Γεωργίας Μιχαήλ κ.α. ν. Μιχαήλ Στυλιανού Μιχαήλ (Μίτας), Αρ. Αγ. 1150/09, 29/7/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A455 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ρασπόπουλου, Ε.Δ. Αρ. Αγ. 1150/09 Μεταξύ:
- Γεωργίας Μιχαήλ
- Νίκου Μιχαήλ Εναγόντων και Μιχαήλ Στυλιανού Μιχαήλ (Μίτας) Εναγομένου Ημερομηνία: 29 Ιουλίου 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Χρ. Ματθαίου με κα Μ. Ανδρέου Για Εναγόμενους: κ. Σ. Δράκος με κ. Δ. Κουλαφέτη ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή οι Ενάγοντες αξιώνουν από τον Εναγόμενο το ποσό των €3.417,20 το οποίο παραμένει κατά τον ισχυρισμό τους οφειλόμενο δυνάμει προφορικής συμφωνίας δανείου που συνάφθηκε μεταξύ Εναγόντων και Εναγομένου στις 16.2.2005 στη Λευκωσία. Ειδικότερα, με την Έκθεση Απαίτησης οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι μετά από παράκληση του Εναγομένου, δάνεισαν σ' αυτόν το ποσό των £2.000 ήτοι €3.417,20, προς αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών του και ο Εναγόμενος συμφώνησε να ανταποδώσει και/ή επιστρέψει προς τους Ενάγοντες το πιο πάνω ποσό εντός έξι μηνών από το δανεισμό ήτοι μέχρι 16.8.
- Ήταν ρητός και/ή εξυπακουόμενος όρος της πιο πάνω συμφωνίας ότι το πιο πάνω ποσό δανείου θα έφερε τόκο προς 9% από το δανεισμό και/ή οι Ενάγοντες υφίστανται πρόδηλη ζημιά αφού πληρώνουν τόκο 9% για τις τραπεζικές οφειλές τους. Ο Εναγόμενος ουδέν ποσό κατέβαλε έναντι του πιο πάνω χρέους μέχρι σήμερα παρά τις επανειλημμένες κλήσεις των Εναγόντων και παρά το ότι ουδέποτε αμφισβήτησε τούτο. Με την υπεράσπιση του ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι κατά ή περί τον Δεκέμβριο του 2004, μετά από παράκληση της Έλενας Μιχαήλ, θυγατέρας των Εναγόντων, δάνεισε σε αυτή το ποσό των £2.000 ήτοι το ισόποσο με €3.417,20 με σκοπό να καλύψει έξοδα δημιουργίας κομμωτηρίου. Κατά και/ή περί την 16.2.2005 η Ενάγουσα 1, προς εξόφληση του εν λόγω δανείου επέστρεψε με επιταγή το εν λόγω ποσό των £2.000 στον Εναγόμενο. Αυτή ήταν και η μοναδική φορά που συναντήθηκε με την Ενάγουσα
- Περαιτέρω, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει και/ή ουδέποτε συναντήθηκε με τον Ενάγοντα
- ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια είτε να αποδεχθεί στο σύνολο της την μαρτυρία ενός μάρτυρα ο οποίος κρίθηκε αξιόπιστος είτε να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του το οποίο κρίνει ότι εκφράζει την αλήθεια και ταυτόχρονα να απορρίψει άλλο μέρος το οποίο θεωρεί ως λανθασμένο είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266, 268. Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας στο Δικαστήριο.(βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339) Για την πλευρά των Εναγόντων κατέθεσε η Ενάγουσα 1 και για την Υπεράσπιση κατέθεσε ο ίδιος ο Εναγόμενος. Πιο κάτω παραθέτω όσο το δυνατόν πληρέστερα την μαρτυρία κάθε μάρτυρα και παράλληλα εξηγώ τους λόγους για τους οποίους η μαρτυρία εκάστου γίνεται ή όχι πιστευτή. Η Γεωργία Μιχαήλ ήτοι η Ενάγουσα 1, ανέφερε ότι περί τον Φεβρουάριο του 2005 δυνάμει προφορικής συμφωνίας μεταξύ της ίδιας και του συζύγου της αφενός και του Εναγομένου αφετέρου, δάνεισαν σ' αυτόν το ποσό των £2.000 ήτοι €3.417,20 παραδίδοντας του επιταγή των ιδίων η οποία υπογράφεται από την Ενάγουσα 1, ημερομηνίας 17.2.2005 και αριθμό 062-02134744 της Σ.Π.Ε. Πέρα Χωρίου Νήσου. Αντίγραφο της εν λόγω επιταγής κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Με την παράδοση και παραλαβή της επιταγής η Ενάγουσα 1 ζήτησε απόδειξη είσπραξης. Πράγματι ο Εναγόμενος υπέγραψε και παρέδωσε προς όφελος των Εναγόντων απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 16.2.2005 η οποία κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο
- Σύμφωνα με την μάρτυρα ήταν ρητός όρος της πιο πάνω συμφωνίας ότι το πιο πάνω ποσό δανείου θα έφερε τόκο προς 9% από το δανεισμό. Ο Εναγόμενος ουδέν ποσό κατέβαλε έναντι του πιο πάνω χρέους του μέχρι σήμερα. Οι Ενάγοντες κάλεσαν επανειλημμένα τον Εναγόμενο όπως επιστρέψει εντόκως το πιο πάνω ποσό αλλά αυτός παρά το ότι ουδέποτε αμφισβήτησε τούτο, αρνήθηκε μέχρι σήμερα να το πράξει. Ερωτούμενη γιατί άργησε να λάβει δικαστικά μέτρα ανέφερε ότι ευελπιστούσε ότι δεν θα χρειαστεί να φτάσει μέχρι τα δικαστήρια. Περαιτέρω, κατά την κυρίως εξέτασή της η μάρτυρας ανέφερε ότι τον Εναγόμενο τον γνώρισε στο κομμωτήριο που διατηρούσε η κόρη της με κάποια κυρία επ' ονόματι Άντρη. Απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ότι ο Εναγόμενος δάνεισε τον Δεκέμβριο του 2004 στην θυγατέρα τους το ποσό των £2.
- Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν θυμάται ακριβώς πότε έγινε η γνωριμία με τον Εναγόμενο. Δάνεισε σε αυτόν λεφτά μετά από παράκληση της κας Άντρης η οποία εργαζόταν στο κομμωτήριο που διατηρούσε η τελευταία με την κόρη των Εναγόντων. Τον Εναγόμενο τον έβλεπε συχνά στο κομμωτήριο και πριν την 16.2.
- Ο ίδιος ασχολείτο με μηχανήματα αυτοκινήτων και η εργασία του βρισκόταν απέναντι από το κομμωτήριο. Η κα Άντρη, με την οποία είχε πολύ καλές σχέσεις, της ανέφερε ότι είναι ξάδερφός της και ότι είχε ανάγκη από χρήματα. Δεν ρώτησε να μάθει λεπτομέρειες για τους λόγους που ο Εναγόμενος ήθελε τα χρήματα. Μετά την παράκληση της Άντρης και αφού το σκέφτηκε για 1 εβδομάδα αποφάσισαν να δώσουν τα χρήματα. Όταν παρέδωσε την επιταγή δεν ήταν παρών ο σύζυγός της (Ενάγοντας 2) αλλά μόνο η κόρη της και η Άντρη. Εν πάση περιπτώσει ο σύζυγός της ήταν ενήμερος για την συμφωνία και ότι θα δίνονταν οι Λ.Κ.2000 την συγκεκριμένη ημέρα. Η μάρτυρας επέμεινε στην θέση της ότι ο Εναγόμενος δεν δάνεισε τον Δεκέμβριο του 2004 στην θυγατέρα τους το ποσό των £2.
- Εν πάση περιπτώσει αρνήθηκε ότι η επιταγή δόθηκε για εξόφληση χρέους που η κόρη της είχε προς αυτόν σε σχέση με το κομμωτήριο. Ανέφερε ότι η ίδια δεν είχε καμία σχέση με το κομμωτήριο. Έχοντας παρακολουθήσει την Ενάγουσα 1 να δίδει την μαρτυρία της στο Δικαστήριο, θεωρώ ότι δεν ήταν απόλυτα ειλικρινής και δεν είπε στο Δικαστήριο όλη την αλήθεια σε σχέση με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν σε σχέση με την παρούσα αγωγή. Κατ' αρχήν σημειώνω ότι ενώ στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι συμφώνησε με τον Εναγόμενο να του δανείσει το ποσό των £2.000 εντούτοις κατά την αντεξέταση της προέκυψε για πρώτη φορά ότι η συναλλαγή γινόταν με την μεσολάβηση κάποιας Άντρης. Πιο συγκεκριμένα επισημαίνω ότι ενώ στην γραπτή της δήλωση ανέφερε ότι η συμφωνία δανείου έγινε μετά από παράκληση του Εναγομένου εντούτοις κατά την αντεξέταση της υποβλήθηκε ειδικά η θέση ότι ο Εναγόμενος ουδέποτε της ζήτησε δανεικά και ανέφερε ότι την παράκληση την έκανε η Άντρη. Περαιτέρω και ενώ κατά την κυρίως εξέτασή της ανέφερε κατηγορηματικά και σαφώς στο Δικαστήριο ότι κάλεσαν επανειλημμένα τον Εναγόμενο όπως επιστρέψει εντόκως το ποσό του δανείου εντούτοις κατά την αντεξέταση της από τον συνήγορο του Εναγομένου ανέφερε ότι δεν επικοινώνησε ποτέ με τον Εναγόμενο αλλά πήγαινε στο κομμωτήριο και ρωτούσε την Άντρη σχετικά με τα χρήματα και ουδέποτε ανέφερε ότι είχε επικοινωνία με τον Εναγόμενο ή ότι αυτός αρνήθηκε να επιστρέψει τα χρήματα. Όπως φαίνεται από τα πιο πάνω, πολύ σημαντικό ρόλο στην παρούσα περίπτωση είχε η Άντρη την οποία γνώριζε η Ενάγουσα 1 μέσω της κόρης της. Αυτή η φιλική, όπως την χαρακτήρισε η Ενάγουσα, σχέση με την Άντρη την ώθησε να δανείσει ένα πρόσωπο για το οποίο δεν γνώριζε πολλά πράγματα βασιζόμενη μόνο στις διαβεβαιώσεις της εν λόγω κυρίας. Πουθενά στην εικόνα των διαδραματισθέντων δεν τοποθέτησε η Ενάγουσα 1 την θυγατέρα της η οποία ήταν ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της ίδιας της Ενάγουσας 1 με την Άντρη και κατ' επέκταση με τον Εναγόμενο. Η Ενάγουσα 1 δεν ενδιαφέρθηκε να ρωτήσει είτε την Άντρη είτε την κόρη της, ούτε που διαμένει ο Εναγόμενος ούτε τον λόγο για τον οποίο ήθελε δανεικά. Όταν της υποβλήθηκε η θέση ότι ο Εναγόμενος ήταν επιτυχημένος επιχειρηματίας απάντησε ότι δεν ήξερε ούτε ρώτησε για την οικονομική του κατάσταση αλλά διερωτήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου γιατί να της ζητήσει δανεικά αφού ήταν επιτυχημένος. Δεν έκανε όμως την ίδια σκέψη το 2005 όταν βασιζόμενη απλώς στις αναφορές της Άντρης έδωσε στον Εναγόμενο ένα ποσό που όπως η ίδια ανέφερε ήταν σημαντικό για την ίδια. Εάν η αντίληψη της Ενάγουσας ήταν ότι όποιος ζητά δανεικά σημαίνει ότι αντιμετωπίζει κάποια έκτακτη ανάγκη, αντίληψη που δεν είναι βεβαίως λανθασμένη, θεωρώ ότι η υπερβολική εμπιστοσύνη την οποία επέδειξε η Ενάγουσα 1, αλλά και γενικά οι Ενάγοντες στον Εναγόμενο δεν δικαιολογείται από τα δεδομένα. Ιδιαίτερα από την στιγμή που η ίδια η Ενάγουσα 1 ανέφερε ότι δεν είναι αφελής και δεν θα δάνειζε οποιονδήποτε ένα τέτοιο ποσό. Περαιτέρω, όπως η ίδια ανέφερε χρειάστηκε να το σκεφτεί για μια εβδομάδα πριν να δανείσει τα χρήματα στον Εναγόμενο. Η θέση αυτή δεν συμβαδίζει με την θέση της ίδιας ότι δεν χρειάστηκε να ρωτήσει για το ποιόν και την εν γένει κατάσταση του ανθρώπου που ήθελε να δανείσει. Αφού είχε ανησυχίες και χρειαζόταν μια εβδομάδα σκέψη, τότε γιατί δεν ρώτησε περαιτέρω λεπτομέρειες; Εξάλλου σε άλλο σημείο της αντεξέτασής της ανέφερε ότι η παράκληση από την Άντρη έγινε περίπου ένα μήνα πριν την 16.2.2005 θέση που έρχεται σε αντίφαση με το ότι το σκέφτηκε μόνο για μια εβδομάδα. Η μάρτυρας δεν έδωσε επίσης καμία εξήγηση για τον λόγο που άργησε να λάβει δικαστικά μέτρα εναντίον του Εναγομένου. Αν και το γεγονός τούτο δεν της αφαιρεί αγώγιμο δικαίωμα που τυχόν έχει εντούτοις το λαμβάνω υπόψη μου προκειμένου να κρίνω την αξιοπιστία της μάρτυρος. Γενικά θεωρώ ότι οι θέσεις της Ενάγουσας 1 στερούνται λογικής και πειστικότητας ενώ υπάρχουν σκοτεινά σημεία για τα οποία δεν διαφωτίστηκε το Δικαστήριο. Τέλος επισημαίνω ότι σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της η Ενάγουσα 1 ανέφερε ότι η επιταγή φέρει ημερομηνία 17.2.2005 και ότι εκείνη ήταν η ημέρα που φωτοτύπησε την επιταγή η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο
- Εντούτοις η δοσοληψία σύμφωνα πάντα με την ίδια έγινε στις 16.2.2005 που δόθηκε και η απόδειξη είσπραξης. Δεν έδωσε καμία εξήγηση ως προς το πώς κατέληξε να έχει την επιταγή στην κατοχή της στις 17.2.2005 ώστε να την φωτοτυπήσει. Λαμβάνοντας υπόψη μου τα πιο πάνω καθώς και τη συνολική της παρουσία στο εδώλιο του μάρτυρα κρίνω την μαρτυρία της Ενάγουσας 1 ως αναξιόπιστη. Μετά το πέρας της υπόθεσης για τους Ενάγοντες κατέθεσε ο Εναγόμενος προς υποστήριξη της υπεράσπισης του. Αυτός ανέφερε ότι για πολλά χρόνια είχε πολύ καλές φιλικές και οικογενειακές σχέσεις με την Άντρη Χαραλάμπους και επίσης για λιγότερα χρόνια με την Έλενα Μιχαήλ, δηλαδή την κόρη των Εναγόντων την οποία τη γνώρισε μέσω της Άντρης Χαραλάμπους. Η Άντρη Χαραλάμπους και η Έλενα Μιχαήλ ήταν συνέταιροι στο Κομμωτήριο «Αντριαλένα» που είχαν ανοίξει το 2004 στο Πέρα Χωριό Νήσου της επαρχίας Λευκωσίας. Κατά ή περί το τέλος Δεκεμβρίου του 2004, οι εν λόγω γυναίκες του ζήτησαν η κάθε μια ξεχωριστά από ΛΚ2.000 για να ολοκληρώσουν όλες τις ελλείψεις που παρέμειναν για να μπορεί να λειτουργεί εύρυθμα το κομμωτήριο τους. Επειδή μπορούσε να βοηθήσει το έπραξε δίνοντας ΛΚ2.000 στην Άντρη Χαραλάμπους και ΛΚ2.000 στην Έλενα Μιχαήλ, τα οποία ποσά και οι δύο τους εξόφλησαν κατά ή περί τα μέσα του Φεβρουαρίου 2005, η μεν Άντρη Χαραλάμπους με μετρητά και η δε Έλενα Μιχαήλ με επιταγή των γονέων της, ήτοι το τεκμήριο 1 και για την οποία εξέδωσε σχετική απόδειξη είσπραξης ήτοι το τεκμήριο
- Ειδικότερα στις 16.2.2005 συναντήθηκε με την Ενάγουσα 1 στο κομμωτήριο των συνεταίρων και αφού πρώτα τον σύστησαν μαζί της, του παρέδωσε την επιταγή τεκμήριο 1 με ημερομηνία πληρωμής 17.2.2005 προς εξόφληση του δανείου που είχε παράσχει στη θυγατέρα της. Εκείνη ήταν και η πρώτη φορά που γνώρισε και συναντήθηκε με την Ενάγουσα
- Ο Εναγόμενος δεν μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Θεωρώ ότι αντιμετώπισε την μαρτυρία του στο Δικαστήριο με επιπολαιότητα και προχειρότητα. Ήταν νευρικός και ευέξαπτος. Λαμβάνοντας υπόψη μου την συνολική παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα και το περιεχόμενο της μαρτυρίας του καταλήγω ότι η μαρτυρία του δεν μπορεί να αποτελέσει ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή συμπερασμάτων και επίσης την απορρίπτω ως αναξιόπιστη. Ειδικότερα, αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι είχε οικογενειακές και φιλικές σχέσεις την Άντρη Χαραλάμπους από το
- Στην γραπτή του δήλωση η οποία κατατέθηκε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, ανέφερε ότι είχε πολύ καλές φιλικές και οικογενειακές σχέσεις και με την Έλενα Μιχαήλ. Το ίδιο επανέλαβε κατά την αντεξέταση του. Στην συνέχεια όμως, και πάλιν κατά την αντεξέταση του, ανέφερε ότι δεν είχε οικογενειακές σχέσεις με την Έλενα Μιχαήλ και δεν επισκέπτονταν τα σπίτια ο ένας του άλλου και αναίρεσε έτσι τις προηγούμενες του αναφορές. Αργότερα κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι η σχέση του με την Έλενα Μιχαήλ ήταν απλά φιλική με την έννοια ότι βρίσκονταν σε διάφορες συνεστιάσεις, μια φορά στο σπίτι της για καφέ καθώς και στο κομμωτήριο πήγε μια δύο φορές. Ενώ αρχικά ανέφερε ότι πήγε στο σπίτι της Έλενας Μιχαήλ για καφέ και ήταν απόλυτος ότι ήταν παρών και ο σύζυγός της στην συνέχεια ανέφερε ότι πήγε συνολικά 3-4 φορές και δεν θυμάται αν σε κάποια από αυτές τις φορές δεν ήταν παρών ο σύζυγός της Έλενας Μιχαήλ. Εν πάση περιπτώσει πριν ανοίξει το κομμωτήριο ανέφερε ότι είδε την Έλενα Μιχαήλ περί τις 30 φορές σε κοινούς γνωστούς και φίλους. Παρά τις φιλικές σχέσεις που ανέφερε ότι είχε με αυτή εντούτοις δεν γνώριζε βασικά πράγματα για αυτή όπως την ηλικία της, που εργαζόταν ο σύζυγός της ή οι γονείς της. Έγιναν ερωτήσεις σε σχέση με την οικονομική κατάσταση του Εναγομένου το
- Ανέφερε ότι ήταν εμπορευόμενος διατηρώντας δύο καταστήματα με εξαρτήματα αυτοκινήτων. Είχε 12 με 15 υπαλλήλους και 4 αυτοκίνητα delivery. Ήταν γενικά ευκατάστατος. Τούτο συνέβαινε και το
- Όταν η Άντρη και η Έλενα συμφώνησαν να ανοίξουν ένα κοινό κομμωτήριο ζήτησαν τη βοήθεια του για να ξεκινήσουν. Τους έδωσε αρκετά λεφτά για να πληρώσουν υλικά και έπιπλα για το κομμωτήριο τους. Μπήκε επίσης εγγυητής σε δάνειο που συνήψαν για Λ.Κ. 6.000 μέσω του οποίου τον εξόφλησαν. Στη συνέχεια, επειδή δεν άρκεσαν οι Λ.Κ. 6.000 για να τελειώσουν το κομμωτήριο του ζήτησαν και οι δύο να τους δώσει ακόμα Λ.Κ. 4.000 με τη συμφωνία να του τα επιστρέψουν, όσο πιο σύντομα μπορούν. Η Άντρη Χαραλάμπους τα επέστρεψε σε μετρητά μετά από 2 μήνες. Και μετά από πολλές εκκλήσεις προς την Έλενα, γύρω στον Φεβρουάριο του 2005, μια μέρα πήρε ένα τηλεφώνημα και πήγε στο κομμωτήριο, το οποίο ήταν σε απόσταση 150 μέτρων από τη δουλειά του. Εκεί ήταν η Άντρη Χαραλάμπους και η Έλενα Μιχαήλ και μια τρίτη κυρία, την οποία η Έλενα, του σύστησε ως την μητέρα της. Εκεί η Ενάγουσα 1 του έδωσε την επιταγή και ζήτησε απόδειξη είσπραξης, για να έχει, όπως του ανέφερε, κάτι στα χέρια της. Αρνήθηκε ότι είχε οποιαδήποτε ανάγκη από χρήματα ο ίδιος και προσπάθησε να εξηγήσει ότι εξέδωσε απόδειξη είσπραξης απλά για να δώσει αποδεικτικό στην Ενάγουσα 1 ότι εισέπραξε το ποσό που του χρωστούσε η Έλενα Μιχαήλ. Ξενίζει όμως το γεγονός ότι δεν έγραψε στην εν λόγω απόδειξη είσπραξης τον λόγο για τον οποίο δόθηκαν τα χρήματα, με την αιτιολογία ότι ήταν βιαστικός. Ενώ ο Εναγόμενος είχε τον χρόνο να εκδώσει απόδειξη είσπραξης για Λ.Κ. 2.000 και να αναγράψει σε αυτή ότι ελήφθη από την κυρία Γεωργία και Νίκο Μιχαήλ το συγκεκριμένο ποσό και ότι τούτο δόθηκε με επιταγή αναγράφοντας μάλιστα και τον αριθμό της επιταγής αυτής, εντούτοις δεν είχε χρόνο να αναγράψει ότι επρόκειτο για εξόφληση χρέους της Έλενας Μιχαήλ. Εν πάση περιπτώσει ο Εναγόμενος στην συνέχεια της αντεξέτασης του δεν μπορούσε να απαντήσει γιατί ήταν τόσο βιαστικός και ανέφερε γενικά και αόριστα ότι έπρεπε να πάει δουλειά. Προσπάθησε δηλαδή να δώσει την εξήγηση ότι επρόκειτο για μια βιαστική είσπραξη. Στην συνέχεια αντιλαμβανόμενος ότι η εκδοχή του ότι ήταν βιαστικός δεν μπορούσε να ευσταθήσει ανέφερε ότι δεν έγραψε τον λόγο στην απόδειξη είσπραξης εκ παραδρομής. Πρόκειται για βασική πτυχή της υπόθεσης και θεωρώ ότι η ασάφεια και αντιφατικότητα που επέδειξε ο Εναγόμενος κλονίζει την αξιοπιστία του. Πέρα από την αντίφαση στα ίδια τα λεγόμενα του ίδιου του μάρτυρα δεν μπορώ επίσης να δεχτώ ότι ένας εμπορευόμενος με την εμπειρία στο παζάρι που ο ίδιος διατείνεται ότι είχε (καθώς ως ανέφερε εξέδιδε δεκάδες αποδείξεις είσπραξης καθημερινά) θα εξέδιδε μια απόδειξη είσπραξης χωρίς να αναγράψει επ' αυτής τον λόγο έκδοσης της. Σημειώνω ότι σε κάποιο σημείο της αντεξέτασης του ερωτήθηκε εάν αναγράφει τους λόγους που εκδίδει αποδείξεις είσπραξης και απάντησε ότι συνήθως αναγράφει. Καμία εξήγηση δεν δόθηκε από τον μάρτυρα σχετικά με το πως βρέθηκε να έχει στην κατοχή του βιβλιάριο αποδείξεων αφού δεν γνώριζε πριν πάει στο κομμωτήριο ότι θα του ζητείτο απόδειξη είσπραξης. Στο τηλεφώνημα που είχε δεχτεί λίγο προηγουμένως η Έλενα Μιχαήλ του ανέφερε να πάει να τον πληρώσει η ίδια και όχι κάποιο άλλο πρόσωπο. Την Ενάγουσα 1 την συνάντησε απλά εκεί. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του ανέφερε ότι έδωσε λεφτά στην Έλενα και στην Άντρη πριν καν ξεκινήσουν δουλειά και ενώ οργάνωναν το κομμωτήριο ακόμα. Από αυτό συνάγεται ότι περί το τέλος Δεκεμβρίου που ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι έδωσε χρήματα στις δύο κοπέλες, το κομμωτήριο δεν είχε ακόμα λειτουργήσει και χρειάζονταν διάφορες εργασίες για να ολοκληρωθεί. Σημειώνω ότι στην κυρίως εξέταση του ο μάρτυρας είχε αναφέρει ότι το κομμωτήριο είχε ήδη ανοίξει το
- Τέλος έγινε αναφορά και σε μια άλλη αγωγή που εκκρεμούσε από την Έλενα Μιχαήλ εναντίον της Άντρης Χαραλάμπους. Όπως διαφάνηκε μέσα από τις απαντήσεις του Εναγομένου η συνεργασία στο κομμωτήριο δεν διήρκησε για πολύ καιρό. Η Έλενα Μιχαήλ κίνησε αγωγή εναντίον της Άντρης Χαραλάμπους και ακολούθως ο Εναγόμενος ως μεσάζοντας επισκέφτηκε σε διάφορες περιπτώσεις το δικηγορικό γραφείο της Ενάγουσας το οποίο εκπροσωπούσε και την Έλενα Μιχαήλ στην άλλη αγωγή και έδωσε χρήματα εκ μέρους της Άντρης Χαραλάμπους προς εξόφληση εκείνης της υπόθεσης. Ο μάρτυρας άφησε να νοηθεί ότι κάποιες φορές έδινε δικά του χρήματα προς εξόφληση της υποχρέωσης της Άντρης Χαραλάμπους και κάποιες του έδινε χρήματα η ίδια η Άντρη Χαραλάμπους και τα παρέδιδε στο εν λόγω δικηγορικό γραφείο. Με την Άντρη παρέμεινε φίλος ενώ με την Έλενα όχι. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η βάση της αγωγής είναι η συμφωνία δανείου. Ξεκινώ με το δεδομένο ότι η έκδοση και παράδοση μιας επιταγής από τους Ενάγοντες προς τον Εναγόμενο δεν αποδεικνύει από μόνη της ύπαρξη συμφωνίας δανείου. Στην υπόθεση Kades v. Nicolaou & Αnother,
(1986)1 C.L.R. 212 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Conceivably, the Court laboured under a misapprehension as to the burden of proof, treating the issue of the cheque as of itself supporting a claim for a loan. This is not so. As counsel for the appellant pointed out by reference to the caselaw summarized in Bullen & Leak, (Precedents of Pleadings,25th ed.p.675;see, also, Chitty on Contract,22nd ed.p.423) the advance of money, in cash or by cheque, is not of itself proof of loan. Certainly this is not a fact that may be presumed in face of allegations, as those made in this case, that the money was given for a purpose inconsistent with the existence of a loan» Σε μετάφραση: «Όπως φαίνεται, το Δικαστήριο ενήργησε με βάση λανθασμένη εντύπωση όσον αφορά το βάρος απόδειξης, θεωρώντας την έκδοση της επιταγής ως υποστηρίζουσα από μόνη της την απαίτηση για δάνειο. Τα πράγματα δεν έχουν έτσι. Όπως ο συνήγορος του εφεσείοντα υπέδειξε με αναφορά στη νομολογία που συνοψίζεται στο Bullen & Leake (Precedents of Pleadings, 25th ed.p.675; δέστε επίσης Chitty on Contract, 22nd ed.p.423) η πληρωμή χρημάτων, τοις μετρητοίς ή με επιταγή, δεν αποδεικνύει από μόνη της δάνειο. Σίγουρα τούτο δεν είναι γεγονός που μπορεί να υποτεθεί εν όψει ισχυρισμών, όπως εκείνοι που έγιναν στην υπόθεση αυτή, ότι τα χρήματα δόθηκαν για σκοπό που δεν συνάδει με την ύπαρξη δανείου». Στην υπόθεση Slopodan Miorage v. Radivojenik
(1998)1 (B) A.A.Δ. σελ. 1162 με αναφορά στο πιο πάνω απόσπασμα από την Kades (ανωτέρω) αποφασίστηκε ότι ακόμα και το γεγονός της κατάθεσης ενός ποσού στο λογαριασμό της εναγόμενης δεν αποδείκνυε από μόνο του δάνειο. Ο ενάγων είχε την υποχρέωση να αποδείξει ότι τα χρήματα δόθηκαν πράγματι ως δάνειο. Σε σχέση με το τι αποτελεί συμφωνία δανείου αναφέρονται τα εξής στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, (τόμος 2), 27η έκδοση
(1994), παράγραφος 36-202 αναφέρονται σχετικά τα εξής: «A contract of loan of money is a contract whereby one person lends or agrees to lend a sum of money to another, in consideration of a promise express or implied to repay that sum on demand, or at a fixed or determinable future time, or conditionally upon an event which is bound to happen, with or without interest». Σε ελεύθερη μετάφραση «Η σύμβαση δανείου χρημάτων αποτελεί σύμβαση στην οποία ένα πρόσωπο συμφωνεί να δανείσει ένα ποσό χρημάτων σε άλλο, με αντάλλαγμα υπόσχεση ρητή η εξυπακουόμενη για αποπληρωμή του ποσού αυτού σε πρώτη ζήτηση, ή σε καθορισμένο ή προσδιοριστέο μέλλοντα χρόνο, ή υπό την προϋπόθεση συμβάντος που πρόκειται οπωσδήποτε να συμβεί, με ή χωρίς επιτόκιο» Για στοιχειοθέτηση του δανεισμού οι ενάγοντες οφείλουν να αποδείξουν την ύπαρξη συναφούς συμφωνίας ή έστω ότι η πληρωμή έγινε μετά από παράκληση του Εναγομένου ή με εξουσιοδότηση του. Η αυτόβουλη καταβολή του ποσού χωρίς την ύπαρξη αυτών των προϋποθέσεων δεν θεωρείται επαρκής (βλ. Bullen & Leake & Jacob´s, σελ. 666,669, Exall v- Partridge
(1779)(1775-1802) All E.R. 341, Leigh v. Dickenson
(1883)15 Q.B.D.60). Εν όψει των πιο πάνω συνάγεται αβίαστα ότι το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών και της απαίτησης των Εναγόντων στην υπό κρίση υπόθεση βαραίνει τους ίδιους. Το επίπεδο του βάρους απόδειξης της απαίτησης είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Οι Ενάγοντες ήταν επιφορτισμένοι με το καθήκον να προσκομίσουν στο Δικαστήριο τέτοια μαρτυρία, η οποία αφού κριθεί αξιόπιστη, να είναι ικανή να αποσείσει το συγκεκριμένο βάρος απόδειξης. Προτού χρησιμοποιηθεί η μαρτυρία που έχει προσφερθεί στο Δικαστήριο αυτή πρέπει να αξιολογηθεί ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις πάνω σε όλα τα αμφισβητούμενα γεγονότα. (βλ. Κώστας Ιωάννου ν. Όλγας Παλάζη
(2004)1 Α.Α.Δ. 576.) Μαρτυρία η οποία κρίνεται αναξιόπιστη δεν μπορεί να αποτελέσει αποδεικτικό υλικό ενώπιον του Δικαστηρίου. (βλ. Αθανασίου κ.α. ν. Αντώνη Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). Η αποτίμηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει ο κάθε διάδικος. (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, KEO Plc v. Χριστάκης Χριστοφή, Πολιτική Έφεση αρ. 138/2010 ημερ. 22/5/2015). Ενόψει του ότι η μαρτυρία για τους Ενάγοντες έχει κριθεί αναξιόπιστη, κρίνω ότι οι Ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την υπόθεσή τους. Δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία που να συνηγορεί υπέρ της εκδοχής τους που να είναι ικανή στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων να αποδείξει την οφειλή του Εναγομένου προς αυτούς. Ως εκ τούτου, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγομένου και εναντίον των Εναγόντων όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)..................................... Χρ. Ρασπόπουλος, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο