ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΗΝ ΦΑΡΜΑ ΡΕΝΟΣ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ, Αρ. Αίτησης: 575/2015, 13/12/2016

(2002)1 Α.Α.Δ. 50, όπου έγινε μια ανασκόπηση της σχετικής επί του θέματος νομολογίας. Συμπερασματικά, μπορεί να λεχθεί ότι για να τυγχάνει εφαρμογής η αρχή δεδικασμένου και estoppel σε τέτοιες περιπτώσεις, θα πρέπει: α. Το επίδικο θέμα να είναι το ίδιο και στις δύο διαδικασίες και αυτό περιλαμβάνει και τις διαφορές οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν καταστεί αντικείμενο της προηγηθείσας διαδικασίας. β. Το υπό εξέταση επίδικο θέμα θα πρέπει να έχει εξετασθεί και αποφασισθεί στην προηγηθείσα διαδικασία από Δικαστήριο με αρμοδιότητα και δικαιοδοσία. γ. Το υπό εξέταση επίδικο θέμα θα πρέπει να είχε αποφασισθεί στην πρώτη διαδικασία τελειωτικά. δ. Οι διάδικοι θα πρέπει και στις δύο διαδικασίες να είναι οι ίδιοι. Το ερώτημα που εγείρεται εν προκειμένω είναι το κατά πόσον η απόσυρση και απόρριψη της Αίτησης εκκαθάρισης υπ. αρ. 354/12 μπορεί να εγείρει εμπόδιο δεδικασμένου ή κωλύματος (estoppel) για την εκδίκαση της παρούσας Αίτησης που αφορά τους ιδίους διαδίκους και το ίδιο υπό κρίση ζήτημα. Το υπό εξέταση ζήτημα αφορά το πεδίο εφαρμογής της Δ.15, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Παραθέτω στο σημείο αυτό αυτούσιο το κείμενο της Δ.15, θ.1: «1. The plaintiff may, at any time before the receipt of the defendant's defence, or after the receipt of the defendant's pleaded defence before taking any other proceeding in the action (save any interlocutory application), by notice in writing, wholly discontinue his action against all or any of the defendants or withdraw any part or parts of his alleged cause of complaint, and thereupon he shall pay such defendant's costs of the action, or if the action be not wholly discontinued, the costs occasioned by the matter so withdrawn. Such costs shall be taxed, and such discontinuance or withdrawal, as the case may be, shall not be a defence to any subsequent action. Save as in this Rule otherwise provided, it shall not be competent for the plaintiff to withdraw the record or discontinue the action without leave of the Court or a Judge, but the Court or a Judge may, before or at or after the hearing or trial, upon such terms as to costs, and as to any other action, and otherwise as may be just, order the action to be discontinued, or any part of the alleged cause of complaint to be struck out. The Court or a Judge may, in like manner and with the like discretion as to terms, upon the application of a defendant, order the whole or any part of his alleged grounds of defence or counter-claim to be withdrawn or struck out, but it shall not be competent to a defendant to withdraw his defence or any part thereof, without such leave.» Με βάση την εν λόγω Διάταξη πριν την καταχώρηση Υπεράσπισης ή και μετά, αλλά οπωσδήποτε πριν διενεργηθεί οποιοδήποτε διαδικαστικό διάβημα, ο Ενάγοντας μπορεί να διακόψει την αγωγή χωρίς άδεια από το Δικαστήριο. Αν, όμως, η διαδικασία προχωρήσει ή αν ο Εναγόμενος αποκτήσει πλεονέκτημα από τη διαδικασία αποστέρηση του οποίου θα ήταν άδικη, ο Ενάγοντας δεν είναι πλέον απόλυτος dominus litis. Στο σημείο αυτό παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την υπόθεση Παμπορίδης v. Κτηματική Τράπεζα Κύπρου Λτδ

(1995)1 Α.Α.Δ. 670 στις σελίδες 675 - 676 όπου ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Κωνσταντινίδης ανέφερε τα ακόλουθα[3]: «Το ζήτημα καλύπτεται από τη Δ.15 των Θεσμών Περί Πολιτικής Δικονομίας. Οι προεκτάσεις της εξηγήθηκαν στις υποθέσεις Kypreos v. Kypreos

(1984)1 C.L.R. 565 και Eleftheriades v. Cyprus Hotels

(1985)1 C.L.R. 676. Με τη θέσπιση της η ελευθερία που αναγνωριζόταν στον Ενάγοντα για απόσυρση της αγωγής, οποτεδήποτε, διατηρώντας δικαίωμα επαναφοράς της αιτίας της αγωγής που αποτελούσε το αντικείμενο της με νέα αγωγή ή σε μεταγενέστερη διαδικασία, δεν υπάρχει πλέον. Ο Ενάγων μπορεί να αποφασίσει αν θα προωθήσει την αγωγή του ή αν θα την αποσύρει. Αυτό είναι δικό του προνόμιο και είναι ο κανόνας πως στο βαθμό που η απόσυρση της αγωγής διενεργείται για να οδηγηθεί η ορισμένη αντιδικία σε οριστικό τέλος, ούτε ο Εναγόμενος έχει λόγο αλλά ούτε και το Δικαστήριο.Εκείνο που δεν δικαιούται να κάμει είναι να τερματίσει οποτεδήποτε θέλει τη διαδικασία διατηρώντας μονομερώς το δικαίωμα να επανέλθει στα ίδια. Οι περιορισμοί εν προκειμένω είναι σαφείς.Ο Ενάγων δικαιούται να διακόψει (discontinue) με γραπτή ειδοποίηση την αγωγή, δηλαδή να την τερματίσει με δικαίωμα καταχώρησης νέας, οποτεδήποτε πριν την παραλαβή της Υπεράσπισης, ή μετά την παραλαβή της πριν προβεί σε οποιοδήποτε άλλο δικονομικό διάβημα (με επιφύλαξη ως προς οποιανδήποτε ενδιάμεση αίτηση). Από εκεί και πέρα ο Ενάγων παύει να είναι dominus litis. Η διακοπή της αγωγής τελεί πλέον υπό την αίρεση της εξασφάλισης άδειας από το Δικαστήριο.» Όπως έχει αναφερθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου απαιτείται άδεια του Δικαστηρίου ώστε να διασφαλίζεται ότι ο Ενάγοντας δεν επιδιώκει πλεονέκτημα τακτικής (tactical advantage). Η πρακτική σημασία της άδειας είναι ότι εμπεριέχει την αναγνώριση στον Ενάγοντα δικαιώματος καταχώρησης νέας αγωγής. Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Μιχάλη Θεοδώρου v. Ανδρέα Γεωργίου Μάντη,

(2010)1 Α.Α.Δ. 1036, ο μόνος τρόπος να επανέλθει διάδικος και να θέσει προς εκδίκαση τα ίδια επίδικα θέματα μετά από απόσυρση της αγωγής του, προσφέρεται με την τήρηση της διαδικασίας που προνοείται για διακοπή (discontinuance) στην Δ.15 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η διακοπή της δικαστικής διαδικασίας δεν αποτελεί εμπόδιο για την καταχώρηση μιας νέας αγωγής που θα βασίζεται πάνω στην ίδια βάση, εκτός αν υπάρχει προς τούτο ρητή απαγορευτική πρόνοια στο σχετικό διάταγμα διακοπής[4]. Με βάση τα όσα καθορίζονται στη Δ.15, αφού καταχωρηθεί η Υπεράσπιση και αφού ο Ενάγων προβεί σε ένα διαδικαστικό διάβημα το οποίο δηλώνει την πρόθεσή του να συνεχίσει την εκκρεμούσα δικαστική διαδικασία, αυτός δύναται να εγκαταλείψει την αγωγή μόνο κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου. Η απόσυρση της αγωγής και η συνακόλουθη απόρριψη της χωρίς τέτοια άδεια που εξορισμού εμπεριέχει την αναγνώριση στον Ενάγοντα δικαιώματος καταχώρησης νέας αγωγής, δημιουργεί δεδικασμένο[5]. Για τους σκοπούς εξέτασης της υπό κρίση προδικαστικής ένστασης κρίνεται σκόπιμο όπως παρατεθεί αυτούσιο το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερομηνίας 15/1/15 το οποίο έχει ως εξής: «Αίτηση ηιιερ. 26/04/2012 από το Χρηματιστήριο Α£ιών Κύπρου - Αιτητών Της αιτήσεως των κ. κ. Τάσσος Παπαδόττουλος & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόρων για τους αιτητές, παρουσιασθείσης προς ακρόαση επί παρουσία της κας Λουκαρή, της κας Χατζηιωάννου δικηγόρου για τους καθ' ων η αίτηση - χρεώστες και του κ. Ρήγα δικηγόρου για τους πιστωτές και αφού ηκούσθη παν ότι ελέχθη υπό ή εκ μέρους των ως άνω δικηγόρων, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΤΟ ΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΑΤΤΕΙ όπως η αίτηση ημερ. 26.04.2012 απορριφθεί και δη δια του παρόντος: απορρίπτεται ως αποσυρθείσα άνευ βλάβης του δικαιώματος καταχώρησης νέας. ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΤΟ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΔΙΑΤΑΤΤΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΔΙΚΑΖΕΙ έξοδα προς όφελος των καθ' ων η αίτηση και σε βάρος των αιτητών ύψους €2.500.-, πλέον ΦΠΑ, πλέον €102.- έξοδα σύνταξης του παρόντος διατάγματος. Καμία διαταγή για έξοδα αναφορικά για Τους πιστωτές. Προηγούμενες διαταγές για έξοδα ακυρώνονται». Εκείνο το οποίο προκύπτει από το πιο πάνω πρακτικό του Δικαστηρίου είναι το ότι η Αίτηση 354/12 απερρίφθη ως αποσυρθείσα, άνευ βλάβης του δικαιώματος καταχώρησης νέας με αποτέλεσμα το ίδιο το Δικαστήριο να μην έχει συμπεριλάβει στο σχετικό διάταγμα απόσυρσης - ή καλύτερα διακοπής της Αίτησης εφόσον με τον όρο "διακοπή" περιγράφεται το τέλος του συνόλου της συγκεκριμένης Αίτησης που εκκρεμούσε και όχι μόνο μέρους αυτής - οποιαδήποτε απαγορευτική πρόνοια στη δυνατότητα του Αιτητή να επανέλθει με την καταχώρηση νέας δικαστικής διαδικασίας για τα ίδια επίδικα θέματα. Αντίθετα η συμπερίληψη της φράσης «άνευ βλάβης του δικαιώματος καταχώρησης νέας» στο διάταγμα διακοπής της Αίτησης 354/12 υποδηλεί, χωρίς αμφιβολία, ότι διαφυλάττετο το δικαίωμα του Αιτητή στην πιο πάνω αναφερόμενη Αίτηση και Αιτητή στην παρούσα Αίτηση να επανέλθει στο μέλλον με την καταχώρηση νέας δικαστικής διαδικασίας για τα ίδια επίδικα θέματα που εγείρονταν στην Αίτηση 354/12. Επαναλαμβάνω. Η διακοπή μια δικαστικής διαδικασίας δεν αποτελεί εμπόδιο για την καταχώρηση μιας νέας διαδικασίας που βασίζεται πάνω στην ίδια βάση, εκτός αν υπάρχει προς τούτο ρητή απαγορευτική πρόνοια στο σχετικό διάταγμα διακοπής που, στην προκείμενη περίπτωση, με βάση το περιεχόμενο του πρακτικού του Δικαστηρίου (Τεκμήριο 4 στην Ένσταση), δεν υφίσταται. Με άλλα λόγια η αναγνώριση του δικαιώματος καταχώρησης νέας Αίτησης στον Αιτητή οδηγεί στο λογικό συμπέρασμα ότι το Δικαστήριο άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της απόσυρσης αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ρητά στον Αιτητή το δικαίωμα καταχώρησης νέας Αίτησης. Συνεπώς με τα όσα παρατίθενται στο πρακτικό της απόσυρσης εύλογα συνάγεται πως η Αίτηση την προηγούμενη φορά αποσύρθηκε άνευ βλάβης δικαιωμάτων κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου και κρίνεται, ως εκ τούτου, ότι δεν έχει δημιουργηθεί δεδικασμένο. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κατά ακολουθία όλων των πιο πάνω η προδικαστική ένσταση απορρίπτεται. Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών στην κυρίως αίτηση και εναντίον της Καθ΄ ης η Αίτηση ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και τα οποία να καταβληθούν στο τέλος. (Υπ.)................... Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Λ.Δ. [1] Δέστε Αντριανή Χαραλάμπους ν. Μαρίας Χαραλάμπους

(2008)1 Α.Α.Δ. 1298 [2] Δέστε Χριστοφής Α. Χριστοφή (Παπέττας) v 1. Σ & Μ. Φλοκκάς Λτδ,

(2001)1 Α.Α.Δ. 1703. [3] Δέστε, επίσης, Πατσαλίδης v. Δίσπυρου

(2006)1 ΑΑΔ 17. [4] Δέστε Tsirou v. Shitta

(1974)6 J.S.C. 753, και Κοτσώνια v. Αντωνίου

(2002)1 Α.Α.Δ. 975 [5] Δέστε Παμπορίδης v. Κτηματικής Τράπεζας Λτδ

(1995)1 Α.Α.Δ. 670 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο