WHITE MOON SERVICES LTD ν. Ι. & Α. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 6187/2005, 29/9/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A525 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6187/2005 Μεταξύ: WHITE MOON SERVICES LTD Ενάγουσα -και- Ι. & Α. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ Δια των ομορρύθμων συνεταίρων αυτού Ιάκωβου Φιλίππου και Ανδρέα Φιλίππου Εναγομένων Ως ετροποποιήθει Δυνάμει Διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 14/3/2006 Μεταξύ: WHITE MOON SERVICES LTD Ενάγουσα -και-
- Ι. & Α. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ
- ΙΑΚΩΒΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
- ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Εναγομένων Ως ετροποποιήθει Δυνάμει Διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 12/04/2010 Μεταξύ: WHITE MOON SERVICES LTD Ενάγουσα -και-
- Ι. & Α. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ
- ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΟΡΦΑΝΟΣ ως Διαχειριστής της Περιουσίας του αποβιώσαντος ΙΑΚΩΒΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
- ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Εναγομένων Ως ετροποποιήθει Δυνάμει Διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 19/01/2012 Μεταξύ: WHITE MOON SERVICES LTD Ενάγουσα -και-
- Ι. & Α. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ
- ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΟΡΦΑΝΟΣ ως Διαχειριστής της Περιουσίας του αποβιώσαντος ΙΑΚΩΒΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
- ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Εναγομένων ----------------------------------- Ημερομηνία: 29/09/16 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Λ. Διομήδους για Καλλής & Καλλής ΔΕΠΕ Για τους Εναγόμενους 1 και 3: κ. Κατσουρίδης για κ. Δ. Μιχαηλίδη Για τον Εναγόμενο 2: Ουδεμία εμφάνιση ----------------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ Σύντομο ιστορικό Με την παρούσα αγωγή που καταχώρισε η Ενάγουσα στις 22.8.2005 διεκδικεί από τους Εναγόμενους αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει υποστεί από την κατάρρευση ενός κλιμακοστασίου της υπό ανέγερσιν οικοδομής της, την επίβλεψη της οποίας είχαν αναλάβει οι Εναγόμενοι, ως αρχιτέκτονες και μελετητές του έργου. Εδικότερα, με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που κατεχώρισαν στις 30.1.2012, μετά από άδεια του Δικαστηρίου, διεκδικούν αποζημιώσεις για το συνολικό ποσό των €5.240.059,70 (Λ.Κ.3.067.183,80), όπως εξειδικεύονται με λεπτομέρεια στην παράγραφο 18 της Έκθεσης Απαίτησης. Αποδίδουν στους Εναγόμενους επαγγελματική αμέλεια, τόσο στην ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων της οικοδομής όσο και στην ορθή επίβλεψη του έργου, καθώς και στην επιλογή ικανού εργολάβου για την εκτέλεση του έργου. Αποτέλεσμα των κατ' ισχυρισμόν αμελών πράξεων και παραλείψεων των εναγομένων, ήταν η κατάρρευση ενός εξωτερικού κλιμακοστασίου, με συνέπεια το θανάσιμο τραυματισμό δύο εργατών και την αναστολή των εργασιών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Υποστηρίζει, επίσης, πως χρειάστηκε να κατεδαφιστεί το δεύτερο κλιμακοστάσιο, το οποίο παρουσίαζε τα ίδια τεχνικά προβλήματα. Οι Εναγόμενοι με λιτή Έκθεση Υπεράσπισης αρνήθηκαν τις αξιώσεις της Ενάγουσας, υποστηρίζοντας ότι εκτέλεσαν όλες τις υποχρεώσεις που ανέλαβαν στο μέγιστο βαθμό ικανότητας και επιμέλειας. Επιπρόσθετα, ισχυρίζονται πως η ευθύνη για όλα τα προβλήματα που παρουσίασε η οικοδομή, βαρύνει την ενάγουσα και/ή τους υπαλλήλους της και/ή τους εργολάβους που διόρισε η ενάγουσα. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό πως σε πολύ προχωρημένο στάδιο εκδίκασης της υπόθεσης οι εναγόμενοι εξασφάλισαν άδεια για τροποποίηση της υπεράσπισης τους, με την προσθήκη στο τέλος της παραγράφου 4 της έκθεσης υπεράσπισης, της φράσης «και/ή οι ενάγοντες εμποδίζονται (are estopped) από του να ισχυρίζονται το αντίθετο». Παρέλειψαν, όμως, να καταχωρίσουν τροποποιημένη υπεράσπιση στη βάση του σχετικού διατάγματος που εκδόθηκε από το Δικαστήριο στις 20.4.
- Υπήρξαν επιπλοκές στην ακροαματική διαδικασία, η οποία δυστυχώς άρχισε 10 χρόνια μετά από την καταχώριση της αγωγής. Οι λόγοι είναι πολλοί και φαίνονται στο φάκελο. Δεν είναι έργο του παρόντος Δικαστηρίου να αναλύσει του λόγους για τους οποίους καθυστέρησε η έναρξη εκδίκασης της υπόθεσης. Το Δικαστήριο, εξάλλου, με την παρούσα σύνθεση, επελήφθη για πρώτη φορά της υπόθεσης στις 15.9.2015, ημέρα που άρχισε η ακρόαση. Όσα ακολούθησαν αναφέρονται στις ενδιάμεσες αποφάσεις του Δικαστηρίου ημερομηνίας 12.1.2016 και 3.2.
- Με δυο λόγια, το Δικαστήριο αφού απέρριψε αίτημα των εναγομένων για αναβολή και αφού αποσύρθηκε ο δικηγόρος τους, άκουσε τη μαρτυρία των εναγόντων στην απουσία των εναγομένων. Ακολούθησαν αιτήματα από το νέο δικηγόρο που διόρισαν οι Εναγόμενοι 1 και 3 για επανακλήτευση των μαρτύρων της ενάγουσας, προκειμένου να αντεξεταστούν, τα οποία δεν έτυχαν της έγκρισης του Δικαστηρίου. Ακολούθως οι εναγόμενοι κάλεσαν μάρτυρες υπεράσπισης και αφού έκλεισαν την υπόθεση τους το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για τελικές αγορεύσεις. Υπήρξαν αλλεπάλληλα αιτήματα αναβολής από το συνήγορο των εναγομένων με τελικό αποτέλεσμα να μην ικανοποιηθεί το τελευταίο αίτημα που υποβλήθηκε στις 11.8.2016 και να ακουστεί μόνο η πλευρά της ενάγουσας, αφού ο συνήγορος που παρουσιάστηκε για τους εναγόμενους δεν ήταν έτοιμος να αγορεύσει. Η μαρτυρία Για να αποδείξει την υπόθεση της η ενάγουσα στηρίχθηκε στη μαρτυρία 3 μαρτύρων. Του διευθυντή και υπεύθυνου για τα οικονομικά θέματα της ενάγουσας Γιώργου Κωνσταντίνου (ΜΕ1), του Νίκου Κυρατζιή, διευθυντή της εταιρείας A&N Kyratzis Ltd (ΜΕ2) και του Κωνσταντίνου Μαραθεύτη, αρχιτέκτονα (ΜΕ3). Οι εναγόμενοι κάλεσαν με τη σειρά τους δύο μάρτυρες. Τον Λούκα Γεωργιάδη, πολιτικό μηχανικό και υπάλληλο των εναγομένων κατά τον ουσιώδη χρόνο (ΜΥ1) και τον Φίλιππο Φραγκουλή (ΜΥ2), επίσης υπάλληλο των εναγομένων. Η μαρτυρία της Ενάγουσας Ο ΜΕ1 ήταν ο βασικός μάρτυρας της ενάγουσας. Κατέθεσε γραπτή δήλωση (Έγγραφο Α) στην οποία παραθέτει τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, επισυνάπτοντας όλα τα έγγραφα (συμφωνίες, τιμολόγια, αποδείξεις και αλληλογραφία) που σχετίζονται με τις κατ' ισχυρισμόν ζημιές και τις αξιώσεις της ενάγουσας. Η μαρτυρία του θα μπορούσε να συνοψισθεί ως ακολούθως: Η ενάγουσα ήταν μισθωτής του επίδικου ακινήτου στην Έγκωμη, δυνάμει σύμβασης μίσθωσης ημερ. 30.1.2001 (Τεκμήριο 1), με την Ιερά Μονή Κύκκου, που ήταν η ιδιοκτήτρια του ακινήτου. Η ενοικίαση ήταν διάρκειας 16 ετών, με δικαίωμα ανανέωσης για περαιτέρω περίοδο 24 ετών. Τα ενοίκια για τα έτη 2004-2006 (που ενδιαφέρουν την υπόθεση) ήταν €22.705,60 (Λ.Κ.13.289) και €23.831,45 (Λ.Κ.13.947,93) μηνιαίως, αντίστοιχα. Τον Δεκέμβριο του 2001, η Ενάγουσα συμφώνησε με τους εναγόμενους όπως οι τελευταίοι αναλάβουν την ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων και την επίβλεψη της οικοδομής που θα ανήγειρε η ενάγουσα στο επίδικο ακίνητο, η οποία θα αποτελείτο από καταστήματα και διαμερίσματα. Η συμφωνία τους επιβεβαιώθηκε με την επιστολή των εναγομένων ημερομηνίας 10.12.2001, Τεκμήριο
- Το έργο ανατέθηκε από τους εναγόμενους στην εργοληπτική εταιρεία Space Constructions Ltd ("Space") με επιστολή των εναγομένων ημερομηνίας 14.6.2002 (Τεκμήριο 4) για το ποσό των Λ.Κ.1.160.836,50, ως η προσφορά Τεκμήριο
- Οι εναγόμενοι όμως παρέλειψαν να ετοιμάσουν συμβόλαια καθώς και αρχιτεκτονικά σχέδια, γεγονός για το οποίο διαμαρτυρήθηκε η εργοληπτική εταιρεία με επιστολή της ημερ. 10.7.2002, τεκμήριο
- Η ενάγουσα διαμαρτυρήθηκε με τη σειρά της προς τους εναγόμενους για την καθυστέρηση στην ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων, με την επιστολή της ημερ. 4.9.2002, Τεκμήριο
- Στη συνέχεια της δήλωσης του ο ΜΕ1 αναφέρει πως όταν τελικά ετοιμάστηκαν κάποια σχέδια διεφάνη ότι υπολογίστηκαν μεγαλύτερα εμβαδά, γεγονός που οδήγησε σε αυξημένο κόστος, το οποίο επισημάνθηκε στην επιστολή των εργοληπτών ημερ. 17.11.2002, Τεκμήριο
- Ακολούθως, συνεχίζει, η εταιρεία Space αποχώρησε από το έργο, λόγω της έλλειψης συνεννόησης με τους εναγόμενους (βλ. Τεκμήριο 8) και η συνέχιση του έργου ανατέθηκε σε νέους εργολάβους, ήτοι την εταιρεία Ferro Building Constructions Ltd (στη συνέχεια "Ferro"). Σχετική επιστολή της ενάγουσας προς τους εναγόμενους κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9 και των εναγομένων προς την Ferro ως Τεκμήριο
- Συνεχίζοντας ο ΜΕ1, υποδεικνύει ότι οι εναγόμενοι δεν ετοίμασαν ολοκληρωμένα αρχιτεκτονικά σχέδια μέχρι τον Ιανουάριο του έτους 2004, γεγονός για το οποίο διαμαρτύρονταν οι εργολάβοι και η ενάγουσα. Η παράλειψη αυτή, κατά το μάρτυρα, δημιουργούσε καθυστερήσεις, γεγονός που επισημάνθηκε σε επιστολές της ενάγουσας προς τους εναγόμενους ημερ. 26.1.2004 και 5.4.2004 (Τεκμήρια 12 και 13, αντίστοιχα). Η ενάγουσα, αναφέρει, είχε πάντοτε υπόψη της να εκμεταλλευθεί το έργο για να έχει οικονομικά οφέλη και για το σκοπό αυτό πέτυχε τη συνομολόγηση διάφορων συμφωνιών για την ενοικίαση των καταστημάτων, με σημαντικότερη την υπογραφή συμφωνίας με το Υπουργείου Γεωργίας ημερ. 20.6.2003 για ενοικίαση του 1ου ορόφου του κτηρίου για περίοδο 7 ετών, με εξασφαλισμένα εισοδήματα ύψους Λ.Κ.890.000, ως το Τεκμήριο
- Κατέθεσε, επίσης, συμφωνίες ενοικίασης άλλων καταστημάτων με διάφορες επιχειρήσεις (Τεκμήρια 15, 16 και 17) καθώς και ένα προσχέδιο ενοικίασης Τεκμήριο
- Ενώ συνεχίζει, διεξάγονταν διαβουλεύσεις με το Υπουργείο Γεωργίας για το χρόνο υλοποίησης της συμφωνίας ενοικίασης, επεσυνέβη η κατάρρευση του κλιμακοστασίου, που ανέτρεψε εντελώς τους σχεδιασμούς της ενάγουσας. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι στις 25.9.2004 ενώ κατευθυνόταν στο εργοτάξιο, ειδοποιήθηκε ότι έγινε θανατηφόρο ατύχημα. Φθάνοντας στο εργοτάξιο είδε ότι είχε καταρρεύσει το νότιο εξωτερικό κλιμακοστάσιο και υπήρχε καταπλακωμένος ένας εργάτης. Κατέφθασε η πυροσβεστική και ανέσυρε από τα χαλάσματα δυο νεκρούς εργάτες. Συναντήθηκαν ακολούθως με τους αρχιτέκτονες και με έκπληξη τους ενημερώθηκαν από τον εναγόμενο 3 πως ο λόγος της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου ήταν ότι δεν είχαν κατασκευαστεί συγκεκριμένοι δοκοί. Τους ενημέρωσε επίσης πως οι δοκοί δεν υπήρχαν ούτε στο κλιμακοστάσιο που βρισκόταν στη βόρεια εξωτερική πλευρά του κτιρίου και θα έπρεπε και εκείνο να κατεδαφιστεί, όπως και έγινε. Στη συνέχεια αποκλείστηκε η σκηνή καθώς και οι υπόλοιποι χώροι του εργοταξίου και η ενάγουσα ζήτησε από τους εναγόμενους τη διεξαγωγή έρευνας για τα αίτια της κατάρρευσης (Τεκμήριο 24) η οποία ουδέποτε ετοιμάστηκε από τους εναγόμενους. Σημειώνει μάλιστα πως οι εναγόμενοι ήγειραν και ζήτημα επιπρόσθετης χρέωσης (βλ. Τεκμήριο 25). Η ενάγουσα, προσθέτει, ανέθεσε και σε ανεξάρτητο οίκο τη διερεύνηση των αιτιών της πτώσης του κλιμακοστασίου (Τεκμήριο 26). Παράλληλα, διεξάγονταν έρευνες και από το αρμόδιο υπουργείο, λειτουργοί του οποίου εξέδωσαν απαγόρευση συνέχισης των εργασιών στο εργοτάξιο (Τεκμήριο 27). Επειδή δεν ετοιμάστηκε το σχέδιο ασφάλειας που ζητήθηκε από το υπουργείο, εκδόθηκε νέο διάταγμα απαγόρευσης στις 8.10.2004 (Τεκμήριο 28), ενώ το Υπουργείο Γεωργίας έθεσε αμετάκλητη προθεσμία για παράδοση του κτιρίου την 31.12.2004 (Τεκμήριο 31). Οι εναγόμενοι, καταλήγει, δεν κατόρθωσαν να άρουν τις απαγορεύσεις και με πρόφαση την άρνηση της ενάγουσας να διορίσει συγκεκριμένη εργοληπτική εταιρεία για συνέχιση του έργου (Lois Builders), με επιστολή τους ημερομηνίας 27.1.2005 (Τεκμήριο 36), παραιτήθηκαν από αρχιτέκτονες-μηχανικοί και επιβλέποντες του έργου. Ακολούθως παραθέτει στοιχεία και αποδείξεις για τις ζημιές που διεκδικεί η ενάγουσα ως ακολούθως: (α) Για την περίφραξη του κτηρίου η ενάγουσα πλήρωσε στην εργοληπτική εταιρεία Lois Builders ποσό €15.399,62 (Λ.Κ.9.013), με βάση το σχετικό τιμολόγιο και την απόδειξη πληρωμής (Τεκμήρια 3-9α+β), αντίστοιχα). (β) Πλήρωσε σε εταιρεία φρούρησης το ποσό των €4.121,56 (Λ.Κ.2.412,24) για την φρούρηση του εργοταξίου (Τεκμήρια 40α και β). (γ) Κατέβαλε επιπλέον ποσό ύψους €3.945,50 (Λ.Κ.2.309,20) για τη μίσθωση πρόσθετων υπηρεσιών φρούρησης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης (Τεκμήρια 41α, β και γ). (δ) Κατέβαλε επί πλέον ποσό €184.033,46 (Λ.Κ.107.710) στην εργοληπτική εταιρεία Space, για επί πλέον εργασίες, λόγω της κατ' ισχυρισμόν αποτυχίας των εναγομένων να υπολογίσουν ορθά τα τετραγωνικά μέτρα του κτιρίου (Τεκμήριο 7). (ε) Πλήρωσε ενοίκια ύψους €556.787,08 στην Ιερά Μονή Κύκκου για την περίοδο 25.9.2004 μέχρι τον Οκτώβριο του έτους 2006 που ολοκληρώθηκε η οικοδομή, χωρίς να μπορεί να την εκμεταλλεύεται. Υποδεικνύει πως με βάση τη συμφωνία με τους αρχιτέκτονες το έργο έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέχρι την 31.10.
- (στ) Απώλεσε ενοίκια συνολικού ύψους €3.859,324 (Λ.Κ.2.258.762) με βάση τις συμφωνίες ενοικίασης με το Υπουργείο Γεωργίας και τους άλλους ενοικιαστές, οι οποίοι τερμάτισαν τις συμφωνίες, μετά από την κατάρρευση του κλιμακοστασίου και την καθυστέρηση αποπεράτωσης του κτιρίου (βλ. Τεκμήρια 42 και 43). Υποδεικνύει επίσης την αδυναμία ενοικίασης των υπόλοιπων καταστημάτων για την περίοδο Οκτωβρίου 2004 μέχρι Οκτωβρίου 2006 και ένεκα τούτου απώλεια των ενοικίων για τα καταστήματα 3, 4 και
- (ζ) Πλήρωσε ποσό €39.297,83 (Λ.Κ.23.000) σε ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα για την ετοιμασία μελέτης για την αιτία κατάρρευσης του κλιμακοστασίου και επί πλέον ποσό ύψους €2.829,44 (Λ.Κ.1.656) για πρόσθετες υπηρεσίες της Geo Masters Laboratories Ltd (Τεκμήρια 44 και 45 αντίστοιχα). (η) Κατέβαλε σε εργομετρική εταιρεία ποσό €911,71 (Λ.Κ.533,60), για εξειδικευμένους ελέγχους ως τα Τεκμήρια 47α και β, καθώς και ποσό €10.806,90 σε άλλη εταιρεία (Aspelo Constructions Ltd) για έλεγχο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων (βλ. Τεκμήριο 49). (θ) Επιβαρύνθηκε με ποσό €5.591,40 (Λ.Κ.3.272,50) για τη διαδικασία αντικατάστασης των εναγομένων με άλλους αρχιτέκτονες, μέσω υποχρεωτικής διαδικασίας στο ΕΤΕΚ (Τεκμήρια 50α και β). (ι) Κατέβαλε στους νέους αρχιτέκτονες (Μαραθεύτης, Γιαννουρής) ποσό €88.275,97 (Λ.Κ.51.665,63) για την ετοιμασία ολοκληρωμένων σχεδίων και για την επίβλεψη ανέγερσης του έργου καθώς και των επιδιορθώσεων των κακοτεχνιών (Τεκμήριο 54). (κ) Μετά από έλεγχο και υποδείξεις των νέων αρχιτεκτόνων (βλ. Τεκμήριο 53) ανατέθηκε σε νέους εργολάβους (Α&Ν Kyratzis Co Ltd), η συμπλήρωση των εργασιών του έργου και η επιδιόρθωση των κακοτεχνιών. Η ενάγουσα κατέβαλε στο νέο εργολάβο συνολικό ποσό Λ.Κ.98.500 ως το τιμολόγιο και η σχετική απόδειξη, τεκμήρια 55α και β, αντίστοιχα. (λ) Κατέβαλε επί πλέον συνολικό ποσό Λ.Κ.173.020,04, σε υπεργολάβους για την επιδιόρθωση των κακοτεχνιών, ως τα Τεκμήρια 56-
- (μ) Κατέβαλε, επίσης, ποσό €34,300 (Λ.Κ.20.074,90) για αποζημίωση των οικογενειών των δύο θυμάτων που καταπλακώθηκαν από το κλιμακοστάσιο, ως το Τεκμήριο
- Συμπληρώνοντας την κύρια εξέταση του ο ΜΕ1 κατέθεσε αντίγραφο του κατηγορητηρίου που καταχώρισε η Αστυνομία εναντίον της Εναγόμενης 1 και της εργοληπτικής εταιρείας Ferro (Τεκμήριο 75) καθώς και της σχετικής απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 8.11.2007 (Τεκμήριο 76). Από τα υπό αναφορά τεκμήρια, προκύπτει ότι η εναγόμενη 1 και η εταιρεία Ferro, αντιμετώπισαν ποινική υπόθεση με κατηγορίες για πρόκληση θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης, κατά παράβαση του άρθρου 210 Π.Κ., σε σχέση με το θάνατο των δύο Ινδών εργατών και αφού παραδέχθηκαν τις κατηγορίες τους επιβλήθηκαν χρηματικές ποινές. Σημειώνεται ότι παρόμοιες κατηγορίες αντιμετώπιζε και ο διευθυντής της Ferro καθώς και ο εναγόμενος 3, οι οποίες όμως αναστάληκαν. Ο ΜΕ2 ανάφερε πως ήταν διευθυντής της εργοληπτικής εταιρείας Κυρατζιής και ανέλαβαν τη συμπλήρωση του έργου μετά την κατάρρευση του κλιμακοστασίου και την αποχώρηση της Ferro. Κατέθεσε τη συμφωνία που υπέγραψε η εταιρεία του με την ενάγουσα για την αποπεράτωση του έργου (Τεκμήριο 77) και βεβαίωσε ότι εισπράχθηκε από την εταιρεία του το ποσό των Λ.Κ.98.500, αναγνωρίζοντας τα Τεκμήρια 55α και β. Επί πλέον, ανέφερε, χρειάστηκε να κατεδαφιστεί και το βόρειο κλιμακοστάσιο. Για τις επί πλέον εργασίες δαπανήθηκε ποσό Λ.Κ.146,707 πέραν από το ποσό των Λ.Κ.98.
- Όσον αφορά το κατασκευαστικό πρόβλημα στα κλιμακοστάσια, ανέφερε πως δεν υπήρχε σύνδεση των ενώσεων με τα τοιχώματα και τα πλατύσκαλα. Η πτώση του κλιμακοστασίου, εξήγησε, οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπήρχε σύνδεση των οπλισμών στα κλιμακοστάσια με τις πλάκες των ορόφων. Το ίδιο πρόβλημα, κατέληξε, υπήρχε και στο άλλο εξωτερικό κλιμακοστάσιο, το οποίο κατεδαφίστηκε και ανακατασκευάστηκε. Ο ΜΕ3, επιβεβαιώνοντας το λόγο κατάρρευσης του κλιμακοστασίου, υποστήριξε πως δεν υπήρχε επαρκής σύνδεση των σκαλοπατιών με τα υποστυλώματα, επειδή δεν κατασκευάστηκαν οι δοκοί που υπήρχαν στα σχέδια. Αναγνώρισε τα Τεκμήρια 51, 52 και 53 και βεβαίωσε ότι όλες οι εργασίες για την αποπεράτωση του έργου εκτελέστηκαν κατόπιν επίβλεψης από το αρχιτεκτονικό τους γραφείο. Όπως έχει αναφερθεί πιο πριν, οι μάρτυρες της ενάγουσας δεν αντεξετάστηκαν. Μαρτυρία Εναγομένων Ο ΜΥ1 υποστήριξε πως έχει προσωπική γνώση των γεγονότων που αφορούν την υπόθεση. Στη γραπτή δήλωση του (Έγγραφο Β), σημειώνεται πως οι εναγόμενοι 1 κίνησαν αγωγή εναντίον της ενάγουσας για την αμοιβή τους και την 30.11.2009, εκδόθηκε εκ συμφώνου απόφαση υπέρ των εναγομένων 1 και εναντίον της ενάγουσας για το ποσό των €430.583,20 με 5,5% τόκος ετησίως από 29.10.2010 (Τεκμήριο 80). Σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης, υποστήριξε πως οι εναγόμενοι επέδειξαν επαγγελματισμό κάτω από ιδιάζουσες συνθήκες, με ένα αλλοπρόσαλλο (όπως τον χαρακτήρισε) εργοδότη και χωρίς να πληρώνονται. Ουδεμία ευθύνη φέρουν για την κατάρρευση του κλιμακοστασίου και δεν υπήρξε οποιαδήποτε ολιγωρία στην επίβλεψη των εργασιών. Για το ζήτημα της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου επικαλέστηκε το πόρισμα της ερευνητικής επιτροπής (Τεκμήριο 81) το οποίο όπως υπόδειξε, «μιλά από μόνο του». Κατέθεσε, τέλος, σχετική αλληλογραφία που ανταλλάγηκε μεταξύ των μερών και άλλα σχετικά έγγραφα τα οποία δεν είχαν κατατεθεί από την ενάγουσα (Τεκμήρια 82-111). Ερωτηθείς στην αντεξέταση για το λόγο που κατέρρευσε το κλιμακοστάσιο, απάντησε πως δεν γνωρίζει, γιατί ανέλαβε την επίβλεψη μετά το ατύχημα. Του υποδείχθηκε πως με βάση το πόρισμα της ερευνητικής, αποδίδεται ευθύνη στο αρχιτεκτονικό γραφείο των εναγομένων για ελλιπή επίβλεψη (σελίδες 78-82 Τεκμηρίου 81). Απάντησε πως δεν αποδίδεται ευθύνη μόνο στους αρχιτέκτονες με το Τεκμήριο 81, αλλά και σε άλλα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Όσον αφορά τις κακοτεχνίες των εργολάβων ανέφερε πως υπήρχαν αλλά θα μπορούσαν να διορθωθούν. Σε σχέση με την καθυστέρηση στην ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων υποστήριξε πως ο εργοδότης άλλαζε συνεχώς τις αποφάσεις του και οι εναγόμενοι προσπαθούσαν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του. Ο ΜΥ2 ανέφερε πως ήταν το πρόσωπο που σχεδίασε τα στατικά της οικοδομής και επέβλεπε την κατασκευή του σκελετού του έργου. Κατά την επίσκεψη του στο εργοτάξιο αρχές Σεπτεμβρίου 2004, διαπίστωσε πως δεν είχε κατασκευαστεί η δοκός που ένωνε το πλατύσκαλο με την πλάκα. Το υπέδειξε, ανέφερε, στον υπεύθυνο του εργοταξίου και έδωσε οδηγίες να σταματήσουν. Τους υπόδειξε, επίσης, πώς να ενεργήσουν για να το υποστυλώσουν. Μεσολάβησε όμως Σαββατοκυρίακο και πήγαν δυο ανειδίκευτοι εργάτες να τρυπήσουν το μπετόν και λόγω της δόνησης κατέρρευσε. Το κλιμακοστάσιο, πρόσθεσε, κατασκευάστηκε την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών που ήταν κλειστό το γραφείο τους, γι' αυτό και δεν έγινε αντιληπτή η παράλειψη κατασκευής της δοκού προηγουμένως. Την ημέρα που διαπίστωσε το πρόβλημα, πρόσθεσε, πήγε μαζί με κάποιο άλλο άτομο από το γραφείο των εναγομένων. Στο εργοτάξιο δεν βρήκε κάποιο υπεύθυνο της ενάγουσας και μίλησε με κάποιο «Κωστή», ο οποίος του παρουσιάστηκε ως επιστάτης. Καταληκτικά ανέφερε ότι στα σχέδια που είχε ετοιμάσει το αρχιτεκτονικό τους γραφείο υπήρχε η δοκός. Αντεξεταζόμενος ανάφερε πως δεν ήταν το πρόσωπο που διενεργούσε τις επιβλέψεις των κτιρίων δια λογαριασμό των εναγομένων. Υπεύθυνος για τις επιβλέψεις, είπε, ήταν ο Αντρέας Νεοκλέους. Τον συνόδευσε, πρόσθεσε, τον Σεπτέμβριο του έτους 2004 για να επιθεωρήσουν την οικοδομή. Του υποδείχθηκε πως με βάση το Τεκμήριο 81 (σελ. 62) στην Ερευνητική Επιτροπή ανέφεραν ότι εντόπισαν την έλλειψη της δοκού του Βόρειου Τμήματος τον Ιούνιο του
- Απάντησε πως μόλις το εντόπισαν έδωσαν οδηγίες να σταματήσουν να οπλίζουν το πλατύσκαλο με σκυρόδεμα. Σε υποβολή πως δεν ενημέρωσε την ενάγουσα ούτε την εργοληπτική εταιρεία για το πρόβλημα, απάντησε πως το ανέφερε σε κάποιο Κωστή Σκουλιά που ήταν υπεύθυνος των σιδεράδων. Του έδωσε προφορικές οδηγίες να τοποθετήσει σιδερονεφκές. Σε άλλη υποβολή, ότι παρότι εντόπισαν ότι υπήρχε πρόβλημα από τον Ιούνιο, επέτρεψαν τη συνέχιση των εργασιών, απάντησε πως είχαν δώσει οδηγίες να σταματήσουν αλλά παράκουσαν τις οδηγίες τους και το όπλισαν με σκυρόδεμα το καλοκαίρι που ήταν κλειστό το αρχιτεκτονικό γραφείο. Αγορεύσεις: Με την τελική του αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας κάλεσε το Δικαστήριο, αποδεχόμενο την αναντίλεκτη μαρτυρία των μαρτύρων της Ενάγουσας, να καταλήξει σε ανάλογα ευρήματα. Ο συνήγορος δεν παρέλειψε να αναλύσει τη νομική πτυχή της υπόθεσης, παραπέμποντας το Δικαστήριο σε νομικά συγγράμματα και αυθεντίες που διέπουν το θέμα της επαγγελματικής αμέλειας. Με αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η κατάρρευση του κλιμακοστασίου οφείλεται στην μη κατασκευή των δοκών, εισηγήθηκε πως οι εναγόμενοι ευθύνονται για τις ζημιές που προκλήθηκαν στην ενάγουσα, τόσο στη βάση της επαγγελματικής αμέλειας, όσο και της παράβασης της συμφωνίας τους με την ενάγουσα. Υπόδειξε επί του προκειμένου την υποχρέωση που είχαν οι εναγόμενοι για σωστή επίβλεψη, για τη διασφάλιση της ορθής εκτέλεσης του συμβολαίου από τους κατασκευαστές της οικοδομής. Εγκαταλείποντας τις αποζημιώσεις για την απώλεια ενοικίων μετά από την παραλαβή του έργου, εισηγήθηκε πως όλες οι άλλες αξιώσεις της ενάγουσας έχουν αποδειχθεί και κάλεσε το Δικαστήριο να εκδόσει απόφαση: (α) Για τα ενοίκια που κατέβαλε η ενάγουσα στους ιδιοκτήτες για την περίοδο Οκτωβρίου 2004-Οκτωβρίου
- (β) Για τα ενοίκια που απώλεσαν από την ενοικίαση του κτιρίου κατά την πιο πάνω περίοδο. (γ) Για τα έξοδα που έχουν υποστεί προς επιδιόρθωση και αποκατάσταση των κακοτεχνιών και (δ) Τα έξοδα που επωμίστηκε για την αποζημίωση των οικογενειών των θυμάτων και την μεταφορά των σορών τους στο εξωτερικό. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Η μαρτυρία των μαρτύρων της ενάγουσας παρέμεινε αναντίλεκτη, αφού δεν υποβλήθηκαν σε αντεξέταση, λόγω της απόσυρσης του δικηγόρου των εναγομένων και της μη εκπροσώπησης τους, κατά την ημέρα που έδωσαν μαρτυρία. Έχοντας εξετάσει, προσεκτικά τη μαρτυρία τους, έχω διαπιστώσει ότι κατέθεσαν ορθά τα γεγονότα. Η μαρτυρία τους ως προς την αιτία της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου, υποστηρίζεται από πληθώρα άλλης μαρτυρίας, όπως: (α) Το Τεκμήριο 81 το οποίο κατέθεσε ο ΜΥ1 (β) Την παραδοχή της εναγόμενης 1 στην ποινική υπόθεση, όπως συνάγεται από το Τεκμήριο
- (γ) Τη μαρτυρία των ΜΥ1 και 2, οι οποίοι δέχθηκαν ότι η κατάρρευση του κλιμακοστασίου, οφειλόταν στην παράλειψη της εργοληπτικής εταιρείας να κατασκευάσει τις ενώσεις/δοκούς που προβλέπονταν στα αρχιτεκτονικά σχέδια. Όσον αφορά τις ζημιές της ενάγουσας, η μαρτυρία των ΜΕ1 και 2 υποστηρίζεται από τα τιμολόγια και τις αποδείξεις που έχουν καταθέσει ως τεκμήρια. Το Δικαστήριο διατηρεί ωστόσο επιφυλάξεις όσον αφορά τη μαρτυρία του ΜΕ1 για τα αποδιδόμενα στους εναγόμενους λάθη αναφορικά με τα εμβαδά του κτιρίου κατά την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Επιφυλάξεις υπάρχουν, επίσης, και αναφορικά με τον ισχυρισμό του ΜΕ1 πως υπήρξε αδικαιολόγητη ολιγωρία στην ετοιμασία των ολοκληρωμένων αρχιτεκτονικών σχεδίων. Χωρίς να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι ο ΜΕ1 δεν αντεξετάστηκε επί των πιο πάνω θεμάτων, το Δικαστήριο κρίνει εξωπραγματικές και αστήρικτες τις θέσεις του επί των ζητημάτων αυτών. Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι οι εναγόμενοι κατασκεύασαν σχέδια με αυξημένα εμβαδά, αδυνατώ να κατανοήσω το λόγο ή το συμφέρον των εναγομένων για ένα τέτοιο εγχείρημα. Η δε μαρτυρία του ΜΥ1 ότι αυτό είχε ως συνέπεια την πρόκληση ζημιάς στην ενάγουσα, λόγω της αύξησης του κόστους κατασκευής, παραγνωρίζει το όφελος της ενάγουσας από την αύξηση των εμβαδών του κτιρίου. Λόγω, ασφαλώς, της αύξησης κατ' αναλογία της αγοραστικής ή/και ενοικιαστικής αξίας του κτιρίου. Αναφορικά με τη θέση πως οι εναγόμενοι δεν κατασκεύασαν εγκαίρως ολοκληρωμένα αρχιτεκτονικά σχέδια, το Δικαστήριο διέκρινε προσπάθεια υπερβολής από το μάρτυρα. Από την αλληλογραφία που ανταλλάγηκε μεταξύ των διαδίκων κατά τους επίδικους χρόνους προκύπτει πως υπήρξαν αλλαγές στους αρχικούς σχεδιασμούς που δημιούργησαν ανάγκη για μεταβολή των αρχικών σχεδίων (βλ. Τεκμήριο 13). Υπήρξαν επίσης από την πλευρά της ενάγουσας καθυστερήσεις στην πληρωμή της αμοιβής των εναγομένων, όπως προκύπτει από την αλληλογραφία που κατατέθηκε από τις δυο πλευρές (βλ. Τεκμήρια 12, 100 και 102). Η παράλειψη της ενάγουσας να εξοφλήσει την αμοιβή των εναγομένων προκύπτει επίσης από την καταχώριση αγωγής και την έκδοση εκ συμφώνου απόφασης, ως τα Τεκμήρια 79 και
- Με τις πιο πάνω επιφυλάξεις αποδέχομαι την υπόλοιπη μαρτυρία του ΜΕ1 ως ορθή. Η μαρτυρία των ΜΕ2 και 3 γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της. Ο ΜΥ1 δεν είχε προσωπική γνώση των γεγονότων που σχετίζονται με τα επίδικα θέματα. Όπως ανέφερε στη μαρτυρία του δεν γνωρίζει το λόγο κατάρρευσης του κλιμακοστασίου γιατί ανέλαβε την επίβλεψη μετά από το συμβάν. Δεν ήταν, ως εκ τούτου, σε θέση να εκφέρει άποψη για το κρίσιμο αυτό ζήτημα. Πέραν τούτου, ο μάρτυρας κατέθεσε με τη δήλωση του διάφορα έγγραφα και αλληλογραφία (Τεκμήρια 82-111) τα οποία, προφανώς δεν συνέταξε ο ίδιος. Η μαρτυρία του, συνεπώς, δεν ήταν βοηθητική, εφόσον δεν είχε προσωπική γνώση ή εμπλοκή με τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση. Ο ΜΥ2 προσπάθησε να βοηθήσει με τη μαρτυρία του τους εναγομένους εργοδότες του. Επιχείρησε αρχικά να δώσει την εικόνα ότι τα κλιμακοστάσια κατασκευάστηκαν το καλοκαίρι, όταν το γραφείο τους ήταν κλειστό και δεν υπήρχε δυνατότητα επίβλεψης. Του υποδείχθηκε, ωστόσο, ότι με βάση το Τεκμήριο 81, στη διερευνητική επιτροπή υποστήριξαν πως είχαν διαπιστώσει το πρόβλημα από τον Ιούνιο του έτους 2004, πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές. Απάντησε πως το είδε και υπέδειξε στον επιστάτη πώς να το υποστηλώσει, αλλά προχώρησαν το καλοκαίρι και κατασκεύασαν και το δεύτερο. Δέχθηκε, βεβαίως, με ειλικρίνεια πως οι συνδετικοί δοκοί των κλιμακοστασίων δεν κατασκευάστηκαν και αυτός ήταν ο λόγος που κατέρρευσε το ένα από τα δύο. Απορρίπτω τη μαρτυρία του αναφορικά με το χρόνο που υποστήριξε ότι διαπίστωσαν οι εναγόμενοι το πρόβλημα στα δύο κλιμακοστάσια. Κατά τα λοιπά η μαρτυρία του κρίνεται πειστική και γίνεται αποδεκτή. Ευρήματα Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, ανάλογα είναι και τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Δεν απαιτείται να παρατεθεί ολόκληρο το ιστορικό της υπόθεσης, όπως προέκυψε από την αποδεκτή μαρτυρία. Είναι αρκετό να διατυπωθούν οι διαπιστώσεις του Δικαστηρίου, σε σχέση με τις βασικές πτυχές της υπόθεσης. Έχουν ως ακολούθως:
- Η ενάγουσα ήταν σε κάθε ουσιώδη χρόνο νόμιμη κάτοχος του επίδικου ακινήτου, με βάση τη συμφωνία ενοικίασης, Τεκμήριο
- Τον Δεκέμβριο του έτους 2001, συμφώνησε με τους εναγόμενους, όπως αναλάβουν την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση κτιρίου από καταστήματα και διαμερίσματα, εντός του επίδικου ακινήτου. Η συμφωνία επιβεβαιώθηκε με την επιστολή των εναγομένων Τεκμήριο
- Ανάμεσα σε άλλα, ανέλαβαν, έναντι αμοιβής, την ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων, τη μελέτη του έργου και την επίβλεψη εκτέλεσης των εργασιών για την κατασκευή της οικοδομής, με βάση τα αρχιτεκτονικά σχέδια και την άδεια οικοδομής (βλ. όρο 2.1 Τεκμηρίου 2).
- Αφού εκπονήθηκαν τα αρχιτεκτονικά σχέδια και οι τεχνικές προδιαγραφές (βλ. Τεκμήριο 4) ανατέθηκε η ανέγερση της οικοδομής στην εταιρεία «Space», αφού έγινε αποδεκτή η προσφορά της (Τεκμήριο 3). Στην πορεία, η εταιρεία «Space» αποχώρησε και αποδεσμεύθηκε και από τον Ιούνιο 2003 ανέλαβε τη συνέχιση του έργου η εταιρεία "Ferro" (Τεκμήρια 8-11). Είχε προηγηθεί παράπονο της Space για καθυστέρηση στην ετοιμασία ολοκληρωμένων αρχιτεκτονικών σχεδίων και αξίωση για επί πλέον κατασκευαστικό κόστος ύψους Λ.Κ.107.710, λόγω μετατροπών που είχαν ως συνέπεια την αύξηση των εμβαδών (Τεκμήρια 5, 6 και 7).
- Προέκυψε ανάγκη για εξασφάλιση νέας πολεοδομικής άδειας, λόγω των πιο πάνω μετατροπών, για την εξασφάλιση της οποίας απαιτείτο η υποβολή εκ μέρους των εναγομένων νέων τροποποιημένων αρχιτεκτονικών σχεδίων (βλ. Τεκμήριο 13). Η ενάγουσα καταλογίζει ευθύνη στους εναγόμενους, τόσο για το επί πλέον κόστος που απαιτείτο για την κατασκευή των αυξημένων εμβαδών, λόγω των μετατροπών, όσο και για την καθυστέρηση στην εκπόνηση νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων. Για τους λόγους που έχουν επεξηγηθεί πιο πριν το Δικαστήριο δεν αποδέχθηκε τη σχετική με τα θέματα αυτά μαρτυρία του ΜΕ
- Ενόψει τούτου δεν μπορεί να θεωρηθούν υπόλογοι οι εναγόμενοι για το επί πλέον κατασκευαστικό κόστος, ή για καθυστερήσεις στην ετοιμασία ολοκληρωμένων αρχιτεκτονικών σχεδίων.
- Με βάση την αποδεκτή μαρτυρία του ΜΥ1 η ολοκλήρωση της οικοδομής είχε προγραμματιστεί για τις 31.10.
- Μεταξύ Ιουνίου 2003 και Μαρτίου 2004, η ενάγουσα συνήψε συμφωνίες με ενδιαφερόμενους ενοικιαστές για την ενοικίαση καταστημάτων στην υπό ανέγερση επίδικη οικοδομή, ως ακολούθως: (α) Με το Υπουργείο Γεωργίας, για την ενοικίαση του 1ου ορόφου για περίοδο 7 ετών, ως η συμφωνία ημερ. 20.6.2003, Τεκμήριο
- (β) Με την εταιρεία King Franchises Ltd, για την ενοικίαση δύο καταστημάτων για περίοδο 5 ετών, ως η συμφωνία ημερ. 10.10.2003 Τεκμήριο
- (γ) Με την εταιρεία Pavlos Antoniades Associates Ltd, για την ενοικίαση ενός καταστήματος, με μηνιαίο ενοίκιο ύψους Λ.Κ.1.900, για περίοδο 6 ετών, ως η συμφωνία ημερ. 30.3.2004 Τεκμήριο 16(α). (δ) Με την εταιρεία Acapella Music Stores Ltd, για την ενοικίαση ενός καταστήματος έναντι του ποσού των Λ.Κ.3.360 μηνιαίως, για περίοδο 10 ετών, ως η συμφωνία ημερ. 8.3.2004, Τεκμήριο
- Διεξάγονταν, επίσης, διαπραγματεύσεις για ενοικίαση άλλου καταστήματος, με την εταιρεία City Pride Holdings Ltd (Τεκμήριο 18).
- Στις 25.9.2014 κατέρρευσε το ένα εκ των δύο εξωτερικών κλιμακοστασίων της οικοδομής με αποτέλεσμα να καταπλακώσει δυο αλλοδαπούς εργάτες οι οποίοι τραυματίστηκαν θανάσιμα.
- Όπως προέκυψε από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία, η αιτία της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου ήταν η παράλειψη της κατασκευαστικής εταιρείας να τοποθετήσει τις δοκούς που θα συνέδεαν και συγκρατούσαν το κλιμακοστάσιο με την κυρίως οικοδομή. Έχει περαιτέρω διαφανεί από τη μαρτυρία τόσο των ΜΕ1, 2 και 3 όσο και των ΜΥ1 και 2, ότι οι δοκοί είχαν παραλειφθεί και από το δεύτερο εξωτερικό κλιμακοστάσιο.
- Οι υπό αναφοράν δοκοί/συνδέσεις, υπήρχαν στα αρχιτεκτονικά σχέδια, όπως προέκυψε από τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ΜΥ2, διαπίστωσε την πιο πάνω παράλειψη κατά την επίσκεψη του στην οικοδομή, τον Ιούνιο του έτους
- Αποδέχομαι, περαιτέρω, ότι ο ΜΥ2 έδωσε προφορικές οδηγίες σε κάποιο πρόσωπο που βρισκόταν εκεί (ονόματι «Κωστής Σκουλιάς») ο οποίος είχε παρουσιαστεί ως υπεύθυνος των σιδεράδων, να προβεί σε υποστύλωση του κλιμακοστασίου με «σιδερονεφκιές». Δεν υπήρξε ωστόσο γραπτή ή προφορική ενημέρωση της ενάγουσας ή της κατασκευάστριας εταιρείας (Ferro), από τον ΜΥ2 ή από τους εναγόμενους.
- Μετά από το πιο πάνω συμβάν, υπήρξε αναστολή εκτέλεσης των εργασιών λόγω και των διαταγμάτων απαγόρευσης που είχαν εκδοθεί από το αρμόδιο υπουργείο. Υπήρξε επίσης αποδέσμευση της Ferro και στη συνέχεια αποδεσμεύτηκαν και οι εναγόμενοι.
- Ανέλαβαν νέοι αρχιτέκτονες (Μαραθεύτης και Γιαννουρής) οι οποίοι εκπόνησαν νέα αρχιτεκτονικά σχέδια και ανέθεσαν σε νέα εργοληπτική εταιρεία την επιδιόρθωση των ελαττωμάτων και την αποπεράτωση του έργου.
- Οι νέοι εργολήπτες (Α&Ν Kyratzis Ltd), κατεδάφισαν και το δεύτερο κλιμακοστάσιο, αναθέτοντας σε υπεργολάβους επί μέρους εργασίες για την απομάκρυνση των μπάζων και την ανακατασκευή των κλιμακοστασίων, με βάση τα νέα αρχιτεκτονικά σχέδια, υπό την επίβλεψη των νέων αρχιτεκτόνων.
- Το έργο αποπερατώθηκε και παραδόθηκε στην ενάγουσα τον Οκτώβριο του έτους
- Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εργασιών οφείλεται στην κατάρρευση του ενός κλιμακοστασίου και την ανάγκη για κατεδάφιση και του δεύτερου, λόγω των κατασκευαστικών προβλημάτων που έχουν αναφερθεί πιο πριν. Πέραν από την ανάγκη για κατεδάφιση και επανακατασκευή των δυο κλιμακοστασίων, υπήρξαν καθυστερήσεις λόγω της διερεύνησης του εργατικού ατυχήματος, της έκδοσης διαταγμάτων απαγόρευσης συνέχισης των εργασιών και της ανάγκης για αντικατάσταση των εργολάβων.
- Λόγω της πιο πάνω καθυστέρησης στην συμπλήρωση των εργασιών, οι 4 ενοικιαστές, ως η παράγραφος 6 ανωτέρω, τερμάτισαν τις συμφωνίες ενοικίασης. Νομική πτυχή - Κατάληξη Α) Το καθήκον επιμέλειας επαγγελματία-αρχιτέκτονα Η υποχρέωση επιμέλειας επαγγελματιών, καλύπτεται από το άρθρο 51
(2)του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: «51
(1).............................
(2)Υπoχρέωση, vα μηv επιδεικvύεται αμέλεια υφίσταται στις πιo κάτω περιπτώσεις, δηλαδή- ............................... (ε) Πρόσωπo πoυ ασκεί με αμoιβή ή άλλως πως επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχoλία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλo πρόσωπo υπέχει τέτoια υπoχρέωση έvαvτι κάθε πρoσώπoυ, επί τoυ oπoίoυ ή επί της ιδιoκτησίας τoυ oπoίoυ ασκεί τo επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχoλία ή πρoς στov oπoίo παρέχει τηv υπηρεσία». Οι αρχιτέκτονες εμπίπτουν ασφαλώς στην πιο πάνω γενική κατηγορία επαγγελματιών. Το επίπεδο επιμέλειας κάθε επαγγελματία καθορίζεται στο άρθρο 51
(1)του πιο πάνω Νόμου ως ακολούθως: «51
(1)Αμέλεια συvίσταται- (α) ............................ (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια.» Το επίπεδο δεξιότητας που οφείλει ένας επαγγελματίας είναι εκείνο που αναμένεται από το μέσο επαγγελματία της τάξης στην οποία ανήκει. Επί του ζητήματος πολύ κατατοπιστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614 (σελ. 621): "Το καθήκον ιατρού, όπως και κάθε ειδικευμένου επαγγελματία (πρακτήρα), προς πρόσωπο, το οποίο βασιζόμενο στην δεξιότητα του περιέρχεται υπό τη φροντία του, προσδιορίζεται περιεκτικά στην απόφαση στην απόφαση Ashcroft v. Mersey Regional Health Authority
(1983)2 All E.R. 245. Συνίσταται, στην στράτευση της γνώσης και την επίδειξη της επιμέλειας που αναμένεται από πρόσωπο το οποίο κατέχει και διακηρύττει ότι κατέχει τη συγκεκριμένη δεξιότητα, καθήκον το οποίο στην περίπτωση του ωτορινολαρυγγολόγου προσλαμβάνει τη μορφή της δεξιότητας που αναμένεται από Ιατρό της ειδικότητας του. Η προσέγγιση του Δικαστή Kilner Brown, J., στην πιο πάνω υπόθεση, έτυχε της έγκρισης του Αγγλικού Εφετείου (βλ. Note Ashcroft v. Mersey Regional Health Authority
(1985)2 All E.R. 96). Το επίπεδο δεξιότητας, το οποίο αναμένεται από επαγγελματία ιατρό (medical practitioner), τέθηκε με την ίδια σαφήνεια από τον McNair, J., στην Bolan v. Friern Hospital Management Committee
(1957)1 W.L.R. 582. Είναι εκείνο της συνήθους δεξιότητας την οποίαν αναμένεται να έχει πρόσωπο το οποίο επαγγέλλεται και ασκεί τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Η ορθότητα της προσέγγισης αυτής επιβεβαιώθηκε σε σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων, που επίσης επεξηγούν το πρακτικό πεδίο εφαρμογής της. (βλ. μεταξύ άλλων, Sideway v. Gov, of Bethlem Roval Hospital
(1985)A.C. 871, 893-894; Wilsherv. Essex A.H.A.
(1978)Q.B. 730).". Τα πιο πάνω επιβεβαιώθηκαν στη μεταγενέστερη υπόθεση Γιάλλουρος ν. Ψύλλου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 552, στην οποία περιέχεται το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Street on Torts 11η Έκδοση
(2003)σελ. 265: "The defendant must exhibit the degree of skill which a member of the public would expect from a person in his or her position. Pressures on him - even pressures for which he is in no way responsible - will not excuse an error on his part. Negligence is not to be equated with moral culpability or general incompetence. ............................. Errors of judgment are often the essence of professional negligence. An error of itself is not negligence. The issue in all cases is whether the error in question evidenced a failure of professional competence. The virtual immunity offered to doctors for errors of clinical judgment was firmly condemned by the House of Lords in Whitehouse v. Jordan". Υπό τα περιστατικά της κρινόμενης υπόθεσης οι Εναγόμενοι δεν επέδειξαν την αναμενόμενη επιμέλεια εν σχέση με τις επαγγελματικές υπηρεσίες που ανέλαβαν να προσφέρουν στην ενάγουσα. Όπως υποδείχθηκε πιο πάνω, οι εναγόμενοι ανέλαβαν, ανάμεσα σε άλλα, όπως ασκούν τη δέουσα επίβλεψη, υπό την ιδιότητα τους ως επαγγελματίες (αρχιτέκτονες-μηχανικοί και μελετητές του έργου) για την ορθή εκτέλεση των εργασιών ανέγερσης της οικοδομής, με βάση τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τη στατική μελέτη που ετοίμασαν οι ίδιοι. Απέτυχαν, ωστόσο να εντοπίσουν έγκαιρα την παράλειψη της εργοληπτικής εταιρείας (κατασκευαστών) να κατασκευάσουν τις κολόνες που προβλέπονταν στα αρχιτεκτονικά σχέδια, οι οποίες συνέδεαν τα εξωτερικά κλιμακοστάσια με την οικοδομή. Όταν εντόπισαν την πιο πάνω παράλειψη, οι κατασκευαστές είχαν ήδη ολοκληρώσει την κατασκευή του ενός εκ των δυο κλιμακοστασίων, ενώ το δεύτερο δεν είχε σκυροδετηθεί. Οι οδηγίες που έδωσαν στον «υπεύθυνο των σιδεράδων», για να υποστηλώσουν το κλιμακοστάσιο με «σιδερονευκές» δεν ήταν αρκετές. Επρόκειτο για ουσιώδη παράλειψη, η οποία δημιουργούσε προφανείς κινδύνους για κατάρρευση των κλιμακοστασίων. Όφειλαν να ενημέρωναν τους κατασκευαστές αλλά και την πελάτιδα τους (ενάγουσα) για το πρόβλημα που διαπίστωσαν οι υπάλληλοι τους. Η προφορική σύσταση προς τον υπεύθυνο των σιδεράδων δεν ήταν υπό τις περιστάσεις αρκετή. Όφειλαν, περαιτέρω, να απέστελλαν γραπτή ειδοποίηση προς τον εργολάβο και την ενάγουσα με σαφείς και ρητές οδηγίες πως θα έπρεπε να ενεργήσουν, προκειμένου να αποκαθίστατο το πρόβλημα και η στατικότητα των κλιμακοστασίων. Οι πιο πάνω παραλείψεις τους, είχαν ως αποτέλεσμα τη συνέχιση των εργασιών, με την σκυροδέτηση και του δεύτερου κλιμακοστασίου, με συνέπεια την κατάρρευση του, από την οποία προκλήθηκαν ζημιές στην ενάγουσα, ενώ επήλθε και ο θάνατος των δυο εργατών. Είναι, συνεπώς, φανερό ότι οι εναγόμενοι, με τις πιο πάνω πράξεις και παραλείψεις τους, παρέβηκαν το καθήκον επιμέλειας που όφειλαν, κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης, στην ενάγουσα. Είναι επίσης καθαρό ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια της αμέλειας που επέδειξαν οι εναγόμενοι με τα ζημιογόνα αποτελέσματα, ήτοι την κατάρρευση του εξωτερικού κλιμακοστασίου, το θάνατο των δύο εργατών και τις ζημιές που υπέστη η ενάγουσα. Α) Αποζημιώσεις Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή πως όπου αποδεικνύεται αμέλεια ή παράβαση συμφωνίας, το αθώο μέρος δικαιούται να αποζημιωθεί, ώστε να βρεθεί στην ίδια θέση που θα ήταν, εάν δεν μεσολαβούσε η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας ή, ανάλογα, της σύμβασης (βλ. Saab & Another v. Holy Mastery of Ayios Neophytos
(1987)1 CLR 499, D.M.C. Mastersoft Ltd v. Στυλιανού
(2001)1 Α.Α.Δ. 1736, Muriel Beaumont κ.ά. ν. Παπακλεοβούλου
(2010)1 Α.Α.Δ. 525). Με βάση τις πιο πάνω νομικές αρχές, κρίνεται βάσιμη η αξίωση της ενάγουσας για τις ζημιές που έχει υποστεί, ως προς τα ακόλουθα: Για τα έξοδα που υπέστη προς επιδιόρθωση των ζημιών που προκλήθηκαν από την κατάρρευση του ενός κλιμακοστασίου καθώς και για τα έξοδα κατεδάφισης του δεύτερου και της ανακατασκευής των δυο κλιμακοστασίων. Δικαιούται περαιτέρω στα συναφή έξοδα που υπέστη για τη φρούρηση του εργοταξίου και τη διερεύνηση των αιτιών της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου. Για το κεφάλαιο αυτό κατέθεσαν οι ΜΕ1 και 2 και η μαρτυρία τους κρίθηκε αξιόπιστη. Σε σχέση με τα επί μέρους κονδύλια κατατέθηκαν από το ΜΕ1 τιμολόγια, αποδείξεις και άλλα σχετικά έγγραφα που αποδεικνύουν την πληρωμή του συνολικού ποσού των €410.567,80, ως ακολούθως: (
- i)Ποσό €15.399,62 (Λ.Κ.9.013) καταβλήθηκε στη Lois Builders για την περίφραξη του κτιρίου, με βάση τα Τεκμήρια 39Α και Β. (
- ii)Ποσά €4.121,56 και €3.945,50 πληρώθηκαν για τη φρούρηση του εργοταξίου, με βάση τα Τεκμήρια 40 και 41. (iii) Ποσό €29.297,83 (Λ.Κ.23.000) για τις υπηρεσίες ειδικών για τους αναγκαίους ελέγχους στατικότητας του έργου, μετά από το επίδικο συμβάν, με βάση το Τεκμήριο 44. (
- iv)Ποσό €3.741,15 (Λ.Κ.2.189,60) για τις αναγκαίες μετρήσεις και ελέγχους του σκυροδέματος, με βάση τα Τεκμήρια 45 και 47. (
- v)Ποσό €88.275,97 (Λ.Κ.51.665,63) στους νέους αρχιτέκτονες για ετοιμασία νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων και την επίβλεψη της εκτέλεσης των εργασιών μετά από την κατάρρευση, με βάση το Τεκμήριο 54. (
- vi)Ποσό €250.663,79 (Λ.Κ.146.707) για τις εργασίες αποκατάστασης και επανακατασκευής των δύο κλιμακοστασίων, ως το Τεκμήριο 78 και την αδιαμφισβήτητη επί τούτου μαρτυρία του ΜΕ2. (vii) Ποσό €384,44 (Λ.Κ.225) για την αμμοβολή της εξωτερικής πλάκας που κατεδαφίστηκε, με βάση το Τεκμήριο 66. (viii) Ποσό €3.639,32 (Λ.Κ.2.130) για απομάκρυνση των μπάζων και άλλες εργασίες σε σχέση με τις κατεδαφίσεις των δυο κλιμακοστασίων, με βάση τα τεκμήρια 68 και 69. (
- ix)Ποσό €15.044,12 (Λ.Κ.8.805) για τοποθέτηση κεραμικών και άλλες συναφείς εργασίες στην πλάκα του πρώτου ορόφου που κατεδαφίστηκε και στο ισόγειο που καταστράφηκαν λόγω της κατάρρευσης του κλιμακοστασίου, με βάση το Τεκμήριο 70. Η ενάγουσα διεκδικούσε περαιτέρω ποσά, τα οποία όμως δεν έχουν συνδεθεί με την αμέλεια που επέδειξαν οι εναγόμενοι. Η αμέλεια των εναγομένων εστιάζεται στην παράλειψη τους να ασκήσουν ορθή και αποτελεσματική επίβλεψη, που είχε ως αποτέλεσμα την ελαττωματική κατασκευή των εξωτερικών κλιμακοστασίων. Οι τυχόν άλλες ελλείψεις ή υπολειπόμενες εργασίες για την αποπεράτωση του έργου, δεν σχετίζονται ούτε θα μπορούσαν να συνδεθούν με την επιδειχθείσα αμέλεια τους. Δεν δικαιούται, συνεπώς, η ενάγουσα να αποζημιωθεί για τα έξοδα που υπέστη για τη συμπλήρωση τυχόν ατελειών ή υπολειπόμενων εργασιών. Ουδεμία συσχέτιση, για παράδειγμα, έχουν τα έξοδα επίβλεψης των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων (παρα. 18.15 των λεπτομερειών της Έκθεσης Απαίτησης), την κατασκευή γυψοσανίδων (παρά. 18.24
(1)), την επιδιόρθωση των καλωδιώσεων του κτιρίου (παρα. 18.24
(2)), των ανελκυστήρων (παρα. 18.24
(3)), την επιδιόρθωση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων (παρα. 18.24
(5)), την εξωτερική επένδυση του κτιρίου (18
(7)), τη μόνωση (18.6) και αρκετά άλλα. Επισημαίνεται, περαιτέρω, πως ένα σημαντικό κονδύλι (ύψους Λ.Κ.18.975) διεκδικείται χωρίς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Στη μαρτυρία του ο ΜΥ1, υποστήριξε πως πέρα από το ποσό των Λ.Κ. 12.075 το οποίο περιλαμβάνεται στο κόστος ανακατασκευής των κλιμακοστασίων, με βάση το Τεκμήριο 78, πληρώθηκε το πιο πάνω ποσό κατ' ευθείαν στην εταιρεία που ανέλαβε την κατασκευή τους με βάση το Τεκμήριο
- Υποδεικνύεται πως στο Τεκμήριο 59, το οποίο δεν φέρει την υπογραφή του προσφοροδότη, αναφέρεται πως το κόστος θα ανερχόταν στο ποσό των Λ.Κ.27.
- Είναι πολύ καλά γνωστές οι αρχές που διέπουν το ζήτημα της απόδειξης των ειδικών ζημιών και δεν χρειάζεται να επαναληφθούν. Απλή αναφορά του ΜΕ1 ότι καταβλήθηκε το συγκεκριμένο ποσό στην εταιρεία C.S.Mould, χωρίς να παρουσιαστεί οποιαδήποτε απόδειξη πληρωμής ή είσπραξης του ποσού από την εταιρεία, υπολείπεται κατά πολύ από το απαιτούμενο μέτρο απόδειξης (βλ. Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου
(2008)1 Α.Α.Δ. 1083, Κολάνη ν. Ταμπούρα
(2010)1 Α.Α.Δ. 1108). Όσον αφορά, τέλος, την αξίωση για το ποσό των €168.297,24 (Λ.Κ.98.500) ως η παράγραφος 18.22 της Έκθεσης Απαίτησης, για εργασίες επιδιόρθωσης του κτιρίου και πάλι δεν φαίνεται να υπάρχει οποιαδήποτε συσχέτιση με την επιδειχθείσα αμέλεια των εναγομένων. Στη μαρτυρία του ο ΜΕ1 ανέφερε πως οι εργασίες αφορούσαν επιδιορθώσεις των κακοτεχνιών του κτιρίου. Πρόκειται για γενική και αόριστη αναφορά, χωρίς οποιαδήποτε αποδεικτική αξία, σε σχέση με το ζητούμενο. Την αμέλεια δηλαδή των εναγομένων. Ας σημειωθεί ότι ο ΜΕ2, επιβεβαίωσε απλά ότι η εταιρεία του εκτέλεσε εργασίες και χρέωσε το υπό αναφοράν ποσό, το οποίο εισπράχθηκε από την ενάγουσα, χωρίς να δώσει στοιχεία και λεπτομέρειες των κατ' ισχυρισμόν της ενάγουσας κακοτεχνιών και για ποιο λόγο είναι υπόλογοι οι εναγόμενοι (αρχιτέκτονες). Για τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω ότι πέραν από το συνολικό ποσό των €410.567,80, όπως έχει αναλυθεί πιο πάνω ((i)-(ix)), η ενάγουσα δεν έχει προσκομίσει μαρτυρία που να συνδέει τα υπόλοιπα κονδύλια με την αμέλεια των εναγομένων. Αξίωση για πληρωμή των ενοικίων της περιόδου Νοεμβρίου 2004-Οκτωμβρίου 2006, τα οποία η ενάγουσα κατέβαλε στους ιδιοκτήτες. Με βάση την αναντίλεκτη μαρτυρία του ΜΕ1, η οποία υποστηρίζεται από το Τεκμήριο 1, η ενάγουσα πλήρωσε ενοίκια ύψους €556.787,08 για την περίοδο Νοεμβρίου 2004-Οκτωβρίου
- Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το κτίριο αποπερατώθηκε και παραδόθηκε στην ενάγουσα τον Οκτώβριο του έτους 2006 ενώ είχε προγραμματιστεί η παράδοση του το τέλος Οκτωβρίου
- Ο λόγος της καθυστέρησης οφείλεται, ασφαλώς, στην ελαττωματική κατασκευή των εξωτερικών κλιμακοστασίων, που είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση του ενός και την ανάγκη για κατεδάφιση και του δεύτερου. Έχοντας διαπιστώσει ότι οι εναγόμενοι απέτυχαν να ασκήσουν τη δέουσα φροντίδα, ήτοι ορθή και αποτελεσματική επίβλεψη, με αποτέλεσμα την ελαττωματική κατασκευή των κλιμακοστασίων και την κατάρρευση του ενός εξ αυτών, κρίνεται δικαιολογημένη η αξίωση της ενάγουσας για αποκατάσταση της ζημιάς που αφορά τα ενοίκια που πλήρωσε στους ιδιοκτήτες, χωρίς να μπορεί να εκμεταλλευθεί την περιουσία της. Η ενάγουσα δικαιούται συνεπώς σε απόφαση για το ποσό των €556.787,08 που κατέβαλε στην Ιερά Μονή Κύκκου για ενοίκια του επίδικου ακινήτου, κατά την ως άνω περίοδο. Αξίωση για απωλεσθέντα ενοίκια λόγω του τερματισμού των συμβάσεων ενοικίασης καθώς και της αδυναμίας ενοικίασης των υπόλοιπων καταστημάτων για την αναφερθείσα πιο πάνω περίοδο. Με την Έκθεση Απαίτησης η ενάγουσα διεκδικούσε για το κεφάλαιο αυτό ποσό ύψους €3.859.324 (Λ.Κ.2.258.756), υπολογίζοντας τη ζημιά της για όλη τη χρονική περίοδο ενοικίασης, με βάση τα ενοικιαστήρια συμβόλαια τα οποία είχαν τερματιστεί από τους ενοικιαστές. Με την τελική του αγόρευση ο συνήγορος περιόρισε την αξίωση στα ενοίκια που απωλέσθηκαν κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2004-Οκτωβρίου
- Εγκατέλειψε επίσης την αξίωση για απώλεια ενοικίων των καταστημάτων που δεν είχαν ενοικιαστεί. Πολύ ορθά έπραξε ο συνήγορος, δεδομένου ότι δεν τέθηκε μαρτυρία σε σχέση με την ενοικιαστική αξία των καταστημάτων του επίδικου ακινήτου, που αποτελεί το ορθό μέτρο αποζημιίωσης σε τέτοιες περιπτώσεις (βλ. Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδης Λτδ ν. G & C Exhaust Systems Ltd
(2001)1 A.A.Δ. 500). Κατατέθηκαν επί του προκειμένου τέσσερα ενοικιαστήρια, ήτοι του πρώτου ορόφου από το Υπουργείο Γεωργίας (Τεκμήριο 14), των καταστημάτων 1 και 2Β από την εταιρεία King Franshises Ltd (Τεκμήριο 15), του καταστήματος 2 από την εταιρεία Pavlos Antoniades Associates Ltd (Τεκμήριο 16) και του καταστήματος 5 από την εταιρεία Acappela Music Store Ltd (Τεκμήριο 17). Με βάση την αναντίλεκτη μαρτυρία του ΜΕ1, η οποία υποστηρίζεται και από τα Τεκμήρια 30, 31, 42 και 43, οι πιο πάνω ενοικιαστές τερμάτισαν τις συμφωνίες, επειδή η ενάγουσα δεν ήταν σε θέση να τους παραδώσει τα καταστήματα. Η ενάγουσα δικαιούται τα ενοίκια που απώλεσε για την πιο πάνω περίοδο καθυστέρησης παραλαβής του έργου, για τους λόγους που έχουν επεξηγηθεί πιο πριν. Με βάση τα Τεκμήρια 14-17 υπέστη ζημιές λόγω της απώλειας ενοικίων της περιόδου Νοεμβρίου 2004-Οκτωβρίου 2006, ως ακολούθως: (α) Αναφορικά με τα καταστήματα του Τεκμηρίου 14 για το ποσό των €447.790,27 (Λ.Κ.262.080), ήτοι 24 μήνες Χ Λ.Κ.10.920 μηνιαίως. (β) Αναφορικά με τα καταστήματα του Τεκμηρίου 15 για το ποσό των €191.910,11 (Λ.Κ.112.320) ήτοι 24 μήνες Χ Λ.Κ.4.680 μηνιαίως. (γ) Για το κατάστημα του Τεκμηρίου 16α, ποσό ύψους €77.912,23 (Λ.Κ.45.600) ήτοι 24 μήνες Χ Λ.Κ.1.900 μηνιαίως και (δ) Για το κατάστημα του Τεκμηρίου 17, ποσό ύψους €137.781,62 (Λ.Κ.80.640) ήτοι 24 μήνες Χ Λ.Κ.3.360 μηνιαίως. Με βάση τους πιο πάνω υπολογισμούς, η ενάγουσα απώλεσε το συνολικό ποσό των €855.394.23 λόγω της πραγματικής αδυναμίας της να εκμεταλλευθεί τα ενοίκια των καταστημάτων που είχε ενοικιάσει, με βάση τις συμφωνίες Τεκμήρια 14-
- Οι πρόσθετες αξιώσεις για απώλειες ενοικίων των άλλων καταστημάτων, καθώς και για την περίοδο μετά από την παραλαβή του κτιρίου, απορρίπτονται για τους λόγους που έχουν αναφερθεί πιο πάνω. Η ενάγουσα διεκδικεί, τέλος, αποζημιώσεις για τα έξοδα που υπέστη από την αποζημίωση των οικογενειών των δυο εργατών καθώς και για τα έξοδα μεταφοράς των σορών των θυμάτων. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, από την κατάρρευση του κλιμακοστασίου βρήκαν τραγικό θάνατο δύο εργάτες. Με βάση την αναντίλεκτη μαρτυρία του ΜΕ1, η οποία υποστηρίζεται από τα αποδεικτικά στοιχεία που κατέθεσε (Τεκμήρια 71-74) η ενάγουσα κατέβαλε αποζημιώσεις ύψους €34.300 στις οικογένειες των θυμάτων (βλ. Τεκμήριο 74) καθώς και επιπλέον ποσό ύψους €8.308,18 (Λ.Κ.4.862,56) για τα έξοδα μεταφοράς των σορών καθώς και τα έξοδα διαμονής μελών των οικογενειών τους στην Κύπρο, ως τα Τεκμήρια 71, 72 και
- Η Ενάγουσα δικαιούται να αποζημιωθεί από τους εναγόμενους για τα πιο πάνω έξοδα που έχει υποστεί, ενόψει της συνάφειας των ζημιών με την κατάρρευση του κλιμακοστασίου. Συνοψίζοντας, η ενάγουσα δικαιούται σε απόφαση για τα ακόλουθα: (Α) Για το ποσό των €410.567,80 που αντιστοιχεί με τα έξοδα που έχει υποστεί για την αποκατάσταση/επιδιόρθωση των ζημιών που προκλήθηκαν στην οικοδομή, λόγω της ελαττωματικής κατασκευής των δυο κλιμακοστασίων και της κατάρρευσης του ενός. (Β) Για το ποσό των €556.787,08 που αντιστοιχεί με τα ενοίκια που κατέβαλε στους ιδιοκτήτες του επίδικου ακινήτου, κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2004-Οκτωβρίου
- (Γ) Για το ποσό των €855.394,23 που αντιστοιχεί με τα ενοίκια που απώλεσε κατά την πιο πάνω περίοδο. (Δ) Για το ποσό των €42.608,24 για τα έξοδα αποζημίωσης των οικογενειών των θυμάτων και τα παρεμφερή έξοδα για τη μεταφορά των σορών τους. Ενόψει των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων 1, 2 και 3, από κοινού και/ή κεχωρισμένα, για το ποσό των €1.865.357,35 με νόμιμο τόκο και έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............... Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κπ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο