ΑΝΤΡΗ ΤΣΙΑΤΑΛΟΥ ν. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, Αρ. Αγωγής: 260/2015, 30/6/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A414 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 260/2015 Μεταξύ: ΑΝΤΡΗ ΤΣΙΑΤΑΛΟΥ Ενάγουσας και ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ Εναγομένης Αίτηση για οικονομική εξέταση 30 Ιουνίου 2016 Για την αιτήτρια: κος Γιασίτης Για καθ' ης η αίτηση: αυτοπροσώπως ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την επίδικη αίτηση η αιτήτρια ζητά την οικονομική εξέταση της εξ αποφάσεως οφειλέτιδας, με σκοπό να διαπιστωθεί η ικανότητά της να αποπληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος της, τόκους και έξοδα, δια μηνιαίων δόσεων. Η αίτηση εδράζεται στα άρθρα 86 έως 91 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, στη Δ.48, κκ.1, 2, 3, 5, 7, 8 και 9 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών και στην πρακτική του δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από ένορκη δήλωση που ομνύει η αιτήτρια. Αναφέρεται εκεί ότι την 25.05.2015 εκδόθηκε απόφαση υπέρ της αιτήτριας και εναντίον της καθ' ης η αίτηση για το ποσό των €376, πλέον τόκο προς 4% από 26.01.2015 μέχρι εξοφλήσεως και έξοδα €176, πλέον τόκο προς 4% από 26.01.2015, πλέον ΦΠΑ και €11 έξοδα επίδοσης. Τέλος, την 03.08.2015 εκδόθηκε ένταλμα εκτέλεσης κινητών εναντίον της περιουσίας της καθ' ης η αίτηση, το οποίο όμως επεστράφη ανεκτέλεστο και η τελευταία ουδέν ποσό πλήρωσε για ικανοποίηση της επίδικης απόφασης. Είναι η θέση της ομνύουσας πως η καθ' ης η αίτηση εργάζεται και είναι σε θέση να καταβάλλει το ποσό των €100 μηνιαίως. Και η καθ' ης η αίτηση καταχώρισε ένορκη δήλωση, δίκην ενστάσεως βεβαίως στο αίτημα της ενάγουσας. Δεν επαναλαμβάνω όσα εκεί αναφέρονται, εφόσον πιο κάτω η μαρτυρία της καθ' ης η αίτηση αποτελεί αντικείμενο σχολιασμού. Αρκεί απλώς να αναφερθεί πως η καθ' ης η αίτηση αρνείται ότι είναι σε θέση να καταβάλλει οιονδήποτε ποσό. Πριν οτιδήποτε άλλο κρίνω ότι επιβάλλεται να συνοψιστεί η νομολογία που διέπει αίτημα ως το υπό κρίση, εφόσον με αυτό τον τρόπο θα καθοριστούν τα επίδικα ζητήματα και αυτό γιατί στη βάση τούτων είναι που θα διενεργηθεί η όποια αξιολόγηση. Η νομολογία που διέπει το ζήτημα είναι πλούσια και καθ' όλα καθοδηγητική. Όπως επεξηγείται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. ΑΤΑΛΕΖΑ ΛΤΔ
(1989)1 Α.Α.Δ.686, 689 η διαδικασία που προβλέπεται στο Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και επιτρέπει στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες με αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν στέγαση, διατροφή και ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του χρεώστη. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd
(2004)1 Α.Α.Δ.886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ
(1998)1 Α.Α.Δ.422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου
(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Παρακολούθησα επισταμένα την καθ' ης η αίτηση ενόσω μαρτυρούσε και αποτίμησα τη μαρτυρία της με κριτήριο τη λογική και τις κρατούσες οικονομικές και κοινωνικές περιστάσεις. Είμαι της γνώμης ότι σε γενικές γραμμές η καθ' ης η αίτηση είπε την αλήθεια για την άσχημη οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Η όλη παρουσία της στο δικαστήριο και πρωτίστως το περιεχόμενο των απαντήσεων της, αποκαλύπτει του λόγου το ασφαλές. Εν τούτοις προσεκτική εξέταση της μαρτυρίας της φανερώνει ότι δεν απεκάλυψε το σύνολο των εισοδημάτων της. Και εξηγώ· τόσο η καθ' ης η αίτηση όσο και ο σύζυγός της είναι άνεργοι. Μάλιστα αυτό επιβεβαιώνεται από τα δύο πρώτα έγγραφα που επισύναψε στην ένορκη δήλωσή της, δηλαδή έντυπα του Υπουργείου Εργασίας που θέλουν την καθ' ης η αίτηση και τον Δημοσθένη Κοτσώνη να είναι άνεργοι από τον Νοέμβριο του
- Το γεγονός αυτό δεν έτυχε αμφισβήτησης και συνεπώς το αποδέχομαι. Περαιτέρω, δέχομαι ότι οι δύο τους, δηλαδή η καθ' ης η αίτηση και ο σύζυγός της, λαμβάνουν το ποσό των €458 μηνιαίως, ως ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Κατά τα λοιπά αναμφισβήτητη παρέμεινε η θέση της καθ' ης η αίτηση πως είναι 36 ετών, μητέρα δύο ανήλικων τέκνων, 16 και 11 ετών, καθώς ότι διαμένει μαζί με τους γονείς του συζύγου της και συντηρείται από αυτούς. Χώρος διαμονής του ζεύγους είναι το χωριό Παλαιχώρι, ενώ τα ανήλικα τέκνα διαμένουν με τη μητέρα της καθ' ης η αίτηση στη Λευκωσία και συντηρούνται από αυτή. Όλα τα πιο πάνω δεν αμφισβητήθηκαν από την αιτήτρια. Ό,τι όμως διερευνήθηκε είναι το γεγονός πως η καθ' ης η αίτηση έχει διάφορα δάνεια. Τούτα τα δάνεια και συγκεκριμένα αντίγραφα σχετικών λογαριασμών, επισυνάπτονται στην ένορκη δήλωση της καθ' ης η αίτηση. Εδώ όμως είναι που εντοπίζω αντίφαση, εφόσον ερωτηθείσα απάντησε πως σήμερα δεν καταβάλλει οιανδήποτε δόση, καθ' ότι αδυνατεί λόγω του ότι τα τέκνα της χρειάζονται διακοπές και οφείλει να μεριμνήσει δια αυτό και επιπλέον, επίκειται εξόφληση κάποιων αδειών, όπως άδεια κυκλοφορίας. Πρόσθεσε όμως ότι από το Σεπτέμβριο θα είναι σε θέση να καταβάλλει το ποσό των €
- Ομολογώ ότι μου είναι δύσκολο να κατανοήσω την πιο πάνω θέση της καθ' ης η αίτηση. Δεν αντιλαμβάνομαι πως γονέας ο οποίος αδυνατεί να συγκατοικήσει μαζί με τα τέκνα του, ύψιστη και αδήριτη υποχρέωση τούτου, παραβλέπει τούτο και όμως νοιάζεται για διακοπές, άδειες κυκλοφορίας και τραπεζικούς λογαριασμούς και περαιτέρω, φέρεται πρόθυμος να τους εξασφαλίσει έστω με το πενιχρό ποσό των €
- Η λογική βεβαίως θέλει πρόσωπο που βρίσκεται σε τέτοια δεινή οικονομική κατάσταση να έχει ως κύριο μέλημά του την εξασφάλιση της οικογένειάς του, δηλαδή των τέκνων του, και όχι οτιδήποτε άλλο. Τα πιο πάνω θέτουν υπό αμφισβήτηση τη δεδηλωμένη θέση της καθ' ης η αίτηση ότι δεν έχει άλλα εισοδήματα. Αν δεν έχει άλλα εισοδήματα τότε πώς είναι δυνατό να εξασφαλίσει αποπληρωμή των δανείων. Μάλιστα προσθέτω ότι γενική, αόριστη και ασαφής ήταν η θέση της πως έψαξε για εργασία. Ερωτηθείσα πού έψαξε, επικαλείται συνεχώς το γραφείο εργασίας και πως στην εφημερίδα η όποια εργασία βρήκε ήταν εκτός πόλεως ή για άλλο μορφωτικό επίπεδο. Ούτε αυτή τη θέση της καθ' ης η αίτηση μπορώ να τη δεχτώ. Δεν παραγνωρίζω βεβαίως τη δύσκολη οικονομική περίοδο που διανύει η χώρα μας. Εν τούτοις η καθ' ης η αίτηση είναι νέα, δραστήρια και όπως ανέφερε· απαλλαγμένη προβλημάτων υγείας. Υπό αυτή την έννοια δυσκολεύομαι να δεχθώ ότι από το 2014, ότε και έχασε την εργασία της, δεν βρήκε άλλη που να αρμόζει στο μορφωτικό της επίπεδο (δεν έχει δίπλωμα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης). Εν πάση περιπτώσει είναι ευθύνη της καθ' ης η αίτηση να αποσείσει τούτο το βάρος. Δικαιολογημένα οι αιτητές επικαλούνται τα λεχθέντα στην υπόθεση Βασιλειάδη ν. Τσουρή
(2007)1 Α.Α.Δ. 43, 48, όπου υποδείχθηκε ότι ο νόμος μετατοπίζει το βάρος απόδειξης στους ώμους του οφειλέτη. Αρκεί μόνο να διαπιστωθεί ότι αδικαιολόγητα ο οφειλέτης δεν εργάζεται, ώστε το δικαστήριο να προβεί σε έκδοση διατάγματος (βλ. Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου, πιο πάνω). Παρ' όλα αυτά, όποια και αν είναι η ορθή διάσταση του πράγματος, γεγονός παραμένει πως η καθ' ης η αίτηση παραδέχθηκε ότι είναι σε θέση, έστω από το Σεπτέμβριο του 2016, να καταβάλλει στην τράπεζα το ποσό των €20. Αποτελεί βεβαίως βασική δικαιϊκή αρχή πως ο εξ αποφάσεως οφειλέτης οφείλει πρώτα να ικανοποιήσει το δικαστικό χρέος και όχι άλλες δικές του υποχρεώσεις (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, πιο πάνω). Με δεδομένη λοιπόν τούτη την παραδοχή της καθ' ης η αίτηση και έχοντας κατά νου ότι το εξ αποφάσεως χρέος είναι πολύ μικρό, ήτοι €376, κρίνω ορθό και δίκαιο να εκδώσω ανάλογο διάταγμα. Υπόψη μου έλαβα το ύψος του ποσού που οφείλεται, καθώς ότι μια δόση €20 είναι στα πλαίσια των οικονομικών δυνατοτήτων της καθ' ης η αίτηση και εξυπηρετεί και το χρέος. Συνεπώς εκδίδεται σχετικό διάταγμα. Κρίνω ορθό η πρώτη δόση να αρχίσει από 01.09.2016, ώστε να δοθεί αρκετός χρόνος στην καθ' ης η αίτηση για διευθέτηση άλλων υποχρεώσεων. Νοείται βεβαίως ότι κάθε επόμενη δόση θα είναι την 1η ημέρα εκάστου επομένου μηνός μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα της αίτησης, ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της αιτήτριας και εις βάρος της καθ' ης η αίτηση. (Υπ)...................................... Λ.Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο