ΚΡΙΝΟΥ ΤΡΟΚΟΥΔΗ ν. ΚΟΥΛΛΑΣ ΤΙΝΕΝΤΗ, Αρ. Αγωγής: 4657/14, 7/4/2016

(2008)1Α Α.Α.Δ. 708, 715 υποδείχθηκε ότι· "Τέτοιο αίτημα μπορεί βεβαίως να συμπεριληφθεί και στην αίτηση έρευνας, στην οποία όμως πρέπει να καθορίζεται το περιουσιακό στοιχείο, για το οποίο υπάρχει ο ισχυρισμός πως μεταβιβάστηκε για να καταδολιευθεί ο πιστωτής, μαζί βεβαίως με το πρόσωπο στο οποίο έγινε η μεταβίβαση ώστε και αυτό να ακουστεί, ως πρόσωπο του οποίου τα δικαιώματα ευθέως τίθενται υπό συζήτηση". Η αίτηση εδράζεται στον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο, Κεφ. 6 και συγκεκριμένα στα άρθρα 82 έως 90, 91Γ, 91Δ, 91Ε, 91Στ, 91Ζ, 91Θ και 91Ι, στη Δ.48, κκ.1, 2, 3 και 9 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών και στις συμφυείς εξουσίες του δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από ένορκη δήλωση που ομνύει δικηγορικός υπάλληλος της δικηγορικής εταιρείας που εκπροσωπεί τον αιτητή. Αναφέρει τουτη ότι είναι εξουσιοδοτημένη να προβεί στην αίτηση και ότι γνωρίζει τα γεγονότα. Αναφέρει περαιτέρω ότι την 29.04.2015 εκδόθηκε μερική απόφαση (part judgment), υπέρ του ενάγοντα. Η εν λόγω απόφαση (τεκμήριο Α στην αίτηση), είναι για ποσό €2000 με τόκο 5,5% από 19.08.2014 μέχρι και 31.12.2014 και 4% από 01.01.2015 μέχρι εξοφλήσεως. Παρ' ότι την 27.05.2015 ο αιτητής εξέδωσε ένταλμα κινητών, τούτο επιστράφη ανεκτέλεστο. Μέχρι σήμερα, αναφέρει η ομνύουσα, η καθ' ης η αίτηση δεν κατέβαλε κανένα ποσό έναντι του εξ αποφάσεως χρέους της. Η καθ' ης η αίτηση προέβη σε καταχώριση ειδοποίησης για πρόθεση ένστασης η οποία υποστηρίζεται από σχετική ένορκη δήλωση. Περαιτέρω, η καθ' ης η αίτηση εξετάστηκε και δια ζώσης, ως άλλωστε προβλέπεται στη σχετική νομοθεσία. Δεν προτίθεμαι να αναλώσω χρόνο συνοψίζοντας τη μαρτυρία τούτης. Αυτό γιατί ενδελεχής ανάλυση παρατίθεται στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας. Σημειώνω μόνο ότι στην ένσταση η καθ' ης η αίτηση αναφέρει ότι δεν έχει οιανδήποτε κινητή περιουσία και ότι είναι άνεργη από τις 22.05.2012. Συντηρείται, όπως αναφέρει, από τη μητέρα και τη γιαγιά της, τόσο η ίδια όσο και το ανήλικο τέκνο της, αλλά και ο σύντροφός της. Προσθέτω εδώ ότι όπως αναφέρθηκε κατά την ακρόαση της αίτησης, εκκρεμούσης της διαδικασίας η καθ' ης η αίτηση γέννησε και δεύτερο παιδί, ηλικίας τριών, σήμερα, μηνών. Ας δούμε τώρα τη νομολογία που διέπει αίτημα ως το υπό κρίση, εφόσον με αυτό τον τρόπο θα καθοριστούν τα επίδικα ζητήματα και αυτό γιατί στη βάση τούτων είναι που θα διενεργηθεί η όποια αξιολόγηση. Η νομολογία που διέπει το ζήτημα είναι πλούσια και καθ' όλα καθοδηγητική. Όπως επεξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ

(1989)1 Α.Α.Δ.686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ.1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες με αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του χρεώστη. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(2004)1 Α.Α.Δ.886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ.422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Παρακολούθησα επισταμένα και με ιδιαίτερη προσοχή την καθ' ης η αίτηση ενόσω κατέθετε ενόρκως και αποτίμησα τη μαρτυρία της με κριτήριο τη λογική και τις κρατούσες οικονομικές και κοινωνικές περιστάσεις. Η εντύπωση που μου έκανε είναι πολύ θετική. Παρακολουθώντας τη νεαρή γυναίκα ενόσω μαρτυρούσε διέγνωσα ειλικρίνεια και γνήσιο αυθορμητισμό. Δεν δίστασε να δώσει απαντήσεις δια την άσχημη οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται, ενώ συν τω χρόνω έκδηλη ήταν η θλίψη και η αγωνία στο πρόσωπό της. Οι δε απαντήσεις της διιέπονται από αληθοφάνεια και αποκαλύπτουν ανεπιτηδειότητα. Και εξηγώ· Η καθ' ης η αίτηση είναι 32 ετών. Σήμερα πλέον είναι μητέρα δύο τέκνων, αφού εκκρεμούσης της διαδικασίας γέννησε και δεύτερο παιδί. Το μεγαλύτερο είναι ηλικίας 7½ ετών και το μικρότερο τριών, μόλις, μηνών. Τα παιδιά της καθ' ης η αίτηση έχουν διαφορετικό πατέρα. Με τον πρώτο η καθ' ης η αίτηση είναι πανδρεμένη και σήμερα βρίσκεται σε διάσταση, ενώ ο πατέρας του δεύτερου τέκνου είναι ο νυν σύντροφός της. Παρ' ότι δεν έχει τροχιοδρομηθεί διαδικασία αναγνώρισης τέκνου, έχει βλέψεις, ανέφερε η καθ' ης η αίτηση, να το πράξει. Ζητούμενο εν προκειμένω είναι η εισοδηματική ικανότητα της καθ' ης η αίτηση. Η τελευταία υποστήριξε ότι είναι άνεργη από την 22.05.2012 και πως λόγω τούτου συντηρείται, τόσο η ίδια όσο και τα παιδιά της, από τη μητέρα της και μερικώς από την αδελφή της. Είναι σε αυτό το πλαίσιο που εξετάστηκε από το συνήγορο του αιτητή, σε μια προσπάθεια να διαπιστωθούν τα έξοδα και οι απαιτήσεις της, ώστε η αντιπαραβολή να αναδείξει το βάσιμο ή μη του ισχυρισμού και δη κατά πόσο έχει εισοδήματα άλλα από εκείνα που δηλώνει. Παρεμβάλλω εδώ ότι η καθ' ης η αίτηση ανέφερε πως δεν υπέβαλε αίτηση διατροφής των δύο τέκνων της. Ερωτηθείσα το λόγο που δεν το έπραξε ανέφερε ότι ο πατέρας του μεγαλύτερου τέκνου βρίσκεται σε άθλια οικονομική κατάσταση, ενώ ο νυν σύντροφος της τώρα άρχισε να εργάζεται και σύντομα θα αρχίσει να συνεισφέρει στις ανάγκες των παιδιών. Κρίνω σκόπιμο να υποδείξω εδώ πως η μη προώθηση αίτησης διατροφής δεν έχει, υπό τις περιστάσεις, οιανδήποτε σημασία. Η διατροφή δίνεται για το τέκνο και όχι για τη μητέρα. Από την άλλη στην προκείμενη περίπτωση τα έξοδα της καθ' ης η αίτηση και των τέκνων της καλύπτονται εξολοκλήρου από τρίτο πρόσωπο, εν προκειμένω τη μητέρα της. Δεν είναι τούτη η περίπτωση που η καθ' ης η αίτηση έχει κάποια εισοδήματα και συνεπώς η επιλογή της να απορροφήσει εξολοκλήρου τη διατροφή των τέκνων, τη στιγμή που συνυπεύθυνος είναι και ο πατέρας, αποβαίνει εις βάρος του εξ αποφάσεως πιστωτή. Εδώ αν είναι κάποιος που πρέπει να έχει παράπονο γι' αυτή την επιλογή είναι ο τρίτος που ανέλαβε τα έξοδα, δηλαδή η μητέρα της καθ' ης η αίτηση. Γι' αυτό το λόγο καταλήγω ότι η επιλογή της καθ' ης η αίτηση να μην διεκδικήσει διατροφή, δεν καθορίζει την τύχη της αίτησης. Εξονυχιστική ήταν η διερεύνηση του συνηγόρου του αιτητή για τα έξοδα της καθ' ης η αίτηση. Ερωτήθηκε η τελευταία ακόμη και για ανάγκες συναφείς της γυναικείας φύσης, όπως κομμωτήριο και αισθητικό. Ανέφερε ότι δεν πηγαίνει κομμωτήριο και ότι επειδή είναι η ίδια αισθητικός αναλαμβάνει ό,τι σχετικό. Απλώς, μια φορά το χρόνο κάποια της στέλνει από το εξωτερικό τα αναγκαία υλικά, τα οποία στοιχίζουν €

1. Δεν καπνίζει και ούτε βγαίνει έξω. Έχει κινητό τηλέφωνο το οποίο αγόρασε προ τριετίας, ενώ η χρήση του εξαρτάται από κάρτα που στοιχίζει €5 με €10 την εβδομάδα. Αυτοκίνητο δεν έχει. Ακόμη και αυτό το δικηγόρο της αναλαμβάνει η μητέρα της. Τα δε οικογενειακά έξοδα, ήτοι διατροφή, πάνες του βρέφους και γάλα, ανέρχονται σε €350 μηνιαίως και καλύπτονται από τη μητέρα της. Ο μεγαλύτερος υιός της δεν έχει χαρτζιλίκι και ότι χρειάζεται για το σχολείο το παίρνει από το σπίτι. Τα δε ιδιαίτερα τούτου, αγγλικά και χορός, τα οποία στοιχίζουν €70 και €50 αντίστοιχα, τα ανέλαβε η αδελφή της. Όλα τα πιο πάνω έξοδα δεν είναι υπερβολικά ή εξωπραγματικά. Αντικειμενικά κρινόμενα διαπιστώνονται λογικά και συνεπώς γνήσια. Επιπλέον, αναδεικνύουν την περιορισμένη εισοδηματική ικανότητα της καθ' ης η αίτηση και επιβεβαιώνουν τη θέση της περί ανυπαρξίας εισοδημάτων και επιδοτήσεως από τρίτο πρόσωπο. Είναι γι' αυτό το λόγο που ενωρίτερα ανέφερα ότι στο τέλος της ημέρας ζητούμενο στην υπό κρίση περίπτωση είναι η γνησιότητα της θέσης της καθ' ης η αίτηση ότι δεν εργάζεται και ότι δεν είναι σε θέση να βρει εργασία. Τούτο, δηλαδή το κατά πόσο εργάζεται, διαπιστώνεται από τα τεκμήρια Α, Β και Γ. Είναι τούτα έγγραφα δημόσιας υπηρεσίας, εν προκειμένω του Υπουργείου Εργασίας Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το περιεχόμενο των οποίων υποδηλώνει ότι από την 22.05.2012 απώλεσε την εργασία της και για τα έτη 2014 και 2015 οι ασφαλιστέες αποδοχές της είναι μηδενικές. Αποκαλύπτεται λοιπόν και μάλιστα από τα πλέον επίσημα χείλη, δηλαδή το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ότι η καθ' ης η αίτηση δεν εργάζεται. Η διερεύνηση εν τούτοις δεν περιορίστηκε στο πιο πάνω αναμφισβήτητο γεγονός. Επεκτάθηκε και στο κατά πόσο έψαξε να βρει άλλη εργασία. Και επί τούτου οι απαντήσεις της καθ' ης η αίτηση ήταν γνήσιες και καθ' όλα διαφωτιστικές. Αναζήτησε εργασία τόσο ως αισθητικός, όσο και ως γραμματέας ή πωλήτρια. Δυστυχώς όμως δεν βρήκε οτιδήποτε. Η γνησιότητα των πιο πάνω επιβεβαιώνεται και από το ότι η καθ' ης η αίτηση ζήτησε να πληροφορηθεί πόσα στοιχίζει ο βρεφοκομικός σταθμός, ώστε να αφήσει το δεύτερο τέκνο της. Όπως της αναφέρθηκε στοιχίζει €200 μηνιαίως. Αυτό όμως φανερώνει ότι αν η αναζήτηση εργασίας δεν ήταν γνήσια, δεν θα έμπαινε στον κόπο να συλλέξει άλλες παρεμφερείς πληροφορίες, όπως αυτή σε σχέση με το βρεφοκομικό σταθμό. Αποκαλύπτεται όμως και κάτι ακόμα· σήμερα η εργασία που μπορεί να ικανοποιήσει την καθ' ης η αίτηση, πρέπει να είναι ικανή να καλύψει τα έξοδα του βρεφοκομικού σταθμού, εφόσον δεν έχει πού αλλού να αφήσει το βρέφος που πλέον συντηρεί. Τέλος, δεν αμφισβητήθηκε ότι εναντίον της καθ' ης η αίτηση εκκρεμεί ήδη και διάταγμα μηνιαίων δόσεων. Τούτο εκδόθηκε στην αγωγή 3609/09 την 03.06.2013 και αφορά τη δόση των €300 αρχής γενομένης από 01.07.
2. Σήμερα τούτη η δόση δεν καταβάλλεται. Ανάλογα ισχύουν και για δύο δάνεια που βαρύνουν την καθ' ης η αίτηση, ένα στην Ελληνική Τράπεζα και άλλο στο συνεργατισμό. Όλα τα πιο πάνω δεν είναι απλώς διαπιστώσεις του δικαστηρίου. Πρωτίστως φανερώνουν το γνήσιο της μαρτυρίας της καθ' ης η αίτηση και δικαιολογούν τους λόγους δια τους οποίους έχει γίνει πιστευτή. Κρίνω όμως σκόπιμο να αναφέρω κάτι ακόμη· η οικονομική κρίση που διέρχεται η χώρα μας είναι παγκοίνως γνωστή. Έχει δε αναγνωριστεί νομολογιακά και δεν χρειάζεται περαιτέρω αιτιολόγηση. Είναι λοιπόν αντιληπτό ότι σε αυτούς τους χαλεπούς οικονομικά καιρούς, η προσφορά εργασίας είναι περιορισμένη. Παρά την προθυμία και ετοιμότητα, όπως είναι εδώ η περίπτωση, δύσκολα μπορεί κανείς να εξεύρει εργασία. Η καθημερινή εμπειρία των δικαστών μέσα από τις υποθέσεις, αναδεικνύει πως το πρόβλημα επιτείνεται ιδιαίτερα στις μικρές κλίμακες. Υπό αυτά λοιπόν τα δεδομένα είναι που λαμβάνεται υπόψη η νομολογιακή αρχή περί εισοδηματικής ικανότητας. Εδώ δεν έχουμε περίπτωση αεργίας, αλλά ανεργίας. Πρόθυμη όσο και αν είναι η καθ' ης η αίτηση δια να εργαστεί, εν τούτοις δεν βρίσκει εργασία και αυτό λόγω των περιβάλλουσων οικονομικών περιστάσεων. Για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω, καταλήγω ότι η καθ' ης η αίτηση απέδειξε ότι δεν έχει ικανότητα εισοδήματος, τουλάχιστον για την ώρα (Βασιλειάδης ν. Τσουρή

(2007)1 ΑΑΔ 43, 48). Ως εκ τούτου η αίτηση κρίνεται ανυπόστατη και γι' αυτό απορρίπτεται. Σε σχέση με τα έξοδα έλαβα υπόψη μου ότι η σημαντικότερη πτυχή της διαδικασίας που προηγήθηκε, δηλαδή το κατά πόσο η καθ' ης η αίτηση εργάζεται, αποκαλύφθηκε με την ένσταση (βλ. τεκμήρια Α, Β και Γ) και όμως ο αιτητής επέλεξε να προωθήσει τη διαδικασία. Από την άλλη όμως μέρος προέκυψε από τη δια ζώσης εξέταση. Ως εκ τούτου, υπέρ της καθ' ης η αίτηση και εις βάρος του αιτητή, επιδικάζω το 1/3 των εξόδων, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο. (Υπ.) ........... Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο