Γιάννας Ευστρατίου ν. Νεόφυτου Νεοφύτου, Αρ. Αγωγής: 5318/10, 5/2/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A78 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5318/10 Μεταξύ: Γιάννας Ευστρατίου, από την Λεμεσό Ενάγουσας και Νεόφυτου Νεοφύτου, από την Λευκωσία Εναγομένου Αίτηση ημερ. 1.9.15 υπό ενάγουσας - αιτήτριας για συνένωση αγωγών. Ημερομηνία: 5 Φεβρουαρίου 2016 Για ενάγουσα - αιτήτρια: κα Χριστιάνα Θεοδούλου Για εναγόμενο - καθ' ου η αίτηση: κος Σώτος Κάσινος με κα Γαλάτεια Πέτσα ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η απαίτηση της ενάγουσας, αφορά γενικές και ειδικές αποζημιώσεις και στηρίζεται σε κατ' ισχυρισμό ιατρική αμέλεια του εναγομένου κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, στην οποία υπέβαλε την ενάγουσα. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, ο εναγόμενος οποίος είναι νευροχειρουργός υπέβαλε χωρίς να είναι αναγκαίο, λανθασμένα και αμελώς την ενάγουσα σε χειρουργική επέμβαση με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές ζημιές, πόνο, ταλαιπωρία και έξοδα. Μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων και τον ορισμό της υπόθεσης για ακρόαση, η ενάγουσα καταχώρησε την παρούσα αίτηση με την οποία ζητά διάταγμα του Δικαστηρίου για συνένωση της παρούσας αγωγής με την αγωγή 6457/2010, η οποία καταχωρήθηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας από τον εναγόμενο εναντίον της ενάγουσας. Η εν λόγω αγωγή, καταχωρήθηκε μετά την παρούσα αγωγή και αφορά απαίτηση του εναγομένου για καταβολή από την ενάγουσα, υπολοίπου της ιατρικής του αμοιβής για την πιο πάνω χειρουργική επέμβαση. Η ενάγουσα ζητά επίσης διαζευκτικά με την αίτηση της, διάταγμα του Δικαστηρίου για αναστολή της αγωγής 6457/2010 μέχρι τελικής εκδίκασης της παρούσας. Η αίτηση στηρίζεται μεταξύ άλλων στην Δ.14 και συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Δήμητρας Δημητρίου, δικηγόρου στο γραφείο των συνηγόρων της ενάγουσας. Σύμφωνα με την ενόρκως δηλούσα, στην εν λόγω αγωγή ο εναγόμενος ζητά από την ενάγουσα το ποσό των €23.247,00 που αφορά υπόλοιπο λογαριασμού για παροχή ιατρικών υπηρεσιών. Επιπλέον ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι εκτέλεσε με επιμέλεια τα ιατρικά του καθήκοντα κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. Ως εκ τούτου, υπάρχουν κοινά νομικά και πραγματικά ζητήματα μεταξύ των δύο αγωγών. Ειδικότερα, η κατάληξη της παρούσας αγωγής, στην ουσία θα καθορίσει και προσδιορίσει κατά την ομνύουσα, το αποτέλεσμα στην αγωγή με αριθμό 6457/2010 που καταχώρησε ο εναγόμενος. Αναφέρεται επίσης στην ένορκη δήλωση της αίτησης ότι η δεύτερη αγωγή θα μπορούσε ακόμη και να μην καταχωρηθεί αλλά η απαίτηση του εναγομένου θα ήταν δυνατό να ενταχθεί στα πλαίσια ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή. Είναι η θέση της ενόρκως δηλούσας ότι με την έγκριση του αιτήματος θα απονεμηθεί δικαιοσύνη και εξοικονομηθεί δικαστικός χρόνος και έξοδα. Η μαρτυρία που θα τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου είναι κοινή με κοινό στόχο την κατάληξη του κατά πόσο ο εναγόμενος στην παρούσα, άσκησε ορθά ή όχι τα καθήκοντα του και ανάλογα αυτής της εξέλιξης αν δικαιούται σε ιατρική αμοιβή. Αναφέρεται τέλος στην ένορκη δήλωση της αίτησης ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο απορρίψει το αίτημα συνένωσης τότε θα μπορούσε να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να αναστέλλεται η αγωγή του εναγομένου με αριθμό 6457/2010 μέχρι να εκδικαστεί και αποπερατωθεί η παρούσα. Το εν λόγω εναλλακτικό αίτημα, δικαιολογείται κατά την ομνύουσα αφού η δεύτερη αγωγή έχει καταχωρηθεί καταχρηστικά από τον εναγόμενο και για αλλότριους σκοπούς. Ο εναγόμενος καταχώρησε ένσταση στην έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Στους λόγους ένστασης, αναφέρεται ότι δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι οι δύο αγωγές περιέχουν κοινά νομικά σημεία ή γεγονότα ώστε να δικαιολογείται η συνένωση τους. Αντιθέτως, οι δύο αγωγές οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «cross actions», περιέχουν σύμφωνα με την ένσταση διαφορετικά επίδικα θέματα και ως εκ τούτου δεν δύνανται να συνενωθούν. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση, της Λώρας Κούτρα, εκ των δικηγόρων του εναγομένου. Στην πιο πάνω ένορκη δήλωση, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι η ιατρική αμέλεια της παρούσας αγωγής, διαφέρει στον τρόπο απόδειξης από τις αγωγές που αφορούν είσπραξη τιμολογίων. Η ιατρική αμοιβή του εναγομένου δεν εξαρτάται από το κατά πόσο η χειρουργική επέμβαση θα ήταν επιτυχής. Οποιοδήποτε χειρουργείο διεκπεραιώνεται, πρέπει να εξοφλείται και τυχόν ισχυρισμός ιατρικής αμέλειας είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Η αγωγή 6457/2010 που αφορά την αμοιβή του εναγομένου, σχετίζεται μόνο με την πληρωμή τιμολογίων και είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα από την κατ' ισχυρισμό ιατρική αμέλεια που είναι το αντικείμενο της παρούσας αγωγής. Αναφέρεται τέλος στην ένορκη δήλωση της ένστασης ότι σε περίπτωση που οι δύο αγωγές συνενωθούν θα περιπλέξουν το όλο ζήτημα της αγωγής 6457/2010 που αφορά απλά την πληρωμή ιατρικής αμοιβής. Αγορεύσεις Η συνήγορος της ενάγουσας-αιτήτριας στην αγόρευση της, έκαμε αναφορά στη Δ.14 θ.2 που καθορίζει την εξουσία του Δικαστηρίου να διατάξει τη συνένωση αγωγών. Με παραπομπή σε σχετική νομολογία, εισηγήθηκε ότι το ουσιώδες κριτήριο για τη συνένωση, είναι η διαπίστωση της ύπαρξης κοινού πραγματικού ή νομικού ζητήματος. Αυτό μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από μελέτη των αντίστοιχων εκθέσεων απαιτήσεως. Οι υπερασπίσεις και ανταπαιτήσεις μπορούν να ληφθούν επίσης υπόψη αν τα εν λόγω δικόγραφα παρουσιάζουν κοινά ζητήματα σε νομικά και πραγματικά γεγονότα. Προκύπτει, επομένως κατά τη συνήγορο ότι ο κανόνας να λαμβάνεται υπόψη μόνο η έκθεση απαίτησης δεν είναι άκαμπτος αλλά το Δικαστήριο μπορεί να αντλήσει πληροφόρηση και από τα υπόλοιπα δικόγραφα της υπόθεσης. Ήταν επιπλέον η θέση της συνηγόρου ότι το διάταγμα συνένωσης εκδίδεται στις περιπτώσεις όπου αναμένεται ότι θα προκύψει όφελος από τη συνεκδίκαση. Το ζήτημα της συνένωσης, περιπλέκεται όταν οι προστιθέμενες για συνεκδίκαση αγωγές είναι διασταυρούμενες (cross actions). Στις περιπτώσεις αυτές όμως κατά την συνήγορο, θα μπορούσε με βάση τη νομολογία να διαταχθεί η συνένωση στην περίπτωση που η δεύτερη αγωγή θα ήταν δυνατό να ενταχθεί ως ανταπαίτηση στα πλαίσια της πρώτης αγωγής. Στη συνέχεια, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι από μελέτη των δικογράφων στις δύο αγωγές, προκύπτει ότι το οποιοδήποτε αποτέλεσμα της πρώτης αγωγής θα επηρεάσει άμεσα και δύναται να έρθει σε αντίθεση με το αποτέλεσμα της δεύτερης αγωγής. Ήταν η θέση της ότι αν η αιτήτρια πετύχει στην αγωγή της για ιατρική αμέλεια, η δεύτερη αγωγή που αφορά μόνο την ιατρική αμοιβή του καθ' ου η αίτηση θα παραμείνει χωρίς αντικείμενο. Η αιτήτρια στην υπεράσπιση της στην αγωγή που υπέβαλε ο εναγόμενος για ιατρική αμοιβή, αναφέρεται στην κατ' ισχυρισμό αμέλεια του καθ' ου η αίτηση και επίσης δικογραφεί το γεγονός της καταχώρησης της παρούσας αγωγής. Το ζήτημα της κατ' ισχυρισμό αμέλειας, είναι ως εκ τούτου επίδικο και στις δύο αγωγές. Εάν για παράδειγμα αποδειχθεί η υπεράσπιση της αιτήτριας στη δεύτερη αγωγή ότι δεν έγινε επιμελής εκτέλεση της εργασίας του εναγομένου τότε η αγωγή για ιατρική αμοιβή θα πρέπει να απορριφθεί. Ως εκ τούτου δεν θα χρειάζεται να αποδείξει για δεύτερη φορά στα πλαίσια της παρούσας την ιατρική αμέλεια του εναγομένου. Αλλά ακόμα και η μελέτη μόνο των εκθέσεων απαιτήσεως και στις δύο αγωγές, δικαιολογεί το αίτημα συνένωσης. Στη δεύτερη αγωγή του εναγομένου, διεκδικείται ιατρική αμοιβή στη βάση ισχυρισμού ότι άσκησε τα ιατρικά του καθήκοντα με πλήρη επιμέλεια και κατά τον ενδεδειγμένο τρόπο. Γεγονός το οποίο αμφισβητείται στην έκθεση απαίτησης που καταχώρησε η ενάγουσα στην παρούσα αγωγή. Επιπλέον, η συνένωση θεωρείται δικαιολογημένη κατά τη συνήγορο, από τη στιγμή που η δεύτερη αγωγή θα μπορούσε να εκδικαστεί στα πλαίσια ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή. Στη συνέχεια η συνήγορος αναφερόμενη στους λόγους ένστασης, επανέλαβε την θέση της ότι στην περίπτωση που αποδειχθεί ιατρική αμέλεια, ο εναγόμενος δεν θα δικαιούται σε καμία ιατρική αμοιβή. Είναι κατά την συνήγορο παράλογο να θεωρείται ότι η εκτέλεση καθήκοντος με αμελή τρόπο, μπορεί να δίδει δικαίωμα σε οποιοδήποτε πρόσωπο να αξιώνει αμοιβή γι' αυτή την εκτέλεση καθήκοντος. Ο συνήγορος του εναγομένου - καθ' ου η αίτηση στη δική του αγόρευση, επανέλαβε τους λόγους για τους οποίους θα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση, όπως αναφέρονται στο δικόγραφο της ένστασης. Στη συνέχεια και μετά από παράθεση της νομολογίας που ερμηνεύει τη Δ.14 θ.2, ισχυρίστηκε ότι η συνεκδίκαση των δύο αγωγών δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Ήταν η θέση του ότι στην παρούσα αγωγή, υπάρχουν πολλαπλά και περίπλοκα επίδικα θέματα όπου η αιτήτρια επικαλείται ιατρική αμέλεια και αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Από την άλλη, η αγωγή 6457/2010 που καταχώρησε ο εναγόμενος, αφορά αμοιβή για τις υπηρεσίες του που είναι ένα απλό ζήτημα είσπραξης χρέους. Ήταν ακόμα η θέση του συνηγόρου ότι η αγωγή που καταχώρησε ο καθ' ου η αίτηση δεν είναι καταχρηστική αφού το περιεχόμενο της, ουδεμία σχέση έχει με την επιτυχία της εγχείρησης. Επιπλέον, η απαίτηση είσπραξης του χρεωστικού υπολοίπου δεν θα μπορούσε να τεθεί ως ανταπαίτηση σε αγωγή ιατρικής αμέλειας. Εξάλλου, η ίδια η ενάγουσα έδωσε τα τιμολόγια για πληρωμή σε ασφαλιστική εταιρεία, η οποία δεν τα κάλυψε πλήρως αφού θεώρησε το ποσό της χειρουργικής επέμβασης υπερβολικό και όχι ότι η χειρουργική επέμβαση δεν ήταν επιτυχής. Πρόκειται δηλαδή για δύο παντελώς διαφορετικές αγωγές, οι οποίες τυγχάνει να έχουν διαδίκους με διαφορετικούς ρόλους και ιδιότητες. Επομένως, είναι φανερό κατά τον συνήγορο ότι υπάρχει ορατός κίνδυνος περιπλοκής των επιδίκων θεμάτων σε περίπτωση συνένωσης, όπως παραδείγματος χάρη ποια αγωγή θα ηγείται και ποιος διάδικος θα ξεκινήσει πρώτος σε συνάρτηση και με το βάρος απόδειξης, ανάλογα με τους ισχυρισμούς που προβάλλουν οι διάδικοι στα δικόγραφα. Στη συνέχεια, ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε καθυστερημένα και όχι αμέσως μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων ως ενδείκνυται. Με παραπομπή σε νομολογία και συγγράμματα, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι ο χρόνος υποβολής της αίτησης είναι στοιχείο που συνεκτιμάται μαζί με τους άλλους παράγοντες για την έκδοση ή μη του διατάγματος συνένωσης. Το γεγονός ότι η παρούσα αίτηση δεν καταχωρήθηκε άμεσα αλλά μετά από συμπλήρωση πέντε χρόνων από την ημερομηνία καταχώρησης των υπό κρίση αγωγών, δικαιολογεί κατά το συνήγορο την απόρριψη του αιτήματος. Νομική πτυχή Η Δ.14 θ.2 στην οποία στηρίζεται η αίτηση προβλέπει τα πιο κάτω: « When two or more actions are pending in the same Court, whether by the same or different plaintiffs against the same or different defendants, and the claims of such actions involve a common question of law or fact of such importance in proportion to the rest of the matters involved in such actions as to render it desirable that the actions should be consolidated, the Court or a Judge may order that they be consolidated.» Σε ελεύθερη μετάφραση: «Όταν δύο ή περισσότερες αγωγές εκκρεμούν στο ίδιο Δικαστήριο, είτε από τους ίδιους είτε διαφορετικούς ενάγοντες εναντίον των ιδίων ή διαφορετικών εναγομένων, και οι απαιτήσεις των αγωγών αυτών συνεπάγονται κοινό ζήτημα νόμου ή γεγονότος τέτοιας σημασίας ανάλογα με τα υπόλοιπα ζητήματα, τα οποία συνεπάγονται οι αγωγές αυτές, ώστε να καθιστούν επιθυμητή τη συνένωση των αγωγών, το Δικαστήριο ή ο δικαστής μπορεί να διατάξει τη συνένωση τους». Η Δ.14 θ.2 είναι πανομοιότυπη με την Ο.49 r.8 των παλαιών Αγγλικών Θεσμών. Ως εκ τούτου η Αγγλική νομολογία είναι καθοδηγητική επί του θέματος. Από το λεκτικό της πιο πάνω διάταξης, αλλά και από την νομολογία Κυπριακή και Αγγλική, προκύπτει ότι κύριος σκοπός της συνένωσης αγωγών είναι η εξοικονόμηση Δικαστικού χρόνου, εξόδων και πολλαπλότητας των διαδικασιών. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει η Δ.14 θ.2, το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να επιτρέψει την συνένωση αγωγών. Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, το Δικαστήριο θα πρέπει να βεβαιωθεί ότι η συνένωση είναι επιθυμητή για σκοπούς καλύτερης απονομής της δικαιοσύνης (βλέπε Balley v. Marchioness Curzon of Kedleston and others
(1932)All E.R. 398, στις σελ. 402-403 & Hadjiathanasiou v. Parperides and others
(1975)1 C.L.R. 401). Το στοιχείο της εξυπηρέτησης των συμφερόντων της δικαιοσύνης, εξετάζεται σε συνάρτηση με το κατά πόσον υπάρχει κοινό ζήτημα νόμου ή γεγονότων τέτοιας σημασίας σε σχέση με τα υπόλοιπα ζητήματα ώστε με την συνένωση να αποφεύγεται η πολλαπλότητα των διαδικασιών και να εξοικονομείται έτσι πολύτιμος δικαστικός χρόνος και έξοδα. Στην υπόθεση Hadjiathanasiou v. Parperides, (ανωτέρω), αναφέρονται στην σελίδα 406 της απόφασης, τα πιο κάτω σε σχέση με το θέμα: "We think, and it has not been disputed by counsel, that the trial Court has power to consolidate actions pending in the same Court and that it is exercisable where some common question of Law or fact arises in all the actions to be consolidated. From the authorities we are about to quote, it appears that actions brought by the same persons against different defendants in respect of the same libel or other connected cause, as well as for actions for negligence by different plaintiffs against the same defendant arising out of the same accidents, the Court can exercise it discretionary powers to order consolidation and generally when the plaintiffs could have joined in one action under the provisions of order 9 of our Civil procedure Rules". Στην υπόθεση Medcon Construction v. Χρ. Μαρνέρος
(1997)1Α Α.Α.Δ. 546, αναφέρεται ότι συνήθως εκδίδεται διάταγμα συνένωσης όπου προκύπτει όφελος από τη συνεκδίκαση. Τονίστηκε επίσης η βασική αρχή ότι η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, εξαρτάται από τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και ασκείται κατά τρόπο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των διαδίκων με κύρια κριτήρια τον περιορισμό των εξόδων και την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης. Ως προς την εξέταση της προϋπόθεσης ύπαρξης κοινού πραγματικού ή νομικού ζητήματος, σχετική είναι η απόφαση Samata Enterprises v. Σταύρου
(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1876. Αναφέρθηκε στην υπόθεση αυτή ότι η πιο πάνω προϋπόθεση, διαπιστώνεται αποκλειστικά από μελέτη της έκθεσης απαίτησης των αγωγών και ανεξάρτητα από το περιεχόμενο των υπερασπίσεων. Το Ανώτατο Δικαστήριο σε συμφωνία με την πρωτόδικη απόφαση, σημείωσε ότι Δ.14 θ.2, ρητά αναφέρεται στις απαιτήσεις των αγωγών και όχι στις υπερασπίσεις. Παρόλα αυτά, μεταγενέστερη νομολογία αναφέρθηκε στο θέμα της κοινής υπεράσπισης των εναγομένων ως στοιχείου που μπορεί να ληφθεί υπόψιν στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για έγκριση του αιτήματος. Σχετική είναι η υπόθεση Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως ν. Apak Agro Industries,
(1999)1Γ Α.Α.Δ. 1721, όπου στην αιτιολόγηση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, γίνεται αναφορά και στα κοινά ζητήματα που εγείρουν οι εναγόμενοι με τις υπερασπίσεις τους. Η συνένωση ως εκ τούτου κρίθηκε δικαιολογημένη, σε σχέση με το κριτήριο του περιορισμού των εξόδων και της επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης. Παραθέτω το πιο κάτω χαρακτηριστικό απόσπασμα από την σελίδα 1726 της πιο πάνω απόφασης: « Κοινά επίσης είναι τα περισσότερα ζητήματα που οι εναγόμενοι στις δύο αγωγές εγείρουν στις υπερασπίσεις και ανταπαιτήσεις τους. Πρόκειται για υπερασπίσεις και ανταπαιτήσεις που εμφανίζουν ταυτοσημία επί όλων σχεδόν των ζητημάτων, νομικών και πραγματικών, που αντιστοίχως εγείρονται.» Ο κατάλληλος χρόνος υποβολής αιτήματος συνένωσης, είναι το στάδιο των οδηγιών. Όμως τόσο ο χρόνος όσο και το στάδιο στο οποίο υποβάλλεται αίτημα συνένωσης, είναι στοιχεία που συνεκτιμώνται μαζί με τα υπόλοιπα περιστατικά της υπόθεσης, προκειμένου το Δικαστήριο να ασκήσει την διακριτική του ευχέρεια για την εξέταση του αιτήματος (βλ. Μενέλαου κα ν. Ξενοφώντος
(1989)1E Α.Α.Δ. 371 στη σελ.375). Η διαδικασία υποβολής του αιτήματος, αναφέρεται στην 4η έκδοση του συγγράμματος Halsbury´s Laws of England. Στον τόμο 37, παράγραφος 70 της 4ης έκδοσης του πιο πάνω συγγράμματος, αναφέρεται ότι η συνένωση αγωγών μπορεί να ζητηθεί με δύο τρόπους. Είτε με την καταχώρηση ξεχωριστής αίτησης σε κάθε αγωγή που θα συνενωθεί είτε με την καταχώρηση μιας αίτησης στην οποία όμως αναφέρονται όλοι οι τίτλοι των αγωγών των οποίων επιζητείται η συνένωση. Το σημαντικό στην όλη διαδικασία, είναι οι φάκελοι των υποθέσεων των οποίων επιδιώκεται η συνένωση, να τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου που εξετάζει το αίτημα. Αναφέρεται επίσης ότι η αίτηση για συνένωση θα πρέπει να καταχωρείται το συντομότερο δυνατόν μόλις ο εναγόμενος εκδηλώσει πρόθεση να υπερασπιστεί, παρότι μπορεί επίσης να εξεταστεί και στο στάδιο της αίτησης για οδηγίες. Παρά την ευρεία διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η συνένωση δεν είναι επιθυμητή σύμφωνα με την νομολογία, όταν προκύπτουν πρακτικές δυσκολίες. Για παράδειγμα όπου οι ενάγοντες στις διάφορες αγωγές έχουν διαφορετικούς δικηγόρους (βλ.Lewis v. Daily Telegraph (No.2)
(1964)2 Q.B. 601) ή όπου οι εναγόμενοι προβάλλουν διαφορετικές υπερασπίσεις (βλ. Daws v. Daily Sketch & Sunday Graphics Ltd and others v. Same
(1960)1 All E.R. 397). Το ίδιο ισχύει και σε διασταυρούμενες αγωγές (cross actions), όταν ο ενάγοντας στην μια αγωγή είναι εναγόμενος στην άλλη, όπως στην παρούσα περίπτωση. Αυτό γιατί προκύπτουν δυσκολίες ως προς το ποιος διάδικος φέρει το βάρος απόδειξης και κατ' επέκταση ποιος διευθύνει τις συνενωθείσες αγωγές και ξεκινά πρώτος την υπόθεση του. Εντούτοις και σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να διαταχθεί η συνένωση για σκοπούς εξοικονόμησης χρόνου και δικαστικής δαπάνης αν η δεύτερη αγωγή ήταν δυνατόν να λάβει την μορφή ανταπαίτησης στην πρώτη. Σχετικό είναι το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 37, παράγραφο 69: "On the other hand, there may be circumstances which may make it undesirable or even impossible, or at least impracticable, to make an order for consolidation. Thus two actions cannot be consolidated where the plaintiff in one action is the same person as the defendant in another action unless one action can be ordered to stand as a counterclaim in the consolidated action. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι οι αγωγές έχουν κοινά νομικά και πραγματικά σημεία, το θέμα της ρύθμισης της διαδικασίας, θεωρείται δευτερεύον. Σχετική είναι η υπόθεση Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως ν. Apak Agro Industries (ανωτέρω) στην σελ. 1726 της οποία λέχθηκαν τα εξής: « Το ζήτημα του προσδιορισμού του διαδίκου του έχοντος το δικαίωμα να αρχίσει πρώτος θα έπρεπε να είχε θεωρηθεί ως δευτερεύον ενόψει της βασικής διαπίστωσης περί υπάρξεως κοινού θέματος μεταξύ των δύο αγωγών και ·δεν θα έπρεπε να αποτελέσει λόγο απόρριψης του αιτήματος για συνένωση των αγωγών. Το εν λόγω ζήτημα, ως καθαρά διαδικαστικό, μπορεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία να ρυθμιστεί πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας.» Τέλος, σύμφωνα με την Δ.14 θ.4 σε περίπτωση έκδοσης διατάγματος συνένωσης, την διεύθυνση των συνενωμένων αγωγών έχει ο ενάγων που πρώτος κίνησε αγωγή εκτός αν για ειδικούς λόγους, το Δικαστήριο διατάξει διαφορετικά. Συμπεράσματα Στην παρούσα περίπτωση, η ενάγουσα επέλεξε να καταχωρήσει ξεχωριστή αίτηση στα πλαίσια της παρούσας αγωγής αντί να καταχωρήσει μια αίτηση στην οποία να αναφέρονται οι τίτλοι και των δύο αγωγών. Δεν εντοπίζω επί του προκειμένου κανένα διαδικαστικό πρόβλημα αφού σύμφωνα με τις προαναφερθείσες αρχές, η αίτηση για συνένωση θα μπορούσε να γίνει νομότυπα και με τους δύο πιο πάνω τρόπους. Σε σχέση με την ουσία του αιτήματος, έχω μελετήσει με προσοχή τα επίδικα θέματα και των δύο αγωγών όπως προκύπτουν κυρίως από τις αντίστοιχες εκθέσεις απαίτησης αλλά και από τα υπόλοιπα δικόγραφα. Κρίνω ότι οι δύο αγωγές έχουν κοινά νομικά και πραγματικά σημεία σε βαθμό που να δικαιολογείται η συνεκδίκαση τους. Η ιατρική αμέλεια που επικαλείται η ενάγουσα στην παρούσα, στηρίζεται κυρίως στον ισχυρισμό ότι η χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε από τον εναγόμενο, ήταν αχρείαστη. Αναφέρεται επί του προκειμένου στις λεπτομέρειες αμελείας της έκθεσης απαίτησης ότι δεν επρόκειτο για ακραία και σπάνια περίπτωση όπου εδικαιολογείτο η αντικατάσταση μεσοσπονδύλιων δίσκων και ότι ο εναγόμενος λανθασμένα και αμελώς χειρούργησε την ενάγουσα χωρίς προηγουμένως να εφαρμόσει συντηρητική θεραπεία. Στην αγωγή 6457/10 που καταχωρήθηκε στην συνέχεια, ο εναγόμενος αιτείται απόφαση για υπόλοιπο ιατρικής αμοιβής της πιο πάνω επέμβασης, την οποία η ενάγουσα με την παρούσα αγωγή της, θεωρεί αχρείαστη. Επιπλέον ο εναγόμενος στην αγωγή 6457/10, αναφέρει στην έκθεση απαίτησης του ότι χειρούργησε επιτυχώς την ενάγουσα και ότι όχι μόνον η υπό κρίση επέμβαση ήταν αναγκαία αλλά επιβάλλεται και δεύτερη επέμβαση, προκειμένου να θεραπευτούν τα νευρολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ενάγουσα στον αυχένα. Παρόμοιους ισχυρισμούς προβάλει ο εναγόμενος και στην υπεράσπιση του στην παρούσα αγωγή. Η ενάγουσα στην υπεράσπιση της στην αγωγή 6547/10, επικαλείται μεταξύ άλλων τους ίδιους ισχυρισμούς για ιατρική αμέλεια του εναγομένου, τους οποίους προβάλει με την παρούσα αγωγή της. Να σημειώσω εδώ ότι το παράπονο της ενάγουσας δεν σχετίζεται μόνο σε κατ' ισχυρισμό λανθασμένους χειρισμούς του εναγομένου κατά την εγχείρηση αλλά αφορά κυρίως την αναγκαιότητα της ίδιας της χειρουργικής επέμβασης, την οποία θεωρεί αχρείαστη για την περίπτωση της και η οποία της προξένησε σωματικές βλάβες και ταλαιπωρία. Είναι σαφές από τα πιο πάνω ότι το ζήτημα της αναγκαιότητας της επίδικης χειρουργικής επέμβασης αλλά και της κατ' ισχυρισμό ιατρικής αμέλειας του εναγομένου στο ζήτημα αυτό, είναι το κύριο επίδικο θέμα και στις δύο αγωγές. Στην περίπτωση που η ενάγουσα αποδείξει στην παρούσα ότι ο εναγόμενος αχρείαστα και αμελώς την υπέβαλε στην επίδικη επέμβαση, σαφώς και ο εναγόμενος δεν θα δικαιούται αμοιβή στην αγωγή 6547/
- Σε αντίθετη περίπτωση, η αγωγή του ενάγοντα θα επιτύχει ενώ αυτή της ενάγουσας θα απορριφθεί. Δεν συμφωνώ με την θέση της συνηγόρου για τον εναγόμενο ότι η ιατρική αμοιβή θα πρέπει να πληρωθεί ανεξαρτήτως ιατρικής αμέλειας και ειδικότερα, ανεξαρτήτως του κατά πόσον η εγχείρηση ήταν αναγκαία. Δεν θα ήταν δυνατόν για το Δικαστήριο στην αγωγή 6547/10 να εκδώσει απόφαση υπέρ του εναγομένου χωρίς να εξετάσει προηγουμένως την θέση της ενάγουσας ως προς την αναγκαιότητα της εγχείρησης. Στην περίπτωση δε που το Δικαστήριο αποδεχθεί την υπεράσπιση ότι η εγχείρηση δεν ήταν αναγκαία και έγινε αμελώς, τότε σαφώς και δεν θα επιδικάσει οιανδήποτε ιατρική αμοιβή στην αγωγή 6547/
- Αυτό όμως είναι και το κύριο επίδικο γεγονός στην παρούσα αγωγή όπου η ενάγουσα επικαλείται ιατρική αμέλεια στην υποβολή της σε χειρουργική επέμβαση από τον εναγόμενο χωρίς στην περίπτωση της, αυτό να είναι αναγκαίο. Δεν μου διαφεύγει της προσοχής ότι η παρούσα περίπτωση αφορά διασταυρούμενες αγωγές (cross actions). Συμπεριλαμβάνεται όμως κατά την κρίση μου, στις περιπτώσεις εκείνες που θα μπορούσε να διαταχθεί η συνένωση με ταυτόχρονες οδηγίες όπως η απαίτηση του εναγομένου στην αγωγή 6547/10, ακουστεί υπό την μορφή ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή. Τα διαδικαστικά προβλήματα και τα ζητήματα βάρους απόδειξης μπορούν να υπερπηδηθούν με τις κατάλληλες οδηγίες του Δικαστηρίου αφού η απαίτηση του εναγομένου θα λάβει την μορφή ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή. Το ζήτημα του προσδιορισμού του διαδίκου που έχει δικαίωμα να αρχίσει πρώτος, θεωρείται ως δευτερεύον ενόψει της διαπίστωσης του Δικαστηρίου ότι υπάρχουν κοινά επίδικα θέματα μεταξύ των δύο αγωγών. Το εν λόγω ως καθαρά διαδικαστικό, μπορεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία να ρυθμιστεί από το Δικαστήριο και δεν αποτελεί από μόνο του λόγο απόρριψης του αιτήματος συνένωσης των αγωγών (Βλ. Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως ν. Apak Agro Industries ανωτέρω). Δεν μου διαφεύγει επίσης ότι η αίτηση καταχωρήθηκε σε καθυστερημένο στάδιο. Όμως έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης, κρίνω στα πλαίσια της διακριτικής μου ευχέρειας ότι θα ήταν προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως οι δύο αγωγές συνεκδικαστούν. Επί του προκειμένου, κρίνω ότι η συνένωση δεν θα προκαλέσει οιανδήποτε αδικία στον εναγόμενο. Αντιθέτως θα εξοικονομηθεί δικαστικός χρόνος και έξοδα. Πέραν της σπατάλης χρόνου και εξόδων δεν είναι κατά την κρίση μου ορθό στα πλαίσια της εύρυθμης απονομής της δικαιοσύνης, το ίδιο επίδικο θέμα να εκδικαστεί σε δύο διαφορετικές αγωγές. Δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί το ενδεχόμενο, δυο διαφορετικά Δικαστήρια να καταλήξουν σε διαφορετικά συμπεράσματα, εξέλιξη που είναι εντελώς ανεπιθύμητη στα πλαίσια της εύρυθμης απονομής της δικαιοσύνης. Θα έλεγα μάλιστα ότι υπό τις περιστάσεις, η συνένωση θεωρείται επιβεβλημένη ώστε η κύρια επίδικη διαφορά αναφορικά με την αναγκαιότητα της εγχείρησης, να εκδικαστεί μια φορά. Με βάση όλα τα πιο πάνω, είναι η κατάληξη μου ότι η συνένωση υπό τις περιστάσεις είναι επιθυμητή. Επομένως εκδίδεται διάταγμα για τη συνένωση της παρούσας αγωγής με την αγωγή 6547/
- Επιπλέον δυνάμει της Δ.14 θ.4, διατάσσω όπως η ενάγουσα στην παρούσα αγωγή, έχει και την διεύθυνση των συνενωμένων αγωγών. Η απαίτηση του εναγομένου στην αγωγή 6547/10 θα υπέχει θέση ανταπαίτησης στην παρούσα αγωγή και θα ισχύουν κατ' αναλογία οι πρόνοιες της Δ.33 θ.9 που αφορούν την ακροαματική διαδικασία αγωγής και ανταπαίτησης. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας - αιτήτριας και εναντίον του εναγομένου - καθ' ου η αίτηση ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα αυτά να πληρωθούν στο τέλος της εκδίκασης των συνενωμένων αγωγών. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο