Αναφορικά με την αίτηση των Γιώργου Παπαδοπούλου κ.α. ν. Αναφορικά με την Ελένη Θεόκλητου Παπαμάρκου, Αίτηση αρ.: 47/14, 18/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2016:A21 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Θ. Θωμά, Α.Ε.Δ. Αίτηση αρ.: 47/14 Μεταξύ: Αναφορικά με τον περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμο, Ν.23(Ι)/96 και Αναφορικά με την Ελένη Θεόκλητου Παπαμάρκου, εκ Λεμεσού και Αναφορικά με την αίτηση των Γιώργου Παπαδοπούλου και Ευαγγελίας Ευαγγέλου, εκ Λεμεσού Αιτητών -------------------------------------------------- 18/1/2016 Για τους Αιτητές: κ. Μ. Κονής για ΠΑΝΙΚΟΣ Α. ΛΕΩΝΙΔΟΥ & ΣΙΑ Η Καθ' ης η Αίτηση παρουσιάζεται προσωπικά, χωρίς να εκπροσωπείται από δικηγόρο. (Κατά την απαγγελία της απόφασης ήταν απούσα.) Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι Αιτητές, με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτηση τους, αξιώνουν τις ακόλουθες θεραπείες: «
- Απόφαση και/ή διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να κηρύσσεται η Ελένη Θεόκλητου Παπαμάρκου (ΑΔΤ: 558428) ως ανίκανο πρόσωπο να διαχειρίζεται την περιουσία της και τις υποθέσεις της και με το οποίο να απαγορεύεται η διενέργεια οιωνδήποτε πράξεων ή παραλείψεων από την ίδια οι οποίες να επιφέρουν έννομα αποτελέσματα.
- Απόφαση και/ή διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διορίζονται οι αιτητές (Γιώργος Παπαδόπουλος, ΑΔΤ: 457574 και Ευαγγελία Ευαγγέλου, ΑΔΤ: 442404) ως διαχειριστές της περιουσίας της ως άνω αναφερθείσας Ελένης Θεόκλητου Παπαμάρκου οι οποίοι να έχουν δικαίωμα να διενεργούν όλες τις πράξεις διαχείρισης της περιουσίας του ως άνω προσώπου από κοινού.» Η αίτηση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της εκ των Αιτητών, Ευαγγελίας Ευαγγέλου, αδελφής της Καθ' ης η Αίτηση. Όπως αναφέρει στην ένορκη δήλωση της, η Καθ' ης η Αίτηση, η οποία γεννήθηκε στις 14/4/1955, είναι άτομο με χρονίζουσα ψυχοσική διαταραχή, με πολλαπλές νοσηλείες στη ψυχιατρική κλινική του γενικού νοσοκομείου Λεμεσού και στο νοσοκομείο Αθαλάσσας. Τα τελευταία χρόνια δεν λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και δεν παρακολουθείτο από ψυχίατρο. Σταδιακά εμφάνισε επιδείνωση της κατάστασης της, με έκπτωση της λειτουργικότητας και της αντίληψης της για αυτοφροντίδα. Η περιουσία της αποτελείται, τόσο από επιδόματα που λαμβάνει από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, που ανέρχονται στο ποσό των €1.000 μηνιαίως περίπου, όσο και από ακίνητα που βρίσκονται σε διάφορες περιοχές της Επαρχίας Λεμεσού. Λόγω της χρονιότητας της κατάστασης της και της έλλειψης εναισθησίας της νόσου, δεν είναι σε θέση να φροντίζει τον εαυτό της και να διαχειρίζεται την περιουσία της. Η Καθ' ης η Αίτηση δεν έχει παιδιά και με τον έτερο εκ των Αιτητών, αδελφό της, είναι οι πλησιέστεροι συγγενείς της Καθ' ης η Αίτηση. Η Καθ' ης η Αίτηση, η οποία παρουσιαζόταν ανελλιπώς σε κάθε δικάσιμο που όριζε το Δικαστήριο, συνοδευόμενη πάντοτε από το συμβίο της, δήλωσε ότι είχε ένσταση στην αίτηση. Παρά το ότι το Δικαστήριο ενέκρινε επανειλημμένα αιτήματα της, με σκοπό να διορίσει δικηγόρο, εντούτοις τελικά επέλεξε να μην εκπροσωπηθεί από δικηγόρο. Ως εκ τούτου, δεν καταχώρισε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης, σύμφωνα με τον Τύπο που προνοείται στους Διαδικαστικούς Κανονισμούς. Παρουσίασε απλά κάποιες χειρόγραφες σημειώσεις, οι οποίες κατατέθηκαν στο φάκελο του Δικαστηρίου. Φυσικά, παρά το ότι δεν καταχώρησε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης, εντούτοις το Δικαστήριο της έδωσε το δικαίωμα να προβάλει τις θέσεις της και να αντεξετάσει τους μάρτυρες, τους οποίους παρουσίασε η πλευρά των Αιτητών. Η εικόνα την οποία σχημάτισε το Δικαστήριο, για την Καθ' ης η Αίτηση, παρακολουθώντας την σε όλες τις δικασίμους, ήταν ότι είχε αντίληψη και μπορούσε να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία, αφού απαντούσε σε οποιεσδήποτε ερωτήσεις του Δικαστηρίου. Γι' αυτό, δεν ζητήθηκε από το Δικαστήριο η διεξαγωγή οποιασδήποτε περαιτέρω έρευνας, όσον αφορά την ικανότητα της να αντιληφθεί τη διαδικασία. Αυτό το οποίο έχω διαπιστώσει και το οποίο θεωρώ ορθό να επισημάνω, είναι το ότι φαινόταν να εξαρτάται και να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το πρόσωπο το οποίο πάντοτε τη συνόδευε. Η μαρτυρία: Η πλευρά των Αιτητών παρουσίασε ως μάρτυρες τις ψυχιάτρους Λουϊζα Βερεσιέ (Μ.Α.1) και Παναγιώτα Καϊμη (Μ.Α.2) και την ενόρκως δηλούσα Ευαγγελία Ευαγγέλου (Μ.Α.3). Η Μ.Α.1 κατέθεσε ότι έχει ειδικότητα στην ψυχιατρική και μεταπτυχιακό δίπλωμα στη δικανική ψυχιατρική. Η Καθ' ης η Αίτηση νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο Αθαλάσσας, όπου εργαζόταν, κατά την περίοδο 18/9/13 μέχρι 13/12/2013 και ήταν υπό την παρακολούθηση και ευθύνη της. Ήταν η δεύτερη φορά που νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο Αθαλάσσας. Σύμφωνα με την ιατρική βεβαίωση, την οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο (Τεκμήριο 1), η Καθ' ης η Αίτηση πάσχει από ανθεκτική σχιζοφρένεια, που είναι η επιστημονική ορολογία της χρόνιας ψυχοσικής διαταραχής. Η ασθένεια της Καθ' ης η Αίτηση δεν είναι ιάσιμη. Λόγω της ως άνω κατάστασης της και της έλλειψης εναισθησίας, η Καθ' ης η Αίτηση δεν αντιλαμβάνεται ότι είναι άρρωστη ή ότι χρήζει θεραπείας. Συγκεκριμένα, δεν έχει κριτική ικανότητα όσον αφορά την πάθηση της. Η άποψη της ήταν ότι η Καθ' ης η Αίτηση δεν μπορεί να διαχειρίζεται η ίδια την περιουσία της. Μετά την απόλυση της από το νοσοκομείο Αθαλάσσας η Καθ' ης η Αίτηση τέθηκε υπό την παρακολούθηση της ψυχιάτρου Παναγιώτας Καϊμη. Η Μ.Α.2 κατέθεσε ότι είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κρήτης και απέκτησε την ειδικότητα της ψυχιάτρου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εργάζεται στα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού από το
- Παρακολουθεί την Καθ' ης η Αίτηση από τα τέλη του
- Υιοθέτησε την ιατρική βεβαίωση που ετοίμασε για την Καθ' ης η Αίτηση (Τεκμήριο 2). Όπως επεξήγησε, η Καθ' ης η Αίτηση πάσχει από ανθεκτική σχιζοφρένεια, η οποία ανήκει στην κατηγορία των ψυχοσικών διαταραχών. Έχει νοσηλευτεί αρκετές φορές στην ψυχιατρική κλινική του Νοσοκομείου Λεμεσού και στο Ψυχιατρείο Αθαλάσσας. Παρουσιάζει σοβαρή έκπτωση στη λειτουργικότητα της, σε όλους τους τομείς της καθημερινής της ζωής. Έχουν επηρεαστεί η κριτική της ικανότητα καθώς και η ικανότητα της για σωστή επεξεργασία των πληροφοριών, δηλαδή οι νοητικές της λειτουργίες. Η κατάσταση της εξακολουθεί να παραμένει η ίδια. Λόγω της ως άνω κατάστασης της είναι απαραίτητος ο διορισμός διαχειριστή της περιουσίας της. Η Μ.Α.3 στη μαρτυρία της υιοθέτησε το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης της, η οποία συνοδεύει την υπό εξέταση αίτηση. Περιέγραψε επίσης τις σχέσεις τους με την Καθ' ης η Αίτηση. Η Καθ' ης η Αίτηση δεν πρόσφερε οποιαδήποτε μαρτυρία. Η θέση την οποία εξέφρασε, προς το Δικαστήριο, είναι ότι δεν έχει καλές σχέσεις με τα αδέλφια της, είναι ικανή να διαχειριστεί την περιουσία της και προτιμά να διορίσει δικηγόρο για να τη διαχειρίζεται. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Παρακολούθησα με την επιβαλλόμενη προσοχή τις τρεις μάρτυρες να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Πρωτίστως, θα πρέπει να εξεταστεί η ιατρική μαρτυρία. Όπως είναι νομολογημένο η ιατρική μαρτυρία θεωρείται μαρτυρία εμπειρογνώμονα, γι' αυτό και η εξέταση της διέπεται από τις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες τα δικαστήρια εξετάζουν τη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (βλ. Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 298). Κατ' αρχή, θα πρέπει να αναφέρω ότι η ειδικότητα των Μ.Α.1 και Μ.Α.2 υπήρξε αδιαμφισβήτητη. Αποδέχομαι ότι και οι δύο μάρτυρες έχουν τα απαιτούμενα ακαδημαϊκά προσόντα που τους προσδίδουν την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα, συγκεκριμένα του ψυχιάτρου. Όσον αφορά τη μαρτυρία τους, έχω να αναφέρω ότι και οι δύο μάρτυρες περιέγραψαν στο Δικαστήριο τα ευρήματα τους με λεπτομέρεια, σαφήνεια και ακρίβεια, παρουσιάζοντας την κατάσταση της ψυχικής υγείας της Καθ' ης η Αίτηση όπως την διαπίστωσαν μέσα από τις εξετάσεις και παρακολουθήσεις της. Επεξήγησαν, επίσης, με κάθε λεπτομέρεια, τα ιατρικά τους ευρήματα, πέραν των ιατρικών ορολογιών, ώστε αυτά να γίνουν πλήρως κατανοητά. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να αναφέρω ότι δεν έχω επισημάνει οποιαδήποτε αντίφαση στα ευρήματα τους. Αποδέχομαι, χωρίς κανένα δισταγμό, όλα τα ευρήματα τους, καθώς επίσης και τη γνώμη τους ότι λόγω της κατάστασης της ψυχικής της υγείας, η Καθ' ης η Αίτηση δεν είναι σε θέση να διαχειρίζεται την περιουσία της. Όσον αφορά τη Μ.Α.3, κρίνεται και αυτή ως ειλικρινής και αξιόπιστη. Αυτό το οποίο έχω διαπιστώσει, παρακολουθώντας την με προσοχή στο εδώλιο του μάρτυρα, ήταν ότι το ενδιαφέρον της για την Καθ' ης η Αίτηση ήταν γνήσιο και ειλικρινές, χωρίς να οφείλεται σε αλλότρια κίνητρα, όπως η αποκόμιση οικονομικού οφέλους από τη διαχείριση της περιουσίας της Καθ' ης η Αίτηση. Με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Η Καθ' ης η Αίτηση πάσχει από ανθεκτική σχιζοφρένεια, που είναι η επιστημονική ορολογία της χρόνιας ψυχοσικής διαταραχής, ασθένεια η οποία δεν είναι θεραπεύσιμη. Λόγω της κατάστασης της υγείας της εμφανίζει σοβαρή έκπτωση στη λειτουργικότητα της, σε όλους τους τομείς της καθημερινής της ζωής. Δεν έχει κριτική ικανότητα, ούτε ικανότητα για σωστή επεξεργασία των πληροφοριών. Λόγω της κατάστασης της δεν είναι σε θέση να διαχειρίζεται η ίδια την περιουσία της. Νομική Πτυχή: Η παρούσα αίτηση βασίζεται στον περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμο (Ν. 23
(1)/96), άρθρα 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 12 και 18, στους περί Διανοητικά Ασθενών Διαδικαστικούς Κανονισμούς 22 και 23, στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.25 Θ.1-5, Δ.48 Θ.1, 2
(1), 2
(2)και 9 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου 23
(1)/96, ο όρος «ανίκανο πρόσωπο» ερμηνεύεται ως ακολούθως: «'ανίκανο πρόσωπο' σημαίνει άτομο το οποίο, λόγω διανοητικής διαταραχής, τοξικομανίας, αλκοολισμού, εγκεφαλικής ή άλλης σωματικής βλάβης, η άλλης πάθησης ή ασθένειας, η οποία καθιστά το άτομο αυτό ανήμπορο να ασκήσει την κρίση και βούλησή του, δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί την περιουσία του ή να διευθύνει τις υποθέσεις του.» Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Αναφορικά με τον Θεμιστοκλή Θεμιστοκλέους
