Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Μάριος Παντελή, Αρ. Αγωγής: 2259/2014, 21/4/2016

(1)91Α-Γ, 91Ε-91ΣΤ του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, στην Δ.48, θ.θ. 1-7 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας. Υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση του κ. Νεάρχου Νεάρχου, υπαλλήλου της Ενάγουσας Εταιρείας, σύμφωνα με τον οποίο ο Εναγόμενος μετά την έκδοση της απόφασης εναντίον του δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό. Νομική Πτυχή Η διαδικασία που αφορά η υπό κρίση Αίτηση στηρίζεται στα μέρη VIII και IV του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6. Το άρθρο 82 του Κεφ. 6 προβλέπει πως ο εξ αποφάσεως πιστωτής δύναται να αποταθεί στο Δικαστήριο και να ζητήσει την εξέταση του εξ αποφάσεως οφειλέτη αναφορικά: (α) με την οικονομική του κατάσταση με σκοπό να εκδοθούν τα διατάγματα που αναφέρονται στο μέρος ΙΧ του Νόμου, και (β) αναφορικά με οποιαδήποτε δωρεά, παράδοση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου ή με οποιαδήποτε επιβάρυνση, διακίνηση ή απόκρυψη οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, που είχε ως αποτέλεσμα να παρεμποδιστεί ο πιστωτής στην είσπραξη του εξ αποφάσεως χρέους ή μέρους αυτού. Η σχετική αίτηση περιγράφεται στον ίδιο το Νόμο ως «αίτηση έρευνας». Η διαδικασία αυτή έχει ως σκοπό την παροχή εξεταστικής ευχέρειας στο Δικαστήριο να προβεί σε διερεύνηση και προσδιορισμό των μέσων που διαθέτει o εξ αποφάσεως χρεώστης να αποπληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η διαδικασία αποτελεί «εφόδιο για την κατίσχυση της δικαστικής διαδικασίας και των αποτελεσμάτων της». (βλ. Gesicο Photographics Ltd v. J.K. Video Art Co Ltd

(1991)1 ΑΑΔ 134). Η δικαιοσύνη δεν πρέπει να απονέμεται επί ματαίω. Αν οι δικαστικές αποφάσεις δεν εκτελούνται, εξαιρουμένων ενδεχομένως περιπτώσεων που αυτό είναι απολύτως δικαιολογημένο, τότε πλήττεται το κύρος και η αξιοπιστία της δικαστικής διαδικασίας. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο, στις διαδικασίες αυτής της φύσης πρέπει να βρεθεί ένα υγιές ισοζύγιο ανάμεσα στην ανάγκη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και στην ανάγκη αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. (βλ. Xριστοφόρου Xρίστος ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Eταιρείας Aκακίου,

(2008)1 Α.Α.Δ. 708 και Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν. Μαρία Κωνσταντίνου,

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034) Ο χαρακτήρας της διαδικασίας είναι ανακριτικός. Η νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του μετατοπίζεται στους ώμους του ιδίου. Και τούτο διότι ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια περιοδικών δόσεων δυνάμει του άρθρου 90 του Κεφ. 6. (βλ. Γιαννάκης Βασιλειάδης ν. Χαράλαμπου Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 93). Αναφορικά με τον τρόπο που ασκείται η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου η νομολογία έχει υποδείξει ότι το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα του χρεώστη καθώς και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάσσει πληρωμή ποσού, το οποίο είναι το περίσσευμα από τον μισθό του, μετά την αφαίρεση εύλογου ποσού αναγκαίου για την συντήρηση αυτού και των εξαρτημένων του. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις, εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του. (βλ. Gesico Photographics Ltd ανωτέρω). Για την αποτίμηση της οικονομικής δυνατότητας του εξ αποφάσεως οφειλέτη λαμβάνεται υπόψη η εισοδηματική του ικανότητα και όχι το τι πραγματικά αποκομίζει. (βλ. Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου ν. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422) Αφού διαπιστωθεί, μετά από συνεκτίμηση των πόρων και των αναγκών του χρεώστη, ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου (βλ. Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 686). Κατά την ακρόαση της παρούσας αίτησης εξετάστηκε ενόρκως ο Καθ' ου η Αίτηση τόσο από το Δικαστήριο όσο και από την συνήγορο των Εναγόντων - Αιτητών. Δεν παρουσιάστηκε επιπρόσθετη μαρτυρία. Από όσα ελέχθησαν κατά την εξέτασή του Καθ' ου η Αίτηση, προέκυψαν τα ακόλουθα: Ο Καθ' ου η Αίτηση εργάζεται στο Αρεταίειο Νοσοκομείο και οι απολαβές του ανέρχονται περίπου σε €840,00 μηνιαίως (τεκμήριο 2). Είναι απόφοιτος γυμνασίου ενώ στην συνέχεια φοίτησε σε σύστημα μαθητείας. Δεν έχει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Ερωτηθείς κατά πόσον έψαξε για επιπρόσθετη εργασία ανέφερε ότι δεν υπάρχει η ευχέρεια χρόνου καθότι εργάζεται κάποιες μέρες από τις 8.00 π.μ -16.30 μ.μ και κάποιες άλλες μέρες από τις 6.00π.μ - 14.30 μ.μ. Κάθε Πέμπτη εργάζεται από τις 10.30 π.μ - 18.00 μ.μ. Δεν έχει οποιοδήποτε άλλο εισόδημα πέρα από την εργασία του, ούτε λαμβάνει οποιοδήποτε επίδομα. Σε σχέση με την οικογενειακή του κατάσταση ανέφερε ότι είναι έγγαμος και πατέρας 3 ενήλικων παιδιών. Διαμένει σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα μαζί με την σύζυγό του και τα δύο εκ των τριών παιδιών. Τα δύο τέκνα του που διαμένουν μαζί του είναι άνεργοι. Προς απόδειξη του ισχυρισμού αυτού παρουσίασε σχετικά πιστοποιητικά (Τεκμήρια 6A και 6Β ). Η σύζυγος του εργάζεται και λαμβάνει από την εργασία της περίπου €750,00 μηνιαίως. Ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση καθόρισε τα έξοδα του ως εξής: Για ενοίκιο καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €400,00 (τεκμήριο 1) πλέον €35 περίπου μηνιαίως ως κοινόχρηστα (Τεκμήριο 5). Για ηλεκτρισμό χρειάζεται περίπου €180 ανά διμηνία (τεκμήριο 3) ενώ για ύδρευση χρειάζεται περίπου €50,00 ανά διμηνία (τεκμήριο 4). Για έξοδα διατροφής του ίδιου της συζύγου του και των δύο του παιδιών που διαμένουν στο σπίτι μαζί του, ανέφερε ότι ξοδεύει €150,00 εβδομαδιαίως (περίπου €600,00 μηνιαίως) ποσό το οποίο περιλαμβάνει έξοδα για τρόφιμα και είδη προσωπικής υγιεινής. Ξοδεύει επιπρόσθετα περί τα €5 ημερησίως για ψωμί και γάλα, ήτοι συνολικά περί τα €150,00 μηνιαίως. Στο σπίτι υπάρχει επίσης σύνδεση σταθερού τηλεφώνου και διαδικτύου για το οποίο καταβάλλεται το ποσό των €27,00 μηνιαίως. Δεν πληρώνει οποιοδήποτε ποσό για θέρμανση ή κλιματισμό. Έχει επίσης υποχρέωση να πληρώνει περί τα €150,00 ετησίως ως δημοτικούς φόρους. Ως προσωπικά έξοδα του ιδίου ανέφερε μόνο ότι χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο για το οποίο πληρώνει περίπου €10,00 μηνιαίως. Δεν έχει ιδιόκτητο αυτοκίνητο και για τις μετακινήσεις του χρησιμοποιεί ποδήλατο. Δεν καπνίζει και δεν ξοδεύει οποιοδήποτε ποσό για κοινωνικές εξόδους. Έχει επίσης δημιουργήσει χρέη σε Τράπεζες για τα οποία δεν πληρώνει κάποιο ποσό σήμερα και για το οποίο δεν εκκρεμεί οποιαδήποτε δικαστική απόφαση. Η σύζυγός του χρειάζεται περί τα €20,00 μηνιαίως για φάρμακα σε σχέση με ιατρική κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Συνυπολογίζοντας όλα τα πιο πάνω προκύπτει ότι απαιτείται συνολικά περίπου το ποσό των €1370,00 μηνιαίως για τις βασικές ανάγκες της οικίας όπου διαμένει ο Καθ' ου η Αίτηση μαζί με την σύζυγό του και τα δύο του παιδιά οι οποίοι όντες άνεργοι είναι ουσιαστικά εξαρτώμενοι. Ερωτηθείς εάν η σύζυγος του συνεισφέρει στα έξοδα του σπιτιού απάντησε καταφατικά. Παρακολούθησα με προσοχή τον Εναγόμενο - Καθ' ου η Αίτηση, κατά τη διάρκεια της εξέτασης του και θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια σε σχέση με την οικονομική του κατάσταση. Γενικά οι απαντήσεις του δεν έδειχναν διάθεση υπεκφυγής ή παραπλάνησης του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι όσα γεγονότα καταγράφηκαν πιο πάνω, αποτελούν την πραγματική εικόνα σε σχέση με την οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η Αίτηση. Απομένει η αξιολόγηση τους και υπαγωγή τους στις νομολογιακές αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για επακριβή καθορισμό του ποσού που ο Ενάγοντας μπορεί να καταβάλλει. Σε σχέση με τα έξοδα για κινητό τηλέφωνο τα κρίνω ως φυσιολογικά και μέσα σε λογικά πλαίσια. Ζούμε σε μια εποχή που το κινητό τηλέφωνο έχει καταστεί βασικό μέσο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και δη των μελών μιας οικογένειας. Ως προς το ποσό των €90,00 μηνιαίως για ηλεκτρικό ρεύμα και €25 μηνιαίως για ύδρευση δεν το θεωρώ υπερβολικό εάν λάβει κανείς υπόψη ότι στην οικία διαμένουν 4 άτομα με πλήρεις ανάγκες σε ηλεκτρικό ρεύμα και νερό. Ως λογικό ποσό για την διατροφή και βασικές ανάγκες υπεραγοράς, λ.χ είδη υγιεινής, για τα 4 άτομα που διαμένουν στην οικία του Καθ' ου η Αίτηση αποδέχομαι το συνολικό ποσό των € 750,00 μηνιαίως. Σε σχέση τώρα με τα χρέη σε τράπεζες, όπως ο ίδιος ανέφερε δεν πληρώνει σήμερα κάποιο ποσό και δεν εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις. Ως εκ τούτου δεν εντάσσω οποιοδήποτε ποσό για τα χρέη αυτά στις ουσιαστικές δαπάνες του Καθ' ου η Αίτηση. Εν όψει όλων των πιο πάνω καταλήγω ότι το σύνολο των εξόδων για την διαβίωση της οικογένειας του Καθ' ου η Αίτηση, εξαιρουμένων εκτάκτων αναγκών που πιθανόν να προκύψουν, ανέρχεται σε €1370,00 μηνιαίως. Έχοντας υπόψη μου την εκφρασθείσα θέση του Εναγομένου ότι στα έξοδα του σπιτιού συνεισφέρει και η σύζυγός του κατά 50% κρίνω ότι ο Εναγόμενος - Καθ' ου η Αίτηση μπορεί να εξοικονομήσει κάποιο ποσό το οποίο να καταβάλλει ως περιοδικές δόσεις για την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους και εξόδων. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω και προσπαθώντας να διασφαλίσω ένα υγιές ισοζύγιο ανάμεσα στην ανάγκη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και στην ανάγκη αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου καταλήγω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση μπορεί να καταβάλλει το ποσό των €80,00 μηνιαίως προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. Κατέληξα στο πιο πάνω ποσό αφού άφησα στον Καθ' ου η Αίτηση κάποιο, κατά την κρίση μου, εύλογο περιθώριο για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών που πιθανόν να προκύψουν για τον ίδιο και την οικογένεια του όπως για παράδειγμα έκτακτα ιατρικά έξοδα, βασικά είδη ένδυσης και υπόδησης. Περαιτέρω, ένεκα του ότι βρισκόμαστε ήδη κοντά στο τέλος του μηνός Απριλίου θεωρώ ορθό όπως η πρώτη δόση να αρχίζει από τον μήνα Ιούνιο ώστε να δοθεί ο χρόνος στον Καθ' ου η Αίτηση για ορθό προγραμματισμό. Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Εναγόμενος - Καθ' ου η Αίτηση να πληρώσει στους Ενάγοντες - Αιτητές το ποσό των €80,00 μηνιαίως αρχής γενομένης την 1.6.2016 και ακολούθως την πρώτη ημέρα εκάστου επόμενου μηνός μέχρι εξοφλήσεως του εξ' αποφάσεως χρέους και εξόδων. Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων - Αιτητών και εναντίον του Εναγομένου - Καθ' ου η Αίτηση. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. [Υπ.] Χ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο