ΘΩΜΑΣ ΣΑΒΒΑ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΑΝΔΡΕΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ, Αίτηση Αρ. Ε55/2011, 10/6/2016

(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Με την απόφαση ημερομηνίας 29.12.2015, εκδόθηκε το διάταγμα ανάκτησης κατοχής με αναστολή εκτέλεσης καθώς και απόφαση για ενδιάμεσα οφέλη και έξοδα. Εναντίον της απόφαση ασκήθηκε Έφεση από τον Καθ' ου η Αίτηση στις 9.2.2016. Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση, αφορά την έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, με βάση το άρθρο 11

(1)(ζ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και σ' αυτήν ο Καθ' ου η Αίτηση εγείρει Ανταπαίτηση. Τέθηκε στους ευπαιδεύτους συνηγόρους το θέμα της εξαίρεσης της Προέδρου και ζήτησαν να τοποθετηθούν. Το Δικαστήριο άκουσε αγορεύσεις την 10.5.2016 και επιφύλαξε την απόφαση του για να εκδοθεί σήμερα. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών υποστήριξε ότι η παρούσα υπόθεση πρέπει να εκδικαστεί από άλλη σύνθεση. Νομική πτυχή: Εξαίρεση Δικαστή: Εξετάζουμε το θέμα λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες του Συντάγματος, της Νομοθεσίας και της Νομολογίας. Η ανεξαρτησία και η αμεροληψία του εκδικάσαντος Δικαστηρίου είναι δικαίωμα που κατοχυρώνεται με το Άρθρο 6

(1)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία κυρώθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία με τον Νόμο 39/62 και το οποίο προνοεί ως ακολούθως: «Παν πρόσωπο έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσις του δικασθή δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας, υπό ανεξαρτήτου και αμερολήπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίση είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως..» Κατοχυρώνεται επίσης με το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο προνοεί ως ακολούθως: «Έκαστος, κατά την διάγνωσιν των αστικών αυτού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ή οιασδήποτε κατ' αυτού ποινικής κατηγορίας, δικαιούται ανεπηρεάστου, δημοσίας ακροαματικής διαδικασίας εντός ευλόγου χρόνου, ενώπιον ανεξαρτήτου, αμερολήπτου και αρμοδίου δικαστηρίου ιδρυομένου δια νόμου.» Υπογραμμίζουμε ότι οι διάδικοι δε μπορούν να καθορίζουν τη σύνθεση του Δικαστηρίου ανάλογα με τις επιθυμίες τους. Η κάθε υπόθεση έχει το φυσικό της Δικαστή και αυτός έχει αρμοδιότητα και δικαιοδοσία να την ακούσει και να αποφασίσει (βλέπετε σχετικά Makrides v. Republic

(1984)3 C.L.R. 304) και Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου v. Βουλής (Αρ.1),

(1990)3(Α) Α.Α.Δ. 54). Ο διάδικος που επιζητεί την εξαίρεση Δικαστή, θα πρέπει να στοιχειοθετήσει την ύπαρξη πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης για να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό του για παραβίαση του Άρθρου 6

(1)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του άρθρου 30.2 του Συντάγματος. Για τις θέσεις μας αυτές έχουμε αντλήσει καθοδήγηση από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Σοφοκλέους v. Ταβελούδη κ.ά.

(2003)1(Β) Α.Α.Δ. 837. Σχετικές είναι επίσης οι αυθεντίες Pal v. Δημοκρατίας

(2010)2(Α) Α.Α.Δ. 551 και Κυπριακές Αερογραμμές Δημόσια Λτδ,

(2010)1(Γ) Α.Α.Δ. 2025). Έχουμε λάβει υπόψην πως: «Αυτοεξαίρεση χωρίς βάσιμο λόγο εμπεριέχει κινδύνους για την απονομή της δικαιοσύνης, μεταξύ των οποίων, και η αναγνώριση σε διάδικο δικαιώματος επιλογής Δικαστού.» (βλέπετε Adidas v. Krashias Shoe Factory (Αρ. 1),

(1990)1 Α.Α.Δ. 873, σελίδα 874) Στην αυθεντία Πίτσιλλος v. Δημοκρατίας

(1994)1 Α.Α.Δ. 268, σε σχέση με το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος, το Ανώτατο Δικαστήριο είπε, στη σελίδα 274: «Το κριτήριο για την εξαίρεση Δικαστή είναι η δημιουργία δικαιολογημένης εντύπωσης ύπαρξης πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης από το Δικαστή στο νου του μέσου εχέφρονα πολίτη, ο οποίος γνωρίζει όλα τα γεγονότα. Εικασίες και καχυποψίες μόνο δεν είναι αρκετές.» Το ίδιο θέμα πραγματεύεται ο έντιμος Δικαστής κ. Ρ. Γαβριηλίδης στην υπόθεση Αναφορικά με το Κυπριακό Διυλιστήριο Πετρελαίου Λτδ (Αρ.1)

(2004)1 (Β) Α.Α.Δ. 1050. Δείτε επίσης την αυθεντία Πετρίδου v. ALPHA BANK LTD.

(2011)1 (Β) Α.Α.Δ. 929. Στην υπόθεση Σοφοκλέους v. Ταβελούδη κ.ά. (πιο πάνω), το Ανώτατο Δικαστήριο σημειώνει ότι έχει νομολογιακά καθιερωθεί (με την Economides and Georghiou v. The Police

(1983)2 C.L.R. 301) ότι ένας Δικαστής δεν κωλύεται λόγω προκατάληψης να εξετάσει τρίτη διαδοχική αίτηση για την κράτηση ενός υπόπτου προς διευκόλυνση των αστυνομικών ανακρίσεων, αν και έχει ήδη εκδώσει προηγουμένως άλλα δύο διατάγματα κράτησης εναντίον του ιδίου υπόπτου και ότι η έκδοση απόφασης από ένα Δικαστή πάνω σε ένα συγκεκριμένο νομικό σημείο, δεν τον εμποδίζει να εξετάσει το ίδιο νομικό σημείο σε άλλη υπόθεση, είτε μεταξύ των ιδίων διαδίκων, είτε μεταξύ άλλων διαδίκων (με τις Razis and another v. The Republic

(1983)3 C.L.R. 309, Αποστολίδου v. Δημοκρατίας (Αρ. 1),

(2002)3 Α.Α.Δ. 80 και Πεύκαρος v. Κ.Ο.Τ. κ.ά., Καριόλου v. Κ.Ο.Τ. κ.ά., Συνεκδ. Υποθέσεις Αρ. 593/2007 και 613/2007, απόφαση ημερομηνίας 22.6.2010). Ήταν η εισήγηση του ευπαίδευτου συνήγορου των Αιτητών ότι στην προκείμενη περίπτωση δεν εγείρεται θέμα καχυποψίας, υπάρχουν γεγονότα, εφόσον η Απόφαση της 29.12.2015 στην Αίτηση Ε45/13 αφορά τους ιδίους διαδίκους και τα ίδια υποστατικά και το Δικαστήριο προέβη σε ευρήματα αξιοπιστίας αναφορικά με τον διευθυντή των Αιτητών και τον Καθ' ου η Αίτηση, όχι ως γενική κατάληξη αλλά με επικέντρωση σε ειδικά σημεία. Ο κ. Φλωρίδης έκαμε αναφορά σε συγκεκριμένα μέρη της Απόφασης. Ήταν η θέση του ότι, εάν η εκδίκαση της υπόθεσης προχωρήσει υπό την ίδια Πρόεδρο του Δικαστηρίου, η Πρόεδρος δεν θα μπορεί να αποστεί στα ευρήματα αξιοπιστίας που έκαμε στην πρώτη υπόθεση, ούτε και να προβεί σε διαφορετικά ευρήματα επί των γεγονότων. Τα όσα υπέδειξε αφορούν, όπως υπογράμμισε, το ζήτημα της Ανταπαίτησης. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Καθ' ου η Αίτηση διαφώνησε με τον συνάδελφο της και δήλωση ότι δεν υποβάλλει αίτημα εξαίρεσης της Προέδρου του Δικαστηρίου. Συμπέρασμα: Είναι η κρίση μου ότι, ενόψει των ευρημάτων του Δικαστηρίου στην Απόφαση ημερομηνίας 29.12.2015 στην Αίτηση Ε45/13 μεταξύ των ιδίων διαδίκων για το ίδιο υποστατικό, μπορεί να δημιουργηθεί δικαιολογημένα η εντύπωση ύπαρξης πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης από την Πρόεδρο του Δικαστηρίου, στο νου ενός μέσου ανθρώπου, γνώστη των γεγονότων. Συμφωνούμε με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνήγορου των Αιτητών και τη θέση του ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να απονέμεται και να φαίνεται ότι απονέμεται. Δεν αμφισβητήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Αιτητών, η αμεροληψία της Προέδρου του Δικαστηρίου. Όπως όμως λέχθηκε από την πλειοψηφία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην αυθεντία Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου v. Βουλής (Αρ. 1), (βλέπετε πιο πάνω), η αμεροληψία στη σύνθεση του Δικαστηρίου έχει δύο στοιχεία: (α) την υποκειμενική αμεροληψία και (β) την εμφάνιση αμεροληψίας, θέμα το οποίο κρίνεται με βάση αντικειμενικά κριτήρια και με μέτρο τις αντιλήψεις του μέσου συνετού ανθρώπου (βλέπετε σελίδα 55). Συνεπώς, παρά το ότι η κατάληξη στην προηγούμενη δικαστική απόφαση και η διατύπωση των δικαστικών θέσεων και απόψεων σ' αυτήν, δεν δημιουργεί κώλυμα για τη συμμετοχή της Προέδρου του Δικαστηρίου στην παρούσα διαδικασία, το ερώτημα είναι κατά πόσον ο μέσος συνετός πολίτης, ο οποίος ενημερώθηκε για την προηγούμενη απόφαση, θα μπορούσε εύλογα να σχηματίσει την εντύπωση ότι δεν τηρούνται τα εχέγγυα της αντικειμενικής αμεροληψίας του Δικαστηρίου με τη συμμετοχή της Προέδρου. Υπογραμμίζεται επίσης ότι, στην προκείμενη περίπτωση, το Δικαστήριο δεν εξέφρασε απλά γνώμη ούτε διατύπωσε απλά θέση πάνω σε νομικά ζητήματα στην προηγούμενη Απόφαση στην Ε45/13, αλλά κατέληξε σε ευρήματα επί γεγονότων. Είναι η κρίση μου ότι, με κριτήριο τις αντιλήψεις του μέσου συνετού ανθρώπου, αυτός θα μπορούσε εύλογα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Πρόεδρος του Δικαστηρίου δεν δικαιούται να παρακαθήσει στην παρούσα υπόθεση και να προεδρεύσει της σύνθεσης. Απόφαση: Ομόφωνα αποφασίζεται η εξαίρεση της Προέδρου του Δικαστηρίου από τη σύνθεση του Δικαστηρίου στην εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης. Η απόφαση θα τεθεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου με παράκληση την έκδοση οδηγιών του. Καμία διαταγή για έξοδα. (Υπ.) Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο