Δημοκρατία ν. Στυλιανού Παπανικολάου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 7327/15, 4/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2016:1 ΣΤΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: T. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Α. Κονή, Α.Ε.Δ. T. Kατσικίδη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 7327/15 Δημοκρατία ν.
- Στυλιανού Παπανικολάου
- Γιώργου Ζωδιάτη
- Στέλιου Καλλή Κατηγορουμένων -------------------- Ημερομηνία: 4.1.2016 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία: κ. Α. Αριστείδης Για τον κατηγορούμενο 1: κ. Χρ. Δημητρίου με κ. Φ. Φανή Κατηγορούμενος 1 παρών Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος 1 παραδέχθηκε τη διάπραξη δύο αδικημάτων που βασίζονται στον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμο 29/77, ως έχει τροποποιηθεί. Παραδέχθηκε ότι κατείχε και κατείχε με σκοπό την προμήθεια κοκαΐνη συνολικού βάρους 95 κιλών και 699,2 γραμμαρίων, κατηγορίες 2 και 1 αντίστοιχα. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από την Κατηγορούσα Αρχή και βρίσκουν σύμφωνη και την Υπεράσπιση. Τα συνοψίζουμε: Την 27.03.15 ο κατηγορούμενος 1 μετέβη από τη Λάρνακα στη Λεμεσό οδηγώντας αυτοκίνητο τύπου «van», το οποίο είχε ενοικιάσει την προηγούμενη μέρα. Περί ώρα 12:20 στάθμευσε σε ανοικτό χώρο, δίπλα από το χώρο στάθμευσης του εστιατορίου BENNIGANS. Ακολούθως εγκατέλειψε το αυτοκίνητο και απομακρύνθηκε από το χώρο. Κάποιο άλλο πρόσωπο παρέλαβε το εν λόγω αυτοκίνητο και οδηγώντας, το μετέφερε στην περιοχή «Εναέριος» στη Λεμεσό, όπου το εγκατέλειψε σε χώρο στάθμευσης. Στο μεσοδιάστημα τοποθετήθηκαν εντός του οχήματος δύο ταξιδιωτικές βαλίτσες οι οποίες περιείχαν 95 κιλά και 699,2 γραμμάρια κοκαΐνη με ποσοστό καθαρότητας 20,47%. Η κοκαΐνη ήταν χωρισμένη σε 67 κυλινδρικές συσκευασίες. Ο κατηγορούμενος 1 μετέβη αργότερα στον προαναφερθέντα χώρο στάθμευσης και εισήλθε στη θέση του οδηγού του πιο πάνω αυτοκινήτου. Στη συνέχεια οδηγώντας το εν λόγω αυτοκίνητο κινήθηκε προς τον αυτοκινητόδρομο Λεμεσού-Λευκωσίας. Εν τω μεταξύ η Υ.ΚΑ.Ν., στην οποία δόθηκε πληροφορία για επικείμενη διακίνηση ναρκωτικών στην περιοχή του «Εναερίου» στη Λεμεσό, είχε θέσει προηγουμένως υπό διακριτική παρακολούθηση την ευρύτερη περιοχή. Μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. που συμμετείχαν στην ως άνω επιχείρηση, εντόπισαν τον κατηγορούμενο 1 κατά την επιβίβασή του στο όχημα. Οι κινήσεις του κατηγορούμενου 1 θεωρήθηκαν ύποπτες και συνακόλουθα ενημερώθηκαν σχετικά οι υπεύθυνοι της ομάδας παρακολούθησης. Αμέσως δόθηκαν οδηγίες όπως κάποια από τα μέλη της ομάδας ακολουθήσουν το εν λόγω όχημα. Τη 16:05 μέλη της ομάδας παρακολούθησης ανέκοψαν την πορεία του οχήματος στην οδό Δημοκρατίας, παρά την έξοδο Μουτταγιάκας. Ακολούθως ο Αστ. 3494, Ανδρέας Ανδρέου, πλησίασε τον κατηγορούμενο 1, του ανέφερε ότι θα έλεγχε τόσο τον ίδιο όσο και το όχημα γιατί υπήρχε η υποψία ότι μετέφερε ναρκωτικά. Ο κατηγορούμενος 1 απάντησε «κάμε τη δουλειά σου». Κατά την έρευνα που διενεργήθηκε στην παρουσία του κατηγορούμενου 1, εντοπίστηκαν στο χώρο εμπορευμάτων του οχήματος τύπου van οι πιο πάνω αναφερόμενες ταξιδιωτικές βαλίτσες, που περιείχαν την επίδικη ποσότητα κοκαΐνης. Ο κατηγορούμενος 1 συνελήφθηκε και μεταφέρθηκε στα γραφεία της Υ.ΚΑ.Ν. Λεμεσού. Την ίδια ημέρα ο κατηγορούμενος 1 έδωσε γραπτή κατάθεση στην Αστυνομία. Ο κατηγορούμενος 1 στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι δεν γνώριζε το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών ουσιών που μετέφερε. Το πληροφορήθηκε μετά την ανακοπή του από την Αστυνομία. Η Κατηγορούσα Αρχή συμφώνησε με την πιο πάνω αναφορά. Ο κατηγορούμενος 1 είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής επικαλέσθηκε τις οικογενειακές και προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου 1, το λευκό ποινικό του μητρώο, τα κίνητρα που τον οδήγησαν στη διάπραξη των αδικημάτων και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τα διέπραξε. Ζήτησε επίσης να ληφθεί υπόψη η παραδοχή του, η συνεργασία του με τις ανακριτικές αρχές για την εξιχνίαση των αδικημάτων, οι επιπτώσεις που έχει η συνεργασία αυτή στον ίδιο και στην οικογένεια του όπως επίσης και το γεγονός ότι έχει τεθεί σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων, γεγονός που του στερεί τη δυνατότητα συναναστροφής με άλλα άτομα. Eπεσήμανε δε ότι η παραδοχή του έγινε παρά το γεγονός ότι δεν συνδέθηκε με οποιοδήποτε τρόπο με τις βαλίτσες εντός των οποίων ανευρέθηκαν τα ναρκωτικά, αλλά ούτε και με τις συσκευασίες τούτων. Τόνισε επίσης ότι τα ναρκωτικά δεν έχουν διοχετευθεί στην αγορά, γεγονός το οποίο θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 1 είναι πολύ σοβαρές και οι ποινές που προβλέπονται πολυετείς. Επισημαίνουμε ότι για το αδίκημα της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου τάξεως Α, όπως είναι η κοκαΐνη, με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, προβλέπεται φυλάκιση διά βίου. Τα τελευταία χρόνια διακινούνται στη χώρα μας μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών με αποτέλεσμα ο αριθμός των θυμάτων να αυξάνεται ανεξέλεγκτα. Τα ναρκωτικά αποτελούν επικίνδυνη πληγή στο σώμα ολόκληρης της κοινωνίας[1] και η ανάγκη προστασίας της από τον κίνδυνο αυτό καθιστούν απαραίτητη την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Σήμερα τα ναρκωτικά είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η νεολαία στην Κύπρο και σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι υπερβολικό, κυρίως όταν υπολογίσει κανείς τα εγκλήματα και τη βία, όπως επίσης τη διάβρωση των ηθικών αξιών που προκαλούν. Μεγάλος αριθμός σοβαρών εγκλημάτων διαπράττονται από άτομα που είναι υπό την επήρεια ψυχοτρόπων ουσιών ενώ συχνά οι χρήστες εμπλέκονται σε αδικήματα όπως είναι οι διαρρήξεις, οι κλοπές ακόμη και η πορνεία για να εξασφαλίσουν τη δόση τους και να ικανοποιήσουν τον εθισμό τους. Τα οικονομικά οφέλη για αυτούς που εμπλέκονται με το εμπόριο των παράνομων αυτών ουσιών είναι τεράστια. Παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για την πρόληψη και την καταστολή του παγκόσμιου αυτού φαινομένου, φαίνεται το πρόβλημα να έχει διογκωθεί και να έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Ο ρόλος των Δικαστηρίων στην καταπολέμηση και πάταξη της σύγχρονης αυτής μάστιγας είναι ουσιαστικός. Το Ανώτατο Δικαστήριο επανειλημμένα τόνισε την ανάγκη αυστηρής αντιμετώπισης των αδικημάτων αυτών από τα δικαστήρια και την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Η αποτροπή έχει δύο παραμέτρους, την αποτροπή του ιδίου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος στο μέλλον και την αποτροπή τρίτων από τη διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων. Στη δεύτερη περίπτωση η αποτροπή έχει δύο συνισταμένες. Πρώτο, την αποτροπή που είναι συνυφασμένη με τη σοβαρότητα του εγκλήματος και δεύτερο την αποτροπή ως μέσου για την καταστολή εγκλημάτων που βρίσκονται σε έξαρση[2]. Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των ποινών, ο οποίος πρέπει να αντανακλάται από το ύψος τους, αποτελεί το κύριο γνώρισμά τους[3]. Πέραν των πιο πάνω, λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη τη μεγάλη συχνότητα με την οποία διαπράττονται αυτού του είδους τα αδικήματα. Για το θέμα αυτό λαμβάνουμε δικαστική γνώση έχοντας υπόψη το μεγάλο αριθμό υποθέσεων τέτοιας φύσεως, που παρουσιάζονται για εκδίκαση ενώπιον μας. Η πρόθεση αποκόμισης κέρδους αυτοκαθορίζει και τη σοβαρότητα της υπόθεσης. Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται τα ναρκωτικά, ως και ο ρόλος του δράστη, είναι παράγοντες βαρύνουσας σημασίας κατά τον καθορισμό της ποινής[4]. Η επιβολή ιδιαίτερα σοβαρών ποινών ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η ποσότητα είναι μεγάλη και η κατοχή συνοδεύεται με πρόθεση εμπορίας των ναρκωτικών[5]. Στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος 1, κατείχε τεράστια ποσότητα, ήτοι 95 κιλά και 699,2 γραμμάρια κοκαΐνης, με ποσοστό καθαρότητας 20,47%. Η κοκαΐνη συγκαταλέγεται στα σκληρά ναρκωτικά και ο νομοθέτης την κατάταξε στην τάξη Α. Από την μελέτη δε της σχετικής επί του θέματος νομολογίας, επισημαίνουμε ότι η ποσότητα κοκαΐνης που διακινήθηκε και αφορά τα αδικήματα της παρούσας, είναι η μεγαλύτερη του συγκεκριμένου είδους ναρκωτικού για την οποία τα Κυπριακά Δικαστήρια έχουν κληθεί να επιβάλουν ποινή. Σε σχέση με το ρόλο του κατηγορουμένου 1, παρατηρούμε ότι αυτός δεν ήταν, με βάση τα γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον μας, ο ιθύνων νους της όλης επιχείρησης και δεν γνώριζε την ακριβή ποσότητα και είδος των ναρκωτικών ουσιών. Επισημαίνουμε όμως ότι ο ρόλος του δεν περιοριζόταν στη μεταφορά του παράνομου εμπορεύματος, ως ήταν η εισήγηση του συνηγόρου υπεράσπισης. Από τα γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από την Κατηγορούσα Αρχή και με τα οποία συμφώνησε και η Υπεράσπιση, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος 1 έλαβε μέρος και στη διοργάνωση της διακίνησης των ναρκωτικών. Υπενθυμίζουμε ότι αυτός ήταν που είχε ενοικιάσει το όχημα τύπου van, με το οποίο θα μεταφέροντο τα ναρκωτικά στον τελικό τους προορισμό και αυτός ήταν που οδήγησε το συγκεκριμένο όχημα από τη Λάρνακα στη Λεμεσό, αλλά και εν συνεχεία θα οδηγούσε τούτο από Λεμεσό προς Λάρνακα όπου θα παρέδιδε τις βαλίτσες με το περιεχόμενο τους στο πρόσωπο και στο μέρος που θα του υποδεικνυόταν. Ο ρόλος του δεν ήταν ο πλέον σημαντικός, αλλά σίγουρα δεν ήταν αμελητέος. Ούτε και μπορεί, ενόψει των πιο πάνω, να γίνει αποδεκτή η θέση του συνηγόρου του πώς ξαφνικά αποφάσισε να αναμιχθεί στην διάπραξη των αδικημάτων. Ήταν και απετέλεσε έναν από τους αναγκαίους κρίκους στην αλυσίδα διακίνησης των ναρκωτικών. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης επικαλέσθηκε μεταξύ άλλων την άγνοια του κατηγορουμένου 1 σε σχέση με την ποσότητα και το είδος των ναρκωτικών ουσιών και εισηγήθηκε ότι αυτός έχει «θυματοποιηθεί». Αναγνωρίζουμε ότι η άγνοια ενός κατηγορουμένου αναφορικά με το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών, μπορεί να αποτελέσει μετριαστικό παράγοντα[6], κατά πόσο όμως θα δοθεί ή όχι βαρύτητα στο συγκεκριμένο παράγοντα και ο βαθμός βαρύτητας που θα του αποδοθεί στο τέλος, κρίνεται με βάση όλα τα περιστατικά της υπόθεσης. Παρόμοιο θέμα απασχόλησε το Αγγλικό Εφετείο στην υπόθεση Edward Bilinski[7]. Σε εκείνη την υπόθεση ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ενοχή στο αδίκημα της εισαγωγής τριών κιλών ηρωίνης. Κατά την αγόρευση του για μετριασμό της ποινής του επικαλέσθηκε μεταξύ άλλων, ότι ο ίδιος επίστευε ότι εκείνο που εισήξε ήταν κάνναβη και όχι ηρωίνη. Ο πρωτόδικος δικαστής θεώρησε ότι το πιο πάνω γεγονός δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας και τόνισε ότι ήταν άσχετο (irrelevant) για σκοπούς επιμέτρησης της ποινής. Η πιο πάνω κατάληξη ανατράπηκε κατ΄ έφεση. Το Εφετείο θεώρησε ότι η αντίληψη του κατηγορουμένου σε σχέση με το είδος των ναρκωτικών ήταν παράγοντας που θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη και παρατήρησε ότι θα έπρεπε να συνεκτιμηθεί με τα υπόλοιπα γεγονότα της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένου και του βαθμού επιμέλειας που επέδειξε ο δράστης. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα αυτούσιο: «We are of the view that the defendant's belief in these circumstances is relevant to punishment and that the man who believes he is importing cannabis is indeed less culpable than he who knows it to be heroin. It should be said that Steyn J. was apparently not referred to any authority on the point. To what extent the punishment should be mitigated by this factor will obviously depend upon all the circumstances, amongst them being the degree of care exercised by the defendant». Το Εφετείο αφού έλαβε υπόψη την παραδοχή του κατηγορουμένου, τη συνεργασία του με την αστυνομία ως επίσης την αντίληψη του σε σχέση με το είδος των ναρκωτικών, μείωσε την ποινή του κατά ένα τρίτο, ήτοι από δώδεκα έτη φυλάκισης σε οκτώ. Στην υπό κρίση υπόθεση ο κατηγορούμενος 1 κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων δεν ήταν άτομο νεαρής ηλικίας, ούτε άτομο χαμηλής νοημοσύνης ή υποβολιμαίος. Αντιθέτως ήταν άτομο ώριμο και μορφωμένο. Είναι απόφοιτος της Σχολής Υπαξιωματικών Τρικάλων και υπηρετούσε στην Εθνική Φρουρά από το
- Είχε πλήρη επίγνωση των πράξεων του και αυτός ήταν που επέλεξε να αναμιχθεί ενεργά στην παράνομη αυτή επιχείρηση. Δεν είχε διαμορφώσει λανθασμένη αντίληψη αναφορικά με το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών όπως ο κατηγορούμενος στην υπόθεση Bilinski (ανωτέρω), αλλά δεν ενδιαφέρθηκε καν να πληροφορηθεί τις λεπτομέρειες που αφορούσαν το παράνομο φορτίο, ήτοι την ποσότητα και το είδος των ουσιών. Εγνώριζε όμως ότι επρόκειτο για ναρκωτικές ουσίες κάτι που εύλογα εξυπακούει πώς αυτές θα μπορούσε να ήταν και σκληρά ναρκωτικά, όπως είναι η κοκαΐνη. Εγνώριζε επίσης ότι είχε καταστρωθεί ένα πολύ καλά μελετημένο σχέδιο διακίνησης τους και ότι για τη μεταφορά τους θα χρησιμοποιείτο όχημα τύπου van, ήτοι κλειστό φορτηγό όχημα. Ακόμη, κανένα στοιχείο έχει τεθεί ενώπιον μας το οποίο να δείχνει η να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι παραπλανήθηκε σε σχέση με τη φύση της παράνομης επιχείρησης ή ότι συμμετείχε στην παρανομία μετά από απειλές ή εκβιασμούς. Εκείνο που τέθηκε ενώπιον μας είναι ότι ο λόγος που συμμετείχε ήταν οικονομικός. Συμφώνησε έναντι του ποσού των €1.000 να συμμετάσχει στη διακίνηση ναρκωτικών αναλαμβάνοντας και τις όποιες συνέπειες από τη παράνομη συμπεριφορά του. Αν πρέπει λοιπόν κάποιον να μέμφεται ο κατηγορούμενος 1, είναι τον ίδιο του τον εαυτό που αποφάσισε να συμμετάσχει στην διάπραξη των σοβαρότατων υπό κρίση αδικημάτων κάτω από τις περιγραφείσες συνθήκες. Εν όψει των προλεχθέντων, κρίνουμε ότι ναι μέν θα δοθεί βαρύτητα στο γεγονός ότι ο κατηγορούμενος 1 δεν γνώριζε την ακριβή ποσότητα και το είδος των ναρκωτικών, όμως αυτή δεν μπορεί από μόνη της να είναι βαρύνουσας σημασίας. Για σκοπούς μετριασμού της ποινής λαμβάνουμε επίσης υπόψη ότι ο κατηγορούμενος 1 ομολόγησε αμέσως, την ημέρα της σύλληψής του, τη διάπραξη των αδικημάτων και έδωσε γραπτή κατάθεση στην Αστυνομία, στην οποία αποκάλυψε διάφορα σημαντικά στοιχεία για την υπόθεση. Ο κατηγορούμενος 1 έχει επίσης εκδηλώσει την πρόθεση του να καταθέσει στο Δικαστήριο, ως μάρτυρας κατηγορίας στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. Αναγνωρίζουμε τη σημασία της συνεργασίας του η οποία αποτελεί ελαφρυντικό παράγοντα με βάση όχι μόνο τη νομολογία αλλά και με ρητές νομοθετικές πρόνοιες[8]. Ο Νόμος 29/77, διά του άρθρου 30
(4)(β)(ν) τον κατονομάζει ως ένα από τους παράγοντες που καθιστούν το αδίκημα «λιγότερο σοβαρό». Το Εφετείο στην υπόθεση Κυριάκος Κυριάκου ν Δημοκρατίας[9] αφού έλαβε υπόψη ότι το Κακουργιοδικείο δεν προσέδωσε καμία σημασία στη συνεργασία του Εφεσείοντα με τις ανακριτικές αρχές, μείωσε την ποινή που του είχε επιβληθεί στην κατηγορία της κατοχής 500 γρ. κάνναβης με σκοπό την προμήθεια, από έξι σε πέντε έτη φυλάκισης[10]. Η συνεργασία κάποιου κατηγορουμένου με την Αστυνομία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν αυτός δίδει σημαντικές πληροφορίες έγκαιρα και βοηθά στην εξιχνίαση οργανωμένου εγκλήματος, όπως είναι και η παρούσα περίπτωση που αφορά διακίνηση και εμπορία τεράστιας ποσότητας κοκαΐνης[11]. Στην πρόσφατη απόφαση Αναστάσιος Φραγκίσκου ν Δημοκρατίας[12] διαβάζουμε σχετικά τα πιο κάτω: «. Η πλήρης διαλεύκανση εγκληματικών δραστηριοτήτων οι οποίες περιστρέφονται γύρω από την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και ιδίως η προσαγωγή ενώπιον της δικαιοσύνης των προσώπων που διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην εγκληματική αυτή συμπεριφορά, είναι έργο δύσκολο και πολύπλοκο. Στις πλείστες των περιπτώσεων είναι αναγκαία η αναζήτηση μαρτυρίας από πρόσωπα που εμπλέκονται στις έκνομες αυτές δραστηριότητες. Πρόσωπα που συνήθως είναι απρόθυμα να συνδράμουν στις προσπάθειες των διωκτικών αρχών. Ο φόβος τόσο για τη δική τους ασφάλεια όσο και γι΄ αυτή του στενού οικογενειακού και φιλικού τους περιβάλλοντος λειτουργεί αποτρεπτικά. Ο κίνδυνος που αναλαμβάνουν ως αποτέλεσμα της απόφασής τους να συνεργαστούν με την Αστυνομία, σε συνάρτηση με το βαθμό συνεργασίας και την έκταση και τη φύση των πληροφοριών που παρέχουν, θα πρέπει να συνεκτιμούνται από τα Δικαστήρια κατά το στάδιο της επιβολής ποινής στα πρόσωπα αυτά. Όσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος και όσο πολυτιμότερη είναι η συνδρομή τόσο περισσότερο θα πρέπει αυτό ν΄ αντανακλάται στο ύψος της ποινής που επιβάλλεται.» Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, κρίνουμε ότι η συνεργασία του κατηγορουμένου 1 με την Αστυνομία αποτελεί σημαντικό μετριαστικό παράγοντα και αποδίδουμε σε αυτή μεγάλη βαρύτητα. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη ότι με την ενέργεια του αυτή ελλοχεύουν κίνδυνοι τόσο για την ασφάλεια του ιδίου όσο και της οικογένειας του. Κίνδυνοι που έχουν ήδη διαφανεί από τις απειλές που ήδη δέχτηκαν τόσο ό ίδιος όσο και μέλη της οικογένειας του. Μετριαστικό παράγοντα αποτελεί και η παραδοχή του ενώπιον του δικαστηρίου. Ο κατηγορούμενος 1 παραδέχθηκε αμέσως την κατηγορία της κατοχής, κατηγορία 2, ενώ σε κατοπινό στάδιο πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας παραδέχθηκε και την κατηγορία 1 που αφορά κατοχή με σκοπό την προμήθεια. Θα πρέπει όμως ταυτόχρονα να σημειώσουμε ότι ο συσχετισμός του κατηγορούμενου 1 με τα υπό κρίση αδικήματα δεν θα ήταν έργο ιδιαίτερα δύσκολο για τις ανακριτικές αρχές, καθότι οι ναρκωτικές ουσίες εντοπίστηκαν στην κατοχή του, ήτοι στο όχημα που οδηγούσε και το οποίο ο ίδιος είχε ενοικιάσει την προηγούμενη μέρα. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Raymond Elias Ghafari v Aστυνομίας[13], επί του συγκεκριμένου ζητήματος λέχθηκαν τα εξής: «Η νομολογία έχει βέβαια αναγνωρίσει ότι η παραδοχή ενοχής και η μεταμέλεια αποτελούν ελαφρυντικούς παράγοντες. Ωστόσο ο κανόνας αυτός δεν είναι απόλυτος. Πρέπει να εξετάζεται υπό το φως των περιστάσεων της συγκεκριμένης υπόθεσης. Αν π.χ. ένας συλληφθεί «επ' αυτοφώρω» - όπως είναι εδώ η περίπτωση - η παραδοχή δεν οδηγεί σε μείωση της ποινής του, όπως θα οδηγούσε στην περίπτωση κατηγορούμενου του οποίου η απόδειξη της ενοχής είναι δύσκολη ή προβληματική (Ieronymides v. Republic
(1982)2 C.L.R. 258, 273). Όπου δε υπάρχει συντριπτική μαρτυρία για την ενοχή του κατηγορουμένου το Δικαστήριο μπορεί ακόμη να μη λάβει υπόψη την παραδοχή και να επιβάλει την ποινή η οποία αντανακλά πλήρως τη σοβαρότητα του αδικήματος (R. v. Hastings
(1996)1 Cr. App. R. (S) 167 C.A. και R. v. Landy 16 Cr. App. R. (S) 908 C.A.)». Έχοντας τούτο υπόψη, αναγνωρίζουμε πάντως ότι η παραδοχή ενοχής πρέπει να ανταμείβεται με έκπτωση στη ποινή καθότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης και είναι απτό στοιχείο της ειλικρινούς μεταμέλειας του. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Χαρτούπαλλος ν Δημοκρατίας[14]. Ο ευπαίδευτος συνήγορος επικαλέσθηκε, μεταξύ άλλων, και το γεγονός ότι τα ναρκωτικά δεν διοχετεύθηκαν στην αγορά. Αυτό δεν αποτελεί, κατά την άποψη μας, μετριαστικό παράγοντα καθότι ο λόγος που δεν διοχετεύθηκαν στην αγορά δεν οφειλόταν στον κατηγορούμενο 1, αλλά στην Αστυνομία. Υπενθυμίζουμε ότι η Αστυνομία μετά από πληροφορία που έλαβε ανέκοψε το όχημα που οδηγούσε ο κατηγορούμενος 1 εντός του οποίου εντόπισε τα ναρκωτικά. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του κατηγορούμενου όπως μας τις περιέγραψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του και ως αναγράφονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Ο κατηγορούμενος 1 είναι σήμερα 34 ετών και κατάγεται από τη Λάρνακα. Προέρχεται από συγκροτημένη πολυμελή οικογένεια, μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Ο πατέρας του απεβίωσε πολύ πρόσφατα ενώ ο κατηγορούμενος 1 τελούσε υπό κράτηση, γεγονός που τον έχει επηρεάσει ψυχολογικά. Η μητέρα του ηλικίας 66 ετών σήμερα, εργαζόταν πριν τη συνταξιοδότησή της ως καθαρίστρια σε τράπεζα. Ο αναφερόμενος είναι ο πέμπτος σε σειρά από τα έξι παιδιά της οικογένειας του. Είναι, ως αναφέραμε και πιο πάνω, απόφοιτος της Σχολής Υπαξιωματικών Τρικάλων και από το 2002 περίπου εργάζεται στην Εθνική Φρουρά. Κατά τη χρονική περίοδο 2008 μέχρι το 2012 φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και απέκτησε πτυχίο Γαλλικής Φιλολογίας. Τα τελευταία τρία χρόνια περίπου έχει επιλεγεί και είναι μέλος επίλεκτης ομάδας ναρκαλιευτών της Εθνικής Φρουράς. Είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης ανέφερε στο Δικαστήριο ότι ο κατηγορούμενος 1 είναι σήμερα αρραβωνιασμένος, αρραβωνιάστηκε πριν ένα περίπου χρόνο. Το γεγονός αυτό ο κατηγορούμενος 1 δεν το είχε αναφέρει στη λειτουργό του Γραφείου Ευημερίας που ετοίμασε την έκθεση καθότι θεώρησε ότι αν αποκάλυπτε το όνομα της κοπέλας θα την έθετε σε κίνδυνο. Μας ζήτησε επίσης να λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος 1 απώλεσε την εργασία του ως επίσης την «κοινωνική κατακραυγή» που έχει υποστεί τόσο ο ίδιος όσο και η οικογένεια του. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από την υπεράσπιση στο γεγονός ότι ο κατηγορούμενος 1 ήταν κατά τον επίδικο χρόνο σε άσχημη οικονομική κατάσταση, είχε χρέη πέραν των €100.000, πρόσφατα αναγκάσθηκε να πωλήσει το διαμέρισμα του και δεν είχε καν την οικονομική ευχέρεια να έχει το δικό του όχημα. Είναι δε κάτω από αυτές τις συνθήκες, σύμφωνα πάντα κατά την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου, που ο κατηγορούμενος 1 αποδέχθηκε να μεταφέρει τα ναρκωτικά έναντι ενός «μικρού ποσού», €1.
- Η οικονομική κατάσταση του κατηγορουμένου 1 είναι οριακής σημασίας στον καθορισμό της ποινής[15]. Η πείρα καταδεικνύει ότι οι έμποροι ναρκωτικών επιλέγουν συνήθως συνεργάτες άτομα που έχουν άμεση οικονομική ανάγκη, όπως η περίπτωση του κατηγορουμένου
- Τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος 1 δεν μπορούν να αφεθούν να εξουδετερώσουν τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της ποινής που σε υποθέσεις ναρκωτικών είναι δεδομένη. Οι προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του παραβάτη δεν είναι, σύμφωνα με τη νομολογία μας, βαρύνουσας σημασίας σε τέτοιας φύσης υποθέσεις, ενόψει των σοβαρότατων συνεπειών που προκύπτουν από την κατοχή και εμπορία των ναρκωτικών. Σχετική είναι η απόφαση Λουκάς Μιχαήλ ν Δημοκρατίας[16]. Από την άλλη όμως, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου που μαζί με την παραδοχή και τη μεταμέλεια του διαδραματίζουν το δικό τους ρόλο στον καθορισμό της ορθής ποινής και δεν πρέπει να παραβλέπονται[17]. Ως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση Reza Salaryand και Αστυνομία[18], «... η εξατομίκευση της ποινής αποτελεί συνθετικό στοιχείο του παρονομαστή της ποινής». Αξιολογώντας το σύνολο των προσωπικών και οικογενειακών του περιστάσεων μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των περιστατικών της υπόθεσης, σε συνάρτηση πάντοτε με το μέγεθος της εγκληματικής του ενέργειας[19], κρίνουμε ότι δεν μπορεί να αποδοθεί σε αυτές μεγάλη βαρύτητα. Η βαρύτητα που θα τους αποδοθεί είναι περιθωριακή. Τα αδικήματα που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι ως προαναφέραμε πολύ σοβαρά επισημαίνουμε δε, το τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί στη χώρα μας, «... τη σωρευτική και αλυσιδωτή αύξηση του εγκλήματος, ως παράγωγο της χρήσης ναρκωτικών[20]». Τέλος, ο ευπαίδευτος συνήγορος υπεράσπισης μας ζήτησε να λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος θα εκτίσει οποιαδήποτε τυχόν ποινή του επιβληθεί, στερητική της ελευθερίας του, απομονωμένος, καθότι αυτός βρίσκεται σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων. Αναγνωρίζουμε ότι η έκτιση της ποινής φυλάκισης, εκτός των φυλακών, σε χώρο κατάλληλο για την προστασία του κατηγορουμένου 1, πιθανόν να παρουσιάζει κάποιο μειονέκτημα όσον αφορά «την κοινωνικοποίηση» του κρατούμενου, παράλληλα όμως αναγνωρίζουμε ότι η συναναστροφή, στις Κεντρικές Φυλακές, με άλλα πρόσωπα δυνατόν να ενέχει άλλα μειονεκτήματα εξίσου σημαντικά. Καταλήγουμε ότι η πιο πάνω εισήγηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για σκοπούς μετριασμού της ποινής. Η επιμέτρηση της ποινής είναι διαδικασία εξισορρόπησης όλων των πιο πάνω παραγόντων. Οι προηγούμενες αποφάσεις είναι καθοδηγητικές αλλά όχι καθοριστικής σημασίας. Η κάθε υπόθεση θα πρέπει να κρίνεται με βάση τα δικά της γεγονότα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Στην απόφαση Μιχαήλ ν Δημοκρατίας[21] το Ανώτατο Δικαστήριο διά του Νικήτα Δ., σημείωσε σχετικά τα πιο κάτω: «Οι προηγούμενες υποθέσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση. Ο λόγος γιαυτό είναι ότι, παρόλο που μπορεί να παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά εντούτοις, συχνά, δεν υπάρχει η ταυτοσημία στο βαθμό που θα ήταν σωστό να προοϊνίζεται η ίδια ποινή για κατοπινές υποθέσεις. Η μεγαλύτερη ίσως χρησιμότητα του δικαστικού προηγούμενου στον τομέα αυτό έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές. Στη Βρετανία επικράτησε η πρακτική να παρέχονται από καιρού εις καιρόν κατευθυντήριες γραμμές σε συμπυκνωμένη μορφή σχετικά με τη φύση και το εύρος των ποινών. ................................. Όντως, όπου διαφαίνεται η τάση, πάνω σε στέρεες βάσεις, μπορεί να διαμορφωθεί ένα είδος ταρίφας. Όμως δεν μπορεί να οδηγεί σε αποστέωση της εξουσίας του δικαστηρίου μπροστά στη ζωντανή πραγματικότητα που εμφανίζει κάθε υπόθεση με τις ιδιαιτερότητες της. Αυτό δεν σημαίνει ότι δε θα ισχύσει η διατίμηση, όπου υπάρχουν ουσιαστικές ομοιότητες. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί, παρόλο που τα ανθρώπινα επαναλαμβάνονται, είναι ανιχνεύσιμες διαφορές και λεπτομέρειες που προσδίδουν στο προηγούμενο άλλη, διαφοροποιημένη, διάσταση. Τα λέγουμε αυτά όχι για να μειώσουμε την μεγάλη προσπάθεια του συνηγόρου, να μας ενημερώσει για κάθε τι σχετικό, αλλά για να θέσουμε τις παραμέτρους της χρήσιμης καταφυγής στο προηγούμενο.» Στην Abe v Δημοκρατίας[22], ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας σε κατηγορίες που αφορούσαν την εισαγωγή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο 23.805 κιλών κάνναβης. Του επιβλήθηκε δεκαπενταετής ποινή φυλάκισης η οποία μειώθηκε σε 13 χρόνια με το σκεπτικό ότι το λευκό ποινικό μητρώο του εφεσείοντα και οι προσωπικές του συνθήκες θα μπορούσαν να «βαρύνουν περισσότερο στη σκέψη του Κακουργιοδικείου». Στην Αθηνής ν Δημοκρατίας[23], ο κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας στις κατηγορίες της εισαγωγής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α (4.988,3 γραμμάρια κοκαΐνης) και της κατοχής του πιο πάνω ελεγχόμενου φαρμάκου με σκοπό την προμήθεια του σε άλλα πρόσωπα. Του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 20 ετών. Ο κατηγορούμενος είχε τρεις προηγούμενες καταδίκες. Το Εφετείο παρόλο που χαρακτήρισε τις ποινές αυστηρές, ανέφερε ότι αυτές αποτελούσαν ορθό μέτρο αντιμετώπισης του εφεσείοντος. Στη Σιδερένου ν Δημοκρατίας[24], επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 15 ετών στην κατηγορουμένη, κατόπιν παραδοχής στο αδίκημα της κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο 189 κιλών κάνναβης και 12 κιλών κοκαΐνης. Η ποινή επικυρώθηκε από το Εφετείο. Ο σύζυγος της κατηγορουμένης, ο οποίος ήταν ο ιθύνων νους της παράνομης δραστηριότητας, είχε παραδεχθεί ενοχή στην ίδια υπόθεση και του επιβλήθηκαν ποινές, η μεγαλύτερη εκ των οποίων ήταν ποινή φυλάκισης 23 ετών. Εξετάσαμε όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μας, συμπεριλαμβανομένων των μετριαστικών παραγόντων που εκθέσαμε πιο πάνω, δίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνεργασία του κατηγορουμένου 1 με την αστυνομία. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους παράγοντες κρίνουμε ότι η αρμόζουσα ποινή αναπόφευκτα είναι η ποινή φυλάκισης και επιβάλλουμε τις ακόλουθες ποινές: Στην πρώτη κατηγορία ποινή φυλάκισης 16 ετών. Στη δεύτερη κατηγορία καμία ποινή καθότι τα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται περιέχονται στην πρώτη κατηγορία, στην οποία επιβλήθηκε ποινή. Στο χρόνο κράτησης να συνυπολογισθεί ο χρόνος προφυλάκισης του κατηγορούμενου. Όλα τα τεκμήρια συμπεριλαμβανομένων των ναρκωτικών να παραμείνουν στην κατοχή της αστυνομίας μέχρι πλήρους αποπερατώσεως της υπόθεσης και για τους κατηγορούμενους 2 και
- (Υπ.) ............. Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............. Α. Κονής, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ............... Τ. Κατσικίδης, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΤ Subject: Criminal/Assize Court/Sentence Αναφορά: κατοχή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια ελεγχομένου φαρμάκου τάξεως Α [1] Σύμκαση ν Αστυνομίας
(1995)2 ΑΑΔ σελ. 27-28. [2] Βλέπετε σχετικά Πισκόπου και Δημοκρατία
(1999)2 ΑΑΔ 342, 351. [3] Μιχαήλ ν Δημοκρατίας
(1999)2 ΑΑΔ 577. [4] Γενικός Εισαγγελέας ν Σακ
(2005)2 ΑΑΔ 377. [5] (Βλέπετε σχετικά Esper και Δημοκρατία
(1972)2 ΑΑΔ 73, Moussa και Δημοκρατία
(1992)2 ΑΑΔ 320 και Μallouk v Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 711). [6] Warner v Metropolitan Police Commr [1969] 2 A.C. 256. [7]
(1988)86 Cr. App. R. [8] Βλέπετε άρθρο 30
(4)(β)(ν) του Νόμου 29/77 [9] Π.Ε. 244/12, ημερομηνίας 25.11.13. [10] Βλέπετε επίσης σχετικά Eminiyet Ulus κ.ά. ν Αστυνομίας
(2007)2 ΑΑΔ 216. [11] Βλέπετε σχετικά Attorney General of the Republic v Trattou
(1978)2 CLR 69 και R v Debbag and Izett, 12 Cr.App. R. (S) 733 CA. [12] Π.Ε. 222/14, 25.11.15. [13]
(2001)2 ΑΑΔ 442. [14]
(2002)2 ΑΑΔ 28. [15] Andrei Marius v Δημοκρατίας Π.Ε.155/14, 27.5.15 και Jovanovic v Αστυνομίας
(2005)2 ΑΑΔ 635. [16]
(1999)2 ΑΑΔ 577. [17] Παναγιώτου ν Δημοκρατίας
(2008)2 ΑΑΔ 478. [18]
(2003)2 ΑΑΔ 540, 544. [19] Γ.Ε. και Αναστασίου
(2005)2 ΑΑΔ 125. [20] Ρεσλάν και Αστυνομία
(2006)2 ΑΑΔ 127. [21]
(2003)2 ΑΑΔ 123, 130-131. [22]
(2008)2 AAΔ 211. [23]
(2008)2 ΑΑΔ 256. [24]
(2010)2 ΑΑΔ 190. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο