← Κύπρος

Helen Kirschel ν. Τάσου Καψάλη, Αρ. Αγωγής: 1337/2007, 4/11/2016

Helen Kirschel ν. Τάσου Καψάλη, Αρ. Αγωγής: 1337/2007, 4/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2016:A596 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ρασπόπουλου, Ε.Δ Αρ. Αγωγής: 1337/2007 Μεταξύ: Helen Kirschel Ενάγουσας Και Τάσου Καψάλη Εναγομένου Και Cyprus Trading Corporation Ltd Τριτοδιαδίκου Ημερομηνία: 4 Νοεμβρίου 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κα Α. Κοζάκου με κα Μ. Ιωαννίδου και κα Ε. Μηνά για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Χρ. Λειβαδιώτου Για Τριτοδιάδικο: κ. Σ. Γιορδαμλής για Ιωαννίδης, Δημητρίου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει εναντίον του Εναγομένου το ποσό των £12.330,80 ισάξιο σε €21.068,42 ως ζημιές που προέκυψαν από πυρκαγιά που ξέσπασε στο διαμέρισμα που βρίσκεται στη πολυκατοικία «Δομόπολη» στην οδό Λόρδου Βύρωνος αρ. 14 στο Στρόβολο, του οποίου ισχυρίζεται ότι είναι ιδιοκτήτρια (στο εξής αναφερόμενο ως «το διαμέρισμα»). Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο Εναγόμενος ήταν ενοικιαστής του διαμερίσματος δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 18.4.2005, για περίοδο από την 1.5.2005 έως την 30.4.

  1. Σύμφωνα με το ενοικιαστήριο έγγραφο, ο Εναγόμενος είχε υποχρέωση να παραδώσει στη Ενάγουσα το διαμέρισμα στη ίδια κατάσταση που το παρέλαβε. Στις 11.1.2006 και περί ώρα 5:40 π.μ. εξερράγη πυρκαγιά στο διαμέρισμα η οποία, κατά την Ενάγουσα, οφειλόταν σε υπερθέρμανση τηλεόρασης ιδιοκτησίας του Εναγόμενου, η οποία βρισκόταν εντός του διαμερίσματος και η οποία αφέθη σε κατάσταση λειτουργίας από το προηγούμενο βράδυ. Συνεπεία της φωτιάς που προκλήθηκε, η Ενάγουσα υπέστη διάφορες ζημιές συνολικού ύψους £12.330,80 οι οποίες αναλύονται στην Έκθεση Απαίτησης. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι ο Εναγόμενος έχει υποχρέωση να την αποζημιώσει για τις ζημίες τις οποίες υπέστη, διότι η φωτιά εξερράγη λόγω της αμέλειας του. Παρά τις επανειλημμένες ειδοποιήσεις της Ενάγουσας, ο Εναγόμενος αρνήθηκε και ή παρέλειψε να αποζημιώσει την Ενάγουσα καθ' οιονδήποτε τρόπο μέχρι σήμερα. Με την Έκθεση Υπεράσπισης του, ο Εναγόμενος παραδέχεται την ύπαρξη της ενοικίασης και ότι κατά τον εν λόγω χρόνο ήταν νόμιμος κάτοχος του διαμερίσματος. Προσθέτει όμως, ότι δεν ήταν ο μόνος νόμιμος κάτοχος του διαμερίσματος, καθότι στο διαμέρισμα διέμενε με την αρραβωνιαστικιά του, εν πλήρη γνώση και αποδοχή της Ενάγουσας. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος παραδέχεται την έκρηξη της πυρκαγιάς στο διαμέρισμα. Κατά τα λοιπά, ο Εναγόμενος απορρίπτει τους ισχυρισμούς γεγονότων που περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης καθώς και τις ισχυριζόμενες ζημιές, τις οποίες θεωρεί υπερβολικές. Είναι θέση του Εναγομένου ότι η Ενάγουσα είχε υποχρέωση να έχει ασφαλισμένο το διαμέρισμα για φωτιά και/ή να προειδοποιήσει σχετικά για την ύπαρξη κινδύνου. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η Ενάγουσα ή οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες για λογαριασμό της, είχαν το διαμέρισμα ασφαλισμένο σε ασφαλιστική εταιρεία και η Ενάγουσα εισέπραξε ή δικαιούται να εισπράξει αποζημιώσεις από την ασφαλιστική κάλυψη. Σε κάθε περίπτωση, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι δεν επέδειξε καμία απολύτως αμέλεια για την έκρηξη της πυρκαγιάς. Εάν αποδειχθεί ότι η πυρκαγιά εξερράγη λόγω υπερθέρμανσης της τηλεόρασης, ως ισχυρίζεται η Ενάγουσα, τότε θα ισχυριστεί ότι αυτή οφειλόταν σε πρόβλημα της ηλεκτρικής εγκατάστασης του ίδιου του υποστατικού και κατά συνέπεια σε αμέλεια της Ενάγουσας. Στο δικόγραφο του Εναγομένου παρατίθενται λεπτομέρειες αμέλειας της Ενάγουσας. Είναι ισχυρισμός του Εναγομένου, ότι η Ενάγουσα υπέχει πλήρη ευθύνη για ζημιές που υπέστη αξίας τουλάχιστον Λ.Κ. 20.000, αφού καταστράφηκε σχεδόν ολόκληρος ο οικιακός του εξοπλισμός, ήτοι έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, χαλιά, ρουχισμός, ενδύματα ως και προσωπικά αντικείμενα. Εγείρει συνεπώς σχετική ανταπαίτηση εναντίον της Ενάγουσας για το ποσό των ΛΚ 20.
  2. Κατόπιν άδειας του Δικαστηρίου, ο Εναγόμενος καταχώρησε ειδοποίηση προς τρίτον, ήτοι την Cyprus Trading Corporation Ltd . Με αυτή ήγειρε εναντίον της εν λόγω εταιρείας αξίωση να αποζημιωθεί σε σχέση με την αξίωση της Ενάγουσας, εάν και εφόσον αποδειχθεί ότι η πυρκαγιά εξερράγη από υπερθέρμανση της τηλεόρασης. Στην Έκθεση Απαίτησης που καταχωρήθηκε εναντίον του Τριτοδιαδίκου, ο Εναγόμενος αναφέρει ότι η τηλεόραση μάρκας PHILIPS αγοράστηκε από την Τριτοδιάδικο ο οποίος πώλησε και διέθεσε την εν λόγω συσκευή προς το κοινό ενώ ήταν ακατάλληλη προς ασφαλή λειτουργία, δίχως να την ελέγξει και/ή δίχως να προειδοποιήσει για τους κινδύνους που περιέκλειε η λειτουργία της και/ή παρέλειψε να δώσει οποιεσδήποτε οδηγίες και/ή να πληροφορήσει τον αγοραστή ή το κοινό ως προς αυτά. Ο Τριτοδιάδικος, με την Υπεράσπιση που καταχώρησε, αρνείται την απαίτηση του Εναγομένου και απορρίπτει οποιαδήποτε δική του ευθύνη και/ή αμέλεια σε σχέση με την ισχυριζόμενη πυρκαγιά. Περαιτέρω, αρνείται ότι η πυρκαγιά οφείλεται σε υπερθέρμανση τηλεόρασης την οποία προμήθευσε. Σε περίπτωση που ήθελε αποδειχθεί κάτι τέτοιο, ο Τριτοδιάδικος ισχυρίζεται ότι η πραγματική και/ή αποφασιστικής σημασίας αιτία τέτοιας πυρκαγιάς ήταν άλλοι παράγοντες που οφείλονται στην αποκλειστική υπαιτιότητα της Ενάγουσας και/ή του Εναγομένου. Περαιτέρω, ο Τριτοδιάδικος ισχυρίζεται ότι δεν είχε οποιαδήποτε συμβατική σχέση με τον Εναγόμενο και ισχυρίζεται ότι το τιμολόγιο που αναφέρεται στην Έκθεση Απαίτησης του Εναγομένου αφορά πώληση τηλεόρασης μάρκας Philips σε κάποιο Πέτρο Φτανό. Εν πάση περιπτώσει, ο Τριτοδιάδικος ισχυρίζεται ότι η εν λόγω τηλεόραση ήταν κατάλληλη για χρήση και/ή πώληση στο κοινό και/ή δεν έπασχε από οποιοδήποτε ελάττωμα και/ή δεν ήταν επικίνδυνο πράγμα. Είναι η θέση τους ότι ο Τριτοδιάδικος ως διανομέας, δεν είχε υποχρέωση να προβεί σε οποιοδήποτε έλεγχο της συσκευής και δεν είχε την ευκαιρία να ανακαλύψει οποιοδήποτε ελάττωμα της. Ο τριτοδιάδικος προμηθεύτηκε την τηλεόραση από κατασκευαστή καλής φήμης και δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε περιστάσεις οι οποίες να εισηγούνταν ότι η τηλεόραση θα μπορούσε να είναι με οποιοδήποτε τρόπο ελαττωματική. Έλαβε δε όλα τα κατάλληλα πιστοποιητικά και/ή εγγυήσεις από τον κατασκευαστή της συσκευής και/ή παρείχε κατάλληλες και/ή επαρκείς οδηγίες για χρήση της συσκευής από το κοινό. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Προτού χρησιμοποιηθεί η μαρτυρία που έχει προσφερθεί στο Δικαστήριο αυτή πρέπει να αξιολογηθεί ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να προβεί σε διαπιστώσεις πάνω σε όλα τα αμφισβητούμενα γεγονότα. (βλ. Κώστας Ιωάννου ν. Όλγας Παλάζη

(2004)1 Α.Α.Δ. 576.) Μαρτυρία η οποία κρίνεται αναξιόπιστη δεν μπορεί να αποτελέσει αποδεικτικό υλικό ενώπιον του Δικαστηρίου. (βλ. Αθανασίου και Άλλος ν. Αντώνη Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). Η αποτίμηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα δεν πρέπει να συγχέεται με το βάρος απόδειξης που φέρει ο κάθε διάδικος. (Barry Wynne v. David Costakis Mavronicola κ.α.
(2009)1(β) Α.Α.Δ. 1138, KEO Plc v. Χριστάκης Χριστοφή, Πολιτική Έφεση αρ. 138/2010 ημερ. 22/5/2015). Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες να δίνουν δια ζώσης τη μαρτυρία τους στο εδώλιο του μάρτυρα και να αξιολογήσω την συνολική εμφάνιση και συμπεριφορά τους. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών χαρακτηριστικών της μαρτυρίας τους όπως η πηγή της γνώσης τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τυχόν προκατάληψη, ανιδιοτέλεια και η αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια είτε να αποδεχθεί στο σύνολο της την μαρτυρία ενός μάρτυρα ο οποίος κρίθηκε αξιόπιστος είτε να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του το οποίο κρίνει ότι εκφράζει την αλήθεια και ταυτόχρονα να απορρίψει άλλο μέρος το οποίο θεωρεί ως λανθασμένο είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266. Κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα έλαβα επίσης υπόψη μου ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας στο Δικαστήριο. (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 339). Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη μου, προχωρώ να εξετάσω την μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο. Για την πλευρά της Ενάγουσας κατέθεσαν 8 μάρτυρες (Μ.Ε.). Για τον Εναγόμενο κατέθεσαν 2 μάρτυρες (Μ.Υ.). Τέλος, για τον Τριτοδιάδικο κατέθεσαν 2 μάρτυρες (Μ.Τ.). Πιο κάτω παραθέτω όσο το δυνατόν πληρέστερα την μαρτυρία κάθε μάρτυρα και παράλληλα εξηγώ τους λόγους για τους οποίους η μαρτυρία εκάστου γίνεται αποδεκτή εξ ολοκλήρου ή μερικώς ή καθόλου. ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Ως Μ.Ε. 1 κατέθεσε η Ενάγουσα η οποία ανέφερε ότι είναι γνωστή και ως Ελένη Σερδάρη. Ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος αρ. 201 το οποίο βρίσκεται στη πολυκατοικία «Δομόπολη» στην οδό Λ. Βύρωνος αρ. 14 στο Στρόβολο (στο εξής θα αναφέρεται ως «το διαμέρισμα»). Ο Εναγόμενος ενοικίασε το διαμέρισμα από την Ενάγουσα, δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 18.4.2005 (Τεκμήριο 7) στο οποίο προσυπογράφουν ως μάρτυρες η πεθερά και η αρραβωνιαστικιά του Εναγομένου. Η διάρκεια της ενοικίασης ήταν για δύο χρόνια, αρχομένης την 1.5.2005 έναντι μηνιαίου ενοικίου £290,
  1. Ο Εναγόμενος παρέλαβε το διαμέρισμα και εγκαταστάθηκε σ' αυτό. Κατά την 11.1.2006 και περί ώρα 5:40 π.μ. εξερράγη πυρκαγιά στο διαμέρισμα η οποία σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης οφειλόταν σε υπερθέρμανση τηλεόρασης, η οποία αφέθη σε κατάσταση λειτουργίας από το προηγούμενο βράδυ. (Τεκμήριο 1). Η εν λόγω έκθεση υπογράφεται από τον κ. Χρίστο Τόφα, Ανώτερο Υπαστυνόμο. Σε αυτήν θα αναφερθώ εκτενέστερα κατά την παράθεση της μαρτυρίας του Χρίστου Τόφα. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι, εξαιτίας της πυρκαγιάς, υπέστη διάφορες ζημιές. Η μεγαλύτερη εξ αυτών αφορά το ποσό των €11.960 για επανοικοδόμηση του διαμερίσματος. Παρουσιάστηκε σχετική βεβαίωση από την Domopoli Developers Ltd (Τεκμήριο 2), στην οποία θα γίνει εκτενέστερη αναφορά κατά την παράθεση της μαρτυρίας των αντιπροσώπων της εν λόγω εταιρείας (Μ.Ε. 6 και Μ.Ε.8) (Στο εξής η εταιρεία Domopoli Developers Ltd θα αναφέρεται χάριν συντομίας ως «Domopoli»). Περαιτέρω, η Ενάγουσα υποστηρίζει ότι υπέστη ζημιές ύψους £500 για ηλεκτρικές συσκευές κουζίνας (Τεκμήριο 3), £400 για σουβάντζα κουζίνας (Τεκμήρια 4 και 4 Α), £25 για φωτιστικά (Τεκμήριο 5), £60,80 για χερούλια, £20 για αλλαγή κλειδαριάς κιβωτίου και £1.500 για αλλαγή μπάνιων. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται περαιτέρω ότι απώλεσε ενοίκια ύψους £2.610 και κοινόχρηστα ύψους £135 καθότι το διαμέρισμα παρέμεινε ανεκμετάλλευτο για 9 μήνες. Τέλος η Ενάγουσα αναφέρει ότι ο Εναγόμενος δεν είχε πληρώσει κοινόχρηστα των μηνών Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου ύψους £
  2. Τέλος αναφέρθηκε σε έξοδα καθαρίστριας προς £
  3. Όλα τα πιο πάνω συμποσούνται σε £12.330,80 ισάξιο σε €21.068,42 Η Ενάγουσα αρνείται ότι έχει αποζημιωθεί μέσω του ασφαλιστικού συμβολαίου που αφορούσε το κτίριο. Ανέφερε ότι η ασφαλιστική εταιρεία κατέβαλε προς όφελος της εργοληπτικής εταιρείας Domopoli £16.000 για τις εργασίες των εξωτερικών και κοινόχρηστων χώρων. Παρουσίασε βεβαίωση του Αρχιτέκτονα Μιχάλη Μιχαήλ όπου βεβαιώνεται το ποσό που κατέβαλε η ίδια η Ενάγουσα, ως και το ποσό που κατέβαλε η ασφαλιστική εταιρεία (Τεκμήριο 6). Σε σχέση με τον ισχυρισμό του Εναγομένου ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε λόγω βλάβης της ηλεκτρικής εγκατάστασης, υποστήριξε ότι το διαμέρισμα της βρισκόταν σε άριστη κατάσταση και η ηλεκτρική εγκατάσταση δεν είχε οποιοδήποτε ελάττωμα. Το διαμέρισμα ήταν σχεδόν καινούριο, ήτοι είχε αποπερατωθεί 9 μήνες πριν την πυρκαγιά και κανένας εκ των ιδιοκτητών δεν είχε αναφέρει οποιοδήποτε πρόβλημα με την ηλεκτρική εγκατάσταση. Κατά την αντεξέτασή της, η Ενάγουσα απέρριψε τον ισχυρισμό της συνηγόρου του Εναγομένου ότι δεν ήταν ιδιοκτήτρια και ανέφερε ότι είχε αγοράσει το διαμέρισμα από την Domopoli και κατά τον ουσιώδη χρόνο υπήρχε κατατεθειμένο αγοραπωλητήριο έγγραφο στο Κτηματολόγιο. Ξεχωριστός τίτλος εκδόθηκε για το επίδικο διαμέρισμα στις 9.11.
  4. Η Ενάγουσα επανέλαβε ότι πλήρωσε £7.000 όπως αναφέρεται στο Τεκμήριο
  5. Το εν λόγω έγγραφο της το παρέδωσε ο Μιχάλης Μιχάηλ μόλις εξόφλησε την εν λόγω εταιρεία. Η ίδια δεν γνωρίζει ποιες ακριβώς εργασίες έγιναν με τις £7.000 που πλήρωσε και παρέπεμψε στους μάρτυρες της Domopoli, τους οποίους είχε σκοπό να καλέσει και όντως κάλεσε στο Δικαστήριο, ως μάρτυρες. Σε υποβολή ότι όφειλε να είχε ασφαλίσει το κτίριο, απάντησε ότι στηρίχθηκε στην ασφάλιση που έκανε η Domopoli, αλλά εν τέλει εκείνη η ασφάλεια δεν κάλυψε ολόκληρο το ποσό που απαιτείτο. Περαιτέρω, έγιναν ερωτήσεις σε σχέση με τις ζημιές στο διαμέρισμα. Όσον αφορά τις ζημιές στο μπάνιο, η Ενάγουσα ανέφερε ότι το ποσό των €1500 αφορούσε οτιδήποτε αφορά το δωμάτιο όπου βρίσκεται η μπανιέρα, ήτοι νιπτήρα, τουαλέτα, ακόμα και πλακάκια. Ανέφερε με γενικότητα ότι αυτά αγοράστηκαν από μια εταιρεία που συνεργαζόταν με την Domopoli. Η μάρτυρας, πλην του τεκμηρίου 5, δεν παρουσίασε αποδείξεις σε σχέση με τα έξοδα που έγιναν για επιδιόρθωση. Τα τεκμήρια 3 και 4 αφορούν έξοδα που έγιναν πριν την πυρκαγιά και παρουσιάστηκαν προκειμένου να καταδείξει η Ενάγουσα ότι πλήρωσε ακριβώς τα ίδια ποσά και μετά την πυρκαγιά ώστε να τοποθετηθεί σουβάντζα και ηλεκτρικά είδη στο διαμέρισμα και να μπορέσει να ενοικιαστεί. Η μάρτυρας ανέφερε ότι το διαμέρισμα ενοικιάστηκε εκ νέου τον Σεπτέμβριο του
  6. Παραδέχτηκε ότι μετά την πυρκαγιά δεν ζήτησε από τον Εναγόμενο την συνέχιση της ενοικίασης, ούτε έγινε οποιοσδήποτε τερματισμός της ενοικίασης από την πλευρά της. Σε σχέση με τα κοινόχρηστα, ανέφερε ότι αυτά έπρεπε να πληρόνονται στην διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας. Έγιναν επίσης ερωτήσεις σε σχέση με το ντιπόζιτο ύψους 290 Λ.Κ. και απάντησε ότι χρησιμοποίησε το εν λόγω ποσό ως πληρωμή ενοικίου του μηνός Ιανουαρίου. Τέλος, η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν εξέτασε η ίδια, την ηλεκτρική εγκατάσταση του διαμερίσματος και εξήγησε ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση έγινε από ηλεκτρολόγο της Domopoli και ελέγθηκε από την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου η οποία ενέκρινε την εγκατάσταση. Η ίδια δεν είναι ειδικός για να κάνει τέτοιου είδους ελέγχους. Το διαμέρισμα ήταν περίπου 70 με 75 τετραγωνικά μέτρα. Σε αυτό ο Εναγόμενος είχε τοποθετήσει ένα γωνιακό καναπέ, μια κονσόλα στην οποία ήταν τοποθετημένη η τηλεόραση και πάνω από την τηλεόραση υπήρχαν ράφια με περιοδικά. Η Ενάγουσα αντεξετάστηκε και από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιαδίκου, κυρίως σε θέματα που αφορούσαν την ηλεκτρική εγκατάσταση του διαμερίσματος καθώς και σε σχέση με ποιες ηλεκτρικές συσκευές βρίσκονταν σε αυτό. Η Ενάγουσα ανέφερε ότι εντός του διαμερίσματος υπήρχε ηλεκτρικός φούρνος, ηλεκτρική εστία, αποσμητήρας και 3 κλιματιστικά. Ο Εναγόμενος είχε τοποθετήσει την τηλεόραση και ίσως ένα πλυντήριο. Το διαμέρισμα διέθετε περί τις 15 μπρίζες. Αρνήθηκε ότι το διαμέρισμα είχε οποιοδήποτε πρόβλημα υγρασίας. Η Ενάγουσα μου άφησε θετική εντύπωση ως μάρτυρας. Προσέγγισα την μαρτυρία της με προσοχή γιατί ως Ενάγουσα έχει εξ αντικειμένου προσωπικό συμφέρον στην έκβαση της παρούσας υπόθεσης. Δεν διαπίστωσα όμως οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων και θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια σε όσα γεγονότα ενέπιπταν στο πεδίο της γνώσης της. Ήταν σαφής και κατανοητή στα όσα ανέφερε. Ήταν επίσης ήρεμη και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή διασταγμό στις απαντήσεις της και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Σε κάποιες στιγμές εκδηλωνόταν η απογοήτευση και τα συναισθήματα πικρίας που είχε νοιώσει κατά τον ουσιώδη χρόνο, όταν είχε δει την περιουσία της να βρίσκεται σε μαύρο χάλι. Θεωρώ όμως ότι η Ενάγουσα ήταν αυθεντική. Εν όψει των πιο πάνω αποδέχομαι τη μαρτυρία της κατά το μεγαλύτερο της μέρος. Η Ενάγουσα δεν δίστασε να αναφέρει ότι δεν είναι ειδικός να γνωρίζει ποιες ζημιές υπήρχαν στο διαμέρισμα και παρέπεμψε ως προς τις ζημιές στην εταιρεία Domopoli. Απoδέχομαι ότι όντως πλήρωσε το κονδύλι των £7.000 στην Domopoli αλλά δεν αποδέχομαι ότι αυτό ήταν το ποσό της ζημιάς που προκλήθηκε στο διαμέρισμα συνεπεία της πυρκαγιάς αφού η Ενάγουσα δεν είχε ιδία γνώση. Περαιτέρω, ασχέτως της αξιοπιστίας της Ενάγουσας, οι αναφορές της σε σχέση με τις ζημιές τις οποίες υπέστη θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συσχετισμό με το αυξημένο βάρος απόδειξης με το οποίο αυτές πρέπει να αποδεικνύονται. Αναφορά σε σχέση με την απόδειξη ειδικών ζημιών θα γίνει αν και εφόσον χρειαστεί. Ως Μ.Ε. 2 κατέθεσε ο αστυφύλακας Ανδρέας X''Λύρας, ο οποίος εργάζεται στο Αστυνομικό Σταθμό Στροβόλου από το
  7. Παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να παρουσιάσει το φάκελο που σχηματίστηκε σε σχέση με την επίδικη πυρκαγιά. Ο μάρτυρας κατέθεσε ως τεκμήρια προς αναγνώριση τις καταθέσεις των κ.κ. Τζοζεφίνας Φτανού και Τάσου Καψάλη. Επίσης ο μάρτυρας παρουσίασε έκθεση ημερομηνίας 27.3.2006 υπογραμμένη από τον τότε Υπεύθυνο Αξιωματικό Σταθμού Στροβόλου, Χρίστο Τόφα (Τεκμήριο 1). Η εν λόγω Έκθεση αναφέρεται στο πόρισμα για την πυρκαγιά που συνέβη την 11.1.
  8. Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 μπορεί να χαρακτηριστεί και ως τυπική. Σε κάθε περίπτωση ο μάρτυρας μου έκανε θετική εντύπωση καθώς ήταν σαφής και κατανοητός στην σύντομη μαρτυρία που έδωσε στο Δικαστήριο. Ως Μ.Ε. 3 κατέθεσε ο Χρίστος Τόφας, ο οποίος σήμερα είναι συνταξιούχος. Στις 11.1.2006 υπηρετούσε στο Αστυνομικό Σταθμό Στροβόλου του οποίου ήταν υπεύθυνος αξιωματικός, έχοντας τον βαθμό του Ανώτερου Υπαστυνόμου. Το πρωί εκείνης της ημέρας κλήθηκε να μεταβεί στην οδό Λόρδου Βύρωνος αρ.14 στο Στρόβολο λόγω πυρκαγιάς σε διαμέρισμα. Ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι σύμφωνα με τις έρευνες που διεξήχθησαν, η πυρκαγιά είχε αρχίσει από το διαμέρισμα 201 το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς. Αναγνώρισε και υιοθέτησε το Τεκμήριο 1, ως την έκθεση που ετοίμασε ο ίδιος σε σχέση με την επίδικη πυρκαγιά. Η ηλεκτρομηχανολογική υπηρεσία (στη συνέχεια θα αναφέρεται συντομογραφικά ως «ΗΜΥ») είχε αποστείλει στις 8.2.2006 επιστολή, με την οποία ενημέρωνε και επίσημα την Αστυνομία ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από υπερθέρμανση της συσκευής τηλεόρασης, η οποία αφέθηκε κατά το προηγούμενο βράδυ σε κατάσταση λειτουργίας. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος ήταν η Ελένη Σερδάρη η οποία το ενοικίαζε στους Αστυφ.2479, Τάσο Καψάλη και Γ/Αστ. 780 Ιωσηφίνα Φτανού. Το μέρος επεσκέφθησαν και άνδρες της ΗΜΥ και σε συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία διενήργησαν επιτόπιες εξετάσεις. Από την πυρκαγιά το διαμέρισμα 201 καταστράφηκε ολοσχερώς και προκλήθηκαν ζημιές από τους καπνούς στα διαμερίσματα 202, 203, 301, και 302 που βρίσκονται στην ίδια πολυκατοικία. Το διαμέρισμα 201, από το οποίο άρχισε η πυρκαγιά δεν είναι ασφαλισμένο. Σύμφωνα με την Ελένη Σερδάρη, η εταιρεία που ανέλαβε την επιδιόρθωση του διαμερίσματος ανέφερε ότι η ζημιά ανέρχεται στο ποσό των £30.
  9. Όλα τα πιο πάνω αναγράφονται στο Τεκμήριο
  10. Κατά την αντεξέταση του, ο Μ.Ε.3 ανέφερε ότι οι άνδρες της ΗΜΥ κατέφθασαν στην σκηνή μετά την πυροσβεστική υπηρεσία και σχεδόν ταυτόχρονα με τον ίδιο. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 8 επιστολή ημερομηνίας 18.1.2006, με την οποία ο Αστυνομικός Σταθμός Στροβόλου ενημερώνει τον Αστυνομικό Διευθυντή Λευκωσίας για την πυρκαγιά και ζητά την ετοιμασία έκθεσης από την ΗΜΥ σε σχέση με τα συμπεράσματα τους. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι ο Αστυνομικός Σταθμός Στροβόλου δεν έχει δικούς του τεχνικούς και ότι την εμπειρογνωμοσύνη την κάνει η ΗΜΥ. Υπέυθυνοι για να σβήσουν την πυρκαγιά είναι η Πυροσβεστική Υπηρεσία. Από εκεί και πέρα, αν δεν υπάρχει οποιαδήποτε κακόβουλη ενέργεια, τότε αναλμβάνει η ΗΜΥ να ετοιμάσει έκθεση αναφορικά με τα αίτια της πυρκαγιάς. Ο Μ.Ε. 3 μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας, υπό την έννοια ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό να πει την αλήθεια. Ήταν σαφής και κατανοητός στις απαντήσεις του και δεν δίστασε να δηλώσει άγνοια για θέματα τα οποία δεν γνώριζε. Εν πάση περιπτώσει, η μαρτυρία του βασιζόταν κυρίως σε γνώση που έλαβε από άλλα πρόσωπα και συνεπώς η βοήθεια του προς το Δικαστήριο ήταν περιορισμένη. Ειδικότερα σε σχέση με το ποσό των £30.000 που αναφέρεται στο Τεκμήριο 1 ως ύψος των ζημιών δεν ήταν σε θέση να το επιβεβαιώσει θετικά αλλά επρόκειτο για κάποιο ποσό που του ανέφερε η Ενάγουσα. Ο ίδιος δήλωσε ως μη ειδικός στο να εκτιμήσει τυχόν ζημιές. Επίσης ο Μ.Ε.3 ετοίμασε το Τεκμήριο 1 στηριζόμενος αποκλειστικά στα όσα ανέφερε η ΗΜΥ στο πόρισμα της. Η αστυνομία δεν έχει δικούς της τεχνικούς, αλλά σε τέτοιες περιπτώσεις αναλαμβάνει η ΗΜΥ να διαλευκάνει τα αίτια της πυρκαγιάς. Συνεπώς η μαρτυρία του Μ.Ε.3 έχει περιορισμένη έως μηδαμινή αξία καθ' όσον αφορά την αιτία πρόκλησης της πυρκαγιάς. Όσον αφορά τα αίτια της πυρκαγιά παρουσιάστηκαν οι Μ.Ε.4 και Μ.Ε.5, εργαζόμενοι στο Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών, οι οποίοι διενήργησαν επιτόπια έρευνα και κατέληξαν σε σχετικά ευρήματα. Για σκοπούς δομής της απόφασης, η παράθεση και η αξιολόγηση της μαρτυρίας των θα γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο, ώστε να μπορεί να αντιπαραβληθεί ευχερέστερα με την μαρτυρία του Μ.Υ.2 ο οποίος κλήθηκε ως πραγματογνώμονας από την πλευρά του Εναγομένου. Ως Μ.Ε.6 κατέθεσε ο Πέτρος Πέτρου, πολιτικός μηχανικός και διευθυντής της εταιρείας Domopoli, η οποία ασχολείται με έργα ανάπτυξης γης. Μεταξύ των οικοδομικών συγκροτημάτων που η εν λόγω εταιρεία ανήγειρε, περιλαμβάνεται και το οικοδομικό συγκρότημα Domopoli 42 στο Στρόβολο στην οδό Λόρδου Βύρωνος αρ. 14 η ανέγερση του οποίου ολοκληρώθηκε περί τον Απρίλιο του
  11. Αφού έγιναν όλοι οι έλεγχοι που απαιτούνται σύμφωνα με το νόμο και αφού η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου έλεγξε τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις της οικοδομής, τότε η τελευταία συνέδεσε το ρεύμα. Πωλήθηκαν σχεδόν όλα τα διαμερίσματα μεταξύ των οποίων και το διαμέρισμα αρ. 201 στην Ενάγουσα. Ταυτόχρονα με την περάτωση της πολυκατοικίας δόθηκε στην Ενάγουσα η κατοχή του διαμερίσματος της. Η Ενάγουσα είχε κατατεθειμένο το πωλητήριο στο Τμήμα Κτηματολογίου, ενώ ο τίτλος ιδιοκτησίας του διαμερίσματος εκδόθηκε αργότερα και δόθηκε στην Ενάγουσα. Σε σχέση με την ασφάλιση του κτιρίου ο Μ.Ε. 6 ανέφερε ότι τα διαμερίσματα ήταν ασφαλισμένα για το εξωτερικό μέρος του κτιρίου και τους κοινόχρηστους χώρους. Η Ενάγουσα δεν είχε ασφαλισμένο το διαμέρισμα της ξεχωριστά. Στις 11.1.2006 ειδοποιήθηκαν από την Ενάγουσα ότι εξερράγη πυρκαγιά στο διαμέρισμα της. Επισκέφτηκε την οικοδομή με τον συνεργάτη του Μιχάλη Μιχαήλ (Μ.Ε.8) το πρωινό της ιδίας μέρας. Μόλις είχε αποχωρήσει από το χώρο η Πυροσβεστική, η Αστυνομία και η ΗΜΥ. Η πολυκατοικία ήταν μαυρισμένη, ενώ το διαμέρισμα 201 είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Υπήρχαν επίσης ζημιές και σε άλλα διαμερίσματα λόγω των καπνών. Ακολούθως ειδοποίησαν την ασφαλιστική τους εταιρεία η οποία προσήλθε και έκαμε επιτόπια τις εκτιμήσεις της. Η Domopoli ανέλαβε να επιδιορθώσει την πολυκατοικία. Το συνολικό κόστος των ζημιών του κτηρίου ανήλθε σε £23.000 ισάξιο σε €39.297,
  12. Από το ποσό αυτό η ασφαλιστική εταιρεία κάλυψε τις £16.
  13. Το ποσό των £16.000 αφορούσε το εξωτερικό του κτιρίου και τους κοινόχρηστους χώρους. Τις ζημιές του διαμερίσματος 201 εσωτερικά, τις οποίες επιδιόρθωσε επίσης η Domopoili, και ανέρχονταν στο ποσό των £7.000, δεν τις κάλυψε η ασφαλιστική εταιρεία, αλλά τις πλήρωσε η ίδια η Ενάγουσα. Επιπλέον η ενάγουσα πλήρωσε όλα τα αντικείμενα που έπρεπε να αντικατασταθούν όπως μπάνια, ηλεκτρικά είδη κουζίνας, φωτιστικά κλπ. Στις 11.7.2011, ο Μ.Ε.6 ετοίμασε για την Ενάγουσα μια βεβαίωση στην οποία αναφέρονται οι εργασίες που έγιναν στο διαμέρισμα καθώς και η αξία τους (Τεκμήριο 2). Ο χρόνος που χρειάστηκε για να γίνουν οι επιδιορθώσεις ήταν περίπου τέσσερεις μήνες. Ο μάρτυρας εξήγησε κατά την κυρίως εξέταση του τι αφορούσε κάθε εργασία που αναγράφεται στο Τεκμήριο
  14. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι αντικαταστάθηκαν καμένες πόρτες και ερμάρια καθώς και οι πάγκοι κουζίνας. Περαιτέρω, αντικαταστάθηκαν δύο μεγάλες αλουμινένιες μπαλκονόπορτες, αφαιρέθηκαν τα παλιά σύρματα και διακόπτες καθώς, κατά τον μάρτυρα η ηλεκτρολογική εγκατάσταση, είχε καταστραφεί. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Ε.6 ανέφερε ότι οι τίτλοι ιδιοκτησίας εκδόθηκαν αργότερα, πρώτα επ ονόματι της Domopoli και στην συνέχεια επ' ονόματι των αγοραστών. Μέχρι την έκδοση των τίτλων είχαν ασφαλισμένο το κτίριο, ήτοι τους κοινόχρηστους χώρους και το εξωτερικό του στις Γενικές Ασφάλεις Κύπρου. Αρκετοί αγοραστές είχαν ασφαλίσει από μόνοι τους τα διαμερίσματα τους όσον αφορά το εσωτερικό μέρος τους. Αναφέρθηκε στην ημέρα της πυρκαγιάς. Ανέφερε ότι πήγε στο σημείο, νωρίς το πρωί μετά που του τηλεφώνησαν. Στο εσωτερικό του διαμερίσματος 201, ήταν μαυρισμένοι οι τοίχοι και παραλλήλισε το ταβάνι με το κάρβουνο. Υπήρχαν πεταμένα πράγματα στο πάτωμα το οποίο καταστράφηκε. Εξήγησε ότι το πάτωμα ήταν τύπου γρανιτέ και καταστράφηκε καθότι δέχτηκε θερμοκρασία μεγαλύτερη από αυτή που αντέχει. Σε κάποια σημεία ήταν μαυρισμένο και σε άλλα σημεία σπασμένο. Κατά τον μάρτυρα η φωτιά επεκτάθηκε στην σαλοτραπεζαρία, στην κουζίνα και στα υπνοδωμάτια. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως υπήρχε εκεί που ήταν η εστία της πυρκαγιάς. Σε σχέση με τα σώματα της θέρμανσης ανέφερε ότι είχαν μαυρίσει σε σημείο που δεν μπορούσαν να καθαριστούν και έπρεπε να αντικατασταθούν. Στα υπνοδωμάτια υπήρχε laminated πάτωμα και στα μπάνια υπήρχαν κεραμικά. Ανέφερε ότι επρόκειτο για μικρό διαμέρισμα και αναπόφευκτα επηρεάστηκαν τα πάντα από την φωτιά. Στο δωμάτιο που υπήρχε ντους υπήρχαν μόνο λίγοι καπνοί οι οποίοι ήθελαν καθάρισμα. Σε σχέση με τα αλουμίνια, η ασφαλιστική εταιρεία κάλυψε μόνο όσα δεν βρίσκονταν κάτω από καλυμμένο χώρο κάποιου διαμερίσματος. Οι μπαλκονόπορτες θεωρούνται ότι βρίσκοταν σε εσωτερικό σημείο του διαμερίσματος καθότι είναι τοποθετημένες 3 μέτρα μέσα από το καλυμμένο μπαλκόνι. Γενικά, ο μάρτυρας ανέφερε ότι η κοστολόγηση έγινε με βάση τιμή μονάδας. Τις εργασίες τις επέβλεψε ο ίδιος και είχε καθημερινή εικόνα της προόδου. Ο εν λόγω μάρτυρας δημιούργησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Απαντούσε με αμεσότητα και σαφήνεια στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Ήταν σταθερός στις θέσεις του ενώ η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του. Θεωρώ ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Τα όσα ανέφερε ενώπιον του Δικαστηρίου συμβαδίζουν τόσο με την μαρτυρία του Μιχάλη Μιχαήλ M.E. 8 καθώς επίσης και με την μαρτυρία της Ενάγουσας. Ως Μ.Ε.7 κατέθεσε ο Λοχίας 1657 Γιώργος Μήτας, σταθμάρχης στο Αστυνομικό Σταθμό Περιστερώνας με ειδικότητα φωτογράφου. Κατά την 11.1.2006 υπηρετούσε στο κλιμάκιο φωτογραφιών και δακτυλοσκοπήσεων της αστυνομίας. Κλήθηκε δε, από τον αστυνομικό σταθμό Στροβόλου να μεταβεί στην οδό Λόρδου Βύρωνος αρ. 14 στο Στρόβολο στην πολυκατοικία Domopoli όπου εξερράγη πυρκαγιά. Μετά την κατάσβεση της πυρκαγιάς εισήλθε στο διαμέρισμα 201 και το φωτογράφησε. Επίσης, φωτογράφησε διπλανά διαμερίσματα και τους κοινόχρηστους χώρους που είχαν υποστεί ζημιά από τους καπνούς. Παρουσίασε στο Δικαστήριο τα αρνητικά και την αντίστοιχη δέσμη φωτογραφιών (Τεκμήρια 10 και 11 αντίστοιχα). Αναφέρθηκε στο Τεκμήριο 11 και εξήγησε τι απεικονίζει η κάθε φωτογραφία. Ανέφερε ότι η εστία της φωτιάς υποδείχθηκε από τους πραγματογνώμονες και απεικονίζεται στην φωτογραφία αρ.
  15. Δεν έγινε προσπάθεια να πληγεί η αξιοπιστία του συγκεκριμένου μάρτυρα. Σε κάθε περίπτωση, ήταν σαφής και κατανοήτος στα όσα ανέφερε και υπέδειξε στο Δικαστήριο. Τελευταίος μάρτυρας για την Ενάγουσα κατέθεσε ο Μιχάλης Μιχαήλ (Μ.Ε. 8) ο οποίος είναι αρχιτέκτονας και ένας εκ των διευθυντών της εταιρείας Domopoli. Στο μεγαλύτερο της μέρος, η μαρτυρία του αλληλεπικαλύπτεται με αυτή του Μ.Ε. 6 και δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω στην ίδια έκτασή. Συνοπτικά αναφέρω ότι ο Μ.Ε.8 επανέλαβε ότι το συνολικό κόστος των ζημιών από την πυρκαγιά ήταν £23.
  16. Για την ανοικοδόμηση της πολυκατοικίας πλήρωσαν οι Γενικές Ασφάλειες Κύπρου το ποσό των £16.000 το οποίο αναλογούσε στις εξωτερικές ζημιές της οικοδομής. Για το διαμέρισμα 201, η Ενάγουσα πλήρωσε την Domopoli £7.
  17. Ο Μ.Ε.8 αναγνώρισε το Τεκμήριο 6 ως έγγραφο που ετοίμασε ο ίδιος και στο οποίο αναγράφονται τα πιο πάνω ποσά. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας απάντησε ερωτήσεις σε σχέση με την ηλεκτρική εγκατάσταση του διαμερίσματος. Ανέφερε ειδικότερα, ότι την εγκατάσταση την έκανε ιδιώτης ηλεκτρολόγος. Δύο μήνες πριν την ολοκλήρωση της οικοδομής προσήλθε η ΑΗΚ η οποία έλεγξε την ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Υποστήριξε ότι η διαδικασία είναι τόσο ενδελεχής που αποκλείεται να υπάρξει οποιοδήποτε σφάλμα. Ανοίγονται όλα τα σημεία της εγκατάστασης και ελέγχονται με εξειδικευμένα μηχανήματα. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν έχει καμία προσωπική ή επαγγελματική σχέση με την ενάγουσα. Ο τίτλος ιδιοκτησίας του διαμερίσματος αρ. 201 εκδόθηκε στις 2.10.2009 επ' ονόματι της Domopoli και μετά από 1-2 μήνες μεταβιβάστηκε επ' ονόματι της Ενάγουσας. Εξήγησε ότι κατά την ανέγερση της πολυκατοικίας, κάθε κατασκευαστική εταιρεία, ασφαλίζει το κτίριο ώστε να καλυφθεί οποιαδήποτε ζημιά. Η ασφάλεια αυτή έχει ισχύ ακόμα και πριν ολοκληρωθεί η κατασκευή ασχέτως εάν έχουν πωληθεί διαμερίσματα. Με την αποπεράτωση της οικοδομής η ασφάλεια αυτή πάυει και τότε πρέπει να γίνει μια άλλη ασφάλεια που ονομάζεται ασφάλεια κοινοχρήστων. Στην προκειμένη περίπτωση η ασφάλεια του κτιρίου που είχε κάνει η Domopoli έληγε ένα μήνα μετά την πυρκαγιά. Θεώρησε ότι η Ενάγουσα ήταν τυχερή καθότι, κατά την λήξη του συμβολαίου στις αρχές του έτους 2005 αυτό έπρεπε να ανανεωθεί για ακόμα ένα έτος, ήτοι μέχρι το 2006, άσχετα αν η πολυκατοικία θα ολοκληρωνόταν τον Απρίλιο του
  18. Ο μάρτυρας ως Τεκμήριο 12 κατέθεσε Πίνακα Συμβολαίου - Ασφάλιση Εργολάβου έναντι όλων των Κινδύνων. Εξήγησε ότι το εν λόγω ασφαλιστήριο δεν αφορούσε μεμονωμένα διαμερίσματα. Με το συγκεκριμένο ασφαλιστήριο αποζημιώθηκε η εταιρεία Domopoli για τις ζημίες που έπαθε το κτήριο από την πυρκαγιά. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι το διαμέρισμα της Ενάγουσας ήταν ανασφάλιστο και έτσι το κόστος ανοικοδόμησης του, το πλήρωσε η Ενάγουσα. Ήταν κάθετος ότι εάν επαρκούσαν τα χρήματα θα βοηθούσαν οικονομικά την Ενάγουσα να επιδιορθώσει και το δικό της διαμέρισμα. Δεν είχαν ποτέ σκοπό να κερδίσουν οτιδήποτε από την υπόθεση. Σκοπός τους ήταν να επιλύσουν το πρόβλημα που ανέκυψε. Ο Μ.Ε.8 μου έκανε θετική εντύπωση. Δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων και θεωρώ ότι ήλθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια. Ήταν σαφής και κατανοητός στα όσα ανέφερε και επεξήγησε με σαφήνεια στο Δικαστήριο τον τρόπο με τον οποίο ήταν ασφαλισμένο το οικοδόμημα καθώς και τα ποσά που πληρώθηκαν από κάθε πρόσωπο. Περαιτέρω, ήταν ήρεμος και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις του. Τέλος, δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις κατά την διάρκεια της αντεξέτασης του. Συνεπώς αποδέχομαι την μαρτυρία του. Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Ενάγουσα άρχισε η παρουσίαση της υπόθεσης για την Υπεράσπιση. Πρώτος κατέθεσε ο ίδιος (Μ.Υ.1) και ακολούθως κάλεσε ως Μ.Υ.2 τον κ. Δημήτρη Τίτα. ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ Ο Εναγόμενος ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν αστυνομικός στο επάγγελμα καθώς και πτυχιούχος Κοινωνικών Επιστημών. Η γνωριμία του με την Ενάγουσα έγινε περί τον Απρίλιο του 2005 όταν ο ίδιος και η τότε αρραβωνιαστικιά και πλέον σύζυγος του, Τζοζεφίνα Φτανού ενδιαφέρθηκαν να ενοικιάσουν το επίδικο διαμέρισμα από την Ενάγουσα. Η τελευταία τους είπε ότι το εν λόγω διαμέρισμα ήταν καθόλα εντάξει, λόγω του ότι ήταν και καινούργιο και τους έπεισε να το ενοικιάσουν. Παρόλο που η ενοικίαση αφορούσε τόσο τον ίδιο όσο και την αρραβωνιαστικιά του, υπόγραψε μόνο ο ίδιος στο ενοικιαστήριο έγγραφο γιατί η αρραβωνιαστικιά του προς ευκολία, υπόγραψε ως μάρτυρας. Εν πάση περιπτώσει, έγινε σαφές προς την Ενάγουσα ότι οι κάτοχοι του εν λόγω διαμερίσματος θα ήταν τόσο ο ίδιος όσο και η Τζοζεφίνα, όπερ και έγινε εν πλήρη γνώση και αποδοχή της Ενάγουσας. Στις 18.4.2005 ο Εναγόμενος και η αρραβωνιαστικιά του πλήρωσαν προκαταβολικά ένα ενοίκιο και ένα ντιπόζιτο προς Λ.Κ.
  19. Το ενοίκιο πληρωνόταν εξ ημισείας από τον ίδιο και την αρραβωνιαστικιά του. Πλήρωναν επίσης όλα τα κοινόχρηστα στο υπεύθυνο άτομο για την είσπραξη τους. Οι σχετικές αποδείξεις πληρωμής ενοικίων και κοινοχρήστων δεν υπάρχουν λόγω της πυρκαγιάς και λόγω των δύο μετακομίσεων που αναγκάστηκε να κάνει σε συγγενικά πρόσωπα μέχρι που ενοικίασαν με την σύζυγο του άλλη κατοικία. Ο Εναγόμενος με αναφορά στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 11 εξήγησε την διαρρύθμιση του διαμερίσματος το οποίο διέθετε καθιστικό το οποίο συναποτελούταν από το σαλόνι και την τραπεζαρία. Διέθετε επίσης κουζίνα, μπάνιο με αποχωρητήριο και 2 υπνοδωμάτια, το ένα εκ των οποίων είχε ιδιαίτερο αποχωρητήριο με ντους. Το δεύτερο υπνοδωμάτιο χρησιμοποιείτο μεταξύ άλλων, ως γραφείο. Εντός του διαμερίσματος τοποθετήθηκε μια τηλεόραση μάρκας Philips TV Set 9129 ΡΤ5458, η οποία αγοράστηκε από τον Τριτοδιάδικο ο οποίος είναι η εταιρεία που προμηθεύει τις εν λόγω τηλεοράσεις. Για την αγορά εκδόθηκε τιμολόγιο ημερομηνίας 27.04.2005 (Τεκμήριο 18) επ' ονόματι του πεθερού του Εναγομένου, Πέτρου Φτανού, ο οποίος είναι το άτομο που, κατά τον μάρτυρα, αγόρασε την τηλεόραση, κατόπιν της εκλογής τόσο του ιδίου του Εναγομένου όσο και της συζύγου του τελευταίου. Ο Πέτρος Φτανός δώρισε την τηλεόραση στη Τζοζεφίνα. Ο Εναγόμενος ενεπλάκη στην αγορά της εν λόγω τηλεόρασης καθότι επισκέφθηκε το κατάστημα του Τριτοδιαδίκου για να βρει τηλεόραση. Ο μάρτυρας υποστήριξε ότι ο Τριτοδιάδικος του είχε υποδείξει ότι επρόκειτο για μοντέλο καινούργιας τεχνολογίας και ότι ήταν οικονομική καθότι έμενε στη αναμονή με ελάχιστη κατανάλωση ρεύματος και άλλες εύκολες και μοντέρνες χρήσεις. Είναι η θέση του μάρτυρα ότι ουδέποτε προειδοποιήθηκε από τον Τριτοδιάδικο για τους κινδύνους που περίκλειε η λειτουργία της. Η τηλεόραση διέθετε τηλεκοντρόλ και οδηγίες χρήσεως σε βιβλιαράκι και ήταν η μοναδική εντός του διαμερίσματος. Στις οδηγίες χρήσης δεν υπήρχε προειδοποίηση σε σχέση με κίνδυνο αν η τηλεόραση αφήνεται σε κατάσταση αναμονής. Η τηλεόραση ήταν τοποθετημένη στο καθιστικό πάνω από ένα έπιπλο το οποίο περιγράφεται στο τιμολόγιο Τεκμήριο
  20. Πάνω από το εν λόγω έπιπλο αλλά όχι καθ' όλο το μήκος του είχαν τοποθετηθεί 2 στενότερα ράφια. Το χαμηλότερο ήταν τουλάχιστο 50 - 60 εκ. πάνω από την τηλεόραση. Πάνω σε αυτό υπήρχαν βιβλία. Το βράδυ προτού ξεσπάσει η πυρκαγιά έβλεπε μαζί με την αρραβωνιαστικιά του τηλεόραση μέχρι τα μεσάνυκτα. Η σύζυγος του έσβησε την τηλεόραση από το τηλεχειριστήριο γιατί θα την έθεταν και πάλι σε λειτουργία νωρίς το πρωί πριν πάνε δουλειά. Ακολούθως πήγαν για ύπνο. Είναι η θέση του ότι ο χειρισμός που έγινε είτε από τον ίδιο είτε από την σύζυγο του ήταν σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Στις 11.01.2006 περί η ώρα 5.30 π.μ. εξερράγη η πυρκαγιά, ενώ τόσο ο ίδιος όσο και η Τζοζεφίνα κοιμούνταν. Ξύπνησε πρώτος και αμέσως ξύπνησε την αρραβωνιαστικιά του. Την τύλιξε γρήγορα με ένα σεντόνι και έτρεξαν μαζί προς την έξοδο που ήταν στο καθιστικό (σαλοτραπεζαρία). Παράλληλα προσπαθούσε να σβήσει την φωτιά με μια κουβέρτα που πήρε από το υπνοδωμάτιο, αλλά ήταν μάταιο. Η είσοδος της κουζίνας όπου μπορούσε να βρεί νερό και κουβά, ή τον πυροσβεστήρα, φραζόταν από φλόγες, γι' αυτό κατευθύνθηκαν προς την έξοδο για να σωθούν. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η φωτιά φαινόταν ότι άρχισε από το καθιστικό και εστιάζετο ειδικότερα επί της τηλεόρασης από όπου επεκτάθηκε προς την κουζίνα. Μόλις βγήκαν από το διαμέρισμα, ειδοποιήσε την Πυροσβεστική και τους γείτονες. Η Πυροσβεστική ήρθε πολύ σύντομα και κατέσβησε την φωτιά. Πριν ακόμη έλθει η πυροσβεστική, ο Εναγόμενος προσπάθησε εκ νέου να μπει στο διαμέρισμα για να σβήσει τη φωτιά, αλλά πνίγηκε από τους πυκνούς καπνούς που του έκοψαν την αναπνοή και δεν κατόρθωσε οτιδήποτε. Ο Εναγόμενος υποστήριξε ότι συνεπεία της πυρκαγιάς υπέστη διάφορες ζημιές σε έπιπλα, χαλιά, κουζινικά είδη, ηλεκτρικές συσκευές και προσωπικά είδη. Αναφέρθηκε αναλυτικά κατά την μαρτυρία του σε διάφορα αντικείμενα τα οποία αγόρασε ο ίδιος και τα οποία καταστράφηκαν. Παρουσίασε δε ως Τεκμήρια (Τεκμήρια 13 έως 18) σχετικά τιμολόγια. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι η πλευρά της Ενάγουσας προέβαλε ένσταση στην κατάθεση των εν λόγω τιμολογίων καθώς και στην αναφορά σε λεπτομέρειες ειδικών ζημιών του Εναγομένου καθότι δεν δικογραφούνται τέτοιες. Όντως στο δικόγραφο του Εναγομένου είναι κάπως λιτό στο θέμα των ειδικών ζημιών. Πλην όμως, αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος υπέστη διάφορες ζημιές, και/ή καταστροφές, αξίας τουλάχιστον Λ.Κ. 20.000 αφού καταστράφηκε σχεδόν ολόκληρος ο οικιακός του εξοπλισμός, ήτοι έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, χαλιά και άλλα είδη, ρουχισμός, ενδύματα ως και προσωπικά αντικείμενα. Είναι νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να καταγράφονται με λεπτομέρεια, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. (βλ. Πίριλλος ν. Ρουπινέττα Κονναρή
(2000)1(Β) Α.Α.Δ.1153 και McGregor on Damages, 14η έκδοση, σελ. 19). Όταν η πλευρά του Εναγομένου (στην προκειμένη περίπτωση Ενάγουσας - Εξ' ανταπαιτήσεως Εναγομένης) αισθάνεται ότι χρειάζεται περισσότερες λεπτομέρειες από αυτές που ήδη δόθηκαν τότε θα μπορούσε κάλλιστα να τις είχε ζητήσει. Στην υπόθεση Κουρσουμά v. Κοσμά
(1991)1 Α.Α.Δ. 973, ο Ενάγοντας δεν δικογράφησε λεπτομέρειες αμέλειας κατά παράβαση των κανόνων της ορθής δικογραφίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι από την στιγμή που, η παρατυπία αυτή δεν διορθώθηκε με τροποποίηση, το Δικαστήριο δεν μπορούσε να αξιολογήσει σχετική μαρτυρία που μπορεί να υπάρχει αλλά δεν συνάδει με τα δικόγραφα. Απόρριψε, κατ' επέκταση την αγωγή γιατί η αναφορά στην αμέλεια δεν συνοδευόταν από τις αναγκαίες λεπτομέρειες. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: «Όμως είναι και ειδικά θεμελιωμένο ότι ο διάδικος που παραλείπει να υποβάλει αίτηση για λεπτομέρειες θεωρείται ότι έχει παραιτηθεί από αυτές έτσι που να μή μπορεί κατά τη δίκη να αποκλείσει την εισαγωγή μαρτυρίας προς υποστήριξη κάποιου γενικού ισχυρισμού. (Βλ. Dean and Chapter of Chester v. Smelting Corporation Ltd [1902] W.N.5 - 85 L.T. 67, Bullen and Leake (ανωτέρω) σελ. 114, Annual Practice 1958 σελ. 460 Annual Practice 1988 Τόμος Ι σελ. 287.» Στην παρούσα περίπτωση το Δικαστήριο έκρινε ότι η πλευρά της Ενάγουσας θα μπορούσε στο κατάλληλο στάδιο να ζητήσει τις λεπτομέρειες τις οποίες θεωρεί ότι δικαιούται. Από την στιγμή που δεν το έπραξε δεν μπορεί εκ των υστέρων να παραπονείται ότι καταλαμβάνεται εξ απροόπτου. Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας παρέχουν στους διαδίκους ένα «οπλοστάσιο» δικονομικών διαβημάτων που μπορούν να χρησιμοποιήσουν προκειμένου να προετοιμαστούν για την ακρόαση της υπόθεσης. Οι διάδικοι, μπορούν και πρέπει να το χρησιμοποιούν εκεί που θεωρούν ότι τούτο απαιτείται προκειμένου να τύχουν δίκαιης δίκης και να μην καταληφθούν εξ απροόπτου. Θεωρώ ότι είναι το λιγότερο, ανεπίτρεπτο, οι διάδικοι να παραμείνουν σιωπηλοί για να εγείρουν το ζήτημα υπό τύπο τεχνικής ένστασης, στα πλαίσια της ακρόασης. Εν όψει όλων των πιο πάνω το Δικαστήριο αποδέχτηκε την κατάθεση μαρτυρίας σε σχέση με τις ισχυριζόμενες ζημιές του Εναγομένου. Τέλος ο μάρτυρας ανέφερε ότι ουδέποτε τον κάλεσε η Ενάγουσα μετά την πυρκαγιά να πληρώσει οποιεσδήποτε αποζημιώσεις. Επιπρόσθετα η Ενάγουσα δεν απαίτησε από τον Εναγόμενο να παραμείνει ενοικιαστής και ενοικίασε το υποστατικό αργότερα σε άλλα άτομα δίχως να προσφέρει στον Εναγόμενο συνέχιση της ενοικίασης. Μία δυό μέρες μετά την φωτιά πήγε στο διαμέρισμα, για να πάρει τα προσωπικά του αντικείμενα. Ήταν η θέση του ότι δεν είχαν σπάσει ούτε τα πατώματα, ούτε τα μπάνια, ούτε οι τουαλέτες. Ο Εναγόμενος ανέφερε τέλος ότι η Ενάγουσα δεν επέστρεψε το ποσό των Λ.Κ.290 που είσπραξε ως εγγύηση. Αντεξεταζόμενος, ο Εναγόμενος αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (Τεκμήριο 19). Στην κατάθεση του αναφέρει μεταξύ άλλων ότι είναι ο ενοικιαστής του επίδικου διαμερίσματος και ότι ο ίδιος δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τα αίτια της πυρκαγιάς. Κατέγραψε στην κατάθεση του ότι το διαμέρισμα καταστράφηκε ολοσχερώς και ότι δεν καλυπτόταν από ασφάλεια. Κλήθηκε κατά την αντεξέτασή του να εξηγήσει τι εννοούσε ότι το διαμέρισμα καταστράφηκε ολοσχερώς και απάντησε ότι εννοούσε την ζημιά στην δική του περιουσία. Το ότι δεν καλυπτόταν από ασφάλεια ήταν κάτι που του ανέφερε η ίδια η Ενάγουσα και η αστυνομία και όχι κάτι που γνώριζε πρωτογενώς. Ερωτήθηκε κατά πόσον αμφισβητεί την ιδιότητα της Ενάγουσας ως ιδιοκτήτριας του διαμερίσματος. Απάντησε ότι το μόνο που γνωρίζει είναι ότι η Ενάγουσα παρουσιάστηκε ως το υπεύθυνο άτομο για το διαμέρισμα. Μέσα από την ακροαματική διαδικασία διαπίστωσε ότι η Ενάγουσα δεν ήταν εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια. Αναγνώρισε όμως ότι στην θέση της ιδιοκτήτριας υπέγραψε η Ενάγουσα και ότι δεν γνωρίζει πως λειτουργούν τα νομικά έγγραφα. Επανέλαβε ότι υπέγραψε ως ενοικιαστής ενώ η σύζυγός του ως μάρτυρας, αλλά στην ουσία ήταν και οι δύο ενοικιαστές. Ακολούθως του υποβλήθηκαν ερωτήσεις σε σχέση με την τηλεόραση. Ανέφερε ότι την τοποθέτησαν μέσα στο καθιστικό και την χρησιμοποιούσαν μόνο ο ίδιος και η σύζυγος του. Με την σύζυγο του πήγαιναν συνήθως για ύπνο γύρω στις 12.00 τα μεσάνυκτα και ξυπνούσαν γύρω στις 5.30 - 6.00 το πρωί οπότε και έθεταν ξανά την τηλεόραση σε λειτουργία για να παρακολουθήσουν καθώς ετοιμάζονταν να πάνε στην εργασία τους. Όταν έφευγαν από το σπίτι τότε έσβηναν την τηλεόραση από το κουμπί On-Off. Δεν άφηναν πάντα την τηλεόραση σε θέση standby αλλά εκείνο το βράδυ πριν πάνε για ύπνο την άφησαν. Αντεξεταζόμενος, από τον συνήγορο του τριτοδιαδίκου, ο Εναγόμενος επανέλαβε ότι όταν επισκέφτηκε το κατάστημα της Scandia στον Παρισινό του διαφήμισαν την λειτουργία standby και ειδικότερα ότι αυτή συντείνει στην εξοικονόμηση ενέργειας. Έγιναν επιπλέον ερωτήσεις ως προς τον χώρο όπου ήταν τοποθετημένη η τηλεόραση και ο μάρτυρας ήταν σαφής ότι αυτή ήταν τοποθετημένη σε ένα ξύλινο έπιπλο και ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε άλλη συσκευή στο σημείο. Πάνω στο ίδιο έπιπλο υπήρχαν τοποθετημένα κάποια βιβλία. Πάνω στην τηλεόραση δεν υπήρχε τοποθετημένο οποιοδήποτε αντικείμενο. Ο Εναγόμενος σε γενικές γραμμές μου άφησε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Ήταν ήρεμος και απαντούσε με αμεσότητα στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Η μαρτυρία του σε κάποια σημεία έδειχνε κάποια τάση να μειώσει το ύψος της ζημιάς που υπέστη το διαμέρισμα όπως για παράδειγμα όταν αναφέρθηκε στο ότι τα ερμάρια της κουζίνας κάηκαν μόνο εξωτερικά. Πλην όμως οι αναφορές αυτές του Ενάγοντα, αν και δεν τεκμηριώθηκαν επαρκώς, εντούτοις θεωρώ ότι δεν μπορούν να πλήξουν την συνολική αξιόπιστη εικόνα που παρουσίασε. Περαιτέρω, σε πολλά σημεία η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη. Ειδικότερα δε όσον αφορά τις συνθήκες που επικράτησαν το πρωϊνό της 11.1.2006 ήταν ο μοναδικός μάρτυρας που μπορούσε να μεταφέρει σαφή εικόνα. Και το έπραξε με σαφήνεια και καθαρότητα. Δεν υπεβλήθη στον μάρτυρα ότι αμέσως μόλις ξύπνησε δεν έκανε τις ενέργειες τις οποίες ανέφερε ότι έκανε προκειμένου να κατασβήσει ή να περιορίσει την πυρκαγιά. Σύμφωνα με τη νομολογία εκεί που ένας μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του παρέχει στο δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του στο σημείο που δεν αντεξετάστηκε. (βλ. A.C.T. Textiles v. Zodhiatis
(1986)1 C.L.R. 89 και Adidas v. Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383). Ούτε οι αναφορές του μάρτυρα ότι η Ενάγουσα δεν ήταν ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος, μπορούν να κλονίσουν την εν γένει αξιοπιστία του αφού ο μάρτυρας εξήγησε ότι θεωρεί ως ιδιοκτήτη εκείνον που έχει τίτλο ιδιοκτησίας, κάτι που όντως δεν είχε η Ενάγουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η νομική σημασία τούτου του γεγονότος δεν έχει να κάνει με την ιδιότητα του μάρτυρα, ο οποίος ρητώς ανέφερε ότι δεν γνωρίζει πως λειτουργούν τα νομικά έγγραφα όπως το ενοικιαστήριο έγγραφο. Γενικά ο Εναγόμενος παρουσίασε συνοχή στις απαντήσεις του και δεν υπέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Κάποιες ανακρίβειες στην μαρτυρία του, όπως για παράδειγμα οι ακριβείς διαστάσεις του επίπλου επί του οποίου ήταν τοποθετημένη η τηλεόραση δεν δείχνουν τάση για καταφυγή στο ψεύδος. Εξάλλου ο ίδιος ο Εναγόμενος παρέπεμψε στο τεκμήριο 16 όπου αναγράφονται οι ακριβείς διαστάσεις του επίπλου. Ότι δεν αποδέχομαι από την μαρτυρία του Εναγομένου είναι την μαρτυρία του σε σχέση με τις ζημιές τις οποίες υπέστη το διαμέρισμα καθώς, όπως ο ίδιος ανέφερε σκούπισε απλά και δεν προσπάθησε να σφουγγαρίσει ή να καθαρίσει ενδελεχώς το διαμέρισμα για να διαπιστώσει κατά πόσον όντως μπορούσαν να καθαριστούν οι ζημιές μέσα στο σπίτι. Εξάλλου ο ίδιος δεν είναι ειδικός επί τέτοιων θεμάτων. Ακολούθησε η κατάθεση του Μ.Υ. 2 κ. Δημήτρη Τίτα ο οποίος παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας. Θα αναφερθώ στην μαρτυρία του στην ενότητα που ακολουθεί αμέσως πιο κάτω και η οποία αφορά του μάρτυρες οι οποίοι παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο είτε ως πραγματογνώμονες είτε ως εμπειρονγώμονες. ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΝΕΣ/ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΕΣ Η προσκόμιση μαρτυρίας πραγματογνώμονα παρακάμπτει τον γενικό κανόνα που δεν επιτρέπει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα. Ένας πραγματογνώμονας μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητάς του (βλ.Georghios Constantinides (Akinita) Ltd ν. Mavrogenis
(1983)1C.L.R. 663, Χαραλάμπους ν. Σάββα
(1996)1A.A.Δ. 576). Ο πραγματογνώμονας πρέπει όμως να παρουσιάσει στο Δικαστήριο τα γεγονότα εκείνα που θα τον καθιστούν ως ειδικό να εκφράσει γνώμη για ένα συγκεκριμένο ζήτημα. Το ότι σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα ή γνώσεις για να εκφέρει γνώμη δεν δεσμεύει το Δικαστήριο αφού όπως λέχθηκε κατ' επανάληψη στη νομολογία και επαναλήφθηκε στην Κωνσταντίνα Σιακόλα ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 53/2011 ημερομηνίας 24.1.2013 το δικαστήριο αποφασίζει κατά πόσο ένας μάρτυρας είναι ικανός να δώσει μαρτυρία ως πραγματογνώμονας. Όλα τα πιο πάνω ισχυόυν και για εμπειρογνώμονες, ήτοι αυτούς που για να εκφέρουν γνώμη βασίζονται στην εμπειρία τους και όχι στα ακαδημαϊκά τους προσόντα. Βεβαίως, η μαρτυρία των πραγματογνωμόνων και εμπειρογνωμόνων υπόκειται σε αξιολόγηση. Στην Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν. Άννας Κονναρή,
(2011)1 Α.Α.Δ. 2298) λέχθηκαν τα εξής: «Σε σχέση με τα εν λόγω πλαίσια, είναι πιστεύουμε αρκετό να υπενθυμίσουμε τη βασική και πάγια νομολογιακή αρχή ότι για σκοπούς αξιολόγησης της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων ισχύουν οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα. Το καθήκον του εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες για σκοπούς ελέγχου της ορθότητας των συμπερασμάτων του, επιστημονικές πληροφορίες, έτσι ώστε το δικαστήριο να είναι σε θέση, εφαρμόζοντας αυτές τις πληροφορίες στα γεγονότα της ενώπιον του υπόθεσης που έχουν αποδειχθεί, να σχηματίσει τη δική του κρίση. (Βλ. Νικολάου (πιο πάνω), Πιττάλης κ.ά. v. Ianira Enterprises Ltd. κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 814 και Cybarco Ltd. v. Kovascik
(2001)1 Α.Α.Δ. 2013).» Στην υπόθεση Κώστα Νεάρχου ν. Σάββα Στεφανίδη
(2003)1 Α.Α.Δ. σελ 351 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Είναι γνωστό πως ο δικαστής δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας. Εξειδικευμένα επίδικα θέματα, χρήζουν μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων την οποία, δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει, ύστερα από αξιολόγηση, στο δικό του συμπέρασμα. Συχνά, η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καταθέτουν για το ίδιο θέμα, παρουσιάζει αντιθέσεις, μικρές μέχρι και μεγάλες αποκλίσεις. Αυτό συμβαίνει και σε υποθέσεις όπως η παρούσα όπου οι μάρτυρες είναι ιατροί και κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη (βλ.Andreas Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361). Ακολουθεί πως το καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά/ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις.». Από την Ενάγουσα κλήθηκε ως εμπειρογνώμονας ο Μ.Ε.4 ο Μιχάλης Χατζηρούσος, αφυπηρετήσας από το Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών («ΗΜΥ») του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. Εργαζόταν στην εν λόγω υπηρεσία από το 1972 μέχρι το 2008. Είναι προσοντούχος μηχανικός με ακαδημαϊκά προσόντα καθώς και διδακτορικό στο τομέα του. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω καθώς επίσης και το γεγονός ότι όπως ανέφερε ο ίδιος ο μάρτυρας, είχε την ευκαιρία να ασχοληθεί με σωρεία υποθέσεων που αφορούν πυρκαγιές, δέχομαι ότι εν λόγω μάρτυρας μπορεί να εκφέρει γνώμη για τα αίτια πρόκλησης της πυρκαγιάς. Ο Μ.Ε. 4 ανέφερε, λοιπόν, ότι η ΗΜΥ είναι υπεύθυνη να γνωματεύει για πιθανά αίτια πυρκαγιών. Στις 11.1.2006 κλήθηκε η εν λόγω υπηρεσία από την Αστυνομία και την Πυροσβεστική, να προβεί σε επιτόπιο έλεγχο για τα αίτια της επίδικης πυρκαγιάς. Ο ίδιος μαζί με τον τότε βοηθό του, Πόλυ Πολυκάρπου, έσπευσαν στον τόπο της πυρκαγιάς. Εκεί βρίσκονταν ήδη η Αστυνομία και η Πυροσβεστική Υπηρεσία. Το διαμέρισμα 201 είχε καεί ολοσχερώς και υπήρχαν πυκνοί καπνοί. Την ίδια μέρα και περί η ώρα 9:00 π.μ. διεξήγαγαν επιτόπια τις ενδεδειγμένες έρευνες και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η πυρκαγιά εξερράγη από υπερθέρμανση της συσκευής της τηλεόρασης η οποία ήτο αναμμένη σε θέση standby καθ' όλη την διάρκεια της νύχτας. Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του διαμερίσματος είχε καεί αλλά από τον έλεγχο που διεξήγαγαν δεν παρατηρήθηκε κάποιο πρόβλημα στην εγκατάσταση ή σε άλλη ηλεκτρική συσκευή. Το πόρισμα των ερευνών τους το απέστειλαν γραπτώς στον Υπεύθυνο Αξιωματικό Σταθμού Στροβόλου στις 8.2.2006. Ο Μ.Ε.4 υιοθέτησε το περιεχόμενο του πορίσματος ημερομηνίας 8.2.2006 το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9. Σε αυτό αναγράφεται ότι «η πυρκαγιά έχει προκληθεί από υπερθέρμανση της συσκευής τηλεόρασης η οποία αφέθη κατά το προηγούμενο βράδυ σε κατάσταση λειτουργίας». Ο μάρτυρας εξήγησε ότι, ως μέρος κάθε διαδικασίας διερεύνησης, πρώτα εντόπισαν, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, την εστία της πυρκαγιάς η οποία βρισκόταν στο σαλόνι και ειδικότερα σε σημείο όπου ήταν τοποθετημένη η τηλεόραση. Η τηλεόραση ήταν κατεστραμμένη ολοσχερώς. Το χαλί που υπήρχε κάτω από την τηλεόραση είχε αναφλεγεί λόγω των λιωμένων πλαστικών που έπεσαν σε αυτό και προκάλεσαν την ανάφλεξη. Αναφερόμενος στην ηλεκτρολογική εγκατάσταση του σπιτιού ανέφερε ότι, συνήθως όταν υπάρχει βραχυκύκλωμα καίγονται πρώτα τα καλώδια και ο γενικός διακόπτης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν είχαν καεί ούτε τα καλώδια ούτε ο γενικός διακόπτης. Αντεξεταζόμενος από την συνήγορο του Εναγομένου, ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι η αναφορά στο πόρισμα σε «κατάσταση λειτουργίας» σημαίνει είτε "stand-by" είτε "On". Υποστήριξε ότι η πυρκαγιά μπορεί να προκληθεί είτε η τηλεόραση είναι σε στάση αναμονής (stand-
  1. by)είται είναι αναμμένη (On). Κατά την γνώμη του, αν η τηλεόραση ήταν κλειστή από την πρίζα σίγουρα δεν θα προκαλούταν πυρκαγιά. Εξήγησε ότι μια τηλεόραση όπως και κάθε ηλεκτρική συσκευή παίρνει ρεύμα από την πρίζα στον τοίχο (ρευματοδότη). Το ηλεκτρονικό σύστημα της τηλεόρασης προμηθεύεται το ρεύμα από την συσκευή τροφοδοσίας της τηλεόρασης (power supply). Το σύστημα τροφοδοσίας ενέργειας μπορεί να υπερθερμανθεί και να προκαλέσει τήξη των μετάλλων ή των πλαστικών που περιβάλλουν το σύστημα, με κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς. Ανέφερε ότι στην υπηρεσία του έχουν αντιμετωπίσει αρκετές περιπτώσεις ηλεκτρικών συσκευών που κάηκαν ενώ βρίσκονταν σε θέση stand-by. Όταν μια τηλεόραση είναι σε θέση stand-by τροφοδοτείται με πολύ λίγα watt, όμως τα volts είναι τα ίδια είτε εργάζεται η τηλεόραση είτε είναι stand by, ήτοι 240V. Σε ερώτηση αν η ανάφλεξη έγινε λόγω αστοχίας του ιδίου του μηχανήματος απάντησε ότι πιθανόν να οφείλεται σε βλάβη του συστήματος τροφοδοσίας. Διευκρίνησε όμως ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες όπως π.χ. πιθανή αστοχία στους ηλεκτρικούς πυκνωτές και άλλα. Λόγω της πλήρους καταστροφής της τηλεόρασης δεν μπορεί να εξακριβωθεί με βεβαιότητα η αιτία στην προκειμένη περίπτωση. Στην συνέχεια έγιναν ερωτήσεις σε σχέση με το πως αντιδρά το υπόλοιπο ηλεκτρικό σύστημα της πολυκατοικίας όταν κάποια συσκευή παρουσιάσει βλάβη. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι όταν προκληθεί κάποιο βραχυκύκλωμα τότε το πρώτο στάδιο προστασίας είναι η ασφάλεια που υπάρχει στον ρευματολήπτη (πρίζα της τηλεόρασης). Στην προκειμένη περίπτωση, η διαπίστωση του μάρτυρα, ήταν ότι κάηκε η ασφάλεια του ρευματολήπτη και προστάτεψε έτσι την υπόλοιπη ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Σε ερώτηση πως μπόρεσε να ελέγξει αφού έγιναν όλα στάχτη, απάντησε ότι βρήκαν την πρίζα και αφού την έλεγξαν, διαπίστωσαν ότι κάηκε η ασφάλεια της. Ο μάρτυρας πρόσθεσε ότι οι ασφάλειες της υπόλοιπης εγκατάστασης ήταν άθικτες κάτι που δείχνει ότι διεκόπη η παροχή ηλεκτρισμού από το σημείο που ήταν ο ρευματολήπτης της τηλεόρασης. Ο μάρτυρας δεν θυμάται εάν είχε ελέγξει τον εξωτερικό διακόπτη που βρίσκεται δίπλα στο μετρητή της ΑΗΚ έξω από το διαμέρισμα ή την οικία. Επεξηγώντας περαιτέρω, ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο γενικός διακόπτης εντός του διαμέρισματος έχει μέσα εσωτερικούς διακόπτες, τους ονομαζόμενους MCB, οι οποίοι ελέγχουν τα διάφορα κυκλώματα τροφοδοσίας ηλεκτρισμού στο σπίτι. Αυτοί οι μικροδιακόπτες προστατεύουν βασικά την παροχή ηλεκτρισμού σε κάθε πρίζα ή σημείο φωτισμού. Εάν προκληθεί βραχυκύκλωμα στα σύρματα ή σε συσκευή που είναι ενωμένη σε πρίζα τότε διακόπτεται ο ηλεκτρισμός στο υποκύκλωμα από τον μικροδιακόπτη MCB. Σε αυτή την περίπτωση δεν είχε διακοπεί η παροχή από κανένα μικροδιακόπτη κάτι που υποδηλώνει ότι η παροχή ηλεκτρισμού διακόπηκε επιτόπια από την ασφάλεια που υπήρχε πάνω στον ρευματολήπτη της τηλεόρασης. Επίσης, κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση, που τροφοδοτείται από την ΑΗΚ, διαθέτει ως επιπρόσθετο μέτρο προστασίας τον διακόπτη ηλεκτρισμού που βρίσκεται δίπλα στο μετρητή της ΑΗΚ έξω από το διαμέρισμα ή την οικία. Εξήγησε ότι ασφάλεια του ρευματολήπτη είναι συνήθως 13 Ampere, η ασφάλεια του μικροδιακόπτη (MCB) που τροφοδοτεί το κύκλωμα από το οποίο τροφοδοτείται η πρίζα είναι 32 Ampere και η ασφάλεια του εξωτερικού διακόπτη δίπλα στον μετρητή της ΑΗΚ είναι συνήθως 63 Ampere. Συνεπώς η πρώτη ασφάλεια που θα καεί από την υπερθέρμανση θα είναι αυτή των 13 Ampere. Τέλος ο Μ.Ε.4 υποστήριξε ότι οι οδηγίες που δίνονται από τους κατασκευαστές είναι να μην αφήνονται οι ηλεκτρικές συσκευές σε θέση stand by διότι υπάρχει κίνδυνος υπερθέρμανσης και πιθανής ανάφλεξης. Ήταν η θέση του ότι όλοι οι κατασκευαστές συστήνουν να σβήνονται οι συσκευές από τον διακόπτη τους. Είχε αρκετές εμπειρίες από συσκευές που κάηκαν στο stand by και έχει διαβάσει διάφορα εγχειρίδια manual συσκευών, στα οποία γράφει αυτή την προειδοποίηση. Όμως, δεν γνώριζε αν ο κατασκευαστής της επίδικης τηλεόρασης έδωσε τέτοια προειδοποίηση. Εν πάση περιπτώσει, αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας από το ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να εξακριβώσει ούτε την μάρκα της τηλεόρασης ούτε αν αυτή ήταν σε θέση stand by ή σε κατάσταση λειτουργίας. Αυτή είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά. O συγκεκριμένος μάρτυρας μου έκανε θετική εντύπωση. Ήταν σαφής και επεξηγηματικός. Έδωσε στο δικαστήριο τα κριτήρια εκείνα τα οποία τον οδήγησαν στο συμπέρασμα του. Αποδέχομαι την θέση του καθ' όσον αφορά την εστία της πυρκαγιάς, ήτοι ότι αυτή προήλθε από το σαλόνι και ειδικότερα από τον χώρο όπου βρισκόταν η τηλεόραση. Εξάλλου η θέση αυτή δεν αμφισβητήθηκε από κανένα διάδικο. Μάλιστα δε, ο ίδιος ο Εναγόμενος ανέφερε ότι η φωτιά προήλθε από το συγκεκριμένο σημείο. Αποδέχομαι επίσης ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε λόγω υπερθέρμανσης της τηλεόρασης η οποία οδήγησε σε λιώσιμο των πλαστικών ή μετάλλων με αποτέλεσμα αυτά να πέσουν στο χαλί το οποίο αναφλέγηκε. Το ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από την τηλεόραση προκύπτει από το ότι σύμφωνα με την υπόλοιπη μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο δεν υπήρχε στο σημείο εκείνο κάποια άλλη ηλεκτρική συσκευή ούτε κάποιο άλλο υλικό από το οποίο να μπορεί να προκληθεί ανάφλεξη. Επίσης η ασφάλεια του ρευματολήπτη της τηλεόρασης είχε καεί κάτι που υποδηλώνει ότι κάτι δεν λειτούργησε σωστά στην τηλεόραση. Δεν δόθηκε όμως καμία μαρτυρία ως προς το τι ήταν εκείνο ακριβώς που δεν λειτούργησε σωστά με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση της τηλεόρασης με όλα τα συνεπακόλουθα. Η τηλεόραση εξάλλου ήταν πλήρως κατεστραμμένη, όπως ο ίδιος ανέφερε και δεν θα μπορούσε να καταλήξει σε ασφαλές εύρημα σε σχέση με την αιτία πρόκλησης της υπερθέρμανσης της τηλεόρασης. (βλ. σχετικά την υπόθεση Πάυλος Παύλου ν. Ανδρέας Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2014:A217, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2009, ημερομηνίας 26.3.2014). Σε σχέση με την θέση του ότι οι καταναλωτές δεν πρέπει να αφήνουν την τηλεόραση σε θέση Standby, τούτο ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με την άλλη παρατήρηση του ότι οι κατασκευαστές συστήνουν στους καταναλωτές να μην αφήνουν τις τηλεοράσεις σε θέση standby. Δεν γνώριζε αν ο κατασκευαστής της επίδικης τηλεόρασης, όντως δίδει τέτοια προειδοποίηση στο εγχειρίδιο χρήσης. Συνεπώς, σε σχέση με αυτή την πτυχή της μαρτυρίας του έχω να αναφέρω ότι ο μάρτυρας δεν εναπόθεσε στον Εναγόμενο κάποιο καθήκον επιμέλειας το οποίο ο τελευταίος δεν έπραξε. Εναπόθεσε στον εκάστοτε κατασκευαστή καθήκον επιμέλειας να προειδοποιεί τους καταναλωτές και το κοινό για τυχόν κινδύνους. Η Ενάγουσα κάλεσε επιπρόσθετα τον Πόλυ Πολυκάρπου (Μ.Ε. 5) ο οποίος εργάζεται ως ηλεκτρολόγος στην ΗΜΥ. Μεταξύ των καθηκόντων του είναι και οι επιτόπιες εξετάσεις σε υποστατικά στα οποία εξερράγη πυρκαγιά και στα οποία η Αστυνομία και η Πυροσβεστική υπηρεσία τους καλούν ώστε να γίνουν έρευνες και έλεγχοι ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων για να εξακριβωθούν τα ακριβή αίτια πυρκαγιάς. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι είναι εμπειρικά ηλεκτρολόγος από το 1978 και έχει 37 χρόνια προϋπηρεσίας στο τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών. Τα τελευταία 23 χρόνια κατέχει την θέση του προϊστάμενου επιστάτη. Εν όψει της εμπειρίας του μάρτυρα και της πολύχρονης ενασχόλησης του με το ζήτημα που αφορά η παρούσα αγωγή αποδέχομαι ότι αυτός μπορεί να εκφέρει γνώμη σε σχέση με τα αίτια πρόκλησης της πυρκαγιάς. Ο. Μ.Ε.5 μου έκανε επίσης καλή εντύπωση. Αν και δεν ήταν όσο κατατοπιστικός ήταν ο Μ.Ε. 4, εντούτοις η μαρτυρία του συνάδει με αυτή του πρώτου τόσο ως προς την μεθοδολογία όσο και ως προς το αποτέλεσμα. Ειδικότερα ο Μ.Ε.5 ανέφερε ότι στις 11.1.2006 επισκέφθηκαν το επίδικο διαμέρισμα. Μαζί με τον Δρ.Μιχάλη Χ¨Ρούσο. Γύρω στις 9.00 π.μ της ίδιας μέρας διενήργησαν εξετάσεις και ελέγχους στο διαμέρισμα και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η φωτιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα που προέκυψε από υπερθέρμανση της τηλεόρασης η οποία ήταν σε θέση stand-by, δηλαδή δεν ήταν κλειστή από διακόπτη αλλά από το τηλεχειρηστήριο. Μαζί με τον Δρ. Χ''Ρούσο εξέτασαν την ηλεκτρολογική εγκατάσταση όλου του διαμερίσματος και δεν εντόπισαν κανένα πρόβλημα σε αυτή, αλλά ούτε και σε οποιαδήποτε άλλη ηλεκτρική συσκευή. Επεξηγώντας τα αίτια της πυρκαγιάς, ο Μ.Ε. 5 ανέφερε ότι λόγω της υπερθέρμανσης στο εσωτερικό της τηλεόρασης είχαν καεί κάποιες ηλεκτρολογικές πλακέτες με αποτέλεσμα αυτές να υγροποιηθούν και να στάξουν πάνω στο παχουλό χαλί που βρισκόταν κάτω από την τηλεόραση, με συνέπεια την πυρκαγιά. Ανέφερε ότι το σύρμα ήταν κανονικά συνδεδεμένο στην πρίζα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν ήταν στην αρμοδιότητα του να ανακαλύψει την εστία της πυρκαγιάς και ότι αυτή την είχε υποδείξει η πυροσβεστική υπηρεσία. Επανέλαβε ότι η τηλεόραση και το σύρμα της είχαν καταστραφεί εντελώς. Ο ρευματοδότης που βρισκόταν στον τοίχο είχε καεί εξωτερικά αλλά όχι εσωτερικά. Εξήγησε ότι αν είχε καεί εσωτερικά τότε θα ενεργοποιείτο το σύστημα προστασίας του γενικού διακόπτη που βρισκόταν εντός του διαμερίσματος. Ο γενικός διακόπτης του διαμερίσματος ήταν απλά μαυρισμένος. Εντός του εν λόγω διακόπτη υπάρχουν, μικροδιακόπτες (MCB) και σε περίπτωση βραχυκυκλώματος θα είχε πέσει το MCB που ελέγχει την συγκεκριμένη γραμμή στην οποία σημειώθηκε βραχυκύκλωμα. Στην προκειμένη περίπτωση όλα τα MCB ήταν στο «οn». Ακολούθως υπάρχει και ο αυτόματος διαρρόης το οποίο βρίσκεται εκτός του διαμερίσματος. Εξ όσων θυμάται ο προϊστάμενος του κ. Χ''Ρούσος του είχε πει ότι ο εν λόγω διακόπτης είχε πέσει, κάτι που θεωρεί λογικό αφού πρόκειται για πολύ ευαίσθητο διακόπτη. Ο ίδιος όμως δεν το είχε ελέγξει. Ο Εναγόμενος κάλεσε ως πραγματογνώμονα τον Δημήτρη Τίτα (Μ.Υ.2) ο οποίος είναι πτυχιούχος Ηλεκτρολογίας και Ηλεκτρονικής Μηχανικής του University of West of England. Είναι μέλος του ΕΤΕΚ στον κλάδο της Ηλεκτρολογικής Μηχανικής από το 1999. Είναι επίσης κάτοχος πιστοποιητικού Ικανότητας Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Α' Τάξης το οποίο εκδίδεται από την ΗΜΥ καθώς και μέλος του Ινστιτούτου Μηχανικής και Τεχνολογίας. Εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα για περίπου τρία χρόνια στην θέση του τεχνικού και υπευθύνου εργαστηρίου κινητής τηλεφωνίας. Εργάστηκε επίσης στο Ραδιοφωνικό Ιδρυμα Κύπρου στη θέση του Συνεργάτη Βοηθού Μηχανικού για επτά χρονιά. Από το 2009 εργάζεται στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας με καθήκοντα Επιθεωρητή Εργασίας με ειδικότητα την ηλεκτρολογία. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω κρίνω ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας είναι σε θέση να μαρτυρήσει σε σχέση με τα αίτια της πυρκαγιάς. Σε σχέση με την παρούσα υπόθεση ο Μ.Υ. 2 δεν έκανε επιτόπια εξέταση. Ανέφερε ότι η πραγματογνωμοσύνη του στηρίχτηκε σε δύο πυλώνες. Αφενός σε όσα του αναφέρθηκαν και έγγραφα που του δόθηκαν από το Εναγόμενο, και αφετέρου στο πόρισμα της ΗΜΥ. Του δόθηκε αντίγραφο τη έκθεσης της Αστυνομίας ημερ. 27.3.2006 (Τεκμήριο 1) καθώς και του πορίσματος της ΗΜΥ ημερ. 8.2.2006 (Τεκμήριο 9). Είχε επίσης στην διάθεση του τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 11. Ο μάρτυρας έλαβε επίσης υπόψη του ότι η πυρκαγιά κατασβέστηκε από την Πυροσβεστική Υπηρεσία σε σύντομο χρονικό διάστημα με την χρήση νερού εσωτερικά και εξωτερικά της πολυκατοικίας. Ο Εναγόμενος του είχε αναφέρει ότι η πυρκαγιά άρχισε από το καθιστικό και εστιαζόταν επί της τηλεόρασης που βρισκόταν εκεί και ότι το βράδυ που προηγήθηκε της πυρκαγιάς η αρραβωνιαστικιά του Εναγομένου έσβησε την τηλεόραση από το τηλεκοντρόλ, αφήνοντας την στο «stand - by». Του ανέφερε την μάρκα και τον τύπο της τηλεόρασης αυτής, όπως και την εταιρεία που την πώλησε. Ακολούθως προέβη σε δικές του έρευνες αναφορικά με την λειτουργία της τηλεόρασης σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης της, που κυκλοφορούν από την κατασκευάστρια εταιρεία. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 20 και 22 τα εγχειρίδια που αφορούν την επίδικη τηλεόραση. Περιγράφηκε επίσης στον Μ.Υ.2 το διαμέρισμα και ο χώρος γύρω από την τηλεόραση. Ένα από τα στοιχεία που ο μάρτυρας έλαβε υπόψη του ήταν ότι όλα τα μέσα προστασίας στον πίνακα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας εντός του διαμερίσματος βρίσκονταν σε θέση λειτουργίας (ON). Επίσης αναφέρθηκε ότι ο διακόπτης απώλειας και υπερέντασης (αυτόματο) ο οποίος βρίσκεται στην αφετηρία της εγκατάστασης (δωμάτιο μετρητών της πολυκατοικίας) βρισκόταν επίσης σε θέση λειτουργίας (ON) κάτι το οποίο, όπως θα υποδείξω πιο κάτω, δεν είναι απόλυτα ακριβές. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε στις πιο γνωστές αιτίες οι οποίες οδηγούν σε υπερθέρμανση και πυρκαγιά από εσωτερικά αίτια σε τηλεοράσεις. Ειδικότερα εξήγησε στο Δικαστήριο τους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε βραχυκύκλωμα. Τέοιοι πιθανοί παράγοντες είναι η αστοχία του μετασχηματιστή τροφοδοτικού της τηλεόρασης και του μετασχηματιστή ψηλής τάσης, η αστοχία των ηλεκτρονικών πυκνωτών του τροφοδοτικού συστήματος, η υπερθέρμανση λόγω ανισορροπίας των ηλεκτρονικών κυκλωμάτων της συσκευής, η αστοχία στα πηνία και στο ηλεκτρικό πυροβόλο του καθοδικού σωλήνα, η παρουσία σκόνης στα ηλεκτρονικά κυκλώματα της τηλεόρασης και οι χαλαρές ή φθαρμένες ηλεκτρικές επαφές. Τέλος ο μάρτυρας αναφέρθηκε σε μηχανική κόπωση των βαριών ηλεκτρονικών εξαρτημάτων καθώς και στο φαινόμενο του ηλεκτρικού τόξου και των ψυχρών κολλήσεων ως πιθανές αιτίες θερμότητας ή σπινθήρων. Τα πιο πάνω αναφερόμενα, είναι περιπτώσεις κατά τις οποίες μία τηλεόραση πάσχει ή είναι ελαττωματική λόγω κατασκευής και κανείς δε μπορεί να το διαπιστώσει με γυμνό μάτι, για ν' αντιληφθεί την ελαττωματικότητα αυτή. Όσα αναφέρει πιο πάνω εφαρμόζονται στις παλαιού τύπου τηλεοράσεις που είναι τύπου καθοδικού σωλήνα όπως η επίδικη τηλεόραση. Ερωτήθηκε συγκεκριμένα ο μάρτυρας να εκφέρει γνώμη σε σχέση με την πρόκληση της πυρκαγιάς. Η άποψη του είναι ότι για κάποιον λόγο κάτι αστόχησε στην τηλεόραση. Δεν μπορεί να ξέρει τι ακριβώς αστόχησε αλλά σίγουρα προκλήθηκε αύξηση της θερμοκρασίας και ακολούθως ανάφλεξη η οποία βρήκε κατάλληλο περιβάλλον και επεκτάθηκε. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι είναι φυσιολογικό ο χρήστης να αφήνει την τηλεόραση είτε σε πλήρη λειτουργία, είτε σε κατάσταση αναμονής κάτι που είναι πολύ σύνηθες και δεν θεωρείται καινοτομία. Ο Μ.Υ. 2 εξήγησε ότι η κατανάλωση ρεύματος όταν η τηλεόραση είναι σε πλήρη λειτουργία είναι 54W. Στο «stand-by» η ηλεκτρική κατανάλωση είναι πολύ λιγότερη, ήτοι λιγότερο από 3W, αρκετή ενέργεια για να επιτρέπει τον έλεγχο της συσκευής με την χρήση του τηλεχειριστηρίου. Η λειτουργία αυτή υπό κανονικές συνθήκες δεν πρέπει να προκαλεί οποιαδήποτε υπερθέρμανση. Στην συνέχεια ο Μ.Υ.2 αναφέρθηκε στην ηλεκτρική εγκατάσταση. Από την φωτογραφία αρ. 17 διαπίστωσε ότι ο ρευματοδότης ο οποίος βρισκόταν στον τοίχο πίσω από την τηλεόραση, έχει επηρεαστεί σε βαθμό που έλιωσε και έγινε μια άμορφη μάζα. Αυτό κατά την γνώμη του σημαίνει ότι η μόνωση των συρμάτων που βρίσκονταν τερματισμένα στο πίσω μέρος του εν λόγω ρευματοδότη έχουν καταστραφεί, καθότι η μέγιστη θερμοκρασία αντοχής τους είναι οι 70°C. Από τα πιο πάνω ο Μ.Υ.2 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στο σημείο του ρευματοδότη ο οποίος βρισκόταν πίσω από την τηλεόραση είχε προκληθεί βραχυκύκλωμα εφόσον σίγουρα θα είχαν ενωθεί τα γυμνά καλώδια. Συνεπώς, το γεγονός ότι, όπως πληροφορήθηκε, τα μέσα προστασίας εντός του διαμερίσματος (MCB) καθώς και τα μέσα προστασίας στην αφετηρία της εγκατάστασης δεν ενεργοποιήθηκαν για να θέσουν το εν λόγω κύκλωμα εκτός λειτουργίας, υποδεικνύει ότι στην εν λόγω ηλεκτρολογική εγκατάσταση υπήρχε πρόβλημα. Εξήγησε ότι οι MCΒ είναι μικροδιακόπτες υπερέντασης, οι οποίοι αποδεσμεύουν το κύκλωμα σε περίπτωση υπερέντασης. Όταν εκδηλωθεί η πυρκαγιά μέσα στην τηλεόραση υπάρχει σίγουρα βραχυκύκλωμα μέσα στη συσκευή. Σε τέτοια περίπτωση θα έπρεπε λογικά να καεί η ασφάλεια του ρευματολήπτη της τηλεόρασης ώστε να διακόψει την παροχή ρεύματος. Αμφισβητεί όμως το έυρημα της ΗΜΥ ότι το κύκλωμα διακόπηκε μόνο στον ρευματολήπτη. Επέμεινε ότι έπρεπε να ενεργοποιηθούν και οι MCB ή ακόμα και ο διακόπτης έξω από το διαμέρισμα. Όταν γίνει ένα βραχυκύκλωμα, η ένταση που θα απελευθερωθεί είναι της τάξεως των 200‑300 Ampere συνεπώς. Λόγω της ψηλής έντασης και λόγω του ότι ο χρόνος ανταπόκρισης είναι πολύ μικρός, μπορεί να λειτουργήσουν όλα τα μέτρα προστασίας ταυτόχρονα. Αντεξέταζόμενος, ο μάρτυρας συμφώνησε με την συνήγορο της Ενάγουσας ότι όσα ανέφερε είναι θεωρητικά υπό την έννοια ότι δεν έλεγξε κατ' ιδίαν τη συγκεκριμένη ηλεκτρολογική εγκατάσταση και τη συγκεκριμένη τηλεόραση. Συμφώνησε επίσης ότι καλύτερη και ορθότερη άποψη για την πυρκαγιά στο συγκεκριμένο διαμέρισμα και για τη συγκεκριμένη ζημιά έχουν αυτοί που πήγαν στον χρόνο της πυρκαγιάς επιτόπου και διεξήγαγαν τις επιστημονικές τους έρευνες και πραγματογνωμοσύνες. Σε σχέση με την ηλεκτρική εγκατάσταση, επανέλαβε ότι κατά την άποψη του υπήρχε πρόβλημα καθότι τα μέσα προστασίας δεν ενεργοποιήθηκαν. Ο μάρτυρας επανέλαβε εμφαντικά, με παραπομπή και στην φωτογραφία 17 του Τεκμηρίου 11 ότι δεν γίνεται μια πρίζα να καταστραφεί, και τα σύρματα πίσω της να μην έχουν καταστραφεί. Πρόσθεσε επίσης ότι είχε ριχθεί και πολύ νερό από την πυροσβεστική. Τέλος ο μάρτυρας ανέφερε ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από υπερθέρμανση λόγω αστοχίας ή βλάβη της τηλεόρασης και επεκτάθηκε. Σε διευκρινιστική ερώτηση του Δικαστηρίου κατά πόσον, εάν λειτουργούσε σωστά το σύστημα προστασίας της ηλεκτρικής εγκατάστασης δεν θα εκδηλωνόταν η πυρκαγιά, ο μάρτυρας απάντησε ότι κατά 70% και πάλι θα εκδηλωνόταν. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Γιορδαμλή συμφώνησε ότι το πόρισμα της Αστυνομίας δεν ταυτοποιεί συγκεκριμένη μάρκα ή μοντέλο τηλεόρασης. Παραλλήλισε την τηλεόραση με άλλες συσκευές όπως το ψυγείο, το ασύρματο τηλέφωνο, το fax, τον φούρνο και γενικά όσες χρειάζονται μια τάση για να διατηρήθούν σε stand by και όταν ενεργοποιηθούν αυξάνονται τα watt τους. Υποστήριξε ότι τέτοιες συσκευές, υπό κανονικές συνθήκες, δεν είναι επικύνδυνες. Μετά από όσα ανέφερε πιο πάνω, ο Μ.Υ. 2 ερωτήθηκε εάν υπάρχει κάτι μεμπτό μέσα στις οδηγίες (Τεκμήριο 22). Ο μάρτυρας απάντησε ότι θα μπορούσε να αναγράφεται να μην αφήνεται η τηλεόραση σε κατάσταση αναμονής, αλλά επανέλαβε ότι υπό συνήθη χρήση τούτο δεν είναι επικίνδυνο. Ακολούθως υποδείχθηκε στον μάρτυρα έγγραφο, το οποίο φέρει τίτλο EC declaration of conformity (Τεκμήριο 23). Ο Μ.Υ. 2 ανέφερε ότι αν μια ηλεκτρολογική συσκευή ερχόταν με τα κατάλληλα πιστοποιητικά από τον κατασκευαστή, σύμφωνα με τα οποία η συγκεκριμένη ηλεκτρολογική συσκευή έχει κατασκευαστεί με αυστηρά διεθνή πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ένοιωθε άνετα να την προωθήσει στην αγορά. Υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι ο κατασκευαστής Philips είναι καλής φήμης κάτι με το οποίο ο Μ.Υ.2 διαφώνησε τόσο για την επίδικη περίπτωση όσο και γενικά. Ο Μ.Υ.2 ανέφερε ότι από καιρό εις καιρό υπάρχουν συσκευές ακόμα και επώνυμες οι οποίες παρουσιάζουν πρόβλημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις ακόμα και ο ίδιος ο κατασκευαστής ανακαλεί το προϊόν από τον τελικό χρήστη. Εν πάση περιπτώσει το μοντέλο τηλεόρασης που αφορά η παρούσα αγωγή δεν φαίνεται να έχει ανακληθεί μέχρι σήμερα. Ο Μ.Υ.2 μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας καθώς επεξήγησε με λεπτομέρεια και σαφήνεια τα δεδομένα που έλαβε υπόψη του και τα συσχέτισε με την επιστημοσύνη του. Θεωρώ ότι η μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα δεν διαφέρει στην θεωρία της από όσα ανέφεραν οι μάρτυρες που παρουσίασε η Ενάγουσα. Τόσο οι μάρτυρες οι Μ.Ε.4 και Μ.Ε.5 όσο και ο Μ.Υ.2 αναφέρθηκαν στις πιθανές αιτίες πρόκλησης πυρκαγιάς χωρίς να μπορούν να προσδιορίσουν ποια από όλες οδήγησαν σε υπερθέρμανση στην προκειμένη περίπτωση. Όλοι οι πιο πάνω μάρτυρες αναφέρθηκαν με σαφή τρόπο, πως πρέπει να λειτουργεί μια ηλεκτρική εγκατάσταση και τα στάδια προστασίας που αυτή διαθέτει. Η θεωρία στην οποία αναφέρθηκαν συμπίπτει. Εκείνο που διαφέρει στην παρούσα περίπτωση και με οδηγεί στο να απορρίψω την θέση του Μ.Υ.2 ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση είχε πρόβλημα είναι ένα σημαντικό δεδομένο, που θεωρώ ότι δεν δόθηκε ορθά στον εν λόγω μάρτυρα. Ειδικότερα, του λέχθηκε ότι ο διακόπτης στην αφετηρία της εγκατάστασης (το αυτόματο διαρροής) ήταν στην θέση ON. Έχοντας αυτό ως δεδομένο ο μάρτυρας ανέφερε ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση δεν δούλεψε όπως έπρεπε. Εντούτοις, δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του δικαστηρίου ότι το αυτόματο διαρροής βρισκόταν σε θέση ON. Τουναντίον ο Μ.Ε.5 ανέφερε ότι ο Δρ. Χ''Ρούσος του ανέφερε ότι είχε ελέγξει τον αυτόματο διακόπτη και είχε πέσει (off). Μάλιστα δε ο Μ.Ε.5 θεώρησε λογικό να είχε πέσει καθώς πρόκειται για πολύ ευαίσθητο διακόπτη. Ο Μ.Υ. 2 είπε ότι μπορεί όταν γίνει βραχυκύκλωμα σε μια ηλεκτρική συσκευή μπορεί να λειτουργήσουν ταυτόχρονα και τα τρία στάδια προστασίας. Δεν αποκλείεται λοιπόν όταν επεσυνέβη το βραχυκύκλωμα στην τηλεόραση, να κάηκε τόσο η ασφάλεια στον ρευματολήπτη και ταυτόχρονα να έπεσε το αυτόματο διαρροής. Από την στιγμή που πέφτει το αυτόματο διαρροής τότε δεν θα υπήρχε λόγος και δεν θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν οι μικροδιακόπτες (MCB) που βρίσκονται εντός του διαμερίσματος αφού η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος θα είχε διακοπεί από την αφετηρία. Δεν προβαίνω σε ευρήματα ως προς τούτο. Συνεπώς, η κατάληξη του εν λόγω μάρτυρα ως προς το ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του διαμερίσματος δεν λειτούργησε σωστά βασίζεται επί ελλιπών πληροφοριών που του δόθηκαν ή εν πάση περιτπώσει επί δεδομένων που δεν βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα αυτό περιορισμένη σημασία έχει. Όλοι οι εμπειρογνώμονες και/ή πραγματογνώμονες που παρέλασαν ενώπιον του Δικαστηρίου εκ μέρους της Ενάγουσας και του Εναγομένου, συμφώνησαν στο ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε από την τηλεόραση για κάποιο λόγο που παρέμεινε αδιευκρίνιστος. Το αν στην συνέχεια η ηλεκτρολογική εγκατάσταση της οικίας δούλεψε ικανοποιητικά ή όχι δεν έχει καμία σημασία. Και αυτό διότι η πυρκαγιά είχε ήδη εκδηλωθεί. Ο ίδιος ο μάρτυρας του Εναγομένου (Μ.Υ.2) εξέφρασε την άποψη ότι είτε λειτούργησε η ηλεκτρική εγκατάσταση είτε όχι η πυρκαγιά κατά 70% θα είχε εν πάση περιπτώσει προχωρήσει. Εξάλλου η εισήγησή του ότι δεν λειτούργησε σωστά η ηλεκτρολογική εγκατάσταση εδράζεται σε ένα και μόνο δεδομένο το οποίο έλαβε υπόψη του, ήτοι το ότι η πυρκαγιά είχε ήδη ξεσπάσει και κατέκαψε τον ρευματοδότη πίσω από την τηλεόραση κάτι που έπρεπε να οδηγήσει σε βραχυκύκλωμα των καλωδίων που ήταν τερματισμένα εκεί. Δεν ισχυρίστηκε δηλαδή ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση έπρεπε να είχε λειτουργήσει πριν να ξεσπάσει η πυρκαγιά. Επαναλαμβάνω ότι η πυρκαγιά είχε ήδη ξεσπάσει. Κάπου εκεί διακόπτεται όποιαδήποτε αιτιώδης συνάφεια μπορούσε να υπάρξει ανάμεσα στην ηλεκτρολογική εγκατάσταση και την πυρκαγιά η οποία προκλήθηκε. Η κατάληξη μου αυτή σφραγίζει θεωρώ και την τύχη της ανταπαίτησης αφού δεν υπάρχει οποιαδήποτε αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στην ζημιά που υπέστη ο Εναγόμενος και τυχόν βλάβης ή αστοχίας της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης. Με άλλα λόγια η αιτία της πυρκαγιά δεν ήταν η ηλεκτρολογική εγκατάσταση. ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΡΙΤΟΔΙΑΔΙΚΟΥ Μετά το πέρας της μαρτυρίας του Εναγομένου, ακολούθησε η μαρτυρία του πρώτου μάρτυρα του τριτοδιαδίκου (Μ.Τ.1), Κώστα Ιωαννίδη. Αυτός ανέφερε ότι εργάζεται στον Τριτοδιάδικο από το 1984 ως τεχνικός επιδιορθώσεων, ηλεκτρολόγος και τεχνοεμπορικός. Προηγουμένως εργαζόταν για 6-7 χρόνια σε κάποια άλλη εταιρεία πάλι σας τεχνικός - ηλεκτρολόγος και ασχολούταν με τη διόρθωση τηλεοράσεων και οικιακών συσκευών. Συνολικά ασχολείται με επιδιόρθωση τηλεοράσεων 39 περίπου χρόνια. Είναι αδειούχος ηλεκτροσυντηρητής από την ηλεκτρομηχανολογική υπηρεσία και επίσης αδειούχος εργολήπτης ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Ανέφερε ότι ο Τριτοδιάδικος δεν γνωρίζει ούτε την Ενάγουσα, ούτε τον Εναγόμενο και ουδέποτε έχει συμβληθεί με οποιονδήποτε εξ αυτών. H τηλεόραση Philips 29PT5458, δυνάμει του τιμολογίου Τεκμήριο 18 πωλήθηκε σε κάποιο Πέτρο Φτανό. Ο μάρτυρας επεσήμανε ότι τόσο στην Έκθεση της Αστυνομίας, όσο και στο πόρισμα του Τμήματος της ΗΜΥ δεν γίνεται καμία αναφορά στην μάρκα ή στο μοντέλο της συσκευής τηλεόρασης. Περαιτέρω, δεν συγκεκριμενοποιείται κατά πόσο η τηλεόραση ήταν σε πλήρη λειτουργία ή βρισκόταν σε κατάσταση αναμονής. Αφού είδε τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 11 ανέφερε ότι δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσει κατά πόσο η συσκευή τηλεόρασης που αγόρασε ο κ. Φτανός ήταν η ίδια συσκευή με αυτήν που βρισκόταν στον χώρο. Εξάλλου ο τριτοδιάδικος ή οποιοσδήποτε υπάλληλος του δεν κλήθηκε στη σκηνή της πυρκαγιάς, για να διαπιστωθεί εάν όντως υπήρχε εκεί προϊόν Philips ή όχι. Σε κάθε περίπτωση, ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η μάρκα Philips είναι παγκοσμίως γνωστή για την καλή της ποιότητα και φήμη και ότι η εν λόγω συσκευή τηλεόρασης είναι πολύ καλής ποιότητας και έχει λάβει όλα τα απαραίτητα και κατάλληλα πιστοποιητικά και εγγυήσεις από τον κατασκευαστή προτού διατεθεί από τον Τριτοδιάδικο στην αγορά. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο έγγραφο με τίτλο "EC Declaration of Conformity", με το οποίο η κατασκευάστρια εταιρεία Philips, πιστοποιεί στον Τριτοδιάδικο ότι η επίδικη τηλεόραση έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και σε πλήρη συμμόρφωση με τους σχετικούς κανονισμούς περί λειτουργίας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Τεκμήριο 23). Η σημασία αυτής της δήλωσης συμμόρφωσης είναι ότι χωρίς αυτήν δεν μπορεί να εισαχθεί η τηλεόραση στην Κύπρο. Ο μεταπωλητής δεν απαιτείται να προβεί σε οποιουσδήποτε άλλους ελέγχους. Αυτό που θα μεριμνήσει είναι μια σωστή εγκατάσταση και ο χρήστης να ακολουθήσει τις σωστές οδηγίες, με βάση το εγχειρίδιο. Ο μάρτυρας αναγνώρισε το Τεκμήριο αρ. 22 ως το εγχειρίδιο χρήσης της εν λόγω συσκευής τηλεόρασης το οποίο παραδίδετο στον εκάστοτε αγοραστή. Σε αυτό αναφέρεται ότι η συσκευή τηλεόρασης διαθέτει λειτουργία κατάστασης αναμονής κατά την οποία η τηλεόραση καταναλώνει ελάχιστη ενέργεια, δηλαδή λιγότερο από 3W. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι η κατάσταση αναμονής είναι μια κατάσταση στην οποία η συσκευή καταναλώνει απειροελάχιστο ρεύμα και είναι έτοιμη να δεχτεί κάποια εντολή από κάποιο τηλεχειριστήριο για να ξεκινήσει. Τα εξαρτήματα που λειτουργούν σε κατάσταση αναμονής ονομάζονται μικροεπεξεργαστές. Από την μέχρι σήμερα εμπειρία του θεωρεί ότι είναι αδύνατον για μία τηλεόραση μάρκας να υπερθερμανθεί ενώ βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής και λόγω της υπερθέρμανσης να προκληθεί ανάφλεξη. Για αυτό και δεν απαιτείται, κατά την άποψη του να υπάρχει προειδοποίηση κινδύνου αναφορικά με την κατάσταση αναμονής στο εγχειρίδιο χρήσης που δίδεται στον εκάστοτε αγοραστή. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε δεν είναι πτυχιόυχος αλλά έχει φοιτήσει σε κάποια σχολή στην Αθήνά και έχει περάσει τις εξετάσεις της ΗΜΥ από όπου έχει πάρει σχετική άδεια εξάσκησης επαγγέλματος Συντηρητή Ηλεκτροσυσκευών. Συμφώνησε ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει την εταιρεία στην οποία εργάζεται και να αποδείξει ότι η τηλεόραση δεν έχει πάθει ότιδήποτε μεμπτό. Ο μάρτυρας δεν αμφισβήτησε την πυρκαγιά. Αυτό που αμφισβητεί ο Τριτοδιάδικος είναι ότι η τηλεόραση ήταν μάρκας Philips. Τούτο το στηρίζει, όπως είπε, στην καλή ποιότητα κατασκευής, στα ευρωπαϊκά πρότυπα τα οποία ακολούθησε ο κατασκευαστής, καθώς επίσης και στο ότι δεν παρουσιάστηκε κάποια απόδειξη ώστε να μπορέσει να διαπιστωθεί αν η τηλεόραση ήταν όντως Philips. Ακολούθησαν ερωτήσεις σε σχέση με το Τεκμήριο 23. Ο Μ.Τ.1 ανέφερε ότι το έγγραφο αυτό το έστειλε η Philips και βρίσκεται στα αρχεία της εταιρείας με τα εμπορεύματα, κατά την εισαγωγή τους. Το πρωτότυπο είναι σε ηλεκτρονική μορφή PDF. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι δεν μπορεί να έχει ιδία γνώση εάν αυτά που λέει το έγγραφο, έχουν γίνει. Είναι όμως πεπεισμένος ότι έχουν γίνει και δεν χρειάζεται να γίνουν νέοι έλεγχοι. Ένα μηχάνημα που κατασκευάστηκε και ακολούθησε αυτές τις οδηγίες, δεν μπορεί να καεί καθότι υπάρχουν μέσα στη συσκευή ειδικές διατάξεις και ειδικά εξαρτήματα τα οποία θα αντιληφθούν τυχόν κίνδυνο και θα σταματήσουν την λειτουργία της συσκευής και θα αποτρέψουν έτσι την εκδήλωση πυρκαγιάς. Ανέφερε περαιτέρω ότι δεν έχει καμία σημασία αν η τηλεόραση ήταν σε κατάσταση λειτουργίας ή σε κατάσταση αναμονής. Εάν υπήρχε οποιαδήποτε αστοχία, τότε κατά την γνώμη του η συσκευή δεν θα ξεκινούσε ή εάν ήταν ξεκινημένη θα σταματούσε. Τέλος ο Μ.Τ.1 παραδέχτηκε ότι αν κάποιος δεν έκαμε αυτοψία τη στιγμή που έγινε η πυρκαγιά, σίγουρα θα βασιστεί σε θεωρίες. Ανέφερε επίσης ότι δεν έχει λόγο να αμφισβητεί την έκθεση της ΗΜΥ ούτε τους ελέγχους που έκανε η τελευταία. Πιστεύει όμως στην καλή κατασκευή της τηλεόρασής Philips, εφόσον πληροί όλους τους κανόνες ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως και πιο πάνω αναφέρθηκε, η αξιολόγηση της αξιοπιστίας κάθε πραγματογνώμονα δεν διαφέρει από την αξιολόγηση όποιουδήποτε άλλου μάρτυρα. Συν τοις άλλοις θα πρέπει να κριθεί κατά πόσον το συγκεκριμένο άτομο που παρουσιάζεται ως πραγματογνώμονας είναι σε θέση να παρέχει στο δικαστήριο, αμερόληπτα και αντικειμενικά κριτήρια για να υποστηρίξει τα ευρήματά του. Ο Μ.Τ.1 δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως πραγματογνώμονας και θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με αποκλειστικό σκοπό να βοηθήσει την εταιρεία στην οποία εργάζεται και να αποδείξει ότι η τηλεόραση δεν έχει πάθει ότιδήποτε μεμπτό. Τούτο δε, το έπραξε χωρίς οποιοδήποτε υπόβαθρο γεγονότων ή επιστημονικών κριτηρίων. Ολόκληρη η βάση της μαρτυρίας του βασίστηκε στην πεποίθηση ότι αποκλείεται η τηλεόραση που κάηκε να ήταν μάρκας Philips. Και τούτο διότι πιστεύει στην καλή ποιότητα κατασκευής της εν λόγω μάρκας. Κανένα επιστημονικό ή εμπειρικό κριτήριο δεν παρέθεσε ώστε να υποστηρίξει την πεποίθηση του αυτή. Ήταν απόλυτος, αλλά καθόλου κατατοπιστικός και απαντήσεις του ανεπαρκώς τεκμηριωμένες. Σε πολλά σημεία η μαρτυρία του δεν παρουσίαζε την απαραίτηση συνοχή. Ειδικότερα, ο μάρτυρας ήταν απόλυτος ότι, είτε η τηλεόραση ήταν σε λειτουργία, είτε ήταν σε κατάσταση αναμονής, δεν θα μπορούσε να υπάρξει ανάφλεξη. Εντούτοις, στην παράγραφο 7 της γραπτής δήλωσης που κατέθεσε στο Δικαστήριο μέμφεται το γεγονός ότι στην έκθεση της Αστυνομίας και της ΗΜ.Υ δεν αναφέρεται επακριβώς σε ποια κατάσταση αφέθηκε η τηλεόραση. Από την μια ο ΜΤ.1 ανέφερε ότι αποκλείεται να προκλήθηκε η πυρκαγιά από τηλεόραση Philips, αλλά από την άλλη πιστέυει ότι θα πρέπει να αναζητηθούν και άλλα αίτια μεταξύ των οποίων και η κακή χρήση της συσκευής, αφήνοντας έτσι να νοηθεί ότι μπορεί και να ήταν τηλεόραση Philips η οποία δεν χρησιμοποιήθηκε σωστά. Λαμβάνοντας υπόψη μου τα πιο πάνω και γενικά την συνολική παρουσία του μάρτυρα στο εδώλιο και την εν γένει αντίδραση του στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία του δεν αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ευρημάτων. Ακολούθησε η μαρτυρία του Μ.Τ. 2, Στέλιου Αθανασίου. Αυτός ανέφερε ότι εργάζεται στον Τριτοδιάδικο ανελλιπώς από το 1981 μέχρι και σήμερα. Είναι κάτοχος διπλώματος Electrical and Electronics Engineering. Από το 1981 μέχρι το 1984 κατείχε τη θέση του τεχνικού τηλεοράσεων στον τριτοδιάδικο. Στη συνέχεια, από το 1985 μέχρι και το 1992 ήταν υπεύθυνος καταστήματος ενώ από το 1993 μέχρι και το 2001 κατείχε τη θέση Διευθυντή Πωλήσεων του Τριτοδιαδίκου. Από το 2001 κατέχει την θέση του Γενικού Διευθυντή στον Τριτοδιάδικο. Ανέφερε ότι ο Τριτοδιάδικος δεν γνωρίζει ούτε την Ενάγουσα ούτε τον Εναγόμενο και ουδέποτε έχει συμβληθεί με οποιονδήποτε εξ αυτών συμβατικά και αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη ή αμέλεια σε σχέση με την ισχυριζόμενη πυρκαγιά. Ο μάρτυρας επανέλαβε σε μεγάλο βαθμό όσα ανέφερε και ο Μ.Τ.1. Ειδικότερα, επανέλαβε ότι το τιμολόγιο αφορά πώληση τηλεόρασης στον κ. Πέτρο Φτανό και πρόσθεσε ότι το τιμολόγιο αποτελεί το επίσημο έγγραφο εγγύησης με βάση τους όρους του κάθε κατασκευαστή. Μέσα στην συσκευασία της τηλεόρασης υπάρχει έγγραφο στα ελληνικά όπου αναγράφονται οι όροι εγγύησης της συσκευής. Αυτή καλύπτει δωρεάν επιδιόρθωση οποιασδήποτε βλάβη και αντικατάσταση του εξαρτήματος χωρίς να χρεώνεται ο πελάτης για δύο χρόνια. Ο τριτοδιάδικος ενημερώθηκε για την πυρκαγιά μερικές μέρες μετά από αυτή, από τρίτο πρόσωπο και όχι από τον Πέτρο Φτανό ή τον Εναγόμενο. Το διαμέρισμα είχε ήδη καθαριστεί και η τηλεόραση είχε απομακρυνθεί από τον χώρο. Υποδείχθηκε στον Μ.Τ.2 η φωτογραφία 17 του Τεκμηρίου 11 και ανέφερε ότι από όσα φαίνονται εκεί δεν μπορεί να διακριβωθεί αν στο διαμέρισμα υπήρχε κάποια τηλεόραση Philips. Αν είχε κληθεί κάποιος υπάλληλος του τριτοδιάδικου στον χώρο και είχε εξετάσει επί τόπου θα μπορούσε ενδεχομένως να εξακριβώσει κάποια στοιχεία. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι η μάρκα Philips είναι παγκοσμίως γνωστή για την καλή της ποιότητα και ψηλά επίπεδα ασφαλείας. Συμπλήρωσε ότι μέσω του Τεκμηρίου 23 "EC Declaration of Conformity", η κατασκευάστρια εταιρεία, δηλαδή η Philips, πιστοποιεί στον Τριτοδιάδικο ότι η συσκευή τηλεόρασης μάρκας Philips 29 ΡΤ 5458 έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και σε πλήρη συμμόρφωση με τους σχετικούς κανονισμούς περί λειτουργίας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν πρόκεται να εισαχθεί ένα νέο προίόν ένα από τα σημεία που ελέγχεται είναι αν υπάρχει το EC Declaration. Επίσης, ο κατασκευαστής, δηλαδή η Philips διατηρεί ηλεκτρονικό αρχείο δεδομένων, στο οποίο έχουν πρόσβαση τα τεχνικά τμήματα οποιουδήποτε διανομέα, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών τμημάτων του Τριτοδιαδίκου. Σε αυτό το αρχείο, η Philips καταγράφει στατιστικά βλαβών που έχουν παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή ή σε συγκεκριμένο εξάρτημα έτσι ώστε να γίνεται ορθή ενημέρωση όλων των τεχνικών τμημάτων για πιθανές βλάβες και οδηγίες επιδιόρθωσης. Για το συγκεκριμένο μοντέλο δεν έχει γίνει οποιαδήποτε αναφορά μέχρι και σήμερα. Ο Μ.Τ.2 ανέφερε τέλος ότι από την 01.01.05 μέχρι και την 31.12.09 έχουν εισαχθεί και διατεθεί στην Κυπριακή αγορά 48.422 τηλεοράσεις μάρκας Philips, ενώ για το μοντέλο 29ΡΤ5458, για την περίοδο 01.08.04 μέχρι 31.08.07, έχουν εισαχθεί και διατεθεί 2.537 τηλεοράσεις. Σύμφωνα με τον μάρτυρα δεν έχει παρουσιαστεί καμία περίπτωση αναφορικά με την ποιότητα κατασκευής και ασφάλειας των εν λόγω συσκευών. Αντεξεταζόμενος, ο Μ.Τ.2 ανέφερε ότι εργάστηκε σαν τεχνικός επιδιορθώσεων για τρία χρόνια από το 1981. Από τότε δεν ασχολήθηκε χειρονακτικά με επιδιορθώσεις αλλά από την θέση του διευθυντή πωλήσεων, του γενικού διευθυντή, ασχολείται με τεχνικά θέματα διότι όταν επιλέγουν συσκευές για την αγορά λαμβάνουν τόσο τεχνική όσο και εμπορική ενημέρωση. Ανέφερε όμως, ότι η παρουσία του στο Δικαστήριο δεν είναι για να γνωματεύσει σαν τεχνικός. Ισχυρίστηκε ότι λόγω του Τεκμηρίου 23 και λόγω του ότι η μάρκα Philips διαθέτει πολύ καλύτερα μέσα, δηλαδή εργαστήρια υψηλού επιπέδου στο Βέλγιο για quality και safety tests, δεν απαιτείται οποιαδήποτε κυπριακή εταιρεία να κάνει οποιοδήποτε άλλο έλεγχο σε μια συσκευή μάρκας Philips που εισάγεται στην Κύπρο. Περαιτέρω ο μάρτυρας ανέφερε ότι η εγγύηση δίδεται από τον κατασκευαστή και όχι από τον τριτοδάδικο. Όταν υπάρξει μια βλάβη τότε ο παθών θα πάει στο εξουσιοδοτημένο εργαστήριο της Philips το οποίο ήταν και είναι κάτω από τη ευθύνη του τριτοδιαδίκου. Η εταιρεία καλύπτει εργατικά και εξαρτήματα και ο πελάτης δεν θα πληρώσει απολύτως τίποτε για την επιδιόρθωση. Στην προκειμένη περίπτωση δεν είχαν ενημερωθεί καθόλου από τον ιδιοκτήτη για οποιοδήποτε πρόβλημα, παρά μόνο μια εβδομάδα μετά την πυρκαγιά. Εν πάση περιπτώσει ο Τριτοδιάδικος στα πλαίσια επίδειξης καλής θέλησης και χωρίς να αποδεχτεί οποιαδήποτε ευθύνη, έδωσε στον κ. Πέτρο Φτανό το ποσό των €4000. Το έπραξαν τούτο γιατί δεν ήθελαν να υπάρχει οποιοσδήποτε πελάτης τους που να μην είναι ικανοποιημένος. Αφού του έδωσαν το εν λόγω ποσό ο κ. Φτανός υπέγραψε υπεύθυνη δήλωση και απήλλαξε τον τριτοδιάδικο από οποιαδήποτε ευθύνη. Πρόσθεσε ότι αυτή την επιστολή την υπόγραψε και η Τζοζεφίνα Φτανού. Όταν ερωτήθηκε πως γνώριζε αν η τηλεόραση ήταν Philips, απάντησε ότι η επίδικη τηλεόραση είχε παραδοθεί στο συγκεκριμένο διαμέρισμα. Κατά την επανεξέταση του διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει αν η καμένη τηλεόραση που φαίνεται στην φωτογραφία 17 ήταν μάρκας Philips, καθότι μέσα στο διαμέρισμα υπήρχε, όπως πληροφορήθηκε από τον τεχνικό που την παρέδωσε, και μια άλλη πιο μικρή τηλεόραση. Ο εν λόγω μάρτυρας μου έκανε θετική εντύπωση. Ήταν άμεσος και ειλικρινής στις απαντήσεις του και δεν υπέπεσε σε οιεσδήποτε αντιφάσεις κατά το στάδιο της αντεξέτασης του. Αν και ο μάρτυρας έκανε κάποια προσπάθεια να εξυμνήσει την μάρκα Philips, εντούτοις παραδέκτηκε ότι δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να μαρτυρήσει επί τεχνικών θεμάτων. Ως προς την τεχνική πτυχή της μαρτυρίας του συνεπώς, δεν μπορεί να γίνει κάποιο εύρημα επί της μαρτυρίας του. Κατά τα λοιπά όμως, θεωρώ ότι ο Μ.Τ.2 ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια και αποδέχομαι την μαρτυρία του. Σε σχέση με την ύπαρξη δεύτερης τηλεόρασης στο διαμέρισμα, δεν μπορώ να προβώ σε οποιοδήποτε εύρημα αφού ούτως ή άλλως η αναφορά του μάρτυρα, εκτός απο εξ ακοής, δεν αφορά τον ουσιώδη χρόνο. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έχοντας υπόψη τα δικόγραφα, το σύνολο της μαρτυρίας τόσο της προφορικής όσο και της γραπτής και δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης, καταλήγω στα πιο κάτω ευρήματα: Η Ενάγουσα είχε αγοράσει από την εταιρεία Domopoli το υπό κατασκευή διάμερισμα υπ' αριθμό 201 το οποίο βρίσκεται στη πολυκατοικία Domopoli 42, στην οδό Λόρδου Βύρωνος αρ. 14. Κατά τον χρόνο αγοράς του διαμερίσματος δεν είχαν ακόμη εκδοθεί ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας για τα διαμερίσματα της εν λόγω πολυκατοικίας, όμως η Ενάγουσα είχε καταθέσει το σχετικό αγοραπωλητήριο έγγραφο στο Κτηματολόγιο. Τίτλος ιδιοκτησίας επ' ονόματι της Ενάγουσας εκδόθηκε αργότερα και δη τον Νοέμβριο του 2009. Μετά την αγορά του διαμερίσματος και πριν την έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας, η Ενάγουσα ενοικίασε το διαμέρισμα στον Εναγόμενο. Στις 18.4.2005, υπογράφτηκε σχετικό ενοικιαστήριο έγγραφο, σύμφωνα με το οποίο διάρκεια της ενοικίασης θα ήταν για δύο χρόνια, αρχομένης την 1.5.2005 έναντι μηνιαίου ενοικίου £290,00. Ο Εναγόμενος αφού κατέβαλε ένα ενοίκιο καθώς επίσης και το ποσό των £290,00 ως εγγύηση, παρέλαβε το διαμέρισμα και διέμενε σ' αυτό μαζί με την αρραβωνιαστικιά του την Τζοζεφίνα Φτανού. Ήταν τα πρώτα άτομα που διέμεναν εντός του διαμερίσματος καθώς η κατασκευή της πολυκατοικίας και δη του διαμερίσματος είχε ολοκληρωθεί περί τις αρχές Απριλίου του 2005. Η Ενάγουσα γνώριζε ότι στο διαμέρισμα θα διέμενε τόσο ο Εναγόμενος όσο και η αρραβωνιαστικιά του. Το ενοικιαστήριο έγγραφο υπέγραψε μόνο ο Εναγόμενος ως ενοικιαστής ενώ η Τζοζεφίνα υπέγραψε ως ο ένας εκ των δύο μαρτύρων. Εντός του διαμερίσματος, ο Εναγόμενος τοποθέτησε διάφορα έπιπλα και άλλα προσωπικά του αντικείμενα ώστε να διαμένει με την αραβωνιαστικιά του. Το διαμέρισμα αποτελείτο από σαλονι μαζί με τραπεζαρία, κουζίνα και δύο υπνοδωμάτια. Η σαλοτραπεζαρία επικοινωνούσε με διάδρομο ο οποίος οδηγεί στα δύο υπνοδωμάτια και στο ξεχωριστό δωμάτιο του μπάνιου. Το ένα εκ των δύο υπνοδωματίων διέθετε ιδιαίτερο αποχωρητήριο μαζί με ντουσιέρα. Μεταξύ των άλλων αντικειμένων που τοποθετήθηκαν στο διαμέρισμα, ο Εναγόμενος τοποθέτησε στο σαλόνι ένα ξύλινο έπιπλο πάνω στο οποίο τοποθετήθηκε μια τηλεόραση μάρκας Philips TV SET 9129 ΡΤ5458. Η εν λόγω τηλεόραση επιλέγηκε τόσο από τον Εναγόμενο όσο και από την Τζοζεφίνα ως μια συσκευή η οποία πληρούσε τις ανάγκες τους. Την τηλεόραση την αγόρασε ο πατέρας της Τζοζεφίνας, Πέτρος Φτανός από το κατάστημα του Τριτοδιαδίκου. Εκδόθηκε το σχετικό τιμολόγιο υπ' αρ. 26200031526 ημερομηνίας 27.04.2005 επ ονόματι του Πέτρου Φτανού. Ο τελευταίος χάρισε την τηλεόραση στην Τζοζεφίνα. Η τηλεόραση συνοδέυετο από εγγύηση από τον κατασκευαστή η οποία κάλυπτε δωρεάν επιδιόρθωση οποιασδήποτε βλάβης και αντικατάσταση εξαρτημάτων χωρίς να χρεώνεται ο πελάτης. Ο Τριτοδιάδικος είναι προμηθευτής της εν λόγω τηλεόρασης στην κυπριακή αγορά και όχι ο κατασκευαστής της. Κατά την εισαγωγή της εν λόγω τηλεόρασης στην κυπριακή αγορά ο Τριτοδιάδικος εξασφάλισε το έντυπο «EC Declaration of Conformity", με το οποίο η κατασκευάστρια εταιρεία Philips, πιστοποιεί ότι η επίδικη τηλεόραση έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και σε πλήρη συμμόρφωση με τους σχετικούς κανονισμούς περί λειτουργίας και ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα από τα χαρακτηριστικά της εν λόγω τηλεόρασης ήταν ότι μπορούσε να τεθεί σε κατάσταση αναμονής με ελάχιστη κατανάλωση ρεύματος. Η εν λόγω τηλεόραση ήταν η μοναδική εντός του διαμερίσματος. Διέθετε τηλεχειριστήριο από το οποίο μπορούσε κανεί να την θέσει σε λειτουργία (
  2. on)ή σε κατάσταση αναμονής (stand by). Στις οδηγίες χρήσης οι οποίες εκδίδονται και διατίθενται από τον κατασκευαστή, δεν υπήρχε καμία προειδοποίηση σε σχέση με κίνδυνο όταν η τηλεόραση αφήνεται σε κατάσταση αναμονής. Ούτε κατά την αγορά της τηλεόρασης δόθηκε τέτοια προειδοποίηση είτε στον Εναγόμενο ή την Τζοζεφίνα ή τον αγοραστή Πέτρο Φτανό. Το μόνο που αναγράφεται στις οδηγίες χρήσης είναι η εξής φράση: «Για να εξοικονομήσετε ενέργεια, η τηλεόραση σας είναι εξοπλισμένη με στοιχεία που επιτρέπουν ελάχιστη κατανάλωση σε κατάσταση αναμονής (λιγότερο από 3W)». Το βράδυ της 10.1.2006 προς 11.1.2006 ο Εναγόμενος μαζί με την αρραβωνιαστικιά του παρακολουθούσαν τηλεόραση στο σαλόνι του διαμερίσματος. Γύρω στις 12.00 τα μεσάνυκτα αποφάσισαν να πάνε για ύπνο. Τότε η Τζοζεφίνα χρησιμοποίησε το τηλεχειριστήριο για να σβήσει την τηλεόραση, θέτοντας την έτσι σε στάση αναμονής (standby). Ακολούθως πήγαν για ύπνο. Περί η ώρα 5.30 π.μ. ο Εναγόμενος ξύπνησε και διαπίστωσε ότι είχε ξεσπάσει πυρκαγιά. Αμέσως ξύπνησε την αρραβωνιαστικιά του και την τύλιξε με ένα σεντόνι. Έτρεξαν μαζί προς την σαλοτραπεζαρία. Ο Εναγόμενος προσπάθησε να σβήσει την φωτιά με μια κουβέρτα που πήρε από το υπνοδωμάτιο, αλλά ήταν μάταιο. Επίσης η είσοδος της κουζίνας από όπου μπορούσε ο Εναγόμενος να βρεί νερό και κουβά, ή τον πυροσβεστήρα, φραζόταν από φλόγες. Ακολούθως ο Εναγόμενος και η αρραβωνιαστικιά του βγήκαν από το διαμέρισμα και ειδοποίησαν αμέσως την Πυροσβεστική υπηρεσία η οποία κατέσβησε την φωτιά. Πριν την άφιξη της πυροσβεστικής, ο Εναγόμενος προσπάθησε εκ νέου να μπει στο διαμέρισμα για να σβήσει τη φωτιά, αλλά λόγω των πυκνών καπνών δεν τα κατάφερε. Η εστία της πυρκαγιάς βρισκόταν στο σαλόνι του διαμερίσματος και δη στο σημείο όπου ήταν τοποθετημένη η τηλεόραση. Η τηλεόραση καταστράφηκε ολοσχερώς και δεν έτυχε εξέτασης από κανένα. Ο τριτοδιάδικος ενημερώθηκε για την πυρκαγιά μερικές μέρες μετά από αυτή και ενώ το διαμέρισμα είχε ήδη καθαριστεί και ότι απέμεινε από την τηλεόραση είχε απομακρυνθεί από τον χώρο. Παρέμεινε άγνωστη η αιτία που προκάλεσε την υπερθέρμανση της τηλεόρασης και κατά συνέπεια την πυρκαγιά. Σε κάθε περίπτωση η πυρκαγιά προήλθε από κάποιου είδους αστοχία σε σχέση με την τηλεόραση και δεν οφειλόταν στην ηλεκτρική εγκατάσταση του διαμερίσματος. Συνεπεία της πυρκαγιάς, υπέστησαν ζημιές τόσο το διαμέρισμα όσο και το περιεχόμενο του. Ζημιές υπέστη και η υπόλοιπη οικοδομή. Η εταιρεία Domopoli διατηρούσε ασφαλιστικό συμβόλαιο το οποίο κάλυπτε από τυχόν κινδύνους τους εξωτερικούς και κοινόχρηστους χώρους της οικοδομής. Η ασφαλιστική εταιρεία μετά από επιτόπια εξέταση αποφάσισε να αποζημιώσει την Domopoli για το ποσό των £16.000 που αφορούσε επιδιορθώσεις στο εξωτερικό της πολυκατοικίας καθώς και τους κοινόχρηστους χώρους. Η Ενάγουσα ανέθεσε στην εταιρεία Domopoli την επιδιόρθωση του διαμερίσματος. Πλήρωσε σε αυτή το ποσό των £7000. Η Ενάγουσα πλήρωσε κάποια ποσά για να τοποθετήσει εκ νέου στο διαμέρισμα φούρνο, εστία, αποσμητήρα, φωτιστικά, χερούλια, κλειδαριά και αλλαγή μπάνιων. Ζημιές υπέστη επίσης και ο Εναγόμενος αφού καταστράφηκαν τα έπιπλα του, ο ρουχισμός του και άλλος εξοπλισμός που διατηρούσε εντός του διαμερίσματος. Μετά την πυρκαγιά, ο Εναγόμενος με την αρραβωνιαστικιά του εγκατέλειψαν το διαμέρισμα και δεν επανήλθαν. Είχαν πληρωθεί τα ενοίκια μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2005 συμπεριλαμβανομένου. Το ενοίκιο για τον μήνα Ιανουάριο δεν πληρώθηκε, αλλά η Ενάγουσα χρησιμοποίησε το ποσό που είχε κατατεθεί ως εγγύηση για εξόφληση του ενοικίου του μηνός Ιανουαρίου. Οι εργασίες επιδιόρθωσης του διαμερίσματος διήρκεσαν 4 μήνες. Μετά το πέρας των εργασιών η Ενάγουσα δεν κάλεσε τον Εναγόμενο να επιστρέψει στο διαμέρισμα για συνέχιση της ενοικίασης αλλά αναζήτησε νέο ενοικιαστή. Ενοικίασε εκ νέου το διαμέρισμα σε τρίτο πρόσωπο περί τον Σεπτέμβριο του 2006. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Με την αγωγή της η Ενάγουσα αποδίδει ευθύνη στον Εναγόμενο ως κάτοχο του μέρους της οικοδομής από το οποίο ξεκίνησε η πυρκαγιά επικαλούμενη προς τούτο, το άρθρο 53 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148. Μάλιστα δε, η πλευρά της Ενάγουσας προτού παρουσιάσει την υπόθεση της, προέβη σε εναρκτήρια δήλωση κατά την οποία ανέφερε στο Δικαστήριο ότι προτίθεται να βασιστεί στο εν λόγω άρθρο και υποστήριξε ότι συνεπεία τούτου δεν απαιτείται η παράθεση σχετικών λεπτομερειών αμέλειας καθότι το βάρος απόδειξης ότι δεν υπήρξε αμέλεια βαρύνει τον ίδιο τον Εναγόμενο και όχι την Ενάγουσα. Το άρθρο 53 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 προνοεί ότι, «Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά κατά την οποία αποδεικνύεται ότι- (α) ότι η ζημιά προκλήθηκε από φωτιά ή λόγω φωτιάς και (β) ότι ο εναγόμενος άναψε τη φωτιά ή ευθύνεται για το άναμμα της φωτιάς ή ήταν ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας ή ο ιδιοκτήτης της κινητής ιδιοκτησίας από την οποία άρχισε η φωτιά, ο εναγόμενος φέρει το βάρος απόδειξης ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την οποία αυτός ευθύνεται σε σχέση με την έναρξη ή την επέκταση της φωτιάς...». Σχετική με το υπό εξέταση θέμα είναι η υπόθεση Γεωργίου Ηρακλής ν. Eρμιόνης Σταύρου Στυλιανού,
(2009)1 Α.Α.Δ. 70 στην οποία τρία καταστήματα ιδιοκτησίας της Ενάγουσας καταστράφηκαν από πυρκαγιά. Το ένα από τα καταστήματα, βρισκόταν στην κατοχή του εναγόμενου και χρησιμοποιείτο ως παπλωματάδικο. Το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πυρκαγιά εξερράγη από άγνωστα αίτια στο κατάστημα που είχε στην κατοχή του ο Εναγόμενος και στη συνέχεια επεκτάθηκε και στα άλλα δύο καταστήματα, τα οποία και κατέστρεψε. Στη συνέχεια, το πρωτόδικο Δικαστήριο με βάση το Άρθρο 53 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, εναπόθεσε στον εφεσείοντα το βάρος να αποδείξει ότι δεν ήταν αμελής σε ότι αφορά την έναρξη ή εξάπλωση της πυρκαγιάς. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι ο Εναγόμενος απέτυχε να αποσείσει αυτό το βάρος. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση και ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής: «Η Έκθεση Απαίτησης όπως είναι συνταγμένη, στηρίζεται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας και στις λεπτομέρειες αμέλειας αναφέρεται παραδόξως και η αρχή του res ipsa loquitur. Καμιά όμως αναφορά δεν γίνεται στο ότι η αγωγή της Εφεσίβλητης, στηριζόταν στο αγώγιμο δικαίωμα που απορρέει από το Άρθρο 53 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και την γνωστή αρχή του Κοινοδικαίου στην υπόθεση Rylands v. Fletcher (ανωτέρω) η οποία στην ουσία ενσωματώθηκε στο Αρθρο
  1. Ο επηρεαζόμενος ιδιοκτήτης περιουσίας, όπως επεξηγείται στη Hamza v. Vlachos, 21 C.L.R. 169, έχει διάφορα διαζευκτικά αγώγιμα δικαιώματα, όπως για παράδειγμα: (α) αμέλεια, (β) Άρθρο 53 (Rylands v. Fletcher), (γ) οχληρία και (δ) παράνομη επέμβαση. Ο παραπονούμενος θα πρέπει να φροντίσει ώστε να αναφέρει στο δικόγραφο του, όλα εκείνα τα γεγονότα τα οποία δημιουργούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να επικαλεστεί το Άρθρο
  2. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Precedents of Pleadings, Bullen and Leake and Jacob's, 12η έκδοση, στη σελίδα 803, όπου τα γεγονότα δεν είναι ξεκάθαρα, ο διάδικος θα ήταν καλό να στηρίζει την αγωγή του και επί των διαζευκτικών αστικών αδικημάτων, ιδιαίτερα εκείνο της αμέλειας. Στην προκειμένη περίπτωση η Εφεσίβλητη στήριξε την αγωγή της εξ ολοκλήρου στο αδίκημα της αμέλειας, γι' αυτό εξάλλου παρέθεσε και τις σχετικές λεπτομέρειες αμέλειας. Αν στηριζόταν στο Άρθρο 53, το μόνο που χρειαζόταν να ισχυριστεί δικογραφικά και να αποδείξει κατά τη δίκη, ήταν τα σχετικά γεγονότα που σχετίζονται με τις προϋποθέσεις του Άρθρου 53, δηλαδή ότι η ζημιά προκλήθηκε από φωτιά και ότι το υποστατικό από το οποίο ξεκίνησε η φωτιά, κατεχόταν από τον Εφεσείοντα.» Στην παρούσα περίπτωση η αξίωση της Ενάγουσας στηρίχτηκε στο άρθρο 53 του Κεφ.
  3. Το μόνο που χρειαζόταν να δικογραφήσει ήταν ότι η ζημιά προκλήθηκε από φωτιά και ότι ο Ενάγοντας ήταν κάτοχος του υποστατικού από το οποίο ξεκίνησε η φωτιά. Παρά το ότι η ύπαρξη της πυρκαγιάς προερχόμενης από το επίδικο διαμέρισμα ήταν παραδεκτό γεγονός, εντούτοις η πλευρά της Ενάγουσας δεν αρκέστηκε σε παρουσίαση μαρτυρίας μόνο ως προς την απόδειξη της ζημιάς της. Παρουσίασε, επιπρόσθετα μαρτυρία για να καταδείξει ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από το ότι η συσκευή τηλεόρασης που υπήρχε εντός του διαμερίσματος αφέθηκε σε κατάσταση λειτουργίας, δηλαδή είτε σε στάση αναμονής είτε σε πλήρη λειτουργία. Σε κάθε περίπτωση τούτο δεν αναιρεί κατά την γνώμη μου την υποχρέωση του Εναγομένου να αποσείσει το δικό του βάρος απόδειξης σύμφωνα με τον άρθρο 53 του Κεφ. 148 επί του οποίου βασίστηκε η Ενάγουσα. Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι κατά την παράθεση της μαρτυρίας της, η Ενάγουσα προσπάθησε να αποκλείσει το ενδεχόμενο η πυρκαγιά να προκλήθηκε από βλάβη της ηλεκτρικής εγκατάστασης, που αποτέλεσε τον ένα από τους δύο πυλώνες υπεράσπισης του Εναγομένου. Το γεγονός ότι ξεκίνησε πρώτη την παρουσίαση της υπόθεσης της οφείλεται στο ότι υπήρξε αμφισβήτηση εκ μέρους του Εναγομένου σε σχέση με την ιδιοκτησία του διαμερίσματος και συνεπώς της νομιμοποίησης της Ενάγουσας για αξίωση αποζημιώσεων. Επίσης η Ενάγουσα ήταν επιφορτισμένη με το βάρος απόδειξης των ζημιών τις οποίες ισχυρίστηκε στα δικόγραφα της ότι υπέστη. Προχωρώ λοιπόν να εξετάσω την παρούσα υπόθεση υπό το φως τον προνοιών του άρθρου 53 του Κεφ.
  4. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Εναγόμενος ήταν ο κάτοχος του διαμερίσματος στο οποίο ξέσπασε η πυρκαγιά. Σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Κεφ. 148 «κάτοχος σημαίνει πρόσωπο τo oπoίo δικαιούται έvαvτι τoυ κυρίου ακίνητης ιδιοκτησίας vα κατέχει ή χρησιμοποιεί αυτή, και ελλείψει τέτοιου προσώπου τον κύριο της ιδιοκτησίας αυτής». Η αναφορά του Εναγομένου ότι στο διαμέρισμα διέμενε και η σύζυγός (τότε αρραβωνιαστικιά) του δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου (Τεκμήριο 7) ο Εναγόμενος είχε δικαίωμα κατοχής έναντι του ιδιοκτήτη του διαμερίσματος. Στην ερμηνεία του όρου «κάτοχος» γίνεται αναφορά στο ρήμα «δικαιούται». Τούτο οδηγεί αναπόφευκτα στον όρο «δικαίωμα» το οποίο μπορεί να είναι είτε νόμιμο είτε συμβατικό. Στην παρούσα περίπτωση το μοναδικό πρόσωπο που έχει συμβατικό δικαίωμα, προερχόμενο από γραπτή συμφωνία, είναι ο Εναγόμενος και όχι η Τζοζεφίνα Φτανού. Το δικαίωμα αυτό το αντλεί ο Εναγόμενος από την υπογραφή συμφωνίας με την φερόμενη ως ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος. Η εξωγενής μαρτυρία περί της συμφωνίας ότι ενοικιαστές ήταν τόσο ο Εναγόμενος όσο και η Τζοζεφίνα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πολύς λόγος έγινε σε σχέση με την εγκυρότητα του Τεκμηρίου 7, ήτοι του ενοικιαστηρίου εγγράφου διότι, όπως ισχυρίστηκε ο Εναγόμενος, δεν είναι υπογραμμένη η πρώτη σελίδα του δίφυλλου αυτού εγγράφου. Το άρθρο 77 του περί Συμβάσεων νόμου Κεφ. 149 προνοεί ότι: 77.-
(1)Σύμβαση που αφορά τη μίσθωση ακίνητης ιδιοκτησίας για περίοδο που υπερβαίνει το ένα έτος δεν είναι έγκυρη και εκτελεστή εκτός αν- (α) είναι γραπτή και (β) υπογράφεται στο τέλος αυτής, από το κάθε πρόσωπο που βαρύνεται από τη σύμβαση ή από πρόσωπο το οποίο είναι ικανό προς το συμβάλλεσθαι και το οποίο έχει δεόντως εξουσιοδοτηθεί να υπογράψει εκ μέρους του πιο πάνω προσώπου στην παρουσία δύο τουλάχιστο μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, οι οποίοι και προσυπογράφουν τη σύμβαση ως μάρτυρες. Τα πιο πάνω εφαρμόστηκαν στην προκειμένη περίπτωση. Θα συμφωνήσω με την εισήγηση της Ενάγουσας, ότι αν ο νομοθέτης ήθελε κάτι διαφορετικό θα το ζητούσε ως προϋπόθεση, όπως ακριβώς έκανε στον περί Διαθηκών και Διαδοχής νόμο ΚΕΦ.195 όπου, σε σχέση με την κατάρτιση διαθήκης, αναφέρεται στο άρθρο 23(δ), ότι αν η διαθήκη αποτελείται από περισσότερα φύλλα, τότε έκαστο φύλλο αυτής υπογράφεται ή μονογράφεται. Το άρθρο 77 δεν θέτει τόσο αυστηρούς κανόνες. Συν τοις άλλοις, δεν αμφισβητήθηκε από τον Εναγόμενο ότι η πρώτη σελίδα του εν λόγω εγγράφου δεν ήταν αυτή η οποία υπήρχε όταν το έγγραφο υπογράφτηκε. Ένα άλλο θέμα το οποίο εγέρθηκε εμφαντικά από την υπεράσπιση του Εναγομένου είναι το κατά πόσον η Ενάγουσα ήταν ιδιοκτήτρια του επίδικου διαμερίσματος. Εδικότερα, ο Εναγόμενος επικαλείται ως λόγο για απόρριψη της αγωγής, την αποτυχία της Ενάγουσας να αποδείξει ότι είναι η ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος. Η θέση αυτή είναι ουσιαστικής σημασίας καθότι σχετίζεται με την ίδια τη νομιμοποίηση της Ενάγουσας να αξιώνει αποζημιώσεις. Εξετάζοντας λοιπόν τους ισχυρισμούς του Εναγομένου, επισημαίνω κατ' αρχήν, ότι ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι είναι νόμιμος κάτοχος του διαμερίσματος (βλ. παράγραφο 3 της Έκθεσης Υπεράσπισης). Επίσης στο ενοικιαστήριο έγγραφο που υπέγραψε ο Εναγόμενος (Τεκμήριο 7) αναφέρεται ρητά ότι η Ενάγουσα υπογράφει υπό την ιδιότητα της ως ιδιοκτήτης του διαμερίσματος. Συνεπώς ο Εναγόμενος αποδέχεται με την συμπεριφορά του ότι η Ενάγουσα είναι ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος ή ότι σε κάθε περίπτωση έχει συμφέρον σε αυτό. Το ίδιο συμφέρον αναγνωρίζει ο Εναγόμενος όταν για τόσους μήνες πριν την εκδήλωση της πυρκαγιάς πλήρωνε στην Ενάγουσα ενοίκιο. Εν πάση περιπτώσει, αν και η Ενάγουσα δεν ήταν, κατά τον χρόνο υπογραφής του ενοικιαστηρίου εγγράφου και κατά τον χρόνο της πυρκαγιάς, η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος είχε δικαίωμα σε αυτό καθότι το είχε ήδη αγοράσει από την εταιρεία Domopoli. Το συμφέρον αυτό επισφραγίστηκε μεν αργότερα, με την έκδοση του σχετικού τίτλου ιδιοκτησίας
(2009), πλην όμως δεν σημαίνει ότι κατά τον επίδικο χρόνο η Ενάγουσα δεν είχε συμφέρον στην καλή κατάσταση του διαμερίσματος. "Ιδιοκτήτης" δε, σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224, περιλαμβάνει, εκτός από τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη, και πρόσωπο που έχει δικαίωμα σε τέτοια εγγραφή, είτε είναι εγγεγραμμένο είτε όχι. Εν όψει των πιο πάνω κρίνω ότι η ενάγουσα έχει αγώγιμο δικαίωμα και είναι πρόσωπο που έχει ζημιώσει από την επίδικη πυρκαγιά. Προχωρώ τώρα να εξετάσω το ζήτημα που εγέρθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του Εναγομένου, ήτοι κατά πόσον υπήρχε υποχρέωση ασφάλισης του διαμερίσματος και κατά πόσον η Ενάγουσα αποζημιώθηκε ή έπρεπε να αποζημιωθεί από ασφαλιστική εταιρεία. Επί τούτου αρκεί να παραπέμψω στην υπόθεση Christiansen v. Blue Med. Hotels
(1998)1 AAΔ.1542 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο με παραπομπή και στο άρθρο 65 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, ανάφερε ότι το γεγονός ότι πληρώθηκαν χρήματα δυνάμει ιδιωτικής συμφωνίας, δεν σημαίνει πως αυτά δεν μπορούν να διεκδικηθούν. Στο σύγγραμμα MacGillivray & on "Insurance Law", 9η έκδοση αναφέρονται τα ακόλουθα: "22-43. Insurer has no right to sue in own name. The cause of action for damages remains in the assured and an insurer subrogated to the assured's rights brings the action in the name of his assured, who's action it is." Στην υπόθεση Chellaram & Sons (London) Ltd v. Overtania Shipping Co. Ltd
(1982)1 C.L.R. 699, ο Σαββίδης Δ. στη σ. 710, αφού ανασκόπησε τη νομολογία κατάληξε ως εξής: "If once the claim is paid, then, as a matter of equity, the rights to recover against third persons pass from the assured to the insurer, although the legal right to compensation remains in the assured, and although actions at law must be brought in the name of the assured and not of the insurer - see London Assurance Co. v. Sainsbury and King v. Victoria Insurance Co." Στους Ηalsbury's Laws of England, 4η ΄Εκδοση, Reissue, Volume 25, σελ. 293 παρ. 509 αναφέρονται τα εξής: "In the absence of a formal assignment of the right of action the insurers cannot sue the third party in their own names; they must bring the action in the name of the assured. On receiving a proper indemnity against costs, it is the duty of the assured to permit his name to be used in such action." Απόλυτα σχετική είναι η υπόθεση Kelly ν. Νικολάου,
(1992)1 Α.Α.Δ. 463 στην οποία το εφετείο ανέτρεψε πρωτόδικη απόφαση με την οποία απορρίφθηκε αγωγή για τον λόγο ότι ο Ενάγοντας είχε αποζημιωθεί από ασφαλιστική εταιρεία με την οποία είχε συμβληθεί. Λέχθηκαν ειδικότερα τα εξής σε σχέση με την ερμηνεία του άρθρου 61 του Κεφ. 149: «Η ορθή ερμηνεία των προνοιών του άρθρου αυτού, όπως αποδίδεται με τη γραμματική και συνήθη έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούνται, αλλά και που συνάδει απόλυτα με το σκοπό του νομοθέτη, είναι πως το θύμα αστικού αδικήματος όταν αποζημιωθεί ή τύχει άλλης θεραπείας δεν μπορεί να αξιώσει πάρα πέρα αποζημίωση, με αιτία αγωγής το ίδιο αστικό αδίκημα. Η λέξη "compensation - αποζημίωση", και η φράση "in respect of such civil wrong - επί τω τοιούτω) αστικώ αδικήματι" υποδηλώνουν αποζημίωση από το νομικά υπόχρεο πρόσωπο ως υπαίτιο του αστικού αδικήματος. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα. Όταν η ζημιά ενός ατόμου, που προήλθε από αστικό αδίκημα, αποκατασταθεί από συγγενικό του πρόσωπο ή άλλο, δεν έχει ως συνέπεια την απαλλαγή του υπαιτίου για το αστικό αδίκημα για αποζημίωση του θύματος. Η αποκατάσταση της ζημιάς του θύματος, στο παράδειγμα που δίδουμε, δεν θεωρείται αποζημίωση από τον νόμιμα υπόχρεο στην καταβολή της ως υπαίτιο για το αστικό αδίκημα. Στην υπό κρίση υπόθεση η πληρωμή στον εφεσείοντα από την ασφαλιστική εταιρεία της ζημιάς που υπέστη, έγινε σύμφωνα με το συμβόλαιο, που υπεγράφη μεταξύ τους, για την κάλυψη ζημιάς, και όχι ως αποζημίωση του αστικού αδικήματος για το οποίο υπαίτιος είναι ο εφεσίβλητος. Η διευθέτηση του εφεσείοντα με την ασφαλιστική του εταιρεία ήταν συμβατική και παντελώς άσχετη με την αξίωση του εναντίον του εφεσίβλητου με αιτία αγωγής την υπαιτιότητα του για το αστικό αδίκημα της αμέλειας. Γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους και οποιαδήποτε αναφορά στα δικογραφήματα, και κατ' ακολουθία στη μαρτυρία, για τη σχέση αυτή θα ήταν ανεπίτρεπτη.» Όπως προκύπτει από την Kelly ν. Νικολάου (ανωτέρω) αλλά και από τα πιο πάνω συγγράμματα το εκάστοτε θύμα αδικοπραξίας έχει πάντοτε δικαίωμα καταχώρισης αγωγής εναντίον του αδικοπραγήσαντα. Δεν μπορεί οποιαδήποτε ιδιωτική συμφωνία μεταξύ του προσώπου που υφίσταται βλάβη ή ζημιά λόγω του αστικού αδικήματος και κάποιου τρίτου προσώπου να στερήσει από τον πρώτο τα νόμιμα δικαιώματά του εναντίον αυτού που ευθύνεται για αστικό αδίκημα. Έτσι στην προκειμένη περίπτωση, είτε η Ενάγουσα είχε ασφαλίσει το διαμέρισμα της, είτε έπρεπε να το είχε ασφαλίσει, είτε η ασφάλεια η οποία διατηρούσε η Domopoli στις Γενικές Ασφάλειες Κύπρου κάλυπτε και το διαμέρισμα της Ενάγουσας, δεν συνεπάγεται παύση ή εξάλειψη τυχόν ευθύνης του Εναγομένου από αδικοπραξία. Κατόπιν των πιο πάνω, στρέφομαι τώρα να εξετάσω κατά πόσον ο Εναγόμενος έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που είχε με βάση το άρθρο 53 του Κεφ. 148, να αποδείξει ότι έλαβε όλα τα δέοντα μέτρα για την κατάσβεση της φωτιάς και τη μη εξάπλωση της. Το άρθρο 53 του Κεφ. 148 εναποθέτει στον Εναγόμενο το βάρος να αποδείξει ότι δεν ήταν αμελής σε σχέση με την εκδήλωση ή επέκταση της φωτιάς. Κατ' αρχήν πρέπει να λεχθεί ότι σύμφωνα με τα όσα κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, η τηλεόραση δεν είναι από μόνη της επικίνδυνο πράγμα. Η αναφορά του Μ.Ε.4 ότι όπου υπάρχει ηλεκτρισμός υπάρχει και κίνδυνος, είναι γενική και αόριστη. Ως προς τούτο το θέμα αποδέχομαι την λεπτομερέστατη ανάλυση του Μ.Υ. 2 η οποία καταλήγει στο ότι υπό κανονικές συνθήκες μια τηλεόραση δεν πρόκεται να υπερθερμανθεί και να προκαλέσει πυρκαγιά. Εν πάση περιπτώσει, όλα τα πράγματα μπορεί να καταστούν επικύνδινα αν οι συνθήκες είναι τέτοιες που συνηγορούν σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Παραπέμπω στο σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence 8th Ed. σελ. 923 όπου αναφέρονται τα εξής: «Meaning of dangerous things. Most things can become danger if they are negligently handled, such as sticks, or if they are negligently allowed to get into a state of disrepair, such as loose slates on the roof of a building, or if they are negligently left lying about, such as an unlighted heap of stones in the highway. Such things, however, when used by any person, impose upon him the ordinary liability for negligence. It is the circumstances under which the thing in question is used rather than the thing itself that gives rise to the danger.» Στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι η τηλεόραση είχε κάποιο εμφανές ελάττωμα το οποίο μπορούσε να δώσει στον Εναγόμενο την υποψία ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα προς αποτροπή του κινδύνου. Στην Gore v. Stannard (trading as Wyvern Tyres) [2013] 1 All ER 694 ο Εναγόμενος είχε τοποθετήσει κάποια ελαστικά στο κατάστημα όπου ασκούσε επιχείριση ελαστικών. Προκλήθηκε φωτιά από κάποιο σφάλμα της ηλεκτρικής εγκατάστασης η οποία επεκτάθηκε λόγω των ελαστικών που τοποθέτησε ο Εναγόμενος. Ως αποτέλεσμα καταστράφηκαν τα υποστατικά τόσο του Εναγομένου όσο και του γείτονα. Το Δικαστήριο εξετάζοντας την υπόθεση υπό το φως του κανόνα που διατυπώθηκε στην γνωστή υπόθεση Rylands v Fletcher ανέφερε ότι για να αποδοθεί ευθύνη με βάση τον εν λόγω κανόνα πρέπει ο Εναγόμενος να μετέφερε στο ακίνητο κάτι επικίνδυνο ή να αναγνώρισε ή να μπορούσε να αναγνωρίσει με αντικειμενικά κριτήρια ότι υπάρχει υψηλή πιαθνότητα κινδύνου και ότι η χρήση του ακινήτου ήταν τέτοια, που λαμβανομένης υπόψη του χρόνου και του χώρου που συνέβη το περιστατικό δεν ήταν η συνήθης ή η ενδεδειγμένη. Ανατράπηκε έτσι η πρωτόδικη απόφαση μεταξύ άλλων και λόγω του ότι τα ελαστικά δεν ήταν εξ αντικειμένου κάτι επικύνδυνο. Εν πάση περιπτώσει λαμμβανομένου υπόψη του χρόνου και του χώρου ο Εναγόμενος δεν έκανε κάτι ενάντια στην συνήθη χρήση του υποστατικού. Στην υπόθεση Χριστοφή ν. Petrakis Ltd. κ.ά.
(1993)1 ΑΑΔ 543 ο Εφεσείων ήταν κάτοχος υποστατικών όπου ασκούσε την επιχείρηση πωλητή εξαρτημάτων αυτοκινήτων. Τα υποστατικά αυτά εφάπτοντο σε αποθήκη που κατείχαν οι εφεσίβλητοι και στην οποία ασκούσαν την επιχείρηση του κατασκευαστή και επιδιορθωτή εξώστ και φύλαγαν διάφορα εύφλεκτα υλικά. Μεταξύ του καταστήματος του εφεσείοντα και της αποθήκης των εφεσιβλήτων υπήρχε διαχωριστικός τοίχος από σέλοτεξ. Στις 28.1.87 ξέσπασε φωτιά στην αποθήκη των εφεσιβλήτων, η οποία, παρά τις προσπάθειες αυτών και της πυροσβεστικής επεκτάθηκε στο κατάστημα του εφεσείοντα και προκάλεσε ζημιές. Η μαρτυρία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ήταν ότι η φωτιά είχε τεθεί κακόβουλα από άγνωστο εμπρηστή, ο οποίος είχε ρίξει την φωτιά από τρύπα που υπήρχε στο εξωτερικό τζάμι της αποθήκης. Ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου υπήρχε επίσης μαρτυρία ότι οι εφεσίβλητοι, αμέσως μόλις αντιλήφθηκαν την φωτιά, ειδοποίησαν την πυροσβεστική και χρησιμοποίησαν πυροσβεστήρες και λάστιχο με νερό για την κατάσβεσή της, ότι η πυροσβεστική έφθασε στη σκηνή μέσα σε τρία λεπτά από την στιγμή που ειδοποιήθηκε και κατάσβεσε την φωτιά μέσα σε δέκα λεπτά περίπου. Με τα δεδομένα αυτά το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι οι εφεσίβλητοι δεν είχαν ευθύνη με βάση τον κανόνα στην υπόθεση Rylands v. Fletcher, διότι η φωτιά είχε προκληθεί από την ενέργεια ανεξάρτητου τρίτου, και ότι οι εφεσίβλητοι είχαν καταδείξει ότι είχαν λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εμποδίσουν την εξάπλωση της φωτιάς και κατά συνέπεια δεν είχαν ευθύνη δυνάμει του άρθρου 53 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, και, σαν αποτέλεσμα, απόρριψε την αγωγή του εφεσείοντα. Επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι υπό τις περιστάσεις, οι εφεσίβλητοι είχαν λάβει όλα τα πρέποντα μέτρα για την κατάσβεση της φωτιάς και την μη εξάπλωσή της και οποιοδήποτε αντίθετο συμπέρασμα θα ισοδυναμούσε με επιβολή δυσβάσταχτων και υπέρμετρων υποχρεώσεων στους ιδιοκτήτες βιομηχανικών υποστατικών στη λήψη κατάλληλων και απαραίτητων μέτρων για κατάσβεση και μη επέκταση της φωτιάς. Επικυρώθηκε επίσης η προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι δεν ήταν αμελείς λόγω της παράλειψης τους να κλείσουν την τρύπα της πρόσοψης καθότι δεν ήταν λογικά προβλεπτό ότι κάποιο τρίτο πρόσωπο θα έβαζε φωτιά εσκεμμένα στην αποθήκη μέσω της τρύπας. Στην υπόθεση Fardon v. Harcourt - Rivington
(1932)All E R 81, η οποία βεβαίως αφορούσε ευθύνη κατόχη ζώου, λέχθηκε ότι αν η πιθανότητα να προκύψει ο κίνδυνος είναι μια πιθανότητα την οποία δεν θα αναλογιζόταν ο λογικός άνθρωπος, τότε, ο εναγόμενος δεν είναι υπόλογος αμέλειας που δεν έλαβε ιδιαίτερες προφυλάξεις για την μη εκδήλωσή του. Ο λογικός άνθρωπος δεν έχει υποχρέωση να προβλέψει για φανταστικές πιθανότητες. Το καθήκον του περιορίζεται σε πρόβλεψη για πιθανότητες λογικές. Η ίδια αρχή θεωρώ ότι εφαρμόζεται και στην περίπτωση που εξετάζεται στην παρούσα αγωγή. Για να θεωρηθεί ο Εναγόμενος αμελής πρέπει το Δικαστήριο να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο αυτός επέδειξε συμπεριφορά που εκπίπτει του αναμενόμενου αντικειμενικού κριτηρίου. Προς τούτο πρέπει να ικανοποιηθεί ότι ο μέσος λογικός άνθρωπος στην θέση του εναγόμενου θα προέβλεπε ότι από τις πράξεις ή παραλείψεις του θα προκαλείτο ζημία. Η απομακρυσμένη πιθανότητα βλάβης ή ζημίας δεν είναι αρκετή. Πρέπει η πιθανότητα της ζημίας να είναι αρκετή για να οδηγήσει ένα λογικό άνθρωπο - στην θέση του εναγόμενου - να την προβλέψει. Υπό το φως των δοσμένων περιστάσεων και στην βάση των ευρημάτων μου κρίνω ότι ο μέσος λογικός άνθρωπος δεν θα μπορούσε να προβλέψει την ζημιά που θα προκαλείτο με το να αφήσει κανείς την τηλεόραση στην στάση αναμονής. Προς τούτο λαμβάνω ιδιαίτερα υπόψη το εύρημα του Δικαστηρίου ότι δεν δόθηκε καμία τέτοια προειδοποίηση από τον κατασκευαστή της τηλεόρασης είτε προφορικά είτε μέσω του εγχειριδίου χρήσης. Εν όψει των πιο πάνω και με βάση τα ευρήματα στα οποία έχω καταλήξει κρίνω ότι ο Εναγόμενος έχει αποσείσει το σχετικό βάρος που είχε στους ώμους του. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου συνηγορούν στο ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε από την συσκευή τηλεόρασης είτε λόγω συγκυρίας που δεν μπορούσε να προβλεφθεί από τον Εναγόμενο, είτε λόγω κατασκευαστικού λάθους της επίδικης τηλεόρασης. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις δεν βρίσκω ότι μπορεί να αποδοθεί ευθύνη στον Εναγόμενο για την πρόκληση της επίδικης πυρκαγιάς και κατ' επέκταση της ζημιάς της Ενάγουσας. Πέραν των πιο πάνω, στην προκειμένη περίπτωση ο Εναγόμενος με το που αντιλήφθηκε την πυρκαγιά ειδοποίησε αμέσως την αρμόδια υπηρεσία του κράτους, ήτοι την Πυροσβεστική. Προσπάθησε ακόμα και ο ίδιος να κατασβήσει την φωτιά χρησιμοποιώντας ότι μπορούσε να εντοπίσει εκείνη την στιγμή. Δεν υπήρχαν πάρα πολλές επιλογές για τον Εναγόμενο. Η πόρτα που οδηγούσε προς την κουζίνα από όπου μπορούσε ο Εναγόμενος να εξασφαλίσει κουβά με νερό ή πυροσβεστήρα φραζόταν από φλόγες. Δεν πρέπει να διαφεύγει ακόμα της προσοχής ότι το να ξυπνήσει κάποιος υπό τις συνθήκες που ξύπνησε ο Εναγόμενος και η αρραβωνιαστικιά του εκείνο το πρωϊνό, είναι κάτι το τρομακτικό. Εντούτοις, ο Εναγόμενος αφού εξήλθε του διαμερίσματος, επιχείρησε για δεύτερη φορά να εισέλθει σε αυτό για να περισώσει ότι μπορούσε να σωθεί. Δεν κατόρθωσε όμως ότιδήποτε καθώς πνίγηκε από τις αναθυμιάσεις. Μετά από λίγο κατέφθασε η πυροσβεστική η οποία κατέσβησε την φωτιά. Υπό τις περιστάσεις θεωρώ ότι ο Εναγόμενος επιχείρησε να λάβει μέτρα για την μη εξάπλωση της πυρκαγιάς. Τούτο όμως ήταν πέραν των δυνάμεων του αφού ούτε τον εξοπλισμό διέθετε ούτε την τεχνογνωσία για να κατασβέσει μια πυρκαγιά. Αντίθετη προσέγγιση θα έθετε εις βάρος των κατόχων ακινήτων μια δυσβάσταχτη υποχρέωση να εισέρχονται σε χώρους πυρκαγιών με κίνδυνο της ζωής τους. Εν όψει της πιο πάνω κατάληξης μου κρίνω ότι η απαίτηση για ζημιές λόγω αμέλειας του Εναγομένου δεν μπορεί να επιτύχει. Προχωρώ τώρα να εξετάσω την απαίτηση της Ενάγουσας σε σχέση με ενοίκια 9 μηνών που αντιστοιχούν στο χρονικό διάστημα που το επίδικο διαμέρισμα παρέμεινε ανεκμετάλλευτο. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η σύμβαση μεταξύ Ενάγουσας και Εναγομένου ήταν σε ισχύ όταν ξέσπασε η πυρκαγιά. Υπό κανονικές συνθήκες θα δέσμευε τα μέρη μέχρι και την 30.4.2007 που ήταν η ημερομηνία που αυτή έληγε. Εντούτοις μετά την πυρκαγιά ο Εναγόμενος αποχώρησε από το διαμέρισμα. Έχει ήδη αποφασιστεί ότι η πυρκαγιά δεν οφειλόταν σε δική του αμέλεια. Πρέπει επομένως να εξεταστεί κατά πόσον υπάρχει συμβατική πλέον ευθύνη για καταβολή των ενοικίων για την περίοδο που το διαμέρισμα παρέμεινε χωρίς ενοικιαστή. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι μετά την πυρκαγιά η Ενάγουσα ουδέποτε κάλεσε τον Εναγόμενο να επιστρέψει στο διαμέρισμα για συνέχιση της ενοικίασης. Προφανώς αναγνωρίζει και η ίδια ότι κανείς δεν θα μπορούσε να διαμένει σε ένα καμένο διαμέρισμα. Μάλιστα δε, κατά την μαρτυρία της η Ενάγουσα, σε ερώτηση γιατί αγόρασε καινούριες ηλεκτρικές συσκευές, ανέφερε ότι το διαμέρισμα δεν θα μπορούσε να είχε ενοικιαστεί ξανά εάν δεν είχε φούρνο, εστία ή κλιματιστικά. Πόσο μάλλον όταν είναι μαυρισμένο, με καμένη ξυλεία και έχει έντονη άσχημη μυρωδιά, όπως ήταν το διαμέρισμα πριν επιδιορθωθεί από την Domopoli. Το διαμέρισμα που ήταν η αντιπαροχή της Ενάγουσας προς τον Εναγόμενο δεν μπορούσε να κατοικηθεί. Θεωρώ ότι στην παρούσα περίπτωση τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 56 του περί Συμβάσεων Νόμου (ΚΕΦ.149) το οποίο προνοεί τα εξής: «56.-
(1)Συμφωνία προς τέλεση πράξης αφ' εαυτής αδύνατης είναι άκυρη.
(2)Σύμβαση προς τέλεση πράξης, η οποία μετά την κατάρτιση της σύμβασης καθίσταται αδύνατη, ή παράνομη λόγω γεγονότος το οποίο ο οφειλέτης δεν μπορούσε να αποτρέψει, καθίσταται άκυρη μόλις η πράξη καταστεί αδύνατη ή παράνομη.» Κάτω από τα δεδομένα της παρούσα περίπτωσης, θεωρώ ότι η συμφωνία μεταξύ Ενάγουσας και Εναγομένου κατέστη άκυρη λόγω του ότι μετά την κατάρτιση της, η υποχρέωση της Ενάγουσας να παρέχει στον Εναγόμενο διαμέρισμα κατάλληλο για οικιακή χρήση κατέστη αδύνατη. Υπό το φως των πιο πάνω, δεν μπορεί να υπάρξει άλλη κατάληξη πέραν από την απόρριψη της αγωγής. Σε σχέση με την ανταπαίτηση, αναφέρθηκε ήδη ότι ο Εναγόμενος απέτυχε να αποδείξει ότι η πυρκαγιά οφείλεται στην ηλεκτρική εγκατάσταση του διαμερίσματος κάτι που θα έδινε έρεισμα για εξέταση τυχόν ευθύνης της Ενάγουσας. Συνεπώς και η ανταπαίτηση είναι απορριπτέα. Ο τριτοδιάδικος κλήθηκε στην διαδικασία και οι οδηγίες που δόθηκαν σε αυτόν ήταν να λάβει μέρος στην διαδικασία και να αποζημιώσει και/ή να συνεισφέρει στον Εναγόμενο σε σχέση με την απαίτηση της Ενάγουσας. Αφού λοιπόν, κατέρρευσε η απαίτηση της Ενάγουσας εναντίον του Εναγομένου, συνακόλουθα οδηγέιται σε απόρριψη και η διαδικασία Τριτοδιαδίκου. Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Γεωργίου ν. Φιλιστίδη και Μανώλη, Πολ. Έφ. 281/09 ημερ. 1.3.2013 «αν ο εναγόμενος δεν έχει ευθύνη, το δικαστήριο δεν θα είναι σε θέση να καθορίσει τις υποχρεώσεις του τριτοδιαδίκου έναντι της ενάγουσας, εφόσον δεν υφίσταται μεταξύ τους η απαιτούμενη άμεση δικονομική σχέση». Εν πάση περιπτώσει, παρά τα πιο πάνω, θα αναφερθώ εν συντομία στην ευθύνη του Τριτοδιαδίκου και ειδικότερα, κατά πόσον ο Εναγόμενος απέδειξε αμέλεια του πρώτου. Κατ' αρχήν επισημαίνω ότι ο Τριτοδιάδικος είναι εισαγωγέας και προμηθευτή της επίδικης τηλεόρασης και όχι ο κατασκευαστής της. Στο σύγγραμμα Winfield and Jolowicz on Tort, 17η έκδοση, παράγρ. 10.3, σελ. 440 αναφέρεται ότι ένας απλός διανομ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.