Αναφορικά με την Καταλίν (Κάτια) Δέρβη τέως από την Λευκωσία, αποβιώσασα, Αρ. Αίτ: 289/00, 17/10/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A558 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διαχειρίσεων & Επικύρωσης Διαθηκών ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αίτ: 289/00 Αναφορικά με την Καταλίν (Κάτια) Δέρβη τέως από την Λευκωσία, αποβιώσασα Αίτηση ημερ. 3.2.16 υπό Μιχάλη Παπαπέτρου από την Λευκωσία διαχειριστή - αιτητή για οδηγίες ως προς την διανομή περιουσίας Ημερομηνία: 17 Οκτωβρίου 2016 Για διαχειριστή - αιτητή: Κα Κούλλη Για κληρονόμο Κάτια Δέρβη: Κος Βελάρης ΑΠΟΦΑΣΗ Η Καταλίν Δέρβη σύζυγος του τέως Δημάρχου Λευκωσίας Θεμιστοκλή Δέρβη, απεβίωσε στις 22.9.
- Άφησε ως μοναδική εξ' αδιαθέτου κληρονόμο της, την θετή της θυγατέρα Κάτια Δέρβη. Περαιτέρω με διαθήκη της ημ. 20.3.1997, η αποβιώσασα διέθεσε το ¼ της περιουσίας της σε πέντε άλλα πρόσωπα. Οι σχέσεις της με την θετή θυγατέρα της φαίνεται να μην ήταν καλές αφού στην πιο πάνω διαθήκη, αναφέρει ότι λυπάται που ο κυπριακός Νόμος δεν της επιτρέπει να διαθέσει το σύνολο της περιουσίας της και να μην αφήσει καμία περιουσία στην θετή της κόρη. Επιπλέον, η αποβιώσασα ένα χρόνο πριν τον θάνατο της, μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς στην Ελένη Μιχαήλ Δέρβη κάτοικο και υπήκοο Ελλάδας, μια οικία στην οδό Χαλκοκονδύλη στην Λευκωσία. Η αποβιώσασα διατήρησε το δικαίωμα επικαρπίας στην εν λόγω οικία μέχρι και τον θάνατο της. Ο Έφορος Φόρου Κληρονομιών, έκρινε ότι η εν λόγω οικία συνιστά «περιουσία περιερχομένη εις άλλους επί τω θανάτω» εν τη εννοία του Περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου 67/
- Ως εκ τούτου η αξία της οικίας συμπεριλήφθηκε για σκοπούς υπολογισμού του φόρου κληρονομίας, ο οποίος ανήλθε στο συνολικό ποσόν των £22.319,
- Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση της αίτησης, η αξία της πιο πάνω οικίας αντιστοιχούσε στο 50.39% του συνόλου της καθαρής αξίας της διατεθείσας περιουσίας της αποβιωσάσης. Ως εκ τούτου, ο φόρος κληρονομίας που αντιστοιχεί στην εν λόγω οικία, ανέρχεται σε £11.245,65 (€19.214,35) και ο οποίος σύμφωνα με τον Νόμο θα έπρεπε να πληρωθεί από την δωρεοδόχο Ελένη Μιχαήλ Δέρβη. Παρόλα αυτά, το σύνολο του ποσού του φόρου κληρονομίας, πληρώθηκε εξ' ολοκλήρου από την κληρονόμο Κάτια Δέρβη. Ο εκτελεστής της διαθήκης επέστρεψε στην Κάτια Δέρβη, το ¼ του πληρωθέντος φόρου ήτοι ποσόν £5.579,75 που κατά τους υπολογισμούς του, αντιστοιχούσε στο μερίδιο που η αποβιώσασα διέθεσε δυνάμει της πιο πάνω διαθήκης χωρίς να ληφθεί υπόψιν ο φόρος που αναλογεί στην εν λόγω οικία και ο οποίος σύμφωνα με τον Νόμο θα έπρεπε να πληρωθεί από την δωρεοδόχο Ελένη Μιχαήλ Δέρβη. Τελικοί λογαριασμοί κατατέθηκαν από τον εκτελεστή της διαθήκης στις 25.8.
- Στην συνέχεια, η διαδικασία διαχείρισης επανάνοιξε με διάταγμα του Δικαστηρίου λόγω του ότι ήλθε σε γνώση του διαχειριστή, η ύπαρξη ενός κρατικού χρεογράφου στο όνομα της αποβιωσάσης αξίας €51.258,
- Ο φόρος κληρονομίας για το εν λόγω χρεόγραφο, ανέρχεται σε €26.2022,
- Ακολούθησε η καταχώρηση της παρούσας αίτησης, με την οποία ο εκτελεστής της διαθήκης ζητά οδηγίες του Δικαστηρίου ως προς την διανομή του ως άνω χρεογράφου καθώς και οδηγίες ως προς το ποιος υποχρεούται να καταβάλει τον φόρο κληρονομίας για το ποσόν των £11.245,261 (€19.214,35) που αντιστοιχεί στην οικία επί της οδού Χαλκονδύλη που δωρήθηκε εν ζωή στην Ελένη Μιχαήλ Δέρβη. Με την επίδοση της αίτησης, ο συνήγορος της κληρονόμου Κάτιας Δέρβη, εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και ανέπτυξε τις θέσεις της πελάτιδος του. Ήταν σαφώς η άποψη του κου Βελάρη ότι με βάση τον Περί Φορολογίας Κληρονομιών Νόμο 67/62 ο φόρος κληρονομίας που αναλογεί στην οικία που χαρακτηρίστηκε ως «περιουσία περιερχομένη εις άλλους επί τω θανάτω» θα έπρεπε να πληρωθεί από την δωρεοδόχο Ελένη Μιχαήλ Δέρβη. Εισηγήθηκε ως εκ τούτου όπως δοθούν οδηγίες στον εκτελεστή της διαθήκης να καταχωρήσει αγωγή εναντίον της δωρεοδόχου και να ζητά δυνάμει των αρχών του αδικαιολόγητου πλουτισμού όπως πληρωθεί στην περιουσία της διαχείρισης, το ποσόν των €19.214,35 που αντιστοιχεί στον φόρο κληρονομίας που πληρώθηκε για την εν λόγω οικία. Η συνήγορος για τον εκτελεστή της διαθήκης στην αγόρευση της, ισχυρίστηκε ότι οι σκοπούμενες οδηγίες αφορούν ήδη καταβληθέν φόρο κατά ¼ από τον εκτελεστή και κατά ¾ από την κληρονόμο Κάτια Δέρβη. Το μόνο ερώτημα που τίθεται από τον αιτητή και για το οποίο επιζητούνται οι οδηγίες του Δικαστηρίου, είναι το κατά πόσον η καταβολή αυτού του φόρου ήταν υποχρέωση του αιτητή ως εκτελεστή της διαθήκης ή της δωρεοδόχου στην κυριότητα της οποίας περιήλθε η επίδικη οικία. Ακολούθως, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι το κατάλληλο μέσο για λήψη οδηγιών, είναι η παρούσα ενδιάμεση αίτηση και όχι η καταχώρηση εναρκτήριας κλήσης αφού η διαχείριση έχει επανανοιχθεί και δεν έχει ακόμη περατωθεί. Ενόψει του γεγονότος ότι η διαχείριση δεν έχει ακόμη περατωθεί και οι οδηγίες του Δικαστηρίου επιδιώκονται από τον διαχειριστή στο στάδιο της διαχείρισης της κληρονομιάς, η εναρκτήρια κλήση δεν αποτελεί κατά την συνήγορο το ορθό δικονομικό μέτρο καθώς δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 53 του Κεφ. 189 και ειδικότερα το ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει εκκρεμούσα διαχείριση. Στην συνέχεια, η συνήγορος αναφέρθηκε στην έννοια της «περιουσίας περιερχομένης εις άλλους επί τω θανάτω» όπως ο όρος καθορίζεται στον Περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου 67/
- Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι αν η περιουσία χαρακτηριστεί ως «περιουσία περιερχομένη εις άλλους επί τω θανάτω» τότε η υποχρέωση καταβολής του φόρου κληρονομίας για αυτήν βαρύνει το πρόσωπο στο οποίο περιήλθε η εν λόγω περιουσία. Έγινε επί του προκειμένου αναφορά στο άρθρο 28 του Νόμου 67/1962 στο οποίο ρητά καθορίζεται ότι ο δωρεοδόχος τέτοιας περιουσίας είναι υπόχρεος για την καταβολή του αντίστοιχου φόρου κληρονομίας. Αναφορά έγινε και στο άρθρο 27 του Νόμου 67/62 όπου αναφέρεται ότι ο εκτελεστής δεν θα είναι υπόχρεος δι' οιονδήποτε ποσόν φόρου πέραν του ποσού του ενεργητικού της περιουσίας που λήφθηκε από αυτόν υπό την ιδιότητα του ως εκτελεστή. Σε ερώτηση του Δικαστηρίου γιατί πληρώθηκε ο φόρος κληρονομίας από την διαχείριση, η συνήγορος απάντησε ότι επρόκειτο περί λάθους. Εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο θα μπορούσε να δώσει οδηγίες όπως καταχωρηθεί αγωγή είτε από τον εκτελεστή της διαθήκης είτε από την κληρονόμο Κάτια Δέρβη εναντίον της δωρεοδόχου Ελένης Δέρβη ώστε να πληρωθεί από αυτήν, το μέρος του φόρου κληρονομίας που αναλογεί στην πιο πάνω οικία. Σε επισήμανση του Δικαστηρίου ότι οι οδηγίες θα δοθούν μόνο στον διαχειριστή και ότι δεν παρέχεται εξουσία στο Δικαστήριο για παροχή οδηγιών προς οιονδήποτε κληρονόμο, η συνήγορος απάντησε ότι δυστυχώς η δωρεοδόχος δεν συνεργάζεται και ως εκ τούτου με κάποιο τρόπο πρέπει να εξαναγκαστεί να καταβάλει τον φόρο κληρονομίας που της αναλογεί. Νομική Πτυχή - Συμπεράσματα. Η αίτηση στηρίζεται στα άρθρα 33, 41, 55 & 58 του Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου (Κεφ.189). Το άρθρο 33 αναφέρεται σε εξουσία του Δικαστηρίου να διατάξει την πώληση, εκμίσθωση, υποθήκευση εγκατάλειψη ή απαλλαγή, διαίρεση ή άλλη διάθεση οιουδήποτε μέρους της κληρονομίας όπως το Δικαστήριο θα κρίνει σκόπιμο αν η πράξη αυτή δεν δύναται να διενεργηθεί από τον προσωπικό αντιπρόσωπο. Είναι εμφανές από τα πιο πάνω ότι οι αιτούμενες οδηγίες δεν σχετίζονται με οιονδήποτε διάταγμα πώλησης ή διάθεσης της κληρονομίας που δεν δύναται να διενεργηθεί από τον διαχειριστή. Ως εκ τούτου, το άρθρο 33 του Κεφ. 189 δεν εφαρμόζεται στα γεγονότα της παρούσας αίτησης. Αλλά ούτε και το άρθρο 41 του Κεφ.189 εφαρμόζεται στα γεγονότα της παρούσας αφού αυτό αναφέρεται στα γενικότερα καθήκοντα του διαχειριστή για συλλογή και καταβολή των χρεών και την διανομή του υπολοίπου της περιουσίας δυνάμει του Νόμου. Ομοίως το άρθρο 55 δεν εφαρμόζεται γιατί αυτό αφορά την εξουσία του Δικαστηρίου να επιδικάζει έξοδα ενώ στο άρθρο 58 γίνεται αναφορά στην εφαρμογή εκ μέρους του Δικαστηρίου, της εκάστοτε πρακτικής και διαδικασίας του Τμήματος Επικύρωσης Διαθηκών του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας. Προσεκτική μελέτη του Κεφ. 189 καταδεικνύει ότι το δικαιοδοτικό πλαίσιο για παροχή οδηγιών στον διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντος, είναι το άρθρο 53 επί του οποίου όμως δεν στηρίζεται η παρούσα αίτηση. Η ερμηνεία που δίνει η συνήγορος του διαχειριστή ότι το άρθρο 53 αφορά διαδικασίες όταν δεν εκκρεμεί διαχείριση, είναι εσφαλμένη. Το άρθρο 53, αναφέρεται σε ειδικές συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να ζητηθεί θεραπεία στα πλαίσια διαχείρισης περιουσίας αποθανόντος προσώπου. Ειδικότερα, στην παρούσα περίπτωση εφαρμόζεται το άρθρο 53.1(ε) σύμφωνα με το οποίο το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διαταγή προς τους εκτελεστές ή διαχειριστές της περιουσίας για να διαπράξουν ή να απέχουν από την διάπραξη οποιασδήποτε συγκεκριμένης πράξης υπό την ιδιότητα τους ως εκτελεστών ή διαχειριστών. Εφαρμογή έχει και το άρθρο 53(ζ) σύμφωνα με το οποίο το Δικαστήριο μετά από αίτηση, επιλύει οιοδήποτε ζήτημα προκύπτει κατά την διαχείριση κληρονομιάς. Οι παράγραφοι (ε) και (ζ) του άρθρου 53 .1 Κεφ. 189 έχουν ως εξής: «Προσωπικοί αντιπρόσωποι ή οποιοσδήποτε από αυτούς πιστωτές, κληροδόχους ή οι πλησιέστεροι συγγενείς ή πρόσωπα που αξιώνουν μέσω των εν λόγω πιστωτών ή δικαιούχων με εκχώρηση ή με άλλο τρόπο δύνανται να ζητήσουν από το Δικαστήριο με εναρκτήρια κλήση (originating summons) την επίλυση χωρίς διαχείριση της κληρονομιάς σε Δικαστήριο οποιουδήποτε από τα πιο κάτω ζητήματα ή θέματα: .............................. (ε) την έκδοση διαταγών προς τους εκτελεστές ή τους διαχειριστές για να διαπράξουν ή να απέχουν από την διάπραξη οποιασδήποτε συγκεκριμένης πράξης υπό την ιδιότητα τους ως εκτελεστών ή διαχειριστών. .............................. (ζ) την επίλυση οποιουδήποτε ζητήματος που προκύπτει κατά τη διαχείριση της κληρονομιάς. Προκύπτει από την ανάγνωση του πιο πάνω άρθρου ότι η έκδοση διαταγών προς τους διαχειριστές και η επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν από την διαχείριση κληρονομίας όπως αναφέρεται στις παραγράφους (ε) και (ζ) ανωτέρω, σαφώς και αφορούν εκκρεμείς διαδικασίες διαχείρισης. Σχετική με το άρθρο 53 του Κεφ. 189 είναι η υπόθεση Τερζής ν. Μαρίας Κέκκου Πετουφά
(2011)1 Α.Α.Δ. 336. Λέχθηκε ότι δεν τίθεται θέμα δυνάμει του άρθρου 53 όπως εκδοθεί ευθεία διαταγή με την οποία να διατάσσονται οι διαχειριστές ή εκτελεστές να προβούν σε συγκεκριμένη ενέργεια. Μπορεί όμως δυνάμει του ιδίου άρθρου να δοθούν από το Δικαστήριο οδηγίες και καθοδήγηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα έπρεπε να προσεγγίσουν τα θέματα που τους απασχολούσαν και είναι αυτονόητο ότι οφείλουν να ενεργήσουν ανάλογα, σε συμμόρφωση με την απόφαση του Δικαστηρίου. Το δικονομικό πλαίσιο με τον οποίο ζητούνται οι οδηγίες από τον διαχειριστή, καθορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 53 του Κεφ. 189, το οποίο προβλέπει ότι αιτήσεις δυνάμει του ιδίου άρθρου πρέπει να υποβάλλονται με εναρκτήρια κλήση (originated summons). Η εναρκτήρια κλήση δεν ταυτίζεται με ενδιάμεση αίτηση. Αντιθέτως σύμφωνα με την Δ.1 θ.2 αφορά οιανδήποτε άλλη κλήση που δεν εμπίπτει σε θέμα που εκκρεμεί στο Δικαστήριο (any summons other than a summons in a pending cause or matter). Στην υπόθεση Wortham κ.ά. ν. Τσίμον κ.ά.
(2001)1Α Α.Α.Δ. 1442, επιβεβαιώθηκε ότι οι θεραπείες που προσφέρει το άρθρο 53 μπορούν να δοθούν μόνο στο πλαίσιο εναρκτήριας κλήσης. Όμως ο αιτητής στην παρούσα, επέλεξε να υποβάλει ενδιάμεση αίτηση στα πλαίσια της διαχείρισης και όχι εναρκτήρια κλήση όπως προβλέπεται στο άρθρο 53.1 του Κεφ.
- Επιπλέον δεν στήριξε καθόλου την αίτηση στο άρθρο
- Σε αυτή την περίπτωση, το ζήτημα που προκύπτει είναι το κατά πόσον η μη καταχώρηση του ορθού ένδικου μέσου, επιφέρει την ακυρότητα ολόκληρης της διαδικασίας ή αν η παράλειψη αυτή θα μπορούσε να θεραπευθεί δυνάμει της Δ.
- Στην απόφαση Γιώργος Φαλέκκου ν Κυριάκου Χριστοφίδη, Πολ. Έφεση 63/2010 ημ. 17 Δεκεμβρίου 2013, το Εφετείο ασχολήθηκε με το ζήτημα του κατά πόσον μπορεί να θεραπευθεί παρατυπία στην περίπτωση που η διαδικασία ξεκίνησε με δικονομικά λανθασμένη εναρκτήρια κλήση. Η υπόθεση αφορούσε την καταχώρηση αγωγής με ισχυρισμούς δόλου και απάτης, η οποία δυνάμει της Δ.2 θ.6
(4)θα έπρεπε να καταχωρηθεί με κλητήριο ένταλμα γενικής οπισθογράφησης. Ο ενάγων κατά παράβαση της πιο πάνω διαταγής, κατεχώρησε την αγωγή με ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα. Λέχθηκαν από το Εφετείο τα εξής: « Στην προκειμένη περίπτωση η μη συμμόρφωση με τη Δ.2 θ.6
(4)ήταν μια από τις περιπτώσεις που προσπάθησε ρητά να καλύψει η Δ.64 θ.1
(3), ώστε η λανθασμένη χρήση εναρκτήριου μέσου να μην οδηγεί σε ακύρωση. Επομένως, είναι ορθή η κατάληξη του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι η συγκεκριμένη περίπτωση καλύπτεται πλήρως από τη Δ.64 θ.1
(1)και
(3)και ότι η διαδικασία δεν έπρεπε να παραμεριστεί, αλλά το δικαστήριο θα έπρεπε να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια ώστε να την θεραπεύσει. Όπως υποδείξαμε και πιο πάνω, η σημασία τυχόν μη συμμόρφωσης με τη Δ.2 θ.6
(4)δεν είναι πλέον τόσο σοβαρή και ουσιώδης ώστε να μην θεωρηθεί θεραπεύσιμη δυνάμει της Δ.64, ιδιαίτερα όταν δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα του Εφεσείοντος, όπως στην παρούσα περίπτωση.» Ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να θεραπευθεί η παρατυπία, έγινε παραπομπή στο πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση Wunderlich κ.α ν. Παναγιώτου
(1999)1Α Α.Α.Δ 366: «Το θέμα έχει τύχει αντιμετώπισης από το Αγγλικό Εφετείο στην Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union [1985] 1 W.L.R. 513, 520, 521,
- Στην υπόθεση εκείνη έχει ερμηνευθεί η νέα αγγλική Δ.2 - αντιστοιχεί με τη δική μας νέα Δ.64 - και από τη μελέτη της απόφασης προκύπτουν τα εξής:
- Όπου διαπιστώνεται παρατυπία λόγω παράλειψης συμμόρφωσης με τους Θεσμούς το παράτυπο μέτρο ή έγγραφο παραμένει παράτυπο inter partes μέχρις ότου το ζήτημα εξεταστεί από το δικαστήριο δυνάμει της νέας Δ.64 θ.
- Επιβάλλεται η εξέταση του ζητήματος της παρατυπίας από το δικαστήριο έστω και αν τέτοιο ζήτημα δεν είχε εγερθεί από τους διάδικους.
- Η παραίτηση της άλλης πλευράς, με τρόπο ρητό ή εξυπακουόμενο, από το δικαίωμα που της παρέχεται λόγω της παρατυπίας αποτελεί καλό λόγο για να γίνει αποδεκτή η παρατυπία.
- Ένας από τους κύριους λόγους που λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει της Δ.64 θ.2 είναι ο δυσμενής επηρεασμός (prejudice) της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας. Ωστόσο η νέα Δ.64 θ.2 είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει στο δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για να απονέμει δικαιοσύνη.
- Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία στην οποία έχει σημειωθεί η παρατυπία ή - διαζευκτικά - "να εκδώσει τέτοιο διάταγμα αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον". Έγινε επίσης αναφορά στο πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Λόρδου Δικαστή Slade στην πιο πάνω υπόθεση Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union [1985] 1 W.L.R. 513 στις σελ. 522-523: "Where, in the course of proceedings, the court finds that a failure of the nature referred to in Ord. 2, r. 1
(1)has occurred, which has not been waived by the other party either expressly or by implication, it is given by Ord. 2, r. 1
(2)a choice of courses to pursue at its own discretion, whether or not an application under Ord. 2, r. 2 is before it. In such a situation, in the exercise of its discretion under rule 1
(2), it may either adopt the more draconian course of setting aside wholly or in part the proceedings in which the failure occurred; ... alternatively, it may 'make such order ... dealing with the proceedings generally as it thinks fit'. The last mentioned words are, in my opinion, manifestly wide enough to empower it to make a dispensing order waiving the relevant irregularity: see, for example, Leal v. Dunlop Bio-Processes International Ltd [1984] 1 W.L.R. 874, 880F, per Stephenson L.J.". Σε ελληνική μετάφραση: "Όπου στη διάρκεια της διαδικασίας, το δικαστήριο διαπιστώνει ότι έχει επισυμβεί παράλειψη της φύσης που αναφέρεται στην Δ.2 θ.1
(1)από την οποία το άλλο μέρος δεν έχει παραιτηθεί με τρόπο ρητό ή εξυπακουόμενο, η Δ.2 θ. 1
(2)παρέχει στο Δικαστήριο επιλογή της πορείας που θα ακολουθήσει με δική του διακριτική ευχέρεια, είτε υπάρχει ενώπιον του ή όχι αίτηση δυνάμει της Δ.2 θ.2. Σε τέτοια περίπτωση στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει του θ. 1
(2), μπορεί είτε να υιοθετήσει την πλέον δρακόντεια πορεία πλήρους παραμερισμού ή μερικώς της διαδικασίας στην οποία έχει επισυμβεί η παράλειψη .... Διαζευκτικά μπορεί «να εκδώσει τέτοιο διάταγμα .. αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον». Οι τελευταίες λέξεις είναι, κατά την άποψη μου, έκδηλα τόσο ευρείες που του δίνουν εξουσία να εκδώσει διάταγμα παραίτησης από το δικαίωμα που παρέχεται λόγω της παρατυπίας: βλ. π.χ., Leal ν. Dunlop Bio-Processes International Ltd [1984] 1 W.L.R. 874, 880F, απόφαση του Δικαστή Stephenson." Κρίνω ότι οι ίδιες αρχές ισχύουν και στην παρούσα υπόθεση. Ο συνήγορος της κληρονόμου Κάτιας Δέρβη με την αγόρευση του δεν έθεσε ζήτημα λανθασμένης έναρξης της διαδικασίας. Η εξυπακουόμενη παραίτηση του να επικαλεστεί την διαπιστωθείσα παρατυπία, αποτελεί κατά την νομολογία καλό λόγο ώστε το Δικαστήριο να ασκήσει την διακριτική του εξουσία για θεραπεία του λάθους. Επιπλέον, κρίνω ότι η κληρονόμος Κάτια Δέρβη δεν θα υποστεί δυσμενή επηρεασμό λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας, η οποία δεν την εμπόδισε να προβάλει με επάρκεια τις θέσεις της ενώπιον του Δικαστηρίου. Ενόψει των πιο πάνω, ασκώντας την διακριτική μου ευχέρεια αποφασίζω όπως η διαπιστωθείσα παρατυπία θεραπευθεί δυνάμει των προνοιών της Δ.64 θ.
- Θα προχωρήσω στην συνέχεια, στην εξέταση της ουσίας της αίτησης του εκτελεστή της διαθήκης για έκδοση οδηγιών. Ο Έφορος Φόρου Κληρονομίας αποφάσισε όπως η υπό κρίση οικία υπολογιστεί για σκοπούς φόρου κληρονομίας γιατί εμπίπτει στην κατηγορία της «περιουσίας περιερχομένης εις άλλους επί τω θανάτω» δυνάμει του άρθρου 2 του Ν.67/
- Η απόφαση αυτή δεν αμφισβητήθηκε με οιονδήποτε τρόπο ενώπιον διοικητικού Δικαστηρίου από τα πρόσωπα που είχαν έννομο συμφέρον να πράξουν κάτι τέτοιο. Δεν τίθεται ως εκ τούτου ζήτημα για το παρόν Δικαστήριο να υιοθετήσει ή όχι την εν λόγω απόφαση του Εφόρου Φόρου Κληρονομίας, όπως εισηγείται η συνήγορος του διαχειριστή. Η εν λόγω απόφαση εξακολουθεί να ισχύει και να παράγει έννομα αποτελέσματα. Ως προς το ποιος έχει ευθύνη πληρωμής του φόρου κληρονομίας γι' αυτήν την περιουσία, σχετικό είναι το άρθρο 28 του Νόμου 67/
- Αναφέρεται ότι το πρόσωπο στο οποίο περιέρχεται τέτοια περιουσία, έχει και την υποχρέωση καταβολής του φόρου κληρονομίας που της αναλογεί. Σχετικό είναι και το άρθρο 27 του Νόμου 67/62 στο οποίο με παρέπεμψε η συνήγορος του διαχειριστή, που προνοεί ότι ο εκτελεστής θα είναι υπόχρεος στην καταβολή φόρου κληρονομίας μόνον για περιουσία που λήφθηκε από αυτόν υπό την ιδιότητα του ως εκτελεστή. Με την πιο πάνω θέση συμφωνεί και η πλευρά της κληρονόμου Κάτιας Δέρβη όπως προκύπτει από την αγόρευση του συνηγόρου της. Είναι σαφές από τα πιο πάνω, ότι το ποσόν των £11.245,65 (€19.214,35) που αναλογούσε ως φόρος κληρονομίας για το επίδικο ακίνητο θα έπρεπε να πληρωθεί από την δωρεοδόχο Ελένη Δέρβη. Το υπόλοιπο ποσόν του φόρου θα έπρεπε να πληρωθεί από την διαχείριση και στην συνέχεια να διανεμηθεί η περιουσία σύμφωνα με την διαθήκη, το δεν υπόλοιπο να δοθεί στην μοναδική νόμιμη κληρονόμο Κάτια Δέρβη. Αντί αυτού, το συνολικό ποσόν του φόρου κληρονομίας που ανερχόταν σε £22.319,00 και στο οποίο συμπεριλαμβανόταν και ο φόρος για την οικία, πληρώθηκε από την κληρονόμο Κάτια Δέρβη. Το γεγονός ότι της επεστράφη από την περιουσία της διαχείρισης ένα ποσόν ύψους £5.579,75 δεν άλλαξε το σκηνικό ότι η κληρονόμος πλήρωσε χωρίς να υποχρεούται τον φόρο κληρονομίας. Αυτό επαναλαμβάνω ήταν υποχρέωση του μεν διαχειριστή για τον φόρο που αναλογεί στην περιουσία που ήλθε στην κατοχή του, της δε δωρεοδόχου για τον φόρο που αναλογεί στην υπό κρίση οικία που της δόθηκε ως δωρεά από την αποβιώσασα. Το πρόβλημα που τίθεται είναι τι είδους οδηγίες μπορούν να δοθούν στο παρόν στάδιο στον διαχειριστή ώστε να διορθωθούν τα πιο πάνω λάθη. Η συνήγορος του διαχειριστή εισηγήθηκε όπως δοθούν οδηγίες για έγερση αγωγής εναντίον της δωρεοδόχου είτε από τον διαχειριστή είτε από την κληρονόμο ώστε η δωρεοδόχος να αναγκαστεί να πληρώσει το ποσόν του φόρου κληρονομίας που της αναλογεί. Όπως είχα όμως την ευκαιρία να επισημάνω κατά την ακρόαση της αίτησης, το Δικαστήριο δεν έχει εξουσία δυνάμει του άρθρου 53 του Κεφ. 189 να δώσει οδηγίες σε οιονδήποτε κληρονόμο. Η εξουσία περιορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο (ε) του άρθρου 53, σε παροχή οδηγιών προς τον διαχειριστή και όχι σε οιονδήποτε άλλο πρόσωπο. Η πρέπουσα διαδικασία που ο διαχειριστής οφείλει να ακολουθήσει κατά την κρίση μου από τούδε και στο εξής, είναι να αποδώσει στην νόμιμη κληρονόμο Κάτια Δέρβη το ποσόν του ονομαστικού χρεογράφου που ανακαλύφθηκε μετά την ολοκλήρωση της διαχείρισης αφού αφαιρεθεί ο επιβληθείς φόρος κληρονομίας. Στην συνέχεια, οφείλει να καταχωρήσει αγωγή εκ μέρους της περιουσίας εναντίον της δωρεοδόχου Ελένης Δέρβη με την οποία να ζητά στην βάση των αρχών του αδικαιολόγητου πλουτισμού, την πληρωμή του ποσού του φόρου κληρονομίας που αναλογεί στην επίδικη οικία που της δώρισε η αποβιώσασα. Στην περίπτωση που εισπραχθεί οιονδήποτε ποσόν από την δωρεοδόχο να πιστωθεί στην περιουσία της διαχείρισης και να αποδοθεί στην νόμιμη κληρονόμο δυνάμει του Νόμου. Ενόψει των πιο πάνω, εκδίδω οδηγίες δυνάμει του άρθρου 53(ε) του Κεφ. 189 προς τον διαχειριστή όπως:
- Αποδώσει στην μοναδική νόμιμη κληρονόμο Κάτια Δέρβη το ποσόν του Κρατικού Ονομαστικού Χρεογράφου με αρ. τίτλου 479 αφού πρώτα αφαιρέσει και πληρώσει τον επιβληθέν φόρο κληρονομίας.
- Αφού υπολογισθεί ο φόρος κληρονομίας που αναλογεί στην οικία που περιήλθε στην κυριότητα της δωρεοδόχου Ελένης Δέρβη, να καταχωρήσει αγωγή εναντίον της δωρεοδόχου με την οποία να ζητά την πληρωμή από την δωρεοδόχο, του πιο πάνω φόρου προς όφελος της περιουσίας της αποβιωσάσης.
- Στην περίπτωση που εξασφαλιστεί οιονδήποτε ποσόν από την δωρεοδόχο με τον πιο πάνω τρόπο, να αποδοθεί στην νόμιμη κληρονόμο. Ακολούθως να κατατεθούν τελικοί λογαριασμοί στον αρμόδιο πρωτοκολλητή διαχειρίσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Αναφορικά με τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας δεν εκδίδω καμία διαταγή λόγω της πρωτοτυπίας των επιδίκων θεμάτων που εξετάστηκαν. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο