειλα επιστολή στην Αποζημιούσα Αρχή και τον Έπαρχο Αμμοχώστου, για να πληροφορηθώ για την δημοσίευση ή μη του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης. Καταθέτω την εν λόγω επιστολή με τα αποδεικτικά αποστολής της με τηλεομοιότυπο, ως τεκμ.
  14. Ο Αν. Έπαρχος Αμμοχώστου με πληροφόρησε στις 07.08.2012 ότι η δημοσίευση του Διατάγματος υπολογίζετο να γίνει εντός των προσεχών τότε ημερών. Καταθέτω την επιστολή του ως τεκμ.
  16. Με πέντε

(5)επιστολές τους ημερ. 27.12.2012, που αφορούσαν τα τεμάχια με αριθμούς 439, 441, 440, 347 και 442, οι εξουσιοδοτημένοι από την Απαλλοτριούσα Αρχή, εκτιμητές, προσφέρθηκαν συγκεκριμένα ποσά ως δήθεν δίκαια αποζημίωση. Καταθέτω τις επιστολές ως τεκμ. 7(Α), 7(Β), 7(Γ), 7(Δ) ΚΑΙ 7(Ε) αντίστοιχα.
  1. Αποδέχτηκα στις 26.02.2013 την προσφορά (βλ. τελευταίες σελίδες Τεκμηρίων 7(Α)-7(Ε)), όμως, ως εδικαιούμουν, επιφύλαξα το δικαίωμά μου, να διεκδικήσω ως αποζημίωση την όποια διαφορά με την πραγματική αξία των ακινήτων μου, δια της καταχώρησης παραπομπής, ως η παρούσα. Τούτο το δικαίωμα μου άλλωστε, το διευκρίνισε ως νόμιμο δικαίωμα και η Αποζημιούσα Αρχή στην προσφορά της, δηλαδή ότι δικαιούμαι να αποδεχθώ την προσφερόμενη αποζημίωση, με επιφύλαξη καθορισμού της αποζημίωσης από το Δικαστήριο, υπό τον όρο ότι θα έδινα τη συγκατάθεση μου να εγγραφεί η ιδιοκτησία επ' ονόματι της Απαλλοτριούσας Αρχής, όπως και έκανα. Με 6 επιταγές ημερ. 26.04.2013 μου στάληκαν επιταγές για το συνολικό ποσό των €470.358,95σ. (Σ.Σ. εδώ παρεμβάλλω ότι το ποσό που είσπραξε στην πραγαμτικότητα ήταν αυτό των €433.912,02 καθώς η τελευταία επιταγή του Τεκμ. 8 είχε εκδοθεί στο όνομα του Φανή Κώστα Χρίστου, ιδιοκτήτη όπως φαίνεται του ½ μεριδίου του Τεμ. 442). Στο πιο πάνω ποσό περιλαμβάνονταν οι τόκοι μέχρι την ημερομηνία έκδοσης των σχετικών επιταγών, ως η προσφορά της Απαλλοτριούσας Αρχής. Καταθέτω δέσμη αντιγράφων των εν λόγω επιταγών ως Τεκμ.8 και αντίγραφα της ανάλυσης των καταβληθέντων ποσών για κάθε τεμάχιο, με βάση τους υπολογισμούς της Απαλλοτριούσας Αρχής, ως τεκμ.
  2. Με βάση δε την επιφύλαξή μου καταχώρησα εμπρόθεσμα την παρούσα Παραπομπή στις 12.07.
  4. Θεωρώ ότι για τον καθορισμό της δίκαιης και εύλογης, κατά το Σύνταγμα και το Νόμο, αποζημίωσης που δικαιούμαι, η προσφορά της Απαλλοτριούσας Αρχής (Τεκμ. 7(Α)-7(Ε)), παρέλειψε να λάβει και /ή δεν έλαβε υπόψη ότι η αξία της γης θα πρέπει να λογιστεί ως ίση προς την αξία που θα επέφεραν τα κτήματα εάν πωλούντο εκουσίως στην ελεύθερη αγορά κατά το χρόνο της δημοσίευσης της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Δηλαδή, το ύψος της αποζημίωσης που εισέπραξα δεν ισούται με το ποσό το οποίο θα απέφερε η πώληση των κτημάτων στην ελεύθερη αγορά κατά το χρόνο της δημοσίευσης της γνωστοποίησης, συνεπώς ως ιδιοκτήτης του κτήματος δεν αποκαταστάθηκα με τη χρηματική νόμιμη αποζημίωση ώστε να βρισκόμουν με ίση προς την αξία των κτημάτων μου, νόμιμη αποζημίωση.
  5. Πέραν τούτου, θεωρώ ότι έχω υποστεί πρόσθετη ζημιά στα δικαιώματα ιδιοκτησίας μου, συνεπεία της διαδικασίας απαλλοτρίωσης και της καθυστέρησης των διαδικασιών μεταξύ γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης και πραγματικής καταβολής της αποζημίωσης, γεγονός που οφείλεται αποκλειστικά στην κωλυσιεργία της Αποζημιούσας Αρχής. Οι πράξεις αυτές του Συμβουλίου, ως με πληροφόρησαν οι δικηγόροι μου, ισοδυναμούν με παράβαση του άρθρου 23 του Συντάγματος και του άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμόν 1 της Σύμβασης.
  6. Για τους σκοπούς της παρούσας παραπομπής αποτάθηκα στο γραφείο Εκτιμητών, Rois Nicolaides & Associates, οι οποίοι ετοίμασαν σχετική έκθεση υπολογισμού της καταβλητέας αποζημίωσης, την οποία καθόρισαν στο ποσό των €556,902= πλέον νενομισμένους τόκους από την ημερομηνία της Γνωστοποίησης. Η εν λόγω εκτίμηση ημερ. 18.07.13, θα κατατεθεί από τον μέτοχο - διευθυντή της εταιρείας, κ. Κυριάκο Ταλαττίνη, ο οποίος και την ετοίμασε.
  7. Εξ' όσων με ενημέρωσαν οι δικηγόροι μου, στις 13.05.2014 δόθηκε διάταγμα του Δικαστηρίου για τροποποίηση του τίτλου της παρούσας Παραπομπής. Ακολούθως, καταχωρήθηκε Τροποποιημένη Ειδοποίηση Παραπομπής η οποία επεδόθη στην Αποζημιούσα Αρχή, την 30.06.2014, Αντίγραφο της απόδειξης επίδοσης κατατίθεται ως Τεκμ.
  9. Έκτοτε, το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Κοκκινοχωρίων, παραλείπει να εμφανιστεί στην παρούσα διαδικασία. Γι' αυτό και αιτούμαι απόφαση εναντίον του, ως η Ειδοποίηση Παραπομπής ήτοι €500,000 πέραν και/ή πρόσθετα του προσφερθέντος ποσού, πλέον τόκοι, πλέον επαγγελματικά έξοδα/δικαιώματα, πλέον φόροι και Φ.Π.Α.» Με δήλωση της ευπαιδεύτου συνηγόρου που εκπροσωπούσε τον Απαιτητή στις 20.03.2015, η οποία καταγράφηκε στο πρακτικό του Δικαστηρίου, σε σχέση με την αξίωση της παρ. 12, όπως καταγράφηκε πιο πάνω, η απαίτηση περιορίστηκε σε όσα ο εκτιμητής καθορίζει ως δίκαιη αποζημίωση αφαιρουμένου ασφαλώς του ποσού που ήδη του έχει καταβληθεί από την Απαλλοτριώνουσα Αρχή. Ο κ. Κ. Ταλαττίνης υιοθέτησε το περιεχόμενο της εκτίμησης του η οποία σημειώθηκε ως Τεκμ. 11 και στις ένορκες δηλώσεις του ανέφερε τα ακόλουθα: «
  10. Ονομάζομαι Κυριάκος Ταλαττίνης και είμαι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του ΕΤΕΚ ως εκτιμητής, έχοντας πείρα πέραν των 22 ετών. Είμαι κάτοχος πτυχίου Bsc (Hons) Land Administrator και είμαι Μέλος του ΕΤΕΚ ως Εκτιμητής Ακινήτων, Μέλος του Βασιλικού Ινστιτούτου Εκτιμητών Ακινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου (RICS) και Μέλος του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών Ακινήτων Κύπρου.
  11. Από το 1992, εργάζομαι στο γραφείο Ρόης Νικολαίδης - Κ. Ταλαττίνης - Φ. Χριστοδούλου (Chartered Surveyors & Valuers) L.L.C.
  12. Από το 1996 μέχρι και σήμερα είμαι μέτοχος - διευθυντής της εταιρείας ROIS NICOLAIDES & ASSOCIATES, η οποία μετονομάσθηκε σε Ροής Νικολαίδης - Κ. Ταλαττίνης - Φ. Χριστοδούλου (Chartered Surveyors & Valuers) L.L.C. Πρόκειται για ένα από τα πλέον αναγνωρισμένα γραφεία για εκπόνηση εκτιμήσεων γης, το οποίο ιδρύθηκε το
  13. Σήμερα, αναγνωρίζεται ως μια από τις μεγαλύτερες και καλύτερες εταιρείες του είδους της στην Κύπρο, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο.
  14. Η εταιρεία μου είναι ένα επαγγελματικό πολύπλευρο γραφείο Κτηματικών Συμβούλων με γραφεία σε όλες τις πόλεις και στελεχώνεται από 17 άτομα, με επιστημονικό προσωπικό που περιλαμβάνει πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες, εκτιμητές, οικονομολόγους και πωλητές ακινήτων και προσφέρει υπηρεσίες εκτιμήσεων ακινήτων, διεύθυνσης, έργων, διαχείρισης, κτιρίων, πωλήσεις, αγορές ενοικιάσεις ακινήτων, μελέτες βιωσιμότητας και επιμόρφωση του κοινού.
  15. Γνωρίζω τον Κώστα Μαρίνου, Αιτητή στην παρούσα παραπομπή από το 2013 όταν μου ζήτησε να ετοιμάσω έκθεση εκτίμησης για τα επηρεαζόμενα υπό απαλλοτρίωση τότε, τεμάχια του στην Άχνα, για σκοπούς υπολογισμού της αποζημίωσης που θα έπρεπε να καταβληθεί τον ουσιώδη χρόνο, ήτοι την ημερομηνία δημοσίευσης της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης. Αντίγραφο της Έκθεσης Εκτίμησης, ημερ. 18.07.13 επισυνάπτεται ως Τεκμ.
  17. Η μελέτη μου περιλαμβάνει υπολογισμό της καταβλητέας αποζημίωσης για όλες τις οικοδομές/κατασκευές, τα δένδρα επί των ακινήτων, τον εξοπλισμό και το σύστημα άρδευσης, τις 2 κατοικίες, τη δεξαμενή, το δωμάτιο, την περίφραξη, το ηλεκτρικό συρόμενο κάγκελο κ.α. Για τις μετρήσεις μου έχω χρησιμοποιήσει τη Συγκριτική Μέθοδο Εκτίμησης και τη Μέθοδο του Κόστους Κατασκευής, ενώ παράλληλα για την εξεύρεση των συγκριτικών πωλήσεων έγινε ενδελεχής έρευνα στην ευρύτερη περιοχή. Με βάση δε τις εν λόγω πωλήσεις, υιοθετήθηκε ως μέση αγοραία αξία το ποσοστό των 13/m2 για την ενιαία μονάδα, ποσό το οποίο θεωρείται εύλογο δίκαιο και λογικό.
  18. Βάσει της πιο πάνω ενδελεχούς έρευνας και μελέτης, η ολική καταβλητέα αποζημίωση για την ακίνητη ιδιοκτησία του Κώστα Μαρίνου ανέρχεται στις €556.902,00 πλέον νενομισμένους τόκους από την ημερομηνία της Γνωστοποίησης. Όπως έχω ενημερωθεί από τον ίδιο, έχει λάβει την προσφορά της Αποζημιούσας Αρχής, ύψους περίπου €470.358,95σ. (βλέπε παρατήρηση περί του ποσού που εισπράχθηκε πιο πάνω) περιλαμβανομένων των τόκων μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της σχετικής επιταγής, επιφυλάσσοντας το δικαίωμά του να διεκδικήσει, μέσω της παρούσας διαδικασίας, την διαφορά με την πραγματική αξία των ακινήτων του.» Το Δικαστήριο ζήτησε από τον εν λόγω μάρτυρα διευκρινήσεις επί της εκτίμησης του και των ζημιών που πράγματι υπέστη ο Απαιτητής και πράγματι έδωσε κάποιες εξηγήσεις οι οποίες εμφαίνονται στο πρακτικό που τηρήθηκε. Κρίθηκε όμως αναγκαίο όπως οριστεί η υπόθεση για περαιτέρω απόδειξη για παροχή περαιτέρω διευκρινήσεων. Έτσι κατατέθηκε συμπληρωματική ένορκη δήλωση η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο 3 και στην οποία ο κ. Ταλαττίνης δηλώνει τα ακόλουθα: «
  19. Η παρούσα αποτελεί συμπλήρωση της αρχικής ενόρκου δηλώσεως μου ημερ. 12.02.2015 και περιέχει διευκρινίσεις και/ή περαιτέρω λεπτομέρειες σε σχέση με την Έκθεση Εκτίμησης μου ημερ. 18.07.2013 (Τεκμ. 11 στην αρχική ένορκο δήλωση), που ετοιμάστηκε κατόπιν οδηγιών του Αιτητή στην παρούσα Παραπομπή τού Κώστα Μαρίνου, σε σχέση με τα επηρεαζόμενα υπό απαλλοτρίωση τότε, τεμάχια του στην Άχνα, για σκοπούς υπολογισμού της αποζημίωσης που θα έπρεπε να καταβληθεί τον ουσιώδη χρόνο, ήτοι την ημέρα δημοσίευσης της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης. Υιοθετώ πλήρως το περιεχόμενο της αρχικής ενόρκου δηλώσεως μου και της Έκθεσης Εκτίμησής μου. Περαιτέρω όμως, συμπληρώνω τα εξής: (α) Συνοπτικά, πρέπει να λεχθεί ότι η ολική προσφερθείσα καταβλητέα αποζημίωση για την ακίνητη ιδιοκτησία του κου Κώστα Μαρίνου, εξαιρουμένου του ½ μεριδίου του τεμαχίου 442, ανέρχεται στις €377.277,50, πλέον τους τόκους από την ημερομηνία της Γνωστοποίησης, μέχρι την ημερομηνία έκδοσης των επιταγών, ενώ με βάση τη δική μας μελέτη, για την οποία χρησιμοποιήθηκε η Συγκριτική Μέθοδος Εκτίμησης και η Μέθοδος του Κόστους Κατασκευής - οι οποίες αποτελούν τις πλέον αξιόπιστες και ασφαλείς μεθόδους υπολογισμού της νόμιμης αποζημίωσης - η πραγματική αξία της περιουσίας του κου Μαρίνου είναι €556.902,00, πλέον τόκους από την ημερομηνία της Γνωστοποίησης μέχρι την καταβολή της. (β) Η διαφορά της προσφερθείσας από την απαιτούμενη αποζημίωση είναι της τάξης των €179.624,50 και διαχωρίζεται σε δύο σκέλη, ήτοι την αξία της υπό απαλλοτρίωση γης και το κόστος αντικατάστασης των κτιρίων που βρίσκονται επί των υπό απαλλοτρίωση τεμαχίων. (γ) Αναφορικά με την αξία της γης κατά δεκάριο (βλ. σελ. 6, παράγραφος 10 Έκθεσης Εκτίμησης), έχουμε υιοθετήσει αξία ίση προς €13.000/δεκάριο, ενώ η Απαλλοτριούσα Αρχή υιοθέτησε προς €8.000/δεκάριο. Αυτό το στοιχείο αποτελεί την ουσιαστική διαφορά, σε σχέση με την προσφερθείσα καταβλητέα αποζημίωση, πλην όμως δεν είναι το μοναδικό. Στην αξία αυτή, καταλήξαμε με βάση τις αναλύσεις των διαθέσιμων συγκριτικών δεδομένων και η ορθότητα αυτής, θεωρώ ότι αποδεικνύεται από τις λεπτομέρειες της υπό αναφορά Έκθεσης. Συνεπώς, η διαφορά των €5.000/δεκάριο προσδίδει διαφορά στην προσφερθείσα αποζημίωση της Απαλλοτριούσας Αρχής, ύψους €111.365, μόνο για την αξία της γης, δηλαδή η προσφερθείσα καταβλητέα αποζημίωση της Απαλλοτριούσας Αρχής θα ανήρχετο στις €488.642,
  20. (δ) Σε σχέση με τα κόστα κατασκευής για την κατοικία και τις υπόλοιπες λοιπές εγκαταστάσεις, η διαφορά του ποσού της προσφερθείσας αποζημίωσης με το ποσό που απαιτείται ανέρχεται στις €68.259,
  21. Όσον αφορά την δική μας Έκθεση Εκτίμησης, ημερομηνίας 18.7.2013 (Τεκμήριο 1), τα εν λόγω κόστα υπολογίστηκαν με βάση τις τρέχουσες τιμές μονάδας των κόστων κατασκευής που ίσχυαν στον ιδιωτικό τομέα, με βάση το Τμήμα Στατιστικής και Ερευνών, το οποίο υπολόγισε για καινούργια κτίρια τις κατοικίες προς €929/m², τα γεωργικά προς €285/m² και τις αποθήκες προς €472/m², κατά μέσο όρο. Με βάση τις ανωτέρω τιμές έγιναν οι ανάλογες αναπροσαρμογές για να ληφθούν υπόψη η ηλικία και η φυσική απόσβεση των κτιρίων. Καταθέτω ως Τεκμήριο 12 τον πίνακα του Τμήματος Στατιστικής και Ερευνών που δείχνει το κόστος κατά τετραγωνικό μέτρο των κτιρίων που συμπληρώθηκαν στον ιδιωτικό τομέα το
  22. Οι οικοδομές αυτές λήφθησαν υπόψη και από την Απαλλοτριούσα Αρχή και συνεπώς, για αυτό τον λόγο, θεωρείται ως δεδομένο ότι υπάρχει Άδεια Οικοδομής για την κατοικία (βλ. σχετικά το Τεκμήριο 9 σελίδα 2, Ενόρκου Δηλώσεως Κώστα Μαρίνου). Παρ' όλα αυτά προσπαθήσαμε να εξασφαλίσουμε την Άδεια Οικοδομής, πλην όμως δεν κατέστη δυνατό διότι οι φάκελοι της Άδειας Οικοδομής είναι αρκετά παλιοί και ο Έπαρχος Αμμοχώστου δεν μπορούσε να μας δώσει σχετικό αντίγραφο της Άδειας. (ε) Για σκοπούς σύγκρισης των υπολογισμών του κόστους κατασκευής της δικής μας Έκθεσης με τα κόστα κατασκευής της Απαλλοτριούσας Αρχής, όπως αναφέρονται στο Τεκμήριο 9 της ένορκης δήλωσης του κ. Κώστα Μαρίνου, σας παραθέτουμε την δική μας κοστολόγηση με την αντίστοιχη κοστολόγηση της Απαλλοτριούσας Αρχής, έτσι ώστε να γίνει αντιληπτή η διαφορά στις δύο Εκτιμήσεις. A/A Τύπος Κατασκευής Εκτίμηση για αιτητή Εκτίμηση για Απαλλοτριούσα Αρχή Διαφορά 1 Κατοικία αρ. 1 €112.700 €103.600 €9.100 2 Κατοικία αρ. 2 € 26.600 € 24.650 €1.950 3 Δωμάτιο με υπόστεγο χώρο εκτροφής πουλερικών € 15.900 €5.600 €10.300 4 Δεξαμενή € 13.750 €11.250 €2.500 5 Διάτρηση, διασωληνώσεις, πέκκα, κ.λ.π. για την άρδευση δέντρων € 15.000 €7.538 7.462 6 Περίφραξη με τέλλι € 40.000* €15.000 €25.00 7 Ηλεκτρικό συρόμενο κάγκελο € 2.000 €2850 - 8 Ηλεκτρική Εγκατάσταση € 14.000 €8.275 €5.725 *Όσον αφορά ειδικά την περίφραξη, αυτή υπολογίστηκε με βάση την τρέχουσα αξία/κατασκευαστικό κόστος προς €45/το τρέχον m, ήτοι 900m @ €45/m, έστω €40.
  23. (στ) Όσον αφορά τον αριθμό των δέντρων και των αξιών αυτών, δεν υπάρχει οποιαδήποτε διαφορά. Η ευπαίδευτος συνήγορος που εκπροσώπησε τον Απαιτητή στη παρούσα διαδικασία στην εμπεριστατωμένη αγόρευση της παρέπεμψε το Δικαστήριο τόσο στη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και σε σχετική επί των θεμάτων που θα απασχολήσουν νομολογία. Την λαμβάνω υπόψη για την ανάλυση που θα ακολουθήσει και την εξαγωγή των απαραίτητων συμπερασμάτων μου. Η μαρτυρία που δόθηκε από πλευράς του Απαιτητή παρέμεινε αναντίλεκτη. Η μαρτυρία του ίδιου του Απαιτητή γίνεται αποδεκτή σε όσο μέρος αυτή αναφέρεται σε όλη τη διαδικασία που ακολουθήθηκε από της πληροφόρησης του ότι θα απαλλοτριωνόταν το κτήμα του μέχρι και την πληρωμή του με την προταθείσα εκ μέρους της Απαλλοτριούσας Αρχής αποζημίωσης και τη λήψη της με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του. Η μαρτυρία του κ. Ταλαττίνη είναι καίριας σημασίας για την παρούσα υπόθεση ενόψει της απουσίας αντικρουστικής μαρτυρίας. Μελέτησα επίσης την εκτίμηση που διενεργήθηκε εκ μέρους της πλευράς της Αποζημιούσας Αρχής, στοιχεία της οποίας τέθηκαν υπόψη μου από τον Απαιτητή (Τεκμ. 9) της ένορκης δήλωσης του, η οποία όμως ούτε υιοθετήθηκε ούτε και υποστηρίχθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Στη βάση εκείνης προσφέρθηκε και πληρώθηκε ήδη αποζημίωση στον Απαιτητή ο οποίος την έλαβε με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων του. Ο κ. Ταλαττίνης αναφέρθηκε στα προσόντα και στη πείρα του ως εκτιμητής ακινήτων, τα οποία έχουν καταγραφεί πιο πάνω στη σελίδα 7 της απόφασης μου και στη βάση ακριβώς αυτών αποδέχομαι ότι η μαρτυρία του προέρχεται από ειδικό επί εκτιμήσεων. Ο τρόπος με τον οποίο εργάστηκε ο κ. Ταλαττίνης και η μέθοδος την οποία ακολούθησε κατά τη διενέργεια της εκτίμησης του για κάθε επιμέρους θέμα που αφορούσε η επίδικη απαλλοτρίωση φαίνεται στην έκθεση εκτίμησης του (Τεκμ. 11), την οποία υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου παρέχοντας περαιτέρω λεπτομέρειες τόσο με τις δύο ένορκες δηλώσεις του (Έγγραφα 2 και 3), όσο και προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου όταν του ζητήθηκε από το Δικαστήριο να επεξηγήσει επί μέρους πτυχές της (βλ. Δημοκρατία v. Πέτσα
(1996)1 ΑΑΔ 1342) στην οποία λέχθηκε ότι: «Στη διαδικασία παραπομπής για τον καθορισμό αποζημιώσεων σε απαλλοτριώσεις, ενώ παρέχονται σημαντικά περιθώρια πρωτοβουλίας στα μέρη τόσο για τοποθέτηση τους όσο και για προσκόμιση μαρτυρίας, εντούτοις το δικαστήριο διατηρεί θεσμοθετημένες δυνατότητες διερεύνησης οι οποίες καταδεικνύουν τον τουλάχιστον εν μέρει εξεταστικό χαρακτήρα της διαδικασίας: βλ. τον Καν. 7
(1)που προβλέπει ότι το δικαστήριο με ιδίαν πρωτοβουλία μπορεί να απαιτήσει από διάδικο να παράσχει περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες των λόγων της παραπομπής. Αυτός ο χαρακτήρας συνάδει άλλωστε με τη συνταγματική πρόνοια στο Άρθρο 23.4(γ) του Συντάγματος για τον καθορισμό δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης. Η εναπόθεση ευθύνης εξ ολοκλήρου στα μέρη θα εξαρτούσε την έκβαση υπέρμετρα από τους χειρισμούς στους οποίους εκείνοι θα προέβαιναν. Και έτσι να μην παρείχετο ενδεχομένως η δυνατότητα για καθορισμό αποζημίωσης με τα αναγκαία γνωρίσματα της δίκαιης και εύλογης.» Η μαρτυρία του φανέρωσε ότι ο μάρτυς διενήργησε επιτόπιες εξετάσεις και επιθεώρηση του κτήματος και για τελευταία φορά την 17.05.2013. Στην έκθεση του περιλαμβάνει υπολογισμό της καταβλητέας αποζημίωσης, επί τη βάσει ότι για όλες τις οικοδομές/κατασκευές που είναι χωροθετημένες στην υπό απαλλοτρίωση ακίνητη ιδιοκτησία θεωρείται ότι έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες άδειες οικοδομής, καθώς επίσης και για την μια διάτρηση, που επηρεάζεται από το θέσμιο σχέδιο της Απαλλοτρίωσης. Βασίζει αυτή την αντίληψη του στο γεγονός ότι η ίδια η Απαλλοτριώνουσα Αρχή διενήργησε γι΄αυτά εκτίμηση προς καθορισμό της προσφερθείσας από αυτή αποζημίωσης. Πρόκειται για συμπέρασμα το οποίο συνάδει με την λογική και το αποδέχομαι. Στον υπολογισμό της καταβλητέας αποζημίωσης περιλαμβάνονται όλα τα δένδρα επί του ακινήτου, ο εξοπλισμός και το σύστημα άρδευσης, οι 2 κατοικίες, η δεξαμενή, το δωμάτιο, η περίφραξη, το ηλεκτρικό συρόμενο κάγκελο κ.ά. Έχει χρησιμοποιηθεί η Συγκριτική Μέθοδος Εκτίμησης και η Μέθοδος του Κόστους Κατασκευής. Σε σχέση με το πώς θα πρέπει να αντικρισθεί η μαρτυρία του κ. Ταλαττίνη ως του μόνου πραγματογνώμονα εκτιμητή που κατέθεσε στην παρούσα υπόθεση θα παραπέμψω στην υπόθεση Γιαννάκης Πελεκάνος ως Διαχειριστής της περιουσίας του Χριστόφορου Πελεκάνου κ.ά. v. Ανδρέα Πελεκάνου κ.α.
(2010)1 ΑΑΔ 1746 λέχθηκαν τα ακόλουθα στην απόφαση της πλειοψηφίας υπό του Κώστα Κληρίδη, Δ. όπως ήταν τότε με τις όποιες βέβαια διαφοροποιήσεις υπάρχουν σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης: «Όμως, όπως ορθά έχει παρατηρήσει και το πρωτόδικο Δικαστήριο στην απόφαση του, δεν υπάρχει καμιά αναγνωρισμένη αρχή σύμφωνα με την οποία, επειδή σε μια υπόθεση δεν υπάρχει αντίθετη μαρτυρία, το Δικαστήριο οφείλει χωρίς άλλο να αποδεχθεί τη θέση που έχει προσφέρει ο ένας και μοναδικός εμπειρογνώμονας. Και αν ακόμα υπήρχε διαφορετική άποψη και μαρτυρία, το Δικαστήριο θα μπορούσε να προτιμήσει τη μια ή να αγνοήσει και τις δύο και να προβεί στη δική του ανάλυση. (Παπαχριστοφόρου v. Δημοκρατίας
(2000)Α.Α.Δ. 488). Στην ίδια πιο πάνω απόφαση γίνεται αναφορά και την υπόθεση Πιττάλης κ.ά v. Ianera Enterprises Ltd κ.ά.
(997)(Β) ΑΑΔ 84 όπου το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε απορρίψει τη μαρτυρία πραγματογνώμονα ως προς το ύψος της απαιτούμενης δαπάνης για συμπλήρωση οικοδομής, επειδή η μαρτυρία του πραγματογνώμονα ήταν γενική και αόριστη, παρόλον ότι η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη και ο μάρτυρας δε αντεξετάστηκε στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας του. Το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση επί του θέματος τούτου, τονίζοντας ότι η αιτιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνώμονα δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση άλλων μαρτύρων και το Δικαστήριο μπορεί να δεχθεί μόνο μέρος της μαρτυρίας του ή και καθόλου. Όπως επιβεβαιώθηκε από το Εφετείο και στην απόφαση του στην υπόθεση Αυγουστή κ.ά. v. Ιωάννου
(2005)Α (Β) ΑΑΔ 498, η γνώμη του πραγματογνώμονα θα πρέπει να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. Διαφορετικά το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχτεί και να στηριχτεί στη μαρτυρία του, έστω και αν είναι ο μόνος πραγματογνώμονας που κατάθεσε στο Δικαστήριο. Στην ίδια την υπόθεση Αυγουστή v. Ιωάννου, η μαρτυρία του μόνου πραγματογνώμονα για οικοδομικές εργασίες, ενός αρχιτέκτονα, κρίθηκε πρωτόδικα ως ανεπαρκής. Η μαρτυρία του ως προς τις διάφορες παραμέτρους αμφισβητήθηκε από την άλλη πλευρά σε ζωτικά της σημεία και σύμφωνα με το πρωτόδικο Δικαστήριο, ο μάρτυρας δεν κατάφερε να αντικρούσει τις αμφισβητήσεις κατά τρόπο τεκμηριωμένο. Ενόψει της παρατηρηθείσας ανεπάρκειας, το Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν αδύνατο, στηριζόμενο στη μαρτυρία εκείνου του πραγματογνώμονα, να εξήγαγε ασφαλή συμπεράσματα, οπότε και απέρριψε τη μαρτυρία του και την Απαίτηση. Το Εφετείο επικύρωσε αυτή την προσέγγιση και την πρωτόδικη απόφαση.» Στην ίδια πιο πάνω απόφαση (Πελεκάνος) στην απόφαση μειοψηφίας παρατίθεται το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Wynne v. Mavronicolas κ.ά.
(2009)1 ΑΑΔ 1138 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρθηκε στον τρόπο που το δικαστήριο θα πρέπει να προσεγγίζει επίδικα θέματα για τα οποία υπάρχει μία μόνο εκδοχή στις σελ. 1145 - 6: «Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας για σκοπούς αξιοπιστίας, είναι για να μπορέσει το δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, ώστε με αυτά ως δεδομένο να εξετάσει στη συνέχεια, αν αυτός που έχει το βάρος της απόδειξης το έχει αποσείσει στο βαθμό που απαιτείται. Η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης. Συνήθως θέμα αξιοπιστίας εγείρεται όταν υπάρχουν δύο διϊστάμενες εκδοχές και το δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει μια από τις δύο (βλ. R.C.K. Sports v. Personal Advertising Ltd
(1996)1 AAΔ 1074 στη σελ.
  1. Όταν υπάρχει μια μόνο εκδοχή ως προς τα γεγονότα, τότε συνήθως αυτό που απομένει να εξεταστεί, εκτός και αν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με το μάρτυρα και την αξιοπιστία του, είναι αν τα γεγονότα όπως βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο.» Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη και παρασχέθηκαν από την Απαλλοτριώνουσα Αρχή προς τον Απαιτητή όπως παρουσιάζονται στο Τεκμ. 9 στη βάση των οποίων και στην εκτίμηση τους έγινε η προσφορά της αποζημίωσης προς τον Απαιτητή. Με την ίδια προσοχή μελέτησα και όλα τα στοιχεία τα οποία παρατίθενται από πλευρά του εκτιμητή του Απαιτητή του κ. Ταλαττίνη τόσο στην Έκθεση του (Τεκμ. 11) όσο και στις ένορκες καταθέσεις του ενώπιο του Δικαστηρίου (Έγγραφα 2 και 3). Με βάση λοιπόν τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου θα προχωρήσω στη συνέχεια να καταγράψω τα ευρήματα και συμπεράσματα μου: Σύμφωνα με Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης με ημερομηνία 4.11.2011 και στη συνέχεια διατάγματος απαλλοτρίωσης ημερ. 10.08.2012 απαλλοτριώθηκαν μεταξύ άλλων και πέντε κτήματα στα τέσσερα από τα οποία ιδιοκτήτης στο όλο μερίδιο ήταν ο Απαιτητής και στο ένα ήταν συνιδιοκτήτης στο ½ μερίδιο. Τα εν λόγω τεμάχια απαλλοτριώθηκαν ολόκληρα πλην του Τεμαχίου 439 το οποίο απαλλοτριώθηκε στη μεγαλύτερη του έκταση ήτοι εμβαδόν 3,624 δεκ. και το εναπομείναν τμήμα του το οποίο εμπίπτει εντός των διοικητικών ορίων των Αγγλικών Βάσεων Δεκέλειας εμβαδού 1431 τ.μ. Τα πλήρη στοιχεία των κτημάτων τα οποία συνιστούσαν ουσιαστικά ένα ενιαίο σύνολο τα κατέγραψα στην αρχή της απόφασης μου και καθίστανται ευρήματα μου. Η πλευρά της Απαλλοτριώνουσας Αρχής υπολόγισε με βάση δική της εκτίμηση ως δίκαιη αποζημίωση τόσο του κτήματος όσο και των οικοδομημάτων και του λοιπού εξοπλισμού που βρισκόταν σ΄αυτό το ποσό των €433.912,02σ. το οποίο και κατέβαλε στον Απαιτητή την 26.04.
  2. Το ποσό αυτό ο Απαιτητής το εισέπραξε ως την προσφερόμενη αποζημίωση με επιφύλαξη καθορισμού της αποζημίωσης από το Δικαστήριο. Ειδικότερα σε σχέση με το Τεμάχιο 439 το οποίο δεν απαλλοτριώθηκε ολόκληρο αλλά το μεγαλύτερο τμήμα του, όπως ανέφερα και πιο πάνω, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 (Ν. 15/1962)όπως τροποποιήθηκε από τον Ν. 25/1983 υπό τον τίτλο «Αρχαί διέπουσαι τον υπολογισμόν της αποζημιώσεως» προσετέθη η ακόλουθη γενική παράγραφος: «Διά τους σκοπούς υπολογισμού της αποζημιώσεως δυνάμει των παραγράφων (στ) και (ζ) του παρόντος άρθρου λαμβάνονται υπ΄όψιν τα κατά τον χρόνον της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως υφιστάμενα δεδομένα.» Η παράγραφος (στ) προνοεί τα ακόλουθα: « (στ) εις περίπτωσιν καθ΄ην απαλλοτριούται, δυνάμει του παρόντος Νόμου, μέρος μόνον ιδιοκτησίας, λαμβάνεται υπ΄όψιν και η τυχόν επελθούσα λόγω της τοιαύτης απαλλοτριώσεως επαύξησις ή μείωσις εις την αξίαν ετέρας ιδιοκτησίας κατεχόμενης υπό του ιδιοκτήτου ομού μετά του ούτω απαλλοτριωθέντος μέρους.» Η παράγραφος (ζ) προνοεί τα ακόλουθα: «(ζ) υπολογίζεται ωσαύτως και η τυχόν ζημία ην υφίσταται ο ιδιοκτήτης ως εκ του διαχωρισμού της δυνάμει του παρόντος Νόμου απαλλοτριωθείσης ιδιοκτησίας εξ ετέρας τοιαύτης ήν, ο ιδιοκτήτης κατείχεν ομού μετά της απαλλοτριωθείσης ιδιοκτησίας.» Στην υπόθεση Κυπριακή Δημοκρατία Μέσω Γενικού Εισαγγελέα v. Ττοφή κ.ά.
(1997)1 ΑΑΔ 1735 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Το πιο πάνω μέρος της νομοθεσίας έτυχε ερμηνείας σε πολλές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η διαπίστωση επαύξησης ή επιζήμιας επίδρασης στην αξία της υπόλοιπης ιδιοκτησίας που παραμένει στον απαιτητή είναι θέμα πραγματικό που κρίνεται ελεύθερα από το Δικαστή υπό το πρίσμα της προσαγόμενης σε κάθε περίπτωση μαρτυρίας. Το άρθρο 6(γ) του Νόμου 26/83 επέφερε ουσιαστική μεταρρύθμιση στις διατάξεις του άρθρου 10, παράγραφοι (στ) και (ζ). Για τον καθορισμό της ανατίμησης ή υποτίμησης του υπολοίπου τμήματος του ακινήτου ¨λαμβάνονται υπ΄όψιν τα κατά το χρόνο της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως υφιστάμενα δεδομένα.¨. Στην υπόθεση Βία Δημητρίου και Άλλοι v. Δημοκρατίας
(1985)1 C.L.R. 217 διευκρινίστηκε ότι ο κρίσιμος χρόνος για τη λήψη υπόψη των σχετικών στοιχείων δεν είναι η χρονολογία διεξαγωγής της δίκης, όπως ήταν το προϊσχύσαν δίκαιο, αλλά ο χρόνος δημοσίευσης της γνωστοποίησης. Στην Μεσαρίτης v. Δημοκρατίας
(1988)1 C.L.R. 534 θεωρήθηκε νόμιμο να συνεκτιμώνται και τα μεταγενέστερα της δημοσίευσης της απαλλοτρίωσης στοιχεία εφόσον είναι δυνατή η αναγωγή τους στις συνθήκες που επικρατούσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο.» Στην ίδια πιο πάνω απόφαση Ττοφή κ.ά. λέχθηκαν τα ακόλουθα στη συνέχεια: «Με τα δεδομένα αυτά ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα του ότι για κανένα σκοπό δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το αποκοπέν μικρό μέρος του κτήματος ούτε μπορούσε να αξιοποιηθεί καθ΄οιονδήποτε τρόπο από τους εφεσίβλητους. Ο μοναδικός πιθανολογούμενος αγοραστής θα ήταν ο ιδιοκτήτης του συνορεύοντος κτήματος. Το ενδεχόμενο όμως αυτό είναι εντελώς αβέβαιο τόσο όσον αφορά την πιθανή διάθεση του να το αγοράσει όσο και την επιλογή του χρόνου και την τιμή την οποία θα ήταν διατεθειμένος να προσφέρει. Η αξία του μικρού αυτού μέρους του κτήματος δεν ήταν δυνατό να υπολογισθεί με βάση τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Επαφίετο απλώς στις διαθέσεις ενός μόνο αγοραστού με τη αβεβαιότητα που προκύπτει, όπως παρετέθη πιο πάνω. Ορθά κατά συνέπεια το πρωτόδικο Δικαστήριο παρατήρησε ότι ήταν αδύνατος ο καθορισμός της αξίας του με βάση τις πιθανολογήσεις και κατέληξε στο εύρημα ότι η επιζήμια επίδραση ήταν πλήρης.» Όπως δε εξηγεί ο εκτιμητής του Απαιτητή κ. Ταλαττίνης στην Έκθεση του, στη σελ. 6, υιοθετήθηκε η πλήρης αγοραία αξία του κατά τον υπολογισμό της καταβλητέας αποζημίωσης την οποία διεκδικεί ο Απαιτητής. Για το τμήμα αυτό εφόσον θα αποζημιωθεί στο 100% ο Απαιτητής προκύπτει ζήτημα όπως περιέλθει στην ιδιοκτησία της Απαλλοτριώνουσας Αρχής όπως και προτείνεται. Στην κατάλληλη υπόθεση όπως είναι και η παρούσα όπου τα γεγονότα της μπορεί να το επιτρέψουν μπορεί να εκδοθεί υπό του παρόντος Δικαστηρίου διάταγμα για μεταβίβαση του στην Απαλλοτριώνουσα Αρχή. Η παρούσα παραπομπή καταχωρήθηκε εμπρόθεσμα την 12.07.
  1. Η αποζημίωση την οποία διεκδικεί στη βάση εκτίμησης και διευκρινήσεων που δόθηκαν επ΄αυτής από τον κ. Ταλαττίνη είναι για το συνολικό ποσό των €556.902,
  2. Διεξήλθα τη κάθε επί μέρους πτυχή της εν λόγω εκτίμησης τόσο της περιγραφής του ακινήτου, τα φυσικά και νομικά του χαρακτηριστικά, τη μέθοδο εκτίμησης με τις συγκριτικές πωλήσεις που λήφθηκαν υπόψη και της επαρκούς δικαιολόγησης της αγοραίας αξίας του ακινήτου που υιοθετήθηκε αλλά και της αξίας των υπόλοιπων οικοδομών και εξοπλισμού. Κρίνω ότι μπορώ να την αποδεχθώ στο σύνολο της καθώς αυτή εκτός από λεπτομερής κατά τρόπο που την καθιστά διαυγή και κατανοητή είναι και πλήρως αιτιολογημένη. Καταβλήθηκε στον Απαιτητή το ποσό των €433.912,02σ. και παραμένει να λαμβάνει ως υπόλοιπο το ποσόν των €122.989,98σ., ποσό το οποίο ο Απαιτητής δικαιούται επιπρόσθετα του προσφερθέντος ποσού σύμφωνα με όσα αποδέχθηκα πιο πάνω από την Αποζημιούσα Αρχή πλέον τους τόκους από της ημερομηνίας της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης δηλαδή την 4.11.2011 μέχρι της εξόφλησης του. Αποδέχομαι τους υπολογισμούς για κάθε επί μέρους πράγμα που εκτιμήθηκε και φαίνεται στην έκθεση εκτίμησης του κ. Ταλαττίνη και στη βάση όσων περαιτέρω εξήγησε ενώπιον του Δικαστηρίου τα οποία χαρακτηρίζονταν από ακρίβεια και σαφήνεια. Αποδέχομαι, πλην του λάθους που έγινε με την αναφορά του στο ποσό που καταβλήθηκε ήδη στον Απαιτητή που όπως διευκρινίζεται πιο πάνω είναι μεγαλύτερο, ήτοι €433.912,02 και όχι €377.277,50σ. που αναφέρει στη συμπληρωματική του δήλωση. Επομένως η εναπομείνασα διαφορά η οποία θα πρέπει επίσης να καταβληθεί από την Απαλλοτριώνουσα Αρχή ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση ανέρχεται στο ποσό των €122.989,98σ. πλέον τόκος προς 9% από της ημερομηνίας της δημοσίευσης της Γνωστοποίησης της Απαλλοτρίωσης ήτοι από την 4.11.2011 μέχρι και την 15.05.2014 ήτοι την προηγούμενη από της ημερομηνίας δημοσίευσης του τροποποιητικού νόμου του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 (15/1962) με τον Ν. 61 (Ι)/2014 και από 16.05.2014 μέχρι και την πληρωμή του καθορισθέντος ποσού προς 3% (βλ. Άρθρο 10 παρ. (ιδ) και την επιφύλαξη της). Επιδικάζονται δικηγορικά έξοδα υπέρ του Απαιτητή και εναντίον της Απαλλοτριώνουσας Αρχής όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο (βλ. Compensation Assessment Tribunal Rules 1956 (Οι Περί Δικαστηρίου Καθορισμού Αποζημιώσεων Κανονισμοί του 1956) Κ. 30
(1)). Στην υπόθεση Σεργίδη ν. Δημοκρατίας
(1993)1 Α.Α.Δ.339 αποφασίστηκε ότι σε υποθέσεις όπως η παρούσα είναι ορθό η απαλλοτριώνουσα αρχή να επιβαρύνεται με την αμοιβή και τα έξοδα του πραγματογνώμονα του Απαιτητή που αφορούν στον καταρτισμό έκθεσης εκτίμησης και τούτο, επειδή ο πολίτης δεν έχει άλλο πρόσφορο τρόπο να μάθει ποια είναι η ακριβοδίκαιη τιμή για το απαλλοτριούμενο ακίνητο του, προτού καθορίσει τη θέση του έναντι οποιασδήποτε προσφοράς, προερχόμενης από την Απαλλοτριώνουσα Αρχή. Η πιο πάνω αρχή δεν διαφοροποιείται από όσα λέχθηκαν στην μεταγενέστερη απόφαση Χαψή κ.ά v. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1997)1 ΑΑΔ 1403 εφόσον στην παρούσα υπόθεση ο Απαιτητής επιτυγχάνει στις αξιώσεις του. Παρόλο ότι δεν έγινε οποιαδήποτε εισήγηση ως προς το ζήτημα των εξόδων του εκτιμητή, εντούτοις σύμφωνα με τα πιο πάνω θεωρώ δίκαιο να επιδικάσω εναντίον της Απαλλοτριώνουσας Αρχής εκτιμητικά έξοδα για την ετοιμασία της εκτίμησης για τον Απαιτητή εκ €750.00= και τα έξοδα εμφάνισης του μάρτυρος εκτιμητή ενώπιον του Δικαστηρίου για τη μια όμως εμφάνιση του €85.00= πλέον Φ.Π.Α. (αν υπάρχει) πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως Το απαλλοτριωθέν κτήμα συμπεριλαμβανομένου και του υπολοίπου τμήματος του Τεμαχίου 439 το οποίο δεν απαλλοτριώθηκε αλλά αποζημιώνεται κατά 100% σύμφωνα με τα πιο πάνω, με την καταβολή του πιο πάνω καθορισθέντος και επιδικασθέντος ποσού και των τόκων να μεταβιβαστεί επ΄ονόματι της Απαλλοτριώνουσας Αρχής. (Υπ.)........................................................ Χρήστος Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.