(2005)1 Α.Α.Δ. 417, ο περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμος του 1996 αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου και κατ' επέκταση στην ευημερία του. Η διαδικασία που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση έχει χαρακτήρα ερευνητικό. Το Δικαστήριο κατά την ενάσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως Δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του. Συμφώνως των ευρημάτων στα οποία έχω ήδη καταλήξει, η Καθ' ης η Αίτηση εμφανίζει σοβαρή έκπτωση στη λειτουργικότητα της, σε όλους τους τομείς της καθημερινής της ζωής, η οποία επηρεάζει την κριτική της ικανότητα καθώς και την ικανότητα της για σωστή επεξεργασία των πληροφοριών, κάτι το οποίο την καθιστά ανίκανη για να διαχειριστεί την περιουσία της. Έχοντας κατά νουν αφενός τα ως άνω ευρήματα μου, αφετέρου την ερμηνεία του όρου «ανίκανο πρόσωπο», καταλήγω ότι η Καθ' ης η Αίτηση είναι ανίκανο πρόσωπο εν τη εννοία του άρθρου 2 του Νόμου 23
(1)/96. Επιπρόσθετα, έχοντας κατά νουν τη μαρτυρία της Μ.Α.3, ότι η Καθ' ης η Αίτηση έχει περιουσία, καταλήγω ότι καθίσταται αναγκαίος ο διορισμός διαχειριστή της περιουσίας της, ώστε να προστατευτεί η περιουσία της. Με τον διορισμό διαχειριστών, η διαχείριση της περιουσίας της Καθ' ης η Αίτηση θα τεθεί υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου και θα αποφευχθεί η τυχόν διασπάθιση της από οποιαδήποτε τρίτα πρόσωπα που δυνατόν να ασκούν επιρροή επί της Καθ' ης η Αίτηση. Επιπρόσθετα, έχοντας υπόψη ότι οι Αιτητές, οι οποίοι είναι αδέλφια της Καθ' ης η Αίτηση, είναι οι πλησιέστεροι συγγενείς της, καταλήγω ότι είναι τα πλέον κατάλληλα πρόσωπα όπως διοριστούν ως διαχειριστές της περιουσίας της. Επισημαίνω ότι, σύμφωνα με τη μαρτυρία της Μ.Α.3, η Καθ' ης η Αίτηση δεν έχει γονείς, ούτε παιδιά, ούτε είναι νυμφευμένη. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι δεν αποδέχομαι τη θέση της Καθ' ης η Αίτηση ότι δεν έχει καλές σχέσεις με τα αδέλφια της. Όπως αποκάλυψε η ενώπιον μου μαρτυρία, η ίδια η Καθ' ης η Αίτηση απομακρύνθηκε από τα αδέλφια της, από τον καιρό που γνωρίστηκε με το τρίτο πρόσωπο και ξεκίνησαν να συμβιώνουν. Με βάση όλα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο η Καθ' ης η Αίτηση κηρύσσεται ως ανίκανο πρόσωπο, δυνάμει των προνοιών του άρθρου 2 του Νόμου 23
(1)/96. Διορίζονται, ως διαχειριστές της περιουσίας της, τα αδέλφια της Γιώργος Παπαδοπούλου Δ.Τ. 457574 και Ευαγγελία Ευαγγέλου, Δ.Τ. 442404, από τη Λεμεσό, οι οποίοι θα ενεργούν από κοινού. Οι διαχειριστές να υπογράψουν προσωπική εγγύηση για ποσό €10.000 έκαστος, προς τον σκοπό της πιστής εκτέλεσης των καθηκόντων τους. Επίσης, εντός 30 ημερών από σήμερα να υποβάλουν στο Δικαστήριο λεπτομερή απογραφή της περιουσίας της Καθ' ης η Αίτηση και κάθε έξι μήνες να υποβάλλουν στο Δικαστήριο λογαριασμούς της διαχείρισης τους. Όσον αφορά τα έξοδα της αίτησης, αυτά επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών και θα πληρωθούν από την περιουσία της Καθ' ης η Αίτηση. Τα έξοδα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Θ. Θωμά, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΘΘ/ΑΓ Subject: Civil / Other actions/ Final Αναφορά: Αίτηση για κήρυξη προσώπου ως ανικάνου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο