Κατερίνας Σεργίου ν. Ιωάννη Χαραλάμπους, Aρ. Αγωγής: 2801/08, 31/5/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A325 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Aρ. Αγωγής: 2801/08 Μεταξύ: Κατερίνας Σεργίου Ενάγουσας και Ιωάννη Χαραλάμπους Εναγομένου ----------------- 31 Μαίου, 2016 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Γ. Τρίγγας Για τους Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Ν. Δαμιανού ------------------ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή της η Ενάγουσα ζητά όπως επιδικαστούν εναντίον του Εναγομένου: (Α) €90.555,88, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει την αξία ματσικόριδων για τα οποία διατηρούσε φυτεία την οποία της κατέστρεψε ο Εναγόμενος και (Β) €128.145,10 ως απωλεσθέντα κέρδη συνεπεία της πράξης αυτής του Εναγομένου. Η αξίωση αυτή της Ενάγουσας εδράζεται πάνω στα εξής γεγονότα, όπως αυτά εκτίθενται στην ΄Εκθεση Απαίτησής της. Η Ενάγουσα κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήταν και είναι ιδιοκτήτρια κατά 13/72 εξ αδιαιρέτου του χωραφιού το οποίο ευρίσκεται στο Τσέρι στην τοποθεσία, Δρόμος του Ψημολόφου, Φ/Σχ. 30/36 Ε2, Τεμ. 352, αρ. εγγραφής 13/317, εκτάσεως 4 Δεκαρίων και 599 τετραγωνικών μέτρων. Η Ενάγουσα ασχολείτο και ασχολείται με την καλλιέργεια, παραγωγή και πώληση άνθεων και φυτών ενώ ο Εναγόμενος ήτο και είναι γεωργοκτηνοτρόφος ασχολούμενος με το όργωμα και φύτευση κριθαριού. Η Ενάγουσα για 11 συνεχή έτη, από το 1995 μέχρι το 2006, αγόραζε βολβούς κυπριακών ματσικόριδων και τους πολλαπλασίαζε με σκοπό να τους φυτεύσει στο πιο πάνω ακίνητο και να πωλήσει την παραγωγή σε εμπόρους που έδειξαν ενδιαφέρον και συμφώνησαν ν΄ αγοράσουν. Ο Εναγόμενος όργωνε τα συνορεύοντα κτήματα καθώς και το πιο πάνω κτήμα. Η Ενάγουσα τόσο το 2005 όσο και το 2006 ειδοποίησε τον Εναγόμενο προσωπικά και έγκαιρα για να μην οργώσει το ακίνητο καθότι θα φύτευε τους 500.000 βολβούς εντός αυτού. Κατά ή περί τον Οκτώβρη του 2006 με τη συγκατάθεση των συνιδιοκτητών του ακινήτου όργωσε όλο το χωράφι και φύτευσε εντός αυτού τους 500.000 βολβούς ματσικόριδων. Η Ενάγουσα συμφώνησε να πωλήσει τα ματσικόριδα προς €2,14 την δεκάδα. Τον Νοέμβριο του 2006, ο Εναγόμενος, αυθαίρετα και χωρίς τη συγκατάθεση της Ενάγουσας εισήλθε εντός του ρηθέντος χωραφιού με τη σπαρτική του μηχανή, όργωσε το χωράφι, εντός του οποίου ήταν βλαστημένα τα ματσικόριδα, με αποτέλεσμα οι 500.000 βολβοί να κατατεμαχιστούν και να πολτοποιηθούν και η Ενάγουσα να υποστεί ζημιές και απώλειες. Ο Εναγόμενος με την υπεράσπιση του αρνείται την απαίτηση της Ενάγουσας καθώς και όλους τους ισχυρισμούς της οι οποίοι περιέχονται στην ΄Εκθεση Απαιτήσεως. Ειδικότερα ο Εναγόμενος αρνείται ότι όργωνε αυθαίρετα το επίδικο χωράφι, αρνείται ότι η Ενάγουσα όργωσε και φύτευσε το χωράφι αυτό με τον ισχυριζόμενο αριθμό βολβών ή την ισχυριζόμενη έκταση. Οι ισχυριζόμενοι βολβοί δεν μπορούσαν να κατατεμαχιστούν ή καταστραφούν όλοι ή μέρος τους. Η Ενάγουσα κατά τον ισχυριζόμενο χρόνο δεν κατείχε το εν λόγω χωράφι, ούτε το καλλιεργούσε, ούτε ειδοποίησε τον Εναγόμενο για την πρόθεση της αυτή. Αυτός είχε το ακίνητο στην κατοχή του νόμιμα και με την συγκατάθεση του ιδιοκτήτη. Εάν η Ενάγουσα υπέστη οποιαδήποτε ζημιά ή απώλεια, αυτό οφείλεται στην αποκλειστική ή συντρέχουσα αμέλεια της ίδιας. Για να αποδείξει την υπόθεση της η Ενάγουσα, κατέθεσε η ίδια. Είπε στη μαρτυρία της ότι είναι ιδιοκτήτρια κατά 13/72 εξ΄ αδιαιρέτου επί του χωραφιού που βρίσκεται στο Τσέρι στην τοποθεσία Δρόμος του Ψημολόφου Φ/Σχ. 30/36 Ε.2 τεμ. 352 με αριθμό εγγραφής 13/317 εκτάσεως 4 δεκαρίων και 599 τ.μ. Ασχολείτο, κατά τον ουσιώδη χρόνο με την καλλιέργεια, παραγωγή και πώληση λουλουδιών και φυτών. Από το 1995 μέχρι το 2006 αγόραζε βολβούς κυπριακών ματσικόριδων από διάφορους κύπριους ιδιοκτήτες, τους πολλαπλασίαζε, φυτεύοντας τους, με σκοπό να τους φυτέψει στο πιο πάνω χωράφι και να τους πωλήσει σε εμπόρους. Ο Εναγόμενος είναι γεωργοκτηνοτρόφος και ασχολείται και με το όργωμα χωραφιών. Κατά τα έτη 2005 και 2006 ειδοποίησε προσωπικά, έγκαιρα και επανελειμμένα τον Εναγόμενο ο οποίος τα προηγούμενα χρόνια όργωνε το πιο πάνω χωράφι, να μην το οργώσει καθότι θα φύτευε εντός αυτού 500.000 βολβούς ματσικόριδα. Τον Οκτώβριο του 2006 έχοντας τη συγκατάθεση και των υπολοίπων συνιδιοκτητριών του περιγραφέντος χωραφιού, το όργωσε και φύτεψε εντός αυτού 500.000 ματσικόριδα. Ενώ ανέμενε να βλαστήσουν οι βολβοί αυτοί και τα φυτά να μεγαλώσουν για να τα πωλήσει στους εμπόρους στην τιμή των €2,14 ανά δεκάδα, ο Εναγόμενος χωρίς τη συγκατάθεση της και των υπολοίπων συνιδιοκτητριών εισήλθεν εντός αυτού τον Νοέμβριο του 2006 με σπαρτική μηχανή, όργωσε το χωράφι, ενώ τα ματσικόριδα ήταν βλαστημένα με 15 πόντους ύψος και έσπειρε κριθάρι με αποτέλεσμα οι 500.000 βολβοί να κατατεμαχιστούν και να πολτοποιηθούν από το μεγάλο βάρος του κυλίνδρου που ήταν πίσω από την σπαρτική μηχανή. Μετά την ολοκληρωτική καταστροφή των βολβών κάλεσε την αστυνομία, Αστυνομικό Σταθμό Ανθούπολης και κατέγραψε τη ζημιά καθώς και τον γεωπόνο εκτιμητή Παναγιώτη Λανίτη. Αξιοί από τον Εναγόμενο για την πιο πάνω ζημιά ποσό €96.108,83 ποσό για το οποίο θα πωλούσε τα ματσικόριδα, προς €2,14 ανά δεκάδα, και €135.833,81 απωλεσθέντα κέρδη μέχρι αφυπηρετήσεως της. ΄Ηταν ανθοκαλλιεργητής από το
- Πήγε δύο μέρες πριν την καταστροφή και ήταν μπουμπουκιασμένα. Πήρε την έγκριση των συνιδιοκτητών πριν προβεί στη φύτευση των ματσικόριδων, οι συνιδιοκτήτες είναι αδέλφια της. Φύτευε τους βολβούς σε απόσταση 5 - 10 εκατοστά τον ένα από τον άλλο. Πήγε δύο φορές και βρήκε τον Εναγόμενο και του είπε ότι θα φυτέψει ματσικόριδο και να μην οργώνει πλέον το χωράφι. Πήγε και το όργωσε ο Εναγόμενος. Μετά πήγε αυτή και το όργωσε και πήγε και του έκανε παρατήρηση και του είπε ότι τον επόμενο χρόνο θα το φυτέψει όλο. Τον ενημέρωσε και τη δεύτερη χρονιά ότι θα το καλλιεργήσει και θα φυτέψει τους βολβούς και της είπε: «εντάξει». Ο Εναγόμενος το όργωνε χωρίς να το ενοικιάζει. Ειδοποίησε τον γεωπόνο Παναγιώτη Λανίτη. Ο κάθε βολβός κάνει ένα ματσικόριδο. Η κάθε δέσμη έχει δέκα ματσικόριδα και πωλείται €2,
- Τα φυτά ήταν 20 εκ πάνω από το έδαφος, ήσαν μπουμπουκιασμένα και θα τα μάζευε σε 20 μέρες. Τα φυτά αυτά ήταν σπάνιο είδος. Κάθε χρόνο, αναλόγως των καιρικών συνθηκών γίνεται μάζεμα, Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο. Kατά την αντεξέταση της η Ενάγουσα ανέφερε ότι ο κ. Λανίτης δεν είδε την φυτεία πριν το περιστατικό. Τότε ήταν 4 συνιδιοκτήτες. ΄Ηταν λίγο παράξενο το σχήμα του ακινήτου. Είχε βουνοπλαγιά στη μέση. Βρήκε τον Εναγόμενο και τον ενημέρωσε ότι θα φυτέψει τους βολβούς. Τον ένα χρόνο τα φύτεψε δοκιμαστικά, μισή σκάλα. Αυτό έγινε το
- Ψέκασε τη μισή σκάλα για να ξεράνουν τα χόρτα και φύτεψε τη μισή σκάλα. Είδε τον κ. Χαραλάμπους στα μέσα, το κυκλικό και στο δικό της. Δεν έκανε οριοθέτηση του χωραφιού της. Είναι δικό της, το ξέρει. Είναι η μοναδική γυναίκα, είπε, ανθοκαλλιεργητής παγκύπρια. Κάθε 10 πόντους φυτεύει 1 βολβό και άμα φυτέψει όλη την έκταση βγαίνει αυτό. Στις 21 Νοεμβρίου έγινε η καταγγελία και ήρθε η Αστυνομία. ΄Ηταν και υπάλληλος του Τμήματος Γεωργίας. Αυτήν την καλλιέργεια τέτοιας έκτασης (στο Τσέρι) δεν τη ξανάκανε. Δεν είχε σύστημα άρδευσης. Εάν χρειαζόταν θα έστελλε βυτιοφόρο. ΄Εβρεχε. Τη λίπανση των φυτών την έκαναν στο χέρι οι υπάλληλοι της. Δεν ήταν δύσκολο, βέβαια, ήταν κάτι που μπορούσε να κάνει και η ίδια. Δεν τοποθετήθηκε κοπριά στο χωράφι. Κάθε μέρα φύτευε 40,000 βολβούς. Ψέκαζε προφυτρωτικό και μεταφυτρωτικό. Ψέκασε και ζηζανιοκτόνο. Το 2005 και το 2006 πήρε την επιδότηση. Είχε πολλές πέτρες το χωράφι, όσες χρειαζόταν το ματσικόριδο για την αποστράγγιση του βολβού. Αυτά όλα τα έκανε με τους κόπους της και τα χέρια της, φύτεμα 500.000 βολβών και συγκεκριμένης έκτασης. Τους βολβούς τους βγάζει με την καλλιέργεια και τους πολτοποιεί με τον κύλινδρο κατά την σπορά του χωραφιού με κριθάρι. O ME2, Παναγιώτης Λανίτης, είπε ότι είναι γεωπόνος και εκτιμητής, στην κυρίως εξέτασή του, ανέφερε ότι τον πήρε τηλέφωνο η Ενάγουσα για να κάνουν μια εκτίμηση γεωργική για τα ματσικόριδα, στις 21.11.
- Αναγνώρισε την έκθεσή του - εκτίμηση, η οποία κατατέθηκε Τεκμήριο
- Στο χωράφι που πήγε βρήκε κυπριακούς βολβούς. Ρώτησε σε άλλα ανθοπωλεία και έμαθε τις τιμές. Στην έκθεσή του μιλά για ολοκληρωτική καταστροφή των βολβών κυπριακών ματσικόριδων, που ήταν φυτεμένα σε 4,5 δεκάρια εδάφους, από τη σπαρτική του Ιωάννη Χαραλάμπους. Το χωράφι βρίσκεται στην τοποθεσία Δρόμος Ψημολόφου, περιοχή του χωριού Τσέρι. Επισκέφτηκε το κτήμα ως Γεωπόνος Εκτιμητής, στις 21.11.
- Τα ματσικόριδα ήταν βλαστημένα 10 - 15 εκατοστά. ΄Ολοι οι βολβοί είχαν πολτοποιηθεί με αποτέλεσμα την καταστροφή τους. Ο Χαραλάμπους με τη σπαρτική του μηχανή όργωσε το κτήμα, έσπειρε κριθάρι, με αποτέλεσμα την καταστροφή των βολβών. Κάθε ματσικόριδο παράγει ένα άνθος τον χρόνο. Κάθε τετραγωνικό μέτρο φυτεύονται 100 βολβοί. Τα έσοδα από τα 4.5 δεκάρια είναι ΛΚ56.
- Τα έξοδα εκκοπής (εργατικά), μεταφορικά που δεν έγιναν ένεκα καταστροφής των βολβών είναι ΛΚ3.250 και υπολόγισε τα έσοδα σε ΛΚ53.000 τον χρόνο. Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι δεν γνώριζε από προηγουμένως την Ενάγουσα. Οι κυπριακοί βολβοί είναι οι μόνοι που ξεχωρίζουν εξωτερικά. Είχαν μάθημα στο Πανεπιστήμιο γεωπονικής εκτιμητικής. Δεν ξέρει εάν ποτίστηκε η φυτεία. Ούτε εάν χρησιμοποιήθηκε λίπασμα. Ανέφερε ότι τώρα ήρθε για την εκτίμηση και να τον καλέσουν άλλη φορά για άλλα θέματα. Σε κάθε τετραγωνικό μέτρο μπορεί κανείς να φυτέψει 100 βολβούς, το πότισμα είναι λίγο. Όταν επισκέφθηκε το χωράφι αυτό ήταν οργωμένο, το χαλίτικο δεν το είδε. Δεν έβγαλε φωτογραφία, ούτε και μάζεψε βολβούς. Ο ΜΕ3 Παναγιώτης Μαυρομμάτης, κατέθεσε ότι, τώρα είναι υπεύθυνος του Αστ. Σταθμού Κλήρου, το 2006 ήταν υπεύθυνος του σταθμού Λακατάμιας στον οποίο υπάγεται και το Τσέρι. Δέχτηκε παράπονο από την κα Σεργίου ότι ο Χαραλάμπους όργωσε το χωράφι με βολβούς και της έκαμε ζημιά. Είχε καταστραφεί ο φάκελος. Το 2012 είχε κληθεί ξανά στην ίδια υπόθεση και έχει αντίγραφα. Κατέθεσε αντίγραφο κατάθεσης της κας Σεργίου ως Τεκμήριο 3 για σκοπούς ενίσχυσης. Ως Τεκμήριο 4 κατατέθηκε η κατάθεση του Εναγομένου. Πήγε επιτόπου και διαπίστωσε ότι το έδαφος ήταν ανώμαλο, είχε βολβούς ξεριζωμένους και λιωμένους. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι δεν θυμάται την ημερομηνία που πήγε, όμως μπορεί να υποθέσει ότι ήταν λίγες μέρες μετά. Οι βολβοί ήταν πάνω από το έδαφος «γερτοί», πατημένοι. Η ΜΕ4, Μαρία Τσέτσου, ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτρια ανθοπωλείου, έχει 30 χρόνια συνεργασία με την Ενάγουσα και παίρνει από αυτή τα φυτά και τα λουλούδια. Φύτεψε ματσικόριδα αλλά δεν κατάφερε να τους πάρει διότι καταστράφηκαν. Είναι ανά δεκάδα τα ματσικόριδα που πωλούνταν, €2,15 η δέσμη, η αγορά από αυτή. Η ίδια δεν φυτεύει. Κατά την αντεξέταση είπε ότι ουδέποτε αγόρασε ματσικόριδα προηγουμένως από την Ενάγουσα. Όταν είδε το χωράφι ήταν ένα χαλί, είχε φύλλα και μπουμπούκια. ΄Ηταν μπουμπουκιασμένο οικόπεδο. ΄Ηταν όλα το ίδιο, μέσα στη μέση ήταν άδειο, δεν ήταν φυτεμένο, δεν γνωρίζει την έκταση. ΄Ηταν 1 ½ φορά ως η αίθουσα. Δεν θυμούμαι πόσα βουναλάκια ήταν. Δεν είδε λάστιχα. Τα ματσικόριδα πωλούνταν γύρω στα €
- Η ΜΕ5 Νάντια Σεργίου ανέφερε ότι η Ενάγουσα είναι μητέρα της, έχει ανθοπωλείο εδώ και 4 χρόνια και γνωρίζει για την καλλιέργεια στο Τσέρι. Το χωράφι είναι κληρονομικό με τα αδέλφια της. Την επισκέφθηκε ο Εναγόμενος και της είπε να τους δώσει ΛΚ
- Πουλά ματσικόριδα κυπριακά εάν βρει, πουλά και ολλανδέζικα. Το κυπριακό μυρίζει περισσότερο. Το αγοράζει €2,10 τη δέσμη. Ο ΜΕ6 Γιάννος Σανταφιανός, Αστυφύλακας, ανέφερε ότι ενώ ήταν εκτός καθήκοντος είχε κληθεί να φωτογραφήσει ένα χωράφι και πήγε για να εξυπηρετήσει τον Αστ. Μαυρομμάτη. Εκεί τον παρέλαβε κάποιος Πάμπος του Υπουργείου Γεωργίας και πήγαν στο χώρο. ΄Ηταν οργωμένο το χωράφι. Είχε περάσει και μηχάνημα που το έκανε λείο. ΄Εβγαλε φωτογραφία ένα μέτρο επί ένα μέτρο. Όταν μετατέθηκε από το σταθμό, άφησε το αρχείο στο σταθμό. ΄Ενεκα του χρόνου που μεσολάβησε καταστράφηκε. Στην αντεξέταση ανέφερε ότι δεν έλαβε γνώση του Τεκμηρίου Α προς Αναγνώριση διότι δεν ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης. Η ΜΕ7 Χρυστάλλα Κώστα, Λειτουργός στο Τμήμα Γεωργίας υπεύθυνη λειτουργός στον κλάδο ανθοκομίας, είναι Γεωπόνος. Είπε ότι υπάρχει δυσκολία στην εξεύρεση πολλαπλασιαστικού υλικού κυπριακού ματσικόριδου. Στην αντεξέταση ανέφερε ότι δεν ήρθε στο Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονας και ότι το είδος αυτού του ματσικόριδου αυτοφύεται και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου. Ο ΜΕ8 Χαράλαμπος Στεφάνου, είπε ότι είναι συνταξιούχος γεωπόνος και το 2007 ήταν Γεωργικός Λειτουργός στο Υπουργείο Γεωργίας. ΄Εβαλε ως δεδομένο, είπεν, την ολική καταστροφή. Το 2007 κλήθηκε να κάμει μια εκτίμηση. Η ζημιά αφορούσε επέμβαση σε κτήμα το οποίο ήταν φυτεμένο ματσικόριδα. Η συνολική ζημιά ήταν γύρω στις ΛΚ10.
- Η έκθεση στάληκε στην Αστυνομία. Δεν είχε την εκτίμηση στην κατοχή του, είναι στο Υπουργείο Γεωργίας. ΄Ηταν η πρώτη φορά που στην Κύπρο γινόταν αυτή η εκτίμηση. ΄Εκαμε έρευνα και βρήκε πέντε καλλιεργητές παγκύπρια για να πάρει στοιχεία, αναφορικά με την παραγωγή και τα έξοδα της φυτείας. Υπολόγισε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η καλλιέργεια. Το χωράφι δεν ήταν επίπεδο, ήταν επικλινές. Υπήρχε λοφίσκος ακαλλιέργητος. Όταν πήγε, το υπόλοιπο χωράφι ήταν όλο σπαρμένο. ΄Εγινε σπορά κριθαριού. Εάν η ζημιά υπερβαίνει το 70 - 75% θεωρείται καθολική. Στην παρούσα περίπτωση η ζημιά ήταν καθολική, ήταν πάνω από 75%. Στην αντεξέταση είπε ότι πρέπει να πήγε κατά τον Νοέμβριο όμως δεν μπορεί μετά από τόσο καιρό να έχει ακριβή ημερομηνία. Δεν αποκλείεται να πήγε στις 18.1.
- Πήγε μια φορά μόνον με τον λοχία Μαυρομμάτη. Το ποσό που βγήκε, ήταν παράξενη καλλιέργεια, για παραγωγή πολλαπλασιαστικού υλικού, δεν είναι μόνον η αξία του βολβού αλλά όλες οι δαπάνες που έγιναν για να εγκατασταθεί η καλλιέργεια (λιπάνσεις, όργωμα, ζιζανιοκτονίες και ότι άλλο απαιτεί η καλλιέργεια), ήταν ΛΚ10.
- Περιλαμβάνει και τον τόκο του κεφαλαίου, το απωλεσθέν εισόδημα, τα ενοίκια εάν ενοικιάζεται και τα μεροκάματα. Εδώ δεν μιλάμε για κέρδος διότι η καλλιέργεια σταμάτησε στο μέσο. Με την παραπονούμενη είχε επαφή μόνο την ημέρα που τους έδειξε το χωράφι. Δεν θυμόταν ακριβώς πόσο βλαστημένο ήταν το κριθάρι όταν πήγαν. Εάν ήταν έντονη η βλάστηση θα το θυμόταν. Η εγκατάσταση καλλιέργειας προϋποθέτει βασικές εργασίες και στην προκειμένη περίπτωση έγιναν. Δεν φαινόταν ότι έγινε χρήση κοπριάς. O ME9, Γιάννης Κρητικός, έμπορος λουλουδιών, για 12 - 13 χρόνια, γνωρίζει, είπε, την Ενάγουσα ως παραγωγό λουλουδιών. Υπάρχει πρόβλημα στο παζάρι με τα ματσικόριδα τα κυπριακά. Η κα Σεργίου, φύτεψε πολλά ματσικόριδα και θα αγόραζε από κοντά της. Του ζήτησε να τη βοηθήσει να πουλά. Τον Χειμώνα όμως δεν είχε, καταστράφηκε η παραγωγή. Είναι χοντρέμπορας και θα τα πουλούσε στα ανθοπωλεία. Το 2006 η τιμή του ματσικόριδου ήταν μια λίρα και κάτι η δέσμη. Η δέσμη αποτελείτο από καμιά δεκαριά κλωνιά. Η φυτεία της κας Σεργίου ήταν στο Τσέρι. Πήγε μια φορά και την είδε. Όταν πήγε, το χωράφι ήταν πράσινο, ήταν φυτεμένο ματσικόριδο, ήταν πυκνοφυτεμένο. Αντεξεταζόμενος είπε ότι τον πήρε στο χωράφι η κα Σεργίου. ΜΕ10 κατέθεσε η κα Ελένη Νικολάου, αδελφή της Ενάγουσας. Γνωρίζει ότι η αδελφή της το 2006 έκανε μια φυτεία από ματσικόριδα σε τεμάχιο γης που ανήκε σ΄ αυτή και στις άλλες τρεις αδελφές της. ΄Εδωσαν τη συγκατάθεσή τους, αρχικά, προφορικά, για να καλλιεργήσει η Ενάγουσα το χωράφι και ακολούθως όταν τους το ζήτησε η αστυνομία, όταν έγινε η ζημιά, γραπτώς. Κατέθεσε τη γραπτή συγκατάθεση ως Τεκμήριο
- Αντεξεταζόμενη είπε ότι δεν ξέρει εάν η αδελφή της έδωσε το Τεκμήριο 5 στην Αστυνομία. Αυτή το υπέγραψε ότι είναι με τη συγκατάθεση της που το φύτεψε. Το χωράφι δεν το καλλιεργούσαν αυτές. Τις τελευταίες χρονιές το όργωνε ο Γιάννης Χαραλάμπους, πριν να κάμει τις φυτείες της η αδελφή τους. Μετά που έκλεισε την υπόθεσή της η Ενάγουσα, ο Εναγόμενος κάλεσε ως ΜΥ1 τον Γιώργο Μηνά συνταξιούχο και μέχρι το 2011 ερευνητή στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, τελειωμένος της Ανώτατης Γεωπονικής. Είχε μελετήσει το ματσικόριδο, το κυκλάμινο και την τουλίπα του Ακάμα. Κατέθεσε το βιογραφικό του σημείωμα ως Τεκμήριο
- Ζήτησε τη βοήθεια του ο Εναγόμενος. Πήγε και είδε το χωράφι. Ετοίμασε έκθεση, Τεκμήριο
- Το πρόβλημα αφορούσε καλλιέργεια χωραφιού το οποίο είχε φυτευθεί προηγουμένως με ματσικόριδα. Πήγε και το είδε. Ετοίμασε έκθεση την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο στο Δικαστήριο. Κατά τη φύτευση πρέπει να υπάρχουν διάδρομοι. Δεν μπορείς να περπατάς μέσα στο χωράφι και να πατάς τους βολβούς. Η παραγωγή γίνεται τον πρώτο χρόνo, εάν ένας κάμει τις ιδανικές συνθήκες. Θα πρέπει οι βολβοί να είναι εαρινοποιημένοι και να έχουν προβλαστηθεί. Αυτό έχει σημασία διότι οι βολβοί κερδίζουν χρόνο σε σχέση με την ανάπτυξη ζιζανίων. Είδε το χωράφι το
- Τον πήρε εκεί ο κ. Χαραλάμπους. ΄Ηταν μια παμπούλα η οποία ήταν γεμάτη πέτρες. Σαν επιστήμονας δεν θα συμβούλευε, κανένα, να καλλιεργήσει με βολβούς ματσικόριδα, δεν θα είχε απόδοση. Από ό,τι ρώτησε, ούτε για κριθάρι έκαμνε. ΄Ενεκα του ότι έχει πέτρες δεν μπορεί να καλλιεργηθεί, μόνο με αναμόχλευση μπορεί να καλλιεργηθεί, μόνο με τη σβάρνα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι ένας ο οποίος θα καλλιεργήσει ματσικόριδα θα τα καλλιεργήσει υπό συνθήκες που θα του δώσουν παραγωγή. Στην περίπτωση πετρώδους εδάφους δεν θα μπορούσε να δώσει παραγωγή. Δεν θα μπορούσε να καλλιεργηθούν ματσικόριδα σ΄ αυτό το χωράφι. Δεν χρειάζονται αναλύσεις εδάφους για να δεις ότι είναι γεμάτο πέτρες. Καταλάβεις με το μάτι. Όταν το χωράφι δεν έχει βάθος, είναι παμπούλα, είναι ένα χωράφι αβαθές, άγονο, το οποίο σε σχέση με τη φύτευση κριθαριού ήταν μειωμένη η επίδοσή του. Τα ματσικόριδα είναι πιο απαιτητικά από το κριθάρι. Σε κάθε τετραγωνικό μέτρο φυτεύονται 20 βολβοί, στις 3.600 τετραγωνικά μέτρα έχομεν 72,000 βολβούς. Οι βολβοί ανάλογα με το μέγεθος τους παράγουν λουλούδι, παίζει ρόλο και ο βαθμός εαρινοποίησης. Τον πρώτο χρόνο θα ήταν ευχαριστημένη εάν η ανθοφορία ήταν 40 τοις εκατό (40%). Οι συνηθισμένοι παραγωγοί έχουν 40% παραγωγή. Οι πέτρες που είδε, κάλυπταν το 50% της επιφάνειες, είναι μια κατάσταση η οποία δεν θα βοηθούσε καθόλου την παραγωγή. Θα έπρεπε να καλλιεργηθεί με φρέζα για να μπορεί να διεισδύει η ρίζα του φυτού βαθιά. Εάν καλλιεργούσε με φρέζα οι μισές τσάπες πάνω στο μηχάνημα θα είχαν σπάσει από τις πέτρες. Στην επανεξέταση, ο μάρτυρας, εξήγησε την καλλιέργεια in vitro. ΜΥ2 κατέθεσε ο Νίκος Δούκας, υπάλληλος στο ΚΟΑΠ από το
- Το 2005 υπάρχει αίτηση, Τεκμήριο 9, της κας Σεργίου για επιδότηση με καλλιέργεια κριθάρι για το τεμάχιο 352 στο Τσέρι. Στην Αίτηση αναγράφεται και το τεμάχιο
- Το 2006 έχει υποβάλει αίτηση, Τεκμήριο 10, για το έτος 2006 για τα τεμάχια 352 και
- Το 352 έχει αιτηθεί για ματσικόριδα και μετά έκανε τροποποίηση, με θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Για το 353 έχει αιτηθεί καλλιέργεια αγρανάπαυσης. Η Αίτηση για το 2006 κατέληξε σε πληρωμή. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι το 2005 και τα δύο τεμάχια ήταν διπλοαιτούμενα και η κυρία Σεργίου αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση. Τα τεμάχια αιτήθηκαν και από τον Γιαννάκη Χαραλάμπους. Ακολούθως κατέθεσε ο ίδιος ο Εναγόμενος ο οποίος είπε ότι είναι γεωργοκτηνοτρόφος για 28 - 30 χρόνια. Σπέρνει χωράφια για σανό για τα ζώα του. Σπέρνει σιτάρι και κριθάρι. Ξεκινούν μέσα του Οκτώβρη για να οργώσουν με τη σβάρνα. Μετά υπάρχει σπορέας που μπαίνει το λίπασμα και γύρω στις 10-15 του Νιόβρη αναλόγως των καιρικών συνθηκών ξεκινούν να σπέρνουν. Τέλη του Μάρτη κόβουν σανό και τέλος του Μάη θερίζουν. Το τεμάχιο, το επίδικο, αρ. τεμ. 352 το καλλιεργούσε το 2005 και πριν. Δεν ήταν δικό του. Πήγε στον άνθρωπο που το είχε. ΄Ηταν φτηνό χωράφι. Καλλιεργούσε και το χαλίτικο, όπως και άλλα εκεί. Τον Οκτώβρη του 2005, το καλλιέργησε, το σβάρνιασε. Γύρω στις 10 - 15 Νοεμβρίου αρχίζουν και σπέρνουν. Το έσπειρε. Βρήκε στον ΚΟΑΠ ότι το 2005 ήταν διπλοδηλωμένο. Δεν ήξερε ότι ρίζουν και άλλοι. Είχεν διπλοδηλωθεί. Το 2006 το καλλιέργησε πάλιν. Μέσα στον Οκτώβρη το σβάρνιασε, και το έσπειρε τον Νιόβρη και δεν είχε τίποτε μέσα. Εάν είχε θα το έκαμνε; Δεν του είπε η κα Σεργίου να μην το σπείρει. Το 2005 απέσυρε την απαίτησή της για πληρωμή. Αντεξεταζόμενος είπε ότι δεν τον ειδοποίησε ότι θα βάλει ματσικόριδα. Αν ήξερε ότι ήταν των άλλων δεν θα το καλλιεργούσε. Δεν μπορεί να καταλάβει από τις φωτογραφίες ποιο χωράφι είναι. Δεν το ήξερε ότι το είχαν και άλλοι. Το έμαθε τώρα που ήρθαν στο Δικαστήριο. Το 2005 μίλησαν με την Ενάγουσα στο τηλέφωνο αλλά δεν του είπε ότι ρίζει και αυτή, του είπε ότι είναι της αδελφής της. ΄Εχει πολλά χωράφια εκεί, αυτό είναι παλιοχώραφο. Το έσπερνε τα προηγούμενα χρόνια. Εάν τον ειδοποιούσε δεν θα το έκαμνε. Εάν ήταν βλαστημένο δεν θα το έκαμνε. Του είπε ο αστυνομικός να της δώσει λεφτά αφού είδε δύο βολβούς. Πήγε και της πρόσφερε ΛΚ100 αλλά αυτή ήθελε ΛΚ
- Το χωράφι δεν ήταν καλό και δεν ευδοκιμούσαν. Του είπε ο γείτονας ότι δεν πήγε κανένας εμπειρογνώμονας να δει το χωράφι. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. (Γιαννή κ.ά. ν. Χριστοφόρου
(1995)1 σελ. 340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1(Ε) 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν. Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ. 877 - Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ. 24 και 215). Βρίσκω ότι η Ενάγουσα αναφορικά με τον αριθμό των βολβών που φύτεψε, 500.000 και την απόσταση που τους φύτεψε, δεν είπε την αλήθεια. Σ΄ αυτό το συμπέρασμα με οδήγησε η μαρτυρία του μάρτυρα της, ΜΕ2, Παναγιώτη Λανίτη, ο οποίος είπε ότι σε κάθε τετραγωνικό μέτρο μπορείς να φυτέψεις 100 βολβούς. Το εμβαδό του χωραφιού, τεμ. 352 είναι 4 δεκάρια και 599 τ.μ. Ο δε μάρτυρας της υπεράσπισης, ΜΥ1, Γιώργος Μηνά, είπε ότι κατά τη φύτευση πρέπει να υπάρχουν διαδρόμοι, δεν μπορείς να περπατάς μέσα στο χωράφι και να πατάς τους βολβούς. Λαμβανομένων υπόψη αυτών που είπαν οι μάρτυρες αυτοί και το εμβαδόν του χωραφιού, η Ενάγουσα δεν μπορούσε να φυτέψει 500.000 βολβούς ματσικόριδου. Το δεκάριο είναι εμβαδού 1000 τ.μ., δηλαδή το συνολικό εμβαδό του χωραφιού της Ενάγουσας ήταν 4.599 τ.μ. Ούτε ως προς το ύψος της ζημιάς είπε την αλήθεια. Βασίστηκε στα όσα της είπε ο ΜΕ2 καθώς και στα δικά της συμπεράσματα. Ως προς τα υπόλοιπα γεγονότα βρίσκω ότι είπε την αλήθεια. Για το ύψος της ζημιάς που υπέστη βασίζεται στην εκτίμηση του Παναγιώτη Λανίτη, γεωπόνου και εκτιμητή ζημιών. Αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Νovichkova v. Βλάβη
(2012)1 A.A.Δ. 1111, στη σελίδα 1121: «Επί διϊστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει την μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ΄ αυτά τα δεδομένα. Όπως έχει λεχθεί και στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη
(2008)1 Α.Α.Δ. 432, στις σελ. 451-452: «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση, η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς». Ο ΜΕ2, Παναγιώτης Λανίτης, επισκέφθηκε το κτήμα υπό την ιδιότητά του αυτή, δηλαδή του γεωπόνου και εκτιμητή ζημιών, στις 21.11.06, λίγες μέρες μετά τη ζημιά, την καλλιέργεια της φυτείας από τον Εναγόμενο. Ο μάρτυρας αυτός πήρε ως δεδομένο ότι η Ενάγουσα φύτεψε 500.000 βολβούς και ότι κάθε βολβός θα έκανε ένα ματσικόριδο το χρόνο πολλαπλασιάζοντας την αξία της δέσμης των ματσικόριδων και κατέληξε στα ποσά που ζητά η Ενάγουσα αφαιρώντας μόνο τα έξοδα εκκοπής και τα μεταφορικά. Δεν έλαβε υπόψη του ούτε εξέτασε το γεγονός εάν η παραγωγή θα ήταν σταθερή κάθε χρόνο, ούτε εάν χρειάζετο η φυτεία πότισμα, λιπάσματα ή εάν οι βολβοί χρειάζοντο εαρινοποίηση. Ούτε εάν χρειάζετο κάθε χρόνο καταπολέμηση των ζιζανίων στη φυτεία. Ούτε εξέτασε τη γονιμότητα του εδάφους. Ο μάρτυρας αυτός δεν γνώριζε εάν ποτίστηκε η φυτεία. Ούτε διερωτήθηκε εάν η βροχόπτωση ήταν ικανοποιητική. Ούτε εάν χρησιμοποιήθηκε λίπασμα. Αυτά τα θέματα όμως έπρεπε να τα διερευνήσει ως γεωπόνος που είναι και να τα λάβει υπόψη. Γενικά αυτός ο μάρτυρας δεν μου έκαμε καλή εντύπωση. Αρνητική εντύπωση μου έκαμε και αυτό που είπε στην αντεξέταση του, όταν ρωτήθηκε για το εάν ξέρει εάν η φυτεία ποτίστηκε και λιπάνθηκε, ανάφερε ότι, τώρα ήρθε για την εκτίμηση και να τον καλέσουν άλλη φορά για άλλα θέματα. Κατέληξε στα ποσά της αποζημίωσης χωρίς προηγουμένως να ασχοληθεί και να ερευνήσει τις συνθήκες φύτευσης και ανάπτυξης των βολβών. Θα έπρεπε να λάβει υπόψη το κατά πόσο η φυτεία ποτίστηκε και λιπάνθηκε. Δύο παράγοντες που επενεργούν στη βλάστηση και ανάπτυξη των βολβών. Αντ΄ αυτού είπε ότι για τα θέματα αυτά θα πρέπει να κλητευθεί και μαρτυρήσει άλλη φορά. Είναι μάρτυρας για τον οποίο δεν μπορείς να νιώσεις ασφάλεια και να βασιστείς στην εκτίμηση και στα όσα κατέθεσε ούτως ώστε να υιοθετήσεις την εκτίμηση και συμπεράσματα και να αποφασίσεις τις αποζημιώσεις στις οποίες κατέληξε. Σε αντίθεση με τον εκτιμητή Λανίτη, μου έκανε εξαιρετική εντύπωση ο ΜΕ8 Χαράλαμπος Στεφάνου, συνταξιούχος γεωπόνος. Το 2007, είπε, ήταν Γεωργικός Λειτουργός στο Υπουργείο Γεωργίας. Το έτος αυτό, στις 18.1.07, κλήθηκε να κάμει εκτίμηση, στο χωράφι που καλλιεργούσε η Ενάγουσα και φύτεψε ματσικόριδα. Η συνολική ζημιά είπε, ήταν γύρω στις ΛΚ10.
- Σε αντιστοιχία σε ευρώ είναι €18.162,
- ΄Ηταν ειλικρινής και είπε ότι ήταν η πρώτη φορά που γινόταν στην Κύπρο τέτοια εκτίμηση. Γι΄ αυτό έκαμε έρευνα και βρήκε πέντε καλλιεργητές από τους οποίους πήρε πληροφορίες και στοιχεία αναφορικά με την παραγωγή και τα έξοδα της φυτείας. Υπολόγισε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η καλλιέργεια και την κατάσταση και τα εδαφικά χαρακτηριστικά του χωραφιού της Ενάγουσας. Είδε και το λοφίσκο που ήταν ακαλλιέργητος. Είπε ότι εάν η ζημιά είναι πάνω από 70 - 75% θεωρείται καθολική, όπως στην παρούσα περίπτωση. Για να κάμει την εκτίμηση του, έλαβε υπόψη το παράξενο της καλλιέργειας, την αξία του βολβού, τις δαπάνες για να εγκατασταθεί η καλλιέργεια, όπως λιπάνσεις, όργωμα, ζιζανιοκτονίες και μεροκάματα. Εδώ, είπε, δεν μιλάμε για κέρδος διότι η καλλιέργεια σταμάτησε στο μέσο. ΄Ελαβε υπόψη το γεγονός ότι δεν έγινε χρήση κοπριάς αλλά όμως έγιναν όλες οι βασικές εργασίες για εγκατάσταση της καλλιέργειας. Αυτός ο μάρτυρας φάνηκε να μην έχει οποιοδήποτε συμφέρον και ακόμα δεν γνώριζε προηγουμένως την Ενάγουσα. Επισκέφθηκε το χωράφι μαζί με τον ΜΕ3, λοχία Μαυρομμάτη. Ο ΜΕ3 Παναγιώτης Μαυρομμάτης ήταν ο υπεύθυνος του σταθμού Λακατάμιας και ήταν αυτός που δέχτηκε το παράπονο της Ενάγουσας ότι ο Χαραλάμπους, Εναγόμενος, όργωσε το χωράφι με βολβούς και της έκαμε ζημιά. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 4 την κατάθεση του Εναγόμενου. Είδε τους βολβούς πάνω από το έδαφος ξεριζωμένους, πατημένους και λιωμένους. Και αυτός ο μάρτυρας ήταν χωρίς συμφέρον στην υπόθεση, είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Η ΜΕ4 Μαρία Τσέτσου ανέμενε να της πάρει η Ενάγουσα ματσικόριδα. Όταν είδε το χωράφι ήταν ένα χαλί, είχε φύλλα και μπουμπούκια. ΄Ηταν μπουμπουκιασμένο οικόπεδο. ΄Ηταν όλο το ίδιο, μέσα στη μέση ήταν άδειο, δεν ήταν φυτεμένο, δεν γνωρίζει την έκταση. ΄Ηταν 1 ½ φορά ως η αίθουσα, δεν θυμάται πόσα βουναλάκια ήταν. Ως προς την κατάσταση της φυτείας βρίσκω ότι είπε την αλήθεια. Ως προς την έκταση όμως, εάν είναι δυνατό, ένα χωράφι 4 δεκάρια και 599 τ.μ να υπολογίζει την έκταση ότι ήταν 1 ½ φορά ως η αίθουσα του Δικαστηρίου. Η ΜΕ5 Νάντια Σεργίου, κόρη της Ενάγουσας, διατηρεί ανθοπωλείο, την επισκέφθηκε ο Εναγόμενος και της είπε να τους δώσει €20 για τη ζημιά. Αγοράζει κυπριακό ματσικόριδο €2,10 τη δέσμη. Παρά τη συγγένεια της με την Ενάγουσα βρίσκω ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο, χωρίς υπερβολές. Ο ΜΕ6 Γιάννος Σανταφιανός, Αστυφύλακας, κλήθηκε από τον Αστ. Μαυρομμάτη, να φωτογραφίσει το χωράφι, μαζί με ένα υπάλληλο του Υπουργείου Γεωργίας. Το χωράφι ήταν οργωμένο, είχε περάσει και μηχάνημα που το έκαμε λείο. Και αυτός ο μάρτυρας είπε στο Δικαστήριο τα όσα περιέπεσαν στην αντίληψή του χωρίς δόση υπερβολής. Είπε την αλήθεια. Η ΜΕ7 Χρυστάλλα Κώστα, βρίσκω ότι με τη μαρτυρία της δεν πρόσθεσε οτιδήποτε στην υπόθεση. Δεν είπε κάτι το ουσιαστικό. Ο ΜΕ9, Γιαννάκης Κρητικός, επισκέφθηκε και αυτός τη φυτεία της Ενάγουσας. Είπε αυτά που είδε, δηλαδή το χωράφι ήταν πράσινο, φυτεμένο με ματσικόριδα. ΜΕ10 κατέθεσε η Ελένη Νικολάου αδελφή της Ενάγουσας. Είπε ότι το χωράφι ανήκει σ΄ αυτή και στις άλλες τρεις αδελφές της. ΄Εδωσαν τη συγκατάθεση τους για να το καλλιεργήσει η Ενάγουσα, τόσο προφορικά όσο και γραπτά. Τις τελευταίες χρονιές το όργωνε ο Γιάννης Χαραλάμπους, πριν το φυτέψει η αδελφή της. Και αυτή η μάρτυρας παρά τη συγγένειά της με την Ενάγουσα, είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο, χωρίς ψέμα ή υπερβολές. Ο ΜΥ1, Γιώργος Μηνά, ερευνητής στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, συνταξιούχος, σπούδασε στην Ανωτάτη Γεωπονική. Είδε το συγκεκριμένο χωράφι το 2013, δηλαδή 6 χρόνια μετά τη ζημιά. Όπως πολύ ορθά και λογικά, είπε, ότι κατά τη φύτευση πρέπει να υπάρχουν διάδρομοι, δεν μπορείς να περπατάς μέσα στο χωράφι και να πατάς τους βολβούς. Η παραγωγή γίνεται τον πρώτο χρόνο εάν κάμεις τις ιδανικές συνθήκες. Θα πρέπει οι βολβοί να είναι εαρινοποιημένοι και να έχουν προβλαστηθεί. Βεβαίως για τις συνθήκες και το κατά πόσο έβρεχε κανονικά το 2006 και εάν είχε υγρασία το χωράφι δεν μπορούσε να καταθέσει αφού το επισκέφθηκε 6 χρόνια μετά. Ούτε μπορούσε να πει κατά πόσο το 2006 ο καιρός ήταν βροχερός. Για το ίδιο το χωράφι είπε ότι ήταν μια παμπούλα η οποία ήταν γεμάτη πέτρες. Στο κέντρο του χωραφιού υπήρχε άλλο τεμάχιο, το τεμ. 353, το οποίο σύμφωνα με τη μαρτυρία ήταν βουναλάκι. Αυτό το τεμάχιο η Ενάγουσα δεν το φύτεψε. ΄Ηταν χαλίτικο. Μήπως είναι γι΄ αυτό που εννοούσε ότι ήταν μια παμπούλα; Επειδή ήταν πετρώδες, είπε, δεν θα είχε απόδοση. Επειδή ήταν τέτοια η κατάσταση του μόνο με τη σβάρνα μπορούσε να καλλιεργηθεί, δεν θα μπορούσε να δώσει παραγωγή. Τον πρώτο χρόνο θα ήταν ευχαριστημένη εάν η ανθοφορία ήταν 40%. Οι πέτρες κάλυπταν το 50% του χωραφιού. ΄Αρα η παραγωγή δεν θα ήταν μηδενική. Υπήρχε πιθανότητα, σύμφωνα με τον μάρτυρα, η παραγωγή να φθάσει το 40%. Δεν ξέρουμε βεβαίως εάν διαχώριζε το τεμ. 353 από το 352 που το χαρακτήρισε ως παμπούλα ποια θα ήταν η γνώμη του. Διότι πιθανόν το πετρώδες να ήταν το τεμ. 353, χαλίτικο, και το υπόλοιπο να ήταν σε καλύτερη κατάσταση. Ο μάρτυρας εμπειρογνώμονας δεν γνώριζε κατά πόσο η Ενάγουσα δημιούργησε τις συνθήκες εκείνες που είναι απαραίτητες για βλάστηση και ανάπτυξη των βολβών. Με αυτά τα δεδομένα βρίσκω πιο κοντά στην πραγματικότητα τη μαρτυρία, εκτίμηση της ζημιάς, του ΜΕ8, Χαράλαμπου Στεφάνου ο οποίος καθόρισε τη ζημιά στις ΛΚ10.630 (€18.162,43) και μάλιστα αφού έλαβε όλους τους παράγοντες υπόψη και αφού έκαμε έρευνα του αντικειμένου σε άλλες φυτείες ματσικόριδου. Μάρτυρα της αλήθειας βρίσκω και τον ΜΥ2, Νίκο Δούκα, υπάλληλο στο ΚΟΑΠ. Η Ενάγουσα ζήτησε επιδότηση για ματσικόριδα και μετά έκανε τροποποίηση για θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Η Αίτηση για το 2006 συμπληρώθηκε και υπεβλήθη στις 27.3.
- Η Ενάγουσα φύτεψε τους βολβούς τον Οκτώβρη του 2006 και ο Εναγόμενος καλλιέργησε το χωράφι τον Νοέμβριο του
- Επίδικος χρόνος πρόκλησης της ζημιάς στην Ενάγουσα είναι ο Νοέμβριος του
- Η συμπλήρωση και υποβολή της Αίτησης ημερ. 27.3.06 δεικνύει την πρόθεση της Ενάγουσας να καλλιεργήσει και φυτέψει το χωράφι με ματσικόριδα ή θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Τελικά το φύτεψε με ματσικόριδα. Ο Εναγόμενος στη μαρτυρία του παραδέχεται ότι καλλιεργούσε το επίδικο τεμ. 352 και το χαλίτικο. Παραδέχεται ότι το καλλιέργησε και το 2006, το σβάρνιασε τον Οκτώβρη και το έσπειρε τον Νιόβρη. Όταν το έσπερνε, τον Νιόβρη, δεν είχε τίποτε μέσα. Αρνήθηκε ότι τον ειδοποίησε η Ενάγουσα ότι θα βάλει ματσικόριδα. Το 2005 μίλησε με την Ενάγουσα αλλά δεν του είπε ότι ρίζει και αυτή. Εφόσον μίλησε με την Ενάγουσα το 2005, τι είπαν; Μήπως του είπε ότι το 2006 θα φυτέψει αυτή το χωράφι; Στην κατάθεση του στις 30.12.06, τεκμ. 4, λέγει ότι: «Σήμερα πριν να έρτω στο Σταθμό, πέρασα από το χωράφι και είδα ότι πολλοί βολβοί είναι μεν πάνω από το χώμα αλλά είναι βλαστημένοι και δεν είχαν καταστραφεί όλοι.» Επισκέφθηκε ο ίδιος το χωράφι τον Δεκέβρη αντί να πάει το Νιόβρη που τον ειδοποίησε η Αστυνομία για το παράπονο της Ενάγουσας. Φαίνεται από την κατάθεση του ότι πήγε μετά, αφού προηγουμένως προσπάθησε να αποζημιώσει την Ενάγουσα, έστω και με ΛΚ150 όπως ο ίδιος ομολογεί. Βρίσκω, μέσα από την αξιολόγηση της μαρτυρίας, ότι η Ενάγουσα απέδειξε στον απαιτούμενο βαθμό την υπόθεσή της. Απέδειξε, και μέσα από τις παραδοχές του Εναγόμενου, ότι τον Οκτώβρη του 2006, φύτεψε το χωράφι, τεμ. 352, με τη συγκατάθεση των συνιδιοκτητριών της, αδελφών της, με βολβούς ματσικόριδων αφού προηγουμένως ειδοποίησε τον Εναγόμενο για την πρόθεσή της. Ο Εναγόμενος τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου καλλιέργησε και έσπειρε με κριθάρι το χωράφι αυτό, παρά την ειδοποίηση της Ενάγουσας, με αποτέλεσμα να προκαλέσει ζημιά στη φυτεία της ύψους €18.162,
- Η Ενάγουσα δικαιούται απόφαση για το ποσό των €18.162,43 με τόκο από της καταχώρησης της αγωγής. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €18.162,43 με νόμιμο τόκο από τις 20.5.2008, ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου, στην κλίμακα €10.000 - €50.000, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΣΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο