Kotsonis Enterprises Ltd ν. Διευθυντή Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, Αρ. Έφεσης-Αίτησης: 749/07, 12/2/2016

(7)λόγοι έφεσης: «

1. Ο καθ'ού η αίτηση εσφαλμένα και παράνομα αρνήθη να διαγράψει την σημείωση από το τίτλο της ακίνητης ιδιοκτησίας της αιτήτριας.
2. Η απόφαση του καθ'ού η αίτηση είναι άκυρη, νομικά αστήρικτη και αποτελεί υπέρβαση και κατάχρηση εξουσίας.
3. Η απόφαση του καθ'ού η αίτηση δεν είναι αιτιολογημένη.
4. Ο Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος Κεφ. 224 όπως τροποποιήθηκε αλλά και ο Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμος, δεν παρέχει στο καθ'ού η αίτηση δικαίωμα να εγγράψει στο τίτλο ιδιοκτησίας σημείωση και να δημιουργήσει ουσιαστικά εμπράγματο βάρος και οιονεί ιδιοκτησία.
5. Ο καθ'ού η αίτηση δεν έλαβε υπόψη ότι έχει εκδοθεί υπό του Δήμου Λακατάμιας Πιστοποιητικό Τελικής έγκρισης για όλη την άδεια διαχωρισμού Αρ. Φακ. Δ.179/87 και ότι όλοι οι όροι της άδειας έχουν υλοποιηθεί.
6. Ο καθ'ού η αίτηση δεν προέβη στη δέουσα έρευνα πρίν αρνηθεί να διαγράψει την σημείωση.
7. Ο καθ'ού η αίτηση είναι αναρμόδιος για να αποφασίσει εάν έχουν υλοποιηθεί οι όροι της άδειας διαχωρισμού, αφού αρμοδιότητα έχει ο Δήμος Λακατάμιας ο οποίος εξέδοσε πιστοποιητικό τελικής έγκρισης.» Η έφεση-αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση ίδιας ημερομηνίας, το περιεχόμενο της οποίας παρατίθεται αυτούσιο: «Ο πιο κάτω υπογεγραμμένος Ανδρέας Κουφκής, εκ Λευκωσίας ορκίζομαι και λέγω τα ακόλουθα:
8. Είμαι στη υπηρεσία της αιτήτριας εταιρείας γνωρίζω τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης προσωπικά και είμαι πλήρως εξουσιοδοτημένος υπό της αιτήτριας να προβώ στη παρούσα ένορκη δήλωση.
9. Κατά/ή περί την 27/7/1987 υπεβλήθη αίτηση για έκδοση άδειας διαχωρισμού οικοπέδων στο Δήμο Λακατάμιας. Αιτητές ήταν το Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων Βιομηχανικών Επαγγελμάτων Κύπρου στο εξής καλούμενο το Ταμείο και οι άλλοι ιδιοκτήτες της γής που συμμετείχαν στον διαχωρισμό. Παράλληλα, υπεβλήθη στον Δήμο Στροβόλου ξεχωριστή αίτηση για έκδοση άδειας διαχωρισμού οικοπέδων (Αρ.Φακ. Δ.230/87). Οι δύο αιτήσεις αποτελούσαν ενιαίο σχέδιο διαχωρισμού καθ' ότι τα κτήματα ήσαν συνεχόμενα.
10. Κατά το στάδιο εξέτασης της αίτησης από το Δήμο Λακατάμιας τέθηκε, μεταξύ άλλων, η εξής προϋπόθεση (Επιστολή Δήμου 15/7/89): «Το προτεινόμενο σχολείο να γίνει σε χώρο που ανήκει στους αιτητές και μέσα στην περιοχή των Δημοτικών ορίων Λακατάμιας και όχι σε κρατικό τεμάχιο και ο χώρος του σχολείου να παραχωρηθεί στον Δήμο Λακατάμιας».
11. Στις 22/7/89 το Ταμείο απάντησε: «Όσον αφορά το τμήμα της κρατικής γής που προτείνεται για σχολείο ισχύει η δέσμευση του Υπουργείου Εσωτερικών για παραχώρηση του στην Σχολική Εφορεία. Για την απόκτηση του χώρου του σχολείου από την Σχολική Εφορεία θα ακολουθηθεί η ισχύουσα πολιτική, όπως σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις».
12. Αμέσως μετά, κατόπιν απαίτησης του Δήμου Λακατάμιας το Ταμείο έκανε αίτηση στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο με αριθμό (ΜΑ 33/89) με την οποία ζήτησε την παραχώρηση των χαλίτικων που επηρεάζονται από το διαχωρισμό. Η αίτηση αυτή αφορούσε, μεταξύ άλλων και το χαλίτικο αρ. 185 μέρος του οποίου θα συνενωνόταν με μέρος των ιδιωτικών τεμαχίων αρ. 13 και 186 στη Λακατάμια και αρ. 192 στο Στρόβολο για να αποτελέσουν το χώρο του Σχολείου. Η εν λόγω αίτηση έτυχε της κατ' αρχήν έγκρισης του Υπουργείου Εσωτερικών.
13. Στις 15/11/1989 ο Δήμος Λακατάμιας, με επιστολή του προς το Ταμείο, και σε απάντηση παραστάσεων του Ταμείου για καθυστέρηση στην έκδοση της άδειας διαχωρισμού μεταξύ άλλων, αναφέρει «Εξ άλλου οι προϋποθέσεις που έθεσε το Δημοτικό Συμβούλιο και που εκτίθενται στην επιστολή του Δημοτικού Γραμματέα της 15/7/1989 θα πρέπει να ικανοποιηθούν προτού η Αρμόδια Αρχή μελετήσει το ενδεχόμενο να εκδώσει την αιτούμενη άδεια».
14. Στις 12/1/90 ο Δήμος Λακατάμιας ενέκρινε την αίτηση του Ταμείου για άδεια διαχωρισμού των οικοπέδων και την ίδια μέρα πληρώθηκαν τα δικαιώματα.
15. Στις 17/3/1990 εκδόθηκε η άδεια διαχωρισμού με 41 όρους και 14 επιπρόσθετους. Ο όρος αρ. 38 αφορά το σχολικό τεμάχιο, το οποίο αποτελείται από μέρος του κρατικού τεμαχίου αρ. 185 και μέρος των ιδιωτικών τεμαχίων με αρ. 13 και
16. Σχετικοί με το θέμα είναι και οι όροι αρ. 40 και
17. Ειδικότερα ο όρος αρ. 41 καθορίζει ότι «Δεν θα εκδοθεί Πιστοποιητικό Εγκρίσεως του παρόντος διαχωρισμού προτού η αρμόδια αρχή ικανοποιηθεί πλήρως ότι οι αιτητές εξεπλήρωσαν όλους ανεξαίρετα τους όρους της παρούσας άδειας».
18. Εν τω μεταξύ την 8/4/89 εκδόθηκε από το Δήμο Στροβόλου η άδεια διαχωρισμού (Αρ. Φακ. Δ.230/87) που αφορούσε το υπόλοιπο μέρος του ενιαίου διαχωρισμού. Επειδή στην εν λόγω άδεια υπήρχαν όροι που αφορούσαν την παραχώρηση μέρους κρατικών τεμαχίων απαραίτητων για την εφαρμογή του έργου έγιναν από τήν αιτήτρια ανάλογες με την αίτηση ΜΑ33/89 (που έκανε το Ταμείο Προνοίας) αιτήσεις στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο (με αριθμούς ΑΔΧ497/92, ΚΧΤ 10/89/142 κλπ) οι οποίες εξετάστηκαν όλες μαζί από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο και υπεβλήθησαν στο Υπουργικό Συμβούλιο.
19. Στις 29/3/1994 το Επαρχιακό Κτηματολόγιο κοινοποίησε σ' όλους τους ενδιαφερόμενους (αιτητές και των δύο διαχωρισμών, Λακατάμιας και Στροβόλου την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου σχετικά με τις εν λόγω αιτήσεις). Για το μέρος του τεμαχίου αρ. 185 που προτεινόταν για σχολείο το Υπουργικό Συμβούλιο απέρριψε την παραχώρηση του. Για την υπόλοιπη κρατική γή που εζητείτο, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την παραχώρηση της στους αιτητές αφού καταβάλουν την αγοραία αξία της. Εξ' ου και στην σχετική επιστολή του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού προς τους αιτητές, με την οποία κοινοποιούσε σ' αυτούς την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου καθορίστηκε και το ύψος της χρηματικής αποζημίωσης που έπρεπε να καταβάλουν για την παραχώρηση της κρατικής γής. Στην επιμέτρηση της αγοραίας αξίας της κρατικής γής λήφθηκε υπ' όψιν η υπεραξία που θα προέκυπτε από την κατασκευή ασφαλτοστρωμένου δρόμου στην υπόλοιπη κρατική γη καθώς και τα αναλογούντα κατασκευαστικά έξοδα των αιτητών για την δημιουργία, γεφυριών, οχετών κλπ.
20. Η πιο πάνω απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου απεστάλει στις 4/5/1994 από την Αιτήτρια εταιρεία στο Δήμο Λακατάμιας και ζητήθηκε η καταχώρηση της στο Σχετικό φάκελλο.
21. Το Δημοτικό Συμβούλιο Λακατάμιας αποφάσισε στις 13/12/1995 την έκδοση πιστοποιητικού τελικής έγκρισης του διαχωρισμού με εξαίρεση 20 οικόπεδα τα οποία και θα αποτελούσαν την διασφάλιση του Δήμου Λακατάμιας για την από μέρους της αιτήτριας πλήρη συμμόρφωση με την αναμενόμενη τότε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αναθεωρητική Έφεση αρ. 1481 αναφορικά με τον όρο αρ. 7 της άδειας διαχωρισμού. Το αποτέλεσμα της Αναθεωριτικής Έφεσης 1481 συμφωνήθηκε επί Δικαστηρίου μεταξύ των αιτητών και του Δήμου Λακατάμιας ότι θα εδέσμευε και τα δύο μέρη. (Προσφυγή με αρ. 458/91).
22. Για να εκδοθεί στις 27/9/1996 το υπ' αριθμό 1032 Πιστοποιητικό Έγκρισης του διαχωρισμού προηγήθηκε συμφωνία μεταξύ των αιτητών και του Δήμου Λακατάμιας το περιεχόμενο της οποίας φαίνεται στην επιστολή του Δημοτικού Γραμματέα Λακατάμιας ημερ. 6/2/1996 προς το Ταμείο Προνοίας.
23. Στην εν λόγω συμφωνία όσο και στο εκδοθέν Πιστοποιητικό Έγκρισης γίνεται αναφορά για «Πιστοποιητικό Εγκρισης του διαχωρισμού εκ του οποίου θα εξαιρεθούν 20 οικόπεδα». Στην ίδια συμφωνία καθορίζεται σαφώς ο λόγος εξαίρεσης των 20 οικοπέδων και τέθηκε ρητή προϋπόθεση ότι για να εκδοθεί το Πιστοποιητικό Τελικής Έγκρισης του διαχωρισμού «θα πρέπει να προηγηθεί η τακτοποίηση όλων των άλλων εκκρεμοτήτων του διαχωρισμού σε συνεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου». Είναι φανερό ότι τα 20 οικόπεδα αποτελούσαν την διασφάλιση του Δήμου ως προς την τελεσίδικη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αναθεωρητική Έφεση αρ. 1481 αναφορικά με τον όρο αρ. 7 της άδειας διαχωρισμού, και τίποτε άλλο.
24. Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Αναθεωρητική Έφεση αρ. 1481 εξεδόθει στις 12/3/1997 και δικαίωσε πλήρως τους αιτητές -ιδιοκτήτες των υπό διαχωρισμό οικοπέδων. Ο Δήμος Λακατάμιας αθέτησε/ παραβίασε την συμφωνία που έγινε στο Ανώτατο Δικαστήριο και αρνείτο να εκδόσει πιστοποιητικό έγκρισης για τα 20 οικόπεδα που παρέμειναν και για τα οποία έγιναν όλες οι κατασκευαστικές εργασίες. Σημειώνεται ότι για την εν λόγω άρνηση του Δήμου Λακατάμιας είχε κινηθεί από την αιτήτρια η αγωγή Αρ. 10334/2001 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας.
25. Μετά την συμφωνία ημερ. 6/2/1996 μεταξύ Δήμου και αιτητών και μέχρι την έκδοση του Πιστοποιητικού Έγκρισης στις 27/9/1996 μεσολάβησαν μεγάλο χρονικό διάστημα έντονης και συνεχούς δραστηριοποίησης των αιτητών, του εργολάβου και των αρμοδίων υπηρεσιών του Δήμου για την τακτοποίηση όλων των άλλων εκκρεμοτήτων του διαχωρισμού, ως προνοούσε η εν λόγω συμφωνία. Υπάρχει προς τούτο σχετική αλληλογραφία στον φάκελλο Δ.179/87 του Δήμου Λακατάμιας από το περιεχόμενο της οποίας φαίνεται καθαρά ότι υπήρξε πλήρης συμμόρφωση της αιτήτριας σ' όλες τις απαιτήσεις που ήγειρε ο Δήμος Λακατάμιας στο διάστημα αυτό, εξ ού και η συμφωνηθείσα κατάληξη με την έκδοση του Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης και με την ταυτόχρονη καταβολή του συμφωνηθέντος ποσού των £65.000 στο Δήμο Λακατάμιας.
26. Η αιτήτρια κατέθεσε το εκδοθέν Πιστοποιητικό Έγκρισης στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας στις 4/5/2000 και με αίτηση της (ΑΧ741/2000) ζήτησε την έκδοση χωριστών τίτλων ιδιοκτησίας. Στην συνέχεια ανταποκρίθηκε πλήρως και έδοσε στους λειτουργούς του Τμήματος Κτηματολογίου όλα τα στοιχεία που της ζήτησαν, ώστε να εκδοθούν οι χωριστοί τίτλοι το ταχύτερο.
27. Στο στάδιο αυτό και ενώ το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας άρχισε την διαδικασία έκδοσης των τίτλων ηγέρθει από τον Δήμο Λακατάμιας, θέμα εγγραφής του οικοπέδου που χαρακτηρίστηκε στην άδεια διαχωρισμού ως «Σχολικό τεμάχιο» στο όνομα της Σχολικής Εφορείας Λακατάμιας και ο Διευθυντής Κτηματολογίου έθεσε το θέμα ενώπιον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Ο Γενικός Εισαγγελέας πρότεινε την εγγραφή της σημείωσης στο τίτλο της αιτήτριας. Ο Γενικός Εισαγγελέας σημείωσε στην γνωμάτευση του ότι «η εγγραφή της σημείωσης στον τίτλο που θα εκδοθεί στο όνομα του Ταμείου Προνοίας ή στο όνομα οπουδήποτε άλλου θα είναι ιδιοκτήτης του τεμαχίου κατά την έκδοση του τίτλου, δεν κατοχυρώνεται οποιοδήποτε δικαίωμα υπέρ του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, το οποίο δεν θα δικαιούται να επιβάλει την εφαρμογή της σημείωση αυτής, δικαίωμα το οποίο ούτε και σήμερα έχει» Παρά ταύτα τέθηκε η σημείωση προς ικανοποίηση των παράνομων απαιτήσεων του Δήμου Λακατάμιας.
28. Στις 22/10/2003 το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας εξέδοσε χωριστό τίτλο για το μέρος του ιδιωτικού τεμαχίου που ενέπιπτε στο σχολικό τεμάχιο με αριθμό εγγραφής 7/430 στο όνομα της Αιτήτριας. Επί του εν λόγω τίτλου ετέθει η εξής σημείωση: «Το ακίνητο αυτό υπόκειται στους όρους των αδειών διαίρεσης με αρ. 6/25.04.1991 και 79/17.03.1990 Αρ. Φακ. Δ.179/87 του Δήμου Λακατάμιας (Αρ. Φακ. ΑΧ741/2000) (1/ΕΣ/1248/2000)» Τον πιο πάνω τίτλο ιδιοκτησίας η αιτήτρια παρέλαβε με πλήρη επιφύλαξη των δικαιωμάτων της.
29. Συνοπτικά για την παραχώρηση των χαλίτικων που απαιτούντο για την όλη εφαρμογή του έργου έγινε, μετά από απαίτηση του Δήμου η κατάλληλη αίτηση στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας (ΜΑ33/89) πρίν ακόμη εκδοθεί η άδεια. Η κατάληξη της αίτησης αυτής ήταν η απόφαση του Υπουργικού Συμβολίου το 1994 με την οποία απέρριψε την παραχώρηση του τεμαχίου αρ. 185 για την δημιουργεία Σχολείου, καθιστώντας ουσιαστικά τον όρο 38 άνευ αντικειμένου. Ταυτόχρονα, με την ίδια απόφαση το Υπουργικό Συμβούλιο επέβαλε στην αιτήτρια την καταβολή χρηματικής αποζημίωσης για την αξία της χαλίτικης γής ίσης με την αγοραία αξία της αφού συνυπολόγισε το κόστος των κατασκευών (οχετών, ασφάλτων κλπ), επιβεβαιώνοντας την ουσιαστική κατάργηση του όρου
30. Βάση τα πιο πάνω γεγονότα είναι φανερό ότι ο όρος 38 κατέστει άνευ περιεχομένου και σημασίας, καθ'ότι για την παραχώρηση γης εκατέρωθεν θα καταβληθεί η αγοραία αξίας της.
31. Ο Δήμος Λακατάμιας κατόπιν συνεχών πιέσεων της αιτήτριας κατά/ή περί την 19/12/2006 εξέδοσε πιστοποιητικό τελικής έγκρισης δι' όλη την άδεια διαχωρισμού με αρ. φακ. Δ.179/
33. Η αιτήτρια για έκδοση της τελικής έγκρισης κατέβαλε στο Δήμο Λακατάμιας ποσόν £30.000 στις 20/12/06 και το Ταμείο επιπρόσθετο ποσόν £30.
35. Στις 19/1/2007 η αιτήτρια εταιρεία με επιστολή της ημ. 19/1/2007 εζήτησε από τον καθ'ού η αίτηση την διαγραφή της σημείωσης από το τίτλο της διότι είχε εκδοθεί υπό του Δήμου Λακατάμιας Πιστοποιητικό Τελικής έγκρισης ολόκληρης της άδειας διαχωρισμού Αρ. Φακ. Δ.179/
37. Με επιστολή του ημ. 26/9/07 ο καθ'ού η αίτηση αρνήθηκε να διαγράψει από το τίτλο του ακινήτου της αιτήτριας την σημείωση ότι το ακίνητο υπόκειται στους όρους των αδειών διαίρεσης με αρ. 6/25.04.91 και798/17.031990 Αρ. Φακ. Δ.179/87 του Δήμου Λακατάμιας.
38. Εξόσων συμβουλεύομαι και πιστεύω ο καθ'ού η αίτηση είχε υποχρέωση να διαγράψει την σημείωση διότι όλοι οι όροι της αίτησης διαχωρισμού έχουν υλοποιηθεί και δεν παραμένει οποιαδήποτε εκκρεμότητα.
39. Περαιτέρω εξόσων συμβουλεύομαι και πιστεύω η εγγραφή της σημείωσης επί του τίτλου της ακίνητης ιδιοκτησίας της αιτήτριας είναι παράνομη και αποτελεί κατάχρηση εξουσίας διότι ο Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος Κεφ. 224 όπως Τροποποιήθηκε αλλά και ο Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμος 9/65 όπως τροποποιήθηκε δεν παρέχει στο καθ'ού η αίτηση η σε οποιοδήποτε άλλο κρατικό όργανο το δικαίωμα να εγγράψει σε τίτλο ιδιοκτησίας σημείωση και να δημιουργήσει ουσιαστικό εμπράγματο βάρος και οιονεί επιβάρυνση. Τα εμπράγματα βάρη καθορίζονται επακριβώς στο Νόμο και δεν παρέχεται δικαίωμα για εγγραφή σημείωσης.
40. Διά πάντα τα ανωτέρω η αιτήτρια αιτείται απόφαση ως η αίτηση της.» Η έφεση-αίτηση εδράζεται στον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμο 224, άρθρα 11, 12 και 80, στον Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Νόμο 9/65, όπως τροποποιήθηκε άρθρο 12

(6)και στο Άρθρο 23 του Συντάγματος. Ο Καθ' ου η Αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης, στις 11/03/2008, στην οποία προβάλλονται δύο

(2)προδικαστικά ζητήματα και οκτώ

(8)λόγοι ένστασης, ως ακολούθως: «Α) Προδικαστικά (α) Το Σεβαστό Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της πιο πάνω αίτησης καθότι δεν εξέδωσε απόφαση η οποία θα μπορούσε να προσβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 80 του Κεφ.

1. (β) Ο καθ' ου η αίτηση είναι αναρμόδιος να αποφασίσει τη διαγραφή της σημείωσης από το πιστοποιητικό εγγραφής της αιτήτριας, η οποία τέθηκε με τους όρους, των αδειών διαίρεσης. Β) Διαζευκτικά και άνευ βλάβης των ανωτέρω προδικαστικών ενστάσεων ο Καθ' ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι:
2. Η αίτηση είναι αβάσιμη και/ή αστήρικτη.
3. Ο καθ' ου η αίτηση ενήργησε ορθά και νόμιμα.
4. Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αιτιολογημένη και λήφθηκε κατόπιν ορθής εξακρίβωσης όλων των σχετικών γεγονότων και περιστατικών.
5. Ο καθ' ου η αίτηση αρνείται όλους και καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς των αιτητών που περιέχονται στις παραγράφους αρ. 1 έως 6 της αίτησης.
6. Ο καθ' ου η αίτηση αποδέχεται το λόγο έφεσης αρ. 7 της αίτησης και περαιτέρω ισχυρίζεται ότι ο όρος τέθηκε από την αρμόδια αρχή σύμφωνα με τον περί οδών και οικοδομών, Νόμο Κεφ. 96 και ότι η έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο όρος υλοποιήθηκε.
7. Ο καθ' ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι η καταχώρηση της σημείωσης στον τίτλο της αιτήτριας δεν αποτελεί εμπράγματο βάρος, αλλά επιφύλαξη.
8. Ο καθ' ου η αίτηση αρνείται όλους και καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς της αιτήτριας που περιέχονται στις παραγράφους με αρ. 1 έως 26 της ενόρκου δηλώσεως και/ή αρνείται τούτους κατά την έκταση που διαφέρουν ή δε συμφωνούν με την ένορκο δήλωση του κ. Στέλιου Παπαδόπουλου, Κτηματολογικού Λειτουργού, η οποία καταχωρείται προς υποστήριξη της ένστασης αυτής.
9. Η αιτήτρια δε δικαιούται σε ικανοποίηση των αξιώσεων της ή οποιασδήποτε τούτων και η αίτηση πρέπει να απορριφθεί με έξοδα.» Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Στέλιου Παπαδόπουλου, Κτηματολογικού Λειτουργού στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας, ίδιας ημερομηνίας, η οποία έχει ως ακολούθως: «Η πιο κάτω υπογεγραμμένος, Στέλιος Παπαδόπουλος, από τη Λευκωσία, ορκίζομαι και λέγω τα ακόλουθα:
10. Είμαι Κτηματολογικός Λειτουργός στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας.
11. Γνωρίζω τα γεγονότα της πιο πάνω αίτησης/έφεσης και είμαι εξουσιοδοτημένος να προβώ στην παρούσα Ένορκη Δήλωση.
12. Την 20.3.1990, κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας, από το Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανιών και Επαγγελμάτων Κύπρου και άλλους, η αίτηση με αρ. Β510/90, για διαχωρισμό ακινήτων των αιτητών σε οικόπεδα, στα όρια του Δήμου Λακατάμιας, σύμφωνα με τους όρους της άδειας διαχωρισμού με αριθμό 79, αριθμός φακέλου Δήμου Λακατάμιας Δ.179/87, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
14. Την 31.5.1991, κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας, από τους αιτητές, πρόσθετη αίτηση για διαφοροποίηση του διαχωρισμού, σύμφωνα με την τροποποιητική άδεια διαίρεσης με αριθμό 06 και αριθμό φακέλου Δήμου Λακατάμιας Δ.179/87, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
15. Η τροποποιητική άδεια δεν επηρεάζει το επίδικο κτήμα.
16. Οι πιο πάνω αιτήσεις εξετάστηκαν από τους αρμόδιους Χωρομετρικούς Λειτουργούς του Τμήματος και ενημερώθηκαν σχετικά οι αιτητές για τη συμπλήρωση της εργασίας και την ανάγκη για κατάθεση αίτησης για εγγραφή, μετά τη συμπλήρωση των έργων κατασκευής των οικοπέδων και την εξασφάλιση Πιστοποιητικού Έγκρισης από την αρμόδια αρχή (Δήμο Λακατάμιας), σε σχέση με άδειες διαίρεσης.
17. Το επίδικο κτήμα αποτελούσε μέρος των τεμαχίων 13 και 186, του Φ/Σχ. 30/22 W1, Τμήμα 7, στα όρια του Δήμου Λακατάμιας, τα οποία ήταν εγγεγραμμένα ως ακολούθως: (α) Τεμάχιο με αρ. 13, στο όνομα «Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανικών και Επαγγελμάτων Κύπρου», με αριθμό εγγραφής G10, ημερομηνίας 9.7.
18. (β) Τεμάχιο με αρ. 186, 1/3 μερίδιο, στο όνομα του «Ταμείου Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανιών και Επαγγελμάτων Κύπρου», με αριθμό εγγραφής G144, ημερομηνίας 4.1.
19. 1/3 μερίδιο, στο όνομα της Χρυστάλλας Κωστή Τουλέκκη, με αριθμό εγγραφής G 144, ημερομηνίας 26.8.
20. 1/3 μερίδιο, στο όνομα της Ελένης Βασιλείου Μιχαήλ, με αριθμό εγγραφής G 144.7.
21. Μετά την κατάθεση των αιτήσεων για διαχωρισμό των ακινήτων, όπως αναφέρεται στις παραγράφους 3 και 4 πιο πάνω, ακολούθησαν μεταβιβάσεις των ακινήτων, τα οποία, κατά την εγγραφή του διαχωρισμού, ήταν εγγεγραμμένα ως ακολούθως: (α) Η εγγραφή με αριθμό G10, (τεμάχιο 13): 3/8 μερίδια, στο όνομα «Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανικών και Επαγγελμάτων Κύπρου», ως υπόλοιπο κατόπιν ανταλλαγής. 5/8 μερίδια, στο όνομα της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd», ως υπόλοιπο κατόπιν ανταλλαγής κτημάτων. (β) Η εγγραφή με αριθμό G144, (τεμάχιο 186): 1/6 μερίδιο, στο όνομα της Χρυστάλλας Κωστή Τουλέκκη, υπόλοιπο κατόπιν πωλήσεως. 4/5 μερίδια, στο όνομα «Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανικών και Επαγγελμάτων Κύπρου», δυνάμει ανταλλαγής κτημάτων. 1/30 μερίδιο, στο όνομα της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd» ως υπόλοιπο κατόπιν ανταλλαγής. Στο σχέδιο της άδειας διαίρεσης Παράρτημα 1, το επηρεαζόμενο ακίνητο περιγράφεται ως «σχολείο» και είναι χρωματισμένο με καφέ χρώμα, ενώ στον όρο 38 της άδειας διαίρεσης αρ. 79 γίνεται ειδική αναφορά στο χώρο αυτό. Ο όρος αυτός είναι διαφορά στην παρούσα υπόθεση.
22. Στις 4.5.2000 κατατέθηκε, στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας, από τους ιδιοκτήτες των, υπό διαχωρισμό, οικοπέδων, σύμφωνα με τις πιο πάνω άδειες διαίρεσης, η αίτηση ΑΧ 741/00 για εγγραφή και έκδοση τίτλων για τα νέα ακίνητα που δημιουργούνται σύμφωνα με τις πιο πάνω άδειες διαίρεσης, αφού προσκόμισε το Πιστοποιητικό Έγκρισης με αριθμό 1032, ημερομηνίας 27.9.1996, φωτοαντίγραφο του οποίου επισυνάπτεται ως Παράρτημα
23. Σύμφωνα με το πιστοποιητικό αυτό, όλες οι εργασίες, που έχουν εξουσιοδοτηθεί να γίνουν σύμφωνα με τις πιο πάνω άδειες, εγκρίθηκαν, με εξαίρεση 20 οικόπεδα για τα οποία γίνεται πλήρης περιγραφή στο σχέδιο που επισυνάπτεται στο Πιστοποιητικό αυτό. Για το επίδικο κτήμα, αλλά και για τον ορο 38 της άδειας διαίρεσης με αριθμό 79, όπως και για οποιοδήποτε όρο δεν γίνεται καμιά αναφορά στο Πιστοποιητικό Έγκρισης.
24. Μετά την κατάθεση της πιο πάνω αίτησης για εγγραφή των ακινήτων που προέκυψαν από το διαχωρισμό, προέκυψε διαφωνία μεταξύ του Ταμείου Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανιών και Επαγγελμάτων Κύπρου, της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd» και του Δήμου Λακατάμιας, αναφορικά με την εγγραφή του επηρεαζόμενου ακινήτου και ειδικά όσον αφορά την περιγραφή του ακινήτου στο τίτλο ως «οικόπεδο (τόπος σχολείου)» και την εφαρμογή του όρου 38 της άδειας διαίρεσης με αρ.
25. Ο Δήμος Λακατάμιας αξίωνε την εγγραφή του πιο πάνω ακινήτου στο όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας (Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού) ή της Σχολικής Εφορείας Λακατάμιας, ενώ η εταιρεία «Kotsonis Enterprises Ltd» αξίωνε την εγγραφή του ακινήτου αυτού, χωρίς καμιά αναφορά στον όρο 38 της άδειας διαίρεσης με αρ.
26. Σημειώνεται ότι, η εταιρεία «Kotsonis Enterprises Ltd», μέχρι τότε, δεν ήταν εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ή συνιδιοκτήτης για το επηρεαζόμενο ακίνητο. Το θέμα τέθηκε ενώπιον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, με επιστολή του Τμήματος, ημερομηνίας 8.5.2001, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
27. Η απάντηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, για το θέμα, επισυνάπτεται ως Παράρτημα 5 και σ' αυτή γίνεται αναφορά ότι έγινε δεκτή από όλους η εισήγηση αυτού του ιδίου του Γενικού Εισαγγελέα να μη γίνει εγγραφή επίδικου κτήματος, μέχρις ότι ξεκαθαρίσει το θέμα μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών.
28. Η εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, που αναφέρεται πιο πάνω, κοινοποιήθηκε τόσο στο δικηγόρο της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd» όσο και στο Δήμο Λακατάμιας, με επιστολή μου με ημερομηνία 5.6.2002, φωτοαντίγραφο της οποία επισυνάπτεται ως Παράρτημα
30. Η εταιρεία «Kotsonis Enterprises Ltd» έγινε συνιδιοκτήτης στο τεμάχιο 186, εμ αριθμό εγγραφής G144, την 1.3.2000, όταν μεταβιβάστηκε σ' αυτή το 1/6 μερίδιο του ακινήτου αυτού με τη Δήλωση Μεταβίβασης Π699/2000, από τη Χρυστάλλα Κωστή Τουλέκκη, ενώ έγινε συνιδιοκτήτης στο τεμάχιο 13 στις 21.7.2003, όταν μεταβιβάστηκαν σ' αυτήν τα 5/8 μερίδια του τεμαχίου από το Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανιών και Επαγγελμάτων Κύπρου με τη Δήλωση Ανταλλαγής αριθμό ΔΑ 112/
32. Λόγω πολλών πιέσεων, κυρίως από άτομα που αγόρασαν οικόπεδα στην περιοχή, το θέμα υποβλήθηκε εκ νέου στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας με επιστολή μου, ημερομηνίας 4.3.2003, φωτοαντίγραφο της οποία επισυνάπτεται ως Παράρτημα 7 και δόθηκε απάντηση του Γενικού Εισαγγελέα, με ημερομηνία 26.3.2003, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
33. Ακολούθως ενημερώθηκαν σχετικά, τόσο το Ταμείο Προνοίας των Εργατοϋπαλλήλων της Οικοδομικής και Δομικής Βιομηχανίας και άλλων συναφών Βιομηχανιών και Επαγγελμάτων Κύπρου, όσο και η εταιρεία «Kotsonis Enterprises Ltd» και ο Δήμος Λακατάμιας ότι, θα προχωρήσει η εγγραφή και του επίδικου κτήματος, με τη σημείωση ότι αυτό υπόκειται στον όρο 38 της άδειας διαίρεσης αρ.
34. Σχετική η επιστολή μου με ημερομηνία 3.4.2003, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
35. Ακολούθησε η απάντηση της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd» στην πιο πάνω επιστολή μου, φωτοαντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται ως Παράρτημα
36. Αποτέλεσμα της τελευταίας αυτής επιστολής ήταν η εγγραφή όλων των υπό διαχωρισμό ακινήτων, με εξαίρεση τα 20 οικόπεδα που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Το επίδικο ακίνητο γράφτηκε ολόκληρο στο όνομα της εταιρείας «Kotsonis Enterprises Ltd», μετά από διανομή που έγινε μεταξύ των συνιδιοκτητών, ως «οικόπεδο (τόπος σχολείου)», με τη σημείωση ότι υπόκειται στους όρους των αδειών διαίρεσης αρ. 79 και
38. Στις 19.1.2007 η εταιρεία «Kotsonis Enterprises Ltd» προσκόμισε το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης που αφορά τα υπόλοιπα 20 οικόπεδα και ζήτησε να διαγραφεί η σημείωση που υπάρχει στην Εγγραφή 7/430 ότι το τεμάχιο υπόκειται στους όρους των αδειών διαίρεσης με αρ. 6/25.4.91 και 79/17.3.90, αρ. Φακ. Δ.179/87 του Δήμου Λακατάμιας (Αρ. Φακ. ΑΧ741/00 Παραρτήματα 12 και 13).
39. Το αίτημα της Εταιρείας αφού μελετήθηκε επισταμένα από το Διευθυντή, αποφάσισε ότι η διαγραφή της σημείωσης δεν μπορεί να γίνει (Παράρτημα 14).» Η ένσταση στηρίζεται στον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμο, Κεφ. 224, άρθρα 11

(1)(ζ), 55, 65Κ, στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.27 θ.1 και 2, Δ.30 θ.1 και 48, θ. 1-12 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Στην αγόρευσή της, η δικηγόρος της Αιτήτριας, αφού στην αρχή εξηγεί τι ζητείται με την υπό κρίση έφεση-αίτηση και ακολούθως παραπέμπει στα γεγονότα που αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την έφεση-αίτηση, στη συνέχεια αναφέρεται στο άρθρο 80 του Κεφ. 224, για να καταδείξει την ορθότητα υποβολής της παρούσας έφεσης-αίτησης, καθώς και με αναφορά στα άρθρα 11 και 12 του Κεφ. 224, για να τεκμηριώσει τη θέση της ότι ο Διευθυντής δεν είχε δικαίωμα να προβεί στην αναγραφή της επίδικης σημείωσης, που ζητείται η διαγραφή της με την παρούσα έφεση-αίτηση. Δεν παρέλειψε να παραπέμψει το Δικαστήριο σε σχετική, κατά την άποψή της, νομολογία. Από την άλλη, η δικηγόρος του Καθ' ου η Αίτηση, στην αγόρευσή της, προβάλλει, ως πρωταρχικό θέμα, τη θέση της ότι η σημείωση επί του τίτλου ιδιοκτησίας δεν αποτελεί απόφαση που προσβάλλεται με βάση το άρθρο 80 του Κεφ. 224, αφού, η Αιτήτρια, είναι την άρνηση του Διευθυντή να διαγράψει τη σημείωση που προσβάλλει. Περαιτέρω, εισηγείται ότι ο Διευθυντής ενήργησε με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 65(κ) του Κεφ. 224 και μη έχοντας άλλη επιλογή, από το να διαφυλάξει την εφαρμογή του όρου 38 της άδειας, όταν εξέδιδε τον τίτλο ιδιοκτησίας, προέβηκε στην καταγραφή της επίδικης σημείωσης, που, κατά την άποψή της, ορθότερο ήταν να μην εγγραφεί το επίδικο ακίνητο στο όνομα της Αιτήτριας, μέχρις ότου ξεκαθαρίσει το θέμα της υλοποίησης του όρου 38 της άδειας. Ακολούθως, αφού αναφέρεται περιληπτικά στα γεγονότα που σχετίζονται με το χρονικό διάστημα έκδοσης του τίτλου ιδιοκτησίας και δη το ιδιοκτησιακό καθεστώς του επίδικου ακινήτου, εισηγείται ότι, με βάση το άρθρο 52 του Κεφ. 224, ο Διευθυντής δύνατο να καταχωρήσει τη σημείωση που ζητείται η διαγραφή της. Στη συνέχεια, αφού θεωρεί ότι το βάρος απόδειξης, για τη διαγραφή της επίδικης σημείωσης, το έχει η Αιτήτρια, τουλάχιστον, εισηγείται, έπρεπε να αποδειχθεί η υλοποίηση του όρου 38 της άδειας, τον οποίο, όμως, μερικώς υλοποίησε η Αιτήτρια. Για πλήρη δε υλοποίηση του όρου 38 έπρεπε να παραχωρήσει το επίδικο ακίνητο στη Δημοκρατία, για σκοπούς ανέγερσης σχολείου, ως αντιστάθμισμα της κρατικής γης που χρησιμοποιήθηκε για το οδικό δίκτυο. Τέλος, εισηγείται ότι, το Δικαστήριο δεν δύναται να επιληφθεί της ουσίας της παρούσας υπόθεσης και να εκδώσει οποιαδήποτε απόφαση καθότι τα ενδιαφερόμενα μέρη, δηλαδή το Υπουργείο Παιδείας, που δικαιούται τον επίδικο χώρο για σκοπούς ανέγερσης δημόσιου σχολείου, στα πλαίσια υλοποίησης του όρου 38 της άδειας, ο Δήμος Λακατάμειας, που αν και εξέδωσε το πιστοποιητικό έγκρισης εν τούτοις διεκδικούσε και διεκδικεί το ακίνητο στο όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας και/ή το Αρμόδιο Πολεοδομικό Συμβούλιο που, διά της δημοσίευσης του τοπικού σχεδίου, δέσμευσε το επίδικο ακίνητο για σκοπούς ανέγερσης σχολείου, δεν είναι διάδικοι στην παρούσα έφεση-αίτηση. Για τις πιο πάνω θέσεις της επικαλέστηκε σχετική, κατά την άποψή της, νομολογία. Από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού, που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου, καταδεικνύεται ότι τα επίδικα θέματα που καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει, ουσιαστικά, είναι τα εξής: (α) Κατά πόσο ο Διευθυντής του Κτηματολογίου έχει εξουσία να προβεί σε σημείωση επί του τίτλου ιδιοκτησίας, ως αναφέρεται ανωτέρω, με βάση τις σχετικές διατάξεις του Κεφ. 224 και (β) αν έχει τέτοια εξουσία, νόμιμα και ορθά προέβη στην αναγραφή αυτή, ενόψει της έκδοσης πιστοποιητικού έγκρισης εκ μέρους του Δήμου Λακατάμειας. Χρήζει, όμως, εξέτασης η προδικαστική ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση, ότι το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της έφεσης-αίτησης καθότι ο Διευθυντής δεν εξέδωσε απόφαση η οποία θα μπορούσε να προσβληθεί δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.

1. Το άρθρο 80 του Κεφ. 224 έχει ως ακολούθως: «Εφέσεις κατ' αποφάσεων του Διευθυντή
2. Κάθε πρόσωπο το οποίο έχει παράπονο κατά οποιασδήποτε διαταγής, ειδοποίησης ή απόφασης του Διευθυντή, που διενεργήθηκε, δόθηκε ή λήφθηκε δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού δύναται, εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης σε αυτόν της διαταγής αυτής, ειδοποίησης ή απόφασης να υποβάλει έφεση στο Δικαστήριο και το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει επί αυτής τέτοιο διάταγμα ως ήθελε είναι δίκαιο αλλά, κανένα Δικαστήριο δεν επιλαμβάνεται οποιασδήποτε αγωγής ή διαδικασίας επί οποιουδήποτε ζητήματος σε σχέση με το οποίο ο Διευθυντής έχει εξουσία να ενεργεί δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού, εκτός με έφεση όπως προνοείται στο άρθρο αυτό: Νοείται ότι το Δικαστήριο δύναται, αν ικανοποιηθεί ότι λόγω απουσίας από τη Δημοκρατία, ασθένειας ή άλλης εύλογης αιτίας το παραπονούμενο πρόσωπο εμποδίζετο από του να υποβάλει έφεση εντός της περιόδου των τριάντα ημερών, να παρατείνει την προθεσμία εντός της οποίας δύναται να υποβληθεί έφεση υπό τέτοιους όρους όπως αυτό ήθελε θεωρήσει σκόπιμο.» Θεωρώ ότι, στο στάδιο αυτό, θα ήταν ωφέλιμο να γίνει αναφορά στην εφαρμογή του άρθρου 80 του Κεφ.
3. Σύμφωνα με διάλεξη του τέως Δικαστή Ι. Πογιατζή, η οποία καταγράφεται στην έκδοση του Συμβουλίου Νομικών Σπουδών, Τεύχος 2, 1988, υπό τον τίτλο CORPUS DE JURE CYPRII, η οποία όμως δεν καταγράφεται καθ' ολοκληρία αυτούσια, αλλά κάποια σημεία από αυτήν παραλείπονται, ενώ σε άλλα γίνεται κάποια αλλαγή, όπως π.χ. η αρίθμηση με γράμματα και η προσθήκη κάποιων αναφορών από νομολογία, αυτά τα οποία πρέπει να έχει υπόψη του κάποιος για το άρθρο 80 του Κεφ. 224 είναι τα ακόλουθα: «
4. Έφεση χωρεί εναντίον οποιασδήποτε διαταγής, ειδοποίησης ή απόφασης του Διευθυντή με μία βασική όμως προϋπόθεση ότι δηλαδή η διαταγή, ειδοποίηση ή απόφαση του Διευθυντή θα πρέπει απαραιτήτως να έχει διενεργηθεί, δοθεί ή ληφθεί δυνάμει των διατάξεων του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, τώρα Κεφ. 224.» Έτσι π.χ. αν και ο Διευθυντής δυνάμει του Κεφ. 223, ο οποίος έχει αντικατασταθεί με το Νόμο 82(Ι)/2002, έχει, μεταξύ άλλων, εξουσία να καθορίζει την επιφυλαχθείσα τιμή (reserved price) ακίνητης ιδιοκτησίας, την οποία έχει διατάξει το Δικαστήριο ή της οποίας διενεργείται πώληση, βάσει των προνοιών του Κεφ. 6: «Παρά το γεγονός ότι και αυτή η απόφαση του Διευθυντή αφορά και επηρεάζει ιδιωτικά δικαιώματα, είναι αδύνατο να εφεσιβληθεί από οποιοδήποτε παραπονούμενο πρόσωπο δυνάμει του άρθρου 80 εφόσον δεν έχει ληφθεί δυνάμει των προνοιών του Νόμου, Κεφ. 224.» Επί αυτού του ζητήματος, δηλαδή της δικαιοδοσίας, παρεμβάλλω, σε αυτό το σημείο, για να αναφερθώ στην υπόθεση Μιχάλης Παύλου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 275, όπου είχε καταχωρηθεί αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο εναντίον απόφασης του Διευθυντή σε σχέση με επιφυλαχθείσα τιμή με βάση το Κεφ.

1. Ο Εφεσείοντας πρόταξε ότι η επιφυλαχθείσα τιμή, που καθορίστηκε από το Διευθυντή, ήταν ανεπαρκής. Ζήτησε με την αγωγή, και όχι με διαδικασία όπως η παρούσα, ότι η καθορισθείσα τιμή ήταν πάρα πολύ χαμηλή και ότι έπρεπε να αναθεωρηθεί, ως επίσης και ότι η διαδικασία εκποίησης, με δημόσιο πλειστηριασμό, του ακινήτου, έπασχε και επομένως έπρεπε να ακυρωθεί. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα προσβολής της επιφυλαχθείσας τιμής και απέρριψε την αγωγή. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι όντως δεν παρείχετο από το Κεφ. 223 θεραπεία σε οποιοδήποτε πρόσωπο που θεωρεί ότι θίγονται τα συμφέροντα του από τις διαδικασίες που προβλέπονται σε αυτό συμπεριλαμβανομένου και τις καθορισθείσας επιφυλαχθείσας τιμής, όμως, σε εκείνη την υπόθεση, εκποίηση δεν είχε γίνει μόνο στη βάση του Κεφ. 223 αλλά και στη βάση του Ν.9/
2. Με βάση δε το άρθρο 51 του τελευταίου νόμου που προβλέπει ότι μπορεί να επιδιωχθεί μια τέτοια θεραπεία με έφεση ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου και εκεί, επειδή δεν είχε ασκήσει τέτοια έφεση, αλλά είχε ασκήσει αγωγή, κρίθηκε ότι ορθά απορρίφθηκε. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα: «Είναι γεγονός ότι στο Νόμο Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Περιορισμός Πωλήσεων), Κεφ. 223, δεν περιλαμβάνεται οποιαδήποτε πρόνοια που παρέχει θεραπεία σε ένα ενδιαφερόμενο πρόσωπο που θεωρεί ότι θίγονται τα συμφέροντα του από τις διαδικασίες που προβλέπονται σε αυτό, περιλαμβανομένης και της εξουσίας του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού να ορίζει επιφυλασσόμενη τιμή για υπό εκποίηση ακίνητη ιδιοκτησία. Αυτό όμως που διέλαθε της προσοχής του εκδικάσαντος Πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου, και των διαδίκων μέχρι της συζήτησης της παρούσας έφεσης, οπόταν και το υπέδειξε ο κ. Παναγιώτου, δικηγόρος του εφεσίβλητου 5, είναι ότι η διαδικασία εκποίησης της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας δεν έγινε βάσει των προνοιών του Κεφ. 223 μόνο, αλλά και αυτών του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου 1965 (9/65) και κατόπιν διαταγής του Δικαστηρίου στην αγωγή 1823/82 υπέρ της εφεσίβλητης
3. ............................... Το άρθρο 51 του νόμου 9/65 παρέχει δικαιοδοσία στο Επαρχιακό Δικαστήριο να εξετάζει κατ' έφεση οποιαδήποτε διαταγή, γνωστοποίηση ή απόφαση του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού που παίρνει σύμφωνα με τις πρόνοιες του νόμου αυτού.» Σύμφωνα με την πιο πάνω απόφαση, προκύπτει ότι, σε διαδικασίες πώλησης, που διεξάγονται σύμφωνα με το Ν.9/65, το άρθρο 51

(1)παρέχει την ευχέρεια σε οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος να εφεσιβάλει την επιφυλαχθείσα τιμή που θα καθορίσει ο Διευθυντής δυνάμει του Ν.82(Ι)/02. Στην υπόθεση Lombard Natwest Bank Limited v. Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού Λάρνακας κ.ά

(2002)1 ΑΑΔ 1990, όπου η διαδικασία της αναγκαστικής πώλησης έγινε με βάση το Κεφ. 223 και στη βάση Δικαστικού εντάλματος πώλησης που κρίθηκε σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κεφ. 6, ήταν αντίθετη η κατάληξη του Ανωτάτου Δικαστηρίου καταλήγοντας ότι δεν παρείχετο η ευχέρεια έφεσης στο Επαρχιακό Δικαστήριο για αναγκαστική πώληση ακινήτου μετά από έκδοση εντάλματος πώλησης. Κρίθηκε, δηλαδή, ότι ούτε το άρθρο 51

(1)του Ν.9/65 ούτε το άρθρο 80 του Κεφ. 224 είχαν εφαρμογή. Καταγράφεται σχετικό απόσπασμα. «Από τη διατύπωση τόσο του άρθρου 80 του Κεφ.224 όσο και του άρθρου 51

(1)του Ν.9/65 είναι σαφές ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή έφεσης/αίτησης στο Δικαστήριο εναντίον οιασδήποτε διαταγής, γνωστοποιήσεως ή αποφάσεως του Διευθυντή του Κτηματολογίου είναι ότι αυτή θα πρέπει να έχει εκδοθεί, δοθεί ή ληφθεί είτε δυνάμει των διατάξεων του Κεφ.224 είτε δυνάμει των διατάξεων του Ν.9/65. Αυτό υποδηλοί η φράση «δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου» στο άρθρο 80 του Κεφ.224 και η φράση «δυνάμει του παρόντος Νόμου» στο άρθρο 51

(1)του Ν.9/65. (Βλ. Παύλου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

(1981)1 Α.Α.Δ. 275 επ.). Στην προκείμενη περίπτωση, ο Διευθυντής του Κτηματολογίου δεν έλαβε οποιαδήποτε απόφαση είτε δυνάμει του Κεφ.224 είτε δυνάμει του Ν.9/65· και τούτο διότι το μεν άρθρο 80 του Κεφ.224 δεν αφορά αποφάσεις σε διαδικασία αναγκαστικής πώλησης, εφόσον τέτοια διαδικασία δεν προβλέπεται στο Κεφ.224, το δε άρθρο 51

(1)του Ν.9/65 αφορά μόνο αποφάσεις σε διαδικασία αναγκαστικής πώλησης η οποία προβλέπεται ρητά στο Ν.9/65και όχι άλλες διαδικασίες αναγκαστικής πώλησης, όπως είναι η διαδικασία δυνάμει των διατάξεων του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.6 ή δυνάμει των διατάξεων του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Περιορισμός Πωλήσεων) Νόμου, Κεφ.

1. Η προκείμενη περίπτωση αφορούσε αναγκαστική πώληση δυνάμει δικαστικού εντάλματος πώλησης (writ of sale) στην υπ' αριθμό 2407/95 αγωγή της εφεσείουσας εναντίον της εφεσίβλητης
2. Ήταν, δηλαδή, διαδικασία αναγκαστικής πώλησης δυνάμει των διατάξεων του Κεφ.
3. Επομένως, το Δικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσία να επιληφθεί κατ' έφεση είτε στα πλαίσια του άρθρου 80 του Κεφ.224 είτε στα πλαίσια του άρθρου 51

(1)του Ν.9/65.» «

1. Προϋπόθεση για την ύπαρξη δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου να ελέγξει και να επικυρώσει ή ακυρώσει οποιαδήποτε διαταγή, ειδοποίηση ή απόφαση του Διευθυντή, αποτελεί η καταχώρηση από το παραπονούμενο πρόσωπο της έφεσης που προνοεί το άρθρο
2. Κανένα Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί οποιασδήποτε αγωγής ή άλλης διαδικασίας αναφορικά με οποιοδήποτε ζήτημα για το οποίο ο Διευθυντής έχει εξουσία να ενεργεί δυνάμει των διατάξεων του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου.
3. Δικαίωμα εφέσεως έχει κάθε πρόσωπο που έχει παράπονο (any person aggrieved). Εις την υπόθεση Πεγιώτη ν. Πολεμίτη (supra) ο Δικαστής Στυλιανίδης υιοθέτησε την άποψη ότι η λέξη «aggrieved» (παραπονούμενο πρόσωπο) δεν είναι συνώνυμη με τη λέξη «dissatisfied» (δυσαρεστημένο πρόσωπο) αλλά ενέχει το στοιχείο του νομικού παραπόνου (legal grievance) όπως π.χ. στέρηση από κάτι ή δυσμενή επηρεασμό του δικαιώματος ιδιοκτησίας. Υιοθέτησε επίσης την άποψη ότι η φράση «person aggrieved» (παραπονούμενο πρόσωπο) δεν πρέπει να ερμηνεύεται στενά ή περιοριστικά. Είπε ακόμα ο Δικαστής Στυλιανίδης ότι η έννοια του όρου «παραπονούμενο πρόσωπο» δεν καθορίζεται στο Νόμο και δεν επιδέχεται ακριβή ορισμό, έχει όμως την ίδια έννοια με εκείνη του προσώπου που έχει έννομο συμφέρο στη σφαίρα του Δημόσιου Διοικητικού Δικαίου.
4. Η έφεση πρέπει να καταχωρηθεί εντός 30 ημερών από της ημερομηνίας της κοινοποίησης της διαταγής, ειδοποίησης ή απόφασης. Η προθεσμία αυτή είναι δυνατό να παραταθεί από το Δικαστήριο εάν ικανοποιηθεί ότι ένεκα απουσίας από τη Δημοκρατία, ασθένειας ή άλλης εύλογης αιτίας το παραπονούμενο πρόσωπο εμποδίζετο να υποβάλει έγκαιρα την έφεση του. Για να εξασφαλίσει την παράταση το παραπονούμενο πρόσωπο υποβάλλει γραπτήν αίτηση διά κλήσεως, και όχι ex-parte, όπως ρητά προνοεί ο Κανονισμός αρ. 5 των περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Κανονισμών του
5. Σχετική επίσης επί του προκειμένου είναι η απόφαση του υποφαινόμενου στην υπόθεση Δέσποινας Κυριάκου Χαραλάμπους ν. Χρυσταλλούς Σάββα

(1975)10 J.S.C. 1555.» «5. Σύμφωνα με τον Κανονισμό 5

(1)η διαδικασία αρχίζει: (α) Με την καταχώρηση της έφεσης στο Επαρχιακό Δικαστήριο. (β) Η έφεση έχει τη μορφή αίτησης διά κλήσεως στο πρότυπο της φόρμας αρ. 2 που παρατίθεται στο παράρτημα των Κανονισμών. (γ) Η έφεση συνοδεύεται με μία ή περισσότερες ένορκες δηλώσεις αναφορικά με τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η έφεση. (δ) Όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα πρέπει απαραιτήτως να προστεθούν σαν διάδικοι στην έφεση. (ε) Ο Διευθυντής δεν είναι ενδιαφερόμενο πρόσωπο και δεν πρέπει να εμφανίζεται σαν διάδικος εκτός στις περιπτώσεις που η υπό έφεση απόφαση λήφθηκε από τον Διευθυντή δυνάμει των προνοιών των άρθρων 42, 44, 60, 61, 70, 71 και 72 ή εκτός εάν το Δικαστήριο διατάξει να προστεθεί σαν διάδικος. (στ) Αντίγραφο όμως της έφεσης/αίτησης επιδίδεται πάντοτε στον Διευθυντή. Σχετικές είναι οι παράγραφοι

(2)και

(3)του Κανονισμού 5. (ζ) Οποιοδήποτε παραπονούμενο πρόσωπο που πληροφορεί τον Διευθυντή ότι σκοπεύει να καταχωρήσει έφεση εναντίον της απόφασης του δικαιούται να απαιτήσει και να λάβει από τον Διευθυντή γραπτό δικαιολογητικό (statement of his reasons) της απόφασης του, το οποίο ο εφεσείων καταχωρεί στο Πρωτοκολλητείο μαζί με την έφεση του. Εάν το παραπονούμενο μέρος δεν ασκήσει το δικαίωμα του να εφοδιασθεί με αντίγραφο του δικαιολογητικού της απόφασης, έχει καθήκο ο Διευθυντής να καταχωρήσει ο ίδιος στο Πρωτοκολλητείο τέτοιο δικαιολογητικό εντός 14 ημερών από της ημέρας επίδοσης σ' αυτόν αντιγράφου της έφεσης/αίτησης, μαζί με δύο αντίγραφα για κάθε διάδικο σ' αυτήν. Σχετικές πρόνοιες περιέχονται στις παραγράφους

(1),

(2)και

(3)του Κανονισμού αρ.

1. (η) Στην έφεση πρέπει απαραιτήτως να αναφέρονται οι λόγοι της έφεσης και στην ακρόαση της έφεσης ο εφεσείων μπορεί μόνο να στηριχθεί πάνω στους λόγους που ρητά αναφέρονται στην έφεση, εκτός βεβαίως στις περιπτώσεις που το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας επιτρέψει επιχειρηματολογία πάνω σε επιπρόσθετους λόγους. Σχετικός είναι ο Κανονισμός αρ.
2. (θ) Η ημερομηνία ακρόασης της έφεσης ορίζεται από το Πρωτοκολλητείο κατά την καταχώρηση και αναφέρεται πάνω στην έφεση, δεν μπορεί δε να είναι λιγότερο από 21 μέρες από της ημέρας καταχωρήσεως. (ι) Οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος επιθυμεί να ενστεί στην έφεση πρέπει να καταχωρήσει, μέσα σε χρόνο μικρότερο των 14 ημερών από την ημέρα που του επιδόθηκε, ειδοποίηση ενστάσεως (notice of intention to oppose) που είναι σύμφωνη με το πρότυπο της φόρμας 3 που περιέχεται στο Παράρτημα των Κανονισμών και να επιδώσει αντίγραφο της στον εφεσείοντα αιτητή. Στην ειδοποίηση αυτή πρέπει απαραιτήτως να αναφέρονται το άρθρο του Νόμου ή/ και ο συγκεκριμένος Κανονισμός πάνω στον οποίο βασίζεται η ένσταση. Εάν η ένσταση στηρίζεται πάνω σε γεγονότα που δεν είναι εμφανή από την μέχρι της στιγμής εκείνης διαδικασία, τα γεγονότα αυτά πρέπει να συμπεριληφθούν σε μία ή περισσότερες ένορκες δηλώσεις που θα συνοδεύουν την ειδοποίηση ενστάσεως και θα επιδοθούν στον εφεσείοντα-αιτητή ταυτόχρονα με την ειδοποίηση. Σχετικοί με τα θέματα αυτά είναι ο Κανονισμός αρ. 9 και οι παράγραφοι

(1)και

(2)του Κανονισμού αρ. 10. (ια) Ο Κανονισμός 10

(3), ως τροποποιήθηκε στις 22/11/2006, έχει ως ακολούθως: «Το Δικαστήριο ή Δικαστής, μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί για καλό λόγο, να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Η ακρόαση της αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις, τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Διαταγή 39 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών.» Η ακροαματική διαδικασία, σύμφωνα με τον Κανονισμό 10

(3), διεξάγεται με τον ίδιο τρόπο που διεξάγεται η ακρόαση αιτήσεων διά κλήσεως. Αναφορικά με τα γεγονότα που ισχυρίζονται οι δύο πλευρές, η κάθε μια πλευρά πρέπει να αποδείξει τα γεγονότα πάνω στα οποία στηρίζεται, στο βαθμό που, με τα συνηθισμένα κριτήρια, το βάρος της αποδείξεως βρίσκεται πάνω της. (ιβ) Εναντίον της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου χωρεί έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο που πρέπει να καταχωρηθεί μέσα σε 14 μέρες από της έκδοσης της απόφασης. (ιγ) Το Επαρχιακό Δικαστήριο, στην άσκηση της κατ' έφεση δικαιοδοσίας του, επεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Διευθυντή και στη μορφή του διατάγματος το οποίο το Δικαστήριο έχει εξουσία να εκδώσει. Αφετερία για την ορθή προσέγγιση του θέματος αυτού είναι το γεγονός ότι ο Νομοθέτης έχει κατά πρώτο λόγο εμπιστευθεί τη λήψη της επίδικης απόφασης στον Διευθυντή και όχι στο Δικαστήριο και ότι η επίδικη απόφαση είναι το αποτέλεσμα άσκησης πλατειάς διακριτικής εξουσίας που ο Διευθυντής έχει πάνω σε καθορισμένα θέματα δυνάμει ρητών διατάξεων του Νόμου (βλ. υποθέσεις Γεωργίου Καφιέρον ν. Ανδρούλλας Θεοχάρους

(1978)1 C.L.R. 619, Ανδριανής Ιωάννου ν. Μαρίας Πέτρου, Πεγιώτη ν. Πολεμίτη και Δέσποινας Χαραλάμπους ν. Χρυστάλλας Σάββα). Βαρύ είναι το έργο που θα πρέπει να επιτελέσει εκείνος που αμφισβητεί την απόφαση του Διευθυντή και ότι στην κατ' έφεση δικαιοδοσία τους, κατά κανόνα, τα Δικαστήρια δεν επεμβαίνουν στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Διευθυντή εκτός εάν αποδειχθούν ουσιαστικοί λόγοι που να δικαιολογούν την επέμβαση. (ιδ) Λόγοι που όταν αποδειχθούν, δικαιολογούν και επιβάλλουν την επέμβαση του δικαστηρίου, από τη νομολογία διαφαίνεται, θα έλεγα, ως γενική διατύπωση, ότι θα επέμβει εάν αποδειχθεί η ύπαρξη κάποιου λόγου ένεκα του οποίου το Ανώτατο Δικαστήριο στην αναθεωρητική του δικαιοδοσία σαν Διοικητικό Δικαστήριο δυνάμει του Άρθρου 146

(1)του Συντάγματος, έχει ακυρώσει διοικητική πράξη εκτελεστικού οργάνου της Δημοκρατίας κατόπι προσφυγής από πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρο: Ανάλυση του θέματος αυτού γίνεται στην υπόθεση Δέσποινας Χαραλάμπους ν. Χρυστάλλας Σάββα. Έτσι π.χ. στην υπόθεση Χ'' Φεσά τονίστηκε ότι η μη συμμόρφωση του Διευθυντή προς τις διατάξεις των Κανονισμών που καθορίζουν ορισμένη διαδικασία στο στάδιο της έρευνας που διεξάγει, αποτελεί λόγο ακύρωσης της απόφασης του. Φαίνεται ότι οποιαδήποτε παράβαση από τον Διευθυντή οποιουδήποτε Κανονισμού που καθορίζει την ακολουθητέα διαδικασία μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση της απόφασής του. Στην υπόθεση Πεγιώτη ν. Πολεμίτη, το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του Διευθυντή που αφορούσε παραχώρηση διόδου στον εφεσίβλητο μέσω του ακινήτου του εφεσείοντα, επειδή ο Διευθυντής, κάτω από πλάνη αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, δεν παραχώρησε τη διαζευκτική δίοδο που είχε προταθεί και που ήταν συντομότερη. Πλάνη ως προς τα πραγματικά γεγονότα όπως και παράλειψη διεξαγωγής πλήρους έρευνας αναφορικά με όλα τα σχετικά γεγονότα αποτελούν ασφαλώς λόγους ακύρωσης είτε διοικητικής πράξης από το Ανώτατο Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 146

(1)του Συντάγματος είτε απόφασης του Διευθυντή από το Επαρχιακό Δικαστήριο δυνάμει του άρθρου 80 του Νόμου, τώρα Κεφ. 224. Πλάνη αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα περιλαμβάνει την περίπτωση που ο διευθυντής είτε λαμβάνει υπόψη του γεγονότα ή παράγοντες που δεν έπρεπε να λάβει, είτε παραλείπει για οποιοδήποτε λόγο να λάβει υπόψη του γεγονότα ή παράγοντες που έπρεπε να είχε λάβει. Το ίδιο συμβαίνει εάν αποδειχθεί υπέρβαση εξουσίας (ίδε π.χ. υπόθεση Ιωάννου ν. Πέτρου ή πλάνη αναφορικά με την ερμηνεία των διατάξεων του Νόμου ή των Κανονισμών. Υπέρβαση εξουσίας συμπεριλαμβάνει την έλλειψη δικαιοδοσίας και την περίπτωση που για τη λήψη της ορθής απόφασης παρίσταται ανάγκη να ακουσθεί μαρτυρία από τον Διευθυντή ο οποίος ουδέποτε έχει εξουσία να ακούει και να αξιολογεί μαρτυρία πάνω σε αμφισβητούμενα γεγονότα. Ανάμεσα στους λόγους που επηρεάζουν την νομιμότητα της απόφασης του Διευθυντή και οδηγούν στην ακύρωση της από τα Δικαστήρια συγκαταλέγονται επίσης η παράλειψη του Διευθυντή να συμμορφωθεί με τους κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης, η περίπτωση στην οποία ο Διευθυντής λαμβάνει υπόψη του στη λήψη της απόφασης του γεγονότα η αλήθεια των οποίων δεν αποδεικνύεται με μαρτυρία που είναι αποδεκτή (admissible evidence) σύμφωνα με τους συνήθεις κανόνες περί αποδείξεως, όπως και η περίπτωση που η απόφαση του Διευθυντή είναι φανερά άδικη (manifestly unjust). Οι τρεις τελευταίοι λόγοι αναφέρονται στην υπόθεση Ιωάννου ν. Πέτρου. Θα πρέπει τέλος να έχετε υπόψη σας την υπόθεση Χριστίνας Μιχαήλ Χ'' Σάββα και άλλων ν. Απόστολου Θωμά Λοΐζου

(1982)1 C.L.R. στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο διά στόματος του Δικαστή Σαββίδη θεώρησε μοιραία την παράλειψη του αποκτώντος μέρους που ήταν ιδιοκτήτης μόνο κατά 2/3 μερίδια του δεσπόζοντος ακινήτου, να ενώσει τον συνιδιοκτήτη του σαν ενδιαφερόμενο μέρος στη διαδικασία ενώπιο του Διευθυντή και στην έφεση ενώπιο του Δικαστηρίου, και στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του Διευθυντή για τον μοναδικό αυτό λόγο. Η έκταση των εξουσιών του Επαρχιακού Δικαστηρίου στην κατ' έφεση δικαιοδοσία του αναφορικά με τη μορφή που είναι δυνατό να λάβει η επέμβαση του Δικαστηρίου στην απόφαση του Διευθυντή εκεί που έχουν αποδειχθεί αρκετοί λόγοι για μια τέτοια επέμβαση. Το άρθρο 80 που ρητά προνοεί ότι το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα θεωρεί δίκαιο, έχει ερμηνευθεί με τρόπο που παρέχει το δικαίωμα στο Δικαστήριο αυτό όχι μόνο να ακυρώσει την απόφαση του Διευθυντή αλλά να την αντικαταστήσει με δική του απόφαση θέτοντας έτσι τέλος στη διαφορά των διαδίκων. Δεν πρέπει όμως να εκληφθεί ότι το Δικαστήριο έχει και υποχρέωση να προβεί το ίδιο στην λήψη νέας απόφασης σε αντικατάσταση της απόφασης του Διευθυντή. Η επιπρόσθετη αυτή εξουσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου στην κατ' έφεση δικαιοδοσία του δυνάμει του άρθρου 80 έχει αναγνωρισθεί στις υποθέσεις Καφιέρου ν. Θεοχάρους, Ανδριανής Ιωάννου ν. Μαρίας Πέτρου και Πεγιώτη ν. Πολεμίτη. Τα Δικαστήρια αρνούνται βέβαια να αντικαταστήσουν με δική τους απόφαση την απόφαση του Διευθυντή που ακυρώνουν, εάν από μια τέτοια δική τους απόφαση θα επηρεασθούν δικαιώματα προσώπων που δεν τους δόθηκε η ευκαιρία να ακουσθούν στο χρόνο και με τον τρόπο που προνοούν σχετικές διατάξεις του Νόμου ή Κανονισμών. Το Δικαστήριο θα περιορισθεί επίσης στην ακύρωση της απόφασης του Διευθυντή και στην παραπομπή του θέματος για επανεξέταση και λήψη από τον Διευθυντή νέας απόφασης εάν, όπως συνέβη στην υπόθεση Πεγιώτη ν. Πολεμίτη, φανεί από την ενώπιο του διαδικασία ότι οι περιστάσεις που ίσχυαν όταν λήφθηκε η ακυρωθείσα απόφαση έχουν έκτοτε ουσιαστικά αλλάξει και επιβάλλεται, επομένως, η πραγματοποίηση νέας επιτόπιας εξέτασης και έρευνας.» Όπως καταδεικνύεται από τη νομολογία, η έφεση ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου αποτελεί τη μόνη οδό για αναθεώρηση απόφασης του Διευθυντή προκειμένου να ελεγχθεί, όχι μόνο η νομιμότητα, αλλά και η ορθότητα της απόφασης (βλ. Σάββας Χρ. Παπαγεωργίου ν. Ιωάννη Πατσαλίδη

(2001)1 ΑΑΔ 1365). Όσον αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας και ορθότητας της απόφασης του Διευθυντή, που παρέχεται από το άρθρο 80 του Κεφ. 224 στο Δικαστήριο και ότι το Δικαστήριο εφαρμόζει τις αρχές που διέπουν τον δικαστικό έλεγχο των διοικητικών πράξεων, καθώς και την εξουσία αντικατάστασης της κρίσης του Διευθυντή, όπου υπάρχουν ισχυροί λόγοι, σχετική είναι η υπόθεση Πίτσα Γεωργίου Είκοσι κ.ά. ν. Βύρωνα Αργυρού Αργυρίδη

(2012)1 ΑΑΔ 1859. Αφού, λοιπόν, στο άρθρο αυτό αναφέρεται όχι μόνο σε απόφαση αλλά και σε διαταγή ή ειδοποίηση του Διευθυντή και ή αρνητική απάντηση που δόθηκε εκ μέρους του Διευθυντή, με την επιστολή ημερομηνίας 26/09/2007, παράρτημα 14 στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, κρίνεται ότι αποτελεί ειδοποίηση και απόφαση, στα πλαίσια των διατάξεων του Κεφ. 224, αποφασίζεται ότι το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της παρούσας έφεσης-αίτησης, η οποία έχει ως αντικείμενο την άρνηση του Διευθυντή να διαγράψει την επίδικη σημείωση. Σε σχέση με τη δεύτερη προδικαστική ένσταση, ότι ο Καθ' ου η Αίτηση είναι αναρμόδιος να αποφασίσει τη διαγραφή της επίδικης σημείωσης από το πιστοποιητικό εγγραφής της Αιτήτριας, η οποία τέθηκε με βάση τους όρους των αδειών διαίρεσης, η οποία, προδικαστική ένσταση, όμως, συνάμα αποτελεί και το πρώτο (α), από τα δύο θέματα που κατέγραψα ανωτέρω ότι χρήζουν εξέτασης, κρίνεται ότι η επίδικη σημείωση διενεργήθηκε δυνάμει του άρθρου 52 του Κεφ. 224, το οποίο προνοεί «κάθε πιστοποιητικό εγγραφής περιλαμβάνει τέτοιες λεπτομέρειες και είναι τέτοιου τύπου ως ο Διευθυντής ήθελε αποφασίσει» και αφού ο Διευθυντής έχει εξουσία (γενικά) καταγραφής μιας σημείωσης και δη της επίδικης σημείωσης, με βάση το άρθρο αυτό, άλλο τόσο έχει και εξουσία για τη διαγραφή αυτής. Αφού το Δικαστήριο βρήκε ότι ο Διευθυντής έχει εξουσία να προβεί στην καταγραφή της εν λόγω σημείωσης, προχωρεί στην εξέταση του δεύτερου (β) θέματος για εξέταση, όπως έχουν καταγραφεί ανωτέρω, δηλαδή αν ορθά προέβη στην αναγραφή της επίδικης σημείωσης. Όπως καταδεικνύεται από τη θέση του Καθ' ου η Αίτηση, η οποία εκφράστηκε και διά μέσου της αγόρευσης της δικηγόρου του, δεν θα έπρεπε να είχε εκδοθεί τίτλος ιδιοκτησίας επ' ονόματι της Αιτήτριας, καθότι, κατά τον Καθ' ου η Αίτηση, δεν είχε υλοποιηθεί εξ ολοκλήρου ο όρος 38 της άδειας, αφού δεν παραχωρήθηκε το ακίνητο, του οποίου από τον τίτλο ζητείται η διαγραφή της επίδικης σημείωσης, στη Δημοκρατία και δη στο Υπουργείο Παιδείας, για σκοπούς ανέγερσης σχολείου. Όμως, δημιουργείται εύλογα το ερώτημα, αφού κατά την άποψη του Καθ' ου η Αίτηση, αυτός που δικαιούτο να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης, με την πλήρη υλοποίηση του όρου 38 της άδειας, ήταν η Δημοκρατία και δη το Υπουργείο Παιδείας, γιατί προχώρησε στην έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας στην Αιτήτρια, αφού το ακίνητο αυτό δεν θα ανήκε πλέον σε αυτήν; Η εξήγηση η οποία μπορεί να δοθεί, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, πέραν των όσων αναφέρονται στα παραρτήματα 8 και 9, τα οποία επισυνάπτονται με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση και φαίνεται η συμφωνία που επήλθε μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών για την έκδοση τίτλου για το επίδικο ακίνητο, ως επιστέγασμα των προηγούμενων επιστολών-παραρτημάτων, τα οποία επίσης επισυνάπτονται με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, καθώς και του παραρτήματος 10 αυτής, με την οποία η Αιτήτρια αποδεχόταν να εκδοθεί ο τίτλος επ' ονόματί της και να αποσύρει την προσφυγή 708/02, αλλά επιφύλασσε το δικαίωμά της για τη νομιμότητα της επίδικης σημείωσης, είναι ότι η θέση της Αιτήτριας, ότι με την έκδοση του πιστοποιητικού έγκρισης, εκ μέρους του Δήμου Λακατάμειας, συνεπάγετο σε δικαίωμα εγγραφής του εν λόγω ακινήτου επ' ονόματί της, είναι ορθή, όπως άλλωστε φαίνεται από το περιεχόμενο του παραρτήματος 5, που επισυνάπτεται με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, η οποία παραπέμπει στην έκδοση πιστοποιητικού έγκρισης από το Δήμο Λακατάμειας για τα άλλα οικόπεδα, για την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας, αφού θα ήταν αδιανόητο να μην δικαιούται κάποιος να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης αλλά, έστω, υπό πίεση, να εγγράφετο ως ιδιοκτήτης, ενώ δικαιούμενο πρόσωπο είναι κάποιο άλλο. Από τη στιγμή που εκδόθηκε ο τίτλος, επ' ονόματι της Αιτήτριας, με βάση τα γεγονότα, όπως ουσιαστικά οι δύο πλευρές συμφωνούν, πλην της διαφοράς τους, που έχει αναφερθεί ανωτέρω, κρίνω ότι δεν θα έπρεπε να αναγραφεί, επί του τίτλου ιδιοκτησίας, η επίδικη σημείωση του Διευθυντή. Η θέση του Καθ' ου η Αίτηση ότι η Αιτήτρια έπρεπε να συμπεριλάβει ως Καθ' ων η Αίτηση και άλλα πρόσωπα, ως ενδιαφερόμενα, όπως π.χ. το Υπουργείο Παιδείας, δεν με βρίσκει σύμφωνο γιατί το ενδιαφέρον αυτών των προσώπων ήταν μέχρι την έκδοση του τίτλου ιδιοκτησίας του εν λόγω ακινήτου. Από τη στιγμή που εκδόθηκε ο τίτλος ιδιοκτησίας, επ' ονόματι της Αιτήτριας, το θέμα της επίδικης σημείωσης αφορά μόνο την Αιτήτρια και το Διευθυντή και κανέναν άλλον, άσχετα με όποιο άλλο δικαίωμα, ίσως, έχουν για διεκδίκηση του επίδικου ακινήτου. Επομένως, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο Διευθυντής δεν έπρεπε να καταγράψει την επίδικη σημείωση στον τίτλο ιδιοκτησίας. Με όλα όσα πιο πάνω προσπάθησα να αναλύσω και να εξηγήσω κρίνω ότι η αίτηση επιτυγχάνει. Κατά συνέπεια, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η διαγραφή της σημείωσης «Το ακίνητο αυτό υπόκειται στους όρους των αδειών διαίρεσης με αρ. 6/25.04.1991 και 79/17.03.1990 αρ. φακ. Δ.179/87 του Δήμου Λακατάμιας (αρ. φακ. ΑΧ741/2000) (1/ΕΣ/1248/2003)», η οποία αναγράφεται στον τίτλο ακίνητης ιδιοκτησίας της Αιτήτριας με αριθμό εγγραφής 7/430, τεμάχιο 467, Φ/Σχ.30/22W1, Τμήμα 7, τοποθεσία Κάτω Τζιναρώτα, στην ενορία Αγία Παρασκευή, του Δήμου Λακατάμειας, επαρχίας Λευκωσίας, από τον Καθ' ου η Αίτηση, εντός τριών

(3)ημερών από την ημέρα επίδοσης του παρόντος διατάγματος σε αυτόν, πλέον έξοδα υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο