Σάββα Ρασπόπουλου, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χάρπα ν. Κάτιας Γιωργαλλή Λοίζου, Αρ. Αγωγής: 49134/15, 31/5/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A327 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 49134/15 Μεταξύ: Σάββα Ρασπόπουλου, υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Χαράλαμπου Χάρπα Ενάγοντος και Κάτιας Γιωργαλλή Λοίζου Εναγομένου Αίτηση ημερ. 25.2.16 υπό εναγομένης - αιτήτριας για παραμερισμό κλητηρίου εντάλματος Ημερομηνία: 31 Μαΐου 2016 Για εναγομένη - αιτήτρια: κα Ραφαέλα Παπαδοπούλου Για ενάγοντα - καθ' ου η αίτηση: κα Μαρία Σκαρπάρη ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας ασκεί την παρούσα αγωγή ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Χαράλαμπου Χάρπα. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης ο πιο πάνω αποβιώσας συμφώνησε να αγοράσει από την εναγομένη ένα διαμέρισμα στην ενορία Χρυσελεούσας στο Στρόβολο. Κατέβαλε έναντι του τιμήματος αγοράς, το ποσόν των £30.000,00 (€51258,00) και άλλα €48.745,00 για ανακαίνιση μετά την παράδοση σε αυτόν του διαμερίσματος. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η εναγομένη δεν ανταποκρίθηκε στην οχλήσεις του αποβιώσαντος για μεταβίβαση της κυριότητας παρά το ότι ο τελευταίος εξέφρασε την ετοιμότητα να της καταβάλει το υπόλοιπο που τιμήματος. Στην συνέχεια, επήλθε ο ξαφνικός θάνατος του αποβιώσαντος από έμφραγμα του μυοκαρδίου. Με την παρούσα αγωγή, ο διαχειριστής της περιουσίας του, αιτείται την επιστροφή των πιο πάνω ποσών που καταβλήθηκαν έναντι της αγοράς και για την ανακαίνιση του διαμερίσματος. Αιτείται επίσης αποζημιώσεις για την διαφορά της αξίας του διαμερίσματος κατά την ημερομηνία αγοράς ρο 2005 με την αξία κατά τον χρόνο τερματισμού της σύμβασης στις 8.6.
- Η εναγομένη κατεχώρησε σημείωμα εμφάνισης καθώς και υπεράσπιση και ανταπαίτηση στην αγωγή. Επικαλείται μεταξύ άλλων υπέρμετρη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής. Αρνείται επίσης ότι υπήρξε έγκυρη συμφωνίας πώλησης του διαμερίσματος. Ισχυρίζεται αντιθέτως ότι ο αποβιώσας μαζί με την σύζυγο του, ενοικίαζαν από την ίδια που είναι ιδιοκτήτρια το εν λόγω διαμέρισμα από τον Δεκέμβριο του 2005 μέχρι και τον Ιούνιο του
- Ανταπαιτεί επί του προκειμένου το ποσόν των €138.035,00 για οφειλόμενα ενοίκια. Ακολούθησε η καταχώρηση της παρούσας αίτησης με την οποία η εναγομένη ζητά τον παραμερισμό της επίδοσης του κλητηρίου καθώς και την ακύρωση του ιδίου της κλητηρίου και την απόρριψη της αγωγής. Συγκεκριμένα η αγωγή χαρακτηρίζεται ως παράνομη και ότι καταχωρήθηκε κατά παράβαση των συνταγματικών δικαιωμάτων της αιτήτριας. Η αίτηση στηρίζεται μεταξύ άλλων στις Δ.
- Θ.2, Δ.5, Δ.5Α , Δ.6 Θ.2, Δ.7, Δ.9 Θ.10, Δ.16 Θ.9, Δ.27 Θ.1-2, στον Περί Δικαστηρίων Νόμο άρθρα 41 & 42, στο άρθρο 6 του Περί Παραγραφής Αγωγίμων Δικαιωμάτων Νόμου 66(Ι)/12 και στο άρθρο 30 του Συντάγματος. Την αίτηση συνοδεύει ένορκη δήλωση της αιτήτριας, στην οποία αναφέρεται ότι σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης ο αποβιώσας Χαράλαμπος Χάρπας, της κατέβαλε στις 9.6.06 έναντι του τιμήματος πώλησης, το ποσόν των £5.000,
- Η παράλειψη να ληφθούν μέτρα για 10 και πλέον έτη, συνιστά κατά την αιτήτρια ουσιώδη παραβίαση των «Ευρωπαϊκών και Συνταγματικών» της δικαιωμάτων. Ισχυρίζεται επιπλέον ότι το αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της, έχει παραγραφεί. Τέλος γίνεται αναφορά σε κατάχρηση δικαστικής διαδικασίας και σε παραβίαση του δικαιώματος δίκαιης δίκης αφού τα αποδεικτικά στοιχεία που απορρίπτουν τους προβαλλόμενους με την αγωγή ισχυρισμούς δεν βρίσκονται στα χέρια της λόγω παρέλευσης μακρού χρονικού διαστήματος. Επίσης αυτόπτες μάρτυρες που γνωρίζουν τα γεγονότα, έχουν αποβιώσει εδώ και αρκετά χρόνια. Ο καθ' ου η αίτηση με την ένσταση του, επικαλείται μια σειρά από λόγους για τους οποίους η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί. Ισχυρίζεται μεταξύ άλλων ότι η αίτηση είναι αντικανονική και παράτυπη και όλα τα θέματα που εγείρει θα μπορούσαν να εκδικαστούν μόνο κατά την ακρόαση της αγωγής. Αναφέρεται περαιτέρω στους λόγους ένστασης ότι δεν υπήρξε καμία καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής ούτε και παραγράφηκε το αγώγιμο δικαίωμα του. Εν πάση περιπτώσει είναι η θέση του καθ' ου η αίτηση ότι η ίδια η αιτήτρια συνέτεινε με τις πράξεις και παραλείψεις της, στην οποιαδήποτε καθυστέρηση. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση του αιτητή στην οποία επαναλαμβάνονται και αναλύονται οι πιο πάνω λόγοι ένστασης. Αγορεύσεις Η συνήγορος της αιτήτριας στην αγόρευση της, αναφέρθηκε στην καθυστέρηση προώθησης της υπόθεσης από πλευράς του ενάγοντα, η οποία δικαιολογεί κατά την άποψη της, τον παραμερισμό του κλητηρίου λόγω κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας. Ο τερματισμός της συμφωνίας το 2015 δεν ήταν κατά την συνήγορο νόμιμος αφού σύμφωνα με την θέση του ιδίου του ενάγοντα, η κατ' ισχυρισμό παράβαση της σύμβασης έγινε σε πολύ προγενέστερο χρόνο. Η συνήγορος με παραπομπή στο δόγμα της ολιγωρίας (laches) και σε σχετική επί του θέματος νομολογία, εισηγήθηκε ότι το κλητήριο ένταλμα θα πρέπει να ακυρωθεί και η αγωγή να απορριφθεί. Η συνήγορος του καθ' ου η αίτηση στην δική του αγόρευση, ισχυρίστηκε ότι δεν ισχύουν στην παρούσα οι αρχές της παραβίασης της δίκαιης Δίκης με βάση το άρθρο 30 του Συντάγματος. Με παραπομπή σε νομολογία ισχυρίστηκε ότι επειδή το παράπονο της εναγομένης αφορά την καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής και όχι στην αποπεράτωση της, δεν ισχύουν οι αρχές παραβίασης του δικαιώματος δίκαιης δίκης. Ανεξαρτήτως τούτου, είναι η θέση της συνηγόρου ότι το ζήτημα της καθυστέρησης θα πρέπει να εξεταστεί στο τέλος της διαδικασίας και όχι στα πλαίσια της παρούσας ενδιάμεσης αίτησης. Οι ισχυρισμοί που προβλήθηκαν για απώλεια μαρτυρίας λόγω της παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος είναι κατά τον συνήγορο πολύ αόριστοι και ασαφείς. Δεν αναφέρεται με επαρκή λεπτομέρεια ποια έγγραφα έχουν χαθεί και ποιοι μάρτυρες απεβίωσαν ώστε να διαφανεί πως επηρεάζεται η υπεράσπιση της εναγομένης από την κατ' ισχυρισμό καθυστέρηση. Στην παρούσα περίπτωση ιδιαίτερα, είναι η εναγομένη που γνωρίζει καλά τα γεγονότα σε αντίθεση με τον ενάγοντα που πέραν του ότι έχει το βάρος απόδειξης, είναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος προσώπου που συνήψε την σύμβαση και δεν έχει προσωπική γνώση των γεγονότων. Η συνήγορος αρνήθηκε στην συνέχεια τον ισχυρισμό ότι έχει παραγραφεί το αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της εναγομένης. Ανέφερε επιπλέον ότι λανθασμένα η αίτηση στηρίζεται στο άρθρο 6 του Περί Παραγραφής Νόμου 66(Ι)/12 αφού αυτό αναφέρεται αποκλειστικά στην παραγραφή αστικών αδικημάτων. Στην παρούσα όμως περίπτωση, το αγώγιμο δικαίωμα αφορά παράβαση σύμβασης και όχι αστικό αδίκημα. Αντιθέτως, συνδυασμός των άρθρων 3 & 7 του Νόμου 66(Ι)/2012 καταδεικνύει ότι η αγωγή καταχωρήθηκε εμπρόθεσμα. Νομική πτυχή - Συμπεράσματα Η αίτηση στηρίζεται σε σειρά δικονομικών διατάξεων που αφορούν την επίδοση κλητηρίου και τις προϋποθέσεις για ακύρωση της επίδοσης. Παρατίθενται επίσης στην νομική βάση της αίτησης, διατάξεις για επίδοση εκτός δικαιοδοσίας που είναι παντελώς άσχετες με τα γεγονότα της παρούσας. Παρόλα αυτά, η συνήγορος της αιτήτριας στην αγόρευση της περιορίστηκε σε επιχειρηματολογία για καθυστερημένη προώθηση της αγωγής και για παραγραφή του αγωγίμου δικαιώματος εναντίον της. Όσον αφορά το ζήτημα της παραγραφής, είναι σωστή η θέση της συνηγόρου για τον καθ' ου η αίτηση ότι το άρθρο 6 του Νόμου 66(Ι)/2012 δεν εφαρμόζεται στην παρούσα αφού αυτό αφορά παραγραφή αστικών αδικημάτων. Η βάση αγωγής στην παρούσα υπόθεση, είναι παράβαση σύμβασης. Η παραγραφή αυτού του αγωγίμου δικαιώματος ρυθμίζεται από το άρθρο 7 του Νόμου, και καθορίζεται στα έξη χρόνια. Το άρθρο 3 του ιδίου Νόμου, αναφέρει ότι ο χρόνος παραγραφής αρχίζει να μετρά όταν συμπληρωθεί η βάση αγωγής. Στην παρούσα περίπτωση προκύπτει από την έκθεση απαίτησης χωρίς να αμφισβητηθεί ότι ο ενάγων προέβη σε καταγγελία της σύμβασης στις 8.6.
- Είχαν προηγηθεί μετά τον θάνατο του αποβιώσαντος στις 29.5.10, συζητήσεις των δύο πλευρών για εξώδικη διευθέτηση της υπόθεσης, χωρίς όμως επιτυχία. Προκύπτει από τα πιο πάνω ότι το αγώγιμο δικαίωμα στην παρούσα, συμπληρώθηκε με την καταγγελία της σύμβασης από τον ενάγοντα, ήτοι στις 8.6.
- Η καταχώρηση ως εκ τούτου της αγωγής στις 15.10.15, ήταν εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Νόμος. Ως αποτέλεσμα δεν ευσταθεί η θέση της αιτήτριας ότι έχει παραγραφεί το αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της. Θα εξετάσω στην συνέχεια την θέση της αιτήτριας για ολιγωρία (laches) και για κατάχρηση της διαδικασίας λόγω καθυστερημένης προώθησης της αγωγής. Στην υπόθεση Γιωργαλλά ν. Χατζηχριστοδούλου
(2000)1 Α.Α.Δ 2060 λέχθηκαν τα πιο κάτω στην σελ.2069 σε σχέση με το θέμα της ολιγωρίας: « Ο καθορισμός προθεσμιών συναρτάται με τη λελογισμένη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και τις επιπτώσεις που ενέχει η χρονικά απεριόριστη δυνατότητα διεκδίκησης τους στα δικαιώματα και υποχρεώσεις τρίτων. Η απουσία προθεσμιών, εξ αντικειμένου, δημιουργεί κλίμα αβεβαιότητας στο τι ανήκει στο άτομο και ποιες είναι οι υποχρεώσεις του. Το επιβεβλημένο της επιβολής χρονικών περιορισμών στη διεκδίκηση δικαιωμάτων αναγνωρίστηκε από το δίκαιο της επιείκειας, προ πολλού χρόνου, με την καθιέρωση της αρχής ή του δόγματος "laches" (ολιγωρία), σύμφωνα με το οποίο ουσιαστική καθυστέρηση στην άσκηση δικαιωμάτων, συνοδευόμενη από συνθήκες που καθιστούν άδικη την προβολή τους, παρεμβάλλει εμπόδιο στη διεκδίκησή τους..» Σχετική είναι επίσης η Αγγλική υπόθεση Nelson v. Rye and another
(1996)2 All E.R 186 όπου λέχθηκε ότι το Δικαστήριο εξετάζει την εφαρμογή του δόγματος της ολιγωρίας ως υπεράσπιση αφού λάβει υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου καθυστέρησης καθώς και τον βαθμό επηρεασμού των συμφερόντων του εναγομένου από την ολιγωρία του ενάγοντα. Μελέτη της νομολογίας, καταδεικνύει ότι το δόγμα της ολιγωρίας, συνιστά αρχή του δικαίου της επιείκειας, σύμφωνα με την οποία τυχόν καθυστέρηση στην επιδίωξη θεραπείας που προβλέπεται από το δίκαιο της επιείκειας, μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στη χορήγηση της επιδιωκόμενης θεραπείας. Οι αρχές της επιείκειας δεν βοηθούν τον διάδικο που επαναπαυόμενος στα δικαιώματα του, επιδεικνύει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στη λήψη μέτρων για σκοπούς διασφάλισης τους. Όμως, περιθώριο για εφαρμογή της εν λόγω αρχής δεν παρέχεται εκεί και όπου τυγχάνουν εφαρμογής ρητοί νομοθετικοί χρονικοί περιορισμοί στη διεκδίκηση αστικών δικαιωμάτων, έστω και αν η θεραπεία που επιδιώκεται είναι θεραπεία που προβλέπεται με βάση το δίκαιο της επιείκειας. Επιπλέον, η αρχή της ολιγωρίας εφαρμόζεται μόνον όπου επιζητείται θεραπεία δυνάμει του δικαίου της επιείκειας. Σχετική μεταξύ άλλων είναι η υπόθεση ΑΤΗΚ ν. Κλεάνθους
(2013)1Α Α.Α.Δ 158, όπου αναφέρεται ότι το δόγμα της ολιγωρίας εφαρμόζεται αποκλειστικά στις περιπτώσεις όπου η αιτούμενη θεραπεία, ανάγεται στο δίκαιο της επιείκειας. Στην πιο πάνω υπόθεση, το αίτημα αφορούσε αποζημιώσεις για κατ' ισχυρισμό διάπραξη του αστικού αδικήματος της αμέλειας με αποτέλεσμα να μην τίθεται ζήτημα εφαρμογής των αρχών της ολιγωρίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο αφού παρέπεμψε στην Αγγλική απόφαση Fisher v. Brooker 4 All E.R. 789, ανέφερε τα πιο κάτω: «. εκείνο που οι εφεσείοντες με την αγωγή τους επιδίωκαν ήταν αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστηκαν λόγω της αποκλειστικής αμέλειας του εφεσιβλήτου. Δεν επεδίωκαν τη χορήγηση οποιασδήποτε θεραπείας με βάση το Δίκαιο της Επιείκειας, έτσι ώστε να εγείρεται θέμα εφαρμογής της αρχής της ολιγωρίας (laches), με την έννοια που το δίκαιο της επιείκειας αποδίδει στον εν λόγω όρο.» Οι ίδιες αρχές ισχύουν και στην παρούσα περίπτωση. Η βάση αγωγής αφορά παράβαση σύμβασης, η οποία είναι εκτός εμβέλειας του δικαίου της επιείκειας με αποτέλεσμα να μην ισχύουν οι αρχές περί ολιγωρίας (laches) όπως αναλύθηκαν πιο πάνω. Επιπλέον ο Περί Παραγραφής Αγωγίμων Δικαιωμάτων Νόμος 66(Ι)/2012, καθορίζει ρητή προθεσμία για απαιτήσεις από παράβαση σύμβασης με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται το δόγμα της ολιγωρίας. Απομένει να εξεταστεί ο ισχυρισμός της αιτήτριας για κατάχρηση διαδικασίας και παράβαση του δικαιώματος της για δίκαιη Δίκη λόγω μη έγκαιρης προώθησης της υπόθεσης. Υποστηρίχθηκε ότι η καταγγελία της σύμβασης μόλις το 2015 ενώ η παράβαση της σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης έγινε πολλά χρόνια πριν, στερεί από την εναγομένη το δικαίωμα δίκαιης δίκης λόγω απώλειας εγγράφων και μαρτυρίας στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε. Ούτε όμως η πιο πάνω θέση δεν ευσταθεί. Οι ισχυρισμοί για κατάχρηση λόγω καθυστέρησης στην έναρξη της διαδικασίας δεν μπορούν να εξεταστούν στο πρώιμο αυτό στάδιο. Μόνο κατά την διάρκεια της ακρόασης της ουσίας της αγωγής, το Δικαστήριο είναι σε θέση να διαπιστώσει αν υπάρχει παράβαση του δικαιώματος για δίκαιη Δίκη λόγω καθυστέρησης (βλ. μεταξύ άλλων Σιακόλας ν. Federal Bank of Lebanon
(1998)1 Α.Α.Δ 1338). Εξ' άλλου όπως πολύ σωστά επισημάνθηκε δεν έχει καταδειχθεί με ποιο τρόπο επηρεάζονται τα συμφέροντα της εναγομένης και ποια έγγραφα και μαρτυρία έχει απωλέσει λόγω της καθυστέρησης. Ούτε βέβαια το Δικαστήριο μπορεί να αποφανθεί στο προδικαστικό αυτό στάδιο κατά πόσον η καταγγελία της σύμβασης το 2015, έγινε καταχρηστικά όπως εισηγήθηκε η συνήγορος της εναγομένης. Όλα τα πιο πάνω θέματα θα εξεταστούν όπως προανέφερα, μετά το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας και αφού το Δικαστήριο ακούσει σχετική μαρτυρία επί του θέματος. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον της εναγόμενης - αιτήτριας όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο