S K MASTER DEVELOPMENTS LTD ν. Νίκου Κυρατζιή κ.α., Αρ. Αγωγής: 8340/2006, 13/5/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A295 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Ν. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 8340/2006 Μεταξύ: S K MASTER DEVELOPMENTS LTD Εναγόντων -και-
- Νίκου Κυρατζιή
- Ταμείου Προνοίας Πιλότων και Ιπτάμενων Μηχανικών των Κυπριακών Αερογραμμών
- Διευθυντή Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας Εναγόμενων .......... 13 Μαΐου 2016 Για Ενάγουσα: κ. Αντώνης Γεωργιάδης προσωπικά και για Μιχαλάκης Κυπριανού & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενους 2: κ. Τάσος Κουκούνης για Αντρέας Κουκούνης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο 1: καμία εμφάνιση. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Επίδικη Διαφορά και η Δικογραφία Στο επίκεντρο της παρούσας αγωγής είναι το διαμέρισμα με αρ.102 στο 1ον όροφο του συγκροτήματος Gregorian Luxury Apartments, πολυκατοικία Β, στην Έγκωμη. Το εν λόγω διαμέρισμα, πωλήθηκε δύο φορές, με αποτέλεσμα, οι διάδικοι, να ερίζουν ως προς την κυριότητα και το δικαίωμα κατοχής του. Πρώτος μνηστήρας είναι η ενάγουσα, η οποία, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ασχολείτο με την ανάπτυξη γης και την ανέγερση διαμερισμάτων και την προώθηση τους στην αγορά για πώληση. Σύμφωνα με τη δική της εκδοχή των πραγμάτων, όπως αυτή διαλαμβάνεται στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης ημερ. 21.1.2013, διευθυντές της ενάγουσας, τότε, ήταν ο Αχιλλέας Σταύρου (ο οποίος ήταν και ιδιοκτήτης) και ο εναγόμενος
- Στις 23.12.2004, ο εναγόμενος 1, παράνομα και δόλια υπέγραψε και συνομολόγησε ως διευθυντής της ενάγουσας πωλητήριο έγγραφο, με το οποίο, πώλησε στους εναγόμενους 2, το επίδικο διαμέρισμα. Οι λεπτομέρειες δόλου εκτίθενται στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης. Η εν λόγω πώληση, ήταν το προϊόν απάτης από μέρους του εναγόμενου 1 επί σκοπού οικειοποίησης του συμφωνηθέντος τιμήματος. Η ενάγουσα δεν γνώριζε οτιδήποτε για την πραγματοποιθείσα πώληση ούτε και εισπράχθηκαν από μέρους της, οποιαδήποτε χρήματα. Παρόλα ταύτα, το καταρτισθέν, κατόπιν δόλου, πωλητήριο έγγραφο ημερ. 23.12.2004, κατατέθηκε και είναι ακόμα κατατεθειμένο στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας, ως εμπράγματο βάρος, για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης προς όφελος των εναγόμενων
- Ο ιδιοκτήτης της ενάγουσας, Αχιλλέας Σταύρου, ανακάλυψε την προαναφερθείσα απάτη κατά ή περί τις 5.9.2006, όταν η ενάγουσα σύναψε πωλητήριο έγγραφο για πώληση του εν λόγω διαμερίσματος στους Αναστασία και Παναγιώτη Χαραλάμπους από τη Λευκωσία. Όταν τα εν λόγω πρόσωπα, ως νόμιμοι αγοραστές, επιχείρησαν να καταθέσουν το καταρτισθέν πωλητήριο έγγραφο στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας, ανακάλυψαν την ύπαρξη του προγενέστερου πωλητηρίου εγγράφου προς όφελος των εναγόμενων
- Ένεκα της πιο πάνω παρανομίας από μέρους του εναγόμενου 1, η ενάγουσα, υπέστη ζημιές και έξοδα. Όσον αφορά τους εναγομένους 2, φέρουν και αυτοί ευθύνη, αφού, σε καμία περίπτωση, δεν μπορεί να θεωρηθούν καλόπιστοι αγοραστές, για τον λόγο, ότι, ουδέποτε κάλεσαν την ενάγουσα να της καταβάλουν το όποιο οφειλόμενο τίμημα με βάση το πωλητήριο έγγραφο ημερ. 23.12.
- Ούτε και ζήτησαν να τους παραδοθεί το επίδικο διαμέρισμα, το οποίο, σύμφωνα με το πωλητήριο, θα έπρεπε να ήταν τελειωμένο και να παραδοθεί στις 30.10.
- Ούτε και προέβησαν σε οποιαδήποτε ενέργεια προς αναζήτηση του εν λόγω διαμερίσματος. Τα στοιχεία αυτά, πάντα κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, καταδεικνύουν, ότι, οι εναγόμενοι 2, στην πραγματικότητα, ήταν κακόπιστοι αγοραστές και το πωλητήριο έγγραφο συνομολογήθηκε με τον εναγόμενο 1, κατόπιν συνεννόησης και/ή άλλων δοσοληψιών που είχαν μεταξύ τους. Στη βάση των πιο πάνω ισχυρισμών, η ενάγουσα ζητά γενικές, τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις ως επίσης και τις εξής αναγνωριστικές δηλώσεις: «Α. Δήλωση και/ή απόφαση και/ή διαταγή του δικαστηρίου διαγιγνώσκουσαν ότι το πωλητήριο έγγραφο ημερομηνίας 23.12.04 που φέρει την υπογραφή της ενάγουσας ως οι πωλητές και των εναγομένων 2 ως οι αγοραστές βάσει του οποίου οι πωλητές πώλησαν στους αγοραστές ένα διαμέρισμα στην τιμή των €152.279,1 (Λ.Κ.89.125) με την πιο κάτω περιγραφή και τίτλο: Διαμέρισμα με 2 υπνοδωμάτια στο συγκρότημα Gregorian Luxury Apartments "πολυκατοικία Β στον 1ο όροφο, με αριθμό θύρας 102, που περιλαμβάνει ένα χώρο στάθμευσης με αριθμό 6 και αποθήκη με αριθμό 6 στο ισόγειο)" είναι άκυρο και/ή ουδεμία ισχύ έχει και/ή ότι έχει καταρτισθεί κατόπιν δόλου και απάτης. Β. Δήλωση και/ή απόφαση και/ή διαταγή του δικαστηρίου διαγιγνώσκουσαν ότι η κατάθεση του πωλητηρίου εγγράφου ημερ. 23.12.04 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας είναι άκυρη και ότι ουδεμία νομική ισχύ και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα εφόσον το εν λόγω έγγραφο καταρτίσθηκε δόλια και ήταν προϊόν απάτης και ψευδών παραστάσεων του εναγομένου 1 σε συνεννόηση με τους εναγομένους 2 και η κατάθεση του εγγράφου στο Κτηματολόγιο αποτελούσε μέρος της όλης απάτης.» Στον αντίποδα, οι εναγόμενοι 1 και 2, με ξεχωριστά δικόγραφα και διαφορετικούς ισχυρισμούς, αρνούνται και απορρίπτουν τις θέσεις και αξιώσεις της ενάγουσας. Συγκεκριμένα, ο εναγόμενος 1 με την τροποποιημένη Υπεράσπιση του ημερ. 26.11.2014, πέραν της διευθυντικής του ιδιότητας, επισημαίνει, ότι, ήταν και συνιδιοκτήτης της ενάγουσας, αφού, ναι μεν το 50% των μετοχών το κατείχε ο Αχιλλέας Σταύρου αλλά το υπόλοιπο 50%, το κατείχε ο Αχιλλέας Σταύρου και η σύζυγος του Αθηνούλλα Σταύρου, ως εμπιστευματοδόχοι για τον ίδιο τον εναγόμενο
- Ως απόρροια των πιο πάνω, είχε κάθε δικαίωμα να δεσμεύει την ενάγουσα και νόμιμα προέβη στην πώληση του επίδικου διαμερίσματος στους εναγόμενους
- Το πωλητήριο έγγραφο, κατ' επέκταση, ορθά και νόμιμα κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης. Η εν λόγω πώληση, συνεχίζει ο εναγόμενος 1, έγινε εν γνώσει της ενάγουσας και ειδικότερα του Αχιλλέα Σταύρου και καμία ένσταση ή και αντίρρηση δεν προέβαλε αναφορικά με τον καταρτισμό, σύναψη και υπογραφή του σχετικού πωλητηρίου εγγράφου. Όσον αφορά το εισπραχθέν τίμημα, αυτό καταβλήθηκε στην ενάγουσα και/ή δόθηκε προς όφελος και για εξυπηρέτηση δικών της συμφερόντων, γεγονός που η ενάγουσα και/ή ο Αχιλλέας Σταύρου γνώριζαν και/ή όφειλαν να γνωρίζουν. Επιπρόσθετα, κατά τον ουσιώδη χρόνο, η ενάγουσα όφειλε χρήματα στην εταιρεία του εναγόμενου 1 με την επωνυμία A & N Kyratzis Constructions Co. Ltd και συμφωνήθηκε προφορικά μεταξύ τους, πως, έναντι των οφειλών της ενάγουσας, θα μπορούσαν να εισπραχθούν χρήματα από τρίτους (εννοώντας προφανώς και τον ίδιο), τα οποία, θα καταχωρούνταν στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας ως έξοδα διευθυντών και/ή προμερίσματα και/ή εξόφληση υποχρεώσεων της ενάγουσας προς πιστωτές. Προς τούτο, εκκρεμεί ακόμα να ετοιμαστούν για την ουσιώδη περίοδο, εξελεγμένοι λογαριασμοί. Τελικώς, ο εναγόμενος 1 αρνείται τα περί δόλου και απάτης, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, ως - προσπάθεια αποτροπής του ιδίου και της εργοληπτικής του εταιρείας από το να διεκδικήσουν το λαβείν τους. Στο πλαίσιο τούτο, η μεταγενέστερη πώληση προς την Αναστασία και Παναγιώτη Χαραλάμπους, ήταν παράνομη και κακόπιστη. Για τους λόγους αυτούς, καλεί το Δικαστήριο όπως απορρίψει την εναντίον του αγωγή με έξοδα. Στην Απάντηση της, η ενάγουσα, αρνείται τους ισχυρισμούς του εναγόμενου 1 και ειδικά, ότι, η εν λόγω πώληση έγινε εν γνώσει της, ότι, ο εναγόμενος 1 είχε το δικαίωμα να τη δεσμεύει και ότι ο εναγόμενος 1 ή η εργοληπτική του εταιρεία, είχαν να λαμβάνουν οποιαδήποτε χρήματα από την ενάγουσα. Στο ίδιο πλαίσιο, αρνείται τον ισχυρισμό για την ύπαρξη, της όποιας, προφορικής συμφωνίας μεταξύ ενάγουσας, εναγόμενου 1 και της εργοληπτικής του εταιρείας. Από πλευράς τους, οι εναγόμενοι 2 καταχώρισαν όχι μόνο Υπεράσπιση αλλά και Ανταπαίτηση (η τροποποιημένη φέρει ημερ. 8.2.2013). Με το εν λόγω δικόγραφο, υπεραμύνονται της από μέρους τους αγοράς του επίδικου διαμερίσματος, με βάση το πωλητήριο έγγραφο, ημερ. 23.12.2004, χαρακτηρίζοντας το καθ' όλα νόμιμο, έγκυρο και δεσμευτικό για την ενάγουσα. Οι ίδιοι, αναφέρουν, είναι καλόπιστοι αγοραστές του εν λόγω διαμερίσματος και η ενάγουσα κωλύεται από τη συμπεριφορά, την υπογραφή και τη σφραγίδα της στο καταρτισθέν πωλητήριο έγγραφο, τις δηλώσεις της, τις παραστάσεις της προς τους εναγόμενους 2, τις παραστάσεις της προς το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας (she is estopped by her conduct, her statements, her representations), να ισχυρίζεται τα όσα ισχυρίζεται στην Έκθεση Απαιτήσεως. Τη θέση αυτή την επαναλαμβάνει, πολλάκις, στο δικόγραφο της. Σε σχέση με τους νέους αγοραστές, διατυπώνουν τη θέση, ότι, αυτοί με μία απλή έρευνα στο Κτηματολόγιο - την οποία όφειλαν να διεξάγουν, θα διαπίστωναν τα νόμιμα δικαιώματα τους και δεν θα προχωρούσαν στη συνομολόγηση συμφωνίας με την ενάγουσα. Σε σχέση με την παράδοση του διαμερίσματος, διατυπώνουν τη θέση, ότι, η ενάγουσα ουδέποτε τους ενημέρωσε για την ολοκλήρωση του διαμερίσματος ούτε και καθόρισε ακριβή ημερομηνία για παράδοση του. Όταν δε πληροφορήθηκαν για το δεύτερο πωλητήριο έγγραφο, προέβησαν σε κάθε ενέργεια προς διασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων τους. Στη βάση αυτών των ισχυρισμών και θέσεων, οι εναγόμενοι 2 ανταπαιτητικώς διεκδικούν τις εξής θεραπείες: "A. Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάττον την ενάγουσα όπως παραδώσει ελεύθερη και κενή κατοχή του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS» πολυκατοικία Β, στον πρώτο όροφο με αριθμό θύρας 102, το οποίο οι εναγόμενοι 2 αγόρασαν από την ενάγουσα δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 23 Δεκεμβρίου 2004, το οποίο κατατέθηκε κατά ή περί την 25.1.2005 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης, ΠΩΕ 163/
- Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι μόνοι που δικαιούνται σε κατοχή του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS», πολυκατοικία Β, στον πρώτο όροφο με αριθμό θύρας 102, το οποίο οι εναγόμενοι 2 αγόρασαν από την ενάγουσα δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 23 Δεκεμβρίου 2004, το οποίο κατατέθηκε κατά ή περί την 25/1/2005 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης ΠΩΕ 163/2005, είναι οι εναγόμενοι
- Γ. €18600 ως ενδιάμεσα οφέλη ή/και αποζημιώσεις για απώλεια χρήσης και κατοχής του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS», πολυκατοικία Β, στον πρώτο όροφο με αριθμό θύρας 102, το οποίο οι εναγόμενοι 2 αγόρασαν από την ενάγουσα δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 23 Δεκεμβρίου 2004, το οποίο κατατέθηκε κατά ή περί την 25/1/2005 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης, ΠΩΕ163/2005, για την χρονική περίοδο από Οκτώβριο 2005 μέχρι Απρίλιο 2008 ή/και υπό την μορφή αποζημιώσεων. Δ. €600 μηνιαίως από Μάιο 2008 μέχρι παράδοσης ελεύθερης και κενής κατοχής από την ενάγουσα στους εναγόμενους 2 του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS», πολυκατοικία Β, στον πρώτο όροφο με αριθμό θύρας 102, το οποίο οι εναγόμενοι 2 αγόρασαν από την ενάγουσα δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 23 Δεκεμβρίου 2004, το οποίο κατατέθηκε κατά ή περί την 25/1/2005 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης, ΠΩΕ 163/2005, ως ενδιάμεσα οφέλη ή/και αποζημιώσεις για απώλεια χρήσης και κατοχής του ρηθέντος διαμερίσματος ή/και υπό την μορφή αποζημιώσεων. Ε. Γενικές αποζημιώσεις για παράβαση σύμβασης από την ενάγουσα.» Στην ξεχωριστή της Απάντηση στο δικόγραφο των εναγόμενων 2, η ενάγουσα, ισχυρίζεται, ότι, δεν έλαβε κανένα ποσό από τους εναγόμενους
- Αντίθετα, με τη συμφωνία εξοφλήθηκε προγενέστερη οφειλή της εργοληπτικής του εταιρείας και/ή του εναγόμενου 1 προς τους εναγόμενους 2 για ποσό £64.
- Επιπλέον πληρώθηκε ποσό £14.300 κατά ή περί τον Ιούνιο 2005 και £6.000 κατά ή περί τον Οκτώβριο του 2006, σε λογαριασμό της εν λόγω εργοληπτικής εταιρείας και/ή του εναγόμενου
- Τέλος, σε σχέση με την παράδοση του διαμερίσματος, η ενάγουσα, τονίζει, ότι, αν και ήταν έτοιμο στις 11.1.2007, οι εναγόμενοι 2, δεν ζήτησαν την παράδοση του, παρά μόνο όταν προέκυψε η επίδικη διαφορά. Η Ακροαματική Διαδικασία Στη βάση των πιο πάνω δικογραφημένων θέσεων, η υπόθεση προχώρησε σε δίκη. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσαν συνολικά οκτώ μάρτυρες. Από πλευράς ενάγουσας, ο διευθυντής της, Αχιλλέας Σταύρου (Μ.Ε.1), ο λογιστής της, Φοίβος Πέτρου (Μ.Ε.2), ο εκ των δεύτερων αγοραστών, Παναγιώτης Χαραλάμπους (Μ.Ε.3) και ο πρώην διευθυντής πωλήσεων της, Κώστας Κυριακίδης (Μ.Ε.4). Από πλευράς εναγομένων 2, κατέθεσε ο πιλότος και τότε ταμίας της Διαχειριστικής Επιτροπής, Τάσος Χριστοφίδης (Μ.Υ.1), ο Λοχίας 1554, Στέλιος Νέστωρος (Μ.Υ.2), ο λειτουργός του Κτηματολογίου, Αιμίλιος Τσίγκης (Μ.Υ.3) και ο εκτιμητής ακινήτων, Ανδρέας Ανδρέου (Μ.Υ.4). Από πλευράς εναγομένου 1 δεν κλήθηκαν μάρτυρες. Σημειώνω, ότι, ο εναγόμενος 1, μέχρι το στάδιο της αντεξέτασης του Μ.Ε.1 εμφανιζόταν και συμμετείχε μόνος του στη δικαστική διαδικασία, καταχωρώντας και την τροποποιημένη Υπεράσπιση ημερ 7.11.
- Στη συνέχεια όμως, το ενδιαφέρον του ατόνισε, με αποτέλεσμα, να μην προωθηθούν, μέχρι τέλους, οι θέσεις του. Το δικόγραφο του βέβαια παραμένει και αποτελεί στοιχείο προς συνεκτίμηση. Σημειώνω, περαιτέρω, ότι, η αγωγή εναντίον του εναγόμενου 3, αποσύρθηκε από πολύ παλαιά και οι εναντίον του αξιώσεις εγκαταλείφθηκαν. Πέραν της προφορικής μαρτυρίας, κατατέθηκε και μεγάλος αριθμός εγγράφων, εκ των οποίων, κάποια, ίσως να ήταν και αχρείαστα. Πρόκειται για τα εξής: Τεκμήριο 1 Πιστοποιητικό σύστασης της ενάγουσας εταιρείας ημερ. 21.1.
- Τεκμήριο 2 Ιδρυτικό και καταστατικό της ενάγουσας. Τεκμήριο 3 Πιστοποιητικό μετόχων ημερ. 22.1.
- Τεκμήριο 4 Πιστοποιητικό αξιωματούχων ημερ. 27.1.
- Τεκμήριο 5 Έγγραφο μεταβίβασης μετοχών και έγγραφο εμπιστεύματος ημερ. 28.4.
- Τεκμήριο 6 Πιστοποιητικό μετόχων ημερ. 19.10.
- Τεκμήριο 7 Πρακτικό Διοικητικού Συμβουλίου ημερ. 19.5.
- Τεκμήριο 8 Πιστοποιητικό αξιωματούχων ημερ. 29.5.
- Τεκμήριο 9 Πωλητήριο έγγραφο ημερ. 23.12.
- Τεκμήριο 10 Αντίγραφα των τίτλων των τεμαχίων 948, 949, 950 και
- Τεκμήριο 11 Διατακτικό πληρωμής εναγόμενου 2 για ΛΚ52.500 ημερ. 17.10.
- Τεκμήριο 12 Αντίγραφο επιταγής ημερ. 16.10.2000 της Λαϊκής Τράπεζας προς όφελος του εναγόμενου
- Τεκμήριο 13 Επιστολή ημερ. 5.10.2000 των εναγόμενων 2 προς τον διευθυντή της Cyprus Popular Bank. Τεκμήριο 14 Επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας για ΛΚ14.300 ημερ. 1.6.2005 με δικαιούχο Α&Ν Κυρατζής και Σία. Τεκμήριο 15 Εντολή εκτέλεσης σχετικά με την επιταγή ημερ. 1.6.
- Τεκμήριο 16 Εντολή πληρωμής των εναγόμενων ημερ. 1.6.
- Τεκμήριο 16(α) Απόδειξη είσπραξης ημερ. 2.6.
- Τεκμήριο 17 Γραμμάτιο είσπραξης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος ημερ. 2.6.
- Τεκμήριο 18 Κατάσταση λογαριασμού στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος της εταιρείας A&N Κυρατζής. Τεκμήριο 19 Απόδειξη είσπραξης από τους εναγόμενους 2 του ποσού των ΛΚ6.000 από τον εναγόμενο . Τεκμήριο 19(α) Επιστολή ημερ. 2.10.
- Τεκμήριο 20 Κατάσταση λογαριασμού της Α&Ν Κυρατζής ΣΠΕ Λακατάμειας ημερ. 24.4.
- Τεκμήριο 21 Πωλητήριο έγγραφο μεταξύ ενάγουσας και της Αναστασίας και Παναγιώτη Χαραλάμπους ημερ. 5.9.
- Τεκμήριο 22 Κατηγορητήριο της υπόθεσης 14455/10 ημερ. 16.7.
- Τεκμήριο 23 Κατάθεση του Αχιλλέα Σταύρου ημερ. 4.10.
- Τεκμήριο 24 Κατάθεση Ερρίκου Χ'Ανδρέου ημερ. 26.4.2007 και 11.5.
- Τεκμήριο 25 Κατάθεση Μαρίας Κομήτη ημερ. 24.4.2007 και 26.4.
- Τεκμήριο 26 Κατάθεση Αναστασίας Χαραλάμπους ημερ. 17.11.
- Τεκμήριο 27 Κατάθεση Παναγιώτη Χαραλάμπους ημερ. 17.11.
- Τεκμήριο 28 Κατάθεση Άγγελου Καραβιώτη ημερ. 2.5.
- Τεκμήριο 29 Επιστολή ημερ. 11.1.2007 από τον δικηγόρο των εναγόμενων 2 προς την ενάγουσα. Τεκμήριο 30 Επιστολή ημερ. 2.10.2008 από τον δικηγόρο των εναγόμενων 2 προς τον Παναγιώτη και Αναστασία Χαραλάμπους. Τεκμήριο 31 Επιστολή προς τον δικηγόρο των εναγόμενων 2 ημερ. 14.10.
- Τεκμήριο 32 Καταθέσεις Τάσου Χριστοφίδη ημερ. 7.12.2006 και 4.5.
- Τεκμήριο 33 Πωλητήριο Έγγραφο 30.1.
- Τεκμήριο 34 Επιστολή ημερ. 10.9.
- Τεκμήριο 35 Επιστολή ημερ. 23.9.
- Τεκμήριο 36 Επιστολή ημερ. 30.9.
- Τεκμήριο 37 Πρόσκληση ημερ. 16.3.
- Τεκμήριο 38 Πρακτικά συνεδρίας ημερ. 10.3.
- Τεκμήριο 39 Επιστολή ημερ. 17.3.
- Τεκμήριο 40 Συμφωνία παραχώρησης ακινήτων ημερ. 9.9.
- Τεκμήριο 41 Συμφωνία διαμοιρασμού των κερδών ή της ζημιάς ημερ. 9.9.
- Τεκμήριο 42 Πιστοποιητικό ημερ. 28.9.
- Τεκμήριο 43 Κατάθεση Αχιλλέα Σταύρου στην Αστυνομία ημερ. 6.5.
- Τεκμήριο 44 Κατάθεση Αχιλλέα Σταύρου στην Αστυνομία ημερ. 24.05.
- Τεκμήριο 45 Κατάθεση Αχιλλέα Σταύρου στην Αστυνομία ημερ. 30.5.
- Τεκμήριο 46(α) Κατάθεση Νίκου Κυρατζιή ημερ.12.5.
- Τεκμήριο 46(β) Κατάθεση Νίκου Κυρατζιή ημερ.20.5.
- Τεκμήριο 46(γ) Κατάθεση Νίκου Κυρατζιή ημερ.17.6.
- Τεκμήριο 47 Επιστολή της πρωτοκολλητού του Ποινικού Τμήματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερ. 25.5.
- Τεκμήριο 48 Δέσμη υποβληθέντων εγγράφων που αφορούν την ενάγουσα εταιρεία ημερ. 27.1.
- Τεκμήριο 49 Πιστοποιητικό αξιωματούχων ημερ. 29.5.2006 μαζί με συνοδευτική επιστολή Τεκμήριο 50 Έκθεση Εκτίμηση Μ.Υ.
- Τεκμήριο 51 Πιστοποιητικό ημερ. 6.4.2015 σε σχέση με το εγγεγραμμένο γραφείο. Τεκμήριο 52 Πιστοποιητικό ημερ. 6.4.2015 αξιωματούχων ενάγουσας. Πέραν της μαρτυρίας (προφορικής και γραπτής), κατά την ακρόαση, επιχειρηματολόγησαν και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών. Το έπραξαν, ετοιμάζοντας, υιοθετώντας και καταθέτοντας εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις. Τις αγορεύσεις αυτές τις μελέτησα με ενδιαφέρον, προσοχή και ενδελέχεια. Ζητήματα, πραγματικά και νομικά που αναφύουν από τις αγορεύσεις και τα οποία άπτονται των επιδίκων θεμάτων, θα τα σχολιάσω στον βαθμό που απαιτείται, σε κατοπινό στάδιο αυτής της απόφασης. Προέχει όμως να αξιολογηθεί η προσκομισθείσα μαρτυρία για να διαφανεί η πορεία πλεύσης της υπόθεσης και η σειρά των θεμάτων που θα πρέπει να εξετασθούν. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Ο Μ.Ε.1, ο οποίος, ήταν ο κυριότερος μάρτυρας της ενάγουσας, υιοθέτησε δύο γραπτές δηλώσεις (έγγραφα 1 και 1Α). Υποβλήθηκε σε εξαντλητική αντεξέταση και επιπλέον βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου και τέσσερις γραπτές καταθέσεις που έδωσε στην Αστυνομία (τεκμήρια 23, 43, 44 και 45). Η μαρτυρία του κινήθηκε στη γραμμή της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία, θέλει τον εναγόμενο 1, δόλια και απατηλά, σε συνεννόηση και με τους εναγομένους 2, να πραγματοποίησαν την πρώτη αγοραπωλησία του διαμερίσματος, εν αγνοία και σε βάρος της ενάγουσας εταιρείας. Στην έντονη και διάχυτη προσπάθεια του να πείσει για τα πιο πάνω, ήταν σε αρκετά ζητήματα, υπερβολικός, φτάνοντας συχνά-πυκνά και το σημείο της ανειλικρίνειας. Κατ' αρχάς θέλησε να περάσει την εικόνα, ότι, η ενάγουσα εταιρεία, ήταν ουσιαστικά, δικής του ιδιοκτησίας (αυτό αναφέρεται ρητά και στην Έκθεση Απαίτησης) και ότι ο εναγόμενος 1, ως εκ τούτου, δεν είχε ρόλο και λόγο στην υπογραφή πωλητηρίων εγγράφων. Φάνηκε όμως, ότι, τούτο δεν ισχύει, αφού πέραν της διευθυντικής του ιδιότητας, ο εναγόμενος 1 κατείχε ως δικαιούχος (beneficiary) και το 50% των μετοχών της ενάγουσας. Η ενάγουσα, δηλαδή, ήταν, κατ' ουσία, συνιδιοκτησίας του Μ.Ε.1 και του εναγομένου
- Επιπλέον, στο παρελθόν, ο εναγόμενος 1, είχε πολλές φορές υπογράψει πωλητήρια έγγραφα και εισπράξει χρήματα από αγοραπωλησίες ακινήτων, στοιχείο που ο μάρτυρας απέκρυψε μέχρι την αποκάλυψη του κατά την αντεξέταση. Στο πλαίσιο τούτο, του υποδείχθηκε μάλιστα από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγομένων 2, κ. Κουκούνη, δική του, αναιρετική αναφορά, από την κατάθεση (τεκμήριο 43, σελ 2, γρ.19), όπου, παραδέχεται, ότι, «είχαμε μόνο προφορική συμφωνία, να υπογράφει ένας εκ των δύο τα συμβόλαια πωλήσεως διαμερισμάτων.» Ομοίως, επιχείρησε να αποσιωπήσει το γεγονός, ότι, το πωλητήριο έγγραφο (τεκμήριο 9) έφερε και την υπογραφή του Γραμματέα της ενάγουσας, κ. Ξυδά, μέχρι που και αυτό αποκαλύφθηκε κατά την αντεξέταση. Η δικαιολογία του, ότι, ούτε ο Ξυδάς, του είχε αναφέρει οτιδήποτε, φαντάζει πολύ φτωχή και ουδόλως πείθει. Εντυπώσεις, προσπάθησε να δημιουργήσει και σε σχέση με καταγγελία, κατά του εναγομένου 1 στην Αστυνομία και τη δρομολόγηση ποινικής υπόθεσης στο Δικαστήριο εναντίον του. Και αυτό προβάλλεται στο δικόγραφο της ενάγουσας. Τελικώς, ως διαφάνηκε, η εν λόγω ποινική υπόθεση αναστάληκε, χωρίς να υπάρξει αποτέλεσμα. Επί τούτου, ο μάρτυρας ανέφερε, ότι, συναίνεσε στην αναστολή, αφού ο εναγόμενος 1 συμφώνησε να πληρώσει και τον λυπήθηκε - συναίσθημα, το οποίο, ομολογουμένως, δεν διαφάνηκε να τον διακατέχει, κατά τη διάρκεια αυτής τουλάχιστον της δίκης. Τέλος, πολλάκις, αναφέρθηκε στο καταστατικό της ενάγουσας, σε αποφάσεις και στην εσωτερική της πρακτική, βάσει των οποίων, συμβόλαια, θα έπρεπε απαραιτήτως να υπογράφονται στα γραφεία της εταιρείας, η σφραγίδα δεν θα έπρεπε σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιείται σε άλλο χώρο, και ο εναγόμενος 1, θα έπρεπε να έχει τη δική του ρητή εξουσιοδότηση για υπογραφή συμβολαίων και λοιπά Στην πράξη όμως, τίποτα, απ' όλα αυτά δεν παρουσιάστηκε ή τεκμηριώθηκε. Εν όψει όλων των πιο πάνω, απορρίπτω, ως αναξιόπιστη, τη μαρτυρία του Μ.Ε.
- Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 ήταν περιορισμένης εμβέλειας, συγκριτικά με του Μ.Ε.
- Ο μάρτυρας αυτός κλήθηκε να πλαισιώσει τις θέσεις του Μ.Ε.1 ειδικά, και της ενάγουσας, γενικά. Από πλευράς αξιοπιστίας, αποδέχομαι τη μαρτυρία του, τονίζοντας όμως, ότι, από το σύνολο των λεγομένων του, διαφάνηκαν τα εξής: Oτι, ο εναγόμενος 1 υπέγραψε και στο παρελθόν συμβόλαια εκ μέρους της ενάγουσας και μάλιστα όχι 1-2 φορές όπως αρχικά είπε, αλλά αρκετές φορές. Ότι, στο παρελθόν, ο εναγόμενος 1, εισέπραξε χρήματα από πωλήσεις και μεταγενέστερα, η ενάγουσα προέβαινε σε εσωτερικό διακανονισμό της είσπραξης. Επιχείρησε βέβαια, να υποβαθμίσει το γεγονός, υποστηρίζοντας, ότι, επρόκειτο για μικρό ποσά - κάτω των £10.000, αλλά υποδειχθείς από τον κ. Κουκούνη, αναφορά στην κατάθεση (τεκμήριο 45), παραδέχθηκε, την είσπραξη και ποσού £15.
- Έτσι κι αλλιώς σημασία δεν έχει το ύψος προγενέστερων εισπράξεων, αλλά αυτό τούτο το γεγονός της είσπραξης που καταδεικνύει την ακολουθητέα από μέρους της ενάγουσας πρακτικής και απορρίπτει συνάμα τους ετεροχρονισμούς ισχυρισμούς του Μ.Ε.
- Ο Μ.Ε.2, δέχθηκε ότι το όνομα, η σφραγίδα και η διεύθυνση στα συμβόλαια (τεκμήρια 9 και 21) είναι τα ίδια, όπως δέχθηκε, ότι, τα γραφεία της εργοληπτικής εταιρείας του εναγομένου 1 ήταν ακριβώς διπλά από τα γραφεία της ενάγουσας εταιρείας. Ο Μ.Ε.3 μου προξένησε πολύ καλή εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Επρόκειτο για ειλικρινή μάρτυρα - ο οποίος, ταλαιπωρείται από τα τεκταινόμενα με το διαμέρισμα, χωρίς να έχει οποιοδήποτε προσωπικό φταίξιμο, εκτός ίσως, από το γεγονός, ότι, παρέλειψε, προ της αγοράς, να προβεί σε έρευνα στο Κτηματολόγιο. Η μαρτυρία του όμως, πέραν της κατάδειξης των γεγονότων, δεν βοηθά τις θέσεις της ενάγουσας. Τουναντίον, όπως ορθά επισήμανε και ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων 2, κ. Κουκούνης, θα πρέπει να σημειωθεί, από τα λεγόμενα του, ότι, ο μάρτυρας δεν προέβη σε έρευνα στο Κτηματολόγιο ή στον Έφορο Εταιρειών προτού αγοράσει με τη σύζυγο του, το διαμέρισμα, ούτε ζήτησε εξουσιοδότηση από τον Μ.Ε.1 σε σχέση με την εκπροσώπηση της ενάγουσας εταιρείας. Τούτες είναι παραλείψεις που η ενάγουσα, ως μεμπτές, απέδωσε στους εναγομένους
- Ο Μ.Ε.4 δεν είχε ανάμειξη στην πρώτη πώληση του διαμερίσματος στους εναγομένους 2, ούτε και εργαζόταν, τότε, στην ενάγουσα εταιρεία. Δεν μπορούσε συνεπώς να διαφωτήσει ως προς το θέμα αυτό. Η μαρτυρία του περιορίστηκε στο να επιβεβαιώσει τις λεπτομέρειες της δεύτερης πώλησης. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του, θεωρώντας την όμως, άνευ ουσιαστικής σημασίας. Από πλευράς εναγομένων 2, ο κύριος μάρτυρας - Μ.Υ.1, μου προξένησε καλή εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο μάρτυρας αυτός υιοθέτησε γραπτή δήλωση (έγγραφο 3) και έδωσε και δύο καταθέσεις στην Αστυνομία (συναποτελούν το τεκμήριο 32). Υποβλήθηκε σε σθεναρή αντεξέταση από τον ευπαίδευτο συνήγορο της ενάγουσας, κ. Γεωργιάδη, αλλά, παρόλα ταύτα, δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις ουσίας. Από τα λεγόμενα του θεωρώ σημαντικό και αποδέχομαι, ότι, καλόπιστα οι εναγόμενοι 2, αγόρασαν το διαμέρισμα από την ενάγουσα, δεχόμενοι τις διαβεβαιώσεις του εν ενεργεία διευθυντή και κατ' ουσία συνιδιοκτήτη της - εναγόμενου 1, ότι, τόσο η ενάγουσα εταιρεία όσο και η εργοληπτική του εταιρεία - που τους όφειλε χρήματα - ήταν δικής του ιδιοκτησίας. Δέχομαι επίσης, ότι, η υπογραφή του πωλητηρίου εγγράφου (τεκμήριο 9), έγινε στα γραφεία της εργοληπτικής εταιρείας του εναγομένου 1, τα οποία, βρίσκονταν ακριβώς δίπλα από τα γραφεία της ενάγουσας. Δέχομαι επίσης, ότι, οι πληρωμές έγιναν με τον τρόπο που αυτός περιέγραψε. Επ' αυτού, όπως και για τα λοιπά ουσιώδη ζητήματα της υπόθεσης - θα εξαχθούν στη συνέχεια συγκεκριμένα συμπεράσματα. Οι Μ.Ε.2 και 3, ήταν τυπικοί μάρτυρες, κοινής αποδοχής και δεν έχω παρά να επιβεβαιώσω και από πλευράς Δικαστηρίου, την αποδοχή της μαρτυρίας τους. Ο Μ.Υ.4 κατέθεσε ως πραγματογνώμονας για να αποδείξει την ενοικιαστική αξία του διαμερίσματος για μια μεγάλη χρονική περίοδο. Πραγματογνώμονες, κατά παρέκκλιση του γενικού κανόνα, δύνανται να εκφέρουν γνώμη στον τομέα ειδίκευσης τους. Κατά τα άλλα όμως, τόσο η εξειδικευμένη γνώμη όσο και γενικότερα η μαρτυρία τους, υπάγεται στους ίδιους κανόνες απόδειξης και αξιολόγησης όπως και των λοιπών μαρτύρων. Η γνώμη που εκφέρουν δεν πρέπει να είναι γενική, αόριστη ή αυθαίρετη, αλλά να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται. Το χρίσμα του πραγματογνώμονα - από μόνο του - δεν προσδίδει βαρύτητα και αξία στην άποψη του μάρτυρα. Θα πρέπει να παρατεθούν στοιχεία που να επιτρέπουν τον έλεγχο της ορθότητας της άποψης. Εξάλλου, στόχος της μαρτυρίας πραγματογνώμονα, είναι να εφοδιαστεί το ίδιο το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια (βλ. Davie v. Edinborough Magistrates [1953] JC 34, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1(B) A.A.Δ. 746, Πέγκερος v. Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 143, Χατζηδημητρίου v. Δημοκρατίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 104 και Cybarco Ltd v. Kovascik Πολ. Έφεση 10741, ημερ. 18.12.2001). Εφαρμόζοντας αυτές τις αρχές στη μαρτυρία του Μ.Υ.4, βρίσκω, ότι, η μαρτυρία του θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Ο μάρτυρας κατέχει τα αναγκαία προσόντα πραγματογνωμοσύνης στον τομέα εκτίμησης ακινήτων ενώ και από πλευράς ουσίας και ειλικρίνειας, η μαρτυρία του ήταν τεκμηριωμένη και αταλάντευτη. Δεν θεωρώ, ότι, οι αιτιάσεις της πλευράς της ενάγουσας - όπως για παράδειγμα, ότι, δεν εισήλθε στο εσωτερικό του διαμερίσματος και δεν παρουσίασε συγκριτικά ενοίκια - πλήττουν καθ' οιονδήποτε τρόπο τη μαρτυρία του. Δεν μπορούσε να εισέλθει στο εσωτερικό του διαμερίσματος, αφού αυτό κατοικείται. Όσον αφορά συγκριτικά, αυτά - όπως με πειστικότητα εξήγησε - έχουν σημασία για εκτίμηση της αγοραίας αξίας ενός ακινήτου και όχι της ενοικιαστικής. Για συγκριτικές πωλήσεις, κάποιος μπορεί να συγκεντρώσει στοιχεία από το Κτηματολόγιο. Για ενοικιάσεις όμως, δεν υπάρχουν στοιχεία. Είναι άλλα τα δεδομένα (περιοχή, μέγεθος, ζήτηση, παραπλήσιες υπηρεσίες κλπ) που λαμβάνονται υπόψη για καθορισμό της ενοικιαστικής αξίας. Αυτά - σε συνάρτηση πάντα με το επίδικο διαμέρισμα - τα εξήγησε και τα τεκμηρίωσε με απόλυτη επάρκεια, παρουσιάζοντας και την εκτίμηση/έκθεση (τεκμήριο 50). Για τους λόγους αυτούς, η μαρτυρία του Μ.Υ.4 τόσο από πλευράς πραγματογνωμοσύνης όσο και από πλευράς ειλικρίνειας, γίνεται δεκτή. Συμπεράσματα Η ενάγουσα εταιρεία κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολείτο με την ανάπτυξη γης και την ανέγερση διαμερισμάτων και την προώθηση τους στην αγορά για πώληση. Ανάμεσα σε αυτά, ήταν και το επίδικο διαμέρισμα. Διευθυντές της ενάγουσας, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήσαν ο Μ.Ε.1 και ο εναγόμενος 1, οι οποίοι, ήσαν κατ' ουσία και συνιδιοκτήτες της ενάγουσας, αφού ο πρώτος κατείχε προσωπικά το 50% των μετοχών και το υπόλοιπο 50% το κατείχε μαζί με τη σύζυγο του Αθηνούλλα Σταύρου (40%-10%) ως εμπιστευματοδόχοι (trustees) για τον δικαιούχο (beneficiary) εναγόμενο
- Γραμματέας της εταιρείας ήταν ο Γιώργος Ξυδάς. Δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερ.23.12.2004 (τεκμήριο 9) μεταξύ ενάγουσας και εναγομένων 2, η ενάγουσα συμφώνησε να πωλήσει στους εναγομένους 2 το επίδικο διαμέρισμα έναντι ποσού £89.
- Το πωλητήριο έγγραφο κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο στις 25.1.2005 για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης και παραμένει κατατεθειμένο εκεί μέχρι σήμερα. Από πλευράς ενάγουσας, το πωλητήριο έγγραφο υπεγράφη από τον εναγόμενο 1 και από πλευράς εναγομένων 2, από τον Μ.Υ.
- Ένας εκ των μαρτύρων του πωλητηρίου εγγράφου, ήταν ο Γραμματέας της ενάγουσας, Γιώργος Ξυδάς. Το πωλητήριο είναι τυπωμένο σε επιστολόχαρτο, το οποίο, σε όλες τις σελίδες, φέρει έμβλημα με το όνομα της ενάγουσας εταιρείας. Σε όλες τις σελίδες έχει τεθεί και η αυθεντική σφραγίδα της ενάγουσας εταιρείας. Το τίμημα για την αγορά του διαμερίσματος καταβλήθηκε ως ακολούθως: -£64.500 - εξοφλήθηκε προγενέστερη οφειλή της A & N Kyratzis Constructions Co. Ltd (η οποία ανήκε στον εναγόμενο 1) προς τους εναγομένους
- -£14.300 - πληρωμή την 1.6.2005 σε λογαριασμό της A & N Kyratzis Constructions Co. Ltd στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ. Στην τραπεζική εντολή (τεκμήριο 16) με την οποία οι εναγόμενοι 2, ζητούσαν, από την τράπεζα τους (Ελληνική Τράπεζα) να χρεώσει τον λογαριασμό τους με το πιο πάνω ποσό, αναφέρεται ρητά, ότι, η πληρωμή, γίνεται για λογαριασμό της ενάγουσας εταιρείας και αφορά την αγορά του επίδικου διαμερίσματος. -£6.000 - πληρωμή την 2.10.2005 σε λογαριασμό της A & N Kyratzis Constructions Co. Ltd στη ΣΠΕ Λακατάμειας. Στην τραπεζική εντολή (τεκμήριο 19Α) με την οποία οι εναγόμενοι 2, ζητούσαν, από την τράπεζα τους (Ελληνική Τράπεζα) να χρεώσει τον λογαριασμό τους με το πιο πάνω ποσό, αναφέρεται ρητά, ότι, δικαιούχος είναι η ενάγουσα εταιρεία και η πληρωμή αφορά την αγορά του επίδικου διαμερίσματος. Ποσό £4.325 παραμένει οφειλόμενο μέχρι σήμερα. Βάσει του όρου 6 του τεκμήριου 9, η κατοχή του διαμερίσματος θα παραδιδόταν το αργότερο μέχρι τις 30.10.
- Επισημαίνω, ότι, καθ' όλη τη διάρκεια της συναλλαγής μεταξύ ενάγουσας και εναγομένων 2, ο εναγόμενος 1 διαβεβαίωνε τους εναγομένους 2, ότι, τόσο η εταιρεία A & N Kyratzis Constructions Co. Ltd όσο και η ενάγουσα εταιρεία, είναι δικές του εταιρείες, παράσταση, η οποία έγινε δεκτή από τους εναγομένους 2, υπογράφοντας το πωλητήριο έγγραφο με καλή πίστη. Επισημαίνω, περαιτέρω, ότι, οι εναγόμενοι 2, κατά την υπογραφή του τεκμηρίου 9, καμία πληροφόρηση σε σχέση με την όποια εσωτερική διαμάχη στην ενάγουσα εταιρεία δεν είχαν, ούτε για τον όποιο περιορισμό του εναγομένου 1 να υπογράφει εκ μέρους της συμφωνίες. Ούτε και υπήρχε έτσι περιορισμός. Επί τούτου, επισημαίνω, ότι, ο εναγόμενος 1 σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν είχε υπογράψει ανάλογα πωλητήρια έγγραφα για λογαριασμό της ενάγουσας. Σε αρκετές περιπτώσεις είχε μάλιστα εισπράξει, προσωπικά, χρήματα από τέτοιες αγορές και στη συνέχεια γινόταν εσωτερικός έλεγχος και διακανονισμός από την ενάγουσα. Στις 5.9.2006, δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου μεταξύ ενάγουσας και του Μ.Ε.3 και της συζύγου του (τεκμήριο 21), η ενάγουσα, δια του Μ.Ε.1 αυτή τη φορά, πώλησε το επίδικο διαμέρισμα στον Μ.Ε.3 και τη σύζυγο του έναντι τιμήματος £92.
- Η ενάγουσα, εισέπραξε προκαταβολή και όταν επιχειρήθηκε η κατάθεση του πωλητηρίου εγγράφου στο Κτηματολόγιο στις 11.9.2006, δεν έγινε δεκτό, ενόψει του ήδη κατατεθειμένου τεκμηρίου
- Με επιστολή των δικηγόρων τους προς την ενάγουσα ημερ.11.1.2007 (τεκμήριο 29), οι εναγόμενοι 2 ζητούσαν να ενημερωθούν περί της παράδοσης του διαμερίσματος. Ομοίως με νέα επιστολή των δικηγόρων τους, αυτή τη φορά προς τον Μ.Ε.3 και τη σύζυγο του ημερ.2.10.2008 (τεκμήριο 30), οι εναγόμενοι 2, ζητούσαν παράδοση ελεύθερης κατοχής του διαμερίσματος. Οι δικηγόροι του Μ.Ε.3 και της συζύγου του απάντησαν με την επιστολή ημερ.14.10.2008 (τεκμήριο 31). Νομική Πτυχή/Κατάληξη Μετά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, στα πλαίσια της οποίας απορρίφθηκε η εκδοχή του βασικότερου της μάρτυρα, Μ.Ε.1 και τα συνακόλουθα συμπεράσματα του Δικαστηρίου, καταρρέει η όλη απαίτηση της ενάγουσας. Δεν έχει αποδειχθεί δόλος από μέρους του διευθυντή της ενάγουσας, εναγομένου 1, πόσο μάλλον, ότι, υπήρξε και συνέργεια των εναγομένων 2, ως η εκδοχή που προβάλλεται στην Έκθεση Απαιτήσεως. Η μαρτυρία, όπως θα εξηγήσω κατωτέρω, κατέδειξε, ότι η συνομολόγηση του πωλητηρίου εγγράφου (τεκμήριο 9) ήταν καθ' όλα νόμιμη και δεσμευτική για την ενάγουσα εταιρεία. Ως εκ των ανωτέρω, η απαίτηση της ενάγουσας, θα πρέπει να απορριφθεί στην ολότητά της. Έρχομαι τώρα στην Ανταπαίτηση. Όπως, έχω ήδη αναφέρει, το τεκμήριο 9 είναι καθ' όλα νόμιμο και δεσμεύει την ενάγουσα εταιρεία. Τούτο αποτελεί νομική απόρροια των συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα το άρθρο 33Α του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113 προνοεί ως εξής: "
(1)Η εταιρεία δεσμεύεται έναντι τρίτων από πράξεις ή συναλλαγές των αξιωματούχων της, έστω και εάν τέτοιες πράξεις ή συναλλαγές δεν εμπίπτουν στους σκοπούς της εταιρείας, εκτός εάν τέτοιες πράξεις ή συναλλαγές τελούνται καθ' υπέρβαση των εξουσιών, που ο νόμος παρέχει ή επιτρέπει να παρέχονται στους συγκεκριμένους αξιωματούχους: Νοείται ότι, η εταιρεία δε δεσμεύεται έναντι τρίτων σε περίπτωση που τέτοιες πράξεις ή συναλλαγές δεν εμπίπτουν στους σκοπούς της εταιρείας, εάν και εφόσον, η εταιρεία αποδείξει ότι το τρίτο πρόσωπο γνώριζε ότι οι πράξεις ή συναλλαγές δεν εμπίπτουν στους σκοπούς της εταιρείας ή δεν ήταν δυνατό λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων, να το αγνοεί: Νοείται περαιτέρω, ότι η δημοσίευση του ιδρυτικού εγγράφου και καταστατικού της εταιρείας δεν αποτελεί, από μόνη της, επαρκή απόδειξη γνώσης από μέρους τρίτου προσώπου.
(2)Οι εκ του ιδρυτικού εγγράφου και καταστατικού ή οι εξ αποφάσεως των συμβούλων ή της γενικής συνελεύσεως της εταιρείας, περιορισμοί στις εξουσίες των αξιωματούχων της Εταιρείας, δε δύναται να αντιταχθούν έναντι τρίτων προσώπων, ακόμα και εάν έχουν δημοσιευτεί." (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου). Στην υπόθεση ΣΠΕ Παλλουριώτισσας ν. Nicosia Palace Hotel Co Ltd v. Λώρη Ηρακλέους
(2003)1 Α.Α.Δ. 722, λέχθηκαν τα εξής: «. Όταν ένας διευθυντής ή αξιωματούχος μιας εταιρείας που διορίζεται νόμιμα ενεργεί καθ' υπέρβαση των εξουσιών που του παρέχονται, η εταιρεία δεσμεύεται από τις πράξεις του, σύμφωνα με την απόφαση Royal British Bank v Turquand
(1856)E and B 327 (1843-1860) All E.R. Rep. 435 ...Ένα πρόσωπο που συναλλάττεται με μια εταιρεία δεν έχει υποχρέωση να διερευνά και να βεβαιώνεται ότι οι εσωτερικές διαδικασίες έχουν ακολουθηθεί κανονικά. Αντίθετα μπορεί να βασισθεί στον κανόνα ότι όλα έγιναν σωστά και νομότυπα. (Omnia praesumuntur rite et solemniter esse acta). (Βλ. Palmers "Company Law" 21η Έκδοση, σελ. 245). Όπως έχει λεχθεί από το Δικαστή Lord Simons στην υπόθεση Morris v. Kanssen [1946] 1 All E.R. 586
(592), ".. persons contracting with a company and dealing in good faith may assume that acts within its constitution and powers have been properly and duly performed and are not bound to inquire whether acts of internal management have been regular." (Βλ. επίσης Garrand v. James [1925] 1 Ch. 616). Σε ελεύθερη μετάφραση, "... πρόσωπα που συμβάλλονται με μια εταιρεία που ενεργούν με καλή πίστη μπορούν να υποθέσουν ότι πράξεις που τυγχάνουν εξουσιοδότησης από τους κανονισμούς και τις εξουσίες της εταιρείας έχουν εκτελεσθεί σωστά και δεν είναι υπόχρεοι να εξετάσουν κατά πόσο πράξεις εσωτερικής διοίκησης είναι κανονικές." Η εφεσίβλητη δεν είχε υποχρέωση να βεβαιωθεί ότι η σχετική εγγύηση δόθηκε σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανονισμούς της εφεσείουσας. Η υιοθέτηση μιας τέτοιας ενέργειας θα ανέτρεπε το ισοζύγιο των εμπορικών δραστηριοτήτων. Όπως έχει πει ο Δικαστής Lord Simons στην υπόθεση Morris v. Kanssen [1946] 1 All E.R. 586
(592), "The wheels of business will not go smoothly round unless it may be assumed that, that is in order which appears to be in order." Σε ελεύθερη μετάφραση, "Οι τροχοί του εμπορίου δεν θα γυρίζουν ομαλά εκτός αν υποτεθεί ότι βρίσκεται σε τάξη, αυτό που θα έπρεπε να ήταν σε τάξη." Όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου, η συναλλαγή γινόταν με εν ενεργεία διευθυντή της ενάγουσας και κατ' ουσία συνιδιοκτήτη της. Ο δε σκοπός της συναλλαγής - η αγορά διαμερίσματος - ήταν στον πυρήνα των σκοπών της ενάγουσας εταιρείας, οπότε όχι απλώς δεν προέκυπτε για τους εναγομένους 2, λόγος ανησυχίας ως εκ τούτου αλλά αντίθετα, δικαιολογείτο εφησυχασμός. Το ίδιο το πωλητήριο έγγραφο τυπώθηκε σε επιστολόχαρτα που έφεραν το έμβλημα της ενάγουσας και σε κάθε μία από τις σελίδες, τέθηκε η αυθεντική της σφραγίδα - ακόμα ένα στοιχείο που προσέδιδε νομιμότητα και δεσμευτικότητα για την ενάγουσα. Το πωλητήριο, πέραν του διευθυντή, το προσυπέγραψε ως μάρτυρας και ο γραμματέας της ενάγουσας εταιρείας. Δηλαδή, δύο εκ των τριών, κορυφαίων αξιωματούχων της ενάγουσας, συμμετείχαν ενεργά στη συνομολόγηση και υπογραφή του πωλητηρίου εγγράφου. Το γεγονός ότι, οι εναγόμενοι 2 δεν γνώριζαν, τότε, ότι, ο κ. Ξυδάς ήταν γραμματέας της ενάγουσας, ουδόλως την απεγκλωβίζει από τη συμβατική της δέσμευση. Υπήρξε από μέρους της ενάγουσας εταιρείας ενεργώς παράσταση - αυτό που στα αγγλικά συγγράμματα και νομολογία ονομάζεται «holding out by the company». Εσωτερικές διαμάχες, διαφωνίες, ακόμα και δόλιες πράξεις στους κόλπους της ενάγουσας, δεν ενδιέφεραν, τους εναγομένους 2, ούτε και είχαν ρόλο, λόγο ή υποχρέωση, να ανατρέξουν στο καταστατικό της ενάγουσας ή να αναζητήσουν αποφάσεις και πρακτικά συνεδριάσεων της. Ούτε βεβαίως και να ζητήσουν, γραπτή εξουσιοδότηση του διευθυντή - εναγομένου 1 από το Δ.Σ της ενάγουσας. Η εξουσιοδότηση του διευθυντή - δια νόμου και εκ των πραγμάτων - προέκυπτε από την ίδια τη διευθυντική του ιδιότητα σε συνάρτηση με τη φύση της συναλλαγής και τούτο ήταν αρκετό για τους εναγομένους
- Το γεγονός, ότι, με την αγορά του διαμερίσματος, εξοφλείτο χρέος τρίτης εταιρείας, ήτοι της εργοληπτικής εταιρείας του εναγομένου 1 και, ότι, οι επόμενες δύο δόσεις κατέληξαν σε λογαριασμούς αυτής της εταιρείας, ουδόλως καταδεικνύουν κακή πίστη των εναγομένων
- Μόνο όταν υπάρχουν εξαιρετικές περιστάσεις που είναι τόσο περίεργες που οφείλει το τρίτο μέρος να προβεί σε έρευνες (make inquiries) και παραλείψει να το πράξει, κλονίζεται η καλοπιστία του (βλ.Palmers Company Law (23η έκδοση) σελ.322 και Boystead & Reynolds on Agency (17η έκδοση) παρ. 8-041). Εδώ υπήρχε η ρητή διαβεβαίωση του εναγομένου 1, ότι, αμφότερες οι εταιρείες ήταν δικές του και οι εναγόμενοι 2 ακολούθησαν απλά τις οδηγίες του. Ξεκάθαρα, όπως αναφέρω και στα συμπεράσματα μου ανωτέρω, στις εντολές πληρωμής προς την τράπεζα τους (τεκμήρια 16 και 19Α), συνέδεσαν τις πληρωμές με την ενάγουσα εταιρεία και την αγορά του διαμερίσματος. Στο σημείο τούτο, υπενθυμίζω, ότι, και στο παρελθόν, ο εναγόμενος 1, σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, υπέγραψε εξ ονόματος της ενάγουσας πωλητήρια έγγραφα και εισέπραξε προσωπικά χρήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν υπήρξε οποιαδήποτε αντίδραση από πλευράς ενάγουσας, αλλά αντίθετο το θέμα ρυθμιζόταν εσωτερικά. Εξάλλου, αποτελεί καλά καθιερωμένη αρχή του αγγλικού δικαίου, ότι, η αντιπαροχή θα πρέπει να προέλθει από τον δανειστή (consideration must move from the promisee), αρχή, η οποία, στο κυπριακό δίκαιο επεκτείνεται και σε οποιοδήποτε τρίτο (βλ. άρθρου 2.2(δ) του Κεφ. 149 και το Δίκαιο των Συμβάσεων του Πόλυ Πολυβίου (τόμος Α), σελ 161), αλλά όχι κατ' ανάγκη να καταλήξει στον οφειλέτη (promisor) - (βλ. Hunt and others v Optima (Cambridge) Ltd and others [2014] EWCA Civ 714 (par.81) και το σύγγραμμα Chitty on Contracts, (26η έκδοση), Τόμος 1, παρ. 184). Ούτε βεβαία και το γεγονός, ότι, οι εναγόμενοι 2 δεν προέβησαν αμέσως σε παραστάσεις για παράδοση του διαμερίσματος, κλονίζει καθοιονδήποτε τρόπο την καλοπιστία τους. Οι εναγόμενοι 2, όπως ξεκάθαρα ανέφερε ο Μ.Υ.1, αγόρασαν το διαμέρισμα για σκοπούς επένδυσης. Δεν τους ενδιέφερε η ιδιοκατοίκηση. Επομένως «δεν καιγόντουσαν» να λάβουν κατοχή. Εν πάση περιπτώσει, ο Μ.Υ.1 επισκεπτόταν και παρακολουθούσε την εξέλιξη των εργασιών και η πληροφόρηση που έτυχε από τον εναγόμενο 1, ήταν, ότι, θα υπήρχε καθυστέρηση ένα χρόνο στην παράδοση του διαμερίσματος. Συνεπώς, εξηγείται, η κάποια ολιγωρία μέχρι την υποβολή επίσημου διαβήματος για παράδοση με την αποστολή της επιστολής (τεκμήριο 29). Σίγουρα η ολιγωρία αυτή δεν δείχνει κακοπιστία, ούτε και αποστερεί από τους εναγομένους 2, το δικαίωμα διεκδίκησης των νόμιμων τους δικαιωμάτων. Συνεπώς η Ανταπαίτηση, κρίνεται βάσιμη. Απομένει να προσδιοριστεί η θεραπεία που θα πρέπει να αποδοθεί από το Δικαστήριο. Στο παρακλητικό της Ανταπαίτησης, ζητείται διάταγμα και δήλωση που αφορούν στην κατοχή του διαμερίσματος και αποζημιώσεις στη βάση της ενοικιαστικής του αξίας. Οι θεραπείες αυτές, κρίνω, είναι ορθές και δίκαιες υπό τις περιστάσεις. Σε σχέση με την κατοχή, να επισημάνω, παρενθετικά, ότι, το γεγονός, ότι, δεν υπάρχει μαρτυρία, πως, πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις με βάση την τότε ισχύουσα νομοθεσία - ούτε και εν πάση περιπτώσει ζητείται - για ειδική εκτέλεση, ουδόλως επηρεάζει τα πράγματα. Η ειδική εκτέλεση αφορά στη μεταβίβαση της κυριότητας και την επ' ονόματι του αγοραστή εγγραφή του ακινήτου και όχι την παράδοση της ελεύθερης του κατοχής. Εδώ με βάση το πωλητήριο έγγραφο, το επίδικο διαμέρισμα θα έπρεπε να παραδοθεί στις 30.10.
- Στην απουσία δικογραφημένου και αποδειχθέντος ισχυρισμού από πλευράς ενάγουσας για απεμπόληση δικαιώματος (waiver) ένεκα ανοχής στην επέκταση του χρόνου παράδοσης πέραν της ημερομηνίας αυτής (βλ.Πιττάλης κ.α. v. IANIRA ENTERPRISES LTD κ.α.
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 814), φρονώ, ότι, αυτή η ημερομηνία θα πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία της αποζημίωσης. Σύμφωνα με την αξιόπιστη μαρτυρία του Μ.Υ.4 και το τεκμήριο 50, το οποίο αναγάγω και σε εύρημα του Δικαστηρίου, το σύνολο των απολεσθέντων ενοικίων από τον 11/2005 - 4/2015 ανέρχεται σε €68.
- Απ' αυτό το ποσό θα πρέπει να αφαιρεθεί ποσό €7.390 (το οποίο αντιστοιχεί σε £4.325) που παραμένει οφειλόμενο για εξόφληση του επίδικου διαμερίσματος. Στο ποσό αυτό, θεωρώ δίκαιο να προστεθεί νόμιμος τόκος - όχι όμως από την καταχώρηση της αγωγής, αφού το μεγαλύτερο μέρος του επιδικασθέντος ποσού δεν ήταν ακόμα τότε εισπρακτέο - αλλά από το τελευταίο υπολογισθέν ενοίκιο ήτοι τον 4/2015) Νοείται βέβαια, ότι, για να δικαιούνται οι εναγόμενοι 2, σε επιδίκαση αυτού του ποσού, θα πρέπει να προηγηθεί η καταχώρηση ανάλογου τροποποιημένου δικογράφου. Επιπλέον, θα επιδικαστούν ενδιάμεση οφέλη προς €600 μηνιαίως από 1.5.2015, μέχρι παράδοσης ελευθέρας κατοχής του διαμερίσματος. Κατ' ακολουθία όλων των πιο πάνω, εκδίδεται,
- Διάταγμα διατάττον την ενάγουσα, όπως εντός 30 ημερών από την επίδοση του παρόντος διατάγματος, παραδώσει στους εναγόμενους 2, ελεύθερη και κενή κατοχή του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS» πολυκατοικία Β, Διαμ.102, Έγκωμη, Λευκωσία.
- Δήλωση, ότι, οι εναγόμενοι 2, δικαιούνται σε αποκλειστική κατοχή του διαμερίσματος 2 υπνοδωματίων στο συγκρότημα «GREGORIAN LUXURY APARTMENTS», πολυκατοικία Β, Διαμ. 102, Έγκωμη, Λευκωσία.
- €61.210 (€68.600 μείον €7.390) ως ενδιάμεσα οφέλη για την περίοδο 1.11.2005 - 1.4.2015 πλέον νόμιμο τόκο από 1.4.2015 μέχρι εξοφλήσεως. Νοείται, ότι, θα πρέπει να προηγηθεί η καταχώρηση ανάλογου τροποποιημένου δικογράφου από μέρους των εναγόμενων
- €600 μηνιαίως ως ενδιάμεση οφέλη από 1.5.2015 μέχρι παράδοσης ελεύθερης και κενής κατοχής του προαναφερθέντος διαμερίσματος, από την ενάγουσα στους εναγόμενους
- Τα έξοδα (τόσο της αγωγής όσο και της ανταπαίτησης), όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων 2 και εναντίον της ενάγουσας. (Υπ.) ........... Στ. Ν. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο