ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΘΕΡΑΠΗ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αρ.Αγωγής: 6514/09, 30/9/2016

(39)τεκμήρια, αναφορά στα οποία θα γίνει όπου τούτο χρειάζεται. Προτού προχωρήσω στην παράθεση γεγονότων, που αποτελούν κοινό τόπο, ισχυρισμών που προβάλλονται από τον ενάγοντα και την εναγομένη, αξιολόγηση, ευρήματα και κατάληξη του Δικαστηρίου, με τον τρόπο που θα αναφερθεί κατωτέρω, στο σημείο αυτό να παρατηρήσω ότι, το Δικαστήριο εξετάζει ισχυρισμούς που προβάλλονται στα δικόγραφα και δεν επεκτείνεται πέραν αυτών (βλ. Νικηφόρος Παναγή ν. G & P Ergatides Motors Ltd

(2007)1 ΑΑΔ 1380, Exalco S.A. v. Αλουμινεξ Λτδ. κ.ά.

(2007)1 ΑΑΔ 991 και Γεώργιος Παπαγεωργίου ν. Λούη Κλάππα (Investments Services Ltd)

(1991)1 ΑΑΔ 24). Ως εκ τούτου, έστω και αν δεν γίνεται ειδική αναφορά σε κάθε μια από τις θέσεις που εισηγήθηκαν οι συνήγοροι των διαδίκων στην αγόρευσή τους, το Δικαστήριο εξέτασε τις θέσεις αυτές και εκφράζονται μέσα από τη διαλεκτική της απόφασης. Να σημειωθεί εξ αρχής, όπως είναι καλά γνωστό από τη νομολογία, (βλ. El Fath Co. For International Trade S.A.E. v. E.D.T. Shipping Ltd κ.ά.

(1992)1 ΑΑΔ 1255, Ν.Α. Theophanous (Matic) Laundries Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2000)3 ΑΑΔ 793 και Hamisi Mwinyi Selmani κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 235/13 και 236/13, ημερομηνίας 05/06/2015), η αγόρευση δικηγόρου δεν αποτελεί παραδεκτή μέθοδο για εισαγωγή μαρτυρίας και δεν μπορεί να συμπληρώσει τα όποια κενά υπάρχουν στη μαρτυρία. Να αναφέρω ότι, όσον αφορά την εξ ακοής μαρτυρία, η οποία σχεδόν αφορά όλα τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν, εκτός των τεκμηρίων 29-39, τα οποία κατατέθηκαν εκ συμφώνου ως προς το αληθές του περιεχομένου τους και πλην αυτών που ουσιαστικά το περιεχόμενο τους αποτέλεσε μέρος των παραδεκτών ή κοινού τόπου γεγονότων, που η κατάθεσή τους έγινε υπό τις πρόνοιες του άρθρου 26

(1)του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.9, να λεχθεί ότι τέτοια μαρτυρία δεν απορρίπτεται εκ μόνου του λόγου ότι είναι εξ ακοής ούτε και γίνεται αυτόματα αποδεκτή για το αληθές του περιεχομένου της. Η βαρύτητα που θα προσδοθεί, εξαρτάται από τους παράγοντες που προσδιορίζονται στο άρθρο 27

(1)και

(2)του Κεφ. 9. Ως εκ τούτου, όπως θα διαφανεί κατωτέρω, έχοντας υπόψη την υπόθεση Φίλιππος Γιαπατός ν. Μαρίας Σάββα κ.ά.

(2010)1 ΑΑΔ 1324 και Κυριακή Κολάνη άλλως Κίκα Κολάνη ν. Δημήτρη Ταμπούρα

(2010)1 ΑΑΔ 1108, η αναφερθείσα εξ ακοής μαρτυρία εξετάζεται και σχολιάζεται ως προς την αποδοχή της ή μη σε άλλο μέρος της απόφασης, κατωτέρω. Στην υπόθεση C & A Pelekanos Associates Limited ν. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 ΑΑΔ 1273 λέχθηκαν τα εξής: «Η αξιολόγηση προφορικής μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Η εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο, αγαθή ή δυσμενής είναι παράγων εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας. Ο τελευταίος είναι όρος πολυσήμαντος. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, οι αντιδράσεις του, κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες, ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του ή η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των σημείων που μόνο ο πρωτόδικος δικαστής που τον είδε και τον άκουσε μπορεί να παρατηρήσει. Και στη συνέχεια να τα χρησιμοποιήσει υπό το πρίσμα της πείρας που διαθέτει και της γνώσης του της ανθρώπινης φύσης για να εκτελέσει το πιο σημαντικό και δυσκολότερο ίσως καθήκον του, την εύρεση της αλήθειας (βλ. Παναγιώτου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφεση 6739, ημερ. 27.03.2000). » Από τα πιο πάνω, έκδηλα και αβίαστα, συνάγεται ότι το έργο της αξιολόγησης της μαρτυρίας από το Δικαστήριο είναι η πιο σημαντική έκφανση της δικαστικής κρίσης, η οποία δεν εξαντλείται μόνο στην επισήμανση των τυχόν αντιφάσεων ή παραλείψεων και αδυναμιών, αλλά επεκτείνεται σε γενικότερη θεώρηση της μαρτυρίας όπως εκδηλώνεται, διαφαίνεται και εξελίσσεται στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Η μαρτυρία εξετάζεται στο σύνολό της και όχι αποσπασματικά και ανεξάρτητα η μια από την άλλη (βλ. Mossa (Mussa) Mohammed Mustafa v. Ανδρέα Κακούρη κ.ά.

(2002)1 ΑΑΔ 165). Η λογική του πράγματος, δηλαδή των ουσιωδών πραγματικών γεγονότων που περιβάλλουν και περιστοιχίζουν όλη την έκταση της διαφοράς, μπορεί να εξαχθεί από τη σύγκριση, σύγκλιση και την αντιπαραβολή όλου του φάσματος της μαρτυρίας, όπως αυτή έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από τη σκοπιά που κάθε ένας μάρτυρας έχει αντιληφθεί τα γεγονότα, στο βαθμό που έχει εμπλακεί άμεσα ή έμμεσα (βλ. Mossa (Mussa) Mohammed Mustafa v. Ανδρέα Κακούρη κ.ά., ανωτέρω), σε άμεση συσχέτιση βέβαια, αν θα ληφθεί υπόψη ή όχι, με τους ισχυρισμούς και θέσεις όπως αυτές προβάλλονται στη δικογραφία, αφού μαρτυρία που δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη (βλ. Κούλλα Αντώνη Κουκούνη κ.ά. ν. A.N. Stasis Estates Co Ltd κ.ά.

(2006)1 ΑΑΔ 489 και Σοφοκλής Σοφοκλέους ν. Κυριακής Τσεσμελογλου

(2006)1 ΑΑΔ 1153). Στην υπόθεση Νικόλας άλλως Νίκος Γεωργίου Σφυρή ν. Ανδρέα Πολυκάρπου

(2005)1 ΑΑΔ 941, αναφέρθηκε ότι τα πρωτόδικα δικαστήρια έχουν την υποχρέωση να αξιολογούν το σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και να προβαίνουν σε διαπιστώσεις πάνω σ' όλα τα αμφισβητούμενα γεγονότα έτσι ώστε η τελική απόφασή τους να περιέχει την απαραίτητη δικαστική κρίση πάνω στα επίδικα θέματα (βλ. Ιωάννης Αλεξάνδρου Χριστοδούλου ν. Κυριάκου Μηνά Αριστοδήμου κ.ά.

(1996)1 ΑΑΔ 552). Ούτε βέβαια, από μόνο του το γεγονός, ότι κάποιος μάρτυρας δεν θυμάται όλα τα γεγονότα ή όλες τις λεπτομέρειες ή μέρος ή κάποιο σημείο της μαρτυρίας του δεν είναι ίδιο με κάποιου άλλου που ενθυμείται καλύτερα τα γεγονότα ή λεπτομέρειες αυτών, καταδεικνύει πρόθεση του μάρτυρα να πει ψέματα (βλ. Βερεγγάρια Π. Παπακόκκινου κ.ά. ν. Σάκη Ν. Κουρέα κ.ά.

(2002)1 ΑΑΔ 1833) ή τον καθιστά ψεύτη ή ότι μέρος της μαρτυρίας του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό όταν σε γενικές γραμμές κρίνεται αξιόπιστος και το μέρος αυτό της μαρτυρίας του συνάδει με το σύνολο της μαρτυρίας. Σε σχέση με τις αντιφάσεις που η μία ή η άλλη πλευρά επισήμανε πρέπει να αναφερθεί ότι αυτές πρέπει να είναι τέτοιες που να δημιουργούν ρήγμα στην υπόθεση. Πρέπει να είναι ουσιαστικής μορφής, δηλαδή να πλήττουν καίρια την αξιοπιστία ενός μάρτυρα ή να φανερώνουν τη διάθεσή του να ψευσθεί. Πρέπει να είναι τέτοιας φύσης και περιεχομένου που να μολύνουν τη μαρτυρία στο βαθμό που να καθίσταται επικίνδυνη η αποδοχή της από το Δικαστήριο (βλ. Όμηρος Σάββα Ομήρου ν. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 98, Χριστάκης Ανδρέου Ανθία ν. Δημοκρατίας (Αρ. 2)

(1999)2 ΑΑΔ 558, Ιωάννα Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 449 και Χρίστος Σ. Νικολάου ν. Δημοκρατίας

(2000)2 ΑΑΔ 390, Κώστας Στρατής ν. Πεντέλης - Εταιρείας Μωσαϊκών Λτδ

(1999)1 ΑΑΔ 1708 και Ανδρέας Ηλία κ.ά. ν. Δημήτρη Σταυρινίδη

(2000)1 ΑΑΔ 874). Αντίθετα, μπορεί να λεχθεί ότι οι μικροαντιφάσεις ενδυναμώνουν την αξιοπιστία των μαρτύρων προβάλλοντας τον φυσικό τρόπο με τον οποίο διατυπώθηκαν τα σχετικά γεγονότα, όπως αυτά υπήρχαν στη μνήμη τους (βλ. Νικόλας άλλως Νίκος Γεωργίου Σφυρή ν. Ανδρέα Πολυκάρπου (ανωτέρω) και Γιαννάκης Ξυδιάς κ.ά. ν. Αστυνομίας

(1993)2 ΑΑΔ 174). Η αποδοχή μέρους μαρτυρίας και η απόρριψη άλλου, ενός μάρτυρα, δεν αποτελεί διάβημα μεμπτό ή αντινομικό. Απεναντίας, το δικαίωμα ανάγεται στην ευχέρεια αξιολόγησης της μαρτυρίας και της δυνατότητας ορθής αποτίμησης της μαρτυρίας από το Δικαστήριο (βλ. Andreas Polidorou Georghiades v. The Police

(1985)2 CLR 56, Costas Kades v. Christakis Nicolaou a.a.

(1986)1 CLR 212, Yiannakis Agapiou v. Annetta Panayiotou

(1988)1 CLR 257, Στέλιος Μιχαήλ ν. Της Αστυνομίας

(1991)2 ΑΑΔ 168, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Τάκη Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207, Ανθούλα Σταύρου Καρεκλά ν. Σωτήρη Κλεάνθους

(1997)1 ΑΑΔ 1199 και Γεώργιος Ιωάννου ν. Γεώργιου Κουννίδη

(1998)1 ΑΑΔ 1215, Mossa (Mussa) Mohammed Mustafa v. Ανδρέα Κακούρη κ.ά. (ανωτέρω) και Αντώνης Γεωργίου Αντωνίου (Μεσίτης) ν. Πολύκαρπου Χρίστου

(2006)1 ΑΑΔ 888). Στην υπόθεση Γεωργία Ι. Γεωργίου Μοσχάτου ν. Λεόντιου Κ. Μοσχάτου

(1999)1 ΑΑΔ 785, και δη στη σελίδα 791, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Κατά κανόνα ο διάδικος θα πρέπει να θέσει στους μάρτυρες της άλλης πλευράς το μέρος της υπόθεσης του που αφορά το συγκεκριμένο μάρτυρα. Αν κατά την αντεξέταση δεν υποβάλει οποιεσδήποτε ερωτήσεις, γενικά θεωρείται ότι αποδέχεται την εκδοχή που θέτει ο μάρτυρας (Browne v. Dunn

(1894)G.R. 67 (H.L.) και R. v. Hart

(1932)23 Cr. APP. R. 202). Στην Αγγλία δεν επιτρέπεται στο διάδικο αυτό να επιτεθεί κατά την τελική του αγόρευση ή να προωθήσει εξηγήσεις, στα σημεία που παρέλειψε να αντεξετάσει σχετικούς μάρτυρες επί του σημείου (βλ. επίσης Phipson on Evidence, 13η έκδοση, παράγραφος 33-69)». Στην υπόθεση Ελληνική Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ν. Ε.Τ. Autospares Enterprises Ltd κ.ά.

(1998)1 ΑΑΔ 843, αναφέρθηκε ότι ισχυρισμοί στην Έκθεση Απαίτησης οι οποίοι αντικρούονται στην Υπεράσπιση δεν αποδεικνύονται από το γεγονός και μόνο της μη αντεξέτασης μάρτυρα, ο οποίος στη μαρτυρία του δεν αναφέρθηκε σ' αυτούς. Είναι αναγκαία και η θετική μαρτυρία του διάδικου, ο οποίος προέβηκε στους εν λόγω ισχυρισμούς στα δικόγραφα. Στην υπόθεση Philippou General Bonded Warehouse Ltd v. Κώστα Νικολαΐδη

(2006)1 ΑΑΔ 1057, 1060, 1061, με αναφορά στις υποθέσεις A.C.T. Textiles Ltd v. Georghios Zodhiatis

(1986)1 CLR 89 και Adidas v. The Jonitexo Limited

(1987)1 CLR 383, ειπώθηκε ότι εκεί που ένας μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του, παρέχει στο Δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του στο σημείο που δεν αντεξετάστηκε. Στο σημείο αυτό θεωρώ ορθό να αναφερθεί ότι όσον αφορά τα Τεκμήρια 1-14 και 16-26, έχοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, ενόψει και της μη αμφισβήτησης τους ή μη προσκόμισης αντίθετης μαρτυρίας αποδίδεται βαρύτητα σ' αυτά όπως αυτή διαφαίνεται στη συνέχεια της απόφασης. O ενάγοντας, ο οποίος γεννήθηκε στις 20/11/1963, ηλικίας 44 ετών κατά την ημέρα του ατυχήματος, υγιής, εργαζόμενος, με μισθό €1400 μηνιαίως, δραστήριος και νυμφευμένος με δύο παιδιά, κλήθηκε ως έφεδρος στρατιώτης, με φύλλο ατομικής πρόσκλησης, Τεκμήριο 4, να παρουσιαστεί, στις 21/9/07 στο τάγμα πεζικού 201/4ος λόχος, που εδρεύει στο στρατόπεδο «Σ. Ροτσίδης» στο χωριό Αγίους Τριμιθιάς, για διήμερη στρατιωτική άσκηση, φέροντας μαζί του και το στρατιωτικό τυφέκιο τύπου G3 που του έδωσε η Εθνική Φρουρά, όπως και έπραξε. Η στρατοπέδευση έγινε σε περιοχή μεταξύ των Δασικών Βιομηχανιών Κύπρου στην Κοκκινοτριμιθιά και του χωριού Δένεια, όπου και διανυκτέρευσαν σε σκηνές στις 21/9/07. Κατά την πρώτη ημέρα, δηλαδή, στις 21/9/07, ως εθελοντής, έλαβε μέρος στις δύο προασκήσεις, οι οποίες έγιναν χωρίς την χρήση αβολίδοτων φυσιγγίων, μεταξύ των ωρών 15:00 - 17:00, οι οποίες είχαν σκοπό την γενική εκπαίδευση, για το πώς θα γινόταν ο ακροβολισμός των ομάδων και η ανάβαση του υψώματος με άλματα 50 μέτρων και συνίστατο σε άσκηση πυρ και κίνηση (επίθεση Διμοιρίας) η οποία θα πραγματοποιείτο την επόμενη με αβολίδοτα φυσίγγια. Στις 22/9/07, στο χώρο στρατοπέδευσης, ο λοχαγός Δημήτρης Θωμά, Μ.Υ.2, έδωσε από δέκα

(10)αβολίδοτα φυσίγγια σε κάθε ένα έφεδρο, τα οποία ο ενάγοντας τοποθέτησε στην γεμιστήρα του όπλου, ως οι οδηγίες, κατά τον ισχυρισμό του, ενώ έδωσε οδηγίες, σε άλλο αξιωματικό να αφαιρέσει τον φλογοκρύπτη από τα όπλα των εφέδρων και να τοποθετήσει πώμα αβολίδοτων φυσιγγίων, ο οποίος έτσι και έπραξε, κατά τον ισχυρισμό του ενάγοντα. Κατά τον ενάγοντα ήταν η πρώτη φορά που του δόθηκε πώμα αβολίδοτων φυσιγγίων, αφού δεν είχε συναντήσει τούτο σε άλλες ασκήσεις και όπως ενημερώθηκε, σε μεταγενέστερο στάδιο, χρησιμεύει στο να μην χρειάζεται να οπλίσει κάποιος το όπλο για να πυροβολήσει. Σε κανένα δε χρονικό σημείο της άσκησής ή της προάσκησης, όπως ήταν ο ισχυρισμός του ενάγοντα και του Μ.Ε.3, αναφέρθηκε οτιδήποτε συγκεκριμένο, όπως οδηγίες χρήσης ή μέτρα ασφαλείας, σχετικά με τα αβολίδοτα φυσίγγια, πέραν από την γενική αναφορά να προσέχετε του εαυτούς σας και τους δίπλα σας. Επί τούτου είναι και το κύριο σημείο διαφοράς και αντιπαράθεσης, αφού οι Μ.Υ.1 και 2, που ήταν ο μεν πρώτος διοικητής της μονάδας, ο δε δεύτερος διαιτητής στην άσκηση, ανάφεραν ότι εξηγήθηκαν πλήρως οι κίνδυνοι και τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να λάβει κάθε έφεδρος που λάμβανε μέρος στην άσκηση. Για την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου επί αυτού του θέματος από τη μια και την άλλη πλευρά το Δικαστήριο θα επανέλθει. Το Δικαστήριο συνεχίζει με την εξιστόρηση των γεγονότων που διαδραματίστηκαν, από τη στιγμή και μετά που μετέβησαν με τα πόδια οι εφέδροι στο χώρο που θα πραγματοποιείτο η άσκηση, που ήταν σχετικά μακρυά από το χώρο της άσκησης, κατά τον ενάγοντα. Αφού ξεκίνησε η άσκηση περί τις 10:00 π.μ., κατά την εξέλιξη της και αφού έγιναν δύο άλματα, περί ώρα 10:30, ο διμοιρίτης έδωσε το παράγγελμα για ακροβολισμό, ενώ ρίχτηκαν και καπνογόνα για κάλυψη. Όταν δόθηκε το παράγγελμα για το άλμα των 50 μέτρων, στην προσπάθεια του να λάβει θέση μάχης, όπως έπεσε στο ανώμαλο (οργωμένο) έδαφος του υψώματος και ενώ η ορατότητα ήταν μειωμένη από τα καπνογόνα, κατά τον ενάγοντα, με το δάκτυλο στη σκανδάλη του όπλου, όπως ήταν οι οδηγίες, για να πυροβολήσουν για κάλυψη της άλλης ομάδας, εκπυρσοκρότησε το όπλο του, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί στον δεξιό του οφθαλμό, από τον κάλυκα του φυσιγγίου ο οποίος απορρίφθηκε από το όπλο. Ένοιωσε έντονο πόνο και ο δεξιός του οφθαλμός θόλωσε. Μέλη της τρίτης ομάδας, που ακολουθούσαν, τον προέτρεψαν να πάει στο λοχαγό, που ήταν 50-100 μέτρα πιο πέρα. Αφού κινήθηκε προς τον λοχαγό ο τελευταίος τον είδε και πήγε κοντά του, οπότε του ανέφερε τι συνέβη. Στο χώρο της άσκησης, αλλά και της στρατοπέδευσης δεν υπήρχε ιατρός ή νοσοκόμος ή ασθενοφόρο. Ο λοχαγός που αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα του τραυματισμού επικοινώνησε τηλεφωνικά με το διοικητή του τάγματος ο οποίος έστειλε το δικπλοκάμπινο του, αφού έγινε κάποιο μπέρδεμα, για να τον μεταφέρει στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, (στο εξής Γ.Ν.Λ.) όπως αποφασίστηκε μαζί με τον ιατρό που επικοινώνησε ο λοχαγός. Στο δρόμο προς το Γ.Ν.Λ. από τους έντονους πόνους άρχισε να χάνει τις αισθήσεις του ενώ ο οφθαλμός του άρχισε να αιμορραγεί. Στο Γ.Ν.Λ. αφού εξέτασαν τον ενάγοντα παραπέμφθηκε στο Μακάριο Νοσοκομείο, όπου και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο και δη στην οφθαλμολογική κλινική, όπου και του έγινε χειρουργική επέμβαση και κρατήθηκε κλινήρης μέχρι τις 2/10/07, Τεκμήριο

1. Διαπιστώθηκε επίσης αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και του γνωστοποιήθηκε ότι θα έπρεπε να υποβληθεί σε νέα χειρουργική επέμβαση για επικόλληση του αμφιβληστροειδούς ή αλλιώς επέμβαση υαλοειδεκτομής, μετά που θα έδενε η ραφή του τραύματος και έκλεινε η πληγή, η οποία όμως δεν μπορούσε να γίνει στην οφθαλμολογική κλινική του Μακαρίου Νοσοκομείου, όπως τον ενημέρωσαν, Τεκμήριο
2. Έτσι στις 3/10/07 παραπέμφθηκε σε ιδιωτική κλινική και δη στον δρ. Θεόδωρο Ποταμίτη, ο οποίος, στις 4/10/07, πραγματοποίησε την εν λόγω επέμβαση, Τεκμήριο 7, ο οποίος συνέταξε ιατρικό σημείωμα για τον τραυματισμό του ενάγοντα, Τεκμήριο
3. Ένεκα του τραυματισμού του, του χορηγήθηκε άδεια ασθενείας από το Μακάριο Νοσοκομείο από 22/9/07 - 30/11/07, Τεκμήριο 9 και άδεια απουσίας από τον δρ. Θεόδωρο Ποταμίτη από 1/12/07 - 31/12/07, Τεκμήριο 10 και από 12/2/08 μέχρι 15/2/08, Τεκμήριο
4. Στις 22/5/08 υποβλήθηκε σε νέα επέμβαση με σκοπό την αφαίρεση ελαίων σιλικόνης του οφθαλμού για να τοποθετηθεί φακός, ως το παραπεμπτικό σημείωμα Τεκμήριο 12, για την οποία έλαβε άδεια απουσίας από 23/6/08 - 31/7/08, Τεκμήριο
5. Προφανώς όμως και από τις 22/5/08 εώς 22/6/08, ως καταδεικνύεται από το Τεκμήριο 19, αφού γι' αυτή την περίοδο έλαβε επίδομα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Σύμφωνα δε με το πιστοποιητικό ημερομηνίας 2/6/08, η όραση του δεξιού οφθαλμού του ενάγοντα είναι 10%, Τεκμήριο
6. Τούτο έγινε και παραδεκτό γεγονός. Όλα τα έξοδα των επεμβάσεων στις οποίες υποβλήθηκε ο ενάγοντας καταβλήθηκαν από την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ ο ίδιος κατέβαλε το ποσό των €50 για ιατρική εξέταση ημερομηνίας 11/9/09 στον δρ. Θεόδωρο Ποταμίτη, Τεκμήριο 15, το ποσό των €140 για γυαλιά μυωπίας, Τεκμήριο 16 και το ποσό των €78.18 σεντ για φάρμακα, Τεκμήριο
7. Ο ενάγοντας επέστρεψε στην εργασία του την 1/1/08, αλλά τα καθήκοντα του περιορίστηκαν, ένεκα της μειωμένης στο 10% της όρασης του στον δεξιό οφθαλμό, με αποτέλεσμα να μην οδηγεί πλέον φορτηγό σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και έχασε την επαγγελματική άδεια οδηγού φορτηγού, όπως και να μην συμπεριφέρεται και να ενεργεί όπως πριν, ενώ τα παιδιά του τον στερήθηκαν για ένα σοβαρό χρονικό διάστημα σε διάφορες εκδηλώσεις που προέβαιναν μαζί. Επί πλέον στερήθηκε διαφόρων απολαύσεων, όπως αυτές περιγράφονται στη μαρτυρία του, δεν μπορούσε να οδηγήσει για χρονικό διάστημα πέρα του ενός έτους, με συνέπεια να αναλάβει όλες τις μετακινήσεις του η σύζυγος του ή άλλοι συγγενείς, υπέστη ταλαιπωρία και η ψυχολογική του κατάσταση έφτασε μέχρι τα όρια της κατάθλιψης. Κατά το διάστημα που δεν εργαζόταν λάμβανε πληρωμή από το ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ως φαίνεται από τα Τεκμήρια 18 και 19, τα οποία αναφέρονται σε συγκεκριμένες περιόδους, ενώ κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 25 και 26 Αναλυτικές καταστάσεις αποδοχών του κατά τα έτη 2007 και 2008 αντίστοιχα. Ακόμα παρέδωσε όλο το στρατιωτικό υλικό, που είχε χρεωθεί, στην Εθνική Φρουρά, Τεκμήριο 20, αν και καλείτο ως έφεδρος, παρά τη γνωμάτευση για μείωση της όρασης του, Τεκμήριο
8. Επίσης αν και ο δικηγόρος του ζήτησε με επιστολή ημερομηνίας 16/1/08 τον ανακριτικό φάκελο από το Υπουργείο Άμυνας, Τεκμήριο 22, το Υπουργείο Άμυνας απάντησε αρνητικά με επιστολή του ημερομηνίας 23/5/08, Τεκμήριο
9. Περαιτέρω για την κατάσταση του, από την εισαγωγή του στις 22/9/2007 μέχρι τις 2/10/07 που έλαβε εξιτήριο από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας αλλά και σχετική αναφορά από βεβαίωση του Δρ. Θ. Ποταμίτη, καταγράφεται στην ιατρική βεβαίωση της Α. Σπαστρή, χειρούργος οφθαλμίατρος, Τεκμήριο
10. Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκε ως Τεκμήριο 27 η κατάθεση του η οποία λήφθηκε κατά την ανάκριση που διεξήχθηκε από την Εθνική Φρουρά, ενώ κατά τη μαρτυρία του Μ.Ε.4 κατατέθηκε, ως Τεκμήριο 28, η Πάγια Διαταγή 3-6/2003, περί Πεδίων Βολής και Ασκήσεων και Διαδικασιών Εκτελέσεως Βολών της Εθνικής Φρουράς, Δεκεμβρίου 2003, η οποία ισχύει μέχρι σήμερα. Εκ συμφώνου ως προς το αληθές του περιεχομένου τους, κατατέθηκαν, ως Τεκμήριο 29 Εξάφυλλο Ιατρικού Φακέλου, ως Τεκμήριο 30 ιατρική βεβαίωση, η οποία είναι η ίδια με το Τεκμήριο 24, ως Τεκμήριο 31 ιδιόχειρες σημειώσεις για την εξέταση και το ιατρικό ιστορικό του ενάγοντα μετά το συμβάν και την εισαγωγή του στις 22/9/2007 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, ως Τεκμήριο 32, σημειώσεις του Δρος Ποταμίτη, ως Τεκμήριο 33, έντυπο εισαγωγής και δελτίο αναφοράς νοσηλείας, αποτελούμενο από 6 σελίδες, ως Τεκμήριο 34, η συστηματική θεραπεία με ενσταλάξεις κολλυρίων, αποτελούμενη από 6 σελίδες, ως Τεκμήριο 35 έντυπο λήψης θερμοκρασίας, ως Τεκμήριο 36 ιατρική ακτινολογική εξέταση αποτελούμενη από 36 σελίδες, ως Τεκμήριο 37 έντυπο εισαγωγής στο τμήμα ατυχημάτων και επειγόντων περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ως Τεκμήριο 38 έντυπο εισαγωγής στο Μακάριο Νοσοκομείο και ως Τεκμήριο 39 δελτίο χορήγησης φαρμάκων αποτελούμενο από 6 φύλλα. Από την άλλη η εναγόμενη με την μαρτυρία που προσκόμισε, ήτοι του Στέλιου Κυριάκου, Μ.Υ.1, αντισυνταγματάρχη και Διοικητή, τότε, της μονάδας και του Δημήτρη Θωμά, λοχαγού, τότε και διαιτητή της άσκησης στις 22/9/07, προώθησε τη θέση ότι δόθηκαν συγκεκριμένες οδηγίες για την ασφάλεια των εφέδρων πριν από την άσκηση στις 22/9/2007 και το ατύχημα επεσυνέβη εξ' υπαιτιότητας του ενάγοντα, για το οποίο δεν έχει καμιά ευθύνη η εναγόμενη. Ο δικηγόρος του ενάγοντα στην αγόρευση του, αφού αναφέρθηκε ότι έγινε παραδεκτό γεγονός ότι η όραση στον δεξιό οφθαλμό του ενάγοντα είναι 10% και ότι δεν προωθήθηκε ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι η καθυστέρηση στην μεταφορά του στο Νοσοκομείο ή η μη άμεση ιατρική περίθαλψη του συνέβαλαν στην απώλεια της όρασης του δεξιού οφθαλμού του κατά 90%, εισηγήθηκε, με αναφορά στη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι το επίδικο ατύχημα έγινε ενώ ο ενάγοντας ήταν σε διατεταγμένη υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά και ο τραυματισμός στον δεξιό οφθαλμό του ενάγοντα κατ' αυτή, όπως δεν αμφισβητήθηκαν οι ειδικές ζημιές του και οι προσωπικές περιστάσεις του, ενώ καταδείχθηκε από τη μαρτυρία του ενάγοντα και των Μ.Ε.2 και Μ.Ε.3 ότι τόσο κατά την προάσκηση στις 21/9/07, όσο και πριν την άσκηση στις 22/9/07, δεν έγινε εκπαίδευση για τη χρήση του στρατιωτικού τυφέκιου G3 με ενσωματωμένο το πώμα αυτόματης όπλισης, με αβολίδοτα φυσίγγια, στη θέση του φλογοκρύπτη που αφαιρέθηκε, αλλά ούτε ενημερώθηκαν για τους κινδύνους απ' αυτό και τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να λαμβάνουν, είτε, κατά την προάσκηση είτε πριν την άσκηση. Επί πλέον, άφησε να νοηθεί, αφού δεν υπήρξε ξεκάθαρη εισήγηση, ότι στο επίδικο συμβάν συνέβαλε η μορφολογία του εδάφους, ήτοι ανώμαλο έδαφος, που έγινε η άσκηση στις 22/9/07, η ρίψη καπνογόνων, το άλμα των 50 μέτρων, κατά τον ισχυρισμό του ενάγοντα και η μη ύπαρξη ιατρού στο χώρο της άσκησης. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην πάγια διαταγή 3-6/2003, Τεκμήριο 28, που κατά τη θέση του δεν τηρήθηκε από τους ως άνω αξιωματικούς της Εθνικής Φρουράς. Τέλος με αναφορά στη νομοθεσία και στη νομολογία ζήτησε από το Δικαστήριο να κρίνει υπεύθυνη για τον τραυματισμό του ενάγοντα την εναγομένη επιδικάζοντας υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης συγκεκριμένες ειδικές αποζημιώσεις καθώς και γενικές αποζημιώσεις. Από την άλλη η συνήγορος της εναγομένης, αφού αναφέρθηκε στην δικογραφία, στη συνέχεια έκανε αναφορά στην μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην κατάθεση του ενάγοντα, Τεκμήριο 27, κατά την ανάκριση που έκανε η Εθνική Φρουρά για τις συνθήκες του ατυχήματος, η οποία, κατά την έκφραση της, αποτελεί τη λυδία λίθο, για την αξιοπιστία του ενάγοντα, ζητώντας να κριθεί αναξιόπιστος, ενώ δεν εισηγήθηκε το ίδιο για τον Μ.Ε.2, του οποίου την μαρτυρία θεωρεί ότι δεν πρόσφερε οτιδήποτε στον ενάγοντα, ενώ σε κάποια σημεία δεν υπήρχε σύμπνοια με την μαρτυρία του ενάγοντα. Σε σχέση με τον Μ.Ε.3 εισηγήθηκε ότι αυτός έδωσε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου ορμώμενος από φιλικά κίνητρα, ενώ σε ό,τι αφορά τον Μ.Ε.4 φαίνεται να στηρίζεται επί της μαρτυρίας του για προώθηση δικών της θέσεων. Για τους Μ.Υ.1 και 2 ζήτησε όπως αυτοί κριθούν αξιόπιστοι, αφού προηγουμένως έκανε επίκληση σχετικών αναφορών από τη μαρτυρία τους, με σκοπό από τη μια να καταδείξει την σταθερότητα τους, τη συνέπεια τους και την προσήλωση τους στην αλήθεια και από την άλλη να καταρρίψει τη μαρτυρία που πρόσφερε ο ενάγοντας. Τέλος αφού αναφέρθηκε στη νομική πτυχή της υπόθεσης, με επίκληση σχετικής νομολογίας, ζήτησε όπως το Δικαστήριο κρίνει ότι η εναγομένη δεν έχει καμιά ευθύνη για το ατυχές συμβάν. Εάν όμως ήθελε κρίνει ότι υπέχει ευθύνη τότε συντρέχουσα ευθύνη έχει και ο ενάγοντας ο οποίος όφειλε να κρατά με τον ορθό τρόπο το τυφέκιο του G3, ως μέτρο αυτοπροστασίας. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας εμπεριέχεται στο άρθρο 51 εδάφιο 1 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο έχει ως ακολούθως: «Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια». Τα ουσιαστικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή για αμέλεια είναι τα ακόλουθα τρία:

(1)αμελής πράξη ή παράλειψη,

(2)υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και

(3)πρόκληση ζημιάς. Ο Εναγόμενος για να υπέχει ευθύνη πληρωμής αποζημιώσεων για το αστικό αδίκημα της αμέλειας πρέπει να αποδειχθεί ότι: (α) απέτυχε να επιδείξει επιμέλεια, (β) υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και (γ) η αποτυχία του να επιδείξει επιμέλεια ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. Κατά την άποψη του Δικαστηρίου τα πράγματα είναι απλά. Ο ενάγοντας, ηλικίας 44 ετών κατά την ημερομηνία του ατυχήματος στις 22/9/07, είχε υπηρετήσει την στρατιωτική, υποχρεωτική, υπηρεσία του στην Εθνική Φρουρά, δυνάμει της κύμαινης νομοθεσίας, όταν ήταν ηλικίας 18 ετών μέχρι την ηλικία των 20 ετών, σύμφωνα με τη μαρτυρία του κατά την αντεξέταση του, στην οποία συμφώνησε σε υποβολή της δικηγόρου της εναγομένης ότι ολοκλήρωσε την στρατιωτική του θητεία στις 4/10/1984, έχοντας την ειδικότητα του τυφεκιοφόρου. Έκτοτε καλείτο ως έφεδρος στρατιώτης για υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά σε τακτά χρονικά διαστήματα, άσχετα του χρόνου που μεσολαβούσε από την μια παρουσία στην άλλη, αλλά τουλάχιστον μια φορά σε άσκηση κάθε έτος, εκ των οποίων ασκήσεων 3-4 με αβολίδοτα φυσίγγια, ως η δική του μαρτυρία, μέχρι την ημέρα του συμβάντος, έχοντας στην οικία του στρατιωτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου στρατιωτικού τυφεκίου G3, τον οποίο εξοπλισμό παρέδωσε στην Εθνική Φρουρά μετά το ατύχημα. Η υπηρεσία του στην Εθνική Φρουρά, ως κληρωτός, όπως και κάθε άλλου κληρωτού, ως η μαρτυρία από τους Μ.Υ.1 και 2, συμπεριλάμβανε εκπαίδευση, ασκήσεις και βολές. Τούτο συνεπάγεται και τη χρήση στρατιωτικού τυφεκίου. Η υπηρεσία του ενάγοντα, ως κληρωτός, τερματίστηκε μεν, στις 4/10/1984, ως αναφέρθηκε ανωτέρω, αλλά συνέχισε δε ως έφεδρος, όπως και ο ίδιος ο ενάγοντας ανέφερε στη μαρτυρία του. Η παράδοση από την Εθνική Φρουρά και η κατοχή του τυφεκίου G3 από τον ενάγοντα εμπερικλείει, χωρίς άλλο, γνώση για την χρήση του και δη τη σωστή χρήση του, όπως άλλωστε ανάφερε ο ενάγοντας κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του, λέγοντας ότι έκανε 3-4 ασκήσεις με αβολίδοτα φυσίγγια, γιατί διαφορετικά η Εθνική Φρουρά δεν θα ενεπιστεύετο στον ενάγοντα την κατοχή του τυφεκίου G

1. Αν και στις λεπτομέρειες αμελείας που καταγράφονται στην παρ. 11(Α)(Β)(Γ) και (Δ) της Έκθεσης Απαιτήσεως δεν αναφέρεται η μη εκπαίδευση του ενάγοντα, εν τούτοις το Δικαστήριο θα εξετάσει και αυτό το θέμα, ως μέρος της μη λήψης μέτρων ασφαλείας πριν την έναρξη της άσκησης στις 22/9/
2. Ο ισχυρισμός ότι δεν έτυχε εκπαίδευσης κατά την προάσκηση ή πριν την άσκηση στις 22/9/07 είναι άνευ σημασίας, αφού έτυχε εκπαίδευσης κατά την υπηρεσία του ως κληρωτός στην Εθνική Φρουρά και έλαβε την ειδικότητα του τυφεκιοφόρου, όπως ο ίδιος ανέφερε στη μαρτυρία του, ενώ ακολούθως συνέχισε ως έφεδρος και κατείχε τυφέκιο G3 με το οποίο εκτέλεσε βολές σε 3-4 ασκήσεις με αβολίδοτα φυσίγγια, ως η δική του μαρτυρία, και ως εκ τούτου εξάγεται αβίαστα ότι έτυχε εκπαίδευσης. Ακόμη οι Μ.Υ.1 και 2 ανέφεραν στη μαρτυρία τους ότι έφεδροι έκαναν βολές. Αυτός ο ισχυρισμός δεν αμφισβητήθηκε από τον ενάγοντα. Βολές δε έκανε ο ενάγοντας και όταν ήταν κληρωτός και επομένως γνώριζε τη χρήση και τον ορθό τρόπο με τον οποίο κρατά κάποιος το τυφέκιο. Άλλωστε ο ενάγοντας στην αντεξέταση του είπε ότι στην άσκηση ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ 2006 έκαναν χρήση αβολίδωτων φυσιγγίων αλλά όπλιζαν το τυφέκιο τους πριν πυροβολήσουν. Επομένως καμιά εκπαίδευση δεν χρειαζόταν κατά την προάσκηση στις 21/9/07 ή πριν την άσκηση στις 22/9/07, όσον αφορά τη χρήση και τον τρόπο που κρατά κάποιος το όπλο, αφού η μόνη διαφορά που έχουν τα αβολίδοτα φυσίγγια με τα κανονικά φυσίγγια είναι ότι δεν φέρουν βολίδα. Η αφαίρεση του φλογοκρύπτη και η τοποθέτηση του πώματος αβολίδωτων φυσιγγίων, η οποία έγινε από κάθε έφεδρο στο δικό του όπλο και όχι από κάποιο αξιωματικό, σε όλα τα όπλα των εφέδρων, ως ήταν ο ισχυρισμός του ενάγοντα, γιατί δεν βρίσκω λογικό τον ισχυρισμό αυτό ένεκα του απλού τρόπου αλλαγής του φλογοκρύπτη με πώμα αβολίδοτων φυσιγγίων, ουδεμία σημασία έχει, ως προς το ζήτημα της ευθύνης, για το ατύχημα, αφού η χρησιμότητα του πώματος είναι η αυτόματη επανόπληση του τυφεκίου G3 για να μη χρειάζεται να οπλίσει το τυφέκιο G3 o χρήστης του. Άνευ σημασίας, για το θέμα της ευθύνης, για το ατύχημα, είναι και η μη παρουσία ιατρού στο χώρο της άσκησης, αφού καμιά βοήθεια δεν θα μπορούσε να του προσφέρει, ένεκα της ειδικής βλάβης στον οφθαλμό του, η οποία χρειαζόταν αντιμετώπισης από ειδικό ιατρό. Άλλωστε ουδεμία μαρτυρία παρουσιάστηκε που να συνδέει τη συνέπεια του τραυματισμού με την μη παρουσία ιατρού στο χώρο της άσκησης. Άνευ σημασίας, για το ζήτημα της ευθύνης, για το ατύχημα, είναι η ρίψη καπνογόνων, που όντως έγινε, αφού στη μαρτυρία του ο ενάγοντας, έστω και αν έκανε αναφορά σε μειωμένη ορατότητα, δεν ανέφερε ότι ένεκα των καπνογόνων δεν έβλεπε να προχωρήσει μπροστά ή δεν διέκρινε το έδαφος στο οποίο κινείτο και σκόνταψε κάπου και έπεσε. Απεναντίας, όπως είπε, όταν εθελούσια έπεσε στο έδαφος για να λάβει θέση βολής, για να καλύψει την άλλη ομάδα που θα κινείτο προς τα εμπρός, τότε εκπυρσοκρότησε το τυφέκιο του G
3. Ούτε το οργωμένο χωράφι με δέντρα, το οποίο περπάτησαν, αναγνώρισαν και εξάτασαν στις 21/9/07, συνέτεινε στο ατύχημα, αφού ο ενάγοντας σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ανάφερε ότι σκόνταψε ή έχασε την ισορροπία του εξ' αιτίας του οργωμένου χωραφιού με δέντρα, τα οποία δέντρα βεβαίως δεν συνέβαλαν με κανένα τρόπο στο ατύχημα. Ούτε η απόσταση του άλματος που έκανε η κάθε ομάδα, κατά την κίνηση προς τα εμπρός, η οποία αποτέλεσε σημείο τριβής και αντιπαράθεσης, αφού ο ενάγοντας ανέφερε ότι ήταν 50 μέτρα, ενώ οι Μ.Υ.1 και 2 μέχρι 30 μέτρα , συνέβαλε στο ατύχημα, καθότι σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ο ενάγοντας ανέφερε ότι κουράστηκε και έπεσε στο έδαφος. Τέλος άνευ σημασίας για την ευθύνη για το ατύχημα είναι και το αν δόθηκαν τα αβολίδοτα φυσίγγια στο χώρο στρατοπέδου ή στο χώρο της άσκησης όπως και η μη διακοπή της άσκησης και η μη άφεση του τυφεκίου στο χώρο της άσκησης μέχρι να έρθει πυροτεχνουργός για να το παραλάβει και να το εξετάσει, αφού κανένα στοιχείο και καμιά μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε που να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπήρχε βλάβη στο τυφέκιο G3 ή αστοχιά ή βλάβη του αβολίδοτου φυσιγγίου, αν λάβει κανείς υπόψη ότι είχαν γίνει δύο άλλα άλματα και λογικά είχε προβεί ξανά σε βολή. Ουσιαστικά από τις λεπτομέρειες αμελείας και/ή παράβαση καθήκοντος της εναγομένης που περιγράφονται στην Παρ. 11(Α)(Β)(Γ) και (Δ) της Έκθεσης Απαιτήσεως, αυτές, για το θέμα της ευθύνης, για το ατύχημα, περιορίζονται στην παρ. 11(Α) και (Β), που συνίστανται στην μη πλήρη ενημέρωση για τα μέτρα ασφαλείας κατά την προάσκηση και μετακίνηση και μη λήψη μέτρων ασφαλείας κατά την άσκηση. Επί τούτου έγκειται η σημασία της αξιοπιστίας ή της αναξιοπιστίας του ενάγοντα, ο οποίος κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του, η οποία εμπεριέχεται στη γραπτή δήλωση - κατάθεση του και την προφορική μαρτυρία του, ανέφερε ότι οι μόνες οδηγίες που δόθηκαν από τον Μ.Υ.2 ήταν «να προσέχετε τον εαυτό σας και τον δίπλα σας», που υποστηρίχθηκε από τον Μ.Ε.
4. Βεβαίως όμως και της υπόλοιπης μαρτυρίας. Από την κατάθεση του ενάγοντα, ημερομηνίας 16/10/07, στα πλαίσια ανάκρισης από την Εθνική Φρουρά, Τεκμήριο 27, δηλαδή εικοσιτέσσερεις

(24)ημέρες μετά το συμβάν, η οποία σύμφωνα με τη μαρτυρία του δόθηκε απ' αυτόν στην οικία του σε αξιωματικό της Εθνικής Φρουράς, παρατηρεί το Δικαστήριο ότι, ο ενάγοντας ανέφερε ότι (α) ο Μ.Υ.2 τους έδωσε οδηγίες για τα μέτρα ασφαλείας για τη χρήση αβολίδοτων φυσιγγίων, (β) να έχουν ασφαλισμένα τα όπλα, (γ) να προσέχουν τους εαυτούς και τους δίπλα τους, (δ) την ίδια άσκηση εκτέλεσε και στην άσκηση ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ 2006 και γνώριζε τη χρήση αβολίδοτων φυσιγγίων, (ε) πρώτη φορά έκανε χρήση πώματος αβολίδοτων φυσιγγίων, αλλά γνώριζε ότι η χρήση του προκαλεί την αυτόματη επαναγέμιση του όπλου, (στ) πέφτοντας, με ενθουσιασμό, στο έδαφος, το όπλο τοποθετήθηκε στραβά με την ωπή απόρριψης των κάλυκων να βλέπει προς τον οφθαλμό του και (ζ) επειδή όλα έγιναν στιγμιαία να μην μπορεί να γνωρίζει κατά πόσο το όπλο πυροδότησε μόνο του ή πέφτοντας στο έδαφος πάτησε αυτός κατά λάθος την σκανδάλη. Συγκρίνοντας τις πιο πάνω αναφορές από την κατάθεση του στην Εθνική Φρουρά, με την γραπτή και προφορική μαρτυρία του που έδωσε ενώπιον του Δικαστηρίου διαπιστώνεται ότι αυτές διαφέρουν, αφού ο Μ.Υ.2 δεν ανάφερε μόνο «να προσέχετε τον εαυτό σας και τους δίπλα σας» ως ήταν η μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου. Όμως κατά την αντεξέταση του ο ενάγοντας ανέφερε ότι ο Μ.Υ.2 τους είπε, πριν από την άσκηση, να ασφαλίσουν τα όπλα τους ώσπου να μεταβούν στην άσκηση. Αρνήθηκε δε υποβολή ότι ο Μ.Υ.2 τους είπε να απασφαλίσουν τα όπλα τους όταν θα είναι πεσμένοι στο έδαφος. Οι απαντήσεις αυτές συνάδουν με την κατάθεση του, Τεκμήριο 27, στην οποία ανέφερε «να έχουν ασφαλισμένα τα όπλα» εννοώντας μέχρι πριν δοθεί το παράγγελμα έναρξης της άσκησης και την μαρτυρία του Μ.Υ.1, ο οποίος ανέφερε «σε μια άσκηση, σε μια μάχη, δεν μπορεί το όπλο να το απασφαλίζεις και να το ασφαλίζεις. Απομακρύνει απλά το χέρι του από τη σκανδάλη, διότι δεν ξέρει πότε θα σταματήσει να κινείται για να εκτελεί πυρά. Σου λέει ο άλλος 20 μέτρα, αλλά εάν τα 20 μέτρα δεν έχει χώρο να σταματήσει, θα πάει στα 18, στα 17» Ο Μ.Υ.2 στην κατάθεση του στην Εθνική Φρουρά, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης τους, ανέφερε ότι έδωσε γενικές οδηγίες αλλά και οδηγίες για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Συγκεκριμένα τόνισε στους εφέδρους ότι η χρήση αβολίδοτου φυσιγγίου είναι επικίνδυνη, μπορεί να τραυματίσει θανάσιμα κάποιον, να προκαλέσει ακουστικό τραύμα όταν είναι πολύ κοντά κάποιος και τα όπλα τους να βλέπουν πάντα προς τα εμπρός και όχι σε οποιαδήποτε άλλη κατεύθυνση. Στην περαιτέρω προφορική, κυρίως εξέταση του, δεν ερωτήθηκε γι' αυτό το θέμα, δηλαδή της ασφάλισης ή απασφάλισης του τυφεκίου. Ούτε κατά την αντεξέταση του, ερωτήθηκε περί τούτου. Επομένως αυτό που εξάγεται από την μαρτυρία του Μ.Υ.1 και του ενάγοντα και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου είναι ότι όχι μόνο δεν δόθησαν οδηγίες για ασφάλιση του τυφεκίου και απασφάλιση όταν οι έφεδροι θα ήταν κάτω στο έδαφος σε θέση μάχης για να εκτελέσουν βολή αλλά οι οδηγίες ήταν τα όπλα να ήταν απασφαλισμένα. Η μαρτυρία του Μ.Ε.4 για ασφάλιση μετά από κάθε βολή ανταποκρίνεται στα προβλεπόμενα από το Τεκμήριο 28 και όχι βέβαια για το τι έγινε στην συγκεκριμένη άσκηση στις 22/9/

1. Ο ενάγοντας κατά την αντεξέταση του είπε ότι δεν τους είπε τίποτε άλλο ο Μ.Υ.2 εκτός από το να προσέχουν. Από την κατάθεση του, στην Εθνική Φρουρά, ως άνω, Τεκμήριο 27, διαφαίνεται το αντίθετο. Κατά την αντεξέταση του επίσης ανέφερε ότι, χρήση αβολίδοτων έκαναν και προηγουμένως, όμως όπλιζαν το τυφέκιο, για τα οποία (αβολίδοτα) γνώριζαν, από πάντα, ότι ήταν επικίνδυνα, ενώ όσον αφορά τη χρήση του πώματος αβολίδοτων φυσιγγίων, αν και καταρχάς ανέφερε ότι δεν γνώριζε τη χρησιμότητα του κατά την ημέρα διεξαγωγής της άσκησης, στη συνέχεια διεφάνη ότι πληροφορήθηκε περί της χρησιμότητας του πριν την εκτέλεση της άσκησης. Επίσης κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι γνώριζε ότι το τυφέκιο πρέπει να το κρατεί κάποιος ίσια και να βλέπει μπροστά και ποτέ προς το πρόσωπο. Τέλος ανέφερε πάλι κατά την αντεξέταση του ότι το ατύχημα έγινε καθ' ον χρόνο γονάτισε, έπεσε μπροστά για να πιάσει θέση μάχης και ενώ το χέρι του το είχε, όπως πάντα, κατά τη χρήση αβολίδοτων φυσιγγίων, στη σκανδάλη. Για τον τρόπο που έγινε το ατύχημα αναφέρθηκε και ο Μ.Υ.2 ο οποίος πληροφορήθηκε τις συνθήκες υπό τις οποίες έγινε τούτο από τον ίδιο τον ενάγοντα κατά την ώρα που ανταμώθηκαν στην άσκηση σχεδόν αμέσως μετά το συμβάν και ήταν οι ίδιες που ανάφερε ο ενάγοντας και στην κατάθεση του στην Εθνική Φρουρά, δηλαδή ότι κατά το πέσιμο του στο έδαφος το τυφέκιο ήταν σε πλάγια θέση, με την ωπή απόρριψης των φυσιγγίων να βλέπει προς το πρόσωπο του ενάγοντα. Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 δεν ήταν διαφωτιστική επί του προκείμενου ζητήματος. Κατά την εξέταση του, σε σχετική ερώτηση, είπε ότι λογικά πρέπει να τους δόθηκαν, εννοώντας «αναφέρθηκαν», μέτρα ασφαλείας και η επικινδυνότητα των αβολίδοτων φυσιγγίων, αλλά δεν ενθυμείτο. Κατά την αντεξέταση, ανέφερε ότι ως τυφεκιοφόρος γνώριζε πώς να κρατεί το όπλο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ο Μ.Ε.3, για το ίδιο ζήτημα, όσο και αν προσπάθησε, δεν ήταν πειστικός και δεν ανέφερε περί τούτου του ζητήματος την αλήθεια, αφού, ως διεφάνη, είναι σε αντίθεση με όσα είπε ο ενάγοντας στην κατάθεση του στην Εθνική Φρουρά, αλλά και με τη μαρτυρία του Μ.Υ.
2. Επίσης όπως και αναφέροντας ότι δεν ενθυμείτο αν τους έδωσαν αβολίδοτα στην άσκηση ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ 2006, για την οποία ο ενάγοντας είπε ότι τους έδωσαν, το έπραξε για να μην φανερωθεί ότι γνώριζαν για την επικινδυνότητα των αβολίδοτων φυσιγγίων. Δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του στον ίδιο βαθμό που απορρίπτεται και η μαρτυρία του ενάγοντα πιο κάτω. Επομένως η μαρτυρία του ενάγοντα ως προς το ότι δεν λήφθηκαν όλα τα μέτρα ασφαλείας, στο βαθμό που αυτά συγκεκριμενοποιούνται στη μη αναφορά του Μ.Υ.2 ή και άλλου αξιωματικού να έχουν ασφαλισμένα τα όπλα και να τα απασφαλίζουν όταν θα έπεφταν κάτω στο έδαφος και λάμβαναν θέση μάχης για ρίψη πυροβολισμού γίνεται αποδεκτή, αφού τούτη επιβεβαιώνεται από τον Μ.Υ.1, του οποίου η μαρτυρία γίνεται αποδεκτή, ενώ ως προς τα υπόλοιπα, τα οποία αφορούν τα μέτρα ασφάλειας και τη μη εκπαίδευση δεν γίνεται αποδεκτή. Επίσης η μαρτυρία του ενάγοντα ως προς τις ζημιές που υπέστη, αφού αυτές δεν αμφισβητήθηκαν και δικαιολογούνται από τα Τεκμήρια, ως αυτές αναλύονται πιο κάτω, σε άλλο μέρος της απόφασης, τις προσωπικές περιστάσεις του, την ταλαιπωρία του και ό,τι άλλο ανέφερε ότι υπέστη, πλην της κατάθλιψης, για την οποία δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία, επίσης γίνεται αποδεκτή και συνάμα αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Ενόψει των πιο πάνω το Δικαστήριο κρίνει ότι η αμελής πράξη, παράλειψη και μη εκτέλεσης καθήκοντος από την εναγομένη συνίσταται στο ότι δεν δόθηκαν οδηγίες από τον Μ.Υ.2, ο οποίος ήταν ο διαιτητής της άσκησης, αλλά ούτε και από τον Μ.Υ.1, ο οποίος ήταν ο διοικητής της μονάδας, να έχουν συνεχώς τα τυφέκια τους ασφαλισμένα και να τα απασφαλίζουν μόνον όταν ήταν κάτω στο έδαφος σε θέση μάχης και κατά τη ρίψη πυροβολισμού και ακολούθως να ασφαλίζουν το τυφέκιο, ως ανέφερε ο Μ.Ε.4 και προβλέπεται στο Τεκμήριο 28 και δη στην παρ. 5 της σελίδας Δ-1, στην παρ. β της σελίδας Δ-2-9 και στην παρ.

(8)στη σελίδα Δ-3-

1. Η εναγομένη είχε υποχρέωση επιμέλειας προς τον ενάγοντα αφού αυτός κλήθηκε από την Εθνική Φρουρά να παρουσιαστεί σε διήμερη άσκηση και βρισκόταν σε διατεταγμένη υπηρεσία, προς αυτή, απ' αυτή. Προκλήθηκε δε ζημιά η οποία συνίσταται στην απώλεια του 90% της όρασης του δεξιού οφθαλμού του ενάγοντα, η οποία είναι μόνιμη, καθώς και εξόδων και απώλειας ημερομησθίων, ενώ προκλήθηκε σε αυτόν ταλαιπωρία και απώλεια απολαύσεων της ζωής του για περίπου ένα έτος. Η εναγομένη απέτυχε να επιδείξει την επιμέλεια που όφειλε προς τον ενάγοντα, ως εκ της ως άνω σχέσης, ενώ υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς αυτόν και η αποτυχία της να επιδείξει επιμέλεια προς αυτόν ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. Αφού το Δικαστήριο βρήκε ότι η εναγομένη έχει ευθύνη για το ατύχημα που επεσυνέβη στον ενάγοντα θα προχωρήσει να εξετάσει πιθανή συντρέχουσα αμέλεια από τον ενάγοντα ως η θέση της υπεράσπισης. Κατά την κρίση του Δικαστηρίου ο ενάγοντας ήταν αμελής γιατί όπως ο ίδιος είπε είχε το δάκτυλο στην σκανδάλη του τυφεκίου ενώ αυτό ήταν απασφαλισμένο. Η ενέργεια του αυτή αποτελεί λάθος και σφάλμα αφού όχι απλά ήταν ορατός ο κίνδυνος από μια τέτοια ενέργεια του για εκπυρσοκρότηση του τυφεκίου, αλλά και άμεσα προβλεπτός αφού ένεκα των γρήγορων βημάτων και της εθελούσια πτώσης στο έδαφος για να λάβει θέση μάχης για να ρίψει πυροβολισμό ήταν άμεσα υπαρκτός ο κίνδυνος το δάκτυλο του να κινηθεί και να πατήσει την σκανδάλη, ενώ θα έπρεπε και όφειλε να το έχει πίσω από τη σκανδάλη όπως ανέφερε ο Μ.Ε.4 και ο Μ.Υ.
2. Το άλλο λάθος του ενάγοντα ήταν ότι ενώ γνώριζε και όφειλε να κρατεί το τυφέκιο ίσια και να βλέπει μπροστά και η ωπή απόρριψης φυσιγγίων να βλέπει στα πλάγια και όχι προς το πρόσωπο του, απέτυχε να ενεργήσει και ή παρέλειψε να πράξει με τον τρόπο αυτό, με αποτέλεσμα να έχει την ωπή απόρριψης φυσιγγίων προς το πρόσωπο του, «στραβά» όπως ανέφερε στην κατάθεση του στην Εθνική Φρουρά. Οι δύο πιο πάνω ενέργειες και ή παραλείψεις του ενάγοντα συνέβαλαν στην πρόκληση του ατυχήματος και αποτελούν αμέλεια εκ μέρους του, που τον καθιστούν υπεύθυνο για συντρέχουσα αμέλεια στο ατύχημα που είχε στις 22/9/
3. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα γεγονότα και δεδομένα, όπως αυτά αναφέρθηκαν ανωτέρω το Δικαστήριο κρίνει την ευθύνη της εναγομένης και του ενάγοντα στον ίδιο βαθμό ήτοι κατά 50% έκαστος. Πρώτα να σημειωθεί ότι οι ζημιές που έχουν αποκρυσταλλωθεί μέχρι τη δίκη και ο αριθμητικός υπολογισμός τους είναι δυνατός, επιδικάζονται ως ειδικές αποζημιώσεις. Οι μελλοντικές απώλειες, δαπάνες και οι αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλειας της προσωπικής άνεσης συναποτελούν και επιδικάζονται υπό τη μορφή γενικών αποζημιώσεων (βλ. Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση 333/09 ημερομηνίας 12/02/2014). Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να καταγράφονται με ακρίβεια στα δικόγραφα και να αποδεικνύονται με μαρτυρία, με σαφήνεια, με αυστηρότητα και με συγκεκριμένα στοιχεία για το ύψος τους (βλ. Ανδρέας Αλκιβιάδης κ.ά. ν. Χριστάκη Αντωνίου

(2008)1 ΑΑΔ 186, Νιόβη Παπαϊωάννου ν. Σάββα Κωνσταντίνου

(2008)1 ΑΑΔ 1083, Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση 333/09 ημερομηνίας 12/02/2014, ΚΕΟ Plc v. Χριστάκης Χριστοφή, ECLI:CY:AD:2015:A363, Πολιτική Έφεση 138/10, ημερομηνίας 22/05/2015 και Ανδρούλα Προκοπίου Αντωνίου ν. Δημήτρη Κυριάκου, ECLI:CY:AD:2016:A329, Πολιτική Έφεση 363/11, ημερομηνίας 04/07/2016). Ο ενάγοντας στην παρ. 12(Β) της Έκθεσης Απαίτησης, στην οποία περιγράφονται οι ειδικές αποζημιώσεις, αξιώνει το συνολικό ποσό των €2.062,

1. Στην αγόρευση του ο δικηγόρος ζήτησε όπως επιδικασθεί, ως ειδικές αποζημιώσεις, το ποσό των €3.654,
2. Και στις δύο περιπτώσεις ανέλυσε τα ποσά που αξιώνει. Η διαφορά ουσιαστικά εντοπίζεται στο ποσό που αξιώνει ως απώλεια μισθών, αφού αφαιρεί και στις δύο περιπτώσεις τα ποσά που έλαβε από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, Τεκμήρια 18 και
3. Κατ' αρχάς να αναφερθεί ξανά ότι η αγόρευση δικηγόρου δεν αποτελεί παραδεκτή μέθοδο για εισαγωγή μαρτυρίας και επίσης ότι δεν ζητήθηκε τροποποίηση από τον ενάγοντα της παρ. 12(Β) της έκθεσης απαίτησης και η αξίωση παρέμεινε ως έχει στην παράγραφο αυτή. Μετά, το ποσό των €50, Τεκμήριο 15, στο οποίο αναφέρεται ο δικηγόρος του ενάγοντα, το οποίο κατέβαλε στις 11/9/09, εκτός του ότι δεν δικογραφείται, και αυτό βέβαια δικαιολογείται από το γεγονός ότι η αγωγή καταχωρήθηκε στις 4/11/09, δεν δόθηκε μαρτυρία ότι η ιατρική εξέταση του ενάγοντα από τον δρ. Θεόδωρο Ποταμίτη σχετίζετο με τις συνέπειες του ατυχήματος. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να επιδικασθεί αυτό το ποσό. Σε ό,τι αφορά τα έξοδα για φάρμακα, σύμφωνα με το Τεκμήριο 17, αυτά συμποσούνται, συνολικά, στο ποσό των €78.
4. Το ποσό αυτό το δικαιούται ο ενάγοντας, αφού τα φάρμακα αυτά τα αγόρασε κατά ή μετά την περίοδο των επεμβάσεων. Επίσης για την κατασκευή οπτικών γυαλιών, σύμφωνα με το Τεκμήριο 16, κατέβαλε το ποσό των €140.00, τα οποία έξοδα ήταν συνεπεία του ατυχήματος. Ως εκ τούτου δικαιούται και σε αυτό το ποσό ο ενάγοντας. Το ποσό των €25 που αξιώνει για μεταφορικά έξοδα του για επίσκεψη του δρ. Θεόδωρου Ποταμίτη στη Λεμεσό, δεν υποστηρίζεται από κάποια σχετική απόδειξη. Εν πάση περιπτώσει στην μαρτυρία του ανέφερε ότι την μεταφορά του για ένα χρονικό διάστημα ανέλαβε η σύζυγος του και συγγενικά του πρόσωπα. Όπως και να έχουν τα πράγματα δεν δικαιολόγησε το ποσό αυτό με κάποια συγκεκριμένα στοιχεία. Έπεται ότι δεν δικαιούται στο ποσό αυτό. Όσον αφορά την απώλεια μισθών, σύμφωνα με τα Τεκμήρια 9 και 10 έλαβε άδεια απουσίας, δικαιολογημένα, ένεκα και συνεπεία του ατυχήματος από 22/9/07 εώς 31/12/07 και επέστρεψε στην εργασία του την 1/1/
5. Ακολούθως έλαβε άδεια απουσίας από την εργασία του από 12/2/08 εώς 15/2/08, Τεκμήριο 11, λόγω νέας επέμβασης συνεπεία του ατυχήματος και από 23/6/08 εώς 31/7/08, Τεκμήριο 14, λόγω υποβολής επίσης σε νέα χειρουργική επέμβαση, στις 22/5/08, συνεπεία του ατυχήματος. Άδεια όμως λογικά και βέβαιο έλαβε σύμφωνα με το Τεκμήριο 19 και από 22/5/08 εώς 22/6/
6. Συνολικά έλαβε άδεια απουσίας τέσσερεις

(4)μήνες και εικοσιμία

(21)ημέρες. Ήτοι απώλεσε μισθούς που ανέρχονται στο ποσό των €6.

1. Έλαβε δε από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις το ποσό των ΛΚ1007.80 σεντ για την περίοδο από 1/10/07 εώς 30/11/07, Τεκμήριο 18 και το ποσό των €836.20 για την περίοδο 25/5/08 μέχρι 22/6/
2. Διαπιστώνεται ότι δεν κατατέθηκε πιστοποιητικό για την καταβολή επιδόματος για την περίοδο από 1/12/07 εώς 31/12/07 και από 23/6/08 εώς 31/7/
3. Εάν κάποιος υπολογίσει, με βάση το ποσό των ΛΚ1007.80 που έλαβε ο ενάγοντας για την περίοδο 1/10/07 εώς 30/11/07, το ποσό που πρέπει να έλαβε για την περίοδο 1/12/07 εώς 31/12/07, και για την περίοδο 23/6/08 εώς 31/7/08, τότε το ορθό ποσό που δικαιούται για απώλεια μισθών είναι το ποσό των €1770 που αξιώνει στην παρ. 12(Β) της έκθεσης απαίτησης, το οποίο το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να επιδικασθεί υπέρ του ενάγοντα. Από τις καταστάσεις αποδοχών του ενάγοντα Τεκμήρια 25 και 26 δεν προκύπτει κάτι διαφορετικό. Ως εκ των πιο πάνω, ως ειδικές αποζημιώσεις ο ενάγοντας δικαιούται και το Δικαστήριο επιδικάζει προς όφελος του το συνολικό ποσό των €1.988,17 σεντ. Αποτελεί αξίωμα του δικαίου των αστικών αδικημάτων, ότι το θύμα του αδικήματος εκλαμβάνεται στην κατάσταση που βρίσκεται και βάσει αυτού του δεδομένου αποτιμάται η ζημιά την οποία υφίσταται. Δεν είναι ο νοητός μέσος άνθρωπος αλλά το συγκεκριμένο θύμα του αστικού αδικήματος που αποτελεί το υποκείμενο της αποζημίωσης. Προσμετρούν, κατά συνέπεια, οι ιδιαιτερότητες του θύματος στον καθορισμό των επιπτώσεων του τραυματισμού του και κατ' επέκταση της αποζημίωσης την οποία δικαιούται (βλ. Γεώργιος Πολυκράτη Κωμιάτη ν. Κώστα Πολίτσου κ.ά.

(2001)1 ΑΑΔ 226.). Το Δικαστήριο που είναι επιφορτισμένο να επιδικάσει γενικές αποζημιώσεις υπέρ του θύματος πρέπει να έχει κατά νου ότι αυτές πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό (βλ. Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd a.a. v. Christofis P. Christofis

(1982)1 CLR 789). Οι γενικές αποζημιώσεις πρέπει να αντανακλούν την ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (βλ. Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 475, Κώστας Παναγή ν. Θεόδωρου Θεοδώρου κ.ά.

(1992)1 ΑΑΔ 1303, Ελένη Κωνσταντίνου ν. Θεόδουλου Ιωάννου

(1993)1 ΑΑΔ 669 και Κυριάκος Μαυροπετρή ν. Γεώργιου Λουκά

(1995)1 ΑΑΔ 66, 74-75). Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος η οποία, αφού δεν μπορεί να επέλθει με αντικατάσταση των απωλεσθέντων στη θέση την οποία λογικά θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα ευρίσκετο εάν δεν τραυματίζετο, δια μέσου της χρηματικής αποτίμησης. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στα αστικά αδικήματα με την προϋπόθεση ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ των διαδίκων (βλ. Βαρβάρα Χρίστου Μιχαήλ ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λίμιτεδ

(2000)1 ΑΑΔ 1049 και Κώστας Ιακώβου ν. Αλέξανδρος Παπαδάκη κ.ά.

(2000)1 ΑΑΔ 2079). Στην υπόθεση Κώστας Ιακώβου ν. Αλέξανδρος Παπαδάκη κ.ά., ανωτέρω, αναφέρθηκε ότι η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Αυτή ταύτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Κυριάκος Μαυροπετρή ν. Γεώργιου Λουκά, ανωτέρω). Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες, ως ελέχθη, συναρτώνται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα, τη διάρκεια των τραυμάτων και τα κατάλοιπα από τους τραυματισμούς με την όποια μορφή αυτά παίρνουν. Δεν υπάρχει μέτρο, ούτε ζυγαριά, με τα οποία θα μπορούσαμε να μετρήσουμε και να ζυγίσουμε αυτό τούτο τον τραυματισμό και τα όσα πιθανόν να έπονται απ' αυτόν. Τοιουτοτρόπως, προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Κική Ανδρέου ν. Wilhelm Junguirth

(1995)1 ΑΑΔ 431). Η κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της στοιχεία (βλ. Ανδρέας Σ. Σπύρου ν. Άριστου Ανδρέου Χατζηχαραλάμπους

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298). Ο δικηγόρος του ενάγοντα, επικαλέστηκε σχετική νομολογία, τόσο για τον πόνο, οδύνη, ταλαιπωρία και απώλεια προσωπικής άνεσης, όσο και την απώλεια του 90% της όρασης του δεξιού οφθαλμού του ενάγοντα. Δεν χρειάζεται να παραθέσω τη νομολογία, στην οποία αναφέρθηκε, αφού στην έρευνα που μετήλθε το Δικαστήριο επί των θεμάτων αυτών συμπεριλαμβάνεται και η νομολογία αυτή. Οι επιπτώσεις στον ενάγοντα, από την απώλεια του 90% της όρασης του από τον δεξιό οφθαλμό του ήταν μεν σοβαρές αλλά όχι καταστρεπτικές. Μπορεί να υποβλήθηκε σε τέσσερεις

(4)εγχειρήσεις και να ταλαιπωρήθηκε και να στεναχωρήθηκε από την νέα κατάσταση στην οποία βρέθηκε από αυτή την απώλεια που είχε ως συνεπεία να στερηθεί απολαύσεις, περί τον ένα χρόνο, που είχε προηγουμένως και να είναι μόνιμη η πιο πάνω απώλεια της όρασης του, αλλά αυτό δεν του στοίχισε ούτε να χάσει την εργασία του ούτε να συνεχίσει να ζει μια κανονική ζωή, προσαρμοσμένη βέβαια στα νέα δεδομένα, στο βαθμό που επηρεάστηκε από αυτό το γεγονός. Τον πόνο, την οδύνη που συμπεριλαμβάνει και τη ψυχική οδύνη, τη σωματική βλάβη που υπέστη, όπως αυτή περιγράφεται στα διάφορα πιστοποιητικά που βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου και τα επακόλουθα και κατάλοιπα απ' αυτή, τα οποία παρέθεσα ανωτέρω, την σοβαρότητα και την έκταση του τραυματισμού του, τη μειονεκτική θέση στην οποία βρέθηκε και οτιδήποτε άλλο έχει υποστεί, κρίνω ότι η επιδίκαση του ποσού των €120.000, επί πλήρους ευθύνης, για πόνο, ταλαιπωρία, οδύνη, απώλεια της προσωπικής του άνεσης ως γενικές αποζημιώσεις, είναι υπό τις περιστάσεις δίκαιη και εύλογη. Κατά συνέπεια, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης για το ποσό των €60.000, ως γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από την ημέρα δημιουργίας του αγώγιμου δικαιώματος, 22/9/07, μέχρι εξόφλησης και €1988.17 σεντ ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από την ημέρα καταχώρισης της αγωγής, 4/11/09, μέχρι εξόφλησης, πλέον έξοδα συν Φ.Π.Α. υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης, ως αυτά θα υπολογισθούν από Πρωτοκολλητή, στην κλίμακα €50.000 -€100.000, και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ.) ............. Ν. Γερολέμου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο