Μαρίας Χριστίνας Τσιοπουριάν ν. Νεόφυτου Νεοφύτου, Αρ. Αγωγής: 7502/08, 15/2/2016

Μαρίας Χριστίνας Τσιοπουριάν ν. Νεόφυτου Νεοφύτου, Αρ. Αγωγής: 7502/08, 15/2/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A98 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7502/08 Μεταξύ: Μαρίας Χριστίνας Τσιοπουριάν, εκ Λευκωσίας Ενάγουσας και Νεόφυτου Νεοφύτου, εκ Λευκωσίας Εναγομένου Ημερομηνία: 15 Φεβρουαρίου 2016 Για ενάγουσα: κος Μενέλαος Κυπριανού Για εναγόμενο: κα Λώρα Κούτρα Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση της ενάγουσας αφορά γενικές και ειδικές αποζημιώσεις και εδράζεται σε κατ' ισχυρισμό ιατρική αμέλεια κατά την διενέργεια χειρουργικής επέμβασης στην οποία υπεβλήθη από τον εναγόμενο που ασκεί το επάγγελμα του νευροχειρουργού. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η ενάγουσα επισκέφθηκε στις 5.1.2007 τον εναγόμενο στο ιατρείο του στο Αρεταίειο Νοσοκομείο, παραπονούμενη μεταξύ άλλων για οσφυαλγία, αριστερά ισχιαλγία και αιμωδία αριστερού κάτω άκρου. Μετά την σχετική εξέταση, ο εναγόμενος ανέφερε στην ενάγουσα ότι ήταν επείγον να χειρουργηθεί την επομένη χωρίς να την προειδοποιήσει για οποιουσδήποτε κινδύνους από την επέμβαση. Αντιθέτως, την διαβεβαίωσε ότι ο ίδιος προέβηκε σε εκατοντάδες παρόμοιες επεμβάσεις, οι οποίες διαρκούν μόνο με δύο ώρες. Την επομένη 6.1.2007, ο εναγόμενος υπέβαλε την ενάγουσα σε εγχείρηση στο Αρεταίειο Νοσοκομείο, η οποία όμως διήρκεσε 6 ½ ώρες. Με το τέλος της εγχείρησης, η ενάγουσα παρουσίασε σημαντικά προβλήματα. Μεταξύ άλλων δεν είχε αίσθηση για ούρηση, είχε πλήρη αναισθησία στα γεννητικά όργανα και αδυναμία στο αριστερό πέλμα του ποδιού. Παρότι είδε αρκετές φορές τον εναγόμενο μετά την επέμβαση, αυτός δεν της αποκάλυψε τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων της αλλά αντιθέτως εξακολουθούσε να την διαβεβαιώνει ότι όλα βαίνουν καλώς και ότι τα μετεγχειρητικά της προβλήματα θα ξεπεραστούν με τον χρόνο. Επειδή όμως η κατάσταση της δεν βελτιώθηκε, η ενάγουσα μετέβη σε ιατρικό κέντρο του εξωτερικού, το οποίο επιβεβαίωσε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει μετά την εγχείρηση. Είναι η θέση της ενάγουσας ότι τα ως άνω προβλήματα, οφείλονται σε αμέλεια του εναγομένου κατά και μετά την χειρουργική επέμβαση. Παρατίθενται στην έκθεση απαίτησης, λεπτομέρειες της κατ' ισχυρισμόν αμέλειας του εναγομένου. Αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι η ενάγουσα δεν προειδοποιήθηκε για τους κινδύνους που ενείχε η υπό κρίση επέμβαση. Επίσης κατά την διάρκεια της επέμβασης, ο εναγόμενος αμελώς τραυμάτισε την μήνιγγα και κακοποίησε τα νευρικά στοιχεία της περιοχής, προκαλώντας την δημιουργία μετεγχειρητικής συλλογής υγρών και αιματώματος που εξασκούσαν πιεστικά φαινόμενα και οδήγησαν στην ανάπτυξη ιππουριδικής συνδρομής. Αναφέρεται επίσης στις λεπτομέρειες αμελείας ότι με τον τραυματισμό της μήνιγγας και την εκροή νωτιαίου υγρού, ο εναγόμενος αντί να ζητήσει βοήθεια προσπάθησε να προβεί σε μηνιγγοραφή, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στα νεύρα της περιοχής. Επιπλέον ενώ γνώριζε τα αίτια των μετεγχειρητικών προβλημάτων δεν τα αποκάλυψε στην ενάγουσα ούτε και έλαβε οιαδήποτε διορθωτικά μέτρα. Στην έκθεση απαίτησης παρατίθενται λεπτομέρειες των προσωπικών βλαβών της ενάγουσας, η οποία λόγω της πιο πάνω αμέλειας του εναγομένου έχει υποστεί ιππουριδική συνδρομή με αποτέλεσμα η ποιότητα ζωής της να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό. Πέραν την αναισθησίας στα γεννητικά όργανα, παρουσιάζει αδυναμία ελέγχου των σφιγκτήρων δεν μπορεί να περπατά και σέρνει το πόδι της ενώ η σεξουαλική της διάθεση είναι μειωμένη έως ανύπαρκτη. Επιπλέον, σταμάτησε να εργάζεται στον Αντικαρκινικό Σύνδεσμο Κύπρου όπου ασκούσε την ειδικότητα της συμβουλευτικής ψυχολόγου. Στις λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών, η ενάγουσα παραθέτει τα έξοδα που κατ' ισχυρισμό επωμίστηκε λόγω των πιο πάνω προβλημάτων της, τα οποία συμποσούνται σε €24,979.

1. Ο εναγόμενος με την υπεράσπιση του, αναφέρει ότι η προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία στην οποία η ενάγουσα υπεβλήθη στις 4.1.2007, έδειξε ότι είχε υποστεί ολική μαζική ρήξη του οσφυϊκού μεσοσπονδύλιου δίσκου Ο4/5 που ασκούσε σοβαρή πίεση προς την ρίζα του νεύρου δεξιά και πίεζε την μέση προς την μήνιγγα και υπουρίδα (cauda), μετατοπίζοντας σημαντικά τα νευρικά στοιχεία. Είναι ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι όταν η ενάγουσα τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 5.1.2007 με τον σύζυγο της, της επεξήγησε την σοβαρότητα της κατάστασης της καθώς και την άμεση ανάγκη χειρουργικής επέμβασης ώστε να καταστεί δυνατή η αποσυμπίεση των νευρικών στοιχείων. Της ανέφερε επίσης ότι οι πιθανότητες βελτίωσης περιορίζονταν σημαντικά λόγω του ότι δεν έγινε η επέμβαση νωρίτερα και της επεξήγησε την διαδικασία που θα ακολουθείτο στην εγχείρηση καθώς και την αναμενόμενη μετεγχειρητική πορεία. Η ενάγουσα μετά τις πιο πάνω επεξηγήσεις, συμφώνησε να γίνει η επέμβαση. Υπέγραψε για τον σκοπό αυτό, σχετική γραπτή δήλωση στην οποία αναφέρει ότι ο εναγόμενος, της επεξήγησε λεπτομερώς το είδος της επέμβασης, τους κινδύνους, τα ωφελήματα και τις τυχόν επιπλοκές. Ο εναγόμενος ισχυρίζεται περαιτέρω ότι μετά την εγχείρηση, ανέφερε στην ενάγουσα ότι αποσυμπιέστηκαν όλα τα νευρικά στοιχεία και πραγματοποιήθηκε συρραφή της τραυματισμένης από το τελικό πλακίδιο μήνιγγας. Της συνέστησε υπομονή και φυσιοθεραπευτική αγωγή γιατί είχε παρατηρηθεί μεγάλη ζημιά στα νεύρα λόγω της πίεσης από τον δίσκο και επειδή η χειρουργική επέμβαση δεν έγινε έγκαιρα. Ο εναγόμενος με την υπεράσπιση του, αρνείται τις λεπτομέρειες αμελείας της έκθεσης απαίτησης και ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η εναγομένη είχε ουρήσει κανονικά ενώ βρισκόταν στο νοσοκομείο. Όσο αφορά τα μετεγχειρητικά συμπτώματα που αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης, αυτά κρίνονται ως φυσιολογικά. Μαρτυρία Σε κάποιο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας, οι συνήγοροι δήλωσαν ενώπιον του Δικαστηρίου ότι οι ειδικές αποζημιώσεις της ενάγουσας επί ποσοστού πλήρους ευθύνης, συμφωνήθηκαν σε €18.000,
2. Για την ενάγουσα κατέθεσαν πλην της ιδίας, άλλοι 7 μάρτυρες ενώ για την υπεράσπιση κατέθεσαν 3 μάρτυρες, συμπεριλαμβανομένου του ιδίου του εναγομένου. Θα παραθέσω στην συνέχεια, σύνοψη της δοθείσας μαρτυρίας αφού σκοπός δεν είναι η αναπαραγωγή του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε στο Δικαστήριο. Εκτενέστερη ανάλυση θα γίνει όπου είναι δυνατόν, στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε η ίδια η ενάγουσα. Στη γραπτή της δήλωση (έγγραφο 1), αναφέρει ότι τα Χριστούγεννα του 2006 παρουσίασε οσφυαλγία, αριστερή ισχιαλγία και αιμωδία αριστερού κάτω άκρου που όπως διαπιστώθηκε αργότερα, αποτελούσαν συμπτώματα δισκοπάθειας. Στις 3.1.2007, επισκέφθηκε το νευροχειρουργό Δρ. Παπαναστασίου στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Την υπέβαλε σε κλινική εξέταση και διαπίστωσε πτώση άκρου ποδός αριστερά. Της σύστησε να υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία (MRI) και της χορήγησε επίσης φάρμακα για συντηρητική αγωγή. Δεν της δόθηκε η εντύπωση από τον γιατρό αυτό ότι έχρηζε επείγουσας εγχείρησης. Στις 4.1.2007 υπεβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία, η οποία έδειξε ρήξη του 4ου - 5ου οσφυϊκού μεσοσπονδυλίου δίσκου με αποτέλεσμα να πιέζεται το αντίστοιχο μεσοσπονδύλιο νεύρο (τεκμ.2). Την επομένη 5.3.2007 επισκέφθηκε τον νευρολόγο Πρωτοπαπά, προκειμένου να έχει μια δεύτερη ιατρική γνώμη. Ο Δρ. Πρωτοπαπάς, της συνέστησε να επισκεφθεί νευροχειρουργό γιατί πιθανόν να χρειαστεί εγχείρηση λόγω του ότι κάποιος δίσκος πιέζει το νεύρο. Κατατέθηκε ιατρική έκθεση του Δρ. Πρωτοπαπά ως τεκμήριο
3. Η ενάγουσα αντί να επισκεφθεί τον Δρ. Παπαναστασίου που ήταν ο πρώτος νευροχειρουργός που την είδε, την ίδια μέρα για να πάρει μια δεύτερη γνώμη, επισκέφθηκε τον εναγόμενο που ήταν επίσης νευροχειρουργός στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Αυτός αφού είδε τη μαγνητική τομογραφία και την υπέβαλε σε κάποιας μορφής κλινική εξέταση, της ανέφερε ότι είναι επείγον να χειρουργηθεί την επομένη. Σκοπός ήταν όπως της είπε να αποσυμπιεστεί το νεύρο που πιεζόταν από το δίσκο. Στη συνάντηση αυτή στην οποία ήταν παρών και ο σύζυγος της ενάγουσας, ο εναγόμενος δεν την προειδοποίησε για οποιουσδήποτε κινδύνους της επέμβασης. Αντιθέτως, την διαβεβαίωσε ότι είχε κάνει εκατοντάδες εγχειρήσεις της ίδιας φύσης και ότι η επέμβαση θα διαρκούσε 1 με 2 ώρες. Την επομένη 6.1.2007 η ενάγουσα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση από τον εναγόμενο υπό καθεστώς γενικής νάρκωσης. Πριν την εγχείρηση, της ζητήθηκε να υπογράψει ένα έντυπο χωρίς να της εξηγηθεί το περιεχόμενό του. Το υπόγραψε χωρίς να το διαβάσει, θεωρώντας ότι ήταν ένα τυπικό χαρτί πριν την επέμβαση (τεκμ.4). Τελικά η εγχείρηση διήρκησε 6 ½ ώρες. Ο εναγόμενος την επισκέφτηκε στο δωμάτιο του νοσοκομείου μετά την εγχείρηση και της ανέφερε ότι όλα πήγαν καλά. Όμως την ίδια μέρα της εγχείρησης καθώς και τις επόμενες μέρες, η ενάγουσα διαπίστωσε τα πιο κάτω:
4. Δεν είχε αίσθηση αναφορικά με το πότε ήθελε να ουρήσει.
5. Στα γεννητικά όργανα αριστερά δεν ένιωθε τίποτα ενώ γενικά η αίσθηση στην περιοχή ήταν αισθητά μειωμένη.
6. Το αριστερό πέλμα του ποδιού δεν πήγαινε προς τα πάνω ούτε και τα δάκτυλα του αριστερού ποδιού. Επιπλέον κατά τις μέρες που ήταν στο νοσοκομείο δεν ενεργήθηκε καθόλου. Ανέφερε όλα τα πιο πάνω προβλήματα στον εναγόμενο, ο οποίος όμως τη διαβεβαίωνε ότι όλα έβαιναν φυσιολογικά. Η ενάγουσα εξήλθε του νοσοκομείου στις 10.1.2007 και ακολούθησε εντατικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας κατόπιν οδηγιών του εναγομένου. Όμως λόγω των πιο πάνω προβλημάτων που συνέχιζε να αντιμετωπίζει, επισκέφθηκε στις 16.1.2007 τον Δρ. Πρωτοπαπά, ο οποίος την υπέβαλε σε ηλεκτρομυογράφημα (τεκμ.5). Αυτό έδειξε οξεία απονεύρωση στον πρόσθιο κνημιαίο. Στις 13.2.2007 υποβλήθηκε εκ νέου σε ηλεκτρομυογράφημα από τον ίδιο γιατρό, το οποίο έδειξε το ίδιο αποτέλεσμα (τεκμ.6). Επισκέφθηκε τον εναγόμενο 6 με 7 φορές μετά την εγχείρηση και σε καμία από αυτές δεν της αποκάλυψε τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν μετεγχειρητικά. Αντιθέτως, εξακολουθούσε να την διαβεβαιώνει ότι όλα βαίνουν καλώς και πως τα προβλήματα αυτά θα ξεπεραστούν με το χρόνο. Στις 7.2.2007 υπεβλήθηκε σε νέα μαγνητική τομογραφία (τεκμ.7), το αποτέλεσμα της οποίας ήταν η διαπίστωση πυκνής ενίσχυσης κοκκιοποίησης ιστού στον αριστερό πλάγιο επισκληρίδιο χώρο, στο επίπεδο του οσφυϊκού 4 και 5 σε συνάρτηση με συλλογή υγρού που συνάδει με αιμάτωμα, προκαλώντας ουσιώδη μάζα με αποτέλεσμα να μετακινηθεί ο σκληρός σάκος προς τα δεξιά. Παρουσίασε το αποτέλεσμα αυτής της μαγνητικής τομογραφίας στον εναγόμενο, ο οποίος την καθησύχασε εκ νέου ότι το πρόβλημα ήταν προσωρινό και θα το ξεπερνούσε. Στις 27.4.2007 υπεβλήθηκε εκ νέου σε μαγνητική τομογραφία (τεκμ.8) που έδειξε τα ίδια αποτελέσματα με την προηγούμενη. Όταν ο εναγόμενος εξέτασε και αυτή τη μαγνητική τομογραφία και πάλι της απέκρυψε την αλήθεια, παραπλανώντας την ότι το πρόβλημα θα ξεπεραστεί. Στις 18.5.2007 επισκέφθηκε και πάλι το Δρ. Πρωτοπαπά σε μια προσπάθειά της να ανακαλύψει την αιτία των προβλημάτων που αντιμετώπιζε μετά την εγχείρηση. Ο εν λόγω γιατρός, της ανάφερε ότι παρουσιάζει το σύνδρομο Cauda. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται η εισαγωγή της σε μεγάλο κέντρο αποκατάστασης στην Γερμανία αφού τέτοιο κέντρο δεν υπάρχει στην Κύπρο. Κατέθεσε το σχετικό πιστοποιητικό του Δρ. Πρωτοπαπά ημερομηνίας 18.5.2007 ως τεκμήριο
7. Ακολουθώντας τη συμβουλή του Δρ. Πρωτοπαπά, μετέβηκε στις 28.5.2007 στη Γερμανία στο Νοσοκομείο Asklipios Kliniken Schidautal όπου παρέμεινε για θεραπεία μέχρι τις 9.6.
8. Κατά την παραμονή της στο πιο πάνω Νοσοκομείο, ακολούθησε εντατικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας και ηλεκτροθεραπείας. Κατέθεσε ως τεκμήριο 11 σχετική ιατρική έκθεση που ετοιμάστηκε από το εν λόγω Νοσοκομείο, αναφορικά με την ιατρική της κατάσταση και την πορεία της αποθεραπείας της. Το πιο πάνω έγγραφο είναι συνταγμένο στα Γερμανικά και γι' αυτό κατέθεσε ως τεκμήριο 12, πιστή μετάφρασή του στα Ελληνικά που έγινε από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πριν τη μετάβασή της στη Γερμανία, ζήτησε πολλές φορές από τον εναγόμενο να την προμηθεύσει με σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό, αναφορικά με το είδος της επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε καθώς και το αποτέλεσμα της. Μετά από έντονες πιέσεις της προς τον εναγόμενο, τελικά της χορήγησε ιατρικό πιστοποιητικό που φέρει εκ λάθους ημερομηνία 15.4.2007 αφού ετοιμάστηκε μετά τις 15.5.2007 και γίνεται αναφορά σε αυτό για την κατάστασή της στις 15.5.2007 (τεκμ.13). Μετά την επιστροφή της στην Κύπρο, για πολλούς μήνες ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας και υδροθεραπείας σε συνεννόηση με τον εναγόμενο, χρησιμοποιώντας και ηλεκτρική συσκευή ηλεκτροδιέγερσης που είχε ενοικιάσει στη Γερμανία. Στις 14.9.2007 υπεβλήθηκε στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής σε ηλεκτρομυογράφημα, το οποίο έδειξε σοβαρή ενεργή αριστερή L5 ριζοπάθεια ή μυελοπάθεια στο ίδιο επίπεδο (τεκμ.14). Κατά τον Οκτώβριο του 2007, επισκέφθηκε γιατρούς στην Αθήνα για να λάβει συμβουλές σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετώπιζε. Οι εν λόγω γιατροί, της ανέφεραν ρητά ότι η ζημιά που της προκλήθηκε κατά τη διάρκεια της εγχείρησης ήταν μη αναστρέψιμη και μόνιμη. Στις 16.10.2007 υπεβλήθηκε εκ νέου σε μαγνητική τομογραφία (τεκμ.15), η οποία όσον αφορά τα νευρολογικά προβλήματα που αντιμετώπιζε, έδειξε τα ίδια προβλήματα με την προηγούμενη. Επίσης στις 2.4.2008, επισκέφθηκε τον νευροχειρουργό Δρ. Κιτρομήλη για να λάβει συμβουλές σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Ο εν λόγω γιατρός, της ανέφερε ότι τα πιο πάνω συμπτώματα προήλθαν κατά πάσα πιθανότητα από τη διεγχειρητική ρήξη της σκληράς μήνιγγας και την κακοποίηση των νευρικών στοιχείων καθώς και από την μετεγχειρητική συλλογή υγρών - αιματώματος που εξασκούσαν πιεστικά φαινόμενα. Κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Κιτρομήλη ως τεκμήριο
9. Στις 08.12.2008 υπεβλήθηκε σε νέα μαγνητική τομογραφία η οποία έδειξε τα ίδια αποτελέσματα (τεκμ.17). Στις 10.01.2009 επισκέφθηκε το Δρ. Αργυρόπουλο ο οποίος αφού την εξέτασε, της ετοίμασε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμ.18). Σύμφωνα με αυτό, ο εν λόγω ιατρός διαπίστωσε ότι στην προσπάθεια του εναγομένου να αφαιρέσει τον δίσκο, τραυμάτισε τη μήνιγγα με αποτέλεσμα να αρχίσει να τρέχει το νωτιαίο υγρό. Στην προσπάθειά του δε να αντιμετωπίσει την προκληθείσα επιπλοκή μόνος του, ο εναγόμενος της προκάλεσε ανεπανόρθωτη ζημία. Αναφέρει περαιτέρω ότι εφόσον παρουσίαζε τα πιο πάνω προβλήματα, ο εναγόμενος όφειλε να την είχε υποβάλει αμέσως μετά την εγχείρηση, σε μαγνητική τομογραφία και να την επαναχειρουργήσει το συντομότερο για αποκατάσταση της βλάβης στη μήνιγγα. Η ενάγουσα ανέφερε στην συνέχεια ότι μετά την καταχώριση της παρούσας αγωγής και αίτημα των συνηγόρων του εναγομένου, αποδέχτηκε να εξεταστεί από το Δρ. Αλεξόπουλο εκ μέρους της υπεράσπισης. Εξετάστηκε από τον εν λόγω ιατρό αλλά η ιατρική του έκθεση δόθηκε στους δικηγόρους της, 4 χρόνια μετά την εξέτασή της. Στις 25.7.2014 μετά από συμβουλή των δικηγόρων της, επισκέφθηκε το Δρ. Μανώλη Πετρίδη, νευροχειρουργό και χειρουργό σπονδυλικής στήλης στο American Medical Centre. Αφού την εξέτασε, της ετοίμασε σχετική ιατρική γνωμάτευση (τεκμ.21). Σύμφωνα με αυτή, ο εν λόγω ιατρός διαπίστωσε μεταξύ άλλων ότι προεγχειρητικά δεν παρουσίαζε οποιαδήποτε συμπτώματα ιππουριδικής βλάβης ενώ μετεγχειρητικά παρουσίασε σημαντική αιμορραγία στην περιοχή της επέμβασης με αποτέλεσμα την εγκατάσταση συνδρόμου ιππουρίδος. Αυτή σύμφωνα με τον εν λόγω ιατρό θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί σε σύντομο χρονικό διάστημα με νέα επέμβαση που όμως δεν έγινε ποτέ από τον εναγόμενο. Επίσης, ο εν λόγω ιατρός αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της επέμβασης, είχε υποστεί από τον εναγόμενο ρήξη μήνιγγος. Ήταν επιπλέον η θέση της ενάγουσας ότι ο εναγόμενος δεν την προειδοποίησε ότι η εγχείρηση στην οποία την υπέβαλε ενείχε τον κίνδυνο να υποστεί τις ζημιές που τελικά υπέστη. Αν γνώριζε τους εν λόγω κινδύνους δεν θα αποδεχόταν να υποβληθεί στην επίδικη εγχείρηση. Ο εναγόμενος, την συμβούλεψε και την πίεσε να υποβληθεί πάραυτα στην εγχείρηση ενώ θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που είχε ακολουθώντας συντηρητική αγωγή. Επίσης, ο εναγόμενος δεν της αποκάλυψε μετά την εγχείρηση το πρόβλημα που δημιουργήθηκε και δεν της συνέστησε να προβεί αμέσως σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Δεν έλαβε ως εκ τούτου οποιαδήποτε διορθωτικά μέτρα ενώ και η ίδια βασιζόμενη στις διαβεβαιώσεις του δεν αποτάθηκε έγκαιρα σε άλλο νευροχειρουργό. Ένεκα των πιο πάνω, η ενάγουσα υπέστη προσωπικές και σωματικές ζημιές οι οποίες είναι μόνιμες. Υποφέρει από σοβαρά προβλήματα τα οποία έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής της και της προκαλούν πόνο, ταλαιπωρία και έξοδα. Ισχυρίστηκε ότι πριν την εγχείρηση, ήταν ένα πολύ δραστήριο και κοινωνικό άτομο που εξασκούσε με ζήλο το επάγγελμά της κάτι που δεν μπορεί να πράξει σήμερα. Στις λεπτομέρειες των ζημιών που έχει υποστεί, ανέφερε συγκεκριμένα τα πιο κάτω:
10. Πτώση άκρου ποδός αριστερά (αδυναμία ραχιαίας κάμψης του ποδός). Κατηργημένο αντανακλαστικό επιγονατίδας Laseque 30 μοίρες αριστερά, μειωμένη ισχύς αριστερού άκρου, μειωμένη θερμοαισθησία, μειωμένη παλλαισθησία και μεγάλου βαθμού υπαισθησία του αριστερού κάτω άκρου.
11. Τέλεια αναισθησία του μικρού και μεγάλου χείλους του αιδοίου αριστερά, των πρωκτικών σφικτήρων αριστερά και παρουσιάζει αδυναμία ελέγχου των σφικτήρων.
12. Νευρογενή κύστη (η ούρηση γίνεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα 3 - 4 ωρών χωρίς αίσθηση και με πίεση στους κοιλιακούς μυς) και αυτόνομη ατονική λειτουργία του ορθού (κατακράτηση σκληρών κοπράνων).
13. Αδυναμία να περπατά κανονικά (σέρνει το πόδι της και δεν έχει ισορροπία πέφτοντας συχνά στο έδαφος) ενώ αδυνατεί να περπατά σε ανώμαλο έδαφος ή να τρέξει. Στερήθηκε της δυνατότητας ακόμη και να κρατά τα δυο παιδιά της όταν αυτά ήταν σε μικρή ηλικία.
14. Πολύ συχνά ξυπνά τις νύχτες υποφέροντας από κράμπες στο πόδι. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να συμβεί και την ημέρα και για το λόγο αυτό παίρνει φαρμακευτική αγωγή.
15. Δεν έχει οποιαδήποτε αίσθηση αναφορικά με το πότε πρέπει να πάει στην τουαλέτα για να ουρήσει ενώ πολύ συχνά έχει απώλεια ούρων όταν φταρνιστεί, βήξει ή κάνει οποιαδήποτε απότομη κίνηση. Οι κενώσεις γίνονται ακανόνιστα κάθε 2 - 3 μέρες και κάποτε 5 - 6 φορές την ημέρα. Δεν μπορεί να ελέγξει τα αέρια του παχέος εντέρου κάτι που δυσχεραίνει την κοινωνικοποίησή της. Στο σεξουαλικό τομέα, τόσο η διάθεσή της όσο και η ικανοποίησή της είναι αισθητά μειωμένες έως ανύπαρκτες. Λόγω της ιππουριδικής συνδρομής, παρουσιάζει διαταραχές σεξουαλικότητας. Η ζωή της ενάγουσας κατά την ίδια, έχει αλλάξει για πάντα. Εισήλθε στο χειρουργείο με μούδιασμα στο πόδι και μικρή πτώση ποδός και εξήλθε απ' αυτό με μόνιμα προβλήματα υγείας που αφορούν όχι μόνο το πόδι αλλά και την ούρηση, την αφόδευση, και την σεξουαλική της ζωή. Καθημερινά η ρουτίνα που πρέπει να ακολουθεί για να μειώσει τις πιθανότητες ατυχημάτων, είναι πολλές φορές αβάστακτη ψυχολογικά και πάντα χρονοβόρα και δαπανηρή. Ήταν επιπλέον η θέση της ενάγουσας ότι η ψυχολογική της κατάσταση δεν της επέτρεψε να συνεχίσει να εργάζεται στον Αντικαρκινικό Σύνδεσμο Κύπρου όπου ασκούσε την ειδικότητα του συμβουλευτικού ψυχολόγου που ήταν το επάγγελμά της και στο οποίο είχε προαχθεί σε υπεύθυνη υπηρεσίας. Από τις 15.09.2008, εργάζεται στο υπουργείο εργασίας ως λειτουργός εργασίας μια δουλειά που δεν της παρέχει ιδιαίτερη ικανοποίηση με χαμηλότερο μισθό και χωρίς ιδιαίτερες προοπτικές ανέλιξης. Ισχυρίστηκε επίσης ότι θα υπόκειται και στο μέλλον σε ιατρικά και άλλα έξοδα όπως έξοδα φυσιοθεραπείας, υδροθεραπείας, ουρολογικών εξετάσεων και ψυχολογικής στήριξης. Επισκέπτεται επιπλέον κατά διαστήματα νευρολόγο του Ινστιτούτου Γενετικής για την παρακολούθησή της. Όπως της ανέφεραν οι θεράποντες ιατροί της θα πρέπει να υποβάλλεται συνεχώς σε παρακολούθηση και θεραπείες για να μην επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάστασή της. Σίγουρα στο μέλλον λόγω της πτώσης άκρου ποδός θα δημιουργηθούν μυοσκελετικά προβλήματα. Επιπλέον το ουροποιητικό και γαστρεντερικό της σύστημα, είναι πολύ πιο ευάλωτα λόγω του τρόπου που γίνονται σήμερα οι λειτουργίες τους. Στην αντεξέταση, η ενάγουσα αρνήθηκε ότι τα προβλήματα στο πόδι της εμφανίστηκαν πολύ νωρίτερα από τα Χριστούγεννα του
16. Επέμενε ότι μόλις δύο βδομάδες πριν την εγχείρηση, είχε πόνο στον σπόνδυλο και αριστερό πόδι καθώς και μούδιασμα στα δάκτυλα του αριστερού ποδιού. Σήμερα μετά την εγχείρηση δεν νιώθει καθόλου το αριστερό της πόδι στα σημεία που είχε τον πόνο. Ο πόνος όμως στην σπονδυλική στήλη, δέχθηκε ότι υποχώρησε. Με τον Δρ. Παπαναστασίου δεν συζήτησε το ενδεχόμενο εγχείρησης. Της είπε να κάνει MRI και να τον δει σε μια βδομάδα. Επειδή τα αποτελέσματα του MRI βγήκαν νωρίτερα, θεώρησε καλό να δει στο μεταξύ νευρολόγο. Δεν είδε τον Δρ. Παπαναστασίου την επόμενη βδομάδα γιατί είχε στο μεταξύ χειρουργηθεί από τον εναγόμενο, ο οποίος της είπε ότι έπρεπε επειγόντως να προχωρήσει στην επέμβαση. Όμως κανένας από τους υπολοίπους γιατρούς που την είδαν δεν της είπε ότι χρειαζόταν επειγόντως εγχείρηση. Μάλιστα ο νευρολόγος Δρ. Πρωτοπαπάς αφού είδε το MRI, της συνέστησε να πάει στο ραντεβού της με τον νευροχειρουργό Δρ. Παπαναστασίου. Αυτή όμως ζήτησε να δει βλακωδώς όπως είπε, ακόμη ένα νευροχειρουργό για να πάρει επιπλέον μια γνώμη. Όταν επισκέφθηκε τον εναγόμενο, αυτός της είπε ότι πρέπει να εγχειριστεί άμεσα, πράγμα που έγινε την επομένη. Η ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος δεν της ανέφερε στην συνάντηση στο γραφείο του στις 5.1.07, οτιδήποτε για τους κινδύνους της επέμβασης. Αντιθέτως, την διαβεβαίωσε ότι έχει κάνει πολλές παρόμοιες εγχειρήσεις και ότι ήταν ρουτίνα γι' αυτόν. Την επομένη 6.1.07 όταν μπήκε στον θάλαμο, η νοσοκόμα της έδωσε το τεκμήριο 4 και της είπε ότι πρέπει να το υπογράψει προκειμένου να γίνει η εγχείρηση. Υπέγραψε χωρίς να το διαβάσει και χωρίς κανένας να της εξηγήσει τι περιλάμβανε το έγγραφο αυτό. Ισχυρίστηκε ότι παραπονέθηκε ότι δεν είχε αίσθηση πότε ήθελε να ουρήσει στις 7.1.
17. Αρνήθηκε ότι ούρησε φυσιολογικά στις 6.1.07 μετά την εγχείρηση. Ανέφερε ότι είχε υπερχειλίσει η κύστη από τους ορούς για αυτό και ούρησε. Επέμενε όμως ότι δεν αισθανόταν πότε ήθελε να ουρήσει. Στις 8.1.07 της έβαλαν καθετήρα, ο οποίος έβγαλε 1000 ml ούρα τα οποία κατακρατούσε για δύο ημέρες. Αρνήθηκε επίσης ότι ανέφερε στον εναγόμενο ακράτεια ούρων κατά την γέννηση του παιδιού της μετά από επισκληρίδιο νάρκωση. Της υπεβλήθη ότι είχε ιππουριδική συνδρομή πριν την εγχείρηση. Αρνήθηκε τον ισχυρισμό παραπέμποντας σε όλες τις προεγχειρητικές εξετάσεις, οι οποίες δεν έδειξαν κάτι τέτοιο. Ούτε είχε πριν την επέμβαση, τα μετεγχειρητικά συμπτώματα που παρουσιάστηκαν μετά. Απλά πονούσε την μέση της και μούδιαζε το πόδι της. Δεν είχε όμως τα προβλήματα που εμφανίστηκαν μετεγχειρητικά. Κατά τις επισκέψεις της στον εναγόμενο μετά την εγχείρηση, αυτός προσπαθούσε να την καθησυχάσει λέγοντας της ότι τα συμπτώματα θα ξεπεραστούν με τον χρόνο κάτι όμως που δεν έγινε. Τέλος, η ενάγουσα ανέφερε ότι όταν αποφάσισε να πάει στην Γερμανία, ζητούσε επανειλημμένως ιατρικό πιστοποιητικό από τον εναγόμενο αλλά αυτός αμελούσε να τις δώσει. Μετά από πάρα πολλές πιέσεις, της έδωσε τελικά το πιστοποιητικό που κατέθεσε ως τεκμήριο
18. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε ο σύζυγος της ενάγουσας Πάρης Πιερίδης. Επανέλαβε στη γραπτή του κατάθεση (έγγραφο 2), την εκδοχή της ενάγουσας σε σχέση με το πρόβλημα που αντιμετώπισε όταν επισκέφθηκαν τον εναγόμενο στο ιατρείο του. Ανέφερε επίσης ότι κατά την εγχείρηση, ο ίδιος ανέμενε έξω από το χειρουργείο. Εκεί του αναφέρθηκε από την αναισθησιολόγο ότι η εγχείρηση ήταν αρκετά δύσκολη και γι' αυτό διήρκησε τόση πολλή ώρα. Στο δωμάτιο του νοσοκομείου όταν η ενάγουσα ξύπνησε, του παραπονέθηκε ότι δεν μπορούσε να κινήσει τα δάκτυλα του αριστερού ποδιού της ούτε να μετακινήσει το πέλμα. Ο εναγόμενος την επισκέφθηκε αργά το βράδυ της ίδιας ημέρας, λέγοντας πως όλα πήγαν καλά. Η ενάγουσα του παραπονέθηκε για τα πιο πάνω αλλά ο εναγόμενος την καθησύχασε ότι τα προβλήματα αυτά θα υποχωρήσουν με την πάροδο των ημερών. Επιπλέον μετά την εγχείρηση, η ενάγουσα κατά το μάρτυρα δεν είχε αίσθηση αναφορικά με το πότε ήθελε να ουρήσει και παρουσίασε πρόβλημα με την αφόδευσή της. Τους επόμενους μήνες επισκέπτονταν μαζί με την σύζυγό του τον εναγόμενο. Σε όλες τις συναντήσεις, η ενάγουσα παραπονιόταν για τα συμπτώματα που παρουσίασε μετά την εγχείρηση και ο εναγόμενος την καθησύχαζε λέγοντας της ότι είναι θέμα χρόνου αυτά να εκλείψουν εντελώς. Όμως όσο περνούσε ο καιρός και τα συμπτώματα δεν υποχωρούσαν, άρχισαν να ανησυχούν ότι κάτι δεν πήγε καλά με την εγχείρηση αφού τα συμπτώματα αυτά εμφανίστηκαν αμέσως μετά την επέμβαση και δεν υπήρχαν προηγουμένως. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η ζωή τους άλλαξε ριζικά μετά την εγχείρηση. Επισκέφτηκαν πολλούς γιατρούς σε μια προσπάθεια να εντοπίσουν ποιο ήταν το πρόβλημα και αν μπορούσε να διορθωθεί. Δυστυχώς μέχρι και σήμερα, τα συμπτώματα που παρουσιάστηκαν μετά την εγχείρηση δεν έχουν υποχωρήσει και όπως τους έχει λεχθεί από τους ειδικούς θα είναι μόνιμης φύσης. Η ενάγουσα δεν νιώθει σχεδόν τίποτε ενδοκολπικά με αποτέλεσμα η σεξουαλική ζωή τους να είναι ανύπαρκτη. Τα οικονομικά τους έχουν επηρεαστεί επίσης σε μεγάλο βαθμό από τα χρήματα που δόθηκαν για διάφορες θεραπείες. Υποχρεώθηκαν ακόμα να μετακομίσουν σε άλλο διαμέρισμα σε ισόγειο πολυκατοικίας για διευκόλυνση της ενάγουσας. Όλα τα πιο πάνω προβλήματα κατά τον μάρτυρα, επηρέασαν την προσωπικότητα της συζύγου του, η οποία λόγω των καθημερινών δυσκολιών που αντιμετωπίζει και το πόνο που έχει στο πόδι της, είναι πολύ νευρική, ευέξαπτη και καταθλιπτική. Δεν έχει ιδιαίτερη διάθεση για κοινωνική ζωή και ξαπλώνει πολύ νωρίς το βράδυ αφού το πόδι της κουράζεται. Αντεξεταζόμενος, διαφώνησε με εισήγηση ότι η κατάσταση της συζύγου του βελτιώθηκε μετά την εγχείρηση. Επέμενε ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει με την ούρηση, αφόδευση και ενδοκολπικά δεν υπήρχαν προεγχειρητικά. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι παρουσιάστηκαν προβλήματα στο πόδι της που παθαίνει συχνές κράμπες δεν μπορεί να κινήσει κάποια δάκτυλα και χάνει την ισορροπία της. Αρνήθηκε ότι τα προβλήματα αυτά πιθανόν να προήλθαν από επισκληρίδιο αναισθησία κατά την καισαρική τομή, στην οποία υπεβλήθη η ενάγουσα κατά την γέννηση των παιδιών της. Διαφώνησε επίσης ότι τα σεξουαλικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το ζευγάρι, είναι αποτέλεσμα της γέννας με καισαρική. Ισχυρίστηκε ότι πριν την επίδικη εγχείρηση, η σεξουαλική τους ζωή, ήταν απόλυτα φυσιολογική. Του επιδείχθηκε το τεκμήριο 4, το οποίο φέρει την υπογραφή της συζύγου του και στο οποίο αναγράφεται ότι της έχουν εξηγηθεί λεπτομερώς οι κίνδυνοι για την εγχείρηση. Ο μάρτυρας επέμενε όμως ότι παρά την πιο πάνω δήλωση, ο εναγόμενος δεν εξήγησε στον ίδιο και την σύζυγο του, τα προβλήματα και τους κινδύνους της επέμβασης. Αντιθέτως, τους ανέφερε ότι ήταν μια απλή για τον ίδιο επέμβαση. Ως Μ.Ε.3 κατέθεσε ο γιατρός - Γυναικολόγος Δρ. Πόλυς Μίτσιγγας. Σύμφωνα με την γραπτή του δήλωση (έγγραφο 3), γνωρίζει την ενάγουσα την οποία παρακολουθούσε ως γυναικολόγος από την νεαρή της ηλικία μέχρι και σήμερα. Την παρακολουθούσε κατά τη διάρκεια και των δυο κυήσεων της και την υπέβαλε σε ισάριθμες χειρουργικές επεμβάσεις σε καισαρική τομή για τη γέννηση των δυο παιδιών της. Και οι δυο κυήσεις της ενάγουσας ήταν κατά το μάρτυρα απόλυτα φυσιολογικές χωρίς καμία απολύτως επιπλοκή. Οι δύο εγχειρήσεις καισαρικής τομής, έγιναν με επισκληρίδιο νάρκωση στις 2.9.2003 και στις 22.08.
19. Όπως έχει πληροφορηθεί από την ενάγουσα, υποβλήθηκε το 2007 σε εγχείρηση σπονδύλου από τον εναγόμενο που είχε ως αποτέλεσμα να παρουσιάσει διάφορα μετεγχειρητικά συμπτώματα όπως μεταξύ άλλων προβλήματα με την ούρησή της. Η ενάγουσα τον πληροφόρησε επίσης για την θέση του εναγομένου ότι το πρόβλημα ακράτειας ούρων, παρουσιάστηκε μετά τη δεύτερη καισαρική τομή. Σε σχέση με το θέμα αυτό, ο μάρτυρας ανέφερε ότι και στις δυο καισαρικές τομές, η μετεγχειρητική πορεία της ενάγουσας ήταν απόλυτα φυσιολογική χωρίς να παρουσιαστεί οποιοδήποτε πρόβλημα. Ήταν κατηγορηματικός ότι η ενάγουσα ουδέποτε παρουσίασε ακράτεια ούρων και ουδέποτε του παραπονέθηκε ή του ανέφερε ότι έχει οποιανδήποτε ακράτεια ούρων μετά τις καισαρικές τομές που την υπέβαλε και πριν την επέμβαση στην οποία υπεβλήθηκε από τον εναγόμενο το
20. Ο μάρτυρας επεσύναψε επίσης ως τεκμήριο, αντίγραφο του ιατρικού φακέλου της ενάγουσας (τεκμ.56), στον οποίο κατά τον ισχυρισμό του πουθενά δεν αναφέρεται ότι η ενάγουσα παρουσίασε πρόβλημα ακράτειας ούρων. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι στις καισαρικές, πάντα βλέπει τις ασθενείς 15 μέρες μετά που θα επιστρέψουν στο σπίτι τους για να αφαιρέσει τις ραφές και να ελέγξει την πιθανότητα επιπλοκών από την εγχείρηση. Στην περίπτωση της ενάγουσας δεν δημιουργήθηκε κανένα πρόβλημα. Στις 3.10.06 και ενώ πέρασαν 40 ημέρες μετά την καισαρική, έκανε στην ενάγουσα το τεστ Παπανικολάου και ήταν απολύτως καλά. Της έδωσε συγκατάθεση για σεξουαλική ζωή και οδηγίες για την αντισύλληψη που θα έπαιρνε. Επρόκειτο για φυσιολογική γυναίκα όπως είπε χωρίς προβλήματα ακράτειας ούρων. Δεν γνωρίζει αν παρουσίασε προβλήματα δισκοπάθειας τον Δεκέμβριο του
21. Ο ίδιος την είδε ξανά στις 7.5.
22. Οι δύο καισαρικές έγιναν στην ενάγουσα με επισκληρίδιο αναισθησία. Διευκρίνισε ότι με την πιο πάνω μέθοδο δεν τοποθετείται αναισθητικό στην σπονδυλική στήλη αλλά στην επισκληρίδιο περιοχή. Τόσο στις καισαρικές όσο και σε άλλες επεμβάσεις, υπάρχει μια πιθανότητα ο ασθενής να δυσκολευτεί να ουρήσει αλλά αυτό είναι προσωρινό και μετά από λίγες ώρες επανέρχεται. Ο ίδιος ουδέποτε έχει ακούσει να συμβεί μόνιμο πρόβλημα ούρησης μετά από καισαρική γέννα ούτε από συναδέλφους του που έκαναν εκατοντάδες καισαρικές. Όσον αφορά όμως την ενάγουσα, ήταν κατηγορηματικός ότι δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα με την ούρηση της σε καμία από τις δύο καισαρικές στις οποίες υποβλήθηκε. Όταν τον επισκέφθηκε ξανά το 2008, του ανέφερε τα προβλήματα ούρησης μετά την εγχείρηση στην οποία την υπέβαλε ο εναγόμενος και ότι δεν είχε καθόλου σεξουαλική ζωή. Της έκανε το τεστ Παπανικολάου και διαπίστωσε και ο ίδιος ότι δεν είχε αίσθηση στην περιοχή του κόλπου. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι μέχρι και τον Οκτώβριο του 2006 που είδε την ενάγουσα, αυτή ήταν απολύτως καλά. Ότι έγινε θα πρέπει κατά τον ίδιο να εντοπιστεί μετά τον Οκτώβριο του
23. Ως Μ.Ε.4 κατέθεσε ο Νευρολόγος Δρ. Μιχάλης Πρωτοπαπάς. Εξήγησε αρχικά την διαφορά μεταξύ νευρολόγου και νευροχειρουργού. Ανέφερε ότι οι νευρολόγοι ασχολούνται με ένα ευρύ φάσμα νευρολογικών παθήσεων ενώ οι νευροχειρουργοί κατά κανόνα, χειρουργούν ευρήματα στο νευρικό κεντρικό σύστημα αλλά και στην σπονδυλική στήλη που επηρεάζει το περιφερειακό νευρικό σύστημα. Ο μάρτυρας εργάζεται στο Αρεταίειο Νοσοκομείο όπου τον επισκέφθηκε η ενάγουσα στις 5.1.07, παραπονούμενη για πόνο στην περιοχή της μέσης με επέκταση στο αριστερό κάτω άκρο. Κατά την εξέταση, διαπίστωσε ότι είχε πάρεση (αδυναμία) του πρόσθιου κνημιαίου μυός. Η ενάγουσα είχε μαζί της μαγνητική τομογραφία την οποία του έδειξε. Του έκανε όπως είπε εντύπωση, το εύρος της ρήξης του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Της ανέφερε ότι πρέπει να ζητήσει νευροχειρουργική άποψη και ότι κατά την κρίση του θα έπρεπε να χειρουργηθεί όσον το δυνατόν πιο σύντομα. Αναγνώρισε το ιατρικό πιστοποιητικό που εξέδωσε (τεκμ.3), στο οποίο παρατίθενται τα πιο πάνω ευρήματα του. Αναφέρεται επίσης στο πιο πάνω πιστοποιητικό ότι η ενάγουσα επισκέφθηκε στην συνέχεια τον εναγόμενο, ο οποίος την χειρούργησε την επομένη ημέρα. Η ενάγουσα κατά την ιατρική εξέταση δεν του ανέφερε συμπτώματα που να οδηγούν σε υποψία ιππουριδικής συνδρομής. Δεν την εξέτασε για κάτι τέτοιο γιατί δεν υπήρχε λόγος και επιπλέον πρόκειται για ειδική εξέταση που δεν ενδείκνυται αν δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ιππουριδικής συνδρομής. Μετά την εισήγηση του να ζητήσει νευροχειρουργική άποψη, η ενάγουσα τον ρώτησε ποιο νευροχειρουργό να επισκεφθεί. Επειδή το παραπεμπτικό για την μαγνητική τομογραφία ήταν από τον νευροχειρουργό Δρ. Παπαναστασίου, της είπε να ζητήσει την δική του άποψη. Η ενάγουσα παρόλα αυτά επισκέφθηκε τον εναγόμενο για να έχει όπως του είπε μια δεύτερη γνώμη. Στην συνέχεια ο μάρτυρας πληροφορήθηκε ότι η ενάγουσα χειρουργήθηκε την επομένη μέρα από τον εναγόμενο. Μετά την εγχείρηση στις 8.1.07, ο εναγόμενος του ζήτησε να δει την ενάγουσα στο νοσοκομείο γιατί είχε πρόβλημα με την ούρηση της. Αφού την είδε, του παραπονέθηκε ότι δεν μπορούσε να ουρήσει. Έδωσε οδηγίες να τοποθετηθεί ουροκαθετήρας και έτσι αφαιρέθηκε μια μεγάλη ποσότητα ούρων γύρω στα 1000 ml. Ρωτήθηκε αν μπορεί να εξηγήσει τις σημειώσεις των νοσηλευτών ότι η ενάγουσα ούρησε φυσιολογικά στις 6.1.07 μετά την εγχείρηση. Απάντησε ότι είτε υπήρχαν πολλά ούρα στην κύστη και διέφυγαν με αυτοματισμό, είτε όντως είχε ουρήσει μετεγχειρητικά αλλά στην συνέχεια προέκυψε κάτι που δεν της επέτρεπε να ουρήσει φυσιολογικά. Όμως ήταν η θέση του μάρτυρα ότι στις 8.1.07 υπήρχε ξεκάθαρο πρόβλημα στην ούρηση της ενάγουσας. Είδε αρκετές φορές την ενάγουσα μετά που βγήκε από το νοσοκομείο. Την υπέβαλε σε δύο ηλεκτρομυογραφήματα (τεκμ.5&6). Διαπίστωσε μια βλάβη στην Ο5 ρίζα ενώ στο σφιγκτήρα υπήρχαν στοιχεία επανευρώσεως που δείχνει ένδειξη για προσπάθεια αποκατάστασης της βλάβης. Ο λόγος που προέβηκε σε αυτά τα δύο ηλεκτρομυογραφήματα, ήταν γιατί η ενάγουσα παραπονιόταν για πάρεση στο πρόσθιο κνημιαίο και για ακράτεια κοπράνων. Θεώρησε ως εκ τούτου αναγκαίο να εξετάσει τον πρωκτό και τον σφιγκτήρα. Τα συμπτώματα αυτά, η μάρτυρας δεν του τα ανέφερε όταν τον επισκέφθηκε πριν την εγχείρηση. Στην συνέχεια εξέδωσε το πιστοποιητικό (τεκμ.10), σύμφωνα με το οποίο η ενάγουσα παρουσίασε μετεγχειρητικά ιππουριδικό σύνδρομο και ως εκ τούτου επιβαλλόταν η εισαγωγή της σε μεγάλο κέντρο αποκατάστασης στην Γερμανία. Σε ερώτηση κατά πόσον οι επιπλοκές ήταν φυσικό επακόλουθο της ρήξης μεσοσπονδύλιου δίσκου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε να υπάρχουν τα συμπτώματα προεγχειρητικά. Από την στιγμή που η ασθενής ανέφερε ότι μετεγχειρητικά παρουσιάστηκαν τα συμπτώματα, σημαίνει ότι στο διάστημα αυτό έγινε ότι έγινε. Σε ερώτηση πως μπορεί να δημιουργηθεί ιππουριδικό σύνδρομο μετεγχειρητικά παρότι δήλωσε ότι δεν είναι ειδικός νευροχειρουργός, απάντησε ότι πρέπει για κάποιο λόγο να ασκήθηκε πίεση πάνω στον κώνο που να προκάλεσε την επιπλοκή. Τέλος ανέφερε ότι ο εναγόμενος δεν εκδιώχθηκε αλλά σε κάποιο στάδιο αποχώρησε οικειοθελώς από το Αρεταίειο νοσοκομείο. Στην αντεξέταση, ο μάρτυρας επανέλαβε ότι κατά την πρώτη εξέταση της ενάγουσας, της ανέφερε ότι έπρεπε να χειρουργηθεί. Σε ερώτηση αν ο ίδιος διαπιστώνει από τα ιατρικά πιστοποιητικά κατά πόσον έγινε κάποιο λάθος στην εγχείρηση εκ μέρους τους εναγομένου, απάντησε ότι δεν είναι της ειδικότητας του και δεν μπορεί να τοποθετηθεί επί του θέματος. Σχολιάζοντας το πιστοποιητικό του κέντρου αποκατάστασης στην Γερμανία (τεκμ.12), ισχυρίστηκε ότι σε αυτό αναφέρεται βελτίωση των πόνων και της αδυναμίας στο πόδι αλλά σε σχέση με τα άλλα μετεγχειρητικά προβλήματα που ανέφερε η ασθενής δεν υπήρξε βελτίωση. Αναφορικά με τα ευρήματα του μαγνητικού τομογράφου (τεκμ.2), δέχθηκε ότι αναφέρει ενδεικτική πίεση στην μήνιγγα. Δεν το σημείωσε στο πιστοποιητικό του (τεκμ.3) γιατί κατά την άποψη του η εγχείρηση θα έπρεπε να γίνει λόγω αδυναμίας του κάτω άκρου ποδός και συμπίεσης της ρίζας του νεύρου. Αντιθέτως σε περιπτώσεις ιππουριδικής συνδρομής, η εγχείρηση πρέπει να γίνει άμεσα και όχι πέραν των 12 ωρών από τα συμπτώματα. Σε τελική ανάλυση, αυτός που πρέπει να αποφασίσει αν θα γίνει εγχείρηση είναι ο νευροχειρουργός. Στα ηλεκτρομυογραφήματα του, αναφέρει βελτίωση στην επανεύρωση του σφιγκτήρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε το σύνδρομο της ιππουρίδας. Τα στοιχεία επανευρώσεως που κατέγραψε τότε, σταμάτησαν να υπάρχουν σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται πλέον για ντε φάκτο κατάσταση και ότι το πρόβλημα παραμένει. Δέχθηκε ότι το μεγάλο πρόβλημα της ενάγουσας ήταν η ρήξη του μεσοσπονδύλιου δίσκου. 'Όμως, ο ίδιος ως ιατρός αντιλαμβάνεται ότι όταν η ενάγουσα λέει ότι πριν την εγχείρηση ήταν καλά και μετεγχειρητικά χειροτέρεψε, αυτό σημαίνει ότι κάτι συνέβη στην εγχείρηση που επιδείνωσε την κατάσταση της. Επανεξεταζόμενος, επανέλαβε ότι η ενάγουσα δεν του ανέφερε προεγχειρητικά ότι είχε πρόβλημα στον σφιγκτήρα. Η κήλη υπάρχει πιθανότητα να τραυματίσει την μήνιγγα αλλά στην προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία δεν φαίνεται να είναι τραυματισμένος ο μηνιγγικός σάκος. Αναφέρεται μόνον πίεση χωρίς να μιλά ξεκάθαρα για τραυματισμό της μήνιγγας. Η άσκηση πίεσης είναι κάτι διαφορετικό κατά τον μάρτυρα από τον τραυματισμό. Στην συνέχεια κατέθεσε ως Μ.Ε.5 ο νευροχειρουργός Νικόλας Κιτρομήλης, ο οποίος διατηρεί ιατρείο στην κλινική Ευαγγελίστρια. Ανέφερε ότι είναι Πρόεδρος της Νευροχειρουργικής Εταιρείας Κύπρου και έχει διενεργήσει πάρα πολλές εγχειρήσεις. Συγκεκριμένα έχει διενεργήσει πάνω από 10 χιλιάδες εγχειρήσεις και έχει παραστεί σε περισσότερες από 30 χιλιάδες. Η ενάγουσα προσήλθε στο γραφείο του για εξέταση, αναφέροντας κάποιες μετεγχειρητικές επιπλοκές. Συνέταξε ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμ.16), στο οποίο γίνεται αναφορά στο ιατρικό ιστορικό της ενάγουσας και στα μετεγχειρητικά της συμπτώματα. Ως τελικό συμπέρασμα μετά την εξέταση, ο μάρτυρας αναφέρει στο εν λόγω πιστοποιητικό ότι η ιππουριδική συνδρομή προήλθε κατά πάσαν πιθανότητα από την διεγχειρητική ρήξη της σκληράς μήνιγγας και την κακοποίηση νευρικών στοιχείων και/ή από την μετεγχειρητική συλλογή υγρών/αιματώματος που εξασκούσαν πιεστικά φαινόμενα. Ο ίδιος δεν μπορεί να γνωρίζει αν τα συμπτώματα για τα οποία παραπονείτο η ενάγουσα προϋπήρχαν της εγχείρησης. Η ενάγουσα όμως του ανέφερε ότι εμφανίστηκαν μετεγχειρητικά. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι στην περίπτωση της ενάγουσας, η εγχείρηση γίνεται για να αφαιρεθεί η πίεση από τα νευρικά στοιχεία. Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου που είχε η ενάγουσα, σημαίνει στην ουσία ότι ο μεσοσπονδύλιος δίσκος προεξείχε μεταξύ των δύο σπονδυλικών σωμάτων. Επρόκειτο για περίπτωση ευμεγέθους κήλης η οποία εφάπτετο του μηνιγγικού σάκου. Αρχικά μπορεί να αντιμετωπιστεί με συντηρητική αγωγή. Αν όμως η κήλη προκαλεί κλινικά συμπτώματα που είναι επικίνδυνα για την ζωή του ασθενούς, τότε πρέπει άμεσα ο ασθενής να χειρουργηθεί. Σε ερώτηση κατά πόσον η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου μπορεί να τραυματίσει την μήνιγγα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο μετά από κήλη που οφείλεται σε μετατραυματική αιτιολογία. Για κήλη που οφείλεται σε εκφυλιστική αιτιολογία όπως ήταν η περίπτωση της ενάγουσας, ο ίδιος δεν έχει δει ποτέ να συμβεί κάτι τέτοιο. Σχολιάζοντας το τεκμήριο 13 που είναι πιστοποιητικό του εναγομένου για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η εγχείρηση, ισχυρίστηκε ότι η αναφορά σε μηνιγγοραφή σημαίνει ότι κατά την επέμβαση, έγινε ρήξη μήνιγγας. Χαρακτήρισε την αφαίρεση της κήλης ως επικίνδυνη επέμβαση γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να τραυματιστεί η μήνιγγα και τα υπόλοιπα νευρικά στοιχεία. Η επέμβαση αυτή διαρκεί 1 με ½ ώρα. Οι συνήθεις επιπλοκές είναι οι μολύνσεις του τραύματος και των νευρικών στοιχείων και μετά οι κακώσεις στα νευρικά στοιχεία. Υπάρχει κατά τον μάρτυρα πάντα ο κίνδυνος από λάθος του ιατρού να γίνει ρήξη της μήνιγγας. Πρόκειται όμως για ιάσιμη περίπτωση αν γίνει συρραφή της μήνιγγας. Μέσα στην μήνιγγα υπάρχουν οι ρίζες των νεύρων και νωτιαίο υγρό. Αν ο γιατρός διαπιστώσει κατά το χειρουργείο ρήξη της μήνιγγας τότε θα πρέπει να προβεί άμεσα σε συρραφή της. Στην υπό κρίση περίπτωση για να αναφέρεται συρραφή της μήνιγγας σημαίνει ότι υπήρξε ρήξη κατά την εγχείρηση. Κατά την κλινική εξέταση της ενάγουσας, διαπίστωσε και ο ίδιος τα μετεγχειρητικά συμπτώματα της ιππουριδικής συνδρομής για τα οποία παραπονείτο. Η ιππουρίδα κατά τον μάρτυρα που αποκαλείται και με τον λατινικό όρο cauda, είναι το μέρος της οσφυϊκής μοίρας στην οποία συμπεριλαμβάνονται οι ρίζες των νεύρων. Ονομάστηκε έτσι από την αρχαιότητα γιατί μοιάζει με την ουρά του αλόγου. Όταν υπάρχει κάκωση σε οποιοδήποτε μέρος της ιππουρίδας, δημιουργούνται κινητικά προβλήματα καθώς και αισθητικά στο περινέο και τους σφιγκτήρες της ούρησης και αφόδευσης. Αυτή η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιατρικά ως ιππουριδική συνδρομή. Εφόσον κατά τον μάρτυρα δεν υπήρχαν τέτοια συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής πριν την εγχείρηση, τότε πιθανόν αυτή να προήλθε από την χειρουργική επέμβαση. Δεν μπορεί να έγινε από τον τραυματισμό της μήνιγγας, ο οποίος από μόνος του δεν προκαλεί πρόβλημα. Η κάκωση των νευρικών στοιχείων προκαλεί την ιππουριδική συνδρομή και στην υπό κρίση περίπτωση, προήλθε από την κάκωση των ριζών είτε άμεσα είτε έμμεσα. Άμεσα αν κατά την εγχείρηση γίνει από λάθος κάκωση των νευρικών στοιχείων ή έμμεσα αν μετεγχειρητικά υπάρχει πίεση από αιμάτωμα. Σε περίπτωση που μετά από τέτοια εγχείρηση, ασθενής παραπονεθεί για προβλήματα ούρησης θα πρέπει κλινικά να επιβεβαιωθούν τα συμπτώματα και αν ισχύουν τότε ενδείκνυται μια μαγνητική τομογραφία για να διαφανεί αν υπάρχει κάτι που πιέζει τα νευρικά στοιχεία. Αν υπάρχει αιμάτωμα που προκαλεί την πίεση τότε πρέπει άμεσα να γίνει νέα επέμβαση. Στην μαγνητική τομογραφία που έγινε ένα μήνα μετά την εγχείρηση (τεκμ.7), γίνεται αναφορά σε συλλογή υγρού που είναι εφάμιλλο με εξωμηνιγγικό αιμάτωμα. Το αιμάτωμα κατά τον μάρτυρα μπορεί να προκληθεί από αιμορραγία αγγείων και φλεβών που υπάρχουν στον χώρο που γίνεται η εγχείρηση. Στην προεγχειρητική τομογραφία δεν υπάρχει τέτοιο εύρημα. Ούτε και γίνεται αναφορά σε τραυματισμό μήνιγγας. Απλά λέει για μετατόπιση του σάκου δεξιά από την κήλη. Δεν υπάρχει επίσης προεγχειρητικό εύρημα για διάφορα τεμάχια μέσα στην μήνιγγα. Αν υπήρχαν θα φαινόταν στην μαγνητική τομογραφία. Τα μετεγχειρητικά συμπτώματα της ενάγουσας όπως τα περιγράφει στο πιστοποιητικό του (τεκμ.16), είναι μόνιμης φύσης και συνιστούν ιππουριδική συνδρομή με σοβαρές επιπτώσεις στην ζωή της ενάγουσας. Ο μάρτυρας επέμενε ότι τα πιο πάνω συμπτώματα, η ενάγουσα δεν τα ανέφερε προεγχειρητικά. Ούτε ήταν δυνατόν να έχει πρόβλημα ούρησης και αφόδευσης και να μην το αντιληφθεί. Επανέλαβε δε ότι σε περίπτωση ιππουριδικής συνδρομής θα πρέπει να γίνει εγχείρηση άμεσα εντός 24 ωρών. Διαφορετικά τα συμπτώματα από τις κακώσεις των νεύρων γίνονται μόνιμα και η εγχείρηση δεν θα βοηθήσει σημαντικά. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας δέχθηκε ότι ως Πρόεδρος της Νευροχειρουργικής Εταιρείας υπέγραψε την επιστολή (τεκμ.57), στην οποία γίνεται αναφορά για παραβίαση του όρκου του Ιπποκράτη εκ μέρους του εναγομένου για διαφήμιση. Αρνήθηκε ότι υπάρχει κάποια έχθρα με τον εναγόμενο. Ισχυρίστηκε ότι για όλους τους γιατρούς που είναι σωστοί επιστήμονες και όχι επιχειρηματίες, η διαφήμιση απαγορεύεται και χαρακτήρισε κατάντια κάποιος γιατρός να αυτοδιαφημίζεται. Δέχθηκε ότι καταχωρήθηκε αγωγή δυσφήμισης εναντίον του από τον εναγόμενο, ισχυρίστηκε όμως ότι αυτή αποσύρθηκε γιατί δεν στοιχειοθετήθηκε υπόθεση. Δέχθηκε επιπλέον ότι είναι μέλος του ιατροσυμβουλίου των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αρνήθηκε όμως ότι στα πλαίσια αυτής του της ιδιότητας, είχε εξετάσει την ενάγουσα και την παρότρυνε να καταχωρήσει αγωγή εναντίον του ενάγοντα. Κατά την εξέταση της ενάγουσας και την σύνταξη του πιστοποιητικού (τεκμ.16), είχε δει την προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία και το πιστοποιητικό του νευρολόγου Παπαναστασίου. Όταν την εξέτασε ο ίδιος μετεγχειρητικά, είχε ένα σύνολο συμπτωμάτων τα οποία περιγράφει στο πιστοποιητικό του. Ισχυρίστηκε ότι αν ερχόταν στο δικό του ιατρείο και του έδειχνε την μαγνητική τομογραφία θα την συμβούλευε για άμεση εγχείρηση γιατί δυνατόν από ένα μικρό ατύχημα μια πτώση π.χ. να δημιουργηθεί ιππουριδική συνδρομή. Σε υπόδειξη γιατί δεν έλαβε υπόψη τα πιστοποιητικά του εναγομένου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι στο πιστοποιητικό του, κατέγραψε τα δικά του ευρήματα. Η τακτική του σε όλα του τα πιστοποιητικά, είναι να μην αναφέρεται σε ευρήματα άλλων γιατρών για τα οποία δεν έχει προσωπική γνώση. Δεν είναι σε θέση να ξέρει αν τα συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής της ενάγουσας, προϋπήρχαν της εγχείρησης. Αν δεν προϋπήρχαν όπως ισχυρίζεται η ασθενής, θεωρεί ότι πιθανόν να είναι αποτέλεσμα κακοποίησης των νευρικών στοιχείων κατά την εγχείρηση. Επανέλαβε δε την άποψη του ότι αν προϋπήρχαν, είναι δουλειά του θεράποντα ιατρού να τα διαπιστώσει. Όμως κάποιος ασθενής με ακράτεια ούρων δεν είναι δυνατόν να μη αντιληφθεί ότι έχει τέτοιο πρόβλημα. Σε υποβολή ότι τα προεγχειρητικά συμπτώματα καταδείκνυαν ιππουριδική συνδρομή, ο μάρτυρας απάντησε ότι η ενάγουσα είχε προεγχειρητικά πτώση άκρου ποδός. Όταν υπάρχει αυτό το σύμπτωμα και υπαισθησίες, σημαίνει ότι πιέζεται η ρίζα Ο5 αλλά όχι το σύνολο των ριζών όπως συμβαίνει στην ιππουριδική συνδρομή. Αυτό υπέδειξε και το ηλεκτρομυογράφημα ότι η Ο5 ρίζα είχε βλάβη. Αποκλείεται να είχε ιππουριδική συνδρομή και να μην το αντιλήφθηκε. Δεν μπορείς όπως επανέλαβε χαρακτηριστικά να έχεις ακράτεια ούρων και κοπράνων και να μην το αντιλαμβάνεσαι. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η εγχείρηση δεν έγινε καθυστερημένα παρότι η άμεση επέμβαση ήταν η ενδεδειγμένη θεραπεία. Ο ίδιος μάλιστα θα την χειρουργούσε όπως είπε δύο μέρες μετά προκειμένου να προβεί σε προεγχειρητική θεραπεία με αντιβιοτικά και κλύσματα. Αντίθετα αν είχε συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής θα έπρεπε να χειρουργηθεί σε 24 ώρες. Το μετεγχειρητικό αιμάτωμα είναι μια από τις αιτίες της ιππουριδικής συνδρομής. Δεν είναι όμως από τις πιο συχνές αιτιολογίες. Ο ίδιος είδε μόνο 10 τέτοια περιστατικά. Υπάρχει πάντα συλλογή αίματος μετά από τέτοια χειρουργεία αλλά συνήθως είναι μικρή και δεν πιέζει τις ρίζες. Στην περίπτωση της ενάγουσας, ο ίδιος θα έκανε μετεγχειρητικό MRI για να διαπιστώσει αν υπήρχε αιμάτωμα αφού η ασθενής ανέφερε διαταραχές σφιγκτήρων ούρησης και αφόδευσης. Επανέλαβε ότι δεν είναι σε θέση να γνωρίζει αν η ιππουριδική συνδρομή υπήρχε προεγχειρητικά αφού δεν εξέτασε τότε την ενάγουσα. Όμως η ασθενής δεν ανέφερε συμπτώματα που να δικαιολογούν κάτι τέτοιο. Δεν μπορεί να κρίνει την αξιοπιστία της ασθενούς προεγχειρητικά ενώ μετά την εγχείρηση, διαπίστωσε συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής. Ο ίδιος δεν πιστεύει ότι προϋπήρχε γιατί η ενάγουσα θα παραπονείτο για συμπτώματα που δικαιολογούν τέτοιο εύρημα. Επιπλέον θα έπρεπε να καταγραφεί από τον νευρολόγο και τον νευροχειρουργό που την εξέτασαν. Από ότι ξέρει δεν υπάρχει πουθενά καταγραμμένο τέτοιο εύρημα. Αν υπήρξε σωστή εξέταση από νευρολόγο θα διαπιστωνόταν σίγουρα η ιππουριδική συνδρομή. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι το πρόβλημα που είχε η ενάγουσα με την κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου θα μπορούσε να οδηγήσει σε ιππουριδική συνδρομή μόνο μετά από πτώση ή ατύχημα που θα προκαλούσε κάκωση των νευρικών στοιχείων. Η υπογραφή της συγκατάθεσης του ασθενούς (τεκμ.4), δίνεται για να καλυφθούν ακραίες επιπλοκές και δεν καλύπτει ιατρικά λάθη. Δεν την δίνει ο γιατρός στον ασθενή αλλά οι νοσοκόμες, πράγμα που σημαίνει ότι συνήθως δεν επεξηγούνται στην πραγματικότητα, οι επιπλοκές από τον γιατρό. Θεώρησε φυσιολογικό η ενάγουσα να μην ένιωθε πόνο μετεγχειρητικά. Ανέφερε ότι ασθενείς με ιππουριδική συνδρομή δεν νιώθουν πόνο αφού τα νεύρα δεν μεταφέρουν ερεθισμό προς τον εγκέφαλο. Επανεξεταζόμενος, ο μάρτυρας επανέλαβε τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε κατά την εγχείρηση να δημιουργηθεί κάκωση των νευρικών στοιχείων. Αναφέρθηκε σε μη ορθό τρόπο αφαίρεσης της κήλης, σε πιθανή κάκωση νευρικών στοιχείων που ακολουθεί την ρήξη της μήνιγγας ή διατομή των νευρικών στοιχείων ή ακόμη κατά την αναρρόφηση των οστών που κόβονται, αυτά να ξεφύγουν και να κτυπήσουν την ρίζα των νεύρων. Αναφέρθηκε επίσης σε πιθανή βιασύνη ή σύγχυση του γιατρού ή ακόμα και στην πιθανότητα να βάλει τον βοηθό του να καθαρίσει την περιοχή. Μπορεί επίσης να δημιουργηθεί κάκωση από αιμάτωμα αν τα υγρά δεν αποροφηθούν από την παροχέτευση. Στην συγκεκριμένη περίπτωση αν υπήρχε ρήξη μήνιγγας, κακώς μπήκε παροχέτευση γιατί αυτή δημιουργεί δισκοκήλη. Όμως αν μπήκε παροχέτευση δεν θα έπρεπε να γίνει το αιμάτωμα. Υπάρχει όπως είπε ένα ερωτηματικό στο σημείο αυτό. Είναι γι' αυτό το λόγο που έπρεπε αμέσως να γίνει μαγνητική τομογραφία για να διαφανεί αν έγινε αιμάτωμα που προκαλεί κάκωση των νευρικών στοιχείων και όχι η μαγνητική να γίνει ένα μήνα μετά όπως στην παρούσα περίπτωση. Ως Μ.Ε.6 κατέθεσε η ακτινολόγος Δρ. Αγγέλα Κατωδρύτου. Από το 1997 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2004, ήταν μέτοχος στο ακτινολογικό κέντρο «Λευκοθέα». Η ενάγουσα πριν υποστεί την επίδικη επέμβαση, την επισκέφθηκε στο πιο πάνω ακτινολογικό κέντρο, αναφέροντας της ότι είχε κάποιο πρόβλημα με το αριστερό της πόδι. Την υπέβαλε σε μαγνητική τομογραφία, το αποτέλεσμα της οποίας κατέγραψε σε σχετική έκθεση (τεκμ.2). Σε αυτή αναφέρεται ότι διαπιστώθηκε κήλη δίσκου στο 4-5 επίπεδο και μετατόπιση κομματιού δίσκου προς τα πάνω, το οποίο καταλάμβανε μεγάλο χώρο στον επισκληρίδιο χώρο της σπονδυλικής στήλης. Αυτό, προκαλούσε πίεση στην κατιούσα 5 ρίζα και έντονη πίεση στον μηνιγγικό σάκο, το οποίον εκτόπισε προς τα αριστερά. Η μάρτυρας ήταν κατηγορηματική ότι δεν έγινε ρήξη της μήνιγγας από την πιο πάνω δισκοκήλη. Αν γινόταν κάτι τέτοιο θα φαινόταν όπως είπε στην μαγνητική τομογραφία. Από την πείρα της τόσα χρόνια στις μαγνητικές τομογραφίες δεν είδε ποτέ να τραυματίζεται η μήνιγγα από δισκοκήλη. Μετά την εγχείρηση έγινε εκ νέου μαγνητική τομογραφία τον Φεβρουάριο του
24. Στην έκθεση της (τεκμ.7), αναφέρει ότι προκύπτει να αφαιρέθηκε καλά ο δίσκος και το μετατοπισμένο κομμάτι δίσκου. Περιγράφει όμως έντονα ενισχυόμενο ουλώδη μετεγχειρητικό ιστό στον αριστερό επισκληρίδιο χώρο σε συνδυασμό με μια συλλογή υγρού συμβατή με αιμάτωμα. Αυτό προκαλούσε έντονο φαινόμενο μάζας στην περιοχή με εκτόπιση του νωτιαίου σάκου προς τα δεξιά. Η διαφορά με την προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία, είναι ότι αφαιρέθηκε ο δίσκος που δημιουργούσε το πρόβλημα. Ταυτόχρονα όμως, διαπιστώθηκε μια συλλογή υγρού που είναι συμβατή με αιμάτωμα. Αναφέρει την λέξη «συμβατή» γιατί δεν είναι σίγουρο κάποιο χρονικό διάστημα μετά την εγχείρηση αν η συλλογή υγρού προκύπτει από αιμάτωμα. Αυτό γιατί το αιμάτωμα δίνει διαφορετική ένταση σήματος στο MRI ανάλογα με τον χρόνο που έγινε. Γεγονός όμως είναι ότι αυτή η συλλογή υγρού, είχε ένα φαινόμενο μάζας που προκάλεσε μετατόπιση του νωτιαίου σάκου προς τα δεξιά. Διαπίστωσε επίσης και μια ενίσχυση του μηνιγγικού σάκου, η οποία κρίνεται ως φυσιολογική μετά από εγχείρηση και καταδεικνύει ότι κάτι έγινε διεγχειρητικά στην μήνιγγα όπως πχ τραυματισμός και συρραφή. Επί του προκειμένου, ανέφερε ότι η μαγνητική τομογραφία μπορεί να εντοπίσει στοιχεία που καταλαμβάνουν ένα συγκεκριμένο όγκο. Όμως δεν εντοπίζει κακώσεις νεύρων που προέρχονται από πίεση ή τομή. Η επόμενη μαγνητική τομογραφία έγινε τον Απρίλιο του
25. Στο σχετικό πιστοποιητικό (τεκμ.8), αναφέρεται σαφής συρρίκνωση της συλλογής υγρού. Είναι όπως είπε κάτι που αναμενόταν. Μπορεί ακόμη η συλλογή υγρού να εξαφανιστεί σε κάποιο στάδιο. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει την συλλογή υγρού, η οποία μειώθηκε. Τον Οκτώβριο του 2007 μετά από νέα μαγνητική τομογραφία, συνέταξε πιστοποιητικό (τεκμ.15), σύμφωνα με το οποίο έγινε σχεδόν ολοκληρωτική απορρόφηση του αιματώματος στον χώρο της πεταλλεκτομής. Υπάρχει όμως ακόμα ενισχυόμενος ουλώδης ιστός στον αριστερό επισκληρίδιο χώρο. Επιπλέον, υπάρχει μια παραμόρφωση του νωτιαίου σάκου με ασάφεια και ενίσχυση της πλευράς στο 4ο και 5ο επίπεδο. Ήταν η θέση της ότι η ιππουριδική συνδρομή δεν μπορεί να διαφανεί στην μαγνητική τομογραφία γι' αυτό και δεν είναι σε θέση να αναφέρει αν υπήρχε στο προεγχειρητικό MRI. Η ιππουριδική συνδρομή προκύπτει όπως είπε, μόνο μετά από κλινική διάγνωση. Παρόλα αυτά , ανέφερε ότι μελετώντας την προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία δεν ανέμενε ότι θα υπήρχε ιππουριδική συνδρομή. Αυτό γιατί η ιππουριδική συνδρομή συμβαίνει σε μεγάλους κεντρικούς δίσκους σε πιο κάτω επίπεδο ή με οποιαδήποτε σοβαρή πίεση στον σάκο που να εξηγεί τέτοια συμπτώματα. Αυτό που η ίδια βλέπει στην μαγνητική τομογραφία πριν την εγχείρηση, είναι μια τυπική εικόνα κεντροαριστερού δίσκου που θα προκαλούσε πάρεση ποδός (drop foot). Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι η ίδια δεν προβαίνει σε κλινική εξέταση των ασθενών. Τα κλινικά ευρήματα συνοδεύουν συνήθως τα παραπεμπτικά των ασθενών που ετοιμάζουν οι γιατροί που τους εξέτασαν. Στην προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία δεν εντόπισε ρήξη μήνιγγας. Εντόπισε όμως εμφανή (significant) πίεση στον μηνιγγικό σάκο. Στον σάκο αυτό εμπεριέχονται διάφορά νεύρα καθώς και εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Τα νεύρα αυτά πλέουν μέσα στο σάκο ως ένα νήμα και φεύγουν όπως μια ουρά αλόγου, βγαίνοντας στα ανάλογα ύψη της οσφυϊκής μοίρας προς τα πλάγια μέσω των τριμμάτων. Επανέλαβε ότι δεν περιμένει ούτε και έχει δει καμιά φορά, ιππουριδική συνδρομή με πρόβλημα σε ένα 4ο - 5ο κεντρικό αριστερό δίσκο. Αυτό παρότι στην περίπτωση της ενάγουσας επρόκειτο για μεγάλη δισκοκήλη που πίεζε τις αντίστοιχες 4η και 5η αριστερές ρίζες. Δεν επρόκειτο για ρίζες του εφιππίου. Η 5η ρίζα είναι αυτή που δικαιολογεί την πτώση ποδός (drop foot) και η 4η οποιαδήποτε πάρεση πιο ψηλά του τετρακέφαλου. Η συλλογή υγρού που ήταν συμβατή με αιμάτωμα, βρισκόταν στον χώρο που έγινε η πεταλλεκτομή. Έπαιρνε τον χώρο έξω μέσα και έξω από το κανάλι της σπονδυλικής στήλης και αφορούσε κυρίως τον αριστερό επισκληρίδιο χώρο. Σε ερώτηση αν επρόκειτο για αιμοστατικό που χρησιμοποιούν οι νευροχειρουργοί σε συρραφές της μήνιγγας το οποίο απορροφείται, η μάρτυρας ανέφερε ότι το αιμοστατικό είναι κάτι σαν τσιροτάκι. Στην περίπτωση μας είχαμε συλλογή υγρού, η οποία δημιουργεί διαφορετική ένταση από το αιμοστατικό ή οποιοδήποτε άλλο υλικό που χρησιμοποιείται από τους γιατρούς στην εγχείρηση. Απέρριψε επίσης την πιθανότητα να επρόκειτο για νωτιαίο υγρό που διέφευγε λόγω κακής συρραφής της μήνιγγας. Στην περίπτωση αυτή θα είχαμε συνεχή ροή υγρού από τον σάκο σε σύνδεσμο (link) με την μήνιγγα και το οποίο δεν απορροφείται. Αντιθέτως στην περίπτωση μας υπήρχε συγκέντρωση υγρού που απορροφήθηκε και για αυτό το λόγο, είναι συμβατή με αιμάτωμα. Ως Μ.Ε.7 κατέθεσε ο νευροχειρουργός Δρ. Βαρνάβας Παπαναστασίου που ήταν ο πρώτος γιατρός που είδε την ενάγουσα. Τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 3.1.07 αναφέροντας πόνο στην πλάτη με έντονη έκταση στο αριστερό πόδι τις τελευταίες τρεις βδομάδες με επιδείνωση των συμπτωμάτων, μερικές μέρες πριν. Κατά την εξέταση διαπίστωσε περιορισμό της έκτασης του ποδιού αριστερά στις 60 μοίρες και μερική αδυναμία στου αριστερού αστραγάλου. Ως εκ τούτου, συνέστησε θεραπεία με αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά και την παρέπεμψε για μαγνητική τομογραφία της οσφυϊκής μοίρας. Ο μάρτυρας δεν διαπίστωσε συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής ούτε προβλήματα με ούρηση και αφόδευση. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση, η πιθανή διάγνωση ήταν κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου με πίεση στην Ο5 ρίζα, γι' αυτό και η αδυναμία στον αστράγαλο και η αριστερή οσφυαλγία. Για επιβεβαίωση, ο ασθενής παραπέμπεται σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Τα συμπτώματα τα αναφέρει ο ασθενής και δεν ταυτίζονται με τα ευρήματα του γιατρού που προκύπτουν από την νευρολογική εξέταση. Τα ευρήματα ιππουριδικής συνδρομής είναι διαφορετικά από τα συμπτώματα όσον αφορά την δυσκολία ούρησης και αφόδευσης. Στην ιππουριδική συνδρομή, υπάρχει εύρημα για πίεση όλων των ριζών που καταβάλουν την ιππουρίδα. Άρα πρέπει να πιέζονται όλες οι ρίζες και όχι μόνο η μια αριστερή ή δεξιά ρίζα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπήρχε τέτοιο εύρημα. Σχολιάζοντας το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Πρωτοπαπά (τεκμ.3) που εκδόθηκε δύο μέρες αργότερα, ανέφερε χωρίς να αποκλείσει επιδείνωση της κατάστασης σε 48 ώρες ότι και σε αυτό γίνεται αναφορά σε Ο5 ρίζα χωρίς εμπλοκή άλλων ριζών. Τα συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής υπονοούν πίεση πολλαπλών νευρικών ριζών. Η επιδείνωση της λειτουργίας της Ο5 ρίζας ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη όμως αυτό διαφέρει από την εμφάνιση πίεσης σε όλες τις νευρικές ρίζες που σημαίνει ιππουριδική συνδρομή. Σε σχέση με το προεγχειρητικό MRI, ανέφερε ότι παρεκτόπιση και πίεση του σάκου δεν σημαίνει κατ' ανάγκη και πίεση των ριζών. Αντιθέτως μπορεί να υπάρξει σημαντική πίεση του σάκου ιδιαίτερα στα κάτω αριστερά επίπεδα της σπονδυλικής στήλης χωρίς να υπάρχει πίεση των νευρικών ριζών γιατί ο σάκος παραμένει στο ίδιο μέγεθος λόγω αρκετού χώρου εκεί όπου υπάρχουν όλες οι ρίζες μέχρι την Ο
26. Ως Μ.Ε.8 κατέθεσε ο νευροχειρουργός Δρ. Μανώλης Πετρίδης. Εξέτασε την ενάγουσα στο ιατρείο του που βρίσκεται σε ιδιωτική κλινική της Λευκωσίας. Ετοίμασε επί του προκειμένου ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμ.21), στο οποίο κατέγραψε τα ευρήματα του από την εν λόγω εξέταση. Σε αυτό αναφέρεται το ιατρικό ιστορικό της ενάγουσας από την έναρξη των συμπτωμάτων μέχρι και την εξέταση της από τον μάρτυρα. Στην συνέχεια αφού αναφέρει ότι η ιππουριδική συνδρομή είναι η χειρότερη μετεγχειρητική επιπλοκή σε επεμβάσεις σπονδυλικής στήλης, προχωρεί στα παράθεση των ευρημάτων του από την κλινική εξέταση της ενάγουσας. Κατά την άποψη του, η ενάγουσα παρουσιάζει όλα τα σημεία βλάβης του κάτω τμήματος της ιππουρίδος δηλαδή πλήρη απώλεια αίσθησης αφής, πόνου, θερμού/ψυχρού στην περιγεννητική περιοχή ΑΡ, στο ΑΡ μικρό και μεγάλο χείλος του αιδοίου και στην περιπρωκτική περιοχή. Υπάρχει σοβαρή διαταραχή ούρησης που διενεργείται τακτικά κάθε 3-4 ώρες χωρίς αίσθηση αλλά με συμμετοχή του κοιλιακού και πυελικού μυϊκού συστήματος. Η αφόδευση είναι επίσης προβληματική λόγω ατονίας του ορθού. Επιπλέον, η σεξουαλική δραστηριότητα έχει επηρεαστεί λόγω της πλήρους αναισθησίας του αριστερού αιδοίου. Από την κλινική εξέταση στο υπόλοιπο της χαμηλής οσφυϊκής μοίρας, προέκυψε αδυναμία της Ο5 νευρικής ρίζας αριστερά, κυρίως κατά την ραχιαία κάμψη άκρου ποδός. Ελέγχεται επίσης ιδίας κατανομής αισθητική διαταραχή στο αριστερό κάτω άκρο. Στο εν λόγω πιστοποιητικό (τεκμ.21) γίνεται σχολιασμός του απεικονιστικού ελέγχου, τον οποίο ο μάρτυρας χαρακτηρίζει ως ενδεικτικό της προεγχειρητικής κατάστασης αλλά και της μετεγχειρητικής αλλοίωσης και παθολογίας. Σύμφωνα με τις μαγνητικές τομογραφίες, προεγχειρητικά η ενάγουσα έπασχε από ευμεγέθη οπισθοπλάγια δισκοκήλη Ο4/Ο5 με σχεδόν πλήρη κατάληψη του αριστερού τρήματος και σοβαρή πίεση της κατερχόμενης Ο5 νευρικής ρίζας. Επίσης διακρίνονται ξεκάθαρα τα όρια του μηνιγγικού σάκου χωρίς να διαπιστώνεται ρήξη της μήνιγγας και τεμάχια δισκικού υλικού εντός αυτής. Στο πιστοποιητικό επεξηγείται με λεπτομέρεια το απεικονιστικό υλικό, στην βάση του οποίου δικαιολογείται το πιο πάνω προεγχειρητικό εύρημα. Η μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 8.2.2007 ένα μήνα μετά την εγχείρηση, δίνει πολύ σημαντικές πληροφορίες για την ίδια την επέμβαση και για και τις επιπλοκές της που δικαιολογούν απόλυτα τις μετεγχειρητική αλλά και την σημερινή κλινική κατάσταση της ενάγουσας. Παρουσιάζεται μεγάλη σε έκταση συλλογή αίματος ενδοσκληριδίως που πιέζει μαζικά τον σπονδυλικό σάκο και τις ρίζες της ιππουρίδας. Ακόμα και ένα μήνα μετά την επέμβαση, η ασθενής παρέμεινε με μεγάλη συλλογή αίματος στον επισκληρίδιο χώρο κεντρικά και αριστερά, συλλογή που από μόνη της δικαιολογεί την εγκατάσταση ιππουριδικής βλάβης. Η πυκνότητα της βλάβης αυτής, μαρτυρεί την χρονολογία της αιμορραγίας καθώς προκύπτει ισόπυκνη του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, ακτινολογικό εύρημα συμβατό με υποξία, αιμορραγία που χρονολογικά συμπίπτει με την χειρουργική επέμβαση. Είναι δεδομένο και βέβαιο ότι η συλλογή αυτή, ήταν σαφώς μεγαλύτερη κατά τις πρώτες μετεγχειρητικές ώρες και δεν μπορεί να καταγραφεί πλήρως η έκταση της. Επίσης στην ίδια μαγνητική τομογραφία, ελέγχεται δυσμορφία του τοιχώματος της μήνιγγος, ενδεικτικό διεγχειρητικής διάνοιξης της. Στο εν λόγω πιστοποιητικό (τεκμ.21) στο κεφάλαιο με τίτλο «συμπεράσματα», ο μάρτυρας αναφέρει ότι η προεγχειρητική βλάβη της ενάγουσας έχρηζε απαραιτήτως, άμεσης χειρουργικής επέμβασης λόγω μεγάλου κινδύνου πάρεσης της Ο5 νευρικής ρίζας (foot drop). Τα απεικονιστικά ευρήματα της προεγχειρητικής μαγνητικής τομογραφίας δεν δικαιολογούν με κανένα τρόπο σημεία ή συμπτώματα προεγχειρητικής ιππουριδικής βλάβης καθώς η πίεση δεν είναι κεντρική και οι ρίζες της ιππουρίδος κυλούν και κατέρχονται ελεύθερες μέσα μέσα στον σάκο με παρουσία εγκεφαλονωτιαίου υγρού και συνεπώς χώρου σε αυτό. Η πίεση που ασκείται είναι οπισθοπλάγια και περιορίζεται στην νευρική ρίζα που εξέρχεται του σπονδυλικού σάκου στο επίπεδο Ο4/Ο
27. Αλλά και κλινικά, πουθενά δεν προκύπτουν προεγχειρητικά, συμπτώματα συμβατά έστω με ανερχόμενη ιππουριδική συνδρομή. Ούτε ο πρώτος νευροχειρουργός που εξέτασε την ενάγουσα, ούτε και ο ίδιος ο εναγόμενος δεν περιγράφουν τέτοια ευρήματα στην γνωμάτευση τους πριν την εγχείρηση. Είναι ξεκάθαρο σύμφωνα με το τεκμήριο 21 ότι η ενάγουσα άμεσα μετεγχειρητικά, παρουσίασε σημαντική αιμορραγία στην περιοχή της επέμβασης με αποτέλεσμα την εγκατάσταση συνδρόμου ιππουρίδος στο κάτω τμήμα της με χαρακτηριστική αναισθησία τύπου σέλλας και αδυναμία ούρησης. Κάθε ασθενής που χειρουργείται στην σπονδυλική στήλη, είναι πιθανόν να παρουσιάσει τέτοια σοβαρή επιπλοκή. Αυτός είναι και ο λόγος που παρακολουθείται κλινικά και νοσηλεύεται τουλάχιστον για 24 ώρες μετά την επέμβαση. Ο χειρουργός, είναι υπεύθυνος για την μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς και κάθε υποψία μιας τόσο σοβαρής επιπλοκής, πρέπει να διερευνηθεί και αντιμετωπιστεί. Η χειρουργική εκκένωση της αιτίας (στην προκειμένη περίπτωση η αιμορραγία) μέσα στο πρώτο 24ωρο, έχει ως αποτέλεσμα την ύφεση των συμπτωμάτων κατά 100%. Υψηλότατα είναι τα ποσοστά επιτυχίας ακόμα και αν η χειρουργική παρέμβαση διενεργηθεί έστω και λίγο καθυστερημένα δηλαδή 48-72 ώρες μετά. Η επέμβαση όμως αυτή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ με αποτέλεσμα οι βλάβες να μην είναι αναστρέψιμες. Η ενάγουσα νοσηλεύτηκε σε κέντρο αποκατάστασης στην Γερμανία με ξεκάθαρη διάγνωση ιππουριδικής συνδρομής και το πρόβλημα που αντιμετωπίζει δεν είναι αναστρέψιμο κατά τον μάρτυρα. Οι βλάβες που έχουν υποστεί οι ιερές ρίζες της ιππουρίδας είναι μόνιμες και δεν υπάρχει θεραπεία. Στην αντεξέταση, ο μάρτυρας δέχθηκε ότι με το πρόβλημα δισκοκήλης που αντιμετώπιζε η ενάγουσα, έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. Αυτό γιατί υπήρχε ευμεγέθης κήλη που πίεζε μια συγκεκριμένη ρίζα αριστερά. Δυνάμει της μαγνητικής τομογραφίας, το νεύρο πιεζόταν σημαντικά και κινδύνευε άμεσα. Στο ηλεκτρομυογράφημα, φάνηκε επίσης η αδυναμία του νεύρου. Ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι δεν αμφιβάλλει για την αναγκαιότητα της χειρουργικής επέμβασης. Ισχυρίστηκε όμως ότι δεν ήταν απόλυτα αναγκαίο η επέμβαση να γινόταν την ίδια ημέρα. Επιπλέον, η γνωμάτευση του εστιάζεται στις μετεγχειρητικές επιπλοκές της ενάγουσας. Ο μάρτυρας επανέλαβε την θέση του ότι η δεν προκύπτει από τα πιστοποιητικά, ιππουριδική συνδρομή της ενάγουσας πριν την επέμβαση. Εξήγησε ότι υπήρχε μεν αδυναμία του κάτω άκρου αλλά το σύμπτωμα αυτό δεν σχετίζεται με ιππουριδική συνδρομή. Η αδυναμία ενός νεύρου οφείλεται στην δομική πίεση σε αυτό. Η ιππουριδική συνδρομή οφείλεται σε πίεση πολλαπλών νεύρων, ριζών και κυρίως της νευρικής ιππουρίδας. Η ιππουρίδα είναι περιοχή της σπονδυλικής στήλης που περιέχει όλες τις νευρικές ρίζες. Άρα δεν τίθεται θέμα να υπήρχε προεγχειρητικά ιππουριδική συνδρομή. Το στοιχείο αυτό προκύπτει όπως είπε και από την προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία όπου δεν φαίνεται η ευμεγέθης κήλη να ασκεί σημαντική πίεση στην ιππουρίδα παρότι πίεζε τον μηνιγγικό σάκο. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι μελέτησε όλα τα προεγχειρητικά πιστοποιητικά και απεικονίσεις που του δόθηκαν. Όμως, χειρουργικό πιστοποιητικό στο οποίο να αναγράφεται λεπτομερώς τι συνέβη στην χειρουργική επέμβαση δεν του δόθηκε και δεν ξέρει αν υπάρχει. Αναφορικά με την μετεγχειρητική παρακολούθηση της ενάγουσας, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι αδυνατεί να πιστέψει ότι ο εναγόμενος δεν έπραξε οτιδήποτε μετά από μια τέτοια επέμβαση που ο ίδιος περιγράφει ως αρκετά δύσκολη με επιπλοκές κατά την εγχείρηση και με την μετεγχειρητική κλινική εικόνα της ενάγουσας. Έστω ένα απεικονιστικό έλεγχο, μια κλινική επιβεβαίωση και ενδεχομένως μια ιατρική πράξη, η οποία ήταν αναγκαία σύμφωνα και με την βιβλιογραφία. Του υποβλήθηκε ότι τοποθετήθηκε εξωτερική παροχέτευση στην ενάγουσα που δεν έδωσε πολλά υγρά και ως εκ τούτου δεν δημιουργήθηκε καμία υποψία για αιμορραγία και εκ νέου εγχείρηση. Απάντησε ότι η ποσότητα αίματος από την παροχέτευση δεν είναι ενδεικτική. Η διάγνωση γίνεται από την κλινική εικόνα του ασθενούς. Αν τα συμπτώματα οδηγούν σε υποψία μετεγχειρητικής επιπλοκής πίεσης της ιππουρίδας από αιμάτωμα, ο γιατρός πρέπει να δράσει άμεσα με απεικονιστικό έλεγχο. Εφόσον τα συμπτώματα επιβεβαιωθούν από τον έλεγχο αυτό και διαφανεί μεγάλη ποσότητα αίματος γύρω από την ιππουρίδα τότε θα πρέπει ο γιατρός να προχωρήσει άμεσα σε εκκένωση του αιματώματος που δημιουργήθηκε. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι η μικρή ποσότητα αίματος στην παροχέτευση σε συνδυασμό με τα κλινικά ευρήματα της ενάγουσας θα έπρεπε να βάλουν τον εναγόμενο σε μεγαλύτερη εγρήγορση και όχι σε εφησυχασμό. Και μόνο η αδυναμία ούρησης και η μη λειτουργεία του σφιγκτήρα, ήταν αρκετά κατά τον μάρτυρα για να οδηγούσαν σε υποψία μετεγχειρητικού αιματώματος γι' αυτό και επιβαλλόταν άμεση απεικονιστική εξέταση για διερεύνηση αυτού του πολύ πιθανού ενδεχομένου. Επανέλαβε ότι τα συμπτώματα αυτά δεν υπήρχαν προεγχειρητικά. Και εφόσον αυτά παρουσιάστηκαν τόσο δραματικά και γρήγορα αμέσως μετά την επέμβαση θα έπρεπε να διερευνηθούν επειγόντως και η ασθενής να εισαχθεί άμεσα στο χειρουργείο για αποσυμπίεση της ιππουρίδος με την εκκένωση του αιματώματος. Ακόμα και στην μαγνητική τομογραφία που έγινε δύο μήνες μετά την επέμβαση, φαίνεται μεγάλη ποσότητα υγρών που ακόμη και τότε πίεζε την περιοχή στην οποία βρισκόταν. Στην ιατρική ορολογία, αυτό λέγεται υποξία που σημαίνει ότι πρόκειται για αιμορραγία η οποία συνέβη μέρες πριν. Ισχυρίστηκε δε ότι αν ήταν ο ίδιος χειρουργός θα υπέβαλε την ασθενή ακόμη και δύο μήνες μετά σε νέα εγχείρηση λόγω του ότι παρά την πάροδο τόσου χρόνου, υπήρχε μεγάλη κάλυψη της περιοχής από αιμάτωμα. Ο μάρτυρας απέκλεισε το ενδεχόμενο να πρόκειται για το αιμοστατικό (surgery gel) που τοποθέτησε ο εναγόμενος για να απορροφήσει τα μετεγχειρητικά υγρά. Αλλά και ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η θέση του μάρτυρα είναι ότι το αιμοστατικό αυτό θα έπρεπε να αφαιρεθεί γιατί έχει την ιδιότητα να φουσκώνει και να πιέζει τα νεύρα της περιοχής. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι δεν αμφιβάλει για την αναγκαιότητα της χειρουργικής επέμβασης για αντιμετώπιση της δισκοκήλης και αποσυμπίεσης του νεύρου παρότι δεν συμφωνεί ότι ήταν ανάγκη να γίνει άμεσα την επομένη ημέρα. Δέχθηκε επίσης ότι με την διενεργηθείσα επέμβαση, το νεύρο αποσυμπιέστηκε και έχει αποκατασταθεί η δύναμη του αριστερού κάτω άκρου της ενάγουσας. Αν αυτό ήταν το αποτέλεσμα του χειρουργείου, η ασθενής θα έπρεπε να ήταν ικανοποιημένη. Όμως δυστυχώς υπήρξε κατά τον μάρτυρα η επιπλοκή του μετεγχειρητικού αιματώματος που δημιούργησε την ιππουριδική συνδρομή στην ενάγουσα. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο εξ' Ελλάδος νευροχειρουργός Γιώργος Αλεξόπουλος. Στη γραπτή του δήλωση (έγγραφο 4) αναφέρει ότι έχει μεγάλη πείρα σε επεμβάσεις παρόμοιας φύσης όπως αυτή στην οποία υπεβλήθη η ενάγουσα. Γνώρισε τον εναγόμενο κατά τη διάρκεια σεμιναρίων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τον έχει ακούσει να μιλά σε συνέδρια και πιστεύει ότι είναι άρτια καταρτισμένος επιστημονικά και ασφαλής χειρουργός. Το Σεπτέμβριο του 2010 είχε την ευκαιρία να εξετάσει την ενάγουσα μετεγχειρητικά. Ως εμπειρογνώμονας γιατρός, ζήτησε, μελέτησε και έλαβε υπόψη το ιστορικό της ασθενούς όλα τα προεγχειρητικά ιατρικά πιστοποιητικά, τις διεγχειρητικές ενδονοσοκομιακές αναφορές, τα μετεγχειρητικά πιστοποιητικά και τις μαγνητικές τομογραφίες. Προς τούτο ετοίμασε ένα σύντομο ιατρικό πιστοποιητικό, το οποίο και κατέθεσε ως τεκμήριο
28. Στη συνέχεια αφού παρέπεμψε στο ιστορικό της ασθενούς, αναφέρθηκε γενικά στο τι συνιστά ιππουριδική συνδρομή σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Ακολούθως ο μάρτυρας παραθέτει τα πορίσματα του, σύμφωνα με τα οποία η ενάγουσα παρουσίασε πριν την εγχείρηση ιππουριδική συνδρομή λόγω δισκοκήλης. Είχε έντονο πόνο τον οποίο προέβαλλε και μόνο όταν ρωτήθηκε από τον εναγόμενο συνειδητοποίησε ότι είχε πρόβλημα με την ούρηση αφού κατά το μάρτυρα στις περιπτώσεις αφόρητου πόνου, ο ασθενής επικεντρώνεται μόνο στον πόνο. Με βάση τα στοιχεία που είχε ο μάρτυρας, εγείρεται η υποψία ότι η μήνιγγα που κάλυπτε την ιππουρίδα, πιθανότατα να τραυματίστηκε από τη μεγάλη δισκοκήλη και δεν αποκλείεται οι νευρικές δεσμίδες της ιππουρίδας αριστερά να υπέστησαν και μόνιμες βλάβες. Σύμφωνα με την έκθεση του εναγομένου στη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, αφαίρεσε με το μικροσκόπιο τμήματα έξω και ενδομυνηγγικά, αποσυμπίεσε τα νεύρα της ιππουρίδας και διενήργησε μηνιγγοραφή. Αυτό συνάδει πλήρως με τη μαγνητική τομογραφία που επιβεβαίωσε το στραγγαλισμό της μήνιγγας και επέφερε τον τραυματισμό. Η όλη κλινική μετεγχειρητική πορεία της ασθενούς μοιάζει με ιππουριδική συνδρομή, της οποίας το μακροχρόνιο και ατελές της αποθεραπείας, οφείλεται στη βαριά προεγχειρητική νευρολογική εικόνα και στην καθυστερημένη χειρουργική αντιμετώπιση. Στα τελικά του συμπεράσματα, ο μάρτυρας αναφέρει ότι η αποκατάσταση έχει άμεση σχέση με το μέγεθος της βλάβης και το χρόνο που παρήλθε. Η μετεγχειρητική εξέταση και η κλινική κατάσταση της ενάγουσας, δείχνει ότι δεν υπάρχει πίεση στα νευρικά στοιχεία της ιππουρίδας και βεβαιώνει ότι η χειρουργική επέμβαση ήταν ορθή. Η σημερινή νευρολογική κατάσταση της ασθενούς, είναι αποτέλεσμα της σοβαρής φύσης της πάθησης αλλά και της καθυστέρησης στην αποσυμπίεση των νευρικών στοιχείων και δεν οφείλεται σε κακό χειρισμό ή αμέλεια του θεράποντος ιατρού. Στην συνέχεια ο μάρτυρας κατέθεσε ως τεκμήριο 62, τα αρνητικά της προεγχειρητικής μαγνητικής τομογραφίας της ενάγουσας ημ. 4.1.
29. Ισχυρίστηκε ότι όπως προκύπτει από τα αρνητικά, ο δίσκος Ο4 - Ο5, έχει μετακινηθεί σχεδόν ολόκληρος και έχει καταλάβει τον χώρο του νωτιαίου σωλήνα από όπου διέρχονται τα νεύρα της ιππουρίδας. Οι ρίζες που κατέρχονται σε αυτόν τον χώρο, έχουν υποστεί μεγάλη πίεση. Με βάση τα στοιχεία αυτά, αρχίζει μια νευρολογική διεργασία που λέγεται ιππουριδική συνδρομή. Αντιμετωπίζεται με άμεση χειρουργική επέμβαση όπως έπραξε ο εναγόμενος στην παρούσα περίπτωση. Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι μελέτησε τα στοιχεία του φακέλου που του απέστειλε ο εναγόμενος στην Αθήνα. Του υπεδείχθη η ιατρική γνωμάτευση του Δρ. Σταυριανού (τεκμ.2) και του υποβλήθηκε ότι είναι ακριβώς η ίδια με την δική του. Απάντησε ότι όταν οι εκθέσεις δύο γιατρών αφορούν το ίδιο θέμα, είναι πιθανόν να ταυτίζονται σε ορισμένα πράγματα. Ο μάρτυρας ανέφερε στην συνέχεια ότι δεν γνωρίζει αν ο εναγόμενος αντιμετωπίζει πολλές αγωγές στο Δικαστήριο για ιατρική αμέλεια. Ισχυρίστηκε όμως ότι η ειδικότητα του νευροχειρουργού λόγω της φύσης της και των μεγάλων πιθανοτήτων αποτυχίας των επεμβάσεων, είναι αντικείμενο πολλών αγωγών. Επέμενε ότι από τα αρνητικά της προεγχειρητικής μαγνητικής τομογραφίας, προκύπτει ξεκάθαρα ότι η ιππουριδική συνδρομή υπήρχε πριν την χειρουργική επέμβαση. Σε ερώτηση γιατί δεν καταγράφεται στα πορίσματα του μαγνητικού τοπογράφου, ανέφερε ότι ο ακτινολόγος προβαίνει σε γνωμάτευση αλλά είναι ο νευροχειρουργός που θα κάνει την τελική διάγνωση μελετώντας την εικόνα του MRI. Εξέτασε την ενάγουσα το 2010 και ετοίμασε από τότε την ιατρική του έκθεση. Δέχθηκε ότι η ίδια του παραπονέθηκε για προβλήματα στην ούρηση και αφόδευση χωρίς ο ίδιος να προβεί σε εξέταση για τα θέματα αυτά. Το ίδιο και για προβλήματα στην σεξουαλική της ζωή. Δεν θυμόταν όμως λεπτομέρειες της εξέτασης γιατί πέρασαν 5 χρόνια και επιπλέον δεν είχε τις σημειώσεις που πήρε. Δεν είχε όμως λόγο να αμφισβητήσει όλα όσα του είπε η ενάγουσα. Δεν εξέτασε την ενάγουσα πριν την εγχείρηση. Όλα τα προεγχειρητικά κλινικά ευρήματα που παρουσιάζει στην έκθεση του, τα πήρε όπως είπε από τον φάκελο της ασθενούς και από πληροφορίες που του έδωσε ο εναγόμενος. Ήταν η θέση του ότι μετά την εγχείρηση, έγινε αποκατάσταση της ενάγουσας έστω και ατελής. Υπήρξε πλήρης εξάλειψη της πίεσης στα νευρικά σημεία που σημαίνει ότι η χειρουργική επέμβαση, την απάλλαξε από την πίεση στην ιππουρίδα. Συμφώνησε ότι μια αιτία πρόκλησης ιππουριδικής συνδρομής, είναι το επισκληρίδιο αιμάτωμα δηλαδή η συλλογή αίματος που συμπιέζει τα νεύρα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και μετά από ιατρογενείς τραυματισμούς της ιππουρίδας. Δέχθηκε ότι αν υπάρχει αιμάτωμα που πιέζει την ιππουρίδα θα πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά. Σε σχέση με το μετεγχειρητικό MRI, ανέφερε ότι η αναφορά του ακτινολόγου σε αιμάτωμα πιθανόν να μην είναι ορθή. Μπορεί να πρόκειται για αιμοστατικό (surgical gel) που τοποθετείται για να σταματήσει την αιμορραγία και απορροφάται σε 4 μήνες. Ο λόγος που κατά την άποψη του δεν ήταν αιμάτωμα, είναι γιατί η ασθενής δεν πονούσε καθόλου και ως εκ τούτου δεν υπήρχε επιδείνωση της κλινικής της εικόνας. Σε τέτοιες περιπτώσεις που είναι κατά τον μάρτυρα σπάνιες μετά από πεταλλεκτομή, τα συμπτώματα είναι θορυβώδη. Το αιμάτωμα ασκεί φοβερές πιέσεις και πόνο κάτι που δεν υπήρχε στην περίπτωση της ενάγουσας. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο εξ' Ελλάδος νευροχειρουργός Δρ. Κωνσταντίνος Μπακόπουλος. Στην γραπτή του κατάθεση (έγγραφο 5) αναφέρθηκε στα γενικά συμπτώματα της ιππουριδικής συνδρομής. Ήταν η θέση του ότι η ενάγουσα είχε προεγχειρητικά κλινικά συμπτώματα όπως και ευρήματα στην μαγνητική τομογραφία (MRI), συμβατά με ιππουριδική συνδρομή. Ως εκ τούτου, ορθώς ο εναγόμενος με βάση την πιο πάνω διάγνωση, υπέβαλε σε άμεση χειρουργική επέμβαση την ασθενή. Όταν ασκούνται έντονες πιέσεις στον νευρικό ιστό, η εγκατάσταση μονίμων βλαβών μπορεί να είναι ταχύτατη. Εφόσον δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι πιέσεις δηλαδή τις πρώτες 48 ώρες, η εξέλιξη είναι συνήθως δυσμενής. Θα πρέπει να γίνεται χειρουργική αντιμετώπιση και δεν ενδείκνυται συντηρητική θεραπεία. Αυτός ήταν και ο λόγος που κατά την άποψη του μάρτυρα, ο εναγόμενος χειρούργησε επειγόντως την ενάγουσα. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ο ισχυρισμός της ενάγουσας για μετεγχειρητική εμφάνιση της ιππουριδικής συνδρομής δεν συνάδει με τη συνολική μετεγχειρητική της πορεία. Ο λόγος είναι ότι η χειρουργική επέμβαση έγινε διά μέσου της πεταλεκτομής - δισκεκτομής. Αυτό σημαίνει ότι δημιουργήθηκε αρκετός χώρος ώστε η μετεγχειρητική συλλογή αίματος να μην μπορεί να προκαλέσει τέτοια αύξηση της πίεσης που να δικαιολογήσει συμπτωματολογία επισκληριδίου αιματώματος. Στις περιπτώσεις που έχουμε μετεγχειρητικό επισκληρίδιο αιμάτωμα, εμφανίζονται συμπτώματα που χαρακτηρίζονται από διόγκωση και πόνο στην περιοχή του χειρουργείου όπως και από προσβολή όλων των νευρικών ριζών. Το μετεγχειρητικό επισκληρίδιο αιμάτωμα, εκδηλώνεται επίσης με θορυβώδη κλινική εικόνα που αφορά την κίνηση και αίσθηση των κάτω άκρων. Τέτοια συμπτώματα δεν υπήρχαν κατά τον μάρτυρα, στην περίπτωση της ενάγουσας. Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι εργάστηκε σε διάφορα δημόσια Νοσοκομεία στην Ελλάδα. Σήμερα εργάζεται στην νευρολογική κλινική του Νοσοκομείου Αγρινίου. Πριν να καταγράψει την έκθεση του, μελέτησε τα ιατρικά έγγραφα που του έστειλε ο ενάγοντας. Πρόκειται για τις μαγνητικές τομογραφίες αλλά και τα ιατρικά πιστοποιητικά που εξέδωσαν άλλοι γιατροί που εξέτασαν την ενάγουσα. Ο ίδιος όμως δεν εξέτασε ποτέ την ενάγουσα. Ήταν η θέση του ότι πιθανότατα, η ενάγουσα να έπασχε προεγχειρητικά από ανερχόμενη ιππουριδική συνδρομή. Αυτό προκύπτει κατά την γνώμη του από την αμεσότητα με την οποία ο ενάγων χειρούργησε την ασθενή σε ημέρα που ήταν αργία. Αυτό του ανέφερε και ο ενάγοντας όταν τον ρώτησε για την κατάσταση της ασθενούς πριν την επέμβαση. Του υπεδείχθη ότι στο προεγχειρητικό MRI δεν γίνεται αναφορά σε ιππουριδική συνδρομή. Απάντησε ότι η ιππουριδική συνδρομή δεν υπάρχει τρόπος να καταγραφεί στο MRI. Είναι νοσολογική οντότητα με συμπτώματα και κλινική εικόνα. Συνοδεύεται μόνο από ακτινολογικά ευρήματα που είναι συμβατά με την κλινική εικόνα. Δέχθηκε ότι γιατροί που εξέτασαν την ενάγουσα πριν την εγχείρηση, είναι σε καλύτερη θέση να γνωρίζουν αν είχε ιππουριδική συνδρομή ή όχι. Και ενώ δέχθηκε ότι αυτοί δεν κάνουν αναφορά σε ιππουριδική συνδρομή, είπε ότι δεν αναφέρουν επιπλέον ότι δεν εντόπισαν. Ήταν η θέση του ότι σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να αναγράφεται στο πιστοποιητικό και το ότι ο ασθενής δεν παρουσιάζει αυτό το σύνδρομο. Του υποβλήθηκε ότι η ενάγουσα δεν παραπονέθηκε για ακράτεια ούρων και κοπράνων προεγχειρητικά, συμπτώματα που δικαιολογούν εύρημα ιππουριδικής συνδρομής. Απάντησε ότι πολλοί ασθενείς όταν νιώθουν μεγάλο πόνο, αγνοούν και δεν αναφέρουν άλλα συμπτώματα όπως τα παραπάνω. Ήταν επιπλέον η θέση του μάρτυρα ότι μετά από πεταλεκτομή, σχεδόν πάντα δημιουργείται επισκληρίδιο αιμάτωμα. Όμως αιμάτωμα που να προκαλεί συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής, είναι σπανιότατο. Επιπλέον, αυτό έχει θορυβώδη και δραματική συμπτωματολογία. Σε τέτοια σπάνια περίπτωση, ο ασθενής πρέπει να μπει στο χειρουργείο για εκκένωση του αιματώματος. Όμως στην περίπτωση μας, η μετεγχειρητική εικόνα της ενάγουσας δεν είναι συμβατή με επισκληρίδιο αιμάτωμα. Εξ' άλλου κατά τον μάρτυρα, στην ενάγουσα είχε τοποθετηθεί παροχέτευση μετά την εγχείρηση. Δέχθηκε παρόλα αυτά ότι παρά την ύπαρξη παροχέτευσης, πάντοτε δημιουργούνται αιματώματα στις εγχειρήσεις σπονδυλικής στήλης. Δέχθηκε επίσης ότι η παροχέτευση δεν διασφαλίζει πλήρως τον ασθενή γιατί πολύ απλά, μπορεί να κλείσει από ένα πήγμα αίματος. Γι' αυτό και δεν εστιάζει την θέση του στην ύπαρξη παροχέτευσης αλλά στην κλινική εικόνα της ενάγουσας, από την οποία απουσίαζαν εμφανή στοιχεία που να δικαιολογούν αιμάτωμα. Διευκρίνισε ότι η γνωμάτευση του, αφορά την άμεση μετεγχειρητική κατάσταση της ενάγουσας όπως την μελέτησε από τα διάφορα πιστοποιητικά και άλλα έγγραφα που του δόθηκαν. Για την σημερινή κατάσταση της ενάγουσας δεν έχει άποψη αφού ο ίδιος δεν την εξέτασε. Η τελευταία αναφορά που διάβασε, είναι το πιστοποιητικό του γερμανικού κέντρου αποκατάστασης που εκδόθηκε το 2007 και το οποίο αναφερόταν σε συμπτωματολογία ιππουριδικής συνδρομής. Από τότε έχουν περάσει 7 ½ χρόνια και δεν είναι σε θέση να ξέρει την σημερινή κατάσταση της ασθενούς. Η δισκοκήλη κατά τον μάρτυρα μπορεί να τραυματίσει την μήνιγγα. Είναι όμως σπάνιο φαινόμενο και στον ίδιο δεν έχει τύχει ποτέ. Στις περιπτώσεις αυτές, ο νευροχειρουργός είναι αναγκασμένος να διανοίξει την μήνιγγα και να επιδιορθώσει την βλάβη. Τέλος, επανεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι όταν μιλά για θορυβώδη συμπτώματα, εννοεί πόνο στην περιοχή που συσσωρεύεται στο αίμα. Ως Μ.Υ.3 κατέθεσε ο ίδιος ο εναγόμενος. Στη γραπτή του κατάθεση (έγγραφο 6), αναφέρθηκε αρχικά στο βιογραφικό του με τις σπουδές και την εργασία του στη Βιέννη της Αυστρίας και στη συνέχεια στην Κύπρο στα ιδιωτικά Νοσοκομεία Αρεταίειο και Απολλώνιο. Από το Μάιο του 2015, εργάζεται στη νευροχειρουργική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Ισχυρίστηκε ότι τυγχάνει παγκόσμιας αναγνώρισης λόγω της πιο πάνω καριέρας του ως νευροχειρουργός και χειρουργός σπονδυλικής στήλης. Η καριέρα του αυτή έγινε κατά τον μάρτυρα, αφορμή για κατασυκοφάντηση του από το μέχρι τότε κατεστημένο στον ιδιωτικό νευροχειρουργικό τομέα. Συνάδελφοί του, εκμεταλλευόμενοι την άγνοια μερικών προβληματικών ασθενών, κατάφεραν να καθοδηγήσουν μερικούς από αυτούς σε αγωγές εναντίον του, αψηφώντας την ιατρική και ψυχολογική ζημιά που προκαλούσαν στους ασθενείς. Τρεις από τις αγωγές αυτές έχουν απορριφθεί και δυο που έτυχαν διαιτησίας, αποφασίστηκαν υπέρ του. Σε καμία περίπτωση δεν έχει καταδικαστεί και δεν υπάρχει καμία απόφαση εναντίον του. Η ενάγουσα τον επισκέφθηκε στις 05.01.2007 στο ιατρείο του στο Αρεταίειο Νοσοκομείο μαζί με το σύζυγό της. Του ανέφερε ότι αρχές Δεκεμβρίου του 2006, ξεκίνησε να πονά στη μέση και περί τα Χριστούγεννα ο πόνος αντανακλούσε στο αριστερό της πόδι, το οποίο δεν ένιωθε. Ο μάρτυρας προέβη σε κλινική εξέταση και μελέτη της μαγνητικής τομογραφίας που του παρουσίασε η ενάγουσα. Την ρώτησε κατά πόσο είχε προβλήματα στην ούρηση και αφόδευση και αυτή του απάντησε ότι αυτό συνέβαινε τις τελευταίες μέρες. Από το ιστορικό που του ανέφερε και τα συμπτώματά της, ήταν ξεκάθαρη η διάγνωση της ατελούς ιππουριδικής συνδρομής (cauda). Έχρηζε άμεσης χειρουργικής επέμβασης για αποσυμπίεση των νευρικών σημείων. Της εξήγησε την σοβαρότητα της κατάστασης και την ανάγκη για άμεση χειρουργική επέμβαση. Ανέφερε στην ίδια και στο σύζυγό της ότι δεν είχαν άλλη επιλογή γιατί σε διαφορετική περίπτωση, η πιθανότητα να αυξηθούν οι υφιστάμενες νευρολογικές απώλειες ήταν σοβαρά αυξημένη. Σε ερώτησή τους αν είναι επικίνδυνη η επέμβαση, απάντησε καταφατικά αλλά τους είπε να μην ανησυχούν γιατί για τον ίδιο, λόγω της εμπειρίας του και κάτω από το μικροσκόπιο, ήταν εύκολη η αντιμετώπιση του προβλήματος. Σε σχέση με το ρίσκο του χειρουργείου, τους ανέφερε ότι είναι πολύ μικρότερο από το να μην χειρουργηθεί καθόλου. Μετά από εκτενή ενημέρωση και απάντηση όλων των διευκρινιστικών ερωτήσεων και λόγω της εργασίας της ενάγουσας ως ψυχολόγου, αυτή διαπίστωσε πλήρως την σοβαρότητα της κατάστασή της. Συμφώνησε ως εκ τούτου για την χειρουργική επέμβαση και υπόγραψε το σχετικό έντυπο συγκατάθεσης για την εγχείρηση. Ο μάρτυρας επέμενε στην άποψή του παραθέτοντας εικόνες και σχετική βιβλιογραφία ότι η ενάγουσα είχε συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής πριν το χειρουργείο και έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. Με την επέμβαση, θεραπεύτηκε με απόλυτη και ευλαβική εφαρμογή από τον ίδιο, όλων των χειρουργικών κανόνων. Οργάνωσε το χειρουργείο την επόμενη μέρα των Θεοφανίων και με την χρήση μικροσκοπίου, ξεκίνησε την επέμβαση με μικροχειρουργικά εργαλεία. Διαπίστωσε ότι η μήνιγγα πιεζόταν σημαντικά από το σκληρότερο κομμάτι του δίσκου. Αφαίρεσε το κομμάτι αυτό και επίσης αφαίρεσε μέσα από την σκληρά μήνιγγα και δυο πολύ μικρά κομμάτια δίσκου (τρίμματα) που βρίσκονταν ενδομυνηγγικά. Ξεκίνησε η ροή ενδονοτιαίου υγρού και στην οπή τοποθέτησε μικρή γάζα (patty). Μετά που αφαίρεσε την υπόλοιπη δισκοκήλη και αποσυμπιέστηκε εξ ολοκλήρου η μήνιγγα, προχώρησε σε τρηματοτομία αριστερά (foraminotomy). Ακολούθως προχώρησε στη συρραφή της μήνιγγας με δυο ραφές και τοποθέτησε πάνω σε αυτές το sergicel. Μετά την εγχείρηση, συμπλήρωσε σημειώσεις της επέμβασης στη γερμανική γλώσσα (τεκμ.63). Οι σημειώσεις γράφτηκαν κατά τη διάρκεια που η ασθενής βρισκόταν σε νάρκωση κατά τη διαδικασία μείωσης του αναισθητικού και αποσωλήνωσης. Επιμένοντας ότι υπήρχε προεγχειρητική ιππουριδική συνδρομή, ανέφερε ότι για το λόγο αυτό επιλέχθηκε η πεταλεκτομή σαν τεχνική. Αν η ενάγουσα έπασχε μόνο από συμπτώματα του αριστερού ποδιού τότε θα επιλεγόταν άλλη τεχνική. Επιπλέον, απαντώντας στην θέση των μαρτύρων για την ενάγουσα, ισχυρίστηκε ότι με τη μικρονευροχειρουργική τεχνική που εφάρμοσε, ήταν σχεδόν αδύνατον να τραυματιστούν τα νευρικά σημεία όπως ισχυρίστηκαν οι μάρτυρες της ενάγουσας. Σε μια μεγέθυνση κάτω από το μικροσκόπιο βλέπει και προστατεύει τα νεύρα και δεν τα τραυματίζει κατά τη διάρκεια της αποσυμπίεσης όπως μπορεί να συμβεί χωρίς τη χρήση μικροσκοπίου. Όταν η ενάγουσα ξύπνησε από την νάρκωση, την ρώτησε αν πονάει και του απάντησε αρνητικά. Σε εντολή του να κουνήσει τα δάκτυλα, διαπίστωσε ότι η κινητικότητα στο αριστερό της πόδι ήταν καλύτερη παρά προεγχειρητικά. Έτσι έδωσε εντολή να μεταφερθεί στο θάλαμο. Ως αναγράφεται στη νοσηλευτική παρακολούθηση (τεκμ.64), η ασθενής ήταν απαλλαγμένη από τον πόνο και το απόγευμα της ίδιας ημέρας έφαγε σούπα. Το ίδιο βράδυ ούρησε φυσιολογικά. Την πρώτη μετεγχειρητική νύχτα στις 06.01.2007 αφού επισκέφθηκε την ασθενή και διαπίστωσε ότι δεν πονούσε, διέγραψε όλα τα παυσίπονα που της χορηγούνταν. Στις 07.01.2007 είχε ήσυχο πρωινό και κατά τη διάρκεια της πρωινής του επίσκεψης δεν παραπονέθηκε για πόνο. Ο ίδιος όμως έδωσε εντολές να παραμείνει στο κρεβάτι λόγω του ότι της είχε γίνει συρραφή μήνιγγας. Είχε κανονική δίαιτα και ήσυχο απόγευμα. Το βράδυ στις 07.01.2007 κατά την επίσκεψή του, του ανέφερε ότι δεν πονάει ότι το πόδι της ήταν καλύτερα αλλά είχε ακόμα πρόβλημα με την ούρηση. Αφαίρεσε την παροχέτευση που είχε μικρές συλλογές υγρών και αίματος και ξεκίνησε η διερεύνηση των προβλημάτων ούρησης. Αφού διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε πρόοδος στο σημείο αυτό, επικοινώνησε με το Δρ. Πρωτοπαπά, ο οποίος θα αναλάμβανε τη διερεύνηση του ζητήματος. Το πρωί της 08.01.2007 με εντολές του Δρ. Πρωτοπαπά κατόπιν συνεννόησης με το μάρτυρα, δόθηκαν οδηγίες στο νοσηλευτικό προσωπικό για τοποθέτηση ουροκαθετήρα μιας χρήσης. Στη συνέχεια τοποθετήθηκε ουροκαθετήρας για περαιτέρω διερεύνηση αλλά και για διέγερση της κύστης. Μετά από αίσθηση, η ενάγουσα απέβαλε 1000ml ούρα σε δοχείο και στον καθετήρα ακόμα 1200ml. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας μετά από αίσθηση απόβαλε ακόμα 1000ml. Το βράδυ της 8ης προς 09.01.2007 κατά την επίσκεψή του δεν διαπίστωσε οιαδήποτε προβλήματα για την κλινική της κατάσταση. Έγινε επίσκεψη και από τον Δρ. Πρωτοπαπά και αφαιρέθηκε ο ουροκαθετήρας μετά που η ίδια ανέφερε ότι αισθάνεται καλύτερα. Μαζί με το Δρ. Πρωτοπαπά διαπίστωσαν ότι η ασθενής δεν είχε ακράτεια ούρων αλλά ούτε και υπολείμματα ούρων μετά την ούρηση και αποφάσισαν να προχωρήσουν περαιτέρω στη συντηρητική θεραπεία για την αισθητικότητα της κύστης. Το βράδυ της 9ης Ιανουαρίου, η ασθενής πέρασε ήσυχη νύχτα χωρίς να παίρνει οτιδήποτε για τον πόνο, σηκωνόταν από μόνη της και είχε κανονική δίαιτα. Στις 10.01.2007, της έδωσε εξιτήριο και οδηγίες για περαιτέρω φυσιοθεραπείες στο σπίτι, δίνοντάς της ραντεβού για την επόμενη επίσκεψη. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι καθ' όλη την παραμονή της ασθενούς στο νοσοκομείο δεν παρουσίασε σε καμία περίπτωση, οποιεσδήποτε ενδείξεις για μετεγχειρητική αιμορραγία που να χρήζει επανεπέμβασης. Αυτό αποδεικνύεται κατά τον μάρτυρα ότι δεν είχε πόνο μετεγχειρητικά και η παραλυσία στο πόδι βελτιώθηκε σημαντικά. Η παροχέτευση έδωσε μικρότερες ποσότητες αίματος και αφαιρέθηκε μετά από 24 ώρες ενώ το τραύμα ήταν καθ' όλη την παραμονή στο νοσοκομείο φυσιολογικό χωρίς ερεθισμό ή φούσκωμα και δεν παρουσίασε πόνο ακόμα και στην πίεση. Μόνο η ούρηση συνέχισε να προκαλεί προβλήματα όμως από τις κλινικές εξετάσεις, σίγουρα δεν επιδεινώθηκε μετά την εγχείρηση και εν πάση περιπτώσει δεν παρουσίασε ακράτεια ούρων. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Δρ. Πρωτοπαπάς που την παρακολουθούσαν δεν είχαν ενδείξεις για να κρίνουν ότι πιέζονταν τα νευρικά στοιχεία ή η ιππουρίδα από αιμάτωμα ή ακόμα και από υποτροπή κήλης δίσκου ώστε να προχωρήσουν σε απεικονιστικές εξετάσεις. Επιπλέον μια μαγνητική τομογραφία τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, επιβραδύνει την επούλωση του τραύματος και ερεθίζει τα ήδη φουσκωμένα νευρικά στοιχεία. Ο μάρτυς ισχυρίστηκε ότι ένα μετεγχειρητικό αιμάτωμα χρήζει διερεύνησης όταν προκαλεί βαριά συμπτώματα. Ως τέτοια ανέφερε τον πόνο και την επιδείνωση της προεγχειρητικής συμπτωματολογίας. Η ενάγουσα δεν είχε καν αιμάτωμα που να προκαλεί τέτοια συμπτώματα. Αυτό που φαίνεται στη μαγνητική τομογραφία, είναι το αιμοστατικό (sergicel) στο επίπεδο της πεταλεκτομής πάνω στην συρραφή στη μήνιγγα. Επανεπέμβαση στην περίπτωση της ενάγουσας όχι μόνο ήταν αχρείαστη αλλά θα προκαλούσε και μεγαλύτερη ζημιά. Η ενάγουσα στην πρώτη της επίσκεψη στο ιατρείο του μετά την εγχείρηση, του ανέφερε ότι πάει καλύτερα αλλά δεν νιώθει ακόμη πότε θέλει να ουρήσει και ότι η αφόδευσή της γίνεται με πολύ μεγάλη δυσκολία. Τον ενημέρωσε επίσης ότι το πόδι της δεν περπατάει ακόμα καλά. Της απάντησε ότι είναι πολύ νωρίς ακόμη και ότι θα πρέπει να κάνει πολλές φυσιοθεραπείες για να αναρρώσει και να αποκατασταθεί. Στις 16.01.2007 έγινε εξέταση από τον Δρ. Πρωτοπαπά, στην οποία διαφάνηκε ότι η νευρική βλάβη του αριστερού κάτω άκρου ξεκίνησε περί τα μέσα Δεκεμβρίου άρα υπήρχε προεγχειρητικά. Τον επισκέφθηκε στη συνέχεια στο ιατρείο του πολύ ανήσυχη και κλαίγοντας, του ανέφερε ότι δεν νιώθει πότε θα ουρήσει, δεν νιώθει τα χείλη του αιδοίου και ότι ακόμα κουτσαίνει. Ο μάρτυρας αντιλήφθηκε ότι η ασθενής άρχισε να αγανακτεί σχετικά σύντομα μετεγχειρητικά και δεν ήθελε να δεχθεί τη βαριά νευρολογική πάθηση που είχε υποστεί λόγω δισκοκήλης. Αντιλήφθηκε ότι ήταν ο τύπος ανθρώπου που απογοητεύεται εύκολα και έτσι την καθησύχασε και την ηρεμούσε διαπιστώνοντας αργή μεν αλλά σταθερή βελτίωση της κλινικής της εικόνας. Την καθησύχασε ότι τα νεύρα είναι εντελώς αποσυμπιεσμένα και δεν υπάρχει υποτροπή. Στις μετέπειτα μαγνητικές τομογραφίες, αποδεικνύονται όλες οι πιο πάνω διαπιστώσεις. Οι συναντήσεις του με την ενάγουσα και οι τηλεφωνικές του επικοινωνίες ήταν πολύ συχνές. Την καθοδηγούσε και την συμβούλευε για τις μετεγχειρητικές της φυσιοθεραπείες. Την έστειλε σε ποδίατρο και της συνέστησε χρήση νάρθηκα για τη βελτίωση της βάδισής της. Συζήτησαν το ενδεχόμενο μετάβασής της στη Γερμανία σε ειδικό κέντρο αποκατάστασης. Ο Δρ. Πρωτοπαπάς που είχε καλύτερη επαφή με το κέντρο, επεξηγεί στο παραπεμπτικό του ημερ. 18.05.2007 (τεκμ.10) ότι η ασθενής πάσχει από σύνδρομο ιππουρίδας και δεν αναφέρει πουθενά μετεγχειρητική επιπλοκή. Η γραμματέας του, έδωσε ένα έντυπο σημειώσεων στην ενάγουσα που συνέταξε η ίδια μετά από αφόρητες πιέσεις της ενάγουσας. Ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι συνέταξε ο ίδιος το εν λόγω έγγραφο. Το πιστοποιητικό που συνέταξε ο ίδιος στα γερμανικά (τεκμ.12), η ενάγουσα δεν ήρθε να το παραλάβει ποτέ. Ο μάρτυρας σχολιάζοντας τα πορίσματα του Γερμανικού κέντρου (τεκμ.11), ισχυρίστηκε ότι σε αυτά αναφέρεται ότι η ενάγουσα δεν έχει απώλεια ούρων και αυτό αποδεικνύει ότι ψεύδεται όταν ανέφερε στο Δικαστήριο ότι χάνει ούρα αν περάσουν 3 ώρες χωρίς να πάει στην τουαλέτα. Στο ίδιο τεκμήριο 11 αναφέρεται ότι στο υπερηχογράφημα κύστης, η ενάγουσα μπορεί να ουρήσει όλη την ποσότητα ούρων χωρίς να υπάρχει υπόλοιπο και ότι μπορεί να επιστρέψει στην εργασία της από τις 10.06.
30. Οι Γερμανοί γιατροί κατά τον μάρτυρα, διαπίστωσαν σημαντική βελτίωση της κλινικής εικόνας της ενάγουσας με επάνοδο στην εργασία της χωρίς σημαντικούς περιορισμούς. Τα ίδια διαπίστωσε και ο ίδιος όταν με την επάνοδό της στην Κύπρο, η ασθενής συνέχισε να τον επισκέπτεται. Ο συνάδελφός του Δρ. Κιτρομήλης που προσπαθούσε να μειώσει το κύρος του ως νευροχειρουργού, εκμεταλλεύτηκε την επίσκεψη της ενάγουσας σε αυτόν και την παρότρυνε να καταχωρήσει αγωγή εναντίον του. Κάτι τέτοιο έκανε και με άλλους ασθενείς του εναγομένου. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η ενάγουσα πάσχει σήμερα από μειωμένη αισθητικότητα κύστης όπως προκύπτει από τον ουροδυναμικό έλεγχο στον οποίο υποβλήθηκε στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο (τεκμ.54). Αυτή είναι ελαφριά μορφής και ελέγχεται από την ίδια και είναι σαφώς βελτιωμένη από ότι ήταν πριν την εγχείρηση. Ισχυρίστηκε τέλος ότι η ενάγουσα έπασχε από ευμεγέθη κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου και ιππουρίδα, η οποία της προκαλούσε συμπτωματολογία αρχικά περί τα Χριστούγεννα και στη συνέχεια με επιδείνωση στις αρχές Ιανουαρίου της παραλυσίας και προβλήματα ούρησης και ορθού. Έγινε άμεση επέμβαση και η αποκατάστασή της θεωρείται ικανοποιητική υπό τας περιστάσεις, δηλαδή της αργοπορίας της να επισκεφθεί τους ιατρούς. Εξέφρασε δε τη λύπη του γιατί παρά την άμεση προσφορά υπηρεσιών προς την ενάγουσα που είχαν αποτέλεσμα να μην καταλήξει σήμερα σε τροχοκάθισμα, αυτή τον αντιμετωπίζει με αγωγή θεωρώντας τον υπεύθυνο επειδή δεν έγινε εντελώς καλά. Παραγνωρίζει με τον τρόπο αυτό ότι για 3 εβδομάδες από την ημέρα που άρχισαν τα συμπτώματα της δεν επισκέφθηκε κανένα γιατρό. Απαλλάσσει με αυτό τον τρόπο τον εαυτό της χωρίς να προβαίνει σε αυτοκριτική και επιμένει να καταδικαστεί ο εναγόμενος για κάτι για το οποίο δεν ευθύνεται. Στην αντεξέταση, ο εναγόμενος δέχθηκε ότι στην συνάντηση του με την ενάγουσα μια μέρα πριν την εγχείρηση δεν της έκανε σαφή αναφορά ότι πάσχει από ιππουριδική συνδρομή. Της είπε όμως ότι για να αποκατασταθεί η βλάβη θα έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. Ισχυρίστηκε ότι μετέφερε την έδρα του από το Αρεταίειο λόγω του ότι μετακόμισε κοντά στο Απολλώνιο και του ήταν πιο εύκολο να μεταβαίνει στην εργασία του. Αρνήθηκε ότι υπάρχει απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Αρεταίειου με την οποία του απαγορεύθηκε να εργάζεται στο εν λόγω Νοσοκομείο. Έγινε μια τέτοια πρόταση από μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, η οποία όμως απορρίφθηκε. Βρίσκεται στα Δικαστήρια γι' αυτή την υπόθεση. Ήρθε στην Κύπρο από την Αυστρία για να κάνει μια πιο ήρεμη σταδιοδρομία. Ποτέ δεν φανταζόταν ότι θα αντιμετωπιζόταν από τους συμπατριώτες του με αυτό τον τρόπο. Αρνήθηκε ότι έφυγε από την Αυστρία για τον λόγο ότι το Νοσοκομείο στο οποίο εργαζόταν, τον κατήγγειλε για ατασθαλίες οικονομικής φύσης. Έκαμε όμως αναφορά σε κάποιες αγωγές που έγιναν στην Αυστρία από ασφαλισμένους ασθενείς για υπερτιμολογήσεις καθώς και σε μια καταγγελία αναφορικά με μια Κυπρία ασθενή που την έστειλε το Υπουργείο Υγείας Κύπρου στην Αυστρία για να την εγχειρήσει. Καταχώρησε αγωγή για δυσφήμηση, η οποία απορρίφθηκε από το Δικαστήριο και εκκρεμεί έφεση του στο Ανώτατο. Εκκρεμεί επίσης μια ποινική υπόθεση εναντίον του στην Κύπρο για μια καταγγελία που έγινε από συνάδελφο του στο Αρεταίειο και αφορά ένα τιμολόγιο που πληρώθηκε από την Δημοκρατία. Αρνήθηκε όμως ότι το Νοσοκομείο στο οποίο εργαζόταν στην Αυστρία, τον κατάγγειλε στην αστυνομία της Βιέννης για ατασθαλίες. Ισχυρίστηκε επιπλέον ότι τρεις αγωγές που καταχωρήθηκαν εναντίον του για ιατρική αμέλεια, έχουν αποσυρθεί ενώ άλλες δύο που πήγαν σε διαιτησία, έχουν αποφασιστεί υπέρ του. Ήταν η θέση του ότι ένας νευροχειρουργός που δεν αντιμετωπίζει τέτοιες υποθέσεις, σημαίνει ότι δεν χειρουργεί. Σήμερα έχει ασφάλεια για επαγγελματική αμέλεια με την εταιρεία Trust. Την έκανε πρόσφατα και δεν καλύπτει την περίπτωση της ενάγουσας. Την επίδικη περίοδο καλυπτόταν όπως είπε με τον ιατρικό σύλλογο της Αυστρίας. Γι' αυτό τον λόγο θεωρούσε ότι δεν χρειαζόταν να ασφαλιστεί για επαγγελματική ευθύνη στον Κυπριακό χώρο. Σε ερώτηση όμως αν η ασφάλεια του Αυστριακού Ιατρικού Συλλόγου καλύπτει και την παρούσα περίπτωση, απάντησε αρνητικά. Δεν δήλωσε το περιστατικό όπως είπε στον Αυστριακό Σύλλογο και δεν είναι σε θέση να γνωρίζει αν καλύπτουν περιστατικά του εξωτερικού. Ο ίδιος δεν μπήκε σε λεπτομέρειες να διερευνήσει αν θα έπρεπε να ασφαλιστεί και στην Κύπρο. Σε κάποιο στάδιο μετά την εγχείρηση της ενάγουσας, τον πλησίασε μια ασφαλιστική εταιρεία που ασφάλιζε γιατρούς στο Αρεταίειο και ασφαλίστηκε κοντά τους. Αρνήθηκε ότι δεν τον ασφαλίζει καμία εταιρεία και δήλωσε ετοιμότητα να παρουσιάσει ασφαλιστικό έγγραφο στο όνομα του για επαγγελματική ευθύνη. Έδωσε τρεις μήνες άδεια ασθενείας στην ενάγουσα, την οποία χαρακτήρισε φυσιολογική για μια επέμβαση στην σπονδυλική στήλη. Ο εναγόμενος ανέφερε στην συνέχεια ότι όταν αρχικά τον επισκέφθηκε η ενάγουσα, του είπε ότι κάτι δεν πάει καλά με την ούρηση της. Δεν μπήκε στην διαδικασία να διερευνήσει την αιτιολογία γιατί ήταν ξεκάθαρο για τον ίδιο. Ήταν σίγουρος ότι ήταν νευρογενής η αιτιολογία και δεν είχε καμία σημασία για τον ίδιο αν ήταν δυσουρία, ακράτεια ή κάποια άλλη πάθηση της κύστης. Ήταν σημάδι για να ετοιμάσει αμέσως επείγον χειρουργείο. Το ίδιο ισχύει και για το πρόβλημα αφόδευσης που του ανέφερε ότι είχε τις τελευταίες μέρες. Δεν της είπε ότι σίγουρα θα διορθωθούν αυτά τα προβλήματα με την επέμβαση αλλά της ανέφερε ότι ήταν η μόνη λύση για να αποσυμπιεστούν τα νεύρα. Την ίδια στιγμή την πληροφόρησε ότι αν δεν χειρουργηθεί, η πιθανότητα τα προβλήματα να παραμείνουν και να επαυξηθούν είναι πολύ μεγάλη. Τα ρίσκα του χειρουργείου είναι πολύ μικρότερα από το ρίσκο να μην κάνει τίποτε, να παραμείνει παράλυτη και να χρειάζεται όπως είπε pampers. Τα δεδομένα αυτά, τα εξήγησε στην ενάγουσα για αρκετή ώρα στο γραφείο του. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η εγχείρηση θα μπορούσε τουλάχιστον να περιορίσει το πρόβλημα. Υπάρχουν και μερικές σπάνιες περιπτώσεις 1/1000 όπου διορθώνεται εντελώς. Όμως η πιθανότητα χωρίς χειρουργείο να χειροτερεύσει ήταν πολύ μεγαλύτερη. Η ενάγουσα σε καμία π[περίπτωση δεν του έδωσε την εντύπωση ότι δεν καταλάβαινε τι του έλεγε. Εξ' άλλου, εξασκούσε επάγγελμα που είχε σχέση με την ιατρική. Δέχθηκε ότι της είπε ότι έκανε πολλές εγχειρήσεις αλλά αυτό έγινε για να την καθησυχάσει γιατί την έβλεπε αρκετά ανήσυχη. Αρνήθηκε όμως ότι αναφέρθηκε σε εγχείρηση ρουτίνας που απλά θα αποσυμπίεζε τα νεύρα. Επέμενε ότι ενημέρωσε την αναισθησιολόγο για επείγον χειρουργείο την επομένη λόγω ιππουριδικής συνδρομής. Δεν θυμόταν όμως το όνομα της αναισθησιολόγου. Αρνήθηκε επίσης κατηγορηματικά ότι ζήτησε από συγκεκριμένη αναισθησιολόγο να καταθέσει ψευδώς στο Δικαστήριο ότι ο ίδιος της ανέφερε την πάθηση της ενάγουσας ως ιππουριδική συνδρομή που χρήζει άμεσης επέμβασης. Ισχυρίστηκε ότι οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από την ίδια όπως είπε συμμορία που τον κακολογεί τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο. Ο μάρτυρας ανέφερε στην συνέχεια ότι μετά την εγχείρηση, η ενάγουσα παρουσίαζε ένα πρόβλημα αναφορικά με το πότε ήθελε να ουρήσει που όμως βελτιώθηκε σημαντικά στην συνέχεια. Το πρόβλημα με την αίσθηση ούρησης δεν λύθηκε εξ' ολοκλήρου χωρίς όμως κατά την άποψη του να την επηρεάζει στην καθημερινότητα και την δουλειά της. Δεν υπάρχει δηλαδή πλήρης αναισθησία όπως ισχυρίστηκε ο Δρ. Κιτρομήλης. Αναφορικά με την αίσθηση στην περιγεννητική περιοχή, υπήρχε πρόβλημα στην μεριά που πίεζε ο δίσκος. Σαφέστατη εικόνα είχε όταν δύο με τρεις μήνες μετά η ενάγουσα, υποβλήθηκε σε ουροεξέταση υπερήχου της κύστης (τεκμ.9). Όταν διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε υπόλειμμα ούρων, έκρινε ότι δεν υπήρχε σοβαρό πρόβλημα με την ούρηση. Επανέλαβε ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος να υποβάλει την ενάγουσα σε μαγνητική τομογραφία μετά την εγχείρηση. Η ασθενής έπασχε από ιππουριδική συνδρομή πριν την επέμβαση. Μετά από αυτήν, καλυτέρευσε σε πλείστα σημεία και σε άλλα έμεινε στάσιμη. Για την εγχείρηση τηρείτο φάκελος στο Αρεταίειο. Δεν ξέρει που είναι σήμερα ο φάκελος ούτε γιατί το νοσοκομείο ενημέρωσε την ενάγουσα ότι δεν ανευρίσκεται. Θα μπορούσε κατά την άποψη του, η ενάγουσα να αποταθεί στην ασφαλιστική εταιρεία στην οποία πήγε ο φάκελος με όλα τα στοιχεία προκειμένου να πληρωθεί το Αρεταίειο. Του υποδείχθηκε έντυπο με τίτλο «αναγγελία απαίτησης» που στάλθηκε ηλεκτρονικά στην ασφαλιστική εταιρεία από το Αρεταίειο και το οποίο στην διάγνωση γράφει μόνο για κήλη δίσκου Ο4/
31. Αρνήθηκε ότι συμπλήρωσε ο ίδιος το εν λόγω έντυπο ούτε γνωρίζει αν η ηλεκτρονική υπογραφή είναι δική του. Η διάγνωση κατά την άποψη του, είναι ελλιπής. Η σωστή διάγνωση είναι στην προφορική του μαρτυρία και αναφέρεται σε προεγχειρητική ιππουριδική συνδρομή. Επανέλαβε ότι με την μικροχειρουργική μικροσκοπίου, είναι αδύνατον να τραυματίσει ο γιατρός τα νευρικά στοιχεία. Χρησιμοποιούνται πολύ λεπτά και μικρά εργαλεία που δεν δημιουργούν καθόλου πίεση στα νεύρα. Μπορεί όμως να δημιουργηθεί πρόβλημα στα νευρικά στοιχεία από ένα σωρό άλλα πράγματα για τα οποία δεν ευθύνεται ο νευροχειρουργός όπως για παράδειγμα οίδημα. Δεν δέχθηκε ότι ή χειρότερη επιπλοκή αυτής της εγχείρησης είναι η ιππουριδική συνδρομή. Έκανε αναφορά σε πιθανό άνοιγμα αγγείων της κοιλιάς και σε ανοξία αποκατάστασης των νεύρων, επιπλοκές που θα την άφηναν παραπληγική και πιθανότατα να προκαλούσαν και τον θάνατο της. Του επιδείχθηκε το τεκμήριο 62 με τίτλο "operation report" το οποίο κατέθεσε ο ίδιος. Ρωτήθηκε γιατί δεν έδωσε το πιστοποιητικό αυτό στην ενάγουσα προκειμένου να το δείξει στους θεράποντες ιατρούς στην Γερμανία. Απάντησε ότι δεν του ζητήθηκε. Επίσης δεν ήταν σε θέση να αναφέρει ότι αν το έγγραφο αυτό στάλθηκε στην ασφαλιστική εταιρεία. Αρνήθηκε υποβολή ότι το εν λόγω πιστοποιητικό, το συνέταξε πολύ αργότερα προκειμένου να δικαιολογήσει την θέση του για προϋπάρχουσα ιππουριδική συνδρομή. Επέμενε ότι το έγγραφο αυτό συντάχθηκε την ώρα του χειρουργείου πριν ακόμα ξυπνήσει η ασθενής. Ρωτήθηκε σχετικά για το πιστοποιητικό (τεκμ.13), στο οποίο δεν γίνεται αναφορά σε προεγχειρητική ιππουριδική συνδρομή αλλά σε ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου. Ανέφερε ότι δεν συντάχθηκε από αυτόν αλλά από την γραμματέα του, η οποία παίρνει ιστορικό από τους ασθενείς. Η γραμματέας του δίνει τέτοια πιστοποιητικά για σκοπούς αναρρωτικής άδειας με δική του ηλεκτρονική υπογραφή. Στην παρούσα περίπτωση η ενάγουσα πίεζε την γραμματέα του να δώσει ένα πιστοποιητικό για το έγινε στο χειρουργείο για να το πάρει στην Γερμανία. Ισχυρίστηκε ότι διάβασε τα συγγράμματα που αναφέρει στην γραπτή του δήλωση. Στην συνέχεια, του υποδείχθηκε ότι όσα αναφέρει στην γραπτή του κατάθεση αναφορικά με το θεωρητικό κομμάτι της ιππουριδικής συνδρομής, είναι αντιγραφή από την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia στην οποία γίνεται αναφορά και στην βιβλιογραφία που ο ίδιος παραθέτει στην δήλωση του. Αποδέχθηκε αυτόν τον ισχυρισμό, λέγοντας ότι δεν έχει διαβάσει και τα 14 βιβλία που αναφέρονται στο εν λόγω απόσπασμα αλλά γνωρίζει την βιβλιογραφία από την εργασία του και την συμμετοχή του σε διάφορα συνέδρια. Επέμενε ότι κατά την διενέργεια της εγχείρησης ήταν ασφαλισμένος μέσω του Αυστριακού Ιατρικού Συλλόγου. Όμως δεν δήλωσε το περιστατικό αυτό στην ασφάλεια γιατί η αγωγή έγινε μεταγενέστερα. Τέλος ο εναγόμενος αρνήθηκε ότι υπήρξε αμελής κατά την εγχείρηση και εξ' αιτίας αυτού, προκάλεσε την ιππουριδική συνδρομή από την οποία υποφέρει μέχρι σήμερα η ενάγουσα. Αρνήθηκε επίσης ότι επέδειξε οιανδήποτε αμέλεια κατά την μετεγχειρητική παρακολούθηση της ενάγουσας. Αγορεύσεις Ο συνήγορος της ενάγουσας στην αγόρευση του, ανέφερε ότι τα πραγματικά γεγονότα που το Δικαστήριο καλείται μεταξύ άλλων να αποφασίσει, είναι το κατά πόσον η ενάγουσα έπασχε από ιππουριδική συνδρομή πριν την εγχείρηση που την υπέβαλε ο εναγόμενος ή κατά πόσον τα εν λόγω συμπτώματα, παρουσιάστηκαν αμέσως μετά την πιο πάνω εγχείρηση. Ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι όπως είναι κοινά παραδεκτό, σήμερα η ενάγουσα πάσχει από σύνδρομο ιππουρίδας. Η θέση του είναι ότι από την μαρτυρία που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο δεν έχει αποδειχθεί ότι το σύνδρομο αυτό προϋπήρχε της επίδικης χειρουργικής επέμβασης. Αντιθέτως, η μαρτυρία κατέδειξε ότι η ενάγουσα έπασχε από κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με μια απλή εγχείρηση ρουτίνας. Με παραπομπή σε αποσπάσματα της δοθείσας μαρτυρίας, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι η ενάγουσα σαφέστατα δεν παρουσίασε οιαδήποτε συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής πριν από την επίδικη χειρουργική επέμβαση. Ούτε υπάρχει μαρτυρία από τον ίδιο τον εναγόμενο ότι ανέφερε οτιδήποτε σχετικό στην ενάγουσα πριν την υποβάλει στην εγχείρηση. Στην αντεξέταση του επί του προκειμένου, ο εναγόμενος δέχθηκε ότι δεν ανέφερε οτιδήποτε στην ενάγουσα για ιππουριδική συνδρομή παρά μόνο περιορίστηκε να της πει ότι θα πρέπει να εγχειριστεί άμεσα. Το γεγονός της δημιουργίας του συνδρόμου μετά την χειρουργική επέμβαση, θέτει βάση της αρχής Res Ipsa Loquitur το βάρος στον εναγόμενο να δώσει κάποια εξήγηση για την δημιουργία αυτών των προβλημάτων, η οποία να τον απαλλάσσει από εύρημα αμέλειας. Από τη στιγμή που το Δικαστήριο θα δεχθεί τη θέση της ενάγουσας ότι τα συμπτώματα εμφανίστηκαν αμέσως μετά την εγχείρηση, είναι ξεκάθαρο ότι αυτά προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια της επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε από τον εναγόμενο. Ως εκ τούτου, ο εναγόμενος θα πρέπει να δώσει εξηγήσεις πως προκλήθηκε η ιππουριδική συνδρομή στην ενάγουσα. Ο εναγόμενος σύμφωνα με τον συνήγορο, απέτυχε να δώσει οιανδήποτε τέτοια εξήγηση. Επιπλέον θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, πιθανή αιτία ιππουριδικής συνδρομής είναι ο τραυματισμός από χειρουργό κατά την διενέργεια εγχείρησης, ίδιας με αυτήν που ο εναγόμενος υπέβαλε την ενάγουσα. Έγινε παραπομπή επί του προκειμένου στη μαρτυρία του ιατρού Κιτρομήλη που κατέθεσε ότι η επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε η ενάγουσα είναι επικίνδυνη γιατί ανά πάσα στιγμή ο ιατρός μπορεί να τραυματίσει τα νευρικά στοιχεία. Παραπομπή έγινε και στη μαρτυρία του ιατρού Πετρίδη, στην οποία αναφέρει ότι η ιππουριδική συνδρομή είναι η χειρότερη μετεγχειρητική επιπλοκή στην εγχείρηση σπονδυλικής στήλης. Ακόμα και η ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε ο εναγόμενος συμφωνεί με τις πιο πάνω θέσεις. Ο ιατρός Αλεξόπουλος δεν απέκλεισε ως αιτία της ιππουριδικής συνδρομής ιατρογενή τραυματισμό των νεύρων. Ο συνήγορος με αναφορά σε νομολογία που διέπει την εφαρμογή του δόγματος Res Ipsa Loguitur, επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση εφόσον τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ενάγουσα δεν προϋπήρχαν, το βάρος είναι στους ώμους του εναγομένου να αποδείξει ότι αυτά δεν οφείλονται σε δική του αμέλεια κατά την εγχείρηση. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι το γεγονός ότι έχουν δικογραφηθεί λεπτομέρειες αμέλειας δεν αποτελεί κώλυμα για εφαρμογή της αρχής αυτής. Η ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε η ενάγουσα δεν αφορούσε το τι έγινε στην εγχείρηση αλλά σκοπούσε να αποδείξει άλλα σχετικά με την αξίωση θέματα και να δημιουργήσει το υπόβαθρο των γεγονότων ώστε να τεθεί σε εφαρμογή η εν λόγω αρχή. Από τη στιγμή δε που τα γεγονότα που οδήγησαν στα συμπτώματα της ενάγουσας δεν είναι απολύτως γνωστά, είναι νομολογημένο ότι τυγχάνει εφαρμογή η πιο πάνω αρχή. Στην παρούσα περίπτωση, ο εναγόμενος απέτυχε να εξηγήσει πως δημιουργήθηκαν μετά την εγχείρηση τα συμπτώματα ιππουριδικής συνδρομής της ενάγουσας. Ούτε έδωσε καμία αιτιολογημένη ιατρικά εξήγηση για το πώς δημιουργήθηκε η ιππουριδική συνδρομή στην ενάγουσα. Δεν προβλήθηκαν ισχυρισμοί ότι τα συμπτώματα προκλήθηκαν κατά την επέμβαση για λόγους που δεν έχουν να κάνουν με δική του αμέλεια. Ο εναγόμενος ισχυρίστηκε αντιθέτως ότι τα συμπτώματα αυτά προϋπήρχαν της επίδικης επέμβασης. Εάν το Δικαστήριο απορρίψει ως θέμα πραγματικού γεγονότος αυτόν τον ισχυρισμό τότε ο εναγόμενος θα πρέπει να κριθεί ως αμελής γιατί δεν προέβαλε οποιαδήποτε άλλη γραμμή υπεράσπισης. Δεν ισχυρίστηκε καν ότι η ζημιά θα μπορούσε να συμβεί κατά τη διάρκεια του χειρουργείου για λόγους που δεν συνεπάγονται δική του αμέλεια. Αλλά ακόμα και η θέση του ότι τα συμπτώματα προϋπήρχαν, προβλήθηκε με τρόπο αντιφατικό και συγκεχυμένο. Αρχικά υπέβαλε την θέση ότι προκλήθηκαν μετά τη δεύτερη γέννα της ενάγουσας και την επέμβαση καισαρικής στην οποία υποβλήθηκε. Στην συνέχεια ισχυρίστηκε ότι τα συμπτώματα οφείλονταν σε τραυματισμό της μήνιγγας λόγω της δισκοκήλης. Η αμέλεια του εναγομένου κατά το συνήγορο δεν περιορίζεται μόνο στο στάδιο της εγχείρησης. Προεγχειρητικά δεν προειδοποίησε ως όφειλε την ενάγουσα για τους κινδύνους της επέμβασης. Επιπλέον μετά την επέμβαση δεν έδωσε στην ενάγουσα την δέουσα μετεγχειρητική θεραπεία Ο ίδιος ο εναγόμενος δεν αμφισβήτησε ότι αμέσως μετά την εγχείρηση, η ενάγουσα παραπονέθηκε για προβλήματα στην ούρηση και αφόδευση καθώς και για υπαισθησία των γεννητικών οργάνων. Σύμφωνα με τη δοθείσα ιατρική μαρτυρία, σε αυτή την περίπτωση ο ιατρός πρέπει να υποβάλει τον ασθενή σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας για να διερευνηθεί η πιθανότητα αιματώματος. Σε περίπτωση που υπάρχει αιμάτωμα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί σχετικά εύκολα χειρουργικά. Το γεγονός δε ότι η ύπαρξη αιματώματος δημιουργεί ιππουριδική συνδρομή, έγινε παραδεκτό και από την ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε ο εναγόμενος. Οι θέσεις του εναγομένου ότι η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας δεν ενδείκνυτο γιατί θα επιδείνωνε την κατάσταση της ασθενούς, έμεινε ατεκμηρίωτη. Κανένας άλλος ιατρός δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου τέτοια θέση, η οποία δεν υποβλήθηκε καν στους μάρτυρες της ενάγουσας. Ούτε και προσκομίστηκε οποιοδήποτε σύγγραμμα από τον εναγόμενο που να υποστηρίζει αυτόν τον ισχυρισμό. Η θέση του εναγομένου ότι δεν επρόκειτο για μετεγχειρητικό αιμάτωμα αλλά για το αιμοστατικό surgicel θα πρέπει επίσης να απορριφθεί. Σε καλύτερη θέση να κρίνει το ζήτημα είναι η ακτινολόγος Κατωδρύτου αφού η ανάγνωση της μαγνητικής τομογραφίας, εμπίπτει στην ειδικότητα της. Στη μαρτυρία της, εξήγησε ότι αυτό που περιγράφει ως αιμάτωμα δεν είναι αιμοστατικό, το οποίο έχει άλλη ένταση στην τομογραφία από αυτή του αιματώματος. Αυτό που φάνηκε από τις μαγνητικές τομογραφίες σύμφωνα με την Κατωδρύτου, ήταν συλλογή υγρού που σε καμία περίπτωση δεν ήταν συμβατή με αιμοστατικό αλλά αντίθετα ήταν συμβατή με αιμάτωμα. Στο στάδιο αυτό, έγινε παραπομπή στη μαρτυρία του ιατρού Πετρίδη σύμφωνα με την οποία, τα συμπτώματα της ενάγουσας ταιριάζουν απόλυτα με τα συμπτώματα που δημιουργούνται από μετεγχειρητικό αιμάτωμα που τραυματίζει τα νεύρα της ιππουρίδας. Ο ίδιος ιατρός ανέφερε ότι θα έπρεπε να γίνει άμεση μαγνητική τομογραφία, η οποία θα έδειχνε το αιμάτωμα το οποίο μπορούσε με ευκολία να αντιμετωπιστεί χειρουργικά. Στη συνέχεια, ο συνήγορος έκαμε αναφορά στη νομολογία σχετική με ιατρική αμέλεια, ειδικότερα όσον αφορά το καθήκον του ιατρού για τη μετεγχειρητική παρακολούθηση ασθενούς, τον οποίο υπέβαλε σε εγχείρηση. Επιπλέον, και πάλι με παραπομπή σε νομολογία, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος θα πρέπει να κριθεί ως αμελής και για το λόγο ότι δεν προειδοποίησε την ενάγουσα αναφορικά με τους κινδύνους της επέμβασης πριν την υποβάλει σε αυτή. Παρέμεινε επί του προκειμένου σύμφωνα με τον συνήγορο, αναντίλεκτη η αναφορά της ενάγουσας στην κυρίως εξέταση της ότι εάν γνώριζε για τους πιθανούς κινδύνους δεν θα δεχόταν να υποβληθεί στην επίδικη επέμβαση. Τέλος, σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται η ενάγουσα εφόσον ο ιατρός κριθεί ως αμελής, ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι λαμβάνοντας υπόψη τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη η ενάγουσα αλλά και τη μορφή των μόνιμων βλαβών που έχει υποστεί, η επιδίκαση ποσού €250.000,00 θεωρείται υπό τας περιστάσεις δικαιολογημένη. Η συνήγορος του εναγομένου στη δική της αγόρευση, αναφέρθηκε αρχικά στη νομολογία που καθορίζει το επίπεδο ευθύνης ιατρού προς ασθενή, ο οποίος ζητά τις υπηρεσίες του και περιέρχεται υπό τη φροντίδα του. Στην παρούσα υπόθεση, το Δικαστήριο καλείται κατά την συνήγορο να αποφασίσει εάν η ιππουριδική συνδρομή από την οποία πάσχει η ενάγουσα, προϋπήρχε ή αν εγκαταστάθηκε μετεγχειρητικά. Εάν υπήρχε δηλαδή αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της ευμεγέθους δισκοκήλης που είχε η ενάγουσα με ιππουριδική συνδρομή ή κατά πόσο ο θεράπων ιατρός που τη χειρούργησε, υπήρξε αμελής κατά την εγχείρηση. Η ενάγουσα στην αγωγή της, εγείρει τέσσερις πιθανούς λόγους ιατρικής αμέλειας ως ακολούθως: 1)Τραυματισμός μήνιγγας. 2)Κάκωση νευρικών στοιχείων από ιατρογενές λάθος. 3)Μετεγχειρητικό επισκληρίδιο. 4)Παράλειψη προειδοποίησης ότι η επέμβαση ενέχει κινδύνους. Είναι παραδεκτό ότι η ενάγουσα έπασχε από ευμεγέθη δισκοκήλη στο επίπεδο Ο4/5 με συμπτώματα αφόρητου πόνου, παραλυσίας στο αριστερό κάτω άκρο (drop foot) και σοβαρού βαθμού μούδιασμα στον αριστερό γλουτό. Ως εκ τούτου, έχρηζε άμεσου χειρουργείου. Η σοβαρή πίεση που ασκείτο στα νευρικά στοιχεία από τη δισκοκήλη, ήταν ιδιαίτερα απειλητική για την ενάγουσα με σοβαρό κίνδυνο για μόνιμες βλάβες. Η πρώτη περίπτωση ιατρικής αμέλειας που επικαλείται η ενάγουσα για τραυματισμό της μήνιγγας, έχει αποκλειστεί από τη μαρτυρία όλων των νευροχειρουργών που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Όλοι διαβεβαίωσαν ότι ο τραυματισμός της μήνιγγας από μόνος του δεν είναι λόγος για εγκατάσταση ιππουριδικής συνδρομής. Ο δεύτερος λόγος που αφορά κάκωση νευρικών στοιχείων λόγω ιατρογενούς λάθους δεν μπόρεσε να αποδειχθεί. Δεν υπάρχει κανένας σοβαρός λόγος που να δικαιολογεί την κάκωση αυτή εκτός εάν ο χειρουργός κατά την επέμβαση άσκησε με τα εργαλεία του τέτοια πίεση ώστε να δημιουργηθεί κάκωση. Και αυτή η εκδοχή έχει με επιτυχία αποκλειστεί αφού η χειρουργική επέμβαση έγινε με μικροσκόπιο και μικροεργαλεία που το μέγεθος και η δύναμη τους δεν είναι ικανά να ασκήσουν τέτοια πίεση στα νεύρα ώστε να τα τραυματίσουν και να προκαλέσουν κάκωση. Ο τρίτος ισχυρισμός αφορά το μετεγχειρητικό επισκληρίδιο αιμάτωμα. Πέραν του γεγονότος ότι δεν έχει αποδειχθεί με τη μαρτυρία κάτι τέτοιο, το επισκληρίδιο αιμάτωμα φέρει θορυβώδη συμπτωματολογία αφού δεν μπορεί να προκαλέσει βλάβη επιλεκτικά σε μια μόνο ρίζα. Πάντοτε συνοδεύεται από αφόρητο πόνο, πρήξιμο, έντονη οσφυαλγία και παραλυσία στα δύο πόδια. Η ενάγουσα όχι μόνο δεν είχε τέτοια συμπτωματολογία αλλά μετά την εγχείρηση, παρουσίασε βελτίωση που επιβεβαιώνεται από όλους τους μετεγχειρητικούς ελέγχους. Στη συνέχεια με αναφορά στη δοθείσα μαρτυρία, η συνήγορος εισηγήθηκε ότι θα πρέπει να γίνει αποδεκτή η θέση της υπεράσπισης ότι η ιππουριδική συνδρομή της ενάγουσας, ήταν σε εξέλιξη προεγχειρητικά. Αυτό προκύπτει από το γεγονός της άμεσης επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε αλλά και στη μέθοδο της πεταλλεκτομίας που επιλέχθηκε, η οποία χρησιμοποιείται μόνο στις περιπτώσεις ιππουριδικής συνδρομής. Επιπλέον, σύμφωνα με τις διεγχειρητικές σημειώσεις (τεκμ.63), γίνεται αναφορά σε παράπονα της ενάγουσας αναφορικά με την ούρηση και αφόδευση, στοιχεία που καταδεικνύουν αρχόμενη ιππουριδική συνδρομή. Επιπλέον, το γεγονός ότι η ενάγουσα καθυστέρησε για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων να ζητήσει ιατρική συμβουλή, επιδείνωσε την κατάσταση της. Ακόμα, είχαν δοθεί οδηγίες να μην τοποθετηθεί ουροκαθετήρας για να παρακολουθεί ο εναγόμενος το θέμα της ούρησης αφού υπήρχαν διαμαρτυρίες προεγχειρητικά. Η τοποθέτηση παροχέτευσης με μηδαμινές ποσότητες, καταδεικνύει αρνητική πίεση και απορρίπτει τους ισχυρισμούς για ύπαρξη αιματώματος. Η ύπαρξη υγρού συμβατού με αιμάτωμα, βρίσκεται στον χώρο που έγινε η μηνιγγοραφή, γεγονός που επιβεβαιώνει την τοποθέτηση αιμοστατικών που απορροφούνται από τον οργανισμό μετά από κάποιους μήνες. Όσον αφορά τον ισχυρισμό για παράλειψη ενημέρωσης της ενάγουσας αναφορικά με τους κινδύνους της εγχείρησης, η συνήγορος εισηγήθηκε ότι πρέπει να γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του εναγομένου, σύμφωνα με την οποία αυτή ενημερώθηκε πλήρως για την κατάσταση της υγείας της και για τους λόγους για τους οποίους έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. Η ενάγουσα όχι μόνο δεν πιέστηκε να υποβληθεί στη χειρουργική επέμβαση αλλά λόγω του αφόρητου πόνου της και την εξέλιξη της συμπτωματολογίας της, αντιλήφθηκε πλήρως την αναγκαιότητα της εγχείρησης. Στη συνέχεια, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι από την προσκομισθείσα μαρτυρία δεν έχει αποδειχθεί η σημερινή συμπτωματολογία που η ίδια η ενάγουσα αναφέρει στην έκθεση απαίτησης της. Σε μια εκτενή ανάλυση της μαρτυρίας της ενάγουσας αλλά και του συζύγου της, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι αυτές περιέχουν πολλά σκοτεινά σημεία και κενά αναφορικά με την αλήθεια και τη σωστή εξέλιξη των γεγονότων. Η ενάγουσα απέφυγε να μιλήσει για τις εξειδικευμένες εξετάσεις που έτυχε στη Γερμανία αλλά και για τα αποτελέσματα της ουροδυναμικής εξέτασης που αποκαλύπτουν μια άλλη αλήθεια και όχι αυτά που αναφέρει στα δικόγραφα της. Στη συνέχεια, η συνήγορος έκαμε αναφορά στη μαρτυρία των ιατρών που κατέθεσαν για την ενάγουσα. Κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει στο σύνολο της την εν λόγω μαρτυρία που πέραν των άλλων ατελειών της, αντιφάσκει και με τα αποτελέσματα των μετεγχειρητικών εξετάσεων, στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα. Αντιθέτως, ήταν η θέση της συνηγόρου ότι η μαρτυρία των δύο ιατρών εξ Ελλάδος που κατέθεσαν για την υπεράσπιση δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και ήταν ιδιαίτερα κατατοπιστική και ξεκάθαρη σε σχέση με τη νευρολογική κατάσταση της ενάγουσας. Αναφορικά με τη μαρτυρία του εναγομένου, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι διαφώτισε πλήρως το Δικαστήριο τόσο για τα προεγχειρητικά προβλήματα της εναγομένης όσο και για τη μετεγχειρητική της εξέλιξη. Η μαρτυρία του εναγομένου, κατέρριψε κατά την συνήγορο με επιστημονικό τρόπο, όλους τους ισχυρισμούς των ιατρών που κατέθεσαν για την ενάγουσα. Ο εναγόμενος υπέστη μια μακρά και πιεστική αντεξέταση χωρίς να υποπέσει σε καμία αντίφαση, απαντώντας στοιχειοθετημένα και άμεσα παρά τις προσπάθειες του συνηγόρου της ενάγουσας να πλήξει την αξιοπιστία του. Ήταν τέλος η θέση της συνηγόρου ότι από τη δοθείσα μαρτυρία δεν έχει αποδειχθεί ότι ο εναγόμενος προέβη σε λάθος διάγνωση ή σε λανθασμένη χειρουργική επέμβαση, ούτε και αποδείχθηκε ότι δημιουργήθηκε εντός του χειρουργείου, οποιοδήποτε ιατρικό λάθος. Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις, η συνήγορος εισηγήθηκε ότι ο κατάλογος εξόδων που παρουσίασε η ενάγουσα έχει πληρωθεί από την ασφαλιστική της εταιρεία και δεν δικαιούται σε επαναπληρωμή στην περίπτωση επιτυχίας της αγωγής εκτός από τα ποσά που δεν έχουν καταβληθεί από την ασφάλεια. Αξιολόγηση μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία στην ζωντανή ατμόσφαιρα της Δίκης να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Το έργο της αξιολόγησης όπως έχει εύστοχα εξηγηθεί στην υπόθεση Pelecanos & Pelecanos