ΑΝΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ν. ΑΝΔΡΟΥΛΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 889/15, 5/4/2016

(3)(i) της Δ.

1. Αυτός όμως ο χρόνος ανανεώθηκε στη συνέχεια για την 07.03.2016 και την 30.03.
2. Προτού λεχθεί ό,τι σχετικό της τελευταίας αυτής ημερομηνίας αναφέρω ότι η πλευρά της ενάγουσας την 01.03.2016 υπέβαλε το σχετικό κατάλογο, ενώ οι εναγόμενοι δεν έχουν συμμορφωθεί ακόμη. Το αίτημα που τώρα απασχολεί υποβλήθηκε την 30.03.2016 από την υπεράσπιση και συναρτάται, τουλάχιστον εμμέσως, με την παράλειψη καταχώρισης καταλόγου μαρτύρων. Σε αυτή την τελευταία ημερομηνία η ευπαίδευτη συνήγορος των εναγομένων ανέφερε ότι ο λόγος δια τον οποίο δεν υπέβαλαν το σχετικό κατάλογο, είναι επειδή επιθυμούν όπως η ενάγουσα εξεταστεί από ιατρό της επιλογής τους, εν προκειμένω τον ιατρό Ηλία Γεωργίου και ότι αν κάτι τέτοιο ήθελε εγκριθεί τότε ο ιατρός θα κληθεί ως μάρτυρας. Συνεπώς, ανέφερε η συνήγορος, το όνομα τούτου και σύνοψη της μαρτυρίας του, πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο μαρτύρων που θα καταχωρίσει η υπεράσπιση. Δια αυτό λοιπόν το λόγο η υπεράσπιση αιτήθηκε ιατρική εξέταση της ενάγουσας και συνακόλουθα παράταση του χρόνου καταχώρισης του κατάλογου μαρτύρων. Στον αντίποδα ο ευπαίδευτος συνήγορος δια την ενάγουσα έφερε ένσταση στο αίτημα λέγοντας ότι η υπεράσπιση δεν δικαιούται εξέταση της ενάγουσας και αυτό γιατί δεν καταχώρισε παράρτημα σύμφωνα με τη Δ.
3. Αν επιθυμούσε κάτι τέτοιο, ανέφερε, όφειλε να υποβάλει παράρτημα και να το ζητήσει. Ήταν η θέση του ότι παράλειψη να πράξει τούτο αφαιρεί από την υπεράσπιση το δικαίωμα να ζητήσει οτιδήποτε. Κρίνω ότι επιβάλλεται ιεράρχηση των ζητημάτων που απασχολούν, ώστε ο αναγνώστης να αντιληφθεί τούτα επακριβώς και επιπλέον, να είναι σε θέση να κατανοήσει όσα πιο κάτω ακολουθούν. Κυρίαρχο είναι βεβαίως το αίτημα για εξέταση της ενάγουσας από ιατρό των εναγομένων. Η δε ιδιαιτερότητα τούτου έγκειται στο ότι υποβάλλεται στο πλαίσιο της νέας Δ.30 και δη μετά το πρώτο στάδιο οδηγιών και άνευ προηγούμενης υποβολής του νενομισμένου παραρτήματος. Ως εκ των πιο πάνω, εκείνο που προέχει να αποφασιστεί είναι κατά πόσο αίτημα δια ιατρική εξέταση του άλλου μέρους ενσωματώνεται στο νενομισμένο παράρτημα. Τυχόν καταφατική απάντηση τούτου του ερωτήματος επιβάλλει να αποφασιστούν και οι τυχόν συνέπειες, αν υπάρχουν, από τη μη καταχώριση παραρτήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, δηλαδή αν το υπό κρίση αίτημα δεν αποτελεί αντικείμενο του παραρτήματος, τότε το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει την τύχη τούτου, σύμφωνα με ό,τι έχει τεθεί ενώπιόν του. Είμαι της γνώμης ότι το πρώτο ερώτημα απαντάται από τα αναφερόμενα στον κ.3(β) της Δ.30, όπου αναφέρεται ότι· «(β) Οι Διαταγές 14, 19 θεσμοί 6-9, 24, 28, 33, 38, 49, 57, 59 και 60 που αναφέρονται στο Παράρτημα του Τύπου 25, θα διαβάζονται υπό το πρίσμα της παρούσας Διαταγής. Νοείται ότι διάδικος ο οποίος δεν συμπλήρωσε το Παράρτημα, εν όλω ή εν μέρει, δεν δικαιούται να υποβάλει ή να προωθήσει προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοδήποτε αίτημα που αφορά στην έκδοση σχετικών οδηγιών και θεωρείται ότι δεν επιθυμεί την έκδοση τέτοιων οδηγιών στο βαθμό και στην έκταση που δεν συμπλήρωσε το Παράρτημα.» Αν ορθά αντιλαμβάνομαι τα πιο πάνω, αλλά και το σύνολο των αναφερομένων στη νέα Δ.30, καθώς επίσης εκείνο που επιζητείται να επιτευχθεί με τη νέα διαταγή, το περιεχόμενο του παραρτήματος περιορίζεται στις διαταγές που ρητά αναφέρονται στον κ.3(β) της Δ.
4. Οι εκεί αναφερόμενες διαταγές διαγράφουν το πλαίσιο του παραρτήματος, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τον τύπο 25, στον οποίο δεν περιλαμβάνεται αίτημα που να αφορά οτιδήποτε άλλο, πλην των εκεί αναφερομένων διαταγών. Άλλωστε η κατακλείδα στην επιφύλαξη του πιο πάνω κανονισμού, φανερώνει πως οι επιπτώσεις λόγω μη συμπλήρωσης παραρτήματος συναρτώνται με ό,τι δεν συμπληρώθηκε (θεωρείται ότι δεν επιθυμεί . στην έκταση που δεν συμπλήρωσε το Παράρτημα). Αυτό αποκαλύπτει ότι οι επιπτώσεις δεν αφορούν κάθε αίτημα, αλλά μόνο ό,τι αναφέρεται στον κ.

(3)(β) της Δ.30 και συνακόλουθα στο παράρτημα. Συνεπώς, το στάδιο οδηγιών δεν αφορά αίτημα άλλο από εκείνα που εξαντλητικά προσδιορίζονται στον κ.3(β) της Δ.30. Η σημασία της πάρα πάνω διαπίστωσης έγκειται στο ότι το επίδικο αίτημα, το οποίο επιζητεί ιατρική εξέταση μάρτυρα, είναι νομολογημένο ότι δεν εδράζεται σε δικονομική επιταγή αλλά στη συμφυή εξουσία του δικαστηρίου, η άσκηση της οποίας σκοπεί σε διευκόλυνση του έργου του δικαστηρίου ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ως δικαστήριο που προάγει το δίκαιο. Επί του προκειμένου σχετική είναι η υπόθεση Kyriacou a.o v. Stylianou

(1982)1 C.L.R. 524, 526, όπου αναφέρθηκε ότι· «The inherent jurisdiction of the Court to authorise such examination was first recognized in settled terms, in the case of Edmeades v. Thames Board Mills Ltd. [1969] 2 All E.R. 127. The jurisdiction of the Court emanated from its inherent powers to see that justice is done in the case.» Ανάλογα όμως λέχθηκαν και στην απόφαση μειοψηφίας στην υπόθεση Moore v. Frixos Evagorou Water Sports Ltd

(2012)1Γ Α.Α.Δ. 2148, 2156. Καίτοι επικαλούμαι την απόφαση μειοψηφίας, όσα ειπώθηκαν για το χαρακτήρα και την εξέλιξη του αιτήματος, δίκην ιστορικής αναδρομής, κρίνω ότι έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα εφόσον η διαφοροποίηση ήτο επί της ουσίας και όχι επί αυτού του σημείου. Λέχθηκε εκεί ότι· «Για πρώτη φορά η δυνατότητα αυτή εξερευνήθηκε και αποφασίστηκε στην υπόθεση Edmeades v. Thames Board Mills Ltd [1969] 2 Q.B. 67, όπου ο Λόρδος Denning διαπιστώνοντας την απουσία σχετικής νομοθετικής ρύθμισης, εξέφρασε την άποψη ότι τέτοια νομοθεσία δεν ήταν αναγκαία, με δεδομένο το ότι το Δικαστήριο διατηρεί και έχει «ample jurisdiction to grant a stay whenever it is just and reasonable to do so». Η δυνατότητα αυτή ουδέποτε αμφισβητήθηκε έκτοτε. Όπως το έθεσε ο Steyn L .J. στην Jackson v. Mirror Group Newspapers Ltd and another (The Times, 17th March 1994), το κοινοδίκαιο βρήκε τη λύση («but the common law has found a solution»), ότι, δηλαδή, ενυπάρχει σύμφυτη εξουσία να διαταχθεί αναστολή στις κατάλληλες περιπτώσεις. Κατά τη νομολογιακή εδραίωση των ορίων της σύμφυτης αυτής δικαιοδοσίας, αναγνωρίστηκε ότι η ιατρική εξέταση μπορεί να λάβει χώραν κατά δύο τρόπους: ο ένας είναι με άμεση διαταγή του Δικαστηρίου και ο άλλος με έμμεση, εκδίδοντας διάταγμα αναστολής εκτός εάν ο ενάγων, συγκατατεθεί να υποστεί την ιατρική εξέταση. Προτιμήθηκε ο δεύτερος τρόπος υπό το φως του γεγονότος ότι ο πρώτος θα επέφερε δραστικές συνέπειες στον ενάγοντα, εφόσον αν αρνείτο να υποβληθεί στην ιατρική εξέταση θα ήταν υπόλογος για καταφρόνηση διαταγής Δικαστηρίου (Edmeades - ανωτέρω - κατά τον Widgery L. J.).» Εν κατακλείδι, σχετικά είναι και όσα αναφέρονται στο Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, τόμος 37, σελίδα 293, κάτω από τον τίτλο "Stay under inherent jurisdiction; in general". Υποδεικνύεται εκεί ότι· «The court's general jurisdiction to stay proceedings in proper cases is not limited by the Civil Procedure Rules, and indeed is distinct from the jurisdiction conferred by the rules, since the two sources of the court's power continue to exist side by side and may be invoked cumulative or alternatively ...Under its inherent jurisdiction the court has power to order the stay of proceedings or further proceedings in a variety of circumstances. These include power to stay proceedings: ........

(3)unless and until the claimant in a claim for damages for personal injuries submits himself to a medical examination of a reasonable character which is reasonably required.» Τέλος, τη δική της σημασία υπέχει, πιστεύω, και η αναφορά στη Moore, πιο πάνω, ότι πλείστες τόσες υποθέσεις που έχουν αποφασιστεί σε σχέση με αυτό το θέμα, το αίτημα υποβλήθηκε αφότου ο ενάγων έδωσε τη μαρτυρία του ή αφότου είχε ήδη υποστεί μια ιατρική εξέταση. Με γνώμονα όλα τα πιο πάνω καταλήγω ότι αίτημα ως το υπό κρίση δεν εξαρτάται από προηγούμενη υποβολή παραρτήματος σύμφωνα με τον τύπο 25 της νέας Δ.30. Ο λόγος δια αυτό έγκειται στο ότι· αφενός δεν συμπεριλαμβάνεται στις εκεί αναφερόμενες διαταγές, αφετέρου συνιστά συμφυή εξουσία του δικαστηρίου που μπορεί να ασκηθεί σε οιονδήποτε στάδιο, ακόμη και μετά ή εκκρεμούσης της μαρτυρίας του μάρτυρα που αφορά (βλ. Χ̎ Σάββα ν. Διονυσίου

(2006)1Β ΑΑΔ 1301). Ως εκ τούτου κρίνω πως η μη υποβολή παραρτήματος από μέρους της υπεράσπισης, δεν αποτελεί εμπόδιο δια εξέταση του αιτήματος. Στρέφομαι λοιπόν σε ουσιαστική εξέταση του αιτήματος. Έχει ήδη υποδειχθεί ότι το δικαστήριο έχει συμφυή εξουσία έγκρισης του αιτήματος. Ο τρόπος άσκησης τούτης αναλύθηκε στην υπόθεση Kyriacou, πιο πάνω, όπου υποδείχθηκε ότι το εύλογο ή μη του αιτήματος εξαρτάται από πλήρη αποκάλυψη των λόγων που υποστηρίζουν τις δύο αντίθετες θέσεις. Βεβαίως το βάρος απόδειξης του δικαιολογημένου του αιτήματος το φέρει ο αιτητής. Η σημασία των πραγματικών λόγων που δικαιολογούν το αίτημα, υπερτονίζεται στην υπόθεση Αριστοδήμου ν. Πετάση

(1990)1 ΑΑΔ 112,117, όπου λέχθηκε πως· «Δεν προκύπτει από την απόφαση στην υπόθεση Demosthenous η υιοθέτηση οποιουδήποτε ανελαστικού κανόνα στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Απεναντίας αναγνωρίζεται ότι το αίτημα του εναγομένου για την ιατρική εξέταση του ενάγοντα ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και όχι στην ύπαρξη ανεξάρτητου δικαιώματος του εναγομένου. Συνεπώς η άσκηση διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι, σε κάθε περίπτωση, αλληλένδετη με τα γεγονότα της υπόθεσης..» Ύστατη και ύψιστη προσπάθεια του δικαστηρίου είναι η αντιστάθμιση δύο εξίσου σημαντικών και βασικών αρχών. Στην πλάστιγγα του δικαστηρίου τοποθετούνται· από τη μια πλευρά η ελευθερία του ατόμου και το απαραβίαστο της σωματικής ακεραιότητας και από την άλλη το συμφέρον της δικαιοσύνης που εξυπηρετείται από το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο αλλά και την παροχή ουσιαστικής ευκαιρίας για υπεράσπιση. Στην υπό κρίση περίπτωση η συνήγορος των εναγομένων υποστήριξε ότι το αίτημα υποβάλλεται καθ' ότι η υπεράσπιση αμφισβητεί τις σωματικές βλάβες που επικαλείται η ενάγουσα. Είναι γι' αυτό το λόγο που ζητείται να εξεταστεί η ενάγουσα από ιατρό της υπεράσπισης, εν προκειμένω τον Ηλία Γεωργίου. Στον αντίποδα η πλευρά της ενάγουσας περιορίστηκε να αναφέρει πως το αίτημα αναδεικνύει αντινομία, δια το λόγο ότι η υπεράσπιση δήλωσε ότι παραδέχεται το σύνολο των ειδικών ζημίων, μεταξύ άλλων και τα ιατρικά έξοδα, και στη βάση αυτού διερωτήθηκε πώς σήμερα αμφισβητούνται οι σωματικές βλάβες που δικαιολογούν τα έξοδα. Επιπλέον, έκανε αναφορά και στην καθυστέρηση που παρατηρείται, καθώς ότι δεν υποβλήθηκε γραπτή αίτηση. Ευθύς αναφέρω ότι το αίτημα της υπεράσπισης είναι και δικαιολογημένο και εύλογο και πως οι αιτιάσεις της ενάγουσας δεν είναι ικανές να το ανακόψουν. Η αμφισβήτηση των σωματικών βλαβών της ενάγουσας ανέκαθεν ήταν επίδικο. Το γεγονός ότι η υπεράσπιση παραδέχθηκε τις ειδικές ζημίες και ανέλαβε πλήρη ευθύνη του δυστυχήματος, ουδόλως μειώνει την αμφισβήτηση των σωματικών βλαβών που αιτιάται η ενάγουσα. Από την άλλη η έκθεση απαίτησης της ενάγουσας παραθέτει λεπτομέρειες που μόνο η εξέταση δυνατό να αποδείξει, λόγου χάριν ψηλάφηση μέτριου μόνιμου σπασμού, βαθύτερη πίεση μέσων αυχενικών σπονδύλων και περιορισμένη έκταση αυχένα και στροφικών κινήσεων (βλ. παράγραφο 4Α(β)). Ανάλογα ισχύουν και για τον ισχυρισμό τραυματικής περιαρθρίτιδας (βλ. παράγραφο 4Α(γ)). Σε αυτό το πλαίσιο δεν διαλανθάνει την προσοχή μου και η δικογραφημένη θέση των εναγομένων ότι τούτες οι σωματικές βλάβες είναι· είτε υπερβολικές και διογκωμένες, είτε ανύπαρκτες, αδικαιολόγητες και φανταστικές. Είμαι λοιπόν της γνώμης πως η αμφισβήτηση των σωματικών βλαβών που αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης δικαιολογεί, υπό τις περιστάσεις, έγκριση του αιτήματος. Άλλωστε από την άλλη πλευρά κανένας ουσιαστικός λόγος προβλήθηκε που να αντικρούει τούτη την αμφισβήτηση ή να αναδεικνύει πρακτικά ή άλλα προβλήματα στην ικανοποίηση του αιτήματος. Η καθυστέρηση που διατείνεται η πλευρά της ενάγουσας είναι εντελώς υποκειμενική. Όπως προανέφερα, αίτημα αυτής της φύσης μπορεί να υποβληθεί ακόμη και μετά το πέρας της μαρτυρίας του ενάγοντα. Όσο για τον τύπο του αιτήματος, εν προκειμένω προφορικό, η νομολογία αποκαλύπτει ότι δεν συνιστά πρόβλημα. Στην υπόθεση Demosthenous v. Antoniou

(1975)1 C.L.R. 1, το αίτημα υποβλήθηκε προφορικά εν τω μέσω της μαρτυρίας του ενάγοντα. Τέλος, είναι κατανοητό ότι το αίτημα θα συνεισφέρει θετικά στην εκδίκαση της υπόθεσης, εφόσον θα βοηθήσει να αποκρυσταλλωθεί εκείνο που πραγματικά αμφισβητείται, δηλαδή οι σωματικές βλάβες που υπέστη η ενάγουσα. Και όλα αυτά τη στιγμή που η ενάγουσα δεν εισηγήθηκε ότι η εξέταση θα την επηρεάσει καθ' οιονδήποτε τρόπο. Ως εκ των πιο πάνω, ασκώ θετικά τη διακριτική μου εξουσία και διατάζω όπως· εκτός εάν η ενάγουσα εξεταστεί από τον ιατρό που κατονόμασαν οι εναγόμενοι, εν προκειμένω τον ιατρό Ηλία Γεωργίου, εντός 2 μηνών από σήμερα, η αγωγή αναστέλλεται. Νοείται ότι κατά την εξέταση δύναται να παρίσταται και ιατρός της επιλογής της ενάγουσας (βλ. Halsbury's, πιο πάνω, σελίδα 294, υποσημείωση 10). Παράλειψη συμμόρφωσης εντός της προθεσμίας που έχει ταχθεί, οδηγεί σε αυτόματη απόρριψη της αγωγής με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον της ενάγουσας, ως θα υπολογιστούν και εγκριθούν. Σε διαφορετική περίπτωση, ήτοι συμμόρφωση με το διάταγμα, οιοσδήποτε από τα μέρη να αποταθεί εκ νέου δια ορισμό της αγωγής. (Υπ)..................................... Λ.Α. Παντελή, Ε.Δ. /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο