Γιολάντας Σταματίου ν. Δήμου Αγλαντζιάς, Αρ. Αγωγής: 6602/09, 10/6/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A359 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Α.Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 6602/09 Μεταξύ: Γιολάντας Σταματίου Ενάγουσας και Δήμου Αγλαντζιάς Εναγομένου ............ 10 Ιουνίου, 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Αλέξανδρος Κληρίδης για Φοίβος, Χρίστος Κληρίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κ. Μιχάλης Φλωρίδης για Μιχαήλ Φλωρίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με τους διαλαμβανόμενους στην Έκθεση Απαιτήσεως ισχυρισμούς, η ενάγουσα, είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 126, Φ/Σχ.ΧΧΙ/55Ε.2, χωράφι, τοποθεσία Βουδόμαντρα, Αγλαντζιά, Λευκωσία. Κατά ή περί το έτος 2006, ο εναγόμενος - Δήμος Αγλαντζιάς (εφεξής ο Δήμος), διά των υπηρετών ή αντιπροσώπων του, επενέβη, παράνομα, σε μέρος του τεμαχίου της ενάγουσας, κατασκευάζοντας ασφάλτινο δρόμο, χωρίς την προηγούμενη γνώση και/ή συγκατάθεση της ενάγουσας και χωρίς, ποτέ, να προηγηθεί οποιαδήποτε απαλλοτρίωση. Η επέμβαση, η οποία συνάμα συνιστά και οχληρία, είναι συνολικής έκτασης 215 τ.μ. και είχε ως αποτέλεσμα, η ενάγουσα να απωλέσει διαφυγόντα κέρδη και/ή ενοικιαστική αξία ανερχόμενη σε €3 ανά τ.μ., δηλαδή €645,00 μηνιαίως ή €7.740,00 ετησίως. Η ενάγουσα κάλεσε επανειλημμένως τον Δήμο, όπως λάβει τα απαραίτητα μέτρα προς άρση της παράνομης επέμβασης, αποστέλλοντας διά του συζύγου της, μεταξύ άλλων, την επιστολή ημερ.7.11.2006, χωρίς όμως να υπάρξει θετική ανταπόκριση. Για τους λόγους αυτούς, η ενάγουσα, διεκδικεί γενικές και ειδικές αποζημιώσεις ως επίσης και διατάγματα για άρση της παράνομης επέμβασης και/ή της συνέχισης πρόκλησης οχληρίας και επαναφοράς του ακινήτου στην προτέραν του κατάσταση. Ο Δήμος, με την Υπεράσπιση του, εγείρει, κατ' αρχάς, προδικαστική ένσταση, ισχυριζόμενος, ότι, η διαφορά μεταξύ των διαδίκων, είναι συνοριακή διαφορά, συμφώνως του Κεφ.224 και θα έπρεπε έτσι, σε πρώτο βαθμό, να επιλυθεί από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου, πράγμα το οποίο δεν έγινε, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την αγωγή. Περαιτέρω και άνευ βλάβης της πιο πάνω προδικαστικής ένστασης, ο Δήμος, ισχυρίζεται, ότι, δεν είναι ιδιοκτήτης του επίδικου δρόμου. Ιδιοκτήτρια είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Η μόνη ευθύνη που έχει ο Δήμος, είναι η συντήρηση και η ρύθμιση της κυκλοφορίας επ' αυτού. Στο πλαίσιο τούτο, αρνείται, ότι, επενέβη παράνομα στο ακίνητο της ενάγουσας και ειδικότερα, αρνείται, ότι, το 2006 προέβη σε οποιεσδήποτε εργασίες κατασκευής οδικού δικτύου, επεμβαίνοντας με τον τρόπο αυτό, στο ακίνητο της ενάγουσας. Ομοίως, αρνείται, ότι, η ενάγουσα υπέστη οποιαδήποτε ζημιά, καλώντας την επί τούτου, να προβεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της. Επικουρικά, επισημαίνει, ότι, το ακίνητο της ενάγουσας είναι αχρησιμοποίητη γη, η οποία δύναται να χρησιμοποιηθεί μόνο για οικιστικούς σκοπούς. Για τους πιο πάνω λόγους, αιτείται την απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος της ενάγουσας. Στη βάση των πιο πάνω δικογραφημένων θέσεων, η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Κατά την ακρόαση κατέθεσαν συνολικά 7 μάρτυρες. Συγκεκριμένα, εκ μέρους της ενάγουσας κατέθεσε ο σύζυγος της Ιπποκράτης Σταματίου (ΜΕ1), ο λειτουργός του τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας Λευκωσίας, Αιμίλιος Τσίγκης (ΜΕ2), ο εκτιμητής ακινήτων, Χάρης Τιμοθέου (ΜΕ3), η Πολιτικός Μηχανικός της εταιρείας Cytek Services Ltd, Κάλια Σταυρινίδου (ΜΕ4) και ο υπάλληλος της Επαρχιακής Διοίκησης Λευκωσίας, Μιχάλης Μπέης (ΜΕ5). Από πλευράς Δήμου, κατέθεσε ο αναπληρωτής δημοτικός μηχανικός, Γιάγκος Γιάγκου (ΜΥ1) και ο τεχνικός μηχανικός πρώτης τάξεως του τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας Λευκωσίας, Παναγιώτης Γεωργιάδης (ΜΥ2). Θα αναφερθώ στη συνέχεια σε κάποια κύρια σημεία της δοθείσας μαρτυρίας. Πέραν της προφορικής μαρτυρίας κατατέθηκαν και τα ακόλουθα έγγραφα ως τεκμήρια: Τεκμήριο 1 Τίτλος ιδιοκτησίας με αρ. Β124 Τεκμήριο 2 Τοπογραφικό σχέδιο Τεκμήριο 3 Τοπογραφικό σχέδιο Τεκμήριο 4 Τοπογραφικό σχέδιο Τεκμήριο 5 Εκτίμηση ημερ. 13.11.2013 Τεκμήριο 5Α Εκτίμηση ημερ. 15.10.2009 Τεκμήριο 6 Επιστολή ημερ. 7.11.2006 Τεκμήριο 7 Επιστολή ημερ. 13.3.2007 Τεκμήριο 8 Επιστολή ημερ. 15.5.2007 Τεκμήριο 9 Επιστολή ημερ. 12.6.2007 μαζί με 4 φωτοτυπημένες φωτογραφίες Τεκμήριο 10 Επιστολή ημερ. 20.11.2007 Τεκμήριο 11 Πιστοποιητικό εξωτερικής οριοθέτησης ημερ. 4.2.2013 Τεκμήριο 12 Αεροφωτογραφία του 1963 Τεκμήριο 13 Ορθοφωτογραφία του 1993 Τεκμήριο 14 Ορθοφωτογραφία του 2008 Ο ΜΕ1 λοιπόν, υιοθετώντας γραπτή κατάθεση (έγγραφο 1) έδωσε μαρτυρία συμφώνως των δικογραφημένων θέσεων της ενάγουσας, καταθέτοντας και τα τεκμήρια 1-
- Ιδιαιτέρως, επισήμανε, τα περί επέμβασης το 2006 και τα της απουσίας οποιασδήποτε απόφασης ή διαταγής για απαλλοτρίωση ή επίταξη του χώρου. Χαρακτήρισε την επέμβαση «μόνιμου χαρακτήρα» που επηρεάζει το δικαίωμα της ενάγουσας να ενοικιάσει τον χώρο και γενικά να κάνει χρήση αυτού όπως η ίδια επιθυμεί. Αντεξεταζόμενος δεν αρνήθηκε υποβολή του συνηγόρου του Δήμου κ. Φλωρίδη, ότι, ο δρόμος ήταν κατασκευασμένος από το
- Σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του δρόμου, εξέφρασε άγνοια σε υποβολή, ότι, ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, όπως εξέφρασε άγνοια σε υποβολή, ότι, είναι το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) που έκαμε επίστρωση του δρόμου το 2006, κατόπιν εκτέλεσης, δικών του έργων που έγιναν στο μέρος. Τέλος, αρνήθηκε, ότι, είχαν οποιαδήποτε συνοριακή διαφορά με τον Δήμο, λέγοντας, ότι, είναι επέμβαση που υπήρξε στο ακίνητο τους. Ο ΜΕ2 αφού επιβεβαίωσε, ότι, η ενάγουσα είναι η ιδιοκτήτρια του ακινήτου, ανέφερε, ότι, έγινε εξωτερική οριοθέτηση από ιδιώτη τοπογράφο στις 13.1.
- Ως προς τούτο εκδόθηκε από το Κτηματολόγιο στις 4.2.2013, το πιστοποιητικό (τεκμήριο 11). Αίτηση για συνοριακή διαφορά πάντως, ουδέποτε έγινε. Ο ΜΕ3, ο οποίος ετοίμασε το 2013 την εκτίμηση (τεκμήριο 5) εξήγησε με λεπτομέρεια τη μεθοδολογία του για υπολογισμό της αγοραίας και ενοικιαστικής αξίας του ακινήτου. Υποδειχθείς κατά την αντεξέταση, την εκτίμηση που ετοίμασε το 2009 (τεκμήριο 5Α), αρνήθηκε, ότι, σ΄αυτή, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές. Δέχθηκε όμως, ότι, η εν λόγω εκτίμηση ήταν ελλιπής και γι' αυτό αποσύρθηκε. Ο ΜΕ4 έλαβε μέρος στην ετοιμασία του τοπογραφικού σχεδίου (τεκμήριο 4), το οποίο, κατά τη μάρτυρα, επιβεβαιώνει την επέμβαση. Το σχέδιο αυτό, υιοθετήθηκε από το Κτηματολόγιο, δια της έκδοσης του πιστοποιητικού -τεκμήριο 11 (όπου και επισυνάπτεται). Στο εν λόγω πιστοποιητικό, αναγράφηκε από το Κτηματολόγιο, ότι, υπήρξε επέμβαση. Ο ΜΕ5 ως εκ της θέσεως και των αρμοδιοτήτων του, αναφέρθηκε γενικά στην κυριότητα, την ευθύνη και τον έλεγχο των δρόμων ανά το Παγκύπριο. Δευτερεύουσας σημασίας δρόμοι εντός των δημοτικών ορίων, διευκρίνισε, τελούν υπό την ευθύνη των Δήμων. Ευθύνη σημαίνει, ότι, οι δήμοι έχουν την υποχρέωση κατασκευής και συντήρησης αυτών των δρόμων. Ομοίως είναι υπεύθυνοι και για τη δημόσια υγεία σε περίπτωση ρύπανσης. Ο επίδικος δρόμος (οδός Αρχ. Μακαρίου Γ') ανέφερε, είναι, δευτερεύων οδικό δίκτυο. Ο ΜΥ1 υιοθετώντας και αυτός γραπτή κατάθεση (έγγραφο 2) ανέφερε, ότι, με βάση τον Περί Δήμων Νόμο, την ευθύνη για τη συντήρηση των αστικών δρόμων τον έχουν οι Δήμοι. Η οδός Αρχ. Μακαρίου Γ' είναι ένας τέτοιος δρόμος και έτσι, την ευθύνη γι' αυτόν, την έχει ο Δήμος. Η ασφαλτόστρωση που έγινε το 2006 δεν έγινε από τον Δήμο αλλά από το ΣΑΛ, κατόπιν των έργων που είχε εκτελέσει. Τέλος ανέφερε, ότι, για να χρησιμοποιηθεί ένα χωράφι (όπως της ενάγουσας) ως χώρος στάθμευσης, θα πρέπει, να εξασφαλιστεί πολεοδομική άδεια. Ο τελευταίος μάρτυρας της υπόθεσης, ΜΥ2, επίσης ανέφερε, ότι, την αρμοδιότητα για τον συγκεκριμένο δρόμο τον έχει ο Δήμος. Κατέθεσε πάντως και τις φωτογραφίες (τεκμήριο 12-14), οι οποίες, κατά τον μάρτυρα, δείχνουν, ότι, ο δρόμος, στην ίδια ουσιαστικά μορφή και θέση όπως είναι και σήμερα, ήταν κατασκευασμένος τουλάχιστον από το
- Αντεξεταζόμενος, δέχτηκε, ότι από τις φωτογραφίες φαίνεται, ότι, μέρος του δρόμου όντως επεμβαίνει στο ακίνητο της ενάγουσας. Μετά το πέρας της μαρτυρίας, σειρά πήραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών για να παραθέσουν την επιχειρηματολογία τους. Το έπραξαν, καταθέτοντας ενδιαφέρουσες και εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις. Τις αγορεύσεις αυτές, τις διεξήλθα με προσοχή και ενδελέχεια και αναφορά σε επιμέρους επιχειρήματα και θέσεις θα γίνει εκεί και όπου χρειάζεται προς επίλυση της ανακύπτουσας διαφοράς. Προέχει όμως να αξιολογηθεί η μαρτυρία για να διαφανεί και η γραμμή πλεύσης της όλης υπόθεσης. Η αξιοπιστία των μαρτύρων στην υπόθεση αυτή, με εξαίρεση ίσως τον κύριο πραγματογνώμονα της πλευράς της ενάγουσας (ΜΕ3), δεν αποτέλεσε σημείο τριβής μεταξύ των διαδίκων, αφού, ως διαφάνηκε κατά την ακρόαση, η υπεράσπιση του Δήμου επικεντρώθηκε περισσότερο στην ταυτότητα του παρανόμως επεμβαίνοντα, παρά στην αμφισβήτηση αυτής καθαυτής της επέμβασης. Όπως και να 'χει παρακολούθησα με προσοχή, όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και βάσει των καθιερωμένων αρχών αξιολόγησης, έχω αποτιμήσει την αξιοπιστία τους. Ο ΜΕ1 - σύζυγος της ενάγουσας, μου προξένησε καλή εντύπωση. Ετοιμόλογος και παραστατικός, έδωσε απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν με καθαρότητα και σαφήνεια. Δεν επιχείρησε να υποστηρίξει θέσεις και γεγονότα, για τα οποία δεν ήταν βέβαιος, μη διστάζοντας επί τούτων, να εκφράσει άγνοια ή και να δεχτεί ακόμα, υποβολές της πλευράς της Υπεράσπισης. Τούτο είναι αναμφίβολα στοιχείο ειλικρίνειας. Γενικά, η μαρτυρία του συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά μιας αξιόπιστης μαρτυρίας και ως τέτοιας, την αποδέχομαι πλήρως. Οι ΜΕ2 και ME5 ήταν ουδέτεροι μάρτυρες - αποστασιοποιημένοι από τα επίδικα θέματα - και η μαρτυρία τους ουδόλως αμφισβητήθηκε. Έτσι κι αλλιώς, αμφότεροι, μου προξενήσαν καλή εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία τους. Ως προανέφερα, ο ΜΕ3, ήταν ο κύριος πραγματογνώμονας της πλευράς της ενάγουσας, δίδοντας μαρτυρία σε σχέση με την αγοραία και ενοικιαστική αξία του ακινήτου. Πραγματογνώμονες, κατά παρέκκλιση του γενικού κανόνα, δύνανται να εκφέρουν γνώμη στον τομέα ειδίκευσης τους. Κατά τα άλλα όμως, τόσο η εξειδικευμένη γνώμη όσο και γενικότερα η μαρτυρία τους, υπάγεται στους ίδιους κανόνες απόδειξης και αξιολόγησης όπως και των λοιπών μαρτύρων. Η γνώμη που εκφέρουν δεν πρέπει να είναι γενική, αόριστη ή αυθαίρετη, αλλά να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται. Το χρίσμα του πραγματογνώμονα - από μόνο του - δεν προσδίδει βαρύτητα και αξία στην άποψη του μάρτυρα. Θα πρέπει να παρατεθούν στοιχεία που να επιτρέπουν τον έλεγχο της ορθότητας της άποψης. Εξάλλου, στόχος της μαρτυρίας πραγματογνώμονα, είναι να εφοδιαστεί το ίδιο το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια (βλ. Davie v. Edinborough Magistrates [1953] JC 34, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1(B) A.A.Δ. 746, Πέγκερος v. Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 143, Χατζηδημητρίου v. Δημοκρατίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 104 και Cybarco Ltd v. Kovascik Πολ. Έφεση 10741, ημερ. 18.12.2001). Όπως ορθά επισήμανε στην αγόρευση του, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Δήμου, κ. Φλωρίδης, οι αρχές αυτές δεν ατονούν ακόμα και στις περιπτώσεις - όπως την παρούσα - όπου μια πραγματογνωμοσύνη, δεν αμφισβητείται με την προσκόμιση αντίθετης μαρτυρίας (βλ. Γιαννάκης Πελεκάνος κ.α. v. Ανδρέας Πελεκάνος κ.α.
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Εφαρμόζοντας λοιπόν αυτές τις αρχές στη μαρτυρία του ΜΕ3, καταλήγω στο συμπέρασμα, ότι, από πλευράς προσόντων και αρμοδιότητας, ο μάρτυρας πληροί τα κριτήρια της υπό συζήτηση, πραγματογνωμοσύνης. Ομοίως, επί της ουσίας, κρίνω, ότι, η μαρτυρία του είναι αποσαφηνισμένη και τεκμηριωμένη και ο λόγος του ειλικρινής και αξιόπιστος. Επί τούτου, απόλυτα σχετική είναι η εκτίμηση που ετοίμασε το 2013 (τεκμήριο 5), το περιεχόμενο της οποίας, αποδέχομαι, υιοθετώ και αναγάγω σε αυτοτελές και ανεξάρτητο εύρημα του Δικαστηρίου. Υπήρξε έντονη αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του από πλευράς Υπεράσπισης, ένεκα διαφορών που φέρεται να εμπεριέχει η προγενέστερη εκτίμηση του 2009 (τεκμήριο 5Α - εσφαλμένα αναφέρεται στην αγόρευση του συνηγόρου ως τεκμήριο 12). Η θέση αυτή δεν γίνεται δεκτή. Κατ' αρχάς σε αμφότερες τις εκτιμήσεις χρησιμοποιείται η ίδια μέθοδος υπολογισμού της αγοραίας και κατ' επέκταση της ενοικιαστικής αξίας και όχι διαφορετική. Στην εκτίμηση του 2009, ο μάρτυρας χρησιμοποίησε τρία συγκριτικά, ενώ στην εκτίμηση του 2013, χρησιμοποίησε έξι (εκ των οποίων, τα δύο χρησιμοποιήθηκαν και το 2009), γεγονός που οδήγησε σε κάπως διαφοροποιημένο αποτέλεσμα. Τούτο όμως, δεν καταδεικνύει αμέλεια ούτε και αναξιοπιστία του μάρτυρα. Αντίθετα, καταδεικνύει, ότι, η νέα εκτίμηση, επί της οποίας θα στηριχθεί το Δικαστήριο - το τεκμήριο 5, είναι τεκμηριωμένη και πλήρης. Απ' εκεί και πέρα, ως εξήγησε ο μάρτυρας, η ετοιμασία της νέας εκτίμησης, ήταν αναγκαία για να αντικατοπτρίσει το πέρασμα του χρόνου εν γένει, αλλά και την ειδική επίδραση από την οικονομική/οικοδομική κρίση, η οποία, εν τω μεταξύ, κτύπησε την Κύπρο. Τούτη, λήφθηκε υπόψη από τον μάρτυρα και έτσι το αποτέλεσμα της δεύτερης εκτίμησης, είναι χαμηλότερο και άρα ευνοϊκότερο για την πλευρά της Υπεράσπισης. Πέραν τούτων, καμία άλλη ουσιαστική διαφοροποίηση δεν υπάρχει. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, θα πρέπει να επισημάνω και το γεγονός, ότι, η μαρτυρία του ΜΕ3 - χωρίς όπως προανέφερα, τούτο να είναι καταλυτικής σημασίας - παρέμεινε χωρίς αμφισβήτηση, αφού δεν προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία από πλευράς Υπεράσπισης. Καλή εντύπωση μου προξένησε και η ΜΕ4, αφού πληροί τα προσόντα και κριτήρια της πραγματογνωμοσύνης επί της οποίας κατάθεσε, αλλά και επί της ουσίας, τεκμηρίωσε και έπεισε για την αυθεντικότητα του λόγου της. Από τη μαρτυρία της και τα σχέδια που ετοιμάστηκαν - με την ενεργό συμμετοχή της - (τεκμήρια 3 και 4), καταδεικνύεται το γεγονός αλλά και η έκταση της επέμβασης στο ακίνητο της ενάγουσας. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα τεκμήρια 3 και 4, υιοθετήθηκαν από το Κτηματολόγιο και επισημοποιήθηκε η επέμβαση, με την έκδοση του πιστοποιητικού (τεκμήριο 11). Το γεγονός, ότι, η ίδια, δεν επισκέφθηκε το ακίνητο - στοιχείο που αναδείχθηκε από την Υπεράσπιση - ουδόλως, αδυνατίζει τη μαρτυρία της, η οποία, επί της ουσίας, παρέμεινε αναντίλεκτη. Έρχομαι τώρα στους μάρτυρες Υπεράσπισης. Ο ΜΥ2 ήταν επίσης ένας ουδέτερος και αποστασιοποιημένος από την αντιδικία, μάρτυρας. Στο πλαίσιο τούτο, φρονώ, ότι, υπήρξε ειλικρινής και αποδέχομαι έτσι τη μαρτυρία του. Ο ΜΥ1 επίσης μου προξένησε καλή εντύπωση και στο βαθμό που αναφερόταν σε γεγονότα και όχι στη διατύπωση γνώμης, αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Εξαίρεση, αποτελεί ο ισχυρισμός του, ότι, ο Δήμος δεν είχε οποιοδήποτε ανάμειξη στα έργα που έγιναν μεταξύ 2004-2006 (παράγραφοι 10 και 11 του εγγράφου 2). Την αναφορά του αυτή, τη διαψεύδει ο ίδιος ο Νόμος. Συγκεκριμένα στο άρθρο 19 του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου 1/1971 υπό τον υπότιτλο «Εξουσία προς εκσκαφήν οδών και πεζοδρομίων» αναφέρονται τα εξής:
- Εν συνεννοήσει μετά της αρχής, υπό τον έλεγχον της οποίας τελεί οιαδήποτε οδός ή πεζοδρόμιον και νοουμένου ότι τω παρεσχέθη έγγραφος εξουσιοδότησις υπό του Προέδρου παν πρόσωπον, διοριζόμενον υπό του Συμβουλίου διά την εκτέλεσιν οιουδήποτε έργου δυνάμει του παρόντος Νόμου, δύναται, είτε προσωπικώς είτε διά των αντιπροσώπων ή εργοληπτών αυτού, να ανοίξη και εκσκάψη οιαδήποτε οδόν ή πεζοδρόμιον: Νοείται ότι το πρόσωπον τούτο οφείλει όπως συμπληρώση ή μεριμνήση διά την συμπλήρωσιν του ανατεθέντος αυτώ έργου το ταχύτερον δυνατόν και όπως, δαπάναις του Συμβουλίου, επαναφέρη τούτο εις την προτέραν αυτού κατάστασιν και όπως απομακρύνη τα εκ του έργου προκληθέντα απορρίμματα..." (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου). Συνεπώς και ανάμειξη είχε και υπόλογο είναι για τα εκτελεσθέντα έργα, ο Δήμος. Στο σημείο αυτό και προτού προχωρήσω με την εξαγωγή των λοιπών συμπερασμάτων μου, βρίσκω, ότι, ιδιοκτήτης της οδού Αρχ. Μακαρίου Γ' στην Αγλαντζιά, πλην του μέρους που επεμβαίνει στο ακίνητο της ενάγουσας, είναι η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά η εν λόγω οδός ήταν και είναι υπό την κατοχή, διαχείριση και αρμοδιότητα του Δήμου Αγλαντζιάς. Τούτο προκύπτει πρωτευόντως από τη μαρτυρία των ΜΕ5 και ΜΥ1 και δευτερευόντως από τη μαρτυρία του ΜΥ
- Ως ελέχθη, ο Δήμος, είναι υπεύθυνος για τη δημόσια υγεία και επιπλέον, δυνάμει του άρθρου 84 του περί Δήμων Νόμου 111/1985, το δημοτικό του συμβούλιο έχει τα ακόλουθα καθήκοντα:
- Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου και οιουδήποτε ετέρου εκάστοτε εν ισχύι νόμου, το συμβούλιον θα εκτελή, εν τω μέτρω των οικονομικών δυνατοτήτων του δήμου, εντός των δημοτικών ορίων πάντα ή οιαδήποτε των ακολούθων καθηκόντων, ήτοι - ..... (ε) θα προνοή διά την κατασκευήν, συντήρησιν, καθαριότητα, φωτισμόν και ελευθέραν χρήσιν των οδών και γεφύρων. Θα ελέγχη την κατασκευήν, μετατροπή, κλείσιμον η αλλαγήν κατευθύνσεως οιωνδήποτε οδών και γεφυρών και θα παρεμποδίζει την καθ' οιονδήποτε τρόπον παρακώλυσιν της ελευθέρας χρήσεως οιασδήποτε οδού και γέφυρας. Πέραν των πιο πάνω και διατυπώνοντας και τα υπόλοιπα μου συμπεράσματα, βρίσκω, ότι, η ενάγουσα είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 126, Φ/Σχ. ΧΧΙ/55Ε.2, χωράφι, τοποθεσία Βουδόμαντρα, Αγλαντζιά, Λευκωσία (τεκμήριο 1). Ως εκ της ιδιοκτησίας και στην απουσία αντίθετης μαρτυρίας, βρίσκω, ότι, η ενάγουσα είναι και κάτοχος του εν λόγω ακινήτου. Κατά ή περί το έτος 2006, το ΣΑΛ - κατόπιν έργων που εκτέλεσε το 2004-2005, σε συνεννόηση με τον Δήμο Αγλαντζιάς, υπό την κατοχή, διαχείριση και αρμοδιότητα του οποίου τελούσε ο εν λόγω δρόμος (οδός Αρχ. Μακαρίου Γ) - προχώρησε, ως είχε υποχρέωση βάσει του άρθρου 19 του Νόμου 1/1971, στην επαναφορά/ασφαλτόστρωση του εν λόγω δρόμου. Μέρος του εν λόγω δρόμου - συνολικής έκτασης 215τμ (τεκμήριο 3, 4 και 12), επεμβαίνει στο ακίνητο της ενάγουσας. Σε σχέση με την εν λόγω επέμβαση, η ενάγουσα, δια του συζύγου της, διαμαρτυρήθηκε με τις επιστολές ημερ.7.11.2006 και 13.3.2007 (τεκμήρια 6 και 7). Η ακριβής χρονολογία, της αρχικής κατασκευής του δρόμου, παραμένει άγνωστη, αλλά προκύπτει, ότι, ήταν κατά πάσα πιθανότητα κατασκευασμένος, τουλάχιστον από το 1963 (τεκμήρια 12, 13 και 14). Ο δρόμος αυτός μέχρι το 1996 τελούσε υπό την κατοχή και αρμοδιότητα του Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγλαντζιάς και έπειτα στον διάδοχο, Δήμο Αγλαντζιάς. Το ακίνητο, μολονότι χωράφι, ενόψει των χαρακτηριστικών του, μπορεί εύκολα και με χαμηλό κόστος να μετατραπεί σε οικόπεδο (τεκμήριο 5). Η δε αγοραία και ενοικιαστική αξία του μέρους όπου υπάρχει επέμβαση, από το 2006 μέχρι 2013 έχει ως ο ακόλουθος πίνακας: Χρόνος Αγοραία Αξία Αξία / τ.μ. Αγοραία Αξία Αγοραία Αξία Για τα 215 τ.μ. Ενοικιαστική Αξία για τα 215 τ.μ. (Ετησίως) 2006 555 €1,181,040.00 €119,325.00 €2,983.13 2007 694 €1,476,832.00 €149,210.00 €3,730.25 2008 867 €1,844,976.00 €186,405.00 €4,660.13 2009 867 €1,844,976.00 €186,405.00 €4,660.13 2010 780 €1,659,840.00 €167,700.00 €4,192.50 2011 632 €1,344,896.00 €135,880.00 €3,397.00 2012 570 €1,212,960.00 €122,550.00 €3,063.75 2013 513 €1,091,664.00 €110,295.00 €2,757.38 Έρχομαι στις νομικές βάσεις της αγωγής, ξεκινώντας από την κύρια που είναι το αστικό αδίκημα της Παράνομης Επέμβασης. Η Παράνομη Επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία διέπεται από το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, το οποίο, στον βαθμό που ενδιαφέρει, διαλαμβάνει ως εξής: 43.
(1)Παράνομη επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία συνίσταται σε παράνομη είσοδο ή παράνομη πρόκληση ζημιάς ή σε παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιοδήποτε πρόσωπο. Στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, (14η έκδοση), παρ. 1311, η ερμηνεία που δίνεται είναι η εξής: "trespass to land consists in any unjustifiable intrusion by one person upon land in the possession of an another." Παρομοίως στο σύγγραμμα Halsburys Laws of England (4η έκδοση) παρ. 505, αναφέρονται τα εξής: "Every unlawful entry by one person on land in the possession of another is a trespass for which a claim may be brought, even though no actual damage is done". Αγώγιμο δικαίωμα, κατά κανόνα, παρέχεται στον κάτοχο και όχι στον ιδιοκτήτη (βλ. Adamou v. Christofi
(1974)1 C.L.R. 100, Liasidou and Another v. Papademetriou
(1975)1 C.L.R. 122, Παναγή ν. Ζουβάνη
(1987)1 C.L.R. 58 και Λάμπρου κ.α v. Κεφαλά κ.α Πολ.Εφεση 10197, ημερ. 25.9.00). Η κατοχή θα πρέπει να είναι αποκλειστική (exclusive) υπό την έννοια, να μην δικαιούνται τρίτοι να μπαινοβγαίνουν ελεύθερα και κατά βούληση στο ακίνητο (βλ. Clerk & Lindsell on Torts, (14η έκδοση), παρ. 1320). Σε περιπτώσεις ακατοίκητων κτηρίων, η κατοχή επιμαρτυρείται από την κατοχή του κλειδιού ή άλλης μεθόδου απόκτησης εισόδου (βλ. Clerk & Lindsell on Torts, (14η έκδοση), παρ. 1318). Αγώγιμο δικαίωμα ως κάτοχος, απολαμβάνει και αυτός που έχει άμεσο δικαίωμα σε κατοχή - που κάποτε, ονομάζεται εξ υπαγωγής κατοχή (βλ. Winfield & Jolowicz Tort (17η έκδοση) σελ.623, παρ.13-3). Η απόδειξη ιδιοκτησίας, αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη κατοχής εκτός αν προκύπτει από μαρτυρία ότι την κατοχή την είχε άλλος (βλ. Γλυκύς v. Ιερά Μονή Μαχαιρά
(1999)1 Α.Α.Δ. 654). Ιδιοκτήτης που δεν έχει κατοχή - κατ' εξαίρεση του γενικού κανόνα - δύναται να κινήσει αγωγή, όπου προκαλείται ζημιά στην περιουσία ή όπου η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα (βλ. Γεωργίου, άλλως Μούσουλλου v. Ανδρέα
(1998)1 (Δ) Α.Α.Δ. 2311). Με βάση το συμπέρασμα του Δικαστηρίου, ότι, ο Δήμος ήταν και είναι, αδιάλειπτα από της ιδρύσεως του, κάτοχος, και αρμόδιος για την επίδικη οδό - με τα όσα συνεπάγονται τούτου (ήτοι, κατασκευή και συντήρηση αυτού) - και ότι, οι επεμβατικές εργασίες επαναφοράς του δρόμου στην προτέραν του κατάσταση, οι οποίες έλαβαν χώρα κατά το έτος 2006, εκτελέστηκαν μεν από το ΣΑΛ, αλλά τούτο έγινε σε συνεννόηση και για λογαριασμό του Δήμου - προς τον οποίο το ΣΑΛ, όφειλε νομοθετική υποχρέωση επαναφοράς. Δεδομένου τούτων και του συνακόλουθου γεγονότος, ότι, τελικός αποδέκτης και επωφελούμενος από την ασφαλτόστρωση, ήταν ο ίδιος ο Δήμος, κρίνω, πως, είναι αυτός που προέβη κατά το χρονικό αυτό ορόσημο, σε παράνομη επέμβαση επί του ακινήτου της ενάγουσας. Παράλληλα, η μόνιμου χαρακτήρα εδώ επέμβαση είναι και συνεχής (continuing trespass), αφού στην απουσία άλλης ρύθμισης, κάθε μέρα που περνά, διαπράττεται καινούργια και αυτοτελής επέμβαση. Υπαίτιος για την καθημερινή αυτή παράνομη επέμβαση, δεν είναι άλλος από τον Δήμο, εντός της αρμοδιότητας του οποίου, επαναλαμβάνω, εμπίπτει η εν λόγω οδός. Στο σύγγραμμα, Halsbury's Laws of England, Τόμος 97
(2015), παράγραφος 569, αναφέρονται σχετικά τα ακόλουθα: 569. Continuity of trespass and the effects of trespass. "It may be necessary to distinguish between continuing trespass and the continuing effects of a trespass. Continuing trespass occurs when a person who is or has become a trespasser remains on the land as a trespasser or when objects placed on or intruding into land by way of trespass remain unremoved. In these circumstances, a new trespass is committed from day to day, successive actions may be brought and the trespasser can be required to remove any trespassing material. The occupier may be entitled to damages even for damage resulting from trespassory intrusion before he went into occupation. (Η υπογράμμιση είναι δική μου). (βλ. επίσης Clerk & Lindsell on Torts, 19η Έκδοση, παράγραφος 19-02, Holmes v Wilson
(1839)10 Ad & El 503 (trespassing road buttresses not removed after being adjudged trespass), Bowyer v Cook
(1847)4 CB 236 (leaving the tree stumps and cuttings on the land was a new trespass), Konskier v B Goodman Ltd [1928] 1 KB 421, CA (allowing the builders' rubbish to remain on the roof)). Το γεγονός, ότι, για πολλά χρόνια, φαίνεται, να μην υπήρξε οποιοδήποτε παράπονο για τον δρόμο, ουδόλως συνιστά απεμπόληση των δικαιωμάτων της ενάγουσας (estoppel), αφού από ένα χρονικό σημείο και μετά (βλ. τεκμήρια 6 και 7), ρητά, ζητήθηκε η άρση της επέμβασης (βλ. Field Common Ltd v. Elmbridge Borough Council [2008] All ER (D) 141 (Aug). Έτσι κι αλλιώς, δεν δικογραφείται στην Υπεράσπιση, θέμα απεμπόλησης δικαιώματος - προϋπόθεση απαραίτητη για να τύχει εξέτασης από το Δικαστήριο (βλ. Πιττάλης κ.α. v. IANIRA ENTERPRISES LTD κ.α.
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 814). Η δεύτερη βάση αγωγής που προβάλλεται είναι το αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας που διέπεται από το άρθρο 46 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
- Το άρθρο 46 διαλαμβάνει ως ακολούθως:
- Ιδιωτική οχληρία συνίσταται στο ότι πρόσωπο επιδεικνύει συμπεριφορά ή διεξάγει τις εργασίες του ή χρησιμοποιεί ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε αυτό κατά κυριότητα ή κατέχεται από αυτό, με τρόπο ώστε κατά συνήθεια να παρεμβαίνει στην εύλογη χρήση και απόλαυση αφού ληφθούν υπόψη η θέση και η φύση αυτής, της ακίνητης ιδιοκτησίας οποιουδήποτε άλλου προσώπου. Νοείται ότι ο Ενάγοντας δεν τυγχάνει αποζημιώσεων σε σχέση με ιδιωτική οχληρία εκτός αν εξαιτίας αυτής υπέστη ζημιά. Νοείται περαιτέρω ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν εφαρμόζονται καθ΄ όσον αφορά παρέμβαση σε φως. Από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου προκύπτει ότι η ιδιωτική οχληρία συνίσταται σε παράνομη επέμβαση στη χρήση ή απόλαυση ακίνητης ιδιοκτησίας κάποιου προσώπου ή κάποιου δικαιώματος επί ή σε σχέση με αυτή (βλ. Medcon Construction Ltd v. Νίκος Ευαγγέλου
(1997)1(Α) Α.Α.Δ 565). Η έννοια της χρήσης περικλείει και την εκμετάλλευση της ακίνητης ιδιοκτησίας με ενοικίαση σε τρίτους (βλ. Χρίστος Αγαθοκλέους Λτδ v. Σοφοκλέους, Πολ. Έφεση 10524, ημερ. 30.11.2000). Ιδιωτική οχληρία υπάρχει και όταν ο εναγόμενος χρησιμοποιεί μεν τη γη του νόμιμα, αλλά προκαλεί με τις πράξεις ή συμπεριφορά του, μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων που δημιουργούνται συνέπειες για τη γη του γείτονα είτε: α) με εισχώρηση στη γη του γείτονα - περίπτωση κατά την οποία η ιδιωτική οχληρία προσομοιάζει με την παράνομη επέμβαση. β) με την πρόκληση φυσικής ζημιάς (physical damage) στη γη και στα κτίρια ή στη βλάστηση του γείτονα. γ) με δυσμενή επηρεασμό της άνετης, εύλογης και λογικής απόλαυσης και χρήσης της γης του γείτονα. Αυτή η κατηγορία περικλείει δυσμένειες που προκαλούνται από καπνούς, αναθυμιάσεις, δυσοσμίες, δηλητηριώδη ή βλαβερά αέρια, σύννεφα σκόνης, παράλογους θορύβους, δονήσεις κ.λπ. Το γεγονός ότι ο εναγόμενος ενήργησε με φροντίδα και επιμέλεια δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι η χρήση της γης ήταν εύλογη. Μπορεί κάλλιστα να κριθεί ως μη εύλογη (βλ. Rapier v. London Tramways Co. [1893] 2 Ch. 588). Η έννοια της μη εύλογης επέμβασης δεν συσχετίζεται με το κατά πόσο ο εναγόμενος έπεσε κάτω από το επίπεδο συμπεριφοράς του μέσου λογικού ανθρώπου όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις αμέλειας αλλά με το κατά πόσο είναι μη εύλογη η επέμβαση λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της πράξης του. Επομένως, η αμέλεια υπό τη στενή της έννοια δεν αποτελεί αναγκαίο συστατικό στοιχείο. Απλά, απαιτείται κάποια υπαιτιότητα. Η υπαιτιότητα αυτή έγκειται συνήθως σ' αυτή τούτη την πράξη που προκάλεσε τη ζημιά, παρά στην πρόβλεψη των συνεπειών της πράξης (βλ. Medcon {ανωτέρω}). Από τα προαναφερθέντα συμπεράσματα μου - και χωρίς τούτο να προσθέτει οτιδήποτε στην ουσία της υπόθεσης - βρίσκω, ότι ο εναγόμενος Δήμος, έχει διαπράξει και το αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας, Σε σχέση με την προδικαστική ένσταση της Υπεράσπισης, ότι, η παρούσα διαφορά είναι συνοριακή διαφορά και θα έπρεπε να επιλυθεί από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου, κρίνω, ότι αυτή είναι ολωσδιόλου αβάσιμη. Εδώ καμία διαφορά ως προς την οριοθέτηση των συνόρων δεν υπήρχε. Εκείνο το οποίο υπήρχε και υπάρχει, είναι μια κατάφορη και πολύχρονη, παράνομη επέμβαση από μέρους του Δήμου στο ακίνητο της ενάγουσας. Κάποια άλλα ζητήματα που αναπτύσσονται στην αγόρευση (σελ.16) του ευπαιδεύτου συνηγόρου του εναγομένου Δήμου, κ. Φλωρίδη και τα οποία άπτονται του άρθρου 11 του Κεφ.224, είναι εκτός δικογράφων και έτσι δεν μπορεί να εξετασθούν. Στην πραγματικότητα, κινούνται και σε αντίθετη κατεύθυνση με την όλη φιλοσοφία και ροή της Υπεράσπισης. Απομένει η απόδοση θεραπείας. Στο Παρακλητικό της Έκθεσης Απαίτησης, ζητούνται γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, ως επίσης και απαγορευτικό διάταγμα που να εμποδίζει τη συνέχιση της παράνομης επέμβασης και προστακτικό διάταγμα που να διατάσσει την επαναφορά του κτήματος στην προηγούμενη του κατάσταση. Είναι γεγονός, ότι, σε περιπτώσεις παράνομης επέμβασης, συνηθίζεται, όπου αρμόζει, η έκδοση απαγορευτικού και/ή προστακτικού διατάγματος. Πέραν τούτου, το μέτρο αποζημίωσης είναι, κατά κανόνα, η αγοραία ενοικιαστική αξία της γης ή του ακινήτου που κατέχεται ή χρησιμοποιείται από τον παρεμβαίνον για το σύνολο της περιόδου που υφίσταται η παράνομη επέμβαση (βλ. Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακή Δημοκρατία δια του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1836 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Bahchecioglou κ.α.
(1998)1(A) A.A.Δ. 426,438). Σε περιπτώσεις, όπου ο ενάγοντας, έχει, ολωσδιόλου, αποστερηθεί της περιουσίας του από την επέμβαση, οι αποζημιώσεις, θα ισούνται τουλάχιστον στην αξία του συμφέροντος του ενάγοντος επί της περιουσίας (βλ. Clerk & Lindsell on Torts, (20η έκδοση), παράγραφος 19-63). Αν είναι δηλαδή ιδιοκτήτης και η περιουσία του απωλέσθη μόνιμα, η αποζημίωση θα ισούται με την αγοραία αγοραστική αξία. Στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τον μόνιμο χαρακτήρα της παράνομης επέμβασης. Ότι, δηλαδή πρόκειται για δημόσιο δρόμο, ο οποίος κατασκευάστηκε πριν από πολλές δεκαετίες και βρίσκεται πλέον σε κεντρικό σημείο μιας οικιστικής περιοχής, χρησιμοποιούμενος από πολλά αυτοκίνητα καθημερινώς, κρίνω, ότι, αντενδείκνυται η έκδοση πλέον οποιουδήποτε διατάγματος, είτε απαγορευτικού είτε προστακτικού. Η δυσχέρεια που θα προκληθεί σε μια τέτοια περίπτωση, όχι στον εναγόμενο Δήμο, αλλά στο αμέτοχο και ανυποψίαστο ευρύ κοινό, υπερφαλαγγίζει τη δικαιοσύνη που θα αποδοθεί, με τον τρόπο αυτό, στην ενάγουσα. Η θεραπεία που θα αποδώσει πλήρη δικαιοσύνη, κατά την κρίση μου, θα πρέπει να είναι διττή. Πρώτον, αποζημιώσεις για την ενοικιαστική αξία από το 2006 μέχρι 2013 και δεύτερον η αγοραία αξία κατά το έτος 2013. Οι θεραπείες αυτές, μολονότι, δεν αναφέρεται ρητά στο Παρακλητικό, καλύπτονται - ως προς την ουσία τους - από το υφιστάμενο δικόγραφο και με απλή τροποποίηση μπορεί να καλυφθούν και χρονικά, αφού προσκομίστηκε επ' αυτών σχετική μαρτυρία. Κατ' επέκταση είναι δυνατή η απόδοση των θεραπειών αυτών (βλ. Αριστοδήμου v. Χαραλάμπους
(1990)1 Α.Α.Δ. 319). Στη βάση όλων των πιο πάνω λοιπόν, εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου,
(1)Για ποσό €29.444,27 αποζημιώσεις (αγοραία ενοικιαστική αξία από 2006-2013) πλέον νόμιμο τόκο από της καταχώρησης της αγωγής μέχρι πλήρους εξόφλησης.
(2)Για ποσό €110,295.00 αποζημιώσεις (αγοραία αγοραστική αξία κατά το έτος 2013) πλέον νόμιμο τόκο από 1.1.2014 μέχρι πλήρους εξόφλησης. -Νοείται, ότι, για να καταστεί δυνατή η εκτέλεση της εν λόγω απόφασης, θα πρέπει εντός 60 ημερών από σήμερα, να καταχωρηθεί τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που να καλύπτει χρονικά τις θεραπείες που έχουν αποδοθεί. -Νοείται περαιτέρω, ότι, με την καταβολή των πιο πάνω ποσών, η κυριότητα του επίδικου σημείου του δρόμου, θα μεταβιβαστεί στον δια Νόμου δικαιούχο και η κατοχή και αρμοδιότητα θα παραμένει στον δια Νόμου δικαιούχο. Ως προς τούτο, η ενάγουσα, με δαπάνη του εναγομένου Δήμου, οφείλει να προβεί σε κάθε αναγκαία ενέργεια και να υπογράψει κάθε αναγκαίο έγγραφο, για υλοποίηση και περάτωση του πιο πάνω σκοπού. Τέλος, τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου. (Υπ.) ........... Στ. Ν. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο