Γιώργος Καλαιτσίδης ν. Shady Rahban, Αρ. Αγωγής: 7173/2014, 21/6/2016

(1982)1 CLR 65, Λούκας Κωνσταντίνου ή Λουκας Κ. Μητα ν Γ. & Κ. Σοφοκλέους Λιμιτεδ

(2003)1 ΑΑΔ 1952 και McGregor on Damages 13th edition para 317). Ανάφερε ακόμα ότι, δεν κατείχε οποιανδήποτε μαρτυρία που να δικαιολογεί επιδίκαση ειδικών αποζημιώσεων. Τέλος, ως προς τις γενικές αποζημιώσεις, ζήτησε να υπολογιστούν τούτες, αφενός με γνώμονα το είδος και το εύρος των σωματικών βλαβών και αφετέρου, τον πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία, που υπέστη ο ενάγοντας, από την στιγμή που δέχτηκε την επίθεση, μέχρι και την εξέτασή του από την ιατρό του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, το ίδιο βράδυ που έλαβαν χώρα τα επίδικα γεγονότα. Και τούτο γιατί, ο ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει οποιανδήποτε επαρκή και ειδική μαρτυρία αναφορικά με τα όσα, σχετικά με τους τραυματισμούς του, ακολούθησαν της εν λόγω ιατρικής του εξέτασης. Με δεδομένους τους πιο πάνω αναφερόμενους περιορισμούς ως προς τους τραυματισμούς και τις απαιτήσεις του ενάγοντα, προχωρώ τώρα να παραθέσω τα όσα κρίνονται σημαντικά για την έκδοση της παρούσας απόφασης, ως τούτα προκύπτουν από το περιεχόμενο της ενόρκου δηλώσεως του Ενάγοντα. Κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο, ο Ενάγοντας ήταν ηλικίας 21 ετών, καθ' όλα υγιής και αρτιμελής. Απολάμβανε πλήρως τις χαρές της ζωής και ασχολείτο με διάφορα αθλήματα, ενδιαφέροντα και παιχνίδια. Κατά τις 24.08.2014 και περί ώρα 21:30 οδηγούσε το όχημά του προς την οδό Λήδρας στη Λευκωσία, έχοντας ως συνοδηγό τη φίλη του. Καθώς οδηγούσε, πρόσεξε τέσσερα πρόσωπα να περπατούν στην μέση του δρόμου, με αποτέλεσμα να ελαττώσει ταχύτητα, ώστε να τους δοθεί χρόνος να ανεβούν στο πεζοδρόμιο και έτσι να δυνηθεί και ο ίδιος να συνεχίσει την πορεία του. Αντ' αυτού, τα τέσσερα αυτά πρόσωπα, παρέμειναν στην μέση του δρόμου κάνοντας ξεκάθαρο, με προκλητικό τρόπο, ότι δεν επιθυμούσαν να μετακινηθούν ώστε να δυνηθεί ο Ενάγοντας να συνεχίσει την πορεία του. Συνεπεία τούτου, ο Ενάγοντας κόρναρε επανειλημμένα και αφού τα εν λόγω πρόσωπα δεν μετακινήθηκαν, εξήλθε του αυτοκινήτου του και με ευγενικό και ευπρεπή τρόπο ζήτησε εξηγήσεις για την συμπεριφορά τους. Ο Εναγόμενος, ο οποίος ήταν ένας εκ των τεσσάρων αυτών προσώπων, αμέσως, προσέγγισε τον Ενάγοντα και φωνασκώντας, στην αραβική γλώσσα, άρχισε να τον σπρώχνει βίαια. Ο τελευταίος, χωρίς να αντιδράσει καθ' οιονδήποτε βίαιο τρόπο, έστρεψε το κορμί του προς τα πίσω με σκοπό να κατευθυνθεί εκ νέου στο όχημά του. Τότε, ο Εναγόμενος του επιτέθηκε εκ νέου κτυπώντας τον στο κεφάλι και στο πρόσωπο με γροθιές, με αποτέλεσμα, ο Ενάγοντας να χάσει τις αισθήσεις του και να πέσει στο έδαφος. Όταν επανάκτησε τις αισθήσεις του, τόσο ο Εναγόμενος, όσο και τα άλλα τρία πρόσωπα που ήταν μαζί του, είχαν ήδη αποχωρήσει από το σημείο. Άμεσα αισθάνθηκε ζάλη και παρατήρησε ότι αιμορραγούσε. Κατήγγειλε την υπόθεση στην αστυνομία και επισκέφτηκε και το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου έτυχε περίθαλψης των τραυμάτων του. Σύμφωνα με το ιατρικό πιστοποιητικό της Δρ. Νικολαΐδου (τεκμήριο 1), η οποία εξέτασε τον Ενάγοντα στις 24.08.2014 και περί ώρα 22:26, τούτος παρουσίαζε οίδημα κάτω γνάθου και στις δύο πλευρές, καθώς επίσης και απόπτωση/κάταγμα πλάγιου οδόντος δεξιά. Έδωσε δε οδηγίες στον Ενάγοντα, όπως την επόμενη μέρα, επισκεφθεί οδοντίατρο. Αν και ως αναφέρω ανωτέρω, δεν επιζητούνται οποιεσδήποτε αποζημιώσεις ή γενικότερα θεραπείες για πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που δυνατόν να αντιμετώπισε ο ενάγοντας σε χρόνο μετά την ιατρική του εξέταση από την Δρ. Νικολαΐδου, σύμφωνα με το περιεχόμενο των παραγράφων 9 και 11 της ενόρκου δηλώσεως του Ενάγοντα, ο τελευταίος αναγκάστηκε να επισκεφτεί αρκετούς ιατρούς και να υποβληθεί σε εγχειρήσεις χωρίς να έχει ακόμα αποθεραπευτεί πλήρως. Αιτιάται δε, ότι αντιμετωπίζει καθημερινές δυσκολίες στην μάσηση του φαγητού και ότι νιώθει πόνους και ζαλάδες, τα οποία αποδίδει στον τραυματισμό που υπέστη από την παράνομη επίθεση του Εναγόμενου. Τέλος, ζητά από το Δικαστήριο όπως εκδώσει απόφαση με την οποία να του εγκρίνει τις αξιώσεις του. Προτού παραθέσω την σχετική με την παρούσα υπόθεση νομική πτυχή, κρίνω ορθότερο να σημειώσω ότι, ορθά ο συνήγορος του ενάγοντα ζήτησε από το Δικαστήριο, κατά την επιμέτρηση των γενικών αποζημιώσεων, να περιοριστεί στο χρονικό διάστημα μεταξύ της επίθεσης και της εξέτασης του από τη Δρ. Νικολαΐδου. Και τούτο γιατί, ο Ενάγοντας, με την ένορκη του δήλωση, δεν διαφώτισε καθ' οιονδήποτε τρόπο το Δικαστήριο αναφορικά με τους ιατρούς (πέραν της Δρ. Νικολαΐδου) που επισκέφτηκε και/ή τις οποιεσδήποτε εγχειρίσεις και/ή θεραπείες, στις οποίες αιτιάται ότι υπεβλήθη. Απουσία μαρτυρίας παρατηρείται και σε σχέση με τον οποιονδήποτε πόνο, οδύνη και γενικά ταλαιπωρία που ένιωθε και/ή υπόκειτο κατά τον χρόνο που υποβαλλόταν στις επικαλούμενες θεραπείες και/ή επεμβάσεις και/ή κατά το στάδιο της ανάρρωσης του. Ούτε έθεσε οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με την αναγκαιότητα υποβολής του στις επικαλούμενες επεμβάσεις και/ή θεραπείες και/ή με την σχετικότητα τους με την επίδικη επίθεση, ώστε, να μπορούν οι εν λόγω, έστω εντελώς γενικοί, ισχυρισμοί του, να συνυπολογιστούν κατά την εκτίμηση από το Δικαστήριο του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, που τυχόν να δικαιούται ο Ενάγοντας. Παραδείγματος χάριν, ελλείπει οποιαδήποτε μαρτυρία που να συσχετίζει τούς επικαλούμενους πόνους και ζαλάδες που αντιμετωπίζει σήμερα, με την επιθετική συμπεριφορά του Εναγομένου. Όσον δε αφορά στον ισχυρισμό του Εναγόμενου περί δυσκολίας του στο να μασήσει την τροφή του, καμία μαρτυρία δεν τέθηκε ενώπιον μου, που να διαφωτίζει, κατά πόσο τούτο συμβαίνει ως αποτέλεσμα της αδυναμίας, ιατρικά, να αντιμετωπιστούν και/ή επουλωθούν πλήρως τα τραύματα του Ενάγοντα, ή αν είναι το αποτέλεσμα της παράλειψης του Ενάγοντα να επιδιώξει την αποθεραπεία του. Κρίνω επομένως, ως ήδη σημείωσα και ανωτέρω, ορθή την ενέργεια του συνηγόρου του ενάγοντα να περιορίσει την απαίτησή του πελάτη του μόνο σε γενικές αποζημιώσεις και τούτες υπολογισμένες, επί του είδους και εύρους των σωματικών βλαβών που περιγράφονται επί του τεκμηρίου 1 και με γνώμονα τον πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που του προκάλεσε η επίθεση του Εναγόμενου, μέχρι και την εξέτασή του από την Δρ. Νικολαΐδου. Νομική πτυχή Η φύση και τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της επίθεσης, όπως επίσης η πρόθεση που πρέπει να συνοδεύει τον επιτιθέμενο για να στοιχειοθετηθεί το ρηθέν αδίκημα, έτυχαν ερμηνείας σε διάφορες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ., μεταξύ άλλων, Vassiliou v. Vassiliou, XVI CLR 70, Katsari and others v. Hambi

(1969)1 CLR 29, Rasid v. Braybrook

(1972)8 JSC 1082 και Τoumba v. Loutsios

(1975)1 JSC 115). Αντιπαραβάλλοντας τα γεγονότα που καταγράφονται στην Ένορκη Δήλωση του Ενάγοντα ημερομηνίας 09.05.2016 με την Έκθεση Απαίτησης και τις αξιώσεις που επιζητούνται, ικανοποιούμαι ότι, στη βάση των πιο πάνω γεγονότων, ο Ενάγοντας έχει αποδείξει την υπόθεση του εναντίον του Εναγόμενου και έχει αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που φέρει σε πολιτικές υποθέσεις. Και τούτο γιατί ο εναγόμενος άσκησε εναντίον του βία υπό περιστάσεις που τούτη κρίνεται παράνομη και προκάλεσε σ' αυτόν σωματικές βλάβες. Με δεδομένη, λοιπόν, την κατάληξη μου ότι ο Ενάγοντας έχει αποδείξει την υπόθεση του εναντίον του Εναγομένου, θα προχωρήσω στον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων που θα επιδικαστούν υπέρ του. Όπως προκύπτει από την πιο πάνω παράθεση των ενώπιων μου αναντίλεκτων γεγονότων, και με ξεκαθαρισμένες πλέον τις αιτούμενες θεραπείες, εκείνα που κρίνονται σημαντικά γεγονότα για να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, είναι τα ακόλουθα: Κατά τις 24.08.2014 και περί ώρα 21:30, χωρίς ο Ενάγοντας να προκαλέσει καθ' οιονδήποτε τρόπο και υπό τις περιστάσεις που περιέγραψε στη μαρτυρία του ανωτέρω, δέχθηκε εντελώς αδικαιολόγητη επίθεση από τον Εναγόμενο, η οποία συνίστατο, αρχικά σε σπρωξίματα και ακολούθως σε γροθιές στο κεφάλι και στο πρόσωπο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα, αρχικά, ο Ενάγοντας να χάσει τις αισθήσεις του και όταν τις επανάκτησε να αντιμετωπίζει πόνο στο κεφάλι και ζάλη. Από ιατρική εξέταση στην οποία υπεβλήθη την ίδια μέρα, μία περίπου ώρα μετά που δέχθηκε την επίθεση, προέκυψε ότι υπέστη οίδημα και στις δύο πλευρές της κάτω γνάθου, καθώς επίσης και απόπτωση/κάταγμα του πλάγιου οδόντος στην δεξιά πλευρά. Όπως έχει νομολογηθεί, στα πλαίσια απόδοσης αποζημιώσεων σε υποθέσεις πρόκλησης σωματικών βλαβών, η αποζημίωση θα πρέπει να περιορίζεται μέσα στα σωστά πλαίσια της λογικής και δίκαιης για όλους τους διαδίκους αποζημίωσης (βλ. Paraskevopoulos v. Georghiou

(1970)1 CLR 116). Έχοντας υπόψη το είδος και εύρος των σωματικών βλαβών που υπέστηκε ο Ενάγοντας συνεπεία της επίθεσης, τον πόνο αλλά και ζάλη που προκλήθηκε σε αυτόν, καθώς επίσης και τον τρόπο δράσης του εναγομένου και γενικότερα τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επιτέθηκε στον ενάγοντα, και με γνώμονα τη σχετική νομολογία ως προς τις αποζημιώσεις που επιδικάσθηκαν για παρόμοια τραύματα και τη γενικότερη τάση για μεγαλύτερη ευαισθησία στον ανθρώπινο πόνο και τη σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων (βλ. Παναγή v. Θεοδώρου κ.ά.

(1992)1 ΑΑΔ 1303 και Κωνσταντίνου v. Ιωάννου

(1993)1 ΑΑΔ 669), κρίνω ότι το ποσό των €2500 είναι ικανοποιητικό ως γενικές αποζημιώσεις. Σε σχέση με αυτή μου την κατάληξη, αναφορά θα πρέπει να γίνει στις ακόλουθες αποφάσεις: Στην Χ. Χρυσάνθου και Σ. Φραντζή ν Α. Φραντζή

(2010)1 ΑΑΔ 1295, ανήλικος αντιμετώπισε πόνο και ταλαιπωρία από κατάγματα βάσεων όλων των δεξιών μεταταρσίων οστών και με τοποθέτηση του ποδός σε γύψο με αδυναμία αρχικά για βάδιση, καθώς επίσης και πληγές, οι οποίες συρράφτηκαν, αλλά και απώλεια πέντε νεογιλών δοντιών. Υπέστη επίσης κρανιοεγκεφαλική κάκωση και διάσειση. Αρχικά δεν μπορούσε να δαγκώσει και να έχει ομαλή μάσηση. Για διάστημα τριών ετών, θα παρέμενε χωρίς εμπρόσθιους κάτω οδόντες και θα χρειαζόταν να υποβληθεί σε ορθοδοντική θεραπεία για την αποκατάσταση και ανατολή όλων των μόνιμων δοντιών, με πιθανότητα, στο μέλλον, να υποβληθεί σε εγχείρηση. Μέχρι την ηλικία των έντεκα, θα έπρεπε να τοποθετεί σιδεράκια. Το Εφετείο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη κρίση, έκρινε ότι η απόδοση €14000 περίπου, ως γενικές αποζημιώσεις, ήταν ορθή. Σε άλλη υπόθεση, το Ανώτατο Δικαστήριο, επικύρωσε την πρωτόδικη απόδοση ΛΚ7000, ως γενικές αποζημιώσεις, σε ενήλικα άντρα, ο οποίος υπέστη κάταγμα δεξιού βραχίονα, μικροεκδορές, απώλεια δύο δοντιών και κινητικότητα των υπολοίπων και σπάσιμο τριών εμπρόσθιων κορωνών. Σημειώνεται ότι παρέμεινε στο νοσοκομείο για τρεις μέρες, ενώ εγχειρίστηκε δύο φορές για το κάταγμα. Η επούλωση των τραυμάτων στη στοματική κοιλότητα και στα δόντια, κράτησε ενάμιση μήνα, καθ' όλη την διάρκεια του οποίου, αντιμετώπιζε πόνους και ταλαιπωρία λόγω της δυσκολίας στη μάσηση (Κώστας Νεάρχου ν Σάββα Στεφανίδη και Ευανθίας Προδρόμου

(2003)1 ΑΑΔ 351) Στην υπόθεση Αγαθοκλής Σ. Παπαβασιλείου κ.ά. ν. Λουκά Μιχαηλίδη

(1999)1 ΑΑΔ 252, άντρας ηλικίας 31 ετών, εδέχθη επίθεση, αποτέλεσμα της οποίας υπήρξαν εκδορές στην αριστερή παρειά, το κάτω χείλος και τον αριστερό βραχίονα καθώς και ενδοκρανιακό αιμάτωμα, εγκεφαλική διάσειση, απώλεια συνείδησης, κεφαλαλγία, αγχώδης υπερένταση και ίλιγγο, ενώ η κατάσταση του βελτιώθηκε μετά πάροδο πενταετίας. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων £3.000 που επιδικάσθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο στις 21.3.1996, επικυρώθηκε κατ' έφεση. Τέλος, στο σύγγραμμα του Φρίξου Νικολαΐδη Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες

(1996), αναφέρονται και οι ακόλουθες τρεις υποθέσεις του επαρχιακού Δικαστηρίου. (α) Αριστοκλέους ν. Γιάγκου, αρ. αγωγής 7083/85, ημερ. απόφασης 28.09.1988 (Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού), για κάταγμα τρίτου μετακαρπίου, απώλεια τεσσάρων δοντιών με οδοντικά αποστήματα συνοδευόμενα με νέκρωση των νεύρων και με μακρά και επώδυνη θεραπεία, το Δικαστήριο επιδίκασε, σε ενήλικα άνδρα, Λ.Κ. 800 ως γενικές αποζημιώσεις. (β) Κοντογιάννης ν. Νικολάου, αρ. αγωγής 1621/84, ημερ. απόφασης 30.06.1987 (Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου), για διάστρεμμα στον ώμο με απώλεια του κεντρικού τομέα και κάταγμα της φατνιακής απόφυσης στην ρίζα του πλάγιου αριστερού τομέα, όπου αργότερα έγινε εξαγωγή των πλάγιων άνω τομέων, το Δικαστήριο επιδίκασε, σε ενήλικα άνδρα, Λ.Κ. 500 ως γενικές αποζημιώσεις. (γ) Ιωάννου ν. Αναστασιάδη, αρ. αγωγής 4156/84, ημερ. απόφασης 08.08.1988 (Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού), για πολλαπλά θλαστικά τραύματα που απέληξαν σε ουλές στο πρόσωπο, με πλήρη κατάγματα στο σημείο βάσης τεσσάρων εμπρόσθιων δοντιών, τα οποία έπρεπε να αφαιρεθούν μαζί με άλλα δύο δόντια ώστε να εφαρμοσθεί γέφυρα έξι δοντιών, σε ενήλικη γυναίκα, το Δικαστήριο επιδίκασε, Λ.Κ. 2,500 ως γενικές αποζημιώσεις. Είμαι της γνώμης ότι, οι ποιο πάνω αναφερόμενες κρίσεις των Δικαστηρίων σε σχέση με την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων για τραύματα, που, σε κάποιο βαθμό (είτε λίγο, είτε πολύ), προσομοιάζουν και/ή κρίνονται σχετικά με τα επίδικα τραύματα, δικαιολογούν την ήδη εκφρασθείσα κρίση μου, αναφορικά με το ύψος των γενικών αποζημιώσεων στις οποίες δικαιούται ο ενάγοντας. Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου για ποσό €2,500 ως γενικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής, πλέον έξοδα, ως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......... Δ Θεοδώρου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil / Other Actions / Proof Αναφορά: Απόδειξη / Γενικές αποζημιώσεις για επίθεση cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο