← Κύπρος

C. HARALCO & SPANTIOS DEVELOPERS LTD ν. Ευγενίας Φωκά κ.α., Αρ. Αγωγής 1895/2009, 29/1/2016

C. HARALCO & SPANTIOS DEVELOPERS LTD ν. Ευγενίας Φωκά κ.α., Αρ. Αγωγής 1895/2009, 29/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A60 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. ΠΑΝΤΑΖΗ - ΛΑΜΠΡΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 1895/2009 ΚΑΙ ΩΣ ΕΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΕΙ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 13.5.2010 Μεταξύ: C. HARALCO & SPANTIOS DEVELOPERS LTD, από τη Λευκωσία Εναγόντων και

  1. Ευγενίας Φωκά, από τη Λακατάμια
  2. Χρίστου Φωκά, από τη Λακατάμια Εναγομένων Ημερομηνία: 29.1.2016 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Μ. Κιτρομιλίδης, για Κιτρομιλίδης, Πέτσας Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους 1 και 2: κα Χαρά Σούρπη, για κ. Ανδρέα Χατζησέργη. ΑΠΟΦΑΣΗ
  3. Οι εκατέρωθεν αξιώσεις και εκδοχές γεγονότων Με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή, οι Ενάγοντες αξιώνουν από τους Εναγόμενους 1 και 2 το ποσό των Λ.Κ.7.100,00σ. (ή €12.131,07σ.) ως οφειλόμενο και πληρωτέο αναφορικά με συμφωνηθείσες εργασίες δυνάμει γραπτής σύμβασης ημερ. 3.12.2002 για την κατασκευή κατοικίας και/ή δυνάμει επιπρόσθετων εργασιών που ζητήθηκαν από τους Εναγόμενους και οι οποίες εκτελέσθηκαν από τους Ενάγοντες προς πλήρη ικανοποίηση των Εναγομένων. Επί του εν λόγω ποσού, οι Ενάγοντες αξιώνουν επίσης να επιδικασθεί τόκος προς 9% από 1.3.2004, που ως ισχυρίζονται ήταν η ημερομηνία κατά την οποία παραδόθηκε στους Εναγόμενους η επίδικη οικία πλήρως αποπερατωμένη, μέχρι εξοφλήσεως. Επιπλέον, οι Ενάγοντες αξιώνουν τα δικηγορικά έξοδα της παρούσας αγωγής, πλέον ΦΠΑ και έξοδα επίδοσης. Ειδικότερα, είναι η δικογραφημένη εκδοχή των Εναγόντων ότι꞉ · Αυτοί αποτελούσαν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο εταιρεία περιορισμένης ευθύνης εγγεγραμμένη σύμφωνα με το Νόμο με έδρα τη Λευκωσία, η οποία ασχολείτο με την ανέγερση και την πώληση κατοικιών (βλ. παρα. 1 της Έκθεσης Απαίτησης ημερ. 1.6.2010 και 21.9.2010 - στο εξής «η Ε/Α»). · Στα πλαίσια της ως άνω επαγγελματικής τους δραστηριότητας, οι Ενάγοντες συνήψαν γραπτή συμφωνία με τους Εναγόμενους 1 και 2, οι οποίοι είναι σύζυγοι, όπως κτίσουν σε οικόπεδο των Εναγομένων στη Λακατάμεια, μία οικία σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τους τεχνικούς όρους που συμφώνησαν και υπέγραψαν αμφότερα τα μέρη, έναντι του ποσού των ΛΚ 100.000,00σ. (βλ. την παρα. 2 της Ε/Α). · Οι Ενάγοντες προχώρησαν στην εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών μετά την έκδοση της αναγκαίας Πολεοδομικής και Οικοδομικής Άδειας (βλ. την παρα. 3 της Ε/Α). · Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι Εναγόμενοι ζήτησαν την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών, η αξία των οποίων συμφωνήθηκε και/ή υπολογίστηκε και/ή ανήλθε στο συμφωνηθέν και/ή εύλογο ποσό των ΛΚ.12.126,24σ. (ή €20.718,91σ.). Οι Ενάγοντες εξετέλεσαν τις εργασίες αυτές προς πλήρη ικανοποίηση των Εναγομένων (βλ. παρα. 4 της Ε/Α). · Η οικία, πλήρως αποπερατωμένη, παρεδόθη στους Εναγόμενους την 1.3.2004 και έκτοτε οι Εναγόμενοι κατέχουν και χρησιμοποιούν την οικία (βλ. την παρα. 6 της Ε/Α). · Μετά την παράδοση της οικίας, οι Ενάγοντες προέβησαν σε τελική και ολική κοστολόγηση των εργασιών υπολογίζοντας και τις αφαιρέσεις που θα έπρεπε να γίνουν λόγω μείωσης εργασιών και/ή αγορών ή πληρωμών που έγιναν απευθείας από τους Εναγόμενους. Οι αφαιρέσεις αυτές συμφωνήθηκαν και/ή υπολογίστηκαν και/ή ανήλθαν στο συμφωνηθέν και/ή εύλογο ποσό των ΛΚ6.125,54σ. ή €10.466,10σ. · Κατά την περίοδο ευθύνης των Εναγόντων, δηλαδή 12 μήνες μετά την παράδοση, οι Ενάγοντες εκτέλεσαν οτιδήποτε είχε ζητηθεί για το οποίο ευθύνοντο και ανέμεναν ότι παν οφειλόμενο ποσό θα εξοφλήτο χωρίς άλλη καθυστέρηση (βλ. παρα. 8 της Ε/Α). · Έναντι του συμφωνηθέντος ποσού των ΛΚ100.000,00σ., οι Εναγόμενοι επλήρωσαν σταδιακά το συνολικό ποσό των ΛΚ98.900,00σ. (ή €168.980,68σ.) (βλ. την παρα. 5 της Ε/Α). · Με βάση τα ανωτέρω, το συνολικό οφειλόμενο υπόλοιπο λογαριασμού ανέρχεται στο ποσό των ΛΚ7.100,00σ. (ή €12.131,07σ.), ήτοι το ποσό των ΛΚ1.100,00σ (εκ του συμφωνηθέντος τιμήματος των ΛΚ100.000,00σ.) πλέον το ποσό των ΛΚ6.000,00σ. των επιπρόσθετων εργασιών που εκτελέσθηκαν (βλ. την παρα. 7 της Ε/Α). · Με επιστολή των Εναγόντων, ημερ. 28.8.2008, και με επιστολή των δικηγόρων τους, ημερ. 2.10.2008, οι Ενάγοντες εκάλεσαν τους Εναγόμενους να εξοφλήσουν το οφειλόμενο ποσό των ΛΚ7.100,00σ. (€12.131,07σ.), πλην όμως αυτοί μέχρι σήμερα παρέλειψαν και/ή αμέλησαν να συμμορφωθούν (βλ. παρα. 9 της Ε/Α). Από την άλλη, η εκδοχή των Εναγομένων ως δικογραφήθηκε στην Έκθεση Υπεράσπισης ημερ. 21.9.2011 (στο εξής «η Ε/Υ»), διαλαμβάνει τους εξής ισχυρισμούς꞉ · Προδικαστικά, οι Εναγόμενοι εισηγούνται ότι η Εναγόμενη αρ. 1 (Ευγενία Φωκά) δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος και ως εκ τούτου οι Ενάγοντες ουδέν αγώγιμο δικαίωμα έχουν έναντί της (βλ. παρα. 1 της Ε/Υ). Εισηγούνται, συναφώς, ότι η γραπτή συμφωνία ημερ. 3/12/2002 υπεγράφη μόνο μεταξύ των Εναγόντων και του Εναγομένου 2 (Χρίστου Φωκά) (βλ. παρα. 4 της Ε/Υ). · Επί της ουσίας της υπόθεσης, οι Εναγόμενοι꞉ o Καλούν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους περί του ότι ήταν εταιρεία που δραστηριοποιήτο νόμιμα με την ανέγερση και πώληση κατοικιών (βλ. την παρα. 3 της Ε/Υ) o Αρνούνται ότι οι Ενάγοντες εκτέλεσαν τη συμφωνηθείσα εργασία και αντί τούτου ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες παραβίασαν τη συμφωνία προκαλώντας στην κατοικία κακοτεχνίες και ή παραλείψεις συνολικής αξίας €26.289,00σ., ποσό το οποίο οι Εναγόμενοι ανταπαιτούν από τους Ενάγοντες. Λεπτομέρειες των κακοτεχνιών και παραλείψεων δίδονται στην παρα. 5 της Ε/Υ. Λεπτομέρειες της ισχυριζόμενης αμέλειας των Εναγόντων δίδονται στην παρα. 6 της Ε/Υ. o Προς απόδειξη των ισχυρισμών τους, οι Εναγόμενοι επικαλούνται συναφώς την ύπαρξη Έκθεσης Πραγματογνώμονα του ΕΤΕΚ που ετοιμάστηκε τον Αύγουστο του 2011 και ανταπαιτούν από τους Ενάγοντες τα έξοδα ετοιμασίας της εν λόγω Έκθεσης τα οποία ανέρχονται στο ποσό των €1615,00σ. πλέον ΦΠΑ. (βλ. τις παρα. 5 και 18Δ της Ε/Υ) o Αρνούνται ότι αυτοί ζήτησαν γραπτώς ή προφορικώς από τους Ενάγοντες την εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών. Ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες δεν τους ενημέρωσαν οποτεδήποτε είτε γραπτώς είτε προφορικώς για την εκτέλεση των ισχυριζόμενων επιπρόσθετων εργασιών και ουδέποτε ζήτησαν από αυτούς να πληρωθούν για τις εν λόγω εργασίες (βλ. την παρα. 9 της Ε/Υ). Γι' αυτό και δεν πλήρωσαν οποιοδήποτε ποσό για επιπρόσθετες εργασίες (βλ. παρα. 10 της Ε/Υ). o Για να αποδείξουν ότι δεν ζητήθηκαν ή/και δεν συμφωνήθηκαν ή/και δεν εκτελέστηκαν οποιεσδήποτε επιπρόσθετες εργασίες στην παρούσα υπόθεση, οι Εναγόμενοι παρέπεμψαν στους όρους άλλου αγοραπωλητήριου συμβολαίου μεταξύ των Εναγόντων και τρίτου προσώπου, στο οποίο ο Εναγόμενος 2 υπέγραψε ως μάρτυρας, και ισχυρίσθηκαν ότι η συνήθης πρακτική που οι Ενάγοντες ακολουθούσαν για οποιεσδήποτε αλλαγές σε συμβόλαιο, ήταν να πληρώνονται για τις αλλαγές αυτές προτού προχωρήσουν στην εκτέλεσή τους. Επιφυλάχθηκαν να παρουσιάσουν το συμβόλαιο αυτό (βλ. παρα. 9 της Ε/Υ). o Παραδέχονται οι Εναγόμενοι ότι το ποσό που αυτοί κατέβαλαν στους Ενάγοντες ανέρχεται συνολικά σε ΛΚ98.900,00σ. (ή €168.980,68σ.) έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος των ΛΚ100.000,00σ. (ή €170.000,00σ.), δυνάμει της συμφωνίας ημερ. 3.12.2002, παραμένοντας προς εξόφληση το ποσό των ΛΚ1.100,00σ. (ή €1.879,46σ.). Σχετική η παρα. 10 της Ε/Υ. o Αρνούνται οι Εναγόμενοι ότι η επίδικη κατοικία τους παραδόθηκε από τους Ενάγοντες την 1.3.2004 και αντ' αυτού ισχυρίζονται ότι τους παραδόθηκε την 1.3.
  4. Προς απόδειξη του ισχυρισμού τους, οι Εναγόμενοι αναφέρουν ότι - § η επίδικη οικοδομή συνδέθηκε με παροχή ηλεκτρικού ρεύματος την 21.2.2005 και προς απόδειξη τούτου ο Εναγόμενος 2 επιφυλάχθηκε να παρουσιάσει κατά τη δίκη σχετική επιστολή - βεβαίωση της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου· § την 16.3.2004 ο τότε Διευθυντής των Εναγόντων, κ. Νεόφυτος Ν. Χαραλαμπίδης εξέδωσε πιστοποιητικό προς τον Κεντρικό Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών, το οποίο πιστοποιούσε ότι η οικία ήταν σε ημιτελή κατάσταση και είχε δαπανηθεί μόνο το 45% της ολικής δαπάνης για την ανέγερση της οικοδομής. Οι Εναγόμενοι επιφυλάχθηκαν να παρουσιάσουν το εν λόγω πιστοποιητικό κατά τη δίκη (βλ. την παρα. 11 της Ε/Υ). o Ισχυρίζονται οι Εναγόμενοι ότι κατά την ημερομηνία παράδοσης της κατοικίας τους την 1.3.2005, οι Ενάγοντες υποσχέθηκαν ότι θα προέβαιναν σε επιδιόρθωση των κακοτεχνιών, πράγμα που δεν έπραξαν (βλ. την παρα. 12 της Ε/Υ). o Όσον αφορά τις αφαιρέσεις, ο Εναγόμενος 2 αρνείται ότι υπολογίστηκε από τους Ενάγοντες ή/και ότι συμφωνήθηκε με αυτούς να ανερχόταν σε ΛΚ6.125,54σ. (€10.466,10σ.). Αντ' αυτού, ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι το συνολικό ποσό αφαιρέσεων ανήλθε σε ΛΚ7.747,00σ. (€13.236,53σ.), το οποίο και αναγκάστηκε να καταβάλει ο Εναγόμενος 2 πέραν του ποσού των ΛΚ98.900,00σ. (ή €168.980,68), με αποτέλεσμα συγκριτικά προς το τίμημα της σύμβασης ημερ. 3.12.2002, ο Εναγόμενος να υποστεί ζημιά ΛΚ6.647,00σ. (ή €11.357,07), ποσό το οποίο αυτός ανταπαιτεί από τους Ενάγοντες (βλ. την παρα. 13 και 18Β της Ε/Υ). o Με επιστολή ημερ. 29.10.2008 ο Εναγόμενος 2 πληροφόρησε τους Ενάγοντες ότι δεν συμφώνησε ούτε αποδέκτηκε ποτέ να πληρώσει το ποσό που αξίωναν οι Ενάγοντες με τις επιστολές ημερ. 28.8.2008 και 2.10.
  5. Τους πληροφορούσε επίσης για τον κατάλογο κακοτεχνιών που κατ' ισχυρισμόν προκάλεσαν στην οικία του και ζητούσε την άμεση επιδιόρθωσή τους. Επιφυλάχθηκε ο Εναγόμενος να παρουσιάσει την επιστολή αυτή κατά τη δίκη (βλ. παρα. 15 της Ε/Υ). Συνοπτικά, ενόψει της ανωτέρω εκδοχής του, οι Εναγόμενοι 1 και 2 ανταπαιτούν: «(Α) Αποζημιώσεις εκ ποσού €26.289,00.- για αποκατάσταση των κακοτεχνιών όπως λεπτομερώς αναφέρεται πιο πάνω στην παράγραφο αρ.
  6. (Β) Αποζημιώσεις εκ ποσού εκ £6.647,00.-/€11.357,07.- το οποίο κατέβαλε ο Εναγόμενος αρ.2 για λογαριασμό των Εναγόντων κατά παράβαση της συμφωνίας ημερομηνίας 3/12/2002 από μέρους των Εναγόντων όπως με λεπτομέρεια αναφέρεται πιο πάνω στην παράγραφο αρ.
  7. (Γ) Τόκο 8% ετησίως επί του πιο πάνω συνολικού ποσού των €37.646,07.- που αναφέρονται στις πιο πάνω παραγράφους (Α) και (Β) από την 1/3/
  8. (Δ) Έξοδα ετοιμασίας Έκθεσης του πραγματογνώμονα του ΕΤΕΚ ποσό εκ €1615 πλέον ΦΠΑ. (Ε) Νόμιμο τόκο επί των πιο πάνω ποσών που αναφέρονται στις παραγράφους Α και Β. (ΣΤ) Έξοδα της Ανταπαίτησης, πλέον ΦΠΑ.». Με το δικόγραφο της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, ημερ. 20.10.2011, οι Ενάγοντες꞉ · Επέμειναν ότι η εναγόμενη 1 αναφερόταν ρητά στη συμφωνία ως συμβαλλόμενο μέρος (βλ. παρα. 1 της Απάντησης). Πέραν αυτού, σε όλες τις δοσοληψίες του ανδρόγυνου με τους Ενάγοντες, η Εναγόμενη 1 ουδέποτε έθεσε θέμα αντικανονικής ανάμειξης της. Αντίθετα αυτή εκ μέρους και του συζύγου της έδιδε στους Ενάγοντες συνεχώς υποσχέσεις περί πλήρους συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις τους σε σύντομο χρονικό διάστημα. · Επισημαίνουν ότι οι Εναγόμενοι εξόφλησαν σχεδόν ολόκληρο το ποσό της συμφωνίας ημερ. 3.2.2012 (ΛΚ98.900 εκ ΛΚ 100.000) χωρίς ποτέ να διαμαρτυρηθούν για ελλείψεις (βλ. παρα. 3 της Απάντησης). Παρέλαβαν, δε, την οικοδομή πλήρως αποπερατωμένη σύμφωνα με τη μεταξύ τους συμφωνία χωρίς κανένα παράπονο (βλ. την παρα. 5 της Απάντησης). Χρησιμοποιούν απρόσκοπτα την οικοδομή από την πρώτη μέρα της παράδοσης της χωρίς να την έχουν ποτέ εγκαταλείψει (βλ. την παρα. 6, 11, 12 και 13). · Οι Ενάγοντες δεν είχαν λόγο να προβούν στην εκτέλεση επιπρόσθετων εργασιών στην οικοδομή εάν τούτες δεν εζητούντο από τους Εναγόμενους. Ό,τι έγινε ήταν κατόπιν παράκλησης των Εναγομένων και κατόπιν συμφωνίας τους για επιπρόσθετη πληρωμή (βλ. την παρα. 7). · Η οικοδομή αποπερατώθηκε πολύ πριν την σύνδεση της με ηλεκτρικό ρεύμα (βλ. παρα. 9). · Οι ισχυριζόμενες από τους Εναγόμενους ζημιές είναι πρόσχημα για την εξόφληση του οφειλόμενου ποσού (βλ. παρα. 11).
  9. Η προσκομισθείσα μαρτυρία Κατά την ακρόαση, προς απόδειξη της υπόθεσης των Εναγόντων, έδωσαν μαρτυρία δύο μάρτυρες꞉ Ο κ. Αντώνης Θεολόγου (στο εξής «ο ΜΕ1»), ο οποίος είναι ένας εκ των διευθυντών της Ενάγουσας εταιρείας και ο οποίος είναι ο κύριος μάρτυρας για την υπόθεση των Εναγόντων. Υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης, κατατεθείσας ως το Έγγραφο Α. Ο κ. Λευτέρης Παπαλευτέρης (στο εξής «ο ΜΕ2»), ο οποίος είναι υπάλληλος του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομών και Τεχνικών Έργων, ο οποίος έδωσε μαρτυρία αναφορικά με την περίοδο για την οποία οι Ενάγοντες αποτελούσαν εταιρεία νόμιμα εγγεγραμμένη στο Μητρώο Εργοληπτών με άδεια για εκτέλεση οικοδομικών εργασιών. Για την υπόθεση των Εναγομένων, μαρτυρία έδωσαν꞉ Ο Εναγόμενος αρ.2, κ. Χρίστος Φωκάς (στο εξής «ο ΜΥ1»), ο οποίος είναι κύριος μάρτυρας για την υπόθεση των Εναγομένων και ο οποίος υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης, κατατεθείσας ως το Έγγραφο Ζ. Ο κ. Σάββας Χατζηλουκά (στο εξής «ο ΜΥ2»), ο οποίος είναι υπάλληλος της ΑΗΚ και ήρθε να δώσει μαρτυρία για την ημερομηνία σύνδεσης της επίδικης οικίας από την ΑΗΚ με ηλεκτρικό ρεύμα. Ο κ. Πόλυς Πολυδωρίδης (στο εξής «ο ΜΥ3»), ο οποίος προσήλθε ως εμπειρογνώμονας για το επίδικο θέμα της ύπαρξης ή μη κακοτεχνιών και ο οποίος υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του το περιεχόμενο γραπτής έκθεσης πραγματογνωμοσύνης, η οποία είχε κατατεθεί από τον ΜΥ1 ως Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Ζ. Κατατέθηκε σημαντικός αριθμός τεκμηρίων. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της γραπτής δήλωσης του (Έγγραφο Α), ο ΜΕ1 κατέθεσε꞉ Την επίδικη συμφωνία κατασκευής της επίδικης οικοδομής, ημερ. 3.12.2012, ως Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α. Ενσωματώνονται στο έγγραφο της συμφωνίας αυτής, το έγγραφο προσφοράς και οι τεχνικοί όροι και άλλοι όροι του συμβολαίου. Κατάλογο επιπλέον εργασιών που, ως ο ισχυρισμός του ΜΕ1, συμφωνήθηκε με τους Εναγόμενους να γίνουν από τους Ενάγοντες στην επίδικη οικοδομή, ως το Τεκμήριο 2 υπό Έγγραφο Α. Κατάλογο μείωσης εργασιών ή αγορών και πληρωμών που έγιναν από τους Εναγόμενους ενώ αφορούσαν υποχρέωση των Εναγόντων δυνάμει της συμφωνίας ημερ. 3.12.2002, γι' αυτό και αφαιρέθηκαν από το ποσό της εν λόγω συμφωνίας, ως το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α. Την επιστολή, ημερ. 28.8.2008 που απέστειλαν οι Ενάγοντες προς τους Εναγόμενους αξιώνοντας εξόφληση του οφειλόμενου υπόλοιπου, ήτοι ΛΚ6.000 για έξτρα εργασίες και ΛΚ1.100 δυνάμει της συμφωνίας ημερ. 3.12.2002, με επισυνημμένη στην εν λόγω επιστολή την απόδειξη του Κυπριακού Ταχυδρομείου ότι απεστάλη συστημένη, ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α. Την επιστολή, ημερ. 2.10.2008, που απέστειλαν οι δικηγόροι των Εναγόντων προς τους Εναγόμενους αξιώνοντας την πληρωμή του προαναφερόμενου ποσού (συνολικά ΛΚ7.100 ή €12.131,07σ.), γνωστοποιώντας την πρόθεση λήψης δικαστικών μέτρων χωρίς άλλη ειδοποίηση, ως το Τεκμήριο 5 υπό Έγγραφο Α. Την επιστολή ημερ. 10.11.2008 των Εναγόντων προς τον Εναγόμενο αρ. 2, με την οποία απαντούσαν στην επιστολή του Εναγομένου 2, ημερ. 29.10.2008, ως το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α. Την επιστολή, ημερ. 29.10.2008, του Εναγομένου 2 προς τους Ενάγοντες με την οποία εκείνος απαντούσε στην επιστολή των Εναγόντων ημερ. 28.8.2008, ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α. Περαιτέρω, ο ΜΕ1 κατέθεσε στο πλαίσιο της προφορικής ένορκης μαρτυρίας που έδωσε στο Δικαστήριο꞉ ως Έγγραφο Β, μία πρόχειρη κατάσταση λογαριασμού που ετοίμασε και υπέγραψε ο ίδιος, για να αναλύσει πώς προκύπτει το οφειλόμενο υπόλοιπο λογαριασμού. Ως Έγγραφο Γ, τη βεβαίωση, ημερ. 15.12.2014, του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων, την οποία υπογράφει ο Πρόεδρος του εν λόγω Συμβουλίου, και με την οποία βεβαιώνεται ότι η Ενάγουσα εταιρεία ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώο Εργοληπτών και κατείχε ετήσια άδεια σε ισχύ από 31.7.2002 μέχρι και τις 31.12.
  10. Ως Έγγραφο Δ, το Πιστοποιητικό Σύστασης της Ενάγουσας Εταιρείας που δείχνει ότι η εταιρεία συστάθηκε στις 13.8.
  11. Ως Έγγραφο Ε, το Πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών ότι κατά ή περί τις 4.5.2001 η Ενάγουσα είχε Διευθυντές τους κ.κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη και Αντώνη Θεολόγου. Ως Έγγραφο Στ, το Πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών, ημερ. 28.11.2014, βάσει του οποίου φαινόταν ότι η Ενάγουσα εξακολουθούσε να έχει ως Διευθυντές τους κ.κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη και Αντώνη Θεολόγου και επιπλέον την κα Θάλεια Θεολόγου. Από την άλλη, στο πλαίσιο της γραπτής του δήλωσης (Έγγραφο Ζ), ο ΜΥ1 κατέθεσε꞉ · Ως Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Ζ, την Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης του κ. Πόλυ Πολυδωρίδη, Πολιτικού Μηχανικού, η έκδοση της οποίας χρονολογήθηκε Αύγουστο
  12. · Ως Τεκμήριο 2 υπό Έγγραφο Ζ, τη Βεβαίωση της ΑΗΚ, ημερ. 22.9.2009, ότι η παροχή ρεύματος στην επίδικη οικία συνδέθηκε την 21.2.
  13. · Ως Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Ζ, το Πιστοποιητικό, ημερ. 16.3.2004, που υπογράφεται από τον «Ν. Ν. Χαραλαμπίδη, Πολιτικό Μηχανικό» και απευθύνεται προς τον Κεντρικό Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών, με το οποίο πιστοποιείται - o η ολική δαπάνη για την ανέγερση της επίδικης οικίας υπολογίζεται σε ΛΚ140.000 (334 τ.μ. x ΛΚ420), o οι εργασίες ανέγερσης της οικοδομής άρχισαν στις 10.4.2003, και o το ποσό που δαπανήθηκε για την ανέγερση της οικοδομής μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του εν λόγω πιστοποιητικού (ήτοι 16.3.2004) ανερχόταν σε ΛΚ 63.
  14. · Ως Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή, ημερ. 4.11.2009, του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών προς τον Εναγόμενο 2 με την οποία τον πληροφορούσε ότι η Ενάγουσα Εταιρεία διαγράφηκε από το Μητρώο στις 8.9.2004 λόγω της αποχώρησης του Τεχνικού Διευθυντή της, κ. Νεόφυτου Χαραλαμπίδη. · Ως Τεκμήριο 5Α υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή ημερ. 16.1.2015 της εταιρείας Vassos Leptos Ltd προς τον Εναγόμενο 2, στην οποία παρατίθεται αναλυτική κατάσταση για τις αγορές οικοδομικών υλικών που έκαναν οι Εναγόμενοι 1 και 2 αναφορικά με την επίδικη οικία. · Ως Τεκμήριο 5Β υπό Έγγραφο Ζ, τιμολόγιο ημερ. 16.10.2004, της DALIKO ENTERPRISES LTD στο όνομα του Εναγόμενου
  15. · Ως Τεκμήριο 5Γ υπό Έγγραφο Ζ, Τιμολόγιο ημερ. 22.12.2004 και εξοφλητική απόδειξη ημερ. 13.1.2005 από Λούκας Σπανούδης Λτδ για αγορά ηλιακού. · Ως Τεκμήριο 5Δ υπό Έγγραφο Ζ, τιμολόγιο, ημερ. 26.1.2005, για αγορά πλαστικού ντεπόζιτου από εταιρεία S& T Plastikon Ltd στο όνομα του Εναγόμενου
  16. · Ως Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή ημερ. 21.2.2015, των κ.κ. Χρυστάλλας και Ξενοφώντος Σεργίου προς τον Εναγόμενο 2 με την οποία επιβεβαίωναν ότι, ενώ αγόρασαν την πρώην οικία των Εναγομένων από 28.12.2004, εντούτοις μόλις στις 16.1.2015 απέκτησαν κατοχή της εν λόγω οικίας, επειδή οι Εναγόμενοι διέμεναν μόνιμα εκεί μέχρι τότε. · Ως Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή ημερ. 23.1.2015, του Προέδρου του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών με την οποία επιβεβαίωνε το περιεχόμενο της προηγούμενης επιστολής ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Ζ, ανωτέρω. · Ως Τεκμήριο 8 υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή των Δικηγόρων των Εναγόντων προς τους Δικηγόρους των Εναγομένων για παροχή περισσότερων και καλύτερων λεπτομερειών όσον αφορά τις πρόσθετες εργασίες που εκτέλεσαν οι Ενάγοντες και τις αφαιρέσεις ποσών από το συμβόλαιο των Εναγόντων. · Ως Τεκμήριο 9 υπό Έγγραφο Ζ, επιστολή ημερ. 19.11.2000 του Πολιτικού Μηχανικού Αναστάση Δίσπυρου προς τον Εναγόμενο 2 με την οποία τον πληροφορούσε ότι δεν μπορούσε να ολοκληρώσει την έκθεσή του εφόσον δεν τον είχε εφοδιάσει ο Εναγόμενος 2 με αναλυτικές καταστάσεις για το είδος των εργασιών για τις οποίες οι Ενάγοντες είχαν απαιτήσεις από τους Εναγόμενους και για το κόστος των εργασιών αυτών. Περαιτέρω, ο ΜΥ1 κατέθεσε στο πλαίσιο της προφορικής ένορκης μαρτυρίας που έδωσε στο Δικαστήριο꞉ · Ως Έγγραφο Η, δέσμη αποδείξεων είσπραξης που εξέδωσε η Ενάγουσα Εταιρεία προς τον Εναγόμενο 2 για ποσά που αυτός πλήρωσε σε διάφορες ημερομηνίες. Στο πλαίσιο της δικής του μαρτυρίας, ο ΜΥ2 κατέθεσε꞉ · Ως τεκμήριο σημειωθέν ως Έγγραφο Θ, την επιστολή ημερ. 23.3.2015 της ΑΗΚ προς τον Εναγόμενο 2, στην οποία αναφέρεται ότι꞉ o Τα σχέδια για τον έλεγχο της ηλεκτρικής εγκατάστασης της επίδικης οικίας υποβλήθηκαν στις 25.1.
  17. o Ο έλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης της οικίας έγινε στις 10.2.
  18. o Η κατασκευή της παροχής και η ηλεκτροδότηση έγινε στις 17.2.
  19. · Ως τεκμήριο σημειωθέν ως Έγγραφο Ι, την αίτηση του Εναγομένου 2, ημερ. 6.11.2003, για παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. · Ως τεκμήριο σημειωθέν ως Έγγραφο ΙΑ, την επιστολή ημερ. 30.12.2003 με την οποία η ΑΗΚ ενέκρινε την αίτηση παροχής ηλεκτρικού ρεύματος υπό τους γενικού όρους τους οποίους ενυπόγραφα απεδέχθη ο Εναγόμενος 2 στις 20.1.
  20. Όλη η δοθείσα προφορική μαρτυρία, η οποία δόθηκε ενόρκως, βρίσκεται καταγεγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου και δεν κρίνεται σκόπιμο ή κατάλληλο να παρατεθεί αυτολεξεί στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης. Θα αναφερθώ κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας σε εκείνα τα μέρη της εκατέρωθεν δοθείσας μαρτυρίας, τα οποία θεωρώ ουσιώδη για τη διαμόρφωση της δικαστικής μου κρίσης και κατάληξης.
  21. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Εγείρεται ζήτημα ελέγχου της αξιοπιστίας των μαρτύρων οποτεδήποτε υπάρχουν διιστάμενες εκδοχές, όπως συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση, και το δικαστήριο θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσά τους. Σκοπός της αξιολόγησης της μαρτυρίας είναι να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα και, στη βάση των δικών του ευρημάτων ως προς τα γεγονότα, να εξετάσει στη συνέχεια κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης, το έχει αποσείσει στον βαθμό που απαιτείται. Ωστόσο, η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως επιπέδου απόδειξης (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.

(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614).). Σημειωτέον ότι σύμφωνα με πάγια νομολογία, ο Ενάγων έχει το γενικό βάρος να αποδείξει στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι. Η αρχή αυτή έχει επαναληφθεί στην πρόσφατη απόφαση Χρυσάνθη Χρύσανθου και Σταύρος Φραντζή ν Αντρέα Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295. Για το θέμα της αξιοπιστίας της μαρτυρίας απολύτως σχετική είναι η εκτεταμένη ανάπτυξη του θέματος στο βιβλίο των Σάντη - Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης, Hippasus, 2014, Κεφάλαιο 3, IB. Η θετική εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο ο μάρτυς που καταθέτει αποτελεί σε γενικές γραμμές στοιχείο εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του. Η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10.6.13, Re N-BCM
(2002)EWCA Civ. 1052, C & A Pelekanos Associates Limited ν Πελεκάνου
(1999)1(B) ΑΑΔ 1273). Η συμπεριφορά μάρτυρα κατά την αντεξέταση δεν φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι έχει κατά την κυρίως εξέταση και επανεξέταση (Attorney-General for the Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia ν Steinhoff
(2005)UKPC 31). Ασφαλώς, κρίση του δικαστηρίου επί της αξιοπιστίας δεν δύναται να έχει ως μόνο οδηγό την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Αποτιμάται η συνολική παρουσία καθενός μάρτυρα στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας του χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεως, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη) - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του μάρτυρα υποβάλλεται στη βάσανο της λογικής με γνώμονα και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Πέραν τούτου, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου
(2010)1(B) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεων της και συναρτώνται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, ημ. 4.5.12). Αυτή η προσέγγιση επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία (Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα
(1992)1(B) ΑΑΔ 1056). Τέλος, σημειώνω ότι αποτελεί βασικό κανόνα ότι μια υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται στα αυστηρά πλαίσια των δικογράφων (Cheeseline Ltd v Ανθούλης Θωμά & Υιοί Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A319, Πολιτική Έφεση 45/2009, ημερομηνίας 14.5.2014 και Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος και Σία Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 718). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται υπό το πρίσμα και της συνοχής της εν σχέση προς τη δικογραφηθείσα εκδοχή της κάθε πλευράς (βλ. Γιώργου Παπαγεωργίου ν Λούης Κλάππας (Investments Services Ltd)
(1991)1 Α.Α.Δ 24). Όπως λέχθηκε στη Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676: «Δεν διαπιστώνεται όμως καμία ουσιώδης παρέκκλιση μεταξύ δικογραφίας και μαρτυρίας, που είναι βέβαια επιτρεπτό από το Δικαστήριο να εντοπίζεται ως στοιχείο για την τυχόν αξιοπιστία του διαδίκου (δέστε Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου
(2006)1 Α.Α.Δ. 1153, 1158-59)». 3.
  1. Η γενική εντύπωση για τους μάρτυρες. Ο ΜΕ1 μου έδωσε την εντύπωση ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με ειλικρινή διάθεση για να διεκδικήσει τα δίκαια της εταιρείας των Εναγόντων. Υπήρξε ήπιος και ήρεμος. Δεν εξέπεμπε εξοικείωση με τη δικαστική διαδικασία, αλλά έδειχνε πρόθυμος να απαντήσει σε κάθε ερώτηση και να προσκομίσει κάθε στοιχείο που του ζητήθηκε. Η μαρτυρία του είχε απόλυτη συνοχή με τις δικογραφημένες θέσεις των Εναγόντων και δεν αντιστρατευόταν την κοινή λογική. Είμαι ικανοποιημένη ότι η μαρτυρία του Ενάγοντος είναι ειλικρινής, αληθής και αξιόπιστη. Προς αιτιολόγηση του συμπεράσματος αυτού, αξιολογώ αναλυτικότερα τη μαρτυρία του παρακάτω. Όσον αφορά τον ΜΥ1, έχω να παρατηρήσω ότι διακατείχετο από εμφανές άγχος και εκνευρισμό για την παρούσα υπόθεση, στοιχεία τα οποία του προκαλούσαν σύγχυση και βιασύνη. Στην πορεία της μαρτυρίας του, υπήρξε πιο ήρεμος και ψύχραιμος, απάντησε δε σε πλείστες όσες ερωτήσεις του τέθηκαν. Ωστόσο, δεν με έπεισε για την εκδοχή του. Προβαίνω σε σχολαστικότερη αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΥ1 παρακάτω και επισημαίνω τα σημεία αυτής που απορρίπτονται ως αναξιόπιστα ή ως αναληθή. Όσον αφορά τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΥ2, μου έδωσαν την εντύπωση ανεξάρτητων και αντικειμενικών μαρτύρων, οι οποίοι, στηριζόμενοι στα αρχεία των υπηρεσιών για τις οποίες εργάζονται, προσήλθαν για να δώσουν πληροφορίες όπως ακριβώς εξάγονται από αυτά. Αποδέχομαι τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΥ2 στην ολότητά της ως αληθή. Όσον αφορά τη μαρτυρία του ΜΥ3, αυτός προσήλθε επικαλούμενος την ιδιότητα του πραγματογνώμονα για τη διάγνωση κακοτεχνιών και ως εκ τούτου η μαρτυρία του χρήζει σχολαστικότερης αξιολόγησης, υπό το πρίσμα των αρχών που εφαρμόζονται για μαρτυρία εμπειρογνωμώνων. Δεν στοιχειοθετείται λόγος να αμφισβητήσω την ειλικρίνεια του μάρτυρα. Κρίνω όμως πως, για λόγους που θα εξηγήσω αναλυτικότερα πιο κάτω, δεν είναι ασφαλές για το Δικαστήριο να στηριχθεί στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του για να εξάξει ευρήματα ως προς το επίδικο θέμα, ήτοι αν κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, ήτοι κατά τον χρόνο παράδοσης της επίδικης κατοικίας, οι Ενάγοντες παρέδωσαν στους Εναγόμενους την επίδικη κατοικία με εμφανείς ή/και αποκαλυφθείσες κακοτεχνίες, τις οποίες οι Εναγόμενοι να έθεσαν υπόψη των Εναγόντων και εκείνοι να παρέλειψαν να τις διορθώσουν (βλ. την παρα. 12 της Ε/Υ όπου δικογραφείται το εν λόγω επίδικο θέμα). Παραθέτω τις παρατηρήσεις μου παρακάτω. 3.
  2. Αξιολόγηση μαρτυρίας αναφορικά με την απαίτηση των Εναγόντων Ουδεμία αμφιβολία έμεινε ότι ο ΜΕ1 αποτελούσε διευθυντικό στέλεχος της Ενάγουσας εταιρείας κατά πάντα ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, καθώς και κατά το χρόνο ακρόασης της υπόθεσης και ότι, ως εκ τούτου, ήταν πρόσωπο ικανό να δίδει μαρτυρία εκ μέρους της Ενάγουσας. Η διευθυντική του θέση επιβεβαιώθηκε στη βάση των Εγγράφων Ε και Στ. Παρά το ότι η πλευρά της Υπεράσπισης αμφισβήτησε την ικανότητα του ΜΕ1 να προσέλθει ως μάρτυρας, υποβάλλοντας του ότι δεν είχε προσωπική γνώση των γεγονότων της υπόθεσης, επειδή δεν ήταν αυτός που υπέγραψε την επίδικη συμφωνία ανέγερσης της οικοδομής, ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α εκ μέρους της Ενάγουσας εταιρείας, αλλά ο άλλος Διευθυντής, κ. Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, ο οποίος απουσιάζει στο εξωτερικό, εντούτοις ο ΜΕ1 έδειξε άμεση ετοιμότητα να καταρρίψει τον ισχυρισμό αυτό λέγοντας ότι «Μπορώ να σου πω λεπτομέρειες που κανένας άλλος δεν ξέρει. Η άδεια οικοδομής όταν εκδόθηκε εκδόθηκε με το σπίτι ανάποδα. Έγινε αντιγραφή κάποιου σχεδίου από τον αρχιτέκτονα, όταν όμως πήγαμε να το εφαρμόσουμε στην πράξη, να το χωροθετήσουμε το κτίριο στο οικοπεδο, απλώς αναποδογυρίσαμε το σχέδιο το ίδιο [....]. Πράγματι, κρίνοντας συνολικά τη μαρτυρία του ΜΕ1, αυτός έπεισε το Δικαστήριο ότι είχε λεπτομερή γνώση για την εκτέλεση της επίδικης σύμβασης που είναι και το κύριο επίδικο θέμα στην παρούσα αγωγή. Προσκόμισε πλήρη στοιχεία, πρώτον, για τις πληρωμές που έγιναν και για τον τρόπο υπολογισμού του εναπομείναντος υπόλοιπου (βλ. Έγγραφο Β), δεύτερον, για τις εργασίες που έγιναν από τους Ενάγοντες βάσει των αρχικών αρχιτεκτονικών σχεδίων ως ίσχυαν κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας, τρίτον, για τις αλλαγές (αφαιρέσεις ή προσθέσεις) που έγιναν βάσει νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων και καλυπτικής άδειας, ως επίσης και για τις σχετικές χρεώσεις (Τεκμήρια 2 και 3 υπό Έγγραφο Α). Εξ αυτών των στοιχείων, δεν έχω διακρίνει να αμφισβητούνται από τον ΜΥ1 εκ της Υπεράσπισης τα ποσά που πληρώθηκαν από τους Εναγόμενους στους Ενάγοντες ως η μαρτυρία του ΜΕ1, ούτε και το ότι έγιναν ή αφαιρέθηκαν όσες εργασίες εισηγήθηκε ο ΜΕ
  3. Εκείνο που αμφισβήτησε η Υπεράσπιση, με τις υποβολές που έγιναν προς τον ΜΕ1, ήταν το κατά πόσον το κόστος των εργασιών που είτε προστέθηκαν είτε αφαιρέθηκαν είχε εκτιμηθεί ή κοστολογηθεί και συμφωνηθεί μεταξύ των συμβαλλομένων μερών εκ των προτέρων. Περαιτέρω, εκείνο που εισηγήθηκε η Υπεράσπιση ήταν ότι δεν διεκπεραιώθηκαν όλες οι εργασίες με επιδεξιότητα, αλλά αντίθετα ότι υπήρξαν κακοτεχνίες, ελλείψεις ή ελαττώματα. Ανοίγω μία παρένθεση για να πω ότι η παρουσία του κ. Νεόφυτου Χαραλαμπίδη, με το σκεπτικό που έθεσε ανωτέρω η συνήγορος Υπεράσπισης, θα ήταν ενδεχομένως χρήσιμη αν ήταν ενώπιον μου επίδικο το ποιοι υπέγραψαν τη συμφωνία ανέγερσης της επίδικης οικίας ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α. Απεναντίας, ήταν παραδεκτό κατά την ακρόαση τόσο από τον ΜΕ1 όσο και από τον ΜΥ1 ότι στο σημείο της συμφωνίας όπου είναι η υπογραφή εκ μέρους των «Συμβαλλομένων Α - C. Haralco & Spantios Dev. Ltd» (Εναγόντων) υπέγραψε ο κ. Νεόφυτος Χαραλαμπίδης και ότι στο αντίστοιχο σημείο όπου είναι η υπογραφή εκ μέρους των «Συμβαλλομένων Β - Χρίστος και Ευγενία Φωκά» (Εναγομένων 1 και 2) υπέγραψε ο κ. Χρίστος Φωκά. Και είναι στη βάση αυτής της μη αμφισβητούμενης μαρτυρίας που καλούμαι να αποφασίσω το επίδικο θέμα κατά πόσον η Εναγόμενη 1 (Ευγενία Φωκά) μπορεί να θεωρηθεί από νομικής απόψεως ως συμβαλλόμενο μέρος παρά το ότι δεν υπέγραψε προσωπικά. Θέμα του οποίου θα επιληφθώ σε μετέπειτα στάδιο όταν θα αξιολογώ τη μαρτυρία του ΜΥ
  4. Η σκιά που επιχείρησε να αφήσει η Υπεράσπιση κατά την αντεξέταση του ΜΕ1 όσον αφορά τη γνησιότητα έγερσης της παρούσας αγωγής, με αναφορά στον ισχυρισμό ότι ο ΜΕ1 ενεργούσε για ίδιο συμφέρον παρά για το συμφέρον της εταιρείας, λόγω προσωπικών διαφορών που κατ' ισχυρισμό είχε με τον κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, οι οποίες διαφορές κατ' ισχυρισμόν επιμαρτυρούνταν από το ότι ο κ. Χαραλαμπίδης καταχώρησε αίτηση εκκαθάρισης της Ενάγουσας εταιρείας, έσβησε μετά τις αντικρουστικές δηλώσεις του ΜΕ
  5. Συγκεκριμένα, ο ΜΕ1 εξήγησε ότι, αν και καταχωρήθηκε πράγματι αίτηση εκκαθάρισης υπ' αριθ. 260/12 από το Διευθυντή, κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λ/σιας, εντούτοις αυτή απορρίφθηκε. Επισημαίνω ότι το έτος και μόνον της καταχώρησης της εν λόγω αίτησης εκκαθάρισης, ήτοι το γεγονός ότι καταχωρήθηκε 3 χρόνια μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, δεικνύει ότι ουδεμία διασύνδεση μπορεί να υπάρχει μεταξύ τους. Πέραν αυτού ο ΜΕ1 υπεραμύνθηκε του δικαιώματος της Ενάγουσας εταιρείας όταν έχει λεφτά να παίρνει, να τα διεκδικά για να κλείσει τις υποχρεώσεις της, «οι οποίες ήταν και είναι πολλές» όπως χαρακτηριστικά σημείωσε. Σημειώνω πάντως ότι, εάν η Υπεράσπιση ήθελε να προωθήσει την εκδοχή περί μη εξουσιοδοτημένης εκπροσώπησης της εταιρείας από τον ΜΕ1 (κάτι που δεν έθεσε ευθέως) ή/και περί διαφωνιών του με τον κ. Χαραλαμπίδη για την έγερση της παρούσας αγωγής, είναι εκείνη που όφειλε να είχε κλητεύσει τον κ. Χαραλαμπίδη ως μάρτυρα για να προωθήσει τη συγκεκριμένη εκδοχή, κάτι που δεν έπραξε. Δόθηκε κάποια εξήγηση μέσω του ΜΥ1, ότι από πληροφορίες που έλαβε, ο κ. Χαραλαμπίδης απουσιάζει στο εξωτερικό, αλλά όπως και αν έχουν τα πράγματα, ελλείψει τέτοιας μαρτυρίας, η συγκεκριμένη εκδοχή έμεινε μετέωρη. Αποδεχόμενη, λοιπόν, τον ΜΕ1 ως κατάλληλο και ικανό μάρτυρα να δώσει μαρτυρία στην παρούσα υπόθεση, προχωρώ να διεισδύσω στην ουσία της μαρτυρίας του. Κατ' αρχάς, αναντίλεκτη έμεινε η μαρτυρία του ΜΕ1 ότι η συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α έγινε στη βάση προσφοράς που ενσωματώθηκε σε αυτή και η οποία αφορούσε ποσότητα και είδος εργασιών συνολικής αξίας ΛΚ100.000,00σ.. Συγχρόνως, αναντίλεκτο είναι ότι αναφερόταν ρητά στην ίδια συμφωνία πως «δεν περιλαμβάνονται» στις προσφερόμενες εργασίες υπό το συγκεκριμένο τίμημα, τα ακόλουθα: «
  6. Πατώματα, κεραμικά, είδη υγιεινής,
  7. Αλουμίνια, πελεκανικά, στέγη,
  8. Θέρμανση, ηλιακά, κάγκελα», συνολικής εκτιμώμενης αξίας Λ.Κ.25.000 - Λ.Κ.30.
  9. Περαιτέρω, αναντίλεκτη έμεινε η μαρτυρία του ΜΕ1 αναφορικά με το γεγονός ότι꞉ · Η επίδικη συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α προέβλεπε για δέσμευση των Εναγόντων να κατασκευάσουν την επίδικη οικία βάσει των σχετικών αδειών που θα εξασφάλιζαν οι Ενάγοντες από τις αρμόδιες αρχές. · Καθ' ον χρόνο υπεγράφη η επίδικη συμφωνία, ήτοι στις 3.12.2002, οι Εναγόμενοι είχαν στην κατοχή τους οικοδομική άδεια εκδοθείσα στις 21.10.2002 βάσει αρχιτεκτονικών σχεδίων. · Μέχρι να αποπερατωθεί η ανέγερση της οικίας, οι Εναγόμενοι ζήτησαν κάποιες τροποποιήσεις και αλλαγές, οι οποίες οδήγησαν στο να υποβληθεί αίτηση για καλυπτική άδεια. Ότι δόθηκε τέτοια άδεια αφού εξασφαλίστηκε και τελική έγκριση για την αποπερατωθείσα οικοδομή (βλ. το Πιστοποιητικό τελικής έγκρισης αρ. 2006173, ημερ. 4.9.2006). · Ότι για την εξασφάλιση της τελικής έγκρισης, υποβλήθηκε από τους Ενάγοντες κατά ή περί το 2006 αίτηση που υπογράφηκε από τους Εναγόμενους, βάσει των αρχιτεκτονικών σχεδίων που υπέγραφε ο επιβλέπων μηχανικός, κ. Σάββας Σταυρινός. Σημειωτέον ότι η πιο πάνω μαρτυρία του ΜΕ1 περί των δύο οικοδομικών αδειών και της έκδοσης τελικής έγκρισης επιβεβαιώθηκε ως αληθής στη βάση του Παραρτήματος 3 της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του ΜΥ3, κ. Πόλυ Πολυδωρίδη. Εύλογη, επομένως, ήταν η απάντηση που έδωσε ο ΜΕ1 όταν του υποβλήθηκε, κατά την αντεξέταση του, ότι οι Εναγόμενοι ουδέποτε συμφώνησαν με τους Ενάγοντες στην εκτέλεση οποιωνδήποτε επιπρόσθετων εργασιών. Υπέδειξε ο ΜΕ1 προς τη συνήγορο Υπεράσπισης ότι θα έπρεπε να αντιπαραβάλει την αρχική άδεια οικοδομής με την τελική έγκριση για να εντοπίσει τις κύριες διαφορές που επήλθαν στην επίδικη οικοδομή με την έγκριση των ιδιοκτητών. Κατά την έκφραση του ΜΕ1, «το 80% της απάντησης βγαίνει από την τελική έγκριση». Ας δούμε, λοιπόν, ποιες είναι οι επιπλέον εργασίες για τις οποίες οι Ενάγοντες αξιώνουν πληρωμή. Αυτές ως περιγράφονται στο Τεκμήριο 2 υπό Έγγραφο Α, καλύπτουν τα εξής (συνοψίζω)꞉ «1.Πάγκος ψησταριάς (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  10. Φουγάρα τζακιού & θέρμανσης (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  11. Διαχωρισμός αποθηκών κάτω από το κλιμακοστάσιο (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  12. Τοποθέτηση ψιφιδωτών στο WC στον όροφο (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  13. Κυρίζια στο χώρο της βεράντας και επένδυση με 9 τεμάχια κεραμικό (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  14. Μπόιλερ και δωμάτιο πετρελαίου (όπως φαίνεται στο σχέδιο). 7.Κατασκευή κολώνων περίφραξης (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  15. Επιπλέον βεράντες (σε σχέση με τα αρχικά σχέδια κατά 38,00 τ.μ. - κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  16. Σιδηροσυνδέσεις πρόσθετα προς τα αρχικά σχέδια (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  17. Πέτρα διακοσμητική γύρωθεν των κουφωμάτων (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  18. Τοιχαράκια στο μπάνιο και επένδυση (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  19. Οροφή - κατασκευή χώρου ντεπόζιτου και ηλιακών πλαισιών (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).
  20. Προεξοχή καρκανιού (γέμισμα των κενών των κεραμιδιών) (παρέλειψε να το αποπερατώσει ο κατασκευαστής που είχε εντολή από τον ιδιοκτήτη.
  21. Επί πλέον εργασίες για μπετόν σε πατώματα ισογείου & ορόφου για το σύστημα Hoover που αποφασίστηκε μετά και υπερύψωσε όλα τα πατώματα.
  22. Ανθώνας άνωθεν σκυβαλαποθήκης στην πρόσοψη της οικοδομής (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  23. Βοηθήματα πελεκανικών, κεντρικής θέρμανσης, αλουμινίων.
  24. Πρόνοια για σύνδεση του αποχετευτικού της κατοικίας με τον κεντρικό αγωγό πόλεως (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  25. Επέκταση υφιστάμενης βεράντας στον όροφο και στην πρόσοψη της οικοδομής (όπως φαίνεται στο σχέδιο).
  26. Επέκταση πλάκας στην οπίσθια όψη για προεξοχή κεραμιδιών (κατόπιν οδηγιών του ιδιοκτήτη).». Δεν έχω ακούσει να αντεξετάζεται ο ΜΕ1 αναφορικά με μία προς μία τις πιο πάνω εργασίες για να φανεί ότι δεν κατασκευάστηκε ή/και ότι αν κατασκευάστηκε ενέπιπτε εντούτοις στα σχέδια της αρχικής άδειας οικοδομής ή/και στο πλαίσιο της προσφοράς που ενσωματώθηκε στην συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α και πως δεν έπρεπε να θεωρηθεί έξτρα εργασία, όπως δεν άκουσα επίσης να αντεξετάζεται ο ΜΕ1 για κάθε μια από τις πιο πάνω εργασίες για να υποβληθεί η θέση ότι δεν αποτελεί εργασία που να καλύπτεται από την καλυπτική άδεια και την τελική έγκριση που εκδόθηκε κατόπιν ενυπόγραφης αίτησης των Εναγομένων. Συνεπώς, η μαρτυρία του ΜΕ1 ότι οι πιο πάνω εργασίες βάσιμα περιγράφονται από τους Ενάγοντες ως έξτρα εργασίες δεν έχει κλονισθεί. Το ότι ο ΜΥ1 ήρθε για πρώτη φορά στο στάδιο της δικής του αντεξέτασης να αμφισβητήσει κατά τρόπο συγκεκριμένο ότι έδωσε οποτεδήποτε οδηγίες για να μεγεθυνθεί η κουζίνα ή για να επεκταθούν οι βεράντες, στερείται πειστικότητας, αφού οι Ενάγοντες απέδειξαν μέσω του ΜΕ1 ότι οι εργασίες αυτές αντανακλούνται στην καλυπτική άδεια οικοδομής, η οποία δεν θα μπορούσε να εκδοθεί χωρίς αίτηση των Εναγομένων. Εξάλλου, στην πορεία της αντεξέτασής του ο ΜΥ1 παραδέχθηκε ότι κτίστηκε λεβιτοστάσιο και τοποθετήθηκαν φουγάρα, ενώ στα αρχικά σχέδια δεν υπήρχαν, κτίστηκε πάγκος και ψησταριά ενώ δεν υπήρχε, έγινε σκυβαλαποθήκη με ανθώνα από πάνω, έγινε τζάκι με φουγάρο κτιστό, έγιναν αποθήκες κάτω από τη σκάλα. Άρα ουσιαστικά επιβεβαίωσε αυτό που του υποβλήθηκε ως αληθές από το συνήγορο των Εναγόντων. Το ολικό ποσό απαιτήσεως για τις πιο πάνω έξτρα εργασίες προσδιορίζεται από τους Ενάγοντες ως ανερχόμενο σε £12.126,24σ. Το επόμενο ζήτημα είναι κατά πόσον το αξιούμενο ποσό είναι αποτέλεσμα συμφωνίας μεταξύ των μερών ή αν δικαιολογείται να αξιώνεται ως εύλογη αμοιβή. Κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, του ζητήθηκε να διευκρινίσει πώς έγινε η συμφωνία για τις επιπρόσθετες εργασίες. Η απάντηση του ΜΕ1 ήταν ότι «Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των εργασιών επενέβαινε ο κ. Χρίστος (ΜΥ1) σε συνεννόηση μαζί με τον κ. Χαραλαμπίδη ή μαζί μου και ζητούσε, π.χ. το κεραμίδι να το προμηθεύσει εκείνος αντί εμείς, εζήτησε φουγάρο για τζάκι και θέρμανση και ορισμένες άλλες εξωτερικές εργασίες και εσωτερικές εργασίες, προτού κατασκευαστούν, για να τα αναλάβει ο ίδιος.». Ερωτηθείς να πει αν αναφέρθηκε στον ΜΥ1 ότι αυτές θα ήταν επιπρόσθετες εργασίες, ο ΜΕ1 απάντησε λέγοντας «Ασφαλώς το ήξερε. Τουλάχιστον όσον αφορά τα υλικά που αγόραζε και τους διορισμένους υπεργολάβους από τον ίδιο.». Συμπληρωματικά ο ΜΕ1 ανέφερε ότι «Εφόσον γινόντουσαν αυτές οι εργασίες με διαφορετικό τρόπο από ό,τι διελάμβανε το συμβόλαιο, όφειλε να αποδεχτεί τις αλλαγές. Αν διαφωνούσε, επενέβαινε και διόρθωνε ο Χρίστος.». Κληθείς να πει με βάση την πείρα του ως εργολάβος, αν συμφωνεί ότι όταν πρόκειται για επιπρόσθετες εργασίες, αυτές πρέπει πρώτα να εκτιμούνται και να συμφωνούνται είτε προφορικώς είτε γραπτώς με τον πελάτη, ο ΜΕ1 απάντησε ότι «Ορισμένες ναι, ορισμένες όχι. Όταν με εμποδίσει να φέρω εγώ τα κεραμίδια και λέει να φέρω εγώ τα κεραμίδια, θα πάει εκεί να τα πληρώσει και θα του αφαιρέσω εγώ την τιμή που έχω στην προσφορά μου. Ορισμένα υλικά τα οποία θα επέφεραν πολύ σημαντικό κόστος στον ίδιο και σε μας, υπογράφοντο, επληρώνονταν από τον ίδιο και εμείς προχωρούσαμε με την αγορά τους. Ή ορισμένες εργασίες κτιστών που ήταν μέσα στα πλαίσια ρουτίνας αυτά επιφυλάσσονταν να πληρωθούν στο τέλος.». Υποβλήθηκε στον ΜΕ1 ότι δεν έγινε καμία εκ των προτέρων κοστολόγηση ή εκτίμηση για τις επιπρόσθετες εργασίες. Έδωσε ο ΜΕ1 ως παράδειγμα την κατασκευή του τζακιού και εξήγησε τη θέση του λέγοντας ότι εφόσον ο ίδιος ο Εναγόμενος αρ. 2 ζήτησε να κατασκευαστεί το τζάκι, δεν πίστευε ο ΜΕ1 ότι εκείνος θα αρνιόταν την πληρωμή για την εν λόγω εργασία, ούτε όμως και θεωρούσε ότι θα έπρεπε να του πει ότι θα τοποθετούσε ακόμη 200 τούβλα! Οι απαντήσεις του ΜΕ1 δεν αντικρούστηκαν μέσω οποιασδήποτε μαρτυρίας προσέφερε ο ΜΥ
  27. Δεν αμφισβήτησε ο ΜΥ1 ότι γινόταν η διεργασία με τους Ενάγοντες όπως την περίγραψε ο ΜΕ
  28. Περαιτέρω, ενώ ο ΜΕ1 έδωσε αναλυτικά τα ποσά χρέωσης για κάθε μια έξτρα εργασία, η συνήγορος Υπεράσπισης δεν αντέταξε οποιαδήποτε άλλα ποσά ως εύλογα, για να δείξει ότι ήταν ήταν αδικαιολόγητα ή υπερβολικά τα αξιούμενα ποσά για τις εκτελεσθείσες εργασίες. Όσον αφορά τις εργασίες για τις οποίες υπήρξε, βάσει της αρχικής συμφωνίας ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α, υποχρέωση των Εναγόντων να τις εκτελέσουν, αλλά ακολούθησε η διεργασία που περίγραψε ο ΜΕ1 για ανάληψή της από τους Εναγόμενους, με αποτέλεσμα οι Ενάγοντες να αφαιρέσουν το ποσό χρέωσης από το τίμημα της συμφωνίας, σχετικός είναι ο κατάλογος εργασιών που παρουσίασε ο ΜΕ1 ως το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α. Οι αφαιρέσεις που έκαναν οι Ενάγοντες από το ποσό της αρχικής συμφωνίας, ως περιγράφονται στο Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Α, καλύπτουν τις εξής εργασίες꞉
  29. «Κεραμίδια στέγης πορτογαλικού τύπου από πλάκα ισογείου και πλάκα οροφής περιλαμβάνει αγορά και τοποθέτηση. Αφαιρούνται γιατί τα τοποθέτησε ο υπεργολάβος που επέδειξε ο κύριος Χρίστος Φωκάς, και τα προμήθευσε ο κύριος Φωκάς.
  30. Αγορά κεραμιδιών πορτογαλικού τύπου άνωθεν ισογείου (Λάθος Πογιατζιή). Δεν τα αποδεχόταν ο κύριος Χρίστος Φωκάς με το Αιτιολογικό ότι έγιναν ακαθαρσίες επάνω. Τα επιδιόρθωσε ο μπογιατζής τη εταιρείας, επέμενε δε και τα αλλάξαμε με κεραμίδια που παρείχε ο ίδιος.
  31. Ο ηλιακός [θερμοσύμφωνας] συνήθης με ντεπόζιτο νερού ήταν υποχρέωση της εταιρείας και το αφαιρούμε. Τον ηλιακό ανέθεσε ο ιδιοκτήτης σε δικό του υπεργολάβο.
  32. Διαχωριστικός τοίχος πάχους μεταξύ καθιστικού - τραπεζαρίας (στο ισόγειο). Δεν κατασκευάστηκε με οδηγίες των ιδιοκτητών .
  33. Τοίχος περίφραξης επι συνόρου στην πρόσοψη (δεξιά είσοδος). Δεν κατασκευάστηκε και αφαιρείται με οδηγίες ιδιοκτητών.
  34. Διαχωριστικός τοίχος στον όροφο μεταξύ διαδρόμου - καθιστικού. Δεν κατασκευάστηκε με οδηγίες ιδιοκτητών.
  35. Διαχωριστικός τοίχος κουζίνας - κλιμακοστασίου στον όροφο. Δεν κατασκευάστηκε με οδηγίες ιδιοκτητών.
  36. Χώρος υφιστάμενης Βεράντας για A/C στον όροφο όπου καλύπτεται τώρα με κεραμίδια. Δεν κατασκευάστηκε με οδηγίες ιδιοκτητών.
  37. Διαφορά πατώματος σκρήτ για παρκέ από τοποθέτηση κεραμικού πατώματος. Δεν υπάρχει διαφορά. Δεν κατασκευάστηκε με οδηγίες ιδιοκτητών. Οι ιδιοκτήτες αποφάσισαν να τοποθετήσουν παρκέ αντί κεραμικό στα υπνοδωμάτια. Η τοποθέτηση κεραμικών που ήταν υποχρέωση της εταιρείας εξισώνεται με το σκριτ τριφτό που προσφέραμε σε αντάλλαγμα.
  38. Διάφορά για καλούπια πλάκας Φεαρ - Φεης φάρσα ορόφου. Δεν εφαρμόζεται. Δεν έγινε πλάκα φάρσα οροφής. Αντικαταστάθηκε με οριζόντια πλάκα φεαρ-φέης, που ήταν υποχρέωση της εταιρείας, και κατασκευάστηκε. Το ίδιο ισχύει και για πλάκα άνωθεν γκαράζ.
  39. Διαφορά για επιχρίσματα πλάκας οροφής φάρσα Δεν εφαρμόζεται. Έγινε οριζόντια πλάκα φεαρ-φεης με σπατουλάρισμα. Όλα κατασκευάστηκαν από την εταιρεία.
  40. Επιχρίσματα 3ον χέρι σουβά οπίσθιου τοίχου περίφραξης που ήταν υποχρέωση της Εταιρείας
  41. Τοποθέτηση κεραμικών σε WC Ξένων στο ισόγειο.
  42. Πληρωμές υδραυλικού για τοποθέτηση ειδών υγιεινής σωλήνες εξαερισμού κ.α
  43. Πληρωμές για προμήθεια Ηλεκτρισμού & Νερού για εκτέλεση εργασιών L/S
  44. Αρμούς κεραμικών GEVO (υποχρέωση κου. Φωκά). Κεραμικά γενικά και αρμούς ήταν υποχρέωση του κύριου Χρίστου Φωκά να προμηθεύσει ως και έγινε.
  45. Χωλέτρα γκαράζ τοποθέτησε ο κύριος Χρίστος Φωκάς. Ήταν μέρος της κατασκευής Στέγης που ήταν υποχρέωση του.
  46. Διάφορα υλικά ALTO για μόνωση πατώματος βεράντας και τοίχου περίφραξης πληρώθηκαν από κύριο Χρίστο Φωκά και δεν αφαιρέθηκαν . Δεν μας έχει ζητήσει να τα πληρώσουμε γιατί η εταιρεία δέχτηκε μετατοπίσεις διαφόρων τοίχων (αλλαγή θέσης αποχωρητηρίου) μετατοπίσεις παραθύρων που φαίνονται από σύγκριση σχεδίων αδείας οικοδομής, και σχεδίων Τελικής Έγκρισης, και τα εξισώσαμεν.
  47. Βάση Αντέννας τηλεόρασης.
  48. Σκαλιά για επιδιόρθωση σκάλας. Λόγω τοποθέτησης δοκού άνωθεν κλιμακοστασίου για ενίσχυση, και πατωμάτων που υπερυψώθηκαν με απόφαση των ιδιοκτητών (λόγω καθυστερημένης απόφασης πρόνοιας Hoover), το καθαρό ύψος που παρέμεινε για διέλευση ήταν περί τα 180 εκ.. Για το λόγο αυτό ανάλαβε την ευθύνη η εταιρεία μετά που τοποθετήθηκαν τα σκαλιά να τα αφαιρέσει και να δημιουργήσει ύψος διέλευσης περί τα 2.00Μ γι' αυτό και αφαιρούμε την αξία των σκαλιών που προμήθευσε ο ιδιοκτήτης. Το ολικό ποσό αφαιρέσεων, όπως το προσδιόρισαν οι Ενάγοντες, ανέρχεται σε £6125.
  49. Δεν άκουσα να προσφέρεται μαρτυρία από την Υπεράσπιση ούτε να υποβάλλεται στον ΜΕ1 η θέση ότι οι Ενάγοντες όφειλαν να απέκοπταν άλλα και/ή μεγαλύτερα ποσά αναφορικά με τις εν λόγω εργασίες ή/και ότι δικαιολογούνταν αφαιρέσεις και για οποιεσδήποτε άλλες μη γενόμενες από τους Ενάγοντες εργασίες. Δεν άκουσα να αντιπαραβάλλονται με τα ποσά αφαιρέσεων που κοστολόγησαν οι Ενάγοντες, οποιαδήποτε άλλα ποσά ως εύλογα. Η επιστολή του ΜΥ1 ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α ήγειρε ένα εντελώς γενικό και αόριστο παράπονο ότι «Αναφορικά με το ποσό που απαιτείται να σας πληρώσουμε, ποτέ δεν αποδεκτήκαμε ή συμφωνήσαμε να πληρώσουμε τέτοιο ποσό.» και «Είναι σαφές ότι δεν έχετε αφαιρέσει τα ποσά που έχουμε πληρώσει για [...]». Ποια ήταν τα ποσά χρέωσης με τα οποία διαφωνούσαν ή τα οποία ήθελαν να αφαιρεθούν, δεν διευκρινιζόταν στην εν λόγω επιστολή. Η μόνη αμφισβήτηση που άκουσα να εγείρεται από τον ΜΥ1 αφορούσε στο κατά πόσον η αρχική συμφωνία ήταν με σαφήνεια διατυπωμένη ή αν περιείχε γκρίζες ζώνες οι οποίες δημιούργησαν σύγχυση στο στάδιο των αφαιρέσεων. Εστίασε την προσοχή του στο έγγραφο «Προσφορά» που ενσωματωνόταν στην αρχική συμφωνία και στα περί εξαιρούμενης εργασίας ως προς δύο επιμέρους σημεία: (α) την εξαίρεση της «στέγης», συγκριτικά προς το αντιφατικό, κατά τον ίδιο, γεγονός ότι η προσφορά αναφέρει ότι περιλαμβάνει «κεραμίδια πορτογαλικού τύπου» και διερωτήθηκε πώς γίνεται να περιλαμβάνονται τα κεραμίδια ενώ εξαιρείται η στέγη, και (β) την εξαίρεση των «ηλιακών», με αναφορά στο αντιφατικό κατά τον ίδιο γεγονός ότι η προσφορά αναφέρει ότι περιλαμβάνει «ηλιακό». Οι Ενάγοντες έδωσαν τη δική τους απάντηση στον προβληματισμό του ΜΥ1 μέσω του Τεκμηρίου 3 υπό Έγγραφο Α, ανωτέρω. Η προμήθεια και τοποθέτηση των κεραμιδιών κατέστη αποδεκτό από τους Ενάγοντες ότι αποτελούσε εξ αρχής δική τους ευθύνη, νοουμένου ότι θα ήταν πορτογαλλικού τύπου, και εφόσον εν τέλει τα προμήθευσε ο Εναγόμενος 2 και τα τοποθέτησε δικός του υπεργολάβος, το κόστος που οι Ενάγοντες προϋπολόγιζαν εντός του τιμήματος της αρχικής συμφωνίας αφαιρέθηκε από αυτό. Όσον αφορά τον ηλιακό, η ερμηνεία που έδωσαν οι Ενάγοντες στους όρους της αρχικής συμφωνίας ήταν ότι περιλαμβανόταν σε αυτήν ο «συνήθης ηλιακός θερμοσύμφωνας με ντεπόζιτο νερού» και εφόσον ο ιδιοκτήτης τον ανέθεσε σε δικό του υπεργολάβο, έγινε η σχετική αφαίρεση του κόστους του από τον ιδιοκτήτη. Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή ότι μια σύμβαση πρέπει να εξετάζεται και να ερμηνεύεται συνολικά (Βλ. Γεωργική Εταιρεία Δ. Γ. Φουτάς ν. Εταιρεία Βάσος κλπ.
(1993)1 Α.Α.Δ. 168 και Chitty on Contracts, General Principles, 27 εκ., παραγ. 12-053), σύμφωνα με το λεκτικό της και με τρόπο που θα πραγματοποιείται η πρόθεση των μερών (Βλ. Chitty, πιο πάνω, παραγ. 12-040 και βλ. Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδης Λτδ ν G & C EXHAUST SYSTEMS LTD)
(2001)1 Α.Α.Δ. 500). Αν οι πρόνοιες μιας συμφωνίας εκφράζονται με σαφήνεια και δεν υπάρχει τίποτε που καθιστά ικανό το Δικαστήριο να τις ερμηνεύσει με τρόπο διαφορετικό από εκείνο που επιτρέπεται από το λεκτικό τους, χωρίς αμφιβολία πρέπει να επικρατήσει το λεκτικό. Αν όμως οι πρόνοιες και οι φράσεις είναι αντιφατικές και αν υπάρχουν λόγοι οι οποίοι φαίνονται στην όψη του εγγράφου, οι οποίοι προσφέρουν απόδειξη της πραγματικής πρόθεσης των μερών, τότε εκείνη η πρόθεση θα επικρατήσει έναντι της φανερής και συνήθους έννοιας των λέξεων. Πάντως, η συμπερίληψη σε συμφωνία όρου που δεν αναγράφεται στο κείμενό της είναι σύμφωνα με τη νομολογία μας εξαιρετικό μέτρο. Η συμπερίληψη δικαιολογείται εφόσον η αναγκαιότητα είναι τέτοια για την πρόσδοση εμπορικής υπόστασης στη συμφωνία που με βεβαιότητα θα μπορούσε να λεχθεί ότι οι συμβαλλόμενοι, αν είχαν ερωτηθεί, αναντίλεκτα θα έλεγαν ότι ο όρος συνιστούσε μέρος της συμφωνίας. (Βλ. Bauer v. Δ. Ηροδότου & Υιoί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, 333 και Χαραλάμπους - ν - Decostone Ltd 2010 1 Β Α.Α.Δ. σελ. 747). Δεν άκουσα να εισηγείται η Υπεράσπιση ότι αυτή η ερμηνεία που έδωσαν οι Ενάγοντες στους όρους της αρχικής συμφωνίας, μέσω του καταρτισμού του Τεκμηρίου 3 υπό Έγγραφο Α, δεν συνάδει με την πρόθεση των συμβαλλομένων μερών. Δεν τέθηκε ενώπιον μου κατά τρόπο συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο οποιαδήποτε άλλη προτεινόμενη ερμηνεία την οποία το Δικαστήριο να καλείται να εξετάσει για να κρίνει αν είναι εύλογη και λογικά επιτρεπτή ως αποδίδουσα την πρόθεση των συμβαλλομένων μερών. Δεν κατάφερε να κλονίσει την εντύπωση μου για το ότι υπήρξε προφορική συμφωνία για έκξτρα εργασίες, ο ισχυρισμός που υποβλήθηκε στον Μ1 ότι η συνήθης πρακτική της Ενάγουσας εταιρείας ως προς το χρόνο πληρωμής, όταν και εφόσον της ζητούνται και συμφωνούνται έξτρα εργασίες, είναι να πληρώνεται από τους πελάτες της προκαταβολικά ή/και αμέσως μετά την εκτέλεσή τους. Έχω πεισθεί για την αλήθεια του περιεχομένου της δήλωσης του ΜΕ1 ότι, στην περίπτωση των Εναγομένων, υπήρχε μία ιδιάζουσα σχέση αυτών με τους Ενάγοντες, υπό την έννοια ότι ο Εναγόμενος 2 ήταν τραπεζίτης ο οποίος τους εξυπηρετούσε στην τράπεζα όπου εργαζόταν και με την οποία τράπεζα η Ενάγουσα Εταιρεία διατηρούσε χρηματοδοτική σχέση. Όπως εξήγησε ο ΜΕ1, λόγω των καλών σχέσεων των Εναγόντων με τους Εναγόμενους και με την τράπεζα, και εφόσον οι Εναγόμενοι τους φαινόντουσαν φερέγγυοι, τους έδωσαν την ευκαιρία να τους αποπληρώσουν όποτε μπορούσαν. Άλλωστε συναφής ήταν και ο λόγος που έδωσε ο ΜΕ1 για να αιτιολογήσει το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα μετά την αποπεράτωση και παράδοση της οικίας (το οποίο ως η θέση του συνέβηκε την 1.3.2004) και μέχρις ότου εγερθεί η υπό κρίση αγωγή. Όπως ανέφερε ο ΜΕ1 κατά την αντεξέτασή του, «Οι σχέσεις πελάτη - εργολάβου ήταν πολύ φιλικές. Ο πελάτης ήταν υπάλληλος της Τράπεζας Κύπρου και μας εξυπηρετούσε με τις συναλλαγές μας. Μας είχε εμπιστοσύνη. Μας εμπιστεύτηκε να του πουλήσουμε το σπίτι. Όταν του ζητούσαμε λεφτά για να μας πληρώσει για τις εργασίες, έβρισκε τη δικαιολογία ότι η γυναίκα του ήταν άρρωστη και ότι προσπαθούσε να πουλήσει το διαμέρισμα τους που διέμεναν. Εμείς, ανθρώπινα σκεπτόμενοι, επεριμέναμε, μέχρι να γίνει αυτό το γεγονός. Δυστυχώς, όταν επέρασε ο καιρός και επούλησε τα ακίνητα χωρίς να μας ξοφλήσει, κινηθήκαμε δικαστικώς.». Ερωτηθείς να πει πώς γνώριζε ο ίδιος ότι πωλήθηκαν ακίνητα από τους Εναγόμενους, ο ΜΕ1 δήλωσε ότι τους το είχε πει ο ίδιος ο Εναγόμενος
  1. Δεν μου διαφεύγει εξάλλου ότι ο ΜΕ1 έδωσε λεπτομέρειες για το ότι οι Εναγόμενοι έκαναν σταδιακές πληρωμές μέχρι και τις 26.10.2006, όταν δηλαδή είχαν ήδη αποπερατωθεί και οι έξτρα εργασίες και είχε ήδη ληφθεί τελική έγκριση για την οικοδομή. Τούτο φάνηκε όταν ο ΜΕ1 κλήθηκε να απαντήσει στην υποβολή ότι στο ποσό των €168.980,68σ. που οι Εναγόμενοι πλήρωσαν συνολικά στους Ενάγοντες δεν περιλαμβάνονταν οποιαδήποτε ποσά για επιπρόσθετες εργασίες και ότι το ποσό αυτό είχε δοθεί δυνάμει της αρχικής συμφωνίας. Συγκεκριμένα, για να απορρίψει την εκδοχή αυτή, ο ΜΕ1 έδωσε πλήρεις λεπτομέρειες για το ότι μέχρι 26.10.2006 οι Εναγόμενοι είχαν πληρώσει συνολικά 98.900 λίρες, ποσό που αναλύεται ως ακολούθως꞉ Από 1.3.2004 (ημέρα παράδοσης της κατοικίας) μέχρι 22.3.2004 οι Εναγόμενοι είχαν καταβάλει στην εταιρεία 70.000 λίρες. Από 22.3.2004 μέχρι 31.12.2004 οι Εναγόμενοι είχαν καταβάλει άλλες 20.000 λίρες σε 5 διαφορετικές δόσεις꞉ 30.6.2004 20000 λίρες, 20.7.2004 4000 λίρες 29.9.2004 3000 λίρες, 10.12.2004 2000 λίρες, και 31.12.2004 8000 λίρες. Μετά την 31.12.2004 και συγκεκριμένα εντός του 2005 οι Εναγόμενοι είχαν καταβάλει 5300 λίρες σε τρεις περιόδους των 3000, 1500 και 800 λιρών. Το 2006 είχαν πληρώσει άλλες 3600 λίρες σε τέσσερις δόσεις. Οι πιο πάνω πληρωμές όχι μόνον δεν διαψεύστηκαν από την Υπεράσπιση αλλά και επιβεβαιώθηκαν από τις αντίστοιχες αποδείξεις που κατέθεσε ως Έγγραφο Η ο ίδιος ο ΜΥ
  2. Επομένως, το γεγονός ότι δεν προπληρώθηκαν οι έξτρα εργασίες δεν είναι αποδεικτικό της μη ύπαρξης συμφωνίας για την εκτέλεσή τους. Από την άλλη, το γεγονός ότι οι Εναγόμενοι όχι μόνο συμμετείχαν στη διαδικασία έκδοσης της τελικής έγκρισης υποβάλλοντας σχετική αίτηση, αλλά και συνέχισαν τις πληρωμές μετά την έκδοση της εν λόγω έγκρισης, είναι στοιχείο που υποστηρίζει την εκδοχή των Εναγόντων ότι όλες οι έξτρα εργασίες έγιναν με τη συναίνεση ή συγκατάθεση ή έγκριση των Εναγομένων. Ένα τελευταίο σημείο χρήζει σχολιασμού. Εάν δεν είχαν συμφωνήσει οι Εναγόμενοι στην χρέωση για τις έξτρα εργασίες, κατά την κρίση μου δεν θα επέλεγαν να προσκομίσουν στο Δικαστήριο μέσω του ΜΥ1 και να καταθέσουν ως τεκμήριο το Πιστοποιητικό ως το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Ζ. Επισημαίνω ότι το εν λόγω Πιστοποιητικό στο οποίο οι Εναγόμενοι στηρίζουν την εκδοχή τους, περιγράφει την εκτιμώμενη ολική δαπάνη για την ανέγερση της επίδικης οικοδομής ως ανερχόμενη σε ΛΚ140.000,00σ. Η εκτίμηση αυτή έγινε, ως αναφέρεται στο εν λόγω πιστοποιητικό, στις 16.3.2004 από τον κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, μέχρι τότε τεχνικό διευθυντή της Ενάγουσας εταιρείας. Εφόσον το ποσό της αρχικής συμφωνίας, το 2002 που συνήφθη, καθορίστηκε στις ΛΚ100.000,00σ., η αύξηση του ποσού κατά ΛΚ40.000 το 2004, σε χρόνο κατά τον οποίο ως η θέση των Εναγόντων που προωθεί ο ΜΕ1 είχε ήδη παραδοθεί η οικοδομή με αποπερατωμένες όλες τις εργασίες που ανέλαβαν να εκτελέσουν οι Ενάγοντες, δεν μπορεί παρά να προκύπτει σαν αποτέλεσμα της έξτρα χρέωσης ΛΚ12.126,24 για τις έξτρα εργασίες που έγιναν πλέον το ποσό των εξ αρχής εξαιρούμενων εργασιών που βάσει της αρχικής Προσφοράς θα αναλάμβαναν οι Εναγόμενοι και οι οποίες εκτιμούνταν γύρω στις ΛΚ25.000 - ΛΚ30.000, πλην των αφαιρέσεων που θα επέφεραν οι Ενάγοντες. Αξίζει στο σημείο αυτό να παρατηρήσω, ότι αν και ο ΜΕ1 δεν είχε δει ποτέ προηγουμένως το Τεκμήριο 3 υπό Έγγραφο Ζ, εντούτοις όταν του υπεδείχθη από τον συνήγορο Υπεράσπισης δεν αρνήθηκε το περιεχόμενο του. Επεσήμανε μόνο ότι το πιστοποιητικό αυτό θα πρέπει να διαβάζεται υπό το πρίσμα του σκοπού για το οποίο εκδόθηκε, ότι δηλαδή είχε στόχο να διευκολύνει τους Εναγόμενους στο να εξασφαλίσουν τη σχετική χρηματοδότηση. Πρόκειται για μία λογική τοποθέτηση. Και θυμίζω ότι έγινε για να δείξει ότι η πληροφόρηση που αντλείται από το εν λόγω πιστοποιητικό δεν προορίζεται να αποδείξει αν στις 16.3.2004 που εκδόθηκε το πιστοποιητικό είχε παραδοθεί ή όχι η επίδικη κατοικία από τους Ενάγοντες ή αν είχε πλήρως αποπερατωθεί η ανέγερσή της, αλλά αντίθετα αποσκοπούσε στο να αποδείξει ποιο ήταν το ποσό που δαπανήθηκε μέχρι εκείνη τη στιγμή, δηλαδή που πληρώθηκε μέχρι εκείνη τη στιγμή από τους Εναγόμενους, για να φανεί και η χρημαδοτική ανάγκη την οποία θα ήθελαν να τους καλύψει ο Κεντρικός Φορέας Ισότιμης Κατανομής Βαρών. Είναι προφανώς με αυτό το πνεύμα που και ο συνήγορος των Εναγόντων, όταν αντεξέταζε με τη σειρά του τον ΜΥ1, του υπέβαλε ότι το ποσό που οι Εναγόμενοι είχαν πληρώσει μέχρι τις 16.3.2004 ανερχόταν πράγματι στις ΛΚ63.000 μόνο, ως αναγράφεται στο εν λόγω πιστοποιητικό. Το ότι αυτό ήταν το ποσό που δαπανήθηκε μέχρι τότε, επαληθεύτηκε με τις αποδείξεις που κατέθεσε ο ΜΥ1 ως Έγγραφο Η, αφού εκείνες έδειχναν ποσό ΛΚ65.
  3. Καταλήγω να αποδέχομαι και τους δύο καταλόγους που κατέθεσε ο ΜΕ1, τόσο εκείνον που αφορά στις έξτρα εργασίες όσο και εκείνον που αφορά στις αφαιρέσεις, ως ανταποκρινόμενους στη συμφωνία που επήλθε προφορικά μεταξύ των συμβαλλομένων μερών για προσθαφαιρέσεις από την εμβέλεια της αρχικής συμφωνίας στη βάση της διεργασίας που περίγραψε ο ΜΕ1 ανωτέρω. 3.
  4. Αξιολόγηση μαρτυρίας αναφορικά με την ανταπαίτηση. Δοθείσας της πιο πάνω επισήμανσης, προχωρώ τώρα να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ΜΕ1 αναφορικά με την ανταπαίτηση των Εναγομένων για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες. Ξεκινώ από το γεγονός ότι οι Ενάγοντες, προώθησαν μέσω του ΜΕ1, την εκδοχή ότι η πρώτη φορά που οι Εναγόμενοι αναφέρθηκαν στην ύπαρξη κακοτεχνιών ήταν με την επιστολή τους, ημερ. 29.10.2008, ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α, η οποία στάληκε προς τους Ενάγοντες μετά που οι τελευταίοι απαίτησαν με επιστολή ημερ. 28.8.2008, ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α, να αποπληρωθεί το οφειλόμενο υπόλοιπο δυνάμει της αρχικής γραπτής συμφωνίας και δυνάμει των προφορικά συνφωνηθέντων προσθαφαιρέσεων. Ότι, δηλαδή, η πρώτη γραπτή αναφορά των Εναγομένων για ισχυριζόμενες κακοτεχνίες έγινε με καθυστέρηση - Δύο
(2)και πλέον ετών από την έκδοση της τελικής έγκρισης, ημερ. 4.9.2006, για την ήδη κατοικηθείσα οικοδομή, Δύο
(2)και πλέον ετών μετά την τελευταία ημερομηνία πληρωμής, η οποία έγινε 26.10.2006, και Τέσσερα
(4)και πλέον ετών μετά την αποπεράτωση των οικοδομικών εργασιών των Εναγόντων αν θεωρηθεί ως ορθή η ισχυριζόμενη από αυτούς ημερομηνία παράδοσης, ήτοι η 1.3.
  1. Ανοίγω εδώ μία παρένθεση για να θυμίσω ότι οι Εναγόμενοι αντιτάσσουν ότι η παράδοση της οικίας από τους Ενάγοντες δεν έγινε την 1.3.2004 αλλά την 1.3.
  2. Πολλή έμφαση δόθηκε σε απόδειξη του ισχυρισμού αυτού. Η Υπεράσπιση συσχέτισε την έννοια της παράδοσης με την ολοκλήρωση του ελέγχου της ηλεκτρικής εγκατάστασης και τη μόνιμη σύνδεση της οικίας με ηλεκτρικό ρεύμα. Δεν αντιλέγω ότι συνήθως η έννοια της παράδοσης μιας οικοδομής από τον εργολάβο ταυτίζεται ή/και θεωρείται ότι επέρχεται με την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής εγκατάστασης και τον έλεγχο αυτής. Όπου τούτο ισχύει, θα πρέπει να αντανακλάται στη σύμβαση των αντισυμβαλλομένων. Στην παρούσα υπόθεση, οι Ενάγοντες δεσμεύτηκαν ότι θα παρείχαν ηλεκτρική εγκατάσταση σύμφωνα με τους όρους και κανονισμούς της ΑΗΚ (βλ. το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α), ότι θα ελέγχετο από την ΑΗΚ και θα εκδίδετο από αυτήν σχετικό πιστοποιητικό που να πιστοποιεί τη συμμόρφωση με τους εν λόγω όρους και κανονισμούς. Με βάση τη μαρτυρία που προσκόμισε ο ΜΥ2, η οποία έμεινε αναντίλεκτη꞉ · Ο Εναγόμενος 2 υπέβαλε αίτηση για παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στις 6.11.2003, ως το Έγγραφο Ι. · Στις 30.12.2003 εγκρίθηκε η αίτηση του από την ΑΗΚ, ως το Έγγραφο ΙΑ, υπό τους γενικούς όρους τους οποίους ενυπόγραφα απεδέχθη ο Εναγόμενος 2 στις 20.1.
  3. · Εν τέλει, τα σχέδια για τον έλεγχο της ηλεκτρικής εγκατάστασης της επίδικης οικίας υπεβλήθησαν στις 25.1.2005 και ο έλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης της οικίας έγινε στις 10.2.2005, ενώ η ηλεκτροδότηση έγινε στις 17.2.
  4. Εξ όσων ο ΜΥ2 γνώριζε, τα σχέδια για τον έλεγχο της ηλεκτρικής εγκατάστασης της επίδικης οικίας υποβλήθηκαν από τον ηλεκτρολόγο Νεόφυτο Νεοφύτου. Δεν γνώριζε ο ΜΥ2 αν αυτός ο ηλεκτρολόγος ήταν ηλεκτρολόγος της Ενάγουσας Εταιρείας ή αν ήταν υπεργολάβος των Εναγομένων. Το θέμα όμως αυτό απαντάται κατά την κρίση μου από το περιεχόμενο της επιστολής του ιδίου του ΜΥ1 (Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α) όπου αυτός παραπονείται προς τους Ενάγοντες ότι꞉ «Είναι σαφές ότι δεν έχετε αφαιρέσει τα ποσά που έχουμε πληρώσει για - [...] δ) εργασίες ηλεκτρολόγου που δεν έχετε πληρώσει.». Προφανώς, ο ΜΥ1 αναγνωρίζει με την πιο πάνω δήλωσή του ότι οι Εναγόμενοι πλήρωσαν για τις υπηρεσίες ηλεκτρολόγου δικής τους επιλογής και ανέλαβαν, παρά τα διαλαμβανόμενα στη σύμβαση, την ευθύνη για τα ηλεκτρολογικά. Επιβεβαιώθηκε από τα λεγόμενα του ΜΥ2, ο οποίος εργάζεται στην ΑΗΚ ως τεχνικός επόπτης ηλεκτρολογίας, ότι θεωρείται από την ΑΗΚ μια οικία ως «πλήρως αποπερατωθείσα», έτσι ώστε να μπορεί να τη συνδέσει με ηλεκτρικό ρεύμα, όταν πληρούται η εξής κατάσταση꞉ «Πέραν της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης που πρέπει να είναι ολοκληρωμένη σύμφωνα με τους κανονισμούς και τους κανόνες ασφαλείας, πρέπει και το ίδιο το υποστατικό να είναι πλήρως αποπερατωμένο, να τοποθετηθούν οι πόρτες, τα παράθυρα, τα πατώματα, ακόμα και σε κάποιες περιπτώσεις οι ηλεκτρικές συσκευές.». Επομένως, με την ηλεκτροδότηση της οικίας των Εναγομένων είναι βέβαιο ότι η οικία ήταν πλήρως αποπερατωθείσα και κατέστη κατοικίσιμη. Συνεπώς, δεν ξενίζει το Δικαστήριο η εκδοχή του ΜΥ1 ότι αυτός και η σύζυγος του δεν μπορούσαν να μετακομίσουν εκεί πριν τον Ιανουάριο 2005 (βλ. το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Ζ) ή/και πριν την ηλεκτροδότηση. Ανεξάρτητα όμως από τα πιο πάνω μη αμφισβητούμενα γεγονότα, εκείνο που ο ΜΕ1 διευκρίνισε ήταν ότι όταν οι Ενάγοντες ισχυρίστηκαν στην Έκθεση Απαίτησής τους ότι παρέδωσαν την επίδικη κατοικία την 1.3.2004, εκείνο που εννοούσαν δεν ήταν ότι την παρέδωσαν πλήρως αποπερατωμένη υπό την έννοια της αποπεράτωσης της οικοδομής σε βαθμό που να την καθιστά κατοικίσιμη, παραμόνο ότι αποπεράτωσαν εκείνο το τμήμα οικοδομικών εργασιών, την εκτέλεση του οποίου είχαν αναλάβει οι Ενάγοντες. Υποστήριξε, δηλαδή, ότι την 1.3.2004 οι Ενάγοντες παρέδωσαν την οικοδομή, έτσι ώστε να συνεχίσουν οι Εναγόμενοι για να εκτελέσουν τις δικές τους εργασίες που αφαιρέθηκαν στο στάδιο της αρχικής συμφωνίας ή/και της μετέπειτα προφορικής διεργασίας προσθαφαιρέσεων, όπως τα κάγκελλα, τα πελεκανικά και διάφορες άλλες εργασιες. Εξήγησε περαιτέρω ότι꞉ «Υπήρχε εκεί προσωρινή παροχή για εκτέλεση των εργασιών, η οποία υποβοηθούσε, έπαιρναν ρεύμα οι κτίστες και οι εργολάβοι για εκτέλεση των εργασιών και συνάμα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για λειτουργία της κατοικίας. Όμως, η Αρχή Ηλεκτρισμού δεν δίνει μόνιμη λειτουργία ενός υποστατικού αν δεν είναι πλήρως συμπληρωμένα όλα τα πελεκανικά, πατώματα και εξωτερικά κουφώματα, συν η υδραυλική εγκατάσταση με τις ανάλογες προσγειώσεις για σκοπούς ασφάλειας. Αν γίνει χρήση της προσωρινής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος είναι με την ευθύνη του ιδίου του ιδιοκτήτη.». Αυτή η εξήγηση που έδωσε ο ΜΕ1 είναι αληθοφανής και δεν συγκρούεται με τη μαρτυρία που προσκόμισε ο ΜΥ
  5. Πιο σημαντικό όμως είναι το ότι δεν συγκρούεται με τη μαρτυρία του ΜΥ
  6. Λέγω τούτο έχοντας κατά νου ότι όλες οι αποδείξεις που παρουσίασε ο ΜΥ1 για οικοδομικά και άλλα υλικά που αυτός αγόρασε μετά την 1.3.2004, ως τα Τεκμήρια 5Α (16.1.2005 - κεραμικά), 5Β (16.10.2004 - κεραμίδια στέγης), 5Γ (22.12.2003 - ηλιακό) και 5Δ (26.1.2005 - μεταλλική βάση πλαστικού ντεπόζιτου) υπό Έγγραφο Ζ, αφορούν σε εργασίες που, ως ανέλυσα και ανέδειξα ανωτέρω με παραπομπή στα Τεκμήρια 1, 2 και 3 υπό Έγγραφο Α, ήταν ευθύνη των Εναγομένων να εκτελέσουν. Καταλήγω ότι, δεν θα μπορούσα να απορρίψω ως αναξιόπιστη τη μαρτυρία του ΜΕ1 και η εκδοχή των Εναγόντων αναφορικά με την ημερομηνία παράδοσης ως δικογραφήθηκε. Τονίζω ότι το πότε ακριβώς επήλθε η τελική σύνδεση της επίδικης οικοδομής με ηλεκτρικό ρεύμα δεν έχει την τεράστια σημασία που του προσδόθηκε από την πλευρά της Υπεράσπισης σε ό,τι αφορά την απόδειξη του επίδικου ζητήματος που άπτεται των κακοτεχνιών. Είτε η οικοδομή παραδόθηκε την 1.3.2004 με τον τρόπο που το εννοούν οι Ενάγοντες είτε παραδόθηκε την 1.3.2005 με τον τρόπο που το εννοούν οι Εναγόμενοι, ένα είναι το αναμφισβήτητο γεγονός꞉ ότι οι Εναγόμενοι δεν αρνήθηκαν να παραλάβουν την οικοδομή επικαλούμενοι κακοτεχνίες. Δεν υπήρξε τέτοιος δικογραφημένος ισχυρισμός στην Έκθεση Υπεράσπισης ή στην Ανταπαίτηση από μέρους των Εναγομένων. Απεναντίας, η μαρτυρία που δόθηκε είναι ότι οι Εναγόμενοι παραδέχονται ότι απέκτησαν κατοχή της επίδικης οικοδομής και διέμεναν εκεί κατά πάντα ουσιώδη χρόνο μέχρι την έγερση του παραπόνου τους στις 29.10.2008 για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες. Από κάθε άποψη, η έγερση του εν λόγω παραπόνου για πρώτη φορά στις 29.10.2008 ξεφεύγει του ορίου της περιόδου εγγυητικής διαβεβαίωσης που έδωσαν οι Ενάγοντες προς τους Εναγόμενους για συντήρηση τυχόν ελαττωμάτων, η οποία περίοδος έληγε με την παρέλευση 12 μηνών από την ημερομηνία παράδοσης της οικίας, ακόμη και αν λαμβάνετο υπόψη ως ημερομηνία παράδοσης η 1.3.
  7. Οι Ενάγοντες ουδεμία συμβατική υποχρέωση είχαν να θεραπεύσουν οποιοδήποτε ελάττωμα πρωτοεμφανιζόταν μετά τη λήξη της περιόδου της εγγυητικής διαβεβαίωσης. Εδώ είναι που υπεισέρχεται η αναγκαιότητα αξιολόγησης της εκατέρωθεν μαρτυρίας, πρώτον, για να ελεχθεί ποιες είναι οι κακοτεχνίες ή τα ελαττώματα για τα οποία ηγέρθηκε στις 29.10.2008 το παράπονο των Εναγομένων και, δεύτερον, αν τούτο είχε τεθεί από προηγουμένως σε γνώση των Εναγόντων πριν τη λήξη της περιόδου εγγυήσεως. Οι ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και/ή παραλείψεις και/ή ελλείψεις, για τις οποίες ηγέρθηκε η ανταπαίτηση των Εναγομένων, όπως δικογραφήθηκαν στην παρα. 5 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης (στο εξής «η Ε/Υ») και όπως επιβεβαιώθηκαν με τη γραπτή δήλωση του ΜΥ1 (Έγγραφο Ζ) καλύπτουν τα ακόλουθα: «Ανακατασκευή διαδρόμου εισόδου για αποφυγή σκαλοπατιού. Υγρασίες στους τοίχους ισογείου. Επανακατασκευή δωματίου θέρμανσης. Καθίζηση σε τοίχους του περιμετρικού περιτοιχίσματος. Πρόβλημα υγρασίας ντουσιέρας και δάπεδο. Ανωμαλίες στην επιφάνεια ταβανιού ισογείου. Επιδιόρθωση ρύσεων σε βεράντα ισογείου. Κατεδάφιση υφιστάμενης ψησταριάς και κατασκευή νέας. Ανακατασκευή κεραμικού πατώματος ισογείου που τοποθετήθηκε πάνω σε στρώση άμμου. Επιδιορθώσεις διαφόρων ρωγμών στα περιτοιχίσματα εισόδου / σκυβαλοπατοθήκης, ενώσεις στέγης με τοιχοποιία και πλακόστρωση πεζοδρομίου. Επιδιορθώσεις υψομέτρων σε εσωτερικό κλιμακοστάσιο.». Δικογραφήθηκε στην παρα. 12 της Ε/Υ ότι την 1.3.2005 οι Ενάγοντες υποσχέθηκαν στους Εναγόμενους ότι θα επιδιόρθωναν τις πιο πάνω κακοτεχνίες. Δηλώνει δηλαδή η πλευρά των Εναγομένων ότι από την πρώτη ημέρα της παράδοσης (1.3.2005 ως εισηγούνται οι Εναγόμενοι) είχε τεθεί από αυτούς προς τους Ενάγοντες το θέμα της ύπαρξης των κακοτεχνιών. Σχετική είναι επίσης η παρα. 14 της Ε/Υ όπου δικογραφήθηκε ο ισχυρισμός ότι οι Ενάγοντες αθέτησαν την υπόσχεση τους αυτή. Με βάση την αντικρουστική μαρτυρία που έδωσε ο ΜΕ1, οι ισχυριζόμενες κακοτεχνίες, ως αναφέρονται στην παρα. 5 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, τίτλοι 1 - 11, δεν είχαν αναφερθεί στους Ενάγοντες κατά τη διάρκεια της προβλεπόμενης περίοδου συντήρησης. Ήταν η θέση του ότι για πρώτη φορά, όλα αυτά γνωστοποιήθηκαν στους Ενάγοντες μετά που αυτοί ζήτησαν επίσημα με επιστολή την εξόφληση του ποσού που εκκρεμούσε δυνάμει της συμφωνίας. Αυτή η τοποθέτηση του ΜΕ1 συνάδει με όσα έγραψαν οι Ενάγοντες στην απαντητική επιστολή ημερ. 10.11.2008 προς τον Εναγόμενο 2 (βλ. Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α). Περαιτέρω ο ΜΕ1 δήλωσε πως οτιδήποτε άλλο υπεδείχθη στους Ενάγοντες εντός των 12 μηνών από την ημερομηνία παράδοσης της επίδικης οικίας ως ελαττωματικό, επιδιορθώθηκε από τους Ενάγοντες καθηκόντως. Εν πάση περιπτώσει, ο ΜΕ1 δήλωσε ότι αυτά τα οποία οι Εναγόμενοι περιγράφουν ως κακοτεχνίες, «δεν λογίζονται κακοτεχνίες» κατά τη γνώμη του και έθεσε το βάρος στους ώμους των Εναγομένων να αποδείξουν ότι πρόκειται για κακοτεχνίες. Ειδικότερα, ο ΜΕ1 παρατήρησε ότι όλα τα κτίρια είναι όπως ένας ζωντανός οργανισμός. Επισυμβαίνουν αλλοιώσεις με το χρόνο λόγω διαφόρων φυσικών μεγεθών, θερμοκρασίας, βροχοπτώσεων, ακραίων καιρικών συνθηκών, τα οποία επηρεάζουν στη φθορά του κτιρίου. Εάν δεν συντηρηθούν, οι εν λόγω καταστάσεις επιδεινώνονται. Χρειάζεται χρονιαία συντήρηση, κάθε δύο χρόνια, για να επιλαμβάνονται των διορθώσεων. Η πιο πάνω επισήμανση του ΜΕ1 θέτει τα πράγματα στην ορθή τους βάση. Όπως το έθεσε ο Κ. Κληρίδης, Δ. (όπως ήταν τότε) στην υπόθεση Χαραλάμπους - ν - Decostone Ltd 2010 1 Β Α.Α.Δ. σελ. 747꞉ «Κατ' αρχάς η άρνηση εκ μέρους ενός διαδίκου ότι αυτός προκάλεσε κακοτεχνίες κατά την εκτέλεση ενός έργου που του είχε ανατεθεί, δεν σημαίνει και άρνηση ύπαρξης κάποιων προβλημάτων που αντικειμενικά μπορούν να διαπιστωθούν στις εκτελεσθείσες εργασίες. Ο όρος "κακοτεχνίες", δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά, όπως η γραμματική ερμηνεία της λέξης υποδηλώνει, την κακή κατασκευή εκείνου που ανέλαβε να εκτελέσει ο διάδικος. Δικαιούται επομένως ο διάδικος ο οποίος αρνείται ότι ευθύνεται για κακοτεχνίες, να προβάλει τη θέση ότι οποιαδήποτε προβλήματα παρουσιάστηκαν στο έργο οφείλονται σε αιτίες άλλες που δεν τον αφορούν και ασφαλώς το Δικαστήριο επίσης μπορεί να καταλήξει ότι δεν αποδείχθηκε ότι ο διάδικος ευθύνεται για κακοτεχνίες και ότι τα όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν καταλογίζονται αλλού ή σε άλλους. [...] Εκ του περισσού δε, επαναλαμβάνουμε ότι η διακρίβωση ύπαρξης προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανέλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών και δεν εξουδετερώνει ή μειώνει την υποχρέωση εκείνου που εγείρει θέμα ευθύνης να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στο διάδικο ή την ύπαρξη και παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης.». Συνεπώς, στρέφω ακολούθως την προσοχή μου στη μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ
  8. Αρχίζω με τη μαρτυρία του ΜΥ
  9. Αυτός, όντας τραπεζικός, δεν έχει εμπειρογνωμοσύνη για να πει τί ήταν υπό τις περιστάσεις κακοτεχνία ή ελάττωμα και τί όχι. Η μαρτυρία του θα κριθεί ως μαρτυρία γεγονότων. Παραδέχτηκε ο ΜΥ1 ότι η επίδικη συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α προνοούσε ότι η περίοδος συντήρησης τυχόν ελαττωμάτων θα διαρκούσε για περίοδο 12 μηνών μετά την παράδοση της οικοδομής. Παραδέχθηκε ο ΜΥ1 ότι δεν έστειλε οποιαδήποτε επιστολή στους Ενάγοντες εντός 12 μηνών από οποιανδήπε εκ των δύο ημερομηνιών ισχυριζόμενης παράδοσης. Παραδέχτηκε επίσης ότι επιστολή με την οποία να απαιτεί να διορθωθούν οι εν λόγω κακοτεχνίες απέστειλε για πρώτη φορά στους Ενάγοντες στις 29.10.2008 (ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α), μετά που αυτός παρέλαβε την επιστολή των Εναγόντων με την οποία του ζητούσαν να πληρώσει το ποσό των ΛΚ 7.100 (βλ. το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α) και την επιστολή των δικηγόρων των Εναγόντων, ημερ. 2.10.2008 (βλ. το Τεκμήριο 5 υπό Έγγραφο Α). Ισχυρίστηκε όμως ο ΜΥ1 ότι ζήτησε προφορικά από τους Ενάγοντες να γίνουν διορθώσεις για κακοτεχνίες. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι οι Ενάγοντες εκάναν προσπάθεια να τις διορθώσουν, αλλά δεν τα κατάφεραν, και ότι εφόσον παρήλθε η περίοδος των 12 μηνών και εξακολουθούσαν να υπάρχουν κακοτεχνίες, αυτός συνέχισε να μιλά με τους Ενάγοντες για να πάνε να διορθώσουν τις κακοτεχνίες. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ο ΜΥ1 ότι έθετε το θέμα των κακοτεχνιών σε προσωπικές συναντήσεις που είχε με τον κ. Νεόφυτο Χαραλαμπίδη και σε τηλεφωνικές επαφές με τον ίδιο. Με δεδομένο ότι ο κ. Νεόφυτος Χαραλαμπίδης δεν κλήθηκε από την Υπεράσπιση ως μάρτυρας, η εκδοχή του ΜΥ1 ανωτέρω δεν τυγχάνει οποιασδήποτε ενίσχυσης. Για να προωθήσει τον ισχυρισμό του ότι οι Ενάγοντες γνώριζαν εκ των προτέρων για τις κακοτεχνίες, ο ΜΥ1 έδωσε ως παράδειγμα, στην επιστολή του ημερ. 29.10.2008 ως το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α, την «παρα. 1» όπου αναφέρεται ότι «
  10. Παρά την προσπάθεια σας να επισκευάσετε την διαρροή νερού από ντουσιέρα στο 4ο δωμάτιο, εξακολουθεί να είναι εκτός χρήσης, λόγω διαρροής νερού με συνεπακόλουθο να δημιουργηθεί υγρασία σε τοίχους και ταβάνι.». Ισχυρίστηκε στη συνέχεια ότι «Η προσπάθεια για επιδόρθωση των κακοτεχνιών έγινε μόνη και μοναδική μια φορά. Και παρά το ότι δεν επιδιορθωθήκασιν, έστειλαν επιστολή οι Ενάγοντες να εξοφληθεί το ποσό.». Δεν είμαι ικανοποιημένη ότι η μαρτυρία του ΜΥ1 είναι αξιόπιστη. Δεν ήταν σθεναρή. Λαμβάνω υπόψη ότι, όταν ο συνήγορος των Εναγόντων υπέβαλε στον ΜΥ1 ότι αυτή η ισχυριζόμενη μια και μοναδική φορά που έγινε προσπάθεια επιδιόρθωσης των ισχυριζόμενων κακοτεχνιών ήταν εντός των 12 μηνών από την ημερομηνία παράδοσης, ως προνοούσε το συμβόλαιο, η απάντηση του ΜΥ1 στην υποβολή αυτή ήταν «Πολύ πιθανόν». Θέση η οποία βοηθά την υπόθεση των Εναγόντων παρά την υπόθεση των Εναγομένων. Ουσιώδες κενό στην μαρτυρία του ΜΥ1 και γενικότερα της Υπεράσπισης, αποτελεί το γεγονός ότι, ενώ ο ΜΥ1 κλήθηκε από το συνήγορο των Εναγόντων να καταθέσει στο Δικαστήριο οποιεσδήποτε φωτογραφίες αυτός είχε στην κατοχή του που να δείχνουν τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες κατά ή περί την ημερομηνία παράδοσης της οικίας από τους Ενάγοντες προς τους Εναγόμενους, αυτός, αν και ισχυρίστηκε ότι είχε τέτοιες φωτογραφίες στην κατοχή του, εντούτοις δεν τις προσκόμισε για να τις καταθέσει ως τεκμήριο στο Δικαστήριο. Και διερωτάται το Δικαστήριο꞉ γιατί η Υπεράσπιση επέλεξε να στήσει την υπόθεσή της στη βάση εκείνων μόνο των φωτογραφιών που έλαβε ο εμπειρογνώμονας στις 15.7.2011 κατά την επιτόπια του επίσκεψη, δηλαδή μετά πάροδο 6 και πλέον ετών από την ημερομηνία παράδοσης της οικίας, αντί να μεριμνήσει να εισάξει πρώτα και κύρια τις φωτογραφίες που είχε λάβει ο ΜΥ1 κατά το χρόνο της παράδοσης της οικίας; Κρίνω εδώ πρέπον να σημειώσω ότι, αν πράγματι είχε ο ΜΥ1 τέτοιες φωτογραφίες, το σωστό στάδιο να τις κατέθετε θα ήταν κατά την κυρίως εξέταση του ιδίου, είτε ακόμη θα μπορούσε να τις είχε εισάξει ως τεκμήριο προς αναγνώριση καθ' ον χρόνο αντεξετάζετο ο ΜΕ1 για να τις έθεταν υπόψη του ώστε να έχει και το Δικαστήριο την ευκαιρία να ακούσει την αντίδρασή του επί του περιεχομένου τους. Τέτοιες ενέργειες δεν έγιναν. Είναι δύσκολο για το Δικαστήριο να αποδεχθεί στη βάση φωτογραφιών που λήφθηκαν το 2011 ότι υπήρξαν εμφανείς ή/και αποκαλυφθείσες ρωγμές ή υγρασίες ή καθιζήσεις στην επίδικη οικία κατά ή περί την ημερομηνία παράδοσης της 6 ή 7 χρόνια προηγουμένως. Και τονίζω ότι αυτό είναι το ζητούμενο. Τί ίσχυε τότε ή και εντός της περιόδου εγγυήσεως και όχι το τί μπορεί να φάνηκε στην οικοδομή κάποια χρόνια μετά. Θυμίζω ότι οι Εναγόμενοι δικογράφησαν την εκδοχή περί αθέτησης από τους Ενάγοντες της υπόσχεσης που είχαν δώσει εντός της περιόδου εγγυήσεως. Προχωρώ να εξετάσω το κύριο παράπονο του ΜΥ1 που, όπως το αντιλήφθηκα, αφορά στην αξίωση των Εναγόντων να πληρωθούν για την επιπλέον εργασία που αναφέρεται ως σημείο 14 στη σελ. 3 του εν λόγω Τεκμηρίου 2 υπό Έγγραφο Α, η οποία περιγράφεται ως εξής꞉ «Επιπλέον εργασίες για μπετόν σε πατώματα ισογείου και ορόφου για το σύστημα Hoover που αποφασίστηκε μετά και υπερύψωσε όλα τα πατώματα τόσο στο ισόγειο όσο και στον όροφο». Πρόκειται για εργασίες που ως η θέση του ΜΥ1, δεν έκαναν οι Ενάγοντες αφού αντί να προσθέσουν μπετόν, χρησιμοποίησαν άμμο για το υπόστρωμα. Παρέπεμψε ο ΜΥ1 στην έκθεση του πραγματογνώμονα, ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Ζ, στις διαπιστώσεις που καταγράφονται στη σελ. 5 και στη φωτογραφία που υπάρχει στη σελ.
  11. Ήταν η θέση του ΜΥ1 ότι προκύπτει από την εν λόγω έκθεση ότι το υπόστρωμα του δαπέδου ήταν όλο άμμος και γι' αυτό, πέραν του ότι δεν δικαιολογείται η αξιούμενη αμοιβή των Εναγόντων, εκείνοι θα πρέπει να αποζημιώσουν τους Εναγόμενους για κακοτεχνία διότι λόγω της χρήσης άμμου δημιουργήθηκαν οι υγρασίες. Το αν η χρήση άμμου είναι από μόνη της κακοτεχνία δεν είναι ζήτημα για το οποίο να δικαιούται να εκφράσει γνώμη ο ΜΥ1, εφόσον δεν έχει εμπειρογνωμοσύνη. Προχωρώ επ' αυτού να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ΜΥ3 υπό το πρίσμα της ιδιότητάς του ως εμπειρογνώνομα. Οι αρχές για την αξιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων τέθηκαν, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση CYBARCO LTD -V- SILVIA KOVASCIK
(2001)1Γ Α.Α.Δ. σελ. 2013, απόσπασμα από την οποία παραθέτω: «Καθώς έχει νομολογηθεί οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308).» Στην υπόθεση ΚΩΣΤΑ ΝΕΑΡΧΟΥ -ν- ΣΑΒΒΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ 2003 1 Α.Α.Δ. σελ 351 λέχθησαν τα ακόλουθα: «Είναι γνωστό πως ο δικαστής δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας. Εξειδικευμένα επίδικα θέματα, χρήζουν μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων την οποία, δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει, ύστερα από αξιολόγηση, στο δικό του συμπέρασμα. Συχνά, η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καταθέτουν για το ίδιο θέμα, παρουσιάζει αντιθέσεις, μικρές μέχρι και μεγάλες αποκλίσεις. Αυτό συμβαίνει και σε υποθέσεις όπως η παρούσα όπου οι μάρτυρες είναι ιατροί και κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη (βλ. Andreas Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361). Ακολουθεί πως το καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά/ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις.». Ο κ. Πόλυς Πολυδωρίδης (ΜΥ3) δήλωσε ότι είναι πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα και υπηρετεί ως μηχανικός στο Δήμο Λακατάμειας από το
  1. Είναι κάτοχος πτυχίου πολιτικής μηχανικής. Ενεγράφη στο Μητρώο του Συμβουλίου Εγγραφής Πολτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων το 1984, με αρ. Α
  2. Έκτοτε, δηλαδή από το 1984, συνεχίζει να εργάζεται ως πολιτικός μηχανικός. Η πείρα και επαγγελματική επάρκεια του ΜΥ3 δεν αμφισβητήθηκε από το συνήγορο των Εναγόντων, ούτε αμφισβητείται από το Δικαστήριο. Δεν αμφισβητείται ούτε το ανεξάρτητο του ΜΥ
  3. Λαμβάνω υπόψη ότι ως ανέφερε ο ΜΥ3, αυτός γνώρισε τον Εναγόμενο αρ.2 το 2011 όταν διορίστηκε από το ΕΤΕΚ για να προβεί σε έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Εξήγησε ο ΜΥ3 ότι με βάση την επιστολή διορισμού του από το ΕΤΕΚ, αυτός έπρεπε να επισκεφθεί επί τόπου την επίδικη οικοδομή στην οδό Τριμιθίου 3 στη Λακατάμεια για να εξετάσει τα διάφορα προβλήματα σχετικά με την οικοδομή όπως αναφέρονταν στην επιστολή του ΕΤΕΚ ημερ. 30.6.2011 προς Χρίστο Φωκά, η οποία επισυνάπτεται ως παράρτημα της έκθεσης. Ειδικότερα, η εν λόγω επιστολή αναφερόταν σε διορισμό του ΜΥ3 ως πραγματογνώμονα «για την ασφάλεια της οικοδομής, για ραγίσματα στους τοίχους, αποκόλληση τσεκουλαδούρων, κ.α.». Εξήγησε, περαιτέρω, ο ΜΥ3 ότι αυτός επισκέφθηκε, πράγματι, την επίδικη οικοδομή στις 15.7.2011 και ετοίμασε την έκθεσή του τον Αύγουστο
  4. Εδώ έγκειται η πρώτη αδυναμία όσον αφορά τη βαρύτητα της έκθεσης του ΜΥ3 για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Έχει εκδοθεί ετεροχρονισμένα, κατά 5 και πλέον χρόνια, εν σχέση προς τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο που ήταν η περίοδος εγγύησης, ήτοι ένας χρόνος από την ημερομηνία παράδοσης της οικοδομής, βάσει του σχετικού όρου της συμφωνίας των μερών ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α. Εξετάζω εν πάση περιπτώσει, επί της ουσίας την πραγματογνωμοσύνη του. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα με τις διαπιστώσεις που καταγράφει στην έκθεση του ο ΜΥ3 μετά την επιτόπια επίσκεψη (βλ. το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Ζ)꞉ « Κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης διαπιστώθηκαν: - Στο διάδρομο μπροστά από την κύρια είσοδο της κατοικίας δημιουργήθηκε ενδιάμεσο σκαλί ενώ στα αρχικά εγκριμένα σχέδια ο διάδρομος δειχνόταν σε ένα επίπεδο. - Η κολώνα Κ6 με διαστάσεις 55X70 εκ, ενώ στο σχέδιο ορόφου φαίνεται με τις διαστάσεις αυτές, στο ισόγειο φαίνεται με μικρότερες διαστάσεις (25X50 εκ) και έτσι έχει κατασκευαστεί επί τόπου. - Η στατική επίλυση της πλάκας οροφής ισογείου, προβλέπει ως συνδετική δοκό την κρυφοδοκό ΚΔ-1 διαστάσεων 90X18 εκ. μεταξύ των κολώνων Κ7-Κ
  5. Επί τόπου φαίνεται να έχει κατασκευαστεί κανονική δοκός η οποία στο τμήμα της πάνω από τα σκαλοπάτια έχει σμικρυνθεί καθ' ύψος μετά από παράπονα του ιδιοκτήτη για μειωμένο και μη ικανοποιητικό ύψος από το δάπεδο. Μετά τις διορθώσεις των παραπόνων αυτών, η κατασκευαστική εταιρεία προχώρησε στη διαφοροποίηση των σκαλιών και στην προσθήκη ακόμη ενός. Ως αποτέλεσμα, το ύψος των σκαλοπατιών σήμερα είναι 19-20 εκ. και θεωρούνται ψηλά αφού συνήθως το ύψος κυμαίνεται στα 16-17 εκ. Επιπρόσθετα με τα πιο πάνω, ο ιδιοκτήτης εκφράζει και την ανησυχία του για την στατική επάρκεια της συγκεκριμένης δοκού αφού δεν είναι ξεκάθαρο ποια είναι η τελική κατασκευαστική λεπτομέρεια της δοκού άνωθεν του κλιμακοστασίου. - Σε διάφορα σημεία στους τοίχους ισογείου, παρατηρούνται προβλήματα υγρασίας (οι φωτογραφίες με αρ. 2,3,4,5,21,22,23,24,25,26 είναι σχετικές). - Το δωμάτιο θέρμανσης παρουσιάζει σοβαρές ρωγμές αλλά και υγρασία. Οι ρωγμές είναι πολύ πιθανόν να είναι το αποτέλεσμα μετατόπισης/ καθίζησης του δωματίου σε σχέση με την κύρια οικοδομή. Είναι σημαντικό να λεχθεί ότι το λεβητοστάσιο κατασκευάστηκε εκ των υστέρων και παρά το ότι έχει εξασφαλιστεί καλυπτική άδεια οικοδομής, δεν υπάρχει οποιαδήποτε κατασκευαστική λεπτομέρεια. - Το εξωτερικό περιτοίχισμα της οικίας στη βόρεια πλευρά παρουσιάζει σημαντικές ρωγμές. Οι ρωγμές αυτές είναι αποτέλεσμα τόσο του γεγονότος ότι δεν προβλέφθηκαν αρμοί συστολής/διαστολής όσο και του ενδεχομένου η σιδεροσύνδεση πάνω στην οποία εδράζεται η τοιχοποιία να έχει υποστεί καθίζηση αφού δεν έχουν προβλεφθεί βοηθητικοί λάκκοι για καλύτερη στήριξη της. - Τόσο στη βόρεια πλευρά όσο και στη δυτική το περιμετρικό πεζοδρόμιο στη βάση της οικοδομής παρουσιάζει μετατόπιση και ως αποτέλεσμα κάτω από την περιμετρική τσεκκολαδούρα είναι εμφανής μεγάλη σχισμή. - Οι σωλήνες εξαερισμού του αποχετευτικού συστήματος (σε 4 περιπτώσεις) τοποθετήθηκαν εκ των υστέρων (όπως υποδεικνύει ο ιδιοκτήτης), και ως εκ τούτου τοποθετήθηκαν μέσα από τα ερμάρια στα υπνοδωμάτια του ορόφου και μέσα από την πλάκα οροφής και στέγη. - Το ντους στο υπνοδωμάτιο δεν λειτουργεί λόγω διαρροής. Η διαρροή αυτή είναι εμφανής λόγω υγρασίας στη πλάκα ορόφου του γκαράζ αλλά και σε υγρασίες στον όροφο. - Οι τελικές επιφάνειες στα ταβάνια του ισογείου ( σαλόνι, τραπεζαρία, καθιστικό) παρουσιάζουν ατέλειες. - Στη βεράντα ορόφου (ανατολικά) τα κεραμικά δεν τοποθετήθηκαν με κλίση προς την υδρορροή με αποτέλεσμα μετά από κάθε νεροποντή η βεράντα να υπερχειλίζει, (πρόβλημα που υπέδειξε ο ιδιοκτήτης) - Ο εξωτερικός κτιστός μπάγκος στη δυτική πλευρά παρουσιάζει υγρασία και ρωγμές ενώ και το ύψος του δεν είναι ικανοποιητικό. - Ο ιδιοκτήτης αφαίρεσε στην παρουσία μου στις 09/08/2011 κεραμικό από το πάτωμα ισογείου στο χώρο της κουζίνας όπου διαπιστώθηκε ότι η τοποθέτηση του δεν έγινε πάνω σε screed από μπετόν αλλά από τσιμεντοπηλό συγκόλλησης πάχους 3εκ που εδράζεται πάνω σε στρώση άμμου πάχους 5-6 εκ, όπως φαίνεται στο πιο κάτω σχεδιάγραμμα: ___________________ Κεραμικό πάχους 1εκ. .................................... Τσιμεντοπηλός πάχους 3εκ. περίπου ΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧ Άμμος πάχους 5-6εκ. _________________ Μπετόν (αρχικό πάτωμα) Οι φωτογραφίες με αριθμό 35 & 36 είναι σχετικές. Η πρακτική αυτή θεωρείται λανθασμένη αφού με την πάροδο του χρόνου όλη η υγρασία που συσσωρεύεται στην στρώση άμμου, μεταφέρεται στην τοιχοποιία. Ακόμη, είναι πολύ πιθανή η δημιουργία ρωγμών και καθίζησης μεταξύ των κεραμικών λόγω της υγρασίας και της μετατόπισης της στρώσης άμμου που δεν αποτελεί στερεό υπόστρωμα. - Η πλάκα οροφής ισογείου δείχνεται στη στατική μελέτη με πάχος 18εκ. Με βάση διάφορες μετρήσεις του πάχους της πλάκας που έγιναν στην περίμετρο του κτιρίου, φαίνεται το πάχος αυτό να μην έχει τηρηθεί αφού μια μέτρηση έδειξε 16,4εκ, και οι άλλες περί τα 18εκ. και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και το πάχος του τσιμεντοπηλού στην πάνω πλευρά που τοποθετήθηκαν τα κεραμίδια. - Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι η κατασκευαστική μελέτη για την πλάκα άνωθεν του ισογείου (αρ. σχεδίου 11-Στατικά άνωθεν ισογείου) δεν έχει τηρηθεί επακριβώς αφού στη θέση των κρυφοδοκών ΚΔ-1 έχουν κατασκευαστεί σύνηθες δοκοί, ενώ μεταξύ της κολώνας Κ11 & Κ12 έχει κατασκευαστεί δοκός η οποία δεν υπάρχει στο σχέδιο. - Έχουν παρατηρηθεί διάφορες ρωγμές στα τοιχαράκια της εισόδου και της σκυβαλαποθήκης αλλά και στο τσιμεντοπηλό σύνδεσης των κεραμιδιών στην οροφή με την τοιχοποιία. Με βάση οδηγίες του ιδιοκτήτη, ζητήθηκε η κοστολόγηση για την επιδιόρθωση των πιο πάνω κακοτεχνιών/αστοχιών. Για το σκοπό αυτό ετοιμάστηκε αναλυτική εκτίμηση δαπάνης η οποία και επισυνάπτεται ως Παράρτημα 2.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Η Έκθεση του ΜΥ3 συνοδεύεται από τα ακόλουθα συνημμένα Παραρτήματα꞉ - Παράρτημα 1: Φωτογραφίες με αριθμούς 1-37 στις οποίες φαίνονται οι διάφορες κακοτεχνίες / αστοχίες. - Παράρτημα 2: Αναλυτική εκτίμηση δαπάνης για επιδιόρθωση κακοτεχνιών / αστοχιών. - Παράρτημα 3: ❖ Άδεια οικοδομής, ανανέωση, καλυπτική άδεια & πιστοποιητικό έγκρισης (αντίγραφα) ❖ Συμφωνία πώλησης κατοικίας (αντίγραφα) ❖ Επιστολή συμβουλίου εγγραφής & ελέγχου εργοληπτών οικοδομικών και τεχνικών έργων με την οποία δηλώνεται η διαγραφή της κατασκευάστριας εταιρείας. ❖ Η σχετική επιστολή ανάθεσης του ΕΤΕΚ. Χρησιμοποιώντας τον όρο «κακοτεχνίες», ο ΜΥ3 εξήγησε ότι αναφερόταν σε «κάτι που δεν κατασκευάστηκε με την πρέπουσα προσοχή και φροντίδα και παρουσιάζει κάποια προβλήματα». Όσον αφορά το επίδικο θέμα, κατά πόσον οι υγρασίες που διαπίστωσε ο ΜΥ3 να υπάρχουν στην οικοδομή οφείλονται στη χρήση άμμου υποδαπέδια και αν η χρήση άμμου αποτελεί κακοτεχνία, συνοψίζω τις θέσεις του ΜΥ3 ως ακολούθως: Ο ΜΥ3 εισηγήθηκε ότι η πρακτική τοποθέτησης άμμου «δεν είναι η καλύτερη», διότι οδηγεί στις πλείστες των περιπτώσεων στη δημιουργία υγρασιών. Όπως όμως διευκρίνισε ο ΜΥ3, «δεν απαγορεύεται η τοποθέτηση άμμου, απλά έχει μειονεκτήματα». Πρόσθεσε ο ΜΥ3 ότι αρκετοί μελετητές «προδιαγράφουν» να τοποθετείται screed από μπετόν μικρότερου μεγέθους σκύρου και μετά να τοποθετείται το κεραμικό. Μελετώντας τους όρους της συμφωνίας πώλησης σπιτιού που συνήψαν οι Ενάγοντες με τους Εναγόμενους ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α, που αποτελεί παράρτημα της έκθεσης του, ο ΜΥ3 επεσήμανε (και προς τούτο επικόλλησε πορτοκαλί σελιδοδείκτη για ευκολία του Δικαστηρίου επί του κειμένου της προσφοράς) ότι η υποχρέωση που είχαν αναλάβει οι Ενάγοντες έναντι των Εναγομένων ήταν να τοποθετούσαν μπετόν, αντί άμμο, για υπόστρωμα κάτω από τα πατώματα στο ισόγειο, στον όροφο και στις βεράντες. Ο ΜΥ3 διαπίστωσε ότι «η χρήση άμμου στο υπόστρωμα ήταν η κύρια αιτία για τη δημιουργία υγρασιών στην εσωτερική τοιχοποιία, διότι δεν εντοπίστηκε άλλος λόγος». Δεν εντοπίστηκε άλλη αιτία που να δημιουργεί υγρασίες. Ωστόσο, οι πιο πάνω εκφρασθείσες θέσεις του ΜΥ3 θα πρέπει να διαβάζονται υπό το φακό των ακόλουθως διευκρινίσεων που έδωσε ο ίδιος αντεξεταζόμενος: Κατά την επιτόπια εξέταση του κεραμικού στο ισόγειο της επίδικης κατοικίας και του υποστρώματος αυτού, ο ΜΥ3 δεν ασχολήθηκε με τα θέματα σωληνώσεων. Όταν υποβλήθηκε στον ΜΥ3 ότι ο Εναγόμενος ζήτησε και τοποθετήθηκαν σωλήνες τύπου hoover και ότι ο Εναγόμενος γνωριζε ότι με την τοποθέτηση αυτών των σωλήνων υποχρεώτικά έπρεπε να μπει άμμος για να είναι το πατωμα στο επίπεδο που έπρεπε να είναι, ο ΜΥ3 δήλωσε ότι δεν είχε γνώση γι' αυτά τα γεγονότα. Ο ΜΥ3 αναγνώρισε ότι γίνεται σε πολλές οικοδομές τοποθέτηση άμμου, αν και κατά την άποψή του τούτο εγκυμονεί κινδύνους όχι μόνο για υγρασίες αλλά και για καθίζηση. Υποβλήθηκε στον ΜΥ3 ότι αυτό που είπε ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι «κύρια αιτία» για τις υγρασίες ήταν η χρήση άμμου, έχει τεράστια διαφορά από αυτό που κατέγραψε στην έκθεση του, ήτοι ότι ήταν «πολύ πιθανόν» να οφείλονται στη χρήση άμμου. Ο ΜΥ3 παρέπεμψε στη σελ. 5 της έκθεσής του όπου οι λέξεις «πολύ πιθανόν» συσχετίστηκαν με το ενδεχόμενο οι υγρασίες να δημιουργούσαν ρωγμές και καθιζήσεις. Ζητήθηκε από τον ΜΥ3 να πει αν αυτός έψαξε να βρει άλλη αιτία δημιουργίας των υγρασιών. Παραθέτω αυτούσια την απάντηση του꞉ «Οι άλλες αιτίες για τη δημιουργία υγρασιών είναι συνήθως απώλειες διασωληνώσεων κάτω από πατώματα. Τέτοιες απώλειες όμως συνοδεύονται από την εμφάνιση αλάτων στους αρμούς του πατώματος, κάτι που δεν ήταν εκεί εμφανές. Εξάλλου, πουθενά δεν είπα ότι η εμφάνιση υγρασιών ήταν 100% από την τοποθέτηση του άμμου, ούτε μπορεί κανένας να πει μετά βεβαιότητας 100%». Όσον αφορά το επίδικο θέμα για το αν υπήρξε κακοτεχνία στην τοποθέτηση της ντουσιέρας η οποία να δημιούργησε πρόβλημα υγρασίας στο δάπεδο, δεν απέκλεισε ρητά ο ΜΥ3 το ενδεχόμενο οι υγρασίες να δημιουργήθηκαν από την ίδια τη ντουσιέρα, αλλά επεσήμανε ότι «αν οι υγρασίες αφορούσαν περιμετρικά μόνο τη ντουσιέρα, σίγουρα το πρόβλημα της ντουσιέρας δεν θα δημιουργούσε όλα τα σημεία με υγρασίες όπως εντοπίστηκαν τη συγκεκριμένη μέρα.». Κληθείς να πει αν αποκλείει το ενδεχόμενο να δημιουργήθηκαν υγρασίες στο ισόγειο λόγω του ότι οι σωλήνες κάποιου αποχωρητηρίου, μπάνιου ή βρύσης στο ισόγειο εβούλωσαν και είχε διαρροή νερού, ο ΜΥ3 απάντησε ότι όταν το πρόβλημα είναι στις αποχετεύσεις δεν δημιουργούνται υγρασίες περιμετρικά, πάνω από τα πατώματα, χαμηλά στους τοίχους. Ωστόσο, ο ΜΥ3 ήταν ειλικρινής κατά την αντεξέτασή του, δηλώνοντας ότι δεν μπορούσε να πει 100% από πού μπορεί να δημιουργήθηκαν οι υγρασίες. Αποκρινόμενος προς τον συνήγορο των Εναγόντων, ο ΜΥ3 απάντησε ότι «Συμφωνώ μαζί σας και λέγω ότι μπορεί να είναι 2 ή 3 αιτίες». Το καίριο ερώτημα που τέθηκε στον ΜΥ3 ήταν κατά πόσο συμφωνεί ότι οι υγρασίες που αυτός εντόπισε θα έπρεπε να είχαν φανεί μέσα σε 12 μήνες από τη μέρα της παράδοσης της οικοδομής. Παραθέτω αυτούσια την απάντηση του ΜΥ3꞉ «Οι υγρασίες όταν είναι που εμφανίζονται λόγω στρώσης άμμου και κυρίως εσωτερικές, όπως ήταν στην προκειμένη περίπτωση, μπορεί και να αρχίσουν να εμφανίζονται πριν τους 12 μήνες, αλλά και να συνεχιστούν και να επιδεινώνονται μετά τους 12 μήνες.». Ζητήθηκε από τον ΜΥ3 να πει με βάση την πείρα του ως πολιτικός μηχανικός πως αντιλαμβάνεται ο ίδιος τον όρο που υπάρχει στην 1η σελίδα της συμφωνίας πώλησης της οικίας (Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α και Παράρτημα 3 του Τεκμηρίου 1 υπό Έγγραφο Ζ) ότι «Περίοδος συντήρησης τυχόν ελαττωμάτων μετά την παράδοση της οικοδομής καθορίζεται σε 12 μήνες». Ο ΜΥ3 απάντησε ότι το νόημα ήταν αυτό ακριβώς που καταγράφεται. Δεν επιδεχόταν άλλης ερμηνείας, εφόσον ήταν σαφές. Αναγνώρισε δηλαδή ο ΜΥ3 ότι η μόνη συμβατική ευθύνη που ανάλαβαν οι Ενάγοντες ήταν να επιδιορθώσουν τυχόν ελαττώματα εμφανίστηκαν εντός των 12 μηνών από την ημερομηνία παράδοσης. Όταν ο ΜΥ3 ρωτήθηκε να πει αν τον προβλημάτισε, καθ΄ον χρόνο ετοίμαζε την έκθεση του, ότι αυτό που ο ίδιος ετοίμαζε το 2011 αφορούσε σε ένα σπίτι που του είπαν ότι παραδόθηκε το 2005, και ότι είχαν επομένως παρέλθει οι 12 μήνες που αναφέρονταν στην επίδικη συμφωνία για την ευθύνη συντήρησης, αυτός τόνισε ότι σκοπός της έκθεσής του δεν ήταν να καταλογίσει ευθύνη στο ένα ή στο άλλο μέρος για τις κακοτεχνίες. Ο ίδιος απλώς τις κατέγραψε. Δεν τον απασχόλησε ούτε τον αφορούσε αν μπορούσε να καταλογισθεί ευθύνη στο ένα ή το άλλο μέρος σε εκείνο το χρονικό στάδιο. Με το ίδιο σκεπτικό, ο ΜΥ3 εξήγησε ότι όταν αυτός ανέφερε στην έκθεση του ότι «το δωμάτιο θέρμανσης παρουσιάζει σοβαρές ρωγμές αλλά και υγρασία» και έκαμε κάποια κοστολόγηση της ζημιάς, δεν ασχολήθηκε με το αν το συγεκκριμένο δωμάτιο είχε κατασκευαστεί με ευθύνη του ιδιοκτήτη μέσω άλλων εργολάβων, όχι των Εναγόντων. Ο ΜΥ3 δήλωσε ευθαρσώς κατά την αντεξέταση του ότι κατά την ετοιμασία της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του, αυτός αγνοούσε την ύπαρξη των εγγράφων ως τα Τεκμήρια 2 και 3 υπό Έγγραφο Α (ήτοι το έγγραφο που τιτλοφορείται «Επιπλέον εργασίες που έγιναν στην οικοδομή του κ. Χρίστου & Ευγενίας Φωκά στη Λακατάμια εκ μέρους της Εταιρείας» και το έγγραφο «Αγορές / Πληρωμές / Εργασίες και Μείωση Εργασιών που έγιναν εκ μέρους του κου & κας Χρίστου & Ευγενίας Φωκά και αφορούσαν την υποχρέωση της Εταιρείας και Αφαιρούνται από το ποσό των μεταξύ τους συμβολαίου», αντίστοιχα). Δεν γνώρισε ποιες εργασίες έγιναν τελικά με ευθύνη των Εναγομένων έστω και αν στην αρχική συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α προβλεπόταν ότι θα γίνονταν από τους Ενάγοντες. Ο ΜΥ3 επιχείρησε να πει ότι αυτό το κενό στο πεδίο γνώσης του δεν επηρέαζε την έκθεσή του επειδή σκοπός της δεν ήταν να καταδείξει οικονομικά τί αφορά τον παραπονούμενο Εναγόμενο 2 ή τί αφορά τους Ενάγοντες, αλλά να καταδείξει τα προβλήματα που εμφάνιζε η οικοδομή. Με το ίδιο σκεπτικό εισηγήθηκε ότι η κοστολόγηση που έγινε από τον ίδιο, δεν επιμερίζει την ευθύνη ανάληψης της δαπάνης είτε στο ένα διάδικο μέρος είτε στο άλλο. Υπεδείχθη στον ΜΥ3 το Τεκμήρο 9 υπό Έγγραφο Ζ, που αποτελεί την επιστολή ημερ. 19.11.2009 του προηγούμενου πραγματογνώμονα, κ. Αναστάση Α. Δίσπυρου, που είχε διορίσει το ΕΤΕΚ για να επιτελέσει την ίδια εργασία ως ανατέθηκε στον ΜΥ3 και υποβλήθηκε στον ΜΥ3, όπως ο κ. Δίσπυρος ζητούσε με την εν λόγω επιστολή να εφοδιαστεί από τον Εναγόμενο με αναλυτική κατάσταση των εργασιών που οι Ενάγοντες ισχυρίζονταν ότι εκτέλεσαν και των ποσών που αξίωναν, έτσι και ο ΜΥ3 όφειλε να είχε ζητήσει τέτοια πληροφόρηση προτού ολοκληρώσει την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του. Ο ΜΥ3 διαφώνησε με την υποβληθείσα θέση επαναλαμβάνοντας ότι στους όρους εντολής του ήταν να καταγράψει απλώς τις αστοχίες, κακοτεχνίες και προβλήματα που θα εντόπιζε στην οικοδομή. Υπεδείχθη στον ΜΥ3 ότι συγκρίνοντας τα σχέδια στην πρώτη άδεια οικοδομής αρ. 220257 με εκείνα στην καλυπτική άδειας, προκύπτει ότι κατά την κατασκευή του σκελετού της οικοδομής έγινε αντιστροφή όλων των χώρων από την αριστερή πλευρά στη δεξιά και αντίστροφα. Δεν θυμόταν να πει ο ΜΥ3 αν ο ίδιος είχε συγκρίνει τα σχέδια των δύο αδειών καθ' ον χρόνο συνέτασσε την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του. Εν πάση περιπτώσει, τούτο κατά την κρίση του δεν ήταν σημαντικό στοιχείο σε σχέση με το σκοπό της έκθεσης, όπου όφειλε απλώς να καταγράψει επι τόπου αυτά που έγιναν τελικά στο κτίριο. Αξιολογώντας την προπαρατεθείσα μαρτυρία του ΜΥ3 κρίνω ότι αυτή υπήρξε ειλικρινής και ανέδειξε όλες τις αδυναμίες της. Δεν θεωρώ ότι η μαρτυρία του ΜΥ3 βοήθησε την υπόθεση των Εναγόντων στην στοιχειοθέτηση κακοτεχνιών ή/και ευθύνης των Εναγόντων γι' αυτές και εξηγώ γιατί. Το τι συνιστά αμέλεια προδιαγράφεται στο άρθρο 51(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, όπως έκτοτε τροποποιήθηκε, ως εξής: «
  6. Αμέλεια συνίσταται— (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε- ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια." Επιπλέον, το άρθρο 51
(2)(ε) του Κεφ. 148 προνοεί τα ακόλουθα: «Πρόσωπο που ασκεί με αμοιβή ή άλλως πως επάγγελμα ή επιτήδευμα ή ασχολία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλο πρόσωπο υπέχει τέτοια υποχρέωση έναντι κάθε προσώπου επί του οποίου, ή επί της ιδιοκτησίας του οποίου ασκεί το επάγγελμα ή επιτήδευμα ή ασχολία ή προς τον οποίον παρέχει την υπηρεσία.» Η χρήση άμμου υποδαπέδια δεν ικανοποιήθηκα ότι αποτελεί αφ' εαυτής κακοτεχνία ή αμελή εργασία, εφόσον, πρώτον, κατά παραδοχή του ΜΥ3 δεν αποτελεί απαγορευμένη πρακτική, δεύτερον, αποτελεί πρακτική που χρησιμοποιείται από αρκετούς επαγγελματίες στον κλάδο, και, τρίτον, επαφύεται στα συμβαλλόμενα μέρη να προδιαγράψουν τη χρήση της ή μη στους τεχνικούς όρους της σύμβασης. Έχει αποδειχθεί ότι η αναγκαιότητα χρήσης της στην παρούσα υπόθεση, παρά τους τεχνικούς όρους που αναφέρονταν στη χρήση μπετόν, προέκυψε λόγω αλλαγής στα σχέδια για να εγκατασταθούν οι σωληνώσεις του συστήματος Hoover. Περαιτέρω, δεν υπήρξε μαρτυρία από τον ΜΥ3 ότι οι διαγνωσθείσες υγρασίες, ρωγμές και καθιζήσεις υπερβαίνουν το όριο εκείνων που προέρχονται στη φυσική πορεία των πραγμάτων από τη χρήση μιας οικίας ως η επίδικη και από την έκθεση της σε όλες τις κλιματικές συνθήκες. Δεν έχει αποκλεισθεί ότι αυτές οι ζημιές προέκυψαν ως αποτέλεσμα φυσικής φθοράς μετά την έναρξη της χρήσης της οικίας από τους Ενάγοντες για περίοδο 6 τουλάχιστον ετών από το 2005 που αυτοί εγκαταστάθηκαν στην οικία. Όσον αφορά τη στατική μελέτη της οικοδομής, κρίνω ότι ο ΜΥ3 περιορίστηκε στο να εκθέτει τις ανησυχίες των Εναγομένων χωρίς όμως αυτός να διατυπώνει άποψη για το αν υφίσταται κακοτεχνία ή ελαττωματικότητα στον τρόπο κατασκευής. Δεν είναι κάθε πρόβλημα, λειτουργικό ή στατικό, που συνιστά κακοτεχνία. Εν προκειμένω, η μαρτυρία που έδωσε ο ΜΕ1 για τις αλλαγές στα σχέδια οι οποίες προκάλεσαν ορισμένα από τα αποτελέσματα που εντόπισε ο ΜΥ3 δεν αμφισβητήθηκε ότι έτυχαν τελικής έγκρισης από τις αρμόδιες αρχές. Όσα με λεπτομέρεια εξέθεσε ο ΜΕ1 στην επιστολή του προς τους Εναγόμενους ως το Τεκμήριο 6 υπό Έγγραφο Α δεν τέθηκαν σε γνώση του ΜΥ3 από τον ΜΥ1 για να τα μελετήσει και να τοποθετηθεί. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, δεν έχω ικανοποιηθεί ότι οι Εναγόμενοι, στηριζόμενοι στη μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ3, κατάφεραν να αποδείξουν ότι είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι η εκδοχή τους, ότι υφίστανται κακοτεχνίες ως αποτέλεσμα αμελούς άσκησης των οικοδομικών εργασιών από τους Ενάγοντες, και ότι αυτές εκδηλώθηκαν ήδη από το στάδιο που βρισκόταν σε ισχύ η εγγυητική διαβεβαίωση των Εναγόντων για επιδιόρθωση ή/και συντήρηση, την οποία αυτή ανέλαβαν να εκπληρώσουν, αλλά απέτυχαν να το πράξουν.
  1. Νομικη πτυχή της αξίωσης των Εναγόντων. Κατά πόσον η Εναγόμενη 1 είναι συμβαλλόμενο μέρος. Επίδικο θέμα παρέμεινε μέχρι τέλους της δίκης το κατά πόσον η Εναγόμενη 1 αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στο πλαίσιο του εν λόγω εγγράφου. Το ζήτημα είναι τόσο πραγματικό (τί αναγράφεται στο έγγραφο της συμφωνίας και ποια η συμπεριφορά των διαδίκων κατά την εφαρμογή της σύμβασης) όσο και νομικό (πώς ερμηνεύεται το περιεχόμενο της σύμβασης και η μετέπειτα συμπεριφορά των μερών). Το ότι η αγωγή ηγέρθη εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 συνάδει με το γεγονός ότι οι Ενάγοντες δικογράφησαν ρητά τον ισχυρισμό ότι συνομολόγησαν την επίδικη σύμβαση με αμφότερους τους Εναγομένους 1 και
  2. Όσον αφορά τους κανόνες περί δικογράφησης, παραπέμπω στην απόφαση ημερ. 17.10.2014, στην Πολιτική Έφεση 348/2009, Eurogal Services Ltd v D. Trade International Ltd όπου λέχθηκε από τον Ναθαναήλ Δ., ότι꞉ «Σύμφωνα με τους ορθούς δικογραφικούς κανόνες και τις επιταγές της Δ.19 θ.22 και Δ.19 θ.20, όπου γίνεται επίκληση της ύπαρξης σχέσης μεταξύ των διαδίκων και η σχέση αυτή εξυπακούεται από μια σειρά επιστολών ή επικοινωνιών ή άλλως πως, θεωρείται αρκετό να καταγραφεί ο ισχυρισμός αυτός ως γεγονός και να γίνει γενική αναφορά στις επιστολές ή τις επικοινωνίες αυτές. [...] Επίσης στο Annual Practice 1970, σελ. 262, αναγράφεται ότι όπου η βάση της αγωγής εδράζεται σε συμφωνία πρέπει να αναφέρεται η ημερομηνία, τα ονόματα των μετεχόντων σ΄ αυτή και η αντιπαροχή. Και περαιτέρω σε εξυπακουόμενα συμβόλαια ή συμφωνίες όταν αυτά συνάγονται από διαβουλεύσεις, συναντήσεις ή γενικές περιστάσεις είναι αρκετή η ένθεση του ισχυρισμού ότι έγινε το συμβόλαιο ή η συμφωνία και η συναγωγή του γενικά από έγγραφα.». Οι Εναγόμενοι αρνούνται ότι η Εναγόμενη 1 είναι συμβαλλόμενο μέρος και καλούν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη του ισχυρισμού τους. Η μαρτυρία που έδωσε ο ΜΕ1 ήταν ότι αν και δεν είχε υπογράψει η Εναγόμενη αρ. 1 την επίδικη συμφωνία, εντούτοις ήταν συνιδιοκτήτρια εξ ημισίας του οικοπέδου μέσα στο οποίο θα ανεγείρετο η επίδικη οικοδομή καθ' ον χρόνο συνήφθη η σύμβαση, γι' αυτό και η Ενάγουσα έγραψε ως συμβαλλόμενους και του δύο Εναγομένους αφού θα ήταν και των δύο δικό τους το σπίτι. Ήταν, επίσης, παραδεκτό από μέρους του ΜΥ1 ότι στο έγγραφο της επίδικης συμφωνίας ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α, αναφέρονται ως «Συμβαλλόμενοι Α» η εταιρεία C. Haralco & Spantios Dev. Ltd και ως «Συμβαλλόμενοι Β» αναφέρονται οι «Χρίστος και Ευγενία Φωκά» Ήταν επίσης παραδεκτό από τον ΜΥ1 ότι η Ευγενία Φωκά είναι η σύζυγος του, η οποία είναι συνιδιοκτήτρια κατά ½ μερίδιο του οικοπέδου στο οποίο κατασκευάστηκε η οικία των Εναγόντων. Ο συνήγορος των Εναγόντων, θέλοντας να αναδείξει ότι τα συμβαλλόμενα υπό την ιδιότητα των αγοραστών μέρη ήταν όχι μόνο ο Εναγόμενος αρ. 2 που υπέγραψε την επίδικη συμφωνία, αλλά και η σύζυγός του, ήτοι Εναγόμενη αρ. 1, υπέβαλε στον Εναγόμενο ΜΥ1 τις εξής θέσεις꞉ Πρώτον, ότι οι Ενάγοντες, στην επιστολή τους, ημερ. 28.8.2008 (βλ. το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α) έθεσαν θέμα με τίτλο «Συμβόλαιο Χρίστου και Ευγενίας Φωκά με τη C. Haralco & Spantios Dev. Ltd 03/12/2002». Ο ΜΥ1 συμφώνησε ότι αυτός ήταν ο τίτλος της εν λόγω επιστολής. Δεύτερον, ότι στη 2η παράγραφο της ίδιας επιστολής ως το Τεκμήριο 4 υπό Έγγραφο Α, οι Ενάγοντες, απευθυνόμενοι σε αμφότερους τους αποδέκτες της επιστολής τους, ήτοι προς «Κύριο Χρίστο Φωκά και Ευγενία Φωκά», τους έγραφαν ότι «Έκτοτε επανειλημμένως υποσχεθήκατε ότι θα ξοφλήσετε το συμφωνημένο υπόλοιπο σας των £6000 (Euro 10251.60) έξτρα εργασίες και £1100 (Euro 1879,46) από το συμβόλαιο χωρίς να πράξετε τούτο.». Συμφώνησε ο ΜΥ1 ότι «φαίνεται καθαρά» στην επιστολή αυτή ότι έγινε χρήση του πληθυντικού διότι απευθυνόταν και στους δύο εναγομένους. Τρίτον, ότι στην επιστολή ημερ. 29.10.2008 (βλ. το Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α), την οποία υπογράφει ο Εναγόμενος 2 και απευθύνει προς τους Ενάγοντες, έθεσε και αυτός ως θέμα τον ίδιο τίτλο με την επιστολή των Εναγόντων ημερ. 28.8.2008 ανωτέρω, ήτοι «Συμβόλαιο Χρίστου και Ευγενίας Φωκά με τη C. Haralco & Spantios Dev. Ltd 03/12/2002». Συγχρόνως, στην εν λόγω απαντητική επιστολή ημερ. 29.10.2008, υιοθέτησε και ο Εναγόμενος 2 τη χρήση του πληθυντικού αριθμού. Σχετικές και ενδεικτικές της, ομολογουμένης κατά την αντεξέτασή του, πρόθεσης του Εναγομένου 2 να γράφει στον πληθυντικό αριθμό εννοώντας τον εαυτό του και τη σύζυγό του, ήταν οι εξής παράγραφοι της επιστολής του꞉ Η εισαγωγική πρώτη παράγραφος «Αναφορικά με το περιεχόμενο της επιστολής σας ημερ. 28/8/2008 έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής.» Η δεύτερη παράγραφος όπου λέγει «Δυστυχώς δεν απολαμβάνουμε τη χρήση της οικίας μας, ως αναφέρεται στην εν λόγω επιστολή σας, για το λόγο ότι με δική σας υπαιτιότητα έχετε προβεί στην κατασκευή της με κακοτεχνίες και ή βλάβες και ή παραλήψεις.» Οι τρεις τελευταίοι παράγραφοι της επιστολής (βλ. σελ. 3 αυτής) όπου αναφέρονται τα εξής꞉ «Με την παρούσα επιστολή σας καλούμε όπως προβείτε στην άμεση επιδιόρθωση των πιο πάνω αναφερόμενων ελαττωματικών κατασκευών και ή κακοτεχνιών άμεσα και χωρίς άλλη καθυστέρηση. Αναφορικά με το ποσό που απαιτείται να σας πληρώσουμε, ποτέ δεν αποδεκτήκαμε ή συμφωνήσαμε να πληρώσουμε τέτοιο ποσό. Είναι σαφές ότι δεν έχετε αφαιρέσει τα ποσά που έχουμε πληρώσει για [...] Αναμένουμε δική σας θετική απάντηση επί των πιο πάνω αναφερόμενων θεμάτων». Τέταρτον, ότι σε κανένα σημείο της πιο πάνω επιστολής ημερ. 29.10.2008 (Τεκμήριο 7 υπό Έγγραφο Α), δεν αμφισβήτησε ο Εναγόμενος 2 ότι η Ευγενία Φωκά (Εναγόμενη 1) είναι συμβαλλόμενη στο πλαίσιο της επίδικης συμφωνίας. Η απάντηση του Εναγομένου 2 σε αυτή την επισήμανση του συνηγόρου των Εναγόντων ήταν ότι αν και αυτός δεν το είπε ρητά στην επιστολή του ότι η Εναγόμενη 1 δεν είναι συμβαλλόμενη, εντούτοις αυτή όντως δεν είναι συμβαλλόμενη, εφόσον δεν υπέγραψε τη συμφωνία ημερ. 3.12.
  3. Κρίνω πως το γεγονός ότι στη σύμβαση υπάρχει σημείο για μία μόνο υπογραφή εκ μέρους των «Συμβαλλομένων Α» και για μία μόνο υπογραφή εκ μέρους των «Συμβαλλομένων Β», χωρίς δηλαδή να απαιτείται να ληφθεί η υπογραφή από κάθε ένα επιμέρους πρόσωπο που απαρτίζει τους Συμβαλλόμενους Α (π.χ. από κάθε ένα διευθυντή της Ενάγουσας ξεχωριστά) και τους Συμβαλλόμενους Β (π.χ. από κάθε ένα εκ των δύο συζύγων ξεχωριστά), υποδηλώνει και εξυπακούει ότι ο υπογραφέας υπό την ένδειξη «Α» και ο υπογραφέας υπό την ένδειξη «Β» ενεργεί αντιπροσωπευτικά για τους Εναγόμενους Α και για τους Εναγόμενους Β, αντίστοιχα. Εν προκειμένω, η υπογραφή του κ. Χρίστου Φωκά λήφθηκε στο συγεκριμένο σημείο εκ μέρους των Εναγομένων Β που είναι αυτός και η σύζυγος του (Εναγόμενη 1). Επισημαίνω στο σημείο αυτό, ότι εύλογα ο συνήγορος των Εναγόντων αναδεικνύει στην τελική του αγόρευση ότι η ίδια η Εναγόμενη 1 παρέλειψε να προσέλθει στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία. Δεν υπάρχει συνεπώς ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία δική της η οποία να στηρίζει τυχόν ισχυρισμό ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο συνομολόγησης της σύμβασης, ο ΜΥ1 δεν ήταν εξουσιοδοτημένος να την εκπροσωπεί και να υπογράφει για αυτήν. Απεναντίας, η Εναγόμενη 1 καταχώρησε εμφάνιση στο Δικαστήριο μέσω κοινού δικηγόρου με τον Εναγόμενο 2 και προώθησε μάλιστα ανταπαίτηση εναντίον των Εναγόντων υπό την ιδιότητα της ως αντισυμβαλλόμενης των Εναγόντων για παράβαση υπόσχεσης που της δόθηκε ότι θα επιδιορθώνονταν οι ισχυριζόμενες κακοτεχνίες. Η πιο πάνω συμπεριφορά της Εναγόμενης 1 δεν ξενίζει το Δικαστήριο αφού και όλη η λοιπή εξωγενής μαρτυρία που εκμαίευσε ο συνήγορος των Εναγόντων από τον ΜΥ1 με αναφορά στην αλληλογραφία που επακολούθησε της συνομολόγησης της σύμβασης και η μαρτυρία αναφορικά με την εν γένει συμπεριφορά των Εναγομένων 1 και 2 κατά την εκτέλεση της σύμβασης, είναι προς την ίδια κατεύθυνση που δεικνύει. Ότι δηλαδή αμφότεροι οι Εναγόμενοι 1 και 2 ήταν συμβαλλόμενα πρόσωπα υπό την επίδικη σύμβαση. Το ότι είναι επιτρεπτό να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο η ως άνω εξωγενής μαρτυρία για να ερμηνευθεί ότι η πραγματική πρόθεση των μερών ήταν να είναι συμβαλλόμενο μέρος και η Εναγόμενη 1, κρίνω ότι υποστηρίζεται νομικά από το ότι ανάλογος χειρισμός επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο σε υπόθεση με παρόμοια γεγονότα. Παραπέμπω, συγκεκριμένα, στην απόφαση Λάμπρος Χριστοφή ν
  4. Κλεάνθη Κλεάνθους, Διαχειριστού της περιουσίας του αποβιώσαντος Παύλου Γεωργίου, κ.α.
(2010)1 Α.Α.Δ.
  1. Παραθέτω σχετικά αποσπάσματα꞉ «Κύριος άξονας αυτού του λόγου έφεσης είναι το γεγονός ότι η επίδικη Συμφωνία δεν είχε πράγματι υπογραφεί από όλους τους εφεσίβλητους, παρά μόνο από τον εναγόμενο 1, Παύλο Γεωργίου, ο οποίος αργότερα απεβίωσε και εκπροσωπείται στην εδώ διαδικασία από το διαχειριστή της περιουσίας του - εφεσίβλητο αρ.
  2. Βασικό δε και καταλυτικής σημασίας εγειρόμενο ζήτημα είναι το κατά πόσο ο Παύλος Γεωργίου υπέγραψε το έγγραφο και εκ μέρους όλων των εφεσίβλητων. [...] Στο τέλος της Συμφωνίας και κάτω από τη λέξη "
  3. ΠΩΛΗΤΕΣ" τέθηκε η υπογραφή του Παύλου Γεωργίου και η σφραγίδα της εταιρείας Iris. Κάτω δε από τη λέξη "
  4. ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ" τέθηκε η υπογραφή του εφεσείοντα. Η θέση την οποία προώθησαν κατά την πρωτόδικη διαδικασία οι εφεσίβλητοι, ήταν ότι ο Π. Γεωργίου υπέγραψε το έγγραφο εκ μέρους όλων των εφεσίβλητων, από τους οποίους και είχε προφορική εξουσιοδότηση να ενεργεί για λογαριασμό τους και να τους εκπροσωπεί. Αντίθετη θέση είχε προωθήσει η πλευρά του εφεσείοντα, η οποία επέμεινε ότι μοναδικός συμβαλλόμενος στην επίδικη Συμφωνία ήταν και παρουσιάστηκε ο Π. Γεωργίου, ο οποίος και υπέγραψε τη συμφωνία και, συνακόλουθα, ότι οι άλλοι εφεσίβλητοι κανένα δικαίωμα δεν αρύονταν από τη Συμφωνία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφού έλαβε υπόψη του το κείμενο των κατατεθέντων εγγράφων, την προφορική μαρτυρία που δόθηκε ως προς τη πτυχή αυτή του θέματος και τις παραστάσεις στις οποίες προέβηκαν οι συνήγοροι, αποφάνθηκε ότι ο Π. Γεωργίου υπέγραψε τη Συμφωνία - Τεκμήριο 7 κατ' εξουσιοδότηση και εκπροσωπώντας όλους τους εφεσίβλητους. Προσβάλλοντας την ορθότητα της πιο πάνω προσέγγισης και κατάληξης του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί του θέματος της δεσμευτικότητας της επίδικης συμφωνίας, η πλευρά του εφεσείοντα, κάτω από αυτό το Λόγο Έφεσης, προβάλλει διάφορους επί μέρους λόγους για τους οποίους επιμένει ότι η επίδικη συμφωνία δεν συνομολογήθηκε και δεν ισχύει για οποιαδήποτε πρόσωπα άλλα πέραν του Π. Γεωργίου. [...] Επειδή δε στο τέλος της Συμφωνίας ακολουθεί και τέθηκε μόνο η υπογραφή του Π. Γεωργίου, διαφαίνεται καθαρά, σύμφωνα με τον εφεσείοντα, ότι μόνο εκείνος ήταν ο συμβαλλόμενος. Το γεγονός δε ότι επί της υπογραφής του τέθηκε η σφραγίδα της εταιρείας Iris δεν μπορεί να θεωρηθεί κατ' ουδένα τρόπο ότι έδιδε στους μετόχους της εταιρείας την ιδιότητα του συμβαλλομένου στη Συμφωνία. Τίποτε δε στη Συμφωνία δεν αποκαλύπτει ότι ο Π. Γεωργίου ενεργούσε υπό αντιπροσωπευτική ιδιότητα, ενώ ο εφεσείοντας στη μαρτυρία του ανέφερε ότι ποτέ δεν του είχε αναφερθεί κάτι τέτοιο. [...] Ασχολούμενο με αυτή την πτυχή του θέματος, το πρωτόδικο Δικαστήριο ανέφερε ότι είναι κατ' αρχάς δυνατή η αντιπροσώπευση ενός συμβαλλομένου από αντιπρόσωπο με βάση προφορική εξουσιοδότηση, όπως ήταν η μαρτυρία του Π. Γεωργίου αναφορικά με τους εφεσίβλητους. Μια τέτοια δε αντιπροσωπευτική ιδιότητα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί αν ρητά αναφέρεται στο υπογραφέν έγγραφο, ενώ αν δεν αναφέρεται, τότε είναι επιτρεπτό να δοθεί προφορική ή άλλης φύσεως μαρτυρία, παρά το γενικό κανόνα περί αποκλεισμού εξωγενούς μαρτυρίας. Μαρτυρίας δηλαδή της οποίας σκοπός είναι η κατάδειξη του ποιοι ήσαν στην πραγματικότητα οι συμβαλλόμενοι. Εξετάσαμε με προσοχή τόσο το κείμενο της επίδικης Συμφωνίας - Τεκμηρίου 7, όσο και τη συνοδεύουσα μαρτυρία και τις παραστάσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών. Δεν διατηρούμε αμφιβολία ότι οι πραγματικοί συμβαλλόμενοι στη Συμφωνία - Τεκμήριο 7 για το δικαίωμα πώλησης μετοχών ήσαν αφενός ο εφεσείων και αφετέρου όλοι οι εφεσίβλητοι και ότι, με ορθό και νομικά επιτρεπτό τρόπο, το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε σ' αυτό το συμπέρασμα. Είναι φανερό από το γενικότερο λεκτικό της επίδικης Συμφωνίας και από τα έγγραφα στα οποία αυτό παραπέμπει, ότι αντισυμβαλλόμενοι του εφεσείοντα θα ήταν όλοι οι μέτοχοι της Iris οι οποίοι θα λάμβαναν μετοχές της Marketrends Insurance Ltd έναντι του τιμήματος πώλησης των μετοχών τους στην Iris. Το γεγονός ότι μόνο ένας εξ αυτών, ο Π. Γεωργίου υπόγραψε τη συμφωνία και με δεδομένη τη θέση των εφεσίβλητων ότι τους εκπροσωπούσε, καθιστούσε υπό τις περιστάσεις θεμιτή και επιτρεπτή την αποδοχή εξωγενούς μαρτυρίας ως προς το θέμα τούτο. Κατ' αρχήν, το ίδιο το λεκτικό της επίδικης Συμφωνίας, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι η συμφωνία δεν καταρτιζόταν μεταξύ ενός και μόνο προσώπου, του κ. Π. Γεωργίου και του εφεσείοντα. Ούτε για τον Π. Γεωργίου μιλούσε η Συμφωνία, ούτε και αόριστα για ένα πρόσωπο στον ενικό. Ούτε ακόμα μιλούσε για το ότι τα πρόσωπα που υπέγραφαν τη συμφωνία ήσαν "μέτοχοι". Ρητά αναφερόταν σ' αυτούς η Συμφωνία ότι οι υπογράφοντες ήσαν "οι μέτοχοι", δηλαδή όλοι οι μέτοχοι και όχι μόνο όσοι θα επέλεγαν να υπογράψουν τη συμφωνία. [...] Στο τέλος δε της Συμφωνίας υπήρχε χώρος για υπογραφή μόνο από ένα υπογραφέα, αν και η αναφορά και πάλι ήταν σε "ΠΩΛΗΤΕΣ" στον πληθυντικό. Υπ' αυτές τις συνθήκες ήταν ασφαλώς επιτρεπτή η αποδοχή προφορικής μαρτυρίας ως προς την ιδιότητα υπό την οποία υπέγραψε ο Π. Γεωργίου, προσωπική ή αντιπροσωπευτική, και η αναζήτηση περαιτέρω μαρτυρίας από τα περιβάλλοντα τη Συμφωνία στοιχεία που είχαν προηγηθεί ή και ακολουθήσει. (Gargill v. Greenock Navigation Co
(1991)1 Α.Α.Δ. 193, Chitty on Contracts, 28th Edn. Vol. I para. 12-112). [...]». Υπό το φως όλων των ανωτέρω, καταλήγω ότι έχει στην παρούσα υπόθεση αποδειχθεί στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι είναι πιο πιθανή η εκδοχή των Εναγόντων ότι η Εναγόμενη 1 είναι συμβαλλόμενο μέρος στο πλαίσιο της σύμβασης παρά να μην είναι. Κατά πόσον είναι νόμιμη η αξίωση των Εναγόντων. Ο ΜΕ2, κ. Λευτέρης Παπαλευτέρης, δήλωσε ότι από έρευνα που έκανε στο φάκελο της Ενάγουσας Εταιρείας, ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ως αληθές το περιεχόμενου του Εγγράφου Γ, ότι δηλαδή, η Ενάγουσα εταιρεία κατά τα έτη 2002 και 2003 ολόκληρα και από 1.1.2004 έως 8.9.2004, αυτή ήταν εγγεγραμμένη στο Μητρώο Εργοληπτών και κατείχε ετήσια άδεια, ενώ μετά διαγράφηκε και δεν μπορούσε να ασκεί εργοληπτικές εργασίες. Ο λόγος της διαγραφής της αφορούσε στην αποχώρηση του τεχνικού Διευθυντή της, κ. Νεόφυτου Χαραλαμπίδη. Τούτο κατ' εφαρμογήν των διατάξεων του άρθρου 19 των περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμων του 2001 έως 2013 (στο εξής «ο Ν.29(Ι)/2001») όπου προβλέπεται ότι, για να διατηρεί μια εταιρεία την εγγραφή της στο Μητρώο Εργοληπτών και ανάλογη ετήσια άδεια εργολήπτη, απαιτείται «να εργοδοτεί πάνω σε πλήρη και συνεχή βάση έναν τουλάχιστον τεχνικό διευθυντή, ο οποίος για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου διευθύνει και εποπτεύει τα οικοδομικά ή τεχνικά έργα, ανάλογα με την περίπτωση, που αναλαμβάνει η εταιρεία [...]». Η μαρτυρία του ΜΕ2 έμεινε αναντίλεκτη. Η συνήγορος Υπεράσπισης επιχείρησε να συνδέσει το ζήτημα της ημερομηνίας παράδοσης της επίδικης οικίας με την ημερομηνία που διαγράφηκε η Ενάγουσα Εταιρεία από το Μητρώο Εργοληπτών, έτσι ώστε να προωθήσει το νομικό επιχείρημα ότι, άπαξ και διαγράφηκε η Ενάγουσα εταιρεία, έπαυσε να είναι νόμιμη η σύμβαση ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α και δεν μπορούσε να παράγει έννομα αποτελέσματα μεταξύ 8.9.2004 (ημερομηνία διαγραφής) και 1.3.2005 (ημερομηνία παράδοσης της κατοικίας), άρα δεν μπορούν οι Ενάγοντες να αξιώνουν οποιαδήποτε ποσά βάσει αυτής. Το εν λόγω επιχείρημα της συνηγόρου Υπεράσπισης, στηρίχθηκε στις διατάξεις του άρθρου 30
(1)του Νόμου 29(Ι)/2001. Αυτούσιο το άρθρο 30 προβλέπει ότι꞉ «30.—
(1)Με την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου
(2)κάθε συμφωνία, γραπτή ή προφορική, η οποία αφορά σε ανάθεση της εκτέλεσης οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε μη εγγεγραμμένο εργολήπτη ή εγγεγραμμένο αλλά μη κάτοχο ισχύουσας ετήσιας άδειας ή εγγεγραμμένο αλλά μη κάτοχο ετήσιας άδειας αντίστοιχης της τάξης του τεχνικού ή οικοδομικού, ανάλογα με την περίπτωση, έργου είναι άκυρη.
(2)Χωρίς επηρεασμό της ποινικής ευθύνης οποιουδήποτε προσώπου δυνάμει του παρόντος Νόμου, η κατά το εδάφιο
(1)ακυρότητα μπορεί στην περίπτώση εγγεγραμμένου ήδη εργολήπτη, να θεραπευθεί αναδρομικά αν αυτός, εντός τριών μηνών από την ημερομηνία συνομολόγησης της συμβάσεως, εξασφαλίσει από το Συμβούλιο ετήσια άδεια της τάξης του οικοδομικού ή τεχνικού, ανάλογα με την περίπτωση, έργου που διαλαμβάνεται στη συμφωνία.». Κρίνω πως το πιο πάνω άρθρο δεν αποτελεί κατάλληλη νομική βάση για προώθηση του ως άνω επιχειρήματος, αφού στην παρούσα υπόθεση καθ' ον χρόνο συνομολογήθηκε η επίδικη σύμβαση (ήτοι στις 3.12.2002) η Εταιρεία ήταν καθόλα νόμιμα εγγεγραμμένη και αδειούχα. Εξάλλου, στην Έκθεση Υπεράσπισης οι Εναγόμενοι ουδόλως εγείρουν ζήτημα παράνομης σύμβασης ούτε αξιώνουν ως θεραπεία να κηρυχθεί άκυρη η σύμβαση ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α. Πέραν αυτού όμως, όσον αφορά την εκτέλεση της σύμβασης, στη βάση των αποδειχθέντων γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, δεν υπήρξε εύρημα ότι η Ενάγουσα συνέχισε να εκτελεί εργασίες καθ' οιονδήποτε χρόνο μετά την 1.3.2004. Όπως προανέφερα, στη βάση των αποδείξεων που προσκόμισε ο ΜΥ1 για να δείξει ότι αυτός συνέχιζε να αγοράζει οικοδομικά υλικά, το μόνο που αποδείχθηκε ήταν ότι αυτά αφορούσαν σε εργασίες που εξαιρούνταν από το φάσμα εργασιών που κάλυπτε η Προσφορά των Εναγόντων. Επομένως, ουδείς νομικός λόγος στοιχειοθετείται στην παρούσα υπόθεση για να μην αποδώσει το Δικαστήριο στους Ενάγοντες την θεραπεία που αξιώνουν ως η παρα. Α του παρακλητικού του Κλητηρίου Εντάλματος. Αναφορικά με την αξίωση για τόκο 9% επί του ποσού της απαίτησης από 1.3.2004. Στην Μ. Μ. HEALTH HABITAT LTD v. 1. ΣΤΑYΡΟΥ ΠΟΓΙΑΤΖH, 2. P.S. THERMOSTAR LTD
(2001)1 Α.Α.Δ. 1258 ο Γαβριηλίδης, Δ., έθεσε το θέμα ως εξής꞉ «Ο τελευταίος λόγος έφεσης που προωθήθηκε είναι ότι η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να επιδικάσει τόκο 9% επί του ποσού των £8.268, από 15.5.1993, είναι εσφαλμένη για το λόγο ότι δεν στηρίζεται σε επαρκή νομική βάση ούτε υποστηρίζεται από την προσαχθείσα μαρτυρία. Και αυτός ο λόγος είναι αβάσιμος. Με βάση τη γραπτή συμφωνία του Δεκεμβρίου του 1992 (Τεκμήριο 2) το ποσό των £8.268, που οφειλόταν στους εφεσιβλήτους, έφερε τόκο προς 9% ετησίως από την ημερομηνία συμπλήρωσης και παράδοσης της εργασίας. Η ολοκλήρωση της εργασίας και η παράδοσή της προς ικανοποίηση του μηχανικού της εφεσείουσας κ. Μαυρονικόλα έγινε, σύμφωνα με τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, που ήδη κρίναμε ως ορθά, στις 15.5.1993. Συνεπώς, το οφειλόμενο ποσό των £8.268 έφερε, από την εν λόγω ημερομηνία, τόκο 9% ο οποίος και ορθά επιδικάστηκε.». Το Μέρος VII - Άρθρα 73 - 75 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, αφορά στις συνέπειες που προκύπτουν από την παράβαση σύμβασης και διέπει το θέμα των αποζημιώσεων στις οποίες δικαιούται το αναίτιο μέρος σε κάθε περίπτωση που υφίσταται ζημιά λόγω παράβασης κλπ της σύμβασης από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος. Με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 73 του Νόμου το λογικά προβλεπτό της ζημιάς, όπως διαγράφεται από τη σύμβαση είναι το μέτρο της αποζημίωσης ο δε κρίσιμος χρόνος για τον καθορισμό της είναι κατά κανόνα ο χρόνος της παράβασης. Ο τόκος δεν αποτελεί προβλεπτή ζημιά, η οποία ανακύπτει από τη διάρρηξη της Σύμβασης εκτός αν αυτό ρητά προνοείται στη Σύμβαση ή εξυπακούεται από τη φύση της υποχρέωσης (Βλ. Κολακίδης & Συνεταίροι ν. Μ. Θεοδοσίου Λτδ
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1671, Καλησπέρας ν. Δρυάδη κ.ά.
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 867 και Θωμά ν. Μέζου κ.ά.
(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 2359.) Αποτελεί όμως βασική αρχή δικαίου ότι το αθώο μέρος πρέπει να τεθεί, στο βαθμό που μπορεί τούτο να επιτευχθεί με το χρήμα, στην ίδια θέση στην οποία θα ήταν ως εάν η Σύμβαση να είχε εκτελεστεί, και προς τούτο το Δικαστήριο δύναται να επιδικάσει υπέρ του αθώου μέρους την πληρωμή τόκου επί του επιδικασθέντος ποσού της απαίτησης ως μορφή αποζημίωσης. Το εν λόγω ποσοστό τόκου δεν δύναται να υπερβαίνει το ανώτατο ποσοστό νομίμου τόκου που μπορούσε να επιβληθεί με βάση τον ισχύοντα νόμο κατά τη σύναψη της σύμβασης την οποία οι εφεσείοντες υπαιτίως διέρρηξαν. Υπό το φως των ανωτέρω νομικών αρχών, εφόσον η ίδια η συμφωνία ως το Τεκμήριο 1 υπό Έγγραφο Α δεν προέβλεψε για δικαίωμα των Εναγόντων να λάβουν τόκο 9% επί του οφειλόμενου ποσού, κρίνω ότι δεν δικαιούνται τέτοιο ποσοστό τόκου, αλλά δικαιολογείται να επιδικασθεί υπέρ τους, ως αποζημίωση νόμιμος τόκος επί του ποσού της απαίτησης. 5. Κατάληξη Η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων αρ.1 και 2, αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως, για το ποσό των Λ.Κ.7.100,00σ. (ή €12.131,07σ.), πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής επί του εν λόγω ποσού. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα στη διαδικασία της αγωγής, καθώς και της διαδικασίας ανταπαίτησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην αντίστοιχη κλίμακα, πλέον ΦΠΑ, πλέον έξοδα επίδοσης. (υπ.)................................................ Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.