← Κύπρος

Νεοκλή Νεοκλέους ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Κώστα Ν. Κοκκιναρά κ.α. ν. Κώστα Κωνσταντίνου, Αρ. Αγωγής: 1503/2008, 25/4/2016

Νεοκλή Νεοκλέους ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Κώστα Ν. Κοκκιναρά κ.α. ν. Κώστα Κωνσταντίνου, Αρ. Αγωγής: 1503/2008, 25/4/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2016:A187 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ENΩΠION: Μ. Λάρμου Παπαδήμα Αρ. Αγωγής: 1503/2008 Μεταξύ:

  1. Κώστα Κοκκιναρά
  2. Δέσποινας Μαρίνη
  3. Ευάγγελου Στ. Κοκκιναρά
  4. Νικόλα Στ. Κοκκιναρά
  5. Νικόλαου Κοκκιναρά Εναγόντων Και Κώστα Κωνσταντίνου Εναγομένου Και όπως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερομ.12/3/2013 Αρ. Αγωγής: 1503/2008 Μεταξύ:
  6. Νεοκλή Νεοκλέους ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Κώστα Ν. Κοκκιναρά
  7. Δέσποινας Μαρίνη
  8. Ευάγγελου Στ. Κοκκιναρά
  9. Νικόλα Στ. Κοκκιναρά
  10. Νικόλαου Κοκκιναρά Εναγόντων Και Κώστα Κωνσταντίνου Εναγομένου Ημερομηνία: 25/4/2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες ׃ κ. Π. Κλεοβούλου (κα Κωνσταντινίδου για την απαγγελία της απόφασης) Για Εναγόμενο: κ. Δ. Λαμπριανίδης (κα Αντωνίου για την απαγγελία της απόφασης) Α Π Ο Φ Α Σ Η Πυρκαγιά που επισυνέβη στις 2/12/2006 σε διατηρητέο διώροφο κτίριο στην οδό Αγίου Ανδρέου στη Λεμεσό, προκάλεσε σε αυτό πολλές ζημιές και αποτέλεσε την αφορμή για έγερση της παρούσας αγωγής. Με αυτήν, οι ενάγοντες αξιώνουν από τον εναγόμενο που κατά πάντα ουσιώδη για την αγωγή χρόνο ήταν ενοικιαστής και κάτοχος μέρος του κτιρίου, αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκλήθηκαν σε αυτό από την πυρκαγιά. Αξιώνουν περαιτέρω και άλλες αποζημιώσεις για απώλεια ενοικίου και τις οποίες όπως ισχυρίζονται έχουν υποστεί λόγω του ότι ο εναγόμενος τους παρεμπόδισε να προχωρήσουν σε επιδιόρθωση των ζημιών που είχαν προκληθεί. Η αγωγή καταχωρήθηκε με γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο στην κλίμακα Ε50.000-Ε100.000=. Όμως με την Έκθεση Απαίτησης που ακολούθησε, το ποσό των αξιούμενων αποζημιώσεων υπερέβαινε κατά πολύ του ποσού των Ε100.000= για το οποίο το παρών Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία, χωρίς όμως να υπάρξει καταβολή των αντίστοιχων τελών για αύξηση στην κλίμακα της αγωγής. Ως αποτέλεσμα, η αγωγή τέθηκε για εκδίκαση από επαρχιακό δικαστή. Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, οι ενάγοντες με ειδοποίηση τους που καταχώρησαν στις 29/1/2015, αλλά και με προφορική δήλωση του δικηγόρου τους ενώπιον του Δικαστηρίου, περιόρισαν την απαίτηση τους μέχρι τις Ε100.000=. Προς απόδειξη της υπόθεσης τους, οι ενάγοντες κάλεσαν ως μάρτυρες τον Ευάγγελο Κοκκιναρά, τον Βασίλη Πετρίδη, τον Δημήτρη Κατσιφλή, τον Ιωάννη Κακουλλή και τον Γιάννο Αναστασίου (Μ.Κ.1-5). Μαρτυρία έδωσε επίσης και ο εναγόμενος χωρίς να καλέσει κανένα άλλο μάρτυρα. Στη συνέχεια δε και μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων κατέθεσαν στο Δικαστήριο τις γραπτές τους αγορεύσεις, όπου εκτίθενται οι θέσεις και τα επιχειρήματα τους και τα οποία για το λόγο αυτό, δεν θεωρώ αναγκαίο να παραθέσω παρά μόνο εκεί όπου κριθεί αναγκαίο. Αχρείαστο επίσης θεωρώ να επαναλάβω τη μαρτυρία που έχει προσκομισθεί και η οποία είναι καταγραμμένη στα πρακτικά, γι' αυτό και θα προχωρήσω αμέσως σε αξιολόγηση της, έχοντας κατά νου τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων, ότι πρόκειται για υπόθεση πολιτικής φύσης που κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικά ή εξ' ολοκλήρου (βλ. Αγαπίου v. Παναγιώτου 1983

(1)ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη 1995
(2)ΑΑΔ 207, Χάρης Χρίστου v. Eυγενία Khoreva 2002 (1Α) 454). Ο Μ.Ε.1, είναι όπως είπε συνιδιοκτήτης της οικοδομής στην οποία έγινε η πυρκαγιά. Ζει μόνιμα στην Ελλάδα και είδε το κτίριο μόνο δύο φορές. Το 1974, όταν επισκέφθηκε την Κύπρο για λίγες μέρες και το 2015 όταν επανήλθε, με σκοπό να δώσει μαρτυρία για την υπόθεση. Όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία του, δεν γνώριζε σημαντικά γεγονότα για την υπόθεση. Ένα από αυτά για το οποίο δεν μπορούσε να απαντήσει με θετικότητα, ήταν ποια πρόσωπα είναι σήμερα ιδιοκτήτες του κτιρίου. Ενώ στο Τεκμήριο Α που αποτελεί τη γραπτή του δήλωση που κατατέθηκε ως μέρος της κύριας του εξέτασης αναφέρει κάποια ονόματα ως συνιδιοκτήτες καθώς και τα μερίδια τους, λέγοντας ότι το δικό του μερίδιο είναι 1/11, όπως διαφάνηκε κατά την προφορική του εξέταση δεν ήταν βέβαιος ούτε ακόμα και για το ποσοστό της δικής του ιδιοκτησίας. Και αυτό γιατί αντεξεταζόμενος είπε σε κάποια στιγμή ότι είναι ιδιοκτήτης του 1/
  1. Ενώ για το μερίδιο της ενάγουσας 2 αναφέρει στο Τεκμήριο Α ότι είναι 5/11 μερίδια, αντεξεταζόμενος το προσδιόρισε στα 5/
  2. Αναφορικά με το μερίδιο κάποιου Κώστα Κοκκιναρά, ο οποίος όπως είπε έχει αποβιώσει, ήταν επίσης ασαφής. Ενώ αρχικά είπε ότι το μερίδιο του αποβιώσαντος, δεν έχει ακόμα μεταβιβαστεί σε κανένα πρόσωπο, στη συνέχεια διαφοροποίησε την απάντηση του, λέγοντας ότι το μερίδιο αυτό μεταβιβάστηκε σε κληρονόμο, χωρίς όμως και πάλι να αναφέρει σε ποιον συγκεκριμένα. Ερωτώμενος ευθέως κατά την αντεξέταση εάν στον τίτλο της αγωγής δεν αναφέρονται οι πραγματικοί ιδιοκτήτες απάντησε κατά λέξη «Δεν ξέρω. Εγώ ξέρω μέχρι εδώ..», προβάλλοντας στη συνέχεια διάφορους ισχυρισμούς για το δικηγόρο Ν. Νεοκλέους και κάποιο από τους συγγενείς του. Ενώ στο Τεκμήριο Α αναφέρει ότι είναι εξουσιοδοτημένος από όλους τους ενάγοντες, αντεξεταζόμενος είπε ότι τέτοια εξουσιοδότηση δεν έχει από το Ν. Νεοκλέους ο οποίος παρουσιάζεται στον τίτλο της αγωγής ως ένας από τους ενάγοντες ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος. Δεν γνώριζε επίσης και δεν μπορούσε να πει αν οι ιδιοκτήτες είχαν προβάλει οποιαδήποτε αξίωση για είσπραξη ποσού πέραν από αυτό που δέχτηκε ότι εισέπραξαν από την ασφαλιστική εταιρεία στην οποία το κτίριο ήταν ασφαλισμένο κατά τον ουσιώδη χρόνο. Δεν μπορούσε ακόμα να προσδιορίσει ποιες επιδιορθώσεις έγιναν στο κτίριο μετά την πυρκαγιά. Πέραν των πιο πάνω, απαντούσε σε ερωτήσεις που αφορούσαν τις επιδιορθώσεις που έγιναν στο κτίριο μετά την πυρκαγιά καθώς και για το κόστος τους με ασάφεια, γενικότητα και αοριστία. Πρέπει δε να λεχθεί ότι για απόδειξη των αξιούμενων αυτών ποσών καμία απόδειξη δεν έχει προσκομισθεί. Δέχθηκε αντεξεταζόμενος, ότι κάποιοι από τους ισχυρισμούς που προβάλλει στη γραπτή του κατάθεση (Τεκμήριο Α), αποτελούν απλώς συμπεράσματα του. Ένα τέτοιο παράδειγμα παρατηρείται στην περίπτωση που αναφέρει ότι ο εναγόμενος τοποθέτησε στο κτίριο εύφλεκτα υλικά, κάτι που δέχθηκε ότι απλώς ήταν ένα συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε, βασιζόμενος σε πληροφορίες που έλαβε από τους γείτονες και τους θείους του. Από την όλη του μαρτυρία, διαφάνηκε ότι αυτός δεν είχε προσωπική γνώση για τα περισσότερα γεγονότα που σχετίζονταν με την υπόθεση, κάτι που πρέπει να λεχθεί δεν προσπάθησε να αποκρύψει. Σε υποβολή που του έγινε ότι το 1999 όταν το ακίνητο ενοικιάσθηκε στον εναγόμενο, βρισκόταν σε άθλια κατάσταση και για το λόγο αυτό ενοικιάσθηκε με χαμηλό ενοίκιο, απάντησε ρητά ότι δεν γνώριζε ποια ήταν η τότε κατάσταση του κτιρίου. Τα περισσότερα από όσα κατάθεσε, βασίζονταν κυρίως σε πληροφορίες που έλαβε από τρίτα πρόσωπα και κυρίως τον δικηγόρο Νεοκλή Νεοκλέους, ο οποίος όπως είπε, κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε την διαχείριση του κτιρίου, αλλά και από γείτονες, από τον νυν δικηγόρο τους, αλλά και από τους θείους του που επισκέπτονταν την Κύπρο και το ακίνητο. Παρόλο που μετά την τροποποίηση του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.9 η εξ΄ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται πλέον για τον λόγο αυτό, η βαρύτητα που θα της προσδοθεί εναπόκειται στο Δικαστήριο, το οποίο μπορεί να λάβει υπόψη του διάφορους παράγοντες, οι οποίοι ενδεικτικά και μόνο εκτίθενται στο Νόμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στην εξ' ακοής αυτή μαρτυρία δεν μπορεί να προσδοθεί καμία βαρύτητα. Και αυτό γιατί δεν δόθηκε κανένας ικανοποιητικός λόγος γιατί δεν έχει προσκομισθεί η καλύτερη δυνατή μαρτυρία. Ειδικότερα και όσο αφορά το λόγο που προβλήθηκε για την μη παρουσία του δικηγόρου Ν. Νεοκλέους στο Δικαστήριο ως μάρτυρα, λόγω δηλαδή διαφωνίας ως προς τα έξοδα με κάποιους από τους συνιδιοκτήτες, δεν μπορεί να κριθεί ικανοποιητικός από την στιγμή μάλιστα που αυτός είναι ένας από τους ενάγοντες. Περαιτέρω, πρέπει να λεχθεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις, δεν μπορεί να προσδιορισθεί καν ο βαθμός της εξ' ακοής μαρτυρίας που ο μάρτυρας αυτός προσήγαγε. Μια τέτοια περίπτωση διαφάνηκε όταν ρωτήθηκε πως γνώριζε ότι ο εναγόμενος εγκατέλειψε το κτίριο μία ώρα πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά, λέγοντας ότι το πληροφορήθηκε από το δικηγόρο Νεοκλή Νεοκλέους, ο οποίος και αυτός με τη σειρά του το πληροφορήθηκε από κάποιους γείτονες, των οποίων δεν διαφάνηκε η πηγή της γνώσης τους, ούτε και προσδιορίσθηκε η ταυτότητα τους. Πέραν τούτου, ο μάρτυρας δεν ήταν ούτε σταθερός, ούτε και θετικός στα όσα προέβαλε και τα οποία περιήλθαν σε γνώση του από τρίτα πρόσωπα. Αναφέρθηκε π.χ. σε γενικότερες πληροφορίες που έλαβαν όπως είπε, εννοώντας προφανώς τους συνιδιοκτήτες, ακόμα και από γείτονες του καταστήματος όπως π.χ. ότι ο εναγόμενος δεν είχε πυροσβεστήρες, δεν πρόσεχε να μην αφήνει αναμμένα τσιγάρα και κεριά. Να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι παρά το γεγονός ότι ο μάρτυρας ισχυρίσθηκε ότι από τα όσα τους είπαν οι γείτονες ο εναγόμενος δεν είχε τοποθετημένους πυροσβεστήρες, στη συνέχεια της αντεξέτασης και σε υποβολή ότι τέτοιοι πυροσβεστήρες υπήρχαν, απάντησε «Μπορεί να υπήρχαν, δεν ξέρω αν υπήρχαν, αλλά η πυροσβεστική δεν το ανάφερε αυτό, δεν ξέρω, δεν ξέρω είχαν καταστραφεί τα πάντα.....». Η απόδοση λοιπόν στη μαρτυρία αυτή οποιασδήποτε βαρύτητας, θα ήταν άκρως ανασφαλής και δεν θα εξυπηρετούσε τους σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους και καθότι από τα όσα ανάφερε δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, η μαρτυρία του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται, εκτός μόνο και σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχεται από τη νομολογία από τα ακόλουθα σημεία. Ότι είναι ένας από τους συνιδιοκτήτες του κτιρίου στο οποίο προκλήθηκε η φωτιά. Ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο δικηγόρος Ν. Νεοκλέους ενεργούσε ως αντιπρόσωπος των ιδιοκτητών. Ότι το κτίριο ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ασφαλισμένο στην Λαϊκή Ασφαλιστική, η οποία τελικά κατέβαλε στους ιδιοκτήτες το ποσό των Ε44.423.64= ως αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν σε αυτό από την πυρκαγιά. Ο Μ.Ε.2 υπήρξε όπως είπε από το 1985 μέχρι το 2000 διαχειριστής του κτιρίου στο οποίο ξέσπασε η πυρκαγιά. Παρόλο όμως που όπως ισχυρίσθηκε θυμόταν το κτίριο πολύ καλά, παρουσιάσθηκε να έχει επιλεκτική μνήμη, αφού κάποια στοιχεία που βοηθούσαν την υπόθεση των εναγόντων μπορούσε να τα θυμηθεί, σε αντίθεση με άλλα. Παρόλο που θυμόταν πολύ καλά και επέμενε ότι κάτω από την πόρτα εισόδου δεν υπήρχε οποιοδήποτε κενό, δεν μπορούσε να θυμηθεί ουσιαστικά στοιχεία για άλλα μέρη του κτιρίου. Δεν θυμόταν κάτι, που θεωρώ ότι θα ήταν εύλογα αναμενόμενο να θυμάται, εάν δηλαδή στο κατάστημα που υπήρχε στα δεξιά της σκάλας, υπήρχε κουζίνα και αποχωρητήριο. Άλλο στοιχείο που δεν μπορούσε να θυμηθεί και το οποίο λογικά θα ήταν αναμενόμενο να γνωρίζει αφού για τόσα χρόνια υπήρξε διαχειριστής, ήταν εάν στην πίσω πλευρά του κτιρίου, υπήρχε χώρος στάθμευσης. Δεν θυμόταν ακόμα και δεν τον ενδιέφερε μάλιστα όπως ο ίδιος είπε, αν η γραδέλλα που βρίσκεται πάνω από την πόρτα της εισόδου είχε γυαλί. Δεν μπορούσε επίσης να πει με βεβαιότητα εάν το πρώτο σκαλί της σκάλας ήταν μεγαλύτερο από τα υπόλοιπα. Παρά το ότι δεν θυμόταν τα πιο πάνω, όταν του επιδείχθηκε το Τεκμήριο Β για Αναγνώριση, μπόρεσε και θυμήθηκε ότι τη συγκεκριμένη φωτογραφία, του την είχε δείξει κάποια κα Ελισάβετ όταν επισκέφθηκε την Κύπρο παλαιότερα, μαζί με πολλές μάλιστα άλλες φωτογραφίες και σε χρονολογία που δεν μπορούσε να θυμηθεί. Το ίδιο είπε και όταν του επιδείχθηκε άλλη φωτογραφία, το Τεκμήριο Δ για Αναγνώριση. Ενώ στη γραπτή του κατάθεση που κατάθεσε ως μέρος της κύριας του εξέτασης (Τεκμήριο Β), ισχυρίσθηκε ότι έβλεπε στο κατάστημα του εναγομένου, δηλαδή στην είσοδο του κτιρίου και στο κλιμακοστάσιο να έχει αναμμένα κεράκια και ξυλάκια αρωματικά που κάπνιζαν και άφηναν άρωμα το οποίο μάλιστα ήταν πολύ αισθητό από το δρόμο, δεν μπορούσε να προσδιορίσει χρονικά πότε αυτό συνέβαινε. Είπε πάντως σε κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης, ότι αυτό είδε να συμβαίνει τη χρονική περίοδο που το ακίνητο ενοικιάσθηκε στον εναγόμενο, χωρίς και πάλι να μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια πότε αυτό είχε συμβεί. Ερωτώμενος ξανά πότε ήταν αυτό χρονολογικά, απάντησε ότι δεν θυμόταν, λέγοντας ότι «ήταν πριν πάρει φωτιά». Σε ερώτηση που του υποβλήθηκε εάν τούτο γινόταν το 1999, το 2001 ή το 2010, απάντησε απλά ότι δεν είχε υποχρέωση να «βλέπει» τις ημερομηνίες, ούτε και τον ενδιέφερε. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης, προσδιόρισε ότι αυτό δεν συνέβαινε κάθε μέρα, αλλά μόνο κάποιες φορές, χωρίς και πάλι να προβεί σε αριθμητικό προσδιορισμό. Σε υποβολή που του έγινε κατά την αντεξέταση ότι ποτέ δεν είδε τα αντικείμενα αυτά να βγάζουν φωτιά και για αυτό μπορεί και να ήταν απλώς αποσμητικά με μυρωδιά, απάντησε κατά λέξη «όπως θέλετε πέστε τα». Απορία δημιουργείται για το τι τελικά ήταν αυτά που κατά τους ισχυρισμούς του άναβε ο εναγόμενος και από απάντηση που έδωσε σε σχέση με το θέμα, σε άλλο σημείο της αντεξέτασης και στην οποία είπε «Δεν άναβε λαπρατζιά ο άνθρωπος..... είχε ένα τραπεζούϊ μικρό με το πιάτο πάνω και τούτα τα ξυλούδκια μέσα». Η απάντηση του αυτή δημιουργεί την απορία αν αυτό τελικά που άναβε ο εναγόμενος ήταν κεράκια ή «ξυλούδκια» ή κάτι άλλο. Όπως διαφαίνεται από τα πιο πάνω, αλλά και γενικότερα από το σύνολο της μαρτυρίας του, προκύπτει ασάφεια τόσο για το χρόνο που αποδίδονται στον εναγόμενο οι πιο πάνω ενέργειες, όσο και για τη συχνότητα τους. Περαιτέρω η όλη στάση και συμπεριφορά του, το ύφος και ο τρόπος που απαντούσε δεν μου επέτρεψαν να σχηματίσω θετική εντύπωση για την αμεροληψία και αντικειμενικότητα της μαρτυρίας του. Για τους λόγους αυτούς, δεν μπορώ να την αποδεχθώ και την απορρίπτω. Η ουσιαστική μαρτυρία για τα αίτια της πυρκαγιάς, προήλθε από τον Μ.Ε.3, υπαστυνόμο Δημήτρη Κατσίφλη, υπεύθυνο του επαρχιακού πυροσβεστικού σταθμού Λεμεσού. Αυτός, ήταν μεταξύ των μελών της πυροσβεστικής που ανταποκρίθηκαν στο επεισόδιο και μετέβη στο μέρος όταν εκδηλώθηκε η πυρκαγιά. Στη συνέχεια και μετά την κατάσβεση της, ενεπλάκη στην έρευνα που ακολούθησε για τα αίτια που την προκάλεσαν. Ο μάρτυρας κατάθεσε ως Τεκμήριο 4, ένα έγγραφο που ετοίμασε και τιτλοφορείται ως «αναφορά πυρκαγιάς» και στο οποίο και δίπλα από την ένδειξη «πιθανή αιτία πυρκαγιάς», καταγράφεται η λέξη «άγνωστη». Ότι η αιτία της πυρκαγιάς παρέμεινε άγνωστη, ο Μ.Ε.3 το επιβεβαίωσε και προφορικά. Ερωτώμενος, κατά την κύρια μάλιστα εξέταση κατά πόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση θα μπορούσε έστω να πιθανολογηθεί η αιτία που προκάλεσε την πυρκαγιά, απάντησε αρνητικά. Αναγνώρισε επίσης ο μάρτυρας στο Τεκμήριο 1 τα όσα σε αυτό εκτίθενται και σχετίζονται με την υπηρεσία του, με ουσιαστικότερη τη διαπίστωση ότι η εστία της πυρκαγιάς εντοπίσθηκε στο κλιμακοστάσιο, γεγονός που εν πάση περιπτώσει είναι παραδεκτό στην Έκθεση Υπεράσπισης. Ο μάρτυρας αυτός, κατάθεσε με σταθερό και θετικό τρόπο τα όσα περιήλθαν σε γνώση του μέσα στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων του χωρίς να διακρίνω σε καμία στιγμή πρόθεση του να παραποιήσει ή να αλλοιώσει την αλήθεια προς όφελος οποιουδήποτε από τους διαδίκους, γι' αυτό και η μαρτυρία του γίνεται πλήρως αποδεκτή. Ο Μ.Κ.4 είναι επιμετρητής ποσοτήτων και τα προσόντα του δεν έχουν αμφισβητηθεί. Κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στο γραφείο των Χριστοφορίδης & Μακρής & Συνεταίροι Λτδ και προέβη σε εκτίμηση του κόστους επιδιόρθωσης των ζημιών που προκλήθηκαν στο κτίριο από την πυρκαγιά που έγινε στις 2/12/
  3. Η εκτίμηση ετοιμάσθηκε αρχικά στο τότε ισχύον νόμισμα, δηλαδή σε Λίρες Κύπρου (Τεκμήριο 6) και αργότερα έγινε μετατροπή του σε Ευρώ (Τεκμήριο 5Β). Το καθήκον των εμπειρογνωμόνων και οι αρχές σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να προσεγγίζεται η μαρτυρία τους προσδιορίσθηκαν στην υπόθεση Σπύρου v. Χαραλάμπους
(1989)1 ΑΑΔ
  1. Σε αυτήν αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στον δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιον του μαρτυρία». Στη συγκεκριμένη περίπτωση η εκτίμηση που ετοίμασε ο μάρτυρας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ως ορθή, για πολλούς λόγους. Κατ' αρχήν γιατί με αυτήν, δεν αφαιρέθηκε όπως και ο ίδιος ο μάρτυρας ανάφερε το ποσοστό παλαιότητας του κτιρίου, με αποτέλεσμα σε αυτήν να μην συμπεριλαμβάνεται μόνο το κόστος των ζημιών που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά, αλλά και για κάποια σημεία του κτιρίου και το κόστος αποκατάστασης ζημιών που προκλήθηκαν στο κτίριο λόγω της παλαιότητας του από την πάροδο των χρόνων. Άλλο σημαντικό στοιχείο που κλονίζει την ορθότητα της εκτίμησης, είναι το γεγονός ότι από την ημερομηνία της πυρκαγιάς μέχρι και την ημερομηνία που ο μάρτυρας μετέβη στο κτίριο για σκοπούς ετοιμασίας της εκτίμησης του, μέσα στο κτίριο εισέρχονταν νερά της βροχής τα οποία προκαλούσαν ζημιές. Όπως είπε για τις ζημιές στην πέτρα και τους σουβάδες «ίσως» να συνέτεινε και η υγρασία από την βροχή. Να σημειωθεί ότι ενώ η πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 2/12/2006, ο μάρτυρας επισκέφθηκε το κτίριο στις 28/3/
  2. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο μάρτυρας, δεν ήταν σε θέση να δώσει στο Δικαστήριο όλα τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του όταν κοστολογούσε πόσα θα στοίχιζαν οι επιδιορθώσεις των ζημιών που καταγράφονται στο Παράρτημα του Τεκμηρίου 6, στοιχείο απαραίτητο για να είναι δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Αυτό διαφάνηκε κατά την αντεξέταση και σε πολλές περιπτώσεις, κάποιες από τις οποίες αναφέρονται ενδεικτικά στη συνέχεια. Στην κοστολόγηση του ποσού των Λ.Κ.2.900= για αφαίρεση και αντικατάσταση των σπασμένων πέτρινων σκαλιών (Στοιχείο 1 στο Παράρτημα). Όταν αντεξεταζόμενος ρωτήθηκε να δώσει τα στοιχεία που συνυπολόγισε για να καταλήξει στο συγκεκριμένο κονδύλι είπε ότι δεν ήταν σε θέση να το πράξει λέγοντας ξεκάθαρα «..αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να πω αναλυτικά πως προέκυψε το ποσό», αρκούμενος απλώς να αναφέρει ότι τα σκαλιά που χρειάζονταν αντικατάσταση ήταν τα περισσότερα, όχι όμως όλα. Αναφορικά με την αφαίρεση επιχρισμάτων από τοίχους και την αντικατάσταση τους, την οποία κοστολόγησε σε Λ.Κ.11.700= (Στοιχείο 2 στο Παράρτημα), δεν έδωσε στο Δικαστήριο τα μεγέθη (τετραγωνικά μέτρα) που έπρεπε να αφαιρεθούν για να γίνει επιδιόρθωση. Όπως ισχυρίσθηκε, τέτοιες μετρήσεις υπήρχαν, αλλά βρίσκονταν στο γραφείο. Απορίες περαιτέρω δημιουργούνται πως έγινε ο υπολογισμός, καθότι όπως είπε «ο λόγος που υπολογίσαμε την αφαίρεση του μεγαλύτερου μέρους του επιχρίσματος ήταν κυρίως λόγω της υγρασίας και των πολλών φθαρμένων μερών που υπήρχαν τότε». Δημιουργείται λοιπόν το ερώτημα αν στον υπολογισμό λήφθηκαν υπόψη μόνο ζημιές που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά ή και άλλες ζημιές που προκλήθηκαν από άλλες αιτίες, είτε από υγρασίες είτε από άλλους λόγους, αφού και όπως διευκρίνησε στη συνέχεια, «αυτές οι υγρασίες, ίσως κάποια φθορά να προκλήθηκε και από βροχές». Αναφορικά με το κόστος για χρωματισμό του κτιρίου (Στοιχείο 3 στο Παράρτημα), δεν μπορούσε επίσης να προσδιορίσει τα τετραγωνικά μέτρα που έπρεπε να χρωματισθούν, αφού για να τα καθορίσει έπρεπε όπως είπε να «βρεθούν» οι μετρήσεις. Ήταν όμως ακόμα περισσότερο ασαφής λέγοντας ότι «για χρωματισμό πρέπει να υπολογίσθηκαν όλα τα τετραγωνικά μέτρα εσωτερικά». Εξηγώντας πως κοστολόγησε την «Αφαίρεση επιχρισμάτων και σπάτουλας από οροφές και καινούργια σπάτουλα και χρωματισμός» (Στοιχείο 4 στο Παράρτημα) και ενώ εξήγησε αρχικά πως οι ζημιές αυτές προκλήθηκαν, στη συνέχεια είπε ότι εάν υπήρξε πολλή βροχόπτωση, «πιθανό» να έπαιξε ρόλο. Σε υποβολή δε που ακολούθησε ότι επιδιόρθωση θα έπρεπε να γίνει μόνο στα σημεία που υπήρχε πτώση απάντησε κατά λέξη «Μάλιστα, αν αυτό θεωρείται ορθό». Ενώ στο ίδιο Παράρτημα καταγράφει ως ζημιά «Καθαρισμός και συντήρηση παραδοσιακών κεραμικών πλακακίων» (Στοιχείο 7 στο Παράρτημα), αντεξεταζόμενος είπε ότι κάποια από τα κεραμικά θα αντικαθίσταντο. Πρόσθεσε περαιτέρω ότι αυτό συμπεριλαμβάνεται στη συντήρηση. Η απάντηση του όμως αυτή, δημιουργεί ερωτηματικά καθότι άλλο πράγμα είναι η αντικατάσταση και άλλο η συντήρηση. Δεν μπορούσε όμως και πάλι να θυμηθεί πόσο πλακάκια χρειάζονταν αντικατάσταση, ούτε πόσο πλακάκια χρειάζονταν καθαρισμό και πόσα συντήρηση. Αντεξεταζόμενος επί άλλου κονδυλίου, αυτού για την «Αφαίρεση, συντήρηση και επανατοποθέτηση της ξύλινης οροφής WC» και πάλι δεν μπορούσε να προσδιορίσει πόσα θα απαιτούνταν για την αφαίρεση, πόσα για την συντήρηση και πόσα για την τοποθέτηση. Αντεξεταζόμενος για το κονδύλι των Λ.Κ.1.900= (Στοιχείο 9 στο Παράρτημα) που καταγράφεται ως «Αφαίρεση θυρών εισόδου καταστήματος και διαμερίσματος. Αφαίρεση, τρίψιμο συντήρηση καλλιτεχνικών σιδεριών και επανατοποθέτηση σε καινούργιες θύρες», είπε και πάλι ότι δεν είχε τα ποσά που θα απαιτούνταν αναλυτικά και δεν μπορούσε να δώσει τις μετρήσεις. Αντεξεταζόμενος δε, εάν το κόστος αντικατάστασης των θυρών ήταν Ε30.000= όπως ισχυρίσθηκε ο Μ.Ε.1, απάντησε ότι το ποσό αυτό είναι πολύ ψηλό, προσθέτοντας ότι αυτές ήταν κατασκευασμένες από απλό ξύλο και συγκεκριμένα από πεύκο και για αυτό η αντικατάσταση τους θα στοίχιζε μόνο Λ.Κ.1.900=. Ούτε για το ποσό των Λ.Κ.200= (Στοιχείο 10 στο Παράρτημα) που καταγράφει ως αξία για την «αφαίρεση κασιών και κατασκευή και εφαρμογή καινούργιων (περιλαμβανομένων αρμοκαλύπτων)», δεν μπορούσε να εξηγήσει με επάρκεια πως προέκυψε αφού δεν μπορούσε να δώσει τον αριθμό των «κασιών». Με ασάφεια απάντησε επίσης και σε άλλες περιπτώσεις τις οποίες θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να απαριθμήσω περαιτέρω. Πέραν όλων των πιο πάνω, σημαντικό είναι ότι όπως και ο ίδιος είπε για να ετοιμάσει την εκτίμηση του, βασίσθηκε εξ ολοκλήρου σε εξ' ακοής μαρτυρία όσο αφορά τις τιμές. Σε υποβολή που του έγινε ότι οι τιμές που καταγράφει δεν ανταποκρίνονται στις τιμές του 2007, απάντησε κατά λέξη «αυτές ήταν του 2007, τις πήραμε από τιμές αγοράς που υπήρχαν στο γραφείο Χριστοφορίδη & Μακρή και οι εκτιμήσεις γίνονται με βάση τις τιμές αγοράς». Παρά το ότι σήμερα πλέον, η εξ΄ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται μόνο για το λόγο αυτό, η βαρύτητα που θα της προσδοθεί εναπόκειται στο Δικαστήριο, το οποίο μπορεί να λάβει υπόψη του διάφορους παράγοντες, οι οποίοι ενδεικτικά και μόνο εκτίθενται στο Νόμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση καμία βαρύτητα δεν μπορεί να προσδοθεί στην εξ' ακοής αυτή μαρτυρία γιατί τούτο, δεν θα εξυπηρετούσε την ορθή απονομής της δικαιοσύνης. Και αυτό γιατί όπως είπε ο μάρτυρας, οι τιμές αυτές βρίσκονταν και χρησιμοποιούνταν από το γραφείο στο οποίο τότε και ο ίδιος εργαζόταν. Όμως ο βαθμός της εξ' ακοής μαρτυρίας δεν έχει διευκρινιστεί αλλά παραμένει άγνωστου βαθμού, αφού καμία μαρτυρία δεν έχει προσκομιστεί πως οι τιμές αυτές βρέθηκαν στο γραφείο, κάτω από ποιες συνθήκες και πότε, έτσι ώστε να μπορεί να διασφαλισθεί ότι αυτές ανταποκρίνονταν πράγματι στις τιμές που ίσχυαν την χρονική εκείνη περίοδο. Αξίζει τέλος να λεχθεί ότι οι ενάγοντες ενώ αξιώνουν αποζημιώσεις για ζημιές και ενώ ισχυρίσθηκαν ότι έχουν προβεί σε κάποιες τουλάχιστον επιδιορθώσεις, δεν παρουσίασαν έστω και μία απόδειξη για τα ποσά που όπως ισχυρίζονται έχουν ήδη καταβάλει για τον σκοπό αυτό. Ως αποτέλεσμα δεν μπορώ να αποδεχθώ την ορθότητα της εκτίμησης που ετοίμασε και να βασισθώ σε αυτήν και να καταλήξω ότι αυτή ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος των ζημιών που προκλήθηκαν στο κτίριο από την πυρκαγιά. M.E.5 ήταν ο αρχιτέκτονας που λίγες μέρες μετά την πυρκαγιά επισκέφθηκε το κτίριο. Ο ίδιος δεν ασχολείται με ποσότητες και κοστολόγηση των ζημιών και η ανάμιξη του στην υπόθεση, περιορίσθηκε στην καταγραφή των ζημιών. Έτσι, όταν ολοκλήρωσε την καταγραφή, την παρέπεμψε στους επιμετρητές για να κοστολογήσουν τις ζημιές. Γι' αυτό και κάποιες αναφορές του σε τετραγωνικά μέτρα οι οποίες μάλιστα όπως ο ίδιος είπε ήταν στο «περίπου» δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Η γενικότερη όμως εντύπωση που σχημάτισα παρακολουθώντας τον να καταθέτει ήταν θετική αφού σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του δεν διέκρινα πρόθεση του να παραποιήσει ή να αλλοιώσει την αλήθεια. Γι' αυτό και αποδέχομαι ότι οι ζημιές που υπήρχαν στο κτίριο κατά την επίσκεψη του στο χώρο λίγες μέρες μετά την πυρκαγιά, είναι αυτές που καταγράφονται στην παράγραφο Δ του Τεκμηρίου Γ κάτω από τον τίτλο «Περιγραφή Ζημιάς» και αυτές αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου. Προσήγαγε περαιτέρω ο μάρτυρας και εξ' ακοής μαρτυρία καθότι αναφέρθηκε σε διάφορα γεγονότα για τα οποία όμως δεν είχε προσωπική γνώση. Αυτά, αφορούσαν κυρίως πληροφορίες που έλαβε για τους ιδιοκτήτες του κτιρίου, τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη η πυρκαγιά, αλλά και άλλες. Στην εξ' ακοής αυτή μαρτυρία, δεν θα αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα για το λόγο ότι δεν διαφάνηκε κανένας καλός λόγος που δεν προσκομίστηκε η καλύτερη δυνατή μαρτυρία για τα ζητήματα αυτά και κυρίως γιατί δεν διευκρινίστηκε ο βαθμός της εξ' ακοής αυτής μαρτυρίας με αποτέλεσμα αυτή να μην μπορεί να αξιολογηθεί ορθά και να εξαχθούν από αυτήν με ασφάλεια οποιαδήποτε συμπεράσματα. Ούτε ο εναγόμενος με έπεισε ως μάρτυρας της αλήθειας. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει, παρατηρώντας την όλη στάση και συμπεριφορά του, ακόμα και το ύφος του, κάτι που βέβαια δεν προκύπτει από τα στυγνά πρακτικά, σχημάτισα την εντύπωση ότι προσπάθησε, με πολλή μάλιστα επιμέλεια και προσοχή, να πείσει για την αλήθεια της εκδοχής του. Και αυτό, με μοναδικό σκοπό να αποφύγει οποιαδήποτε τυχόν ευθύνη θα μπορούσε να του αποδοθεί. Ασαφής ήταν η εικόνα που έδωσε ως προς τις κινήσεις του την ημέρα της πυρκαγιάς. Ενώ στο Τεκμήριο Δ που αποτελεί τη γραπτή του κατάθεση αναφέρει ότι τη μέρα εκείνη μετέβη στο χώρο από τις 9 π.μ. μέχρι και τις 12.00 το μεσημέρι περίπου, χωρίς να διευκρινίσει τον σκοπό της μετάβασης του στο κατάστημα, κατά την προφορική ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία ισχυρίσθηκε ότι «Το Σάββατο της πυρκαγιάς επειδή ήμουν κοντά στη γειτονιά, έκαμα το γυρό μου, πήγα κοίταξα το χώρο μου, ήπια το καφέ μου..». Η απάντηση του αυτή δημιουργεί εύλογα την απορία ως προς την ειλικρίνεια του, καθότι πως είναι δυνατό κάποιος που διατηρεί σε συγκεκριμένο χώρο την επαγγελματική του στέγη, να πηγαίνει εκεί απλώς για βόλτα, αντί για δουλειά, χωρίς μάλιστα να διευκρινίσει αν η μέρα αυτή ήταν εργάσιμη ή όχι. Συγκεχυμένη ήταν η εικόνα που προσπάθησε να δώσει στο Δικαστήριο σε σχέση με το είδος της δουλειάς που ασκούσε στο κτίριο. Και αυτό προφανώς για τους δικούς του λόγους. Για το θέμα, τίποτε δεν αναφέρει στο τεκμήριο Δ που είναι η γραπτή του δήλωση την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κύριας του εξέτασης. Αντεξεταζόμενος είπε αρχικά ότι στον πάνω όροφο στεγαζόταν σχολή μοντέλων και στον κάτω όροφο βρίσκονταν τα ρούχα που χρησιμοποιούσαν τα μοντέλα. Στη συνέχεια όμως δέχθηκε ότι τα ρούχα αυτά τα κρέμαζε στην είσοδο και τα πουλούσε και σε πελάτες. Διαφοροποιώντας και πάλι την απάντηση του και χωρίς να αρνείται ότι πουλούσε τα ρούχα σε πελάτες, εξέφρασε τη θέση ότι τα κρέμαζε εκεί, για να τα δουν οι κοπέλες, εννοώντας προφανώς τα μοντέλα, ισχυρισμός που δημιουργεί έντονα την απορία για ποιο λόγο τα ρούχα να κρεμάζονται στην είσοδο του καταστήματος για να τα δουν κοπέλες που θα εισέρχονταν στο εσωτερικό του χώρου; Η ασάφεια αυτή συνεχίστηκε αφού σε κάποιο σημείο ανάφερε ότι τα είχε εκεί για να τα βλέπουν οι περαστικοί, ενώ σε άλλο, ότι το έκαμε για να τα βλέπουν οι μαθητές του. Για να καταδείξει ότι δεν ήταν δυνατό να ανάβει κεράκια και αρωματικά, ισχυρίσθηκε ότι από μικρό παιδί υποφέρει με διάφορες αλλεργίες. Παρέλειψε όμως να παρουσιάσει οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό που να επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του αυτό. Εμφανής ήταν η προσπάθεια του να περιορίσει την έκταση των ζημιών που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά. Αναφορικά με τον αριθμό των σκαλιών που καταστράφηκαν επέμενε ότι αυτά ήταν μόνο μερικά. Αρχικά ανάφερε ότι ήταν 8 με 9 και στη συνέχεια ότι ήταν 9 με
  3. Και αυτό σε αντίθεση με τη μαρτυρία του Μ.Ε. 5 που ήδη έγινε αποδεκτή. Προσπάθησε επίσης να μεγιστοποιήσει το μέγεθος των ζημιών που προκλήθηκαν από τη ροή της βροχής μέσα στο κτίριο λόγω καταστροφής μέρους της στέγης. Και αυτό παρά το ότι ο ίδιος δεν ήταν, ούτε και ισχυρίσθηκε ότι συμβουλεύθηκε κάποιο πραγματογνώμονα επί του θέματος. Για τους πιο πάνω λόγους, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του την οποία και απορρίπτω. Πρέπει τέλος να γίνει αναφορά και σε κάποια έγγραφα τα οποία κατατέθηκαν ως τεκμήρια για αναγνώριση χωρίς όμως ποτέ να κατατεθούν ως κανονικά τεκμήρια. Σύμφωνα λοιπόν και με το λόγο της υπόθεσης Γιώργος Μελάς v. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1 ΑΑΔ 826, το περιεχόμενο τους δεν θα ληφθεί υπόψη αφού τέτοια μαρτυρία παραμένει ανενεργή μέχρις ότου τέτοια τεκμήρια κατατεθούν ως κανονικά, κάτι που δεν συνέβη στην παρούσα περίπτωση. Δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Στις 2/12/2006 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε διατηρητέο διώροφο κτίριο στην Αγίου Ανδρέου στη Λεμεσό. Η εστία της πυρκαγιάς ήταν στο κλιμακοστάσιο του κτιρίου, το οποίο και βρισκόταν στην κατοχή του εναγομένου ως ενοικιαστή. Τα αίτια της πυρκαγιάς παρέμειναν άγνωστα και δεν εντοπίστηκαν οποιαδήποτε στοιχεία ή τεκμήρια που να υποδηλώνουν κακόβουλη ενέργεια. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε και στον πάνω όροφο του κτιρίου. Ως αποτέλεσμα της πυρκαγιάς, προκλήθηκαν σε αυτήν οι ζημιές που εντόπισε ο Μ.Κ.5 και καταγράφονται στο Τεκμήριο Γ, ενώ ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης μέρους της στέγης του δευτέρου ορόφου, νερά της βροχής εισέρρεαν στο εσωτερικό του κτιρίου. Ως πρώτο λόγο για απόρριψη της αγωγής επικαλείται ο εναγόμενος, την αποτυχία των εναγόντων να αποδείξουν ότι όντως αυτοί είναι οι ιδιοκτήτες του κτιρίου. Πράγματι η θέση αυτή του εναγόμενου είναι ουσιαστικής σημασίας καθότι σχετίζεται με την ίδια τη νομιμοποίηση των εναγόντων να αξιώνουν αποζημιώσεις. Παρά λοιπόν τη σημασία που έχει και παρά το ότι η ιδιοκτησία αποτελεί γεγονός που αμφισβητείται και με την Έκθεση Υπεράσπισης, καμία μαρτυρία δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προς απόδειξη του. Όχι μόνο δεν κατατέθηκε τίτλος ιδιοκτησίας, αλλά ούτε καν σταθερή προφορική μαρτυρία δεν προσκομίστηκε για να διαφανεί ποιοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του κτιρίου. Δεν κατατέθηκε επίσης οποιοδήποτε διαχειριστικό διάταγμα σε σχέση με τον πρώτο ενάγοντα ο οποίος και σύμφωνα με τα όσα στην Έκθεση Απαίτησης δικογραφούνται, είναι διαχειριστής αποβιώσαντος συνιδιοκτήτη. Μαρτυρία σε σχέση με το θέμα, προσήχθη από το Μ.Ε.1 η οποία όμως για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω δεν έγινε αποδεκτή. Αυτός πάντως, δεν διαφάνηκε να γνωρίζει επαρκώς και δεν ήταν σε θέση να αναφέρει τους ιδιοκτήτες. Ενδεικτική της άγνοιας του μάρτυρα είναι απαντήσεις που έδωσε και αναφέρονται πιο πάνω τόσο για το δικό του μερίδιο, όσο και για το μερίδιο της ενάγουσας 2 αλλά και σε σχέση με το μερίδιο του Κώστα Κοκκιναρά, ο οποίος έχει αποβιώσει και για το οποίο έδωσε αντιφατικές απαντήσεις, λέγοντας αρχικά ότι το μερίδιο του δεν έχει ακόμα μεταβιβαστεί και στη συνέχεια ότι μεταβιβάστηκε σε κληρονόμο, χωρίς όμως και πάλι να κατονομάζει σε ποιο. Ο Μ.Ε.2 επίσης αναφέρθηκε στο ζήτημα λέγοντας με γενικότητα ότι το κτίριο του οποίου όπως προαναφέρεται υπήρξε για χρόνια διαχειριστής, είναι ιδιοκτησίας κάποιων Κοκκιναράδων χωρίς όμως να τους κατονομάζει. Ποιοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του κτιρίου και συνεπώς τα πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη και συνεπώς νομιμοποιούνται να αξιώνουν αποζημιώσεις δεν προκύπτει επίσης ούτε και από τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου και στα οποία πάντως και όπως προαναφέρεται δεν συμπεριλαμβάνεται ούτε τίτλος ιδιοκτησίας, ούτε και διαχειριστικό διάταγμα με το οποίο να αποδεικνύεται η ιδιότητα του ενάγοντα 1 και συνεπώς και το δικαίωμα του να ενάγει. Αντίθετα από το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 4 και 7, προκαλείται περαιτέρω σύγχυση. Και αυτό γιατί στο Τεκμήριο 4 που είναι το έγγραφο που τιτλοφορείται ως αναφορά πυρκαγιάς, καταγράφεται ως ιδιοκτήτης κάποιος Νεοκλής Νεοκλέους. Το δε Τεκμήριο 7, που είναι αντίγραφο τιμολογίου του γραφείου που ανέλαβε την ετοιμασία έκθεσης για το κόστος αποκατάστασης των ζημιών στο συγκεκριμένο κτίριο, έχει εκδοθεί στο όνομα κάποιας Δέσποινας Κοκκιναρά που δεν συμπεριλαμβάνεται καν στους ενάγοντες. Εφόσον λοιπόν οι ενάγοντες δεν πέτυχαν να αποδείξουν ότι οι ενάγοντες 2-5 είναι συνιδιοκτήτες μαζί με τον αποβιώσαντα Κώστα Ν. Κοκκιναρά και δεν πέτυχαν επίσης να αποδείξουν ότι ο ενάγοντας 1 Ν. Νεοκλέους, είναι όντως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος αυτού προσώπου και συνεπώς το μόνο πρόσωπο που σύμφωνα με το Νόμο μπορεί να εκπροσωπεί την περιουσία του, να ενάγει και να ενάγεται, η αξίωση τους είναι έκθετη σε απόρριψη. Για σκοπούς όμως πληρότητας της απόφασης μου, θα προχωρήσω στην εξέταση και των λοιπών επίδικων θεμάτων ξεκινώντας από άλλη εισήγηση της υπεράσπισης ότι η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί για τον πρόσθετο λόγο ότι οι ενάγοντες έχουν αποζημιωθεί για τις ζημιές που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά από ασφαλιστική εταιρεία και για το λόγο αυτό δεν μπορούν να αξιώνουν οποιοδήποτε ποσό από τον εναγόμενο. Δεν θα συμφωνήσω με την εισήγηση αυτή. Και αυτό γιατί το Ανώτατο Δικαστήριο με παραπομπή και στο άρθρο 65 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, ανάφερε στην Christiansen v. Blue Med. Hotels
(1998)1 AAΔ 1542 ότι το γεγονός ότι πληρώθηκαν χρήματα δυνάμει ιδιωτικής συμφωνίας, δεν σημαίνει πως αυτά δεν μπορούν να διεκδικηθούν (βλ. επίσης Kelly v. Νικολάου
(1992)1 Α.Α.Δ. 463). Με την αγωγή τους οι ενάγοντες αποδίδουν ευθύνη στον εναγόμενο ως κάτοχο του μέρους της οικοδομής από το οποίο ξεκίνησε η πυρκαγιά επικαλούμενοι προς τούτο, το άρθρο 53 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 και τον κανόνα της Rylands v. Fletcher. Το άρθρο 53 προνοεί ότι, «Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά κατά την οποία αποδεικνύεται ότι- (α) ότι η ζημιά προκλήθηκε από φωτιά ή λόγω φωτιάς και (β) ότι ο εναγόμενος άναψε τη φωτιά ή ευθύνεται για το άναμμα της φωτιάς ή ήταν ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας ή ο ιδιοκτήτης της κινητής ιδιοκτησίας από την οποία άρχισε η φωτιά, ο εναγόμενος φέρει το βάρος απόδειξης ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την οποία αυτός ευθύνεται σε σχέση με την έναρξη ή την επέκταση της φωτιάς...». Στην εξεταζόμενη περίπτωση ο εναγόμενος ενάγεται ως ο κάτοχος της περιουσίας από την οποία ξεκίνησε η πυρκαγιά. Ότι η εστία της πυρκαγιάς ήταν στο κλιμακοστάσιο το οποίο βρισκόταν στην κατοχή του εναγομένου είναι γεγονότα που όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκαν αλλά αντίθετα γίνονται παραδεκτά με την Έκθεση Υπεράσπισης. Τα αίτια πρόκλησης της πυρκαγιάς δεν αποκαλύφθηκαν και έτσι αυτά παραμένουν άγνωστα. Το άρθρο 53(β), εναποθέτει στον κάτοχο του ακινήτου από το οποίο άρχισε η φωτιά, το βάρος να αποδείξει ότι δεν ήταν αμελής σε σχέση με την εκδήλωση της φωτιάς. Αυτό δεν συνέβη στην παρούσα περίπτωση. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η εστία της πυρκαγιάς εντοπίστηκε στο χώρο του κλιμακοστασίου, στο ισόγειο του κτιρίου. Από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν δεν εντοπίσθηκε οποιοδήποτε στοιχείο που να μπορεί να οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από ηλεκτρικό βραχυκύκλωμα ή άλλη βλάβη στην ηλεκτρική εγκατάσταση, όπως επίσης δεν εντοπίσθηκε οτιδήποτε που να υποδηλώνει κακόβουλη ενέργεια. Ενόψει των πιο πάνω τα οποία και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου και στην περίπτωση που η αγωγή δεν θα είχε απορριπτική κατάληξη για το λόγο που πιο πάνω αναφέρεται, είναι η κατάληξη μου, ότι ο εναγόμενος θα είχε ευθύνη ως κάτοχος του μέρους από το οποίο ξεκίνησε η φωτιά. Και αυτό για το λόγο ότι δεν θα είχε αποσείσει το βάρος ότι η έναρξη της φωτιάς δεν προκλήθηκε από δική του αμέλεια. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω κατά πόσον έχουν αποδειχθεί οι αξιούμενες ειδικές ζημιές. Η νομολογία είναι σαφέστατη ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Χαραλάμπους v. Χαραλάμπους Πολ. Εφ.360/08/26.4.2012). Στην εξεταζόμενη περίπτωση με την προσκομισθείσα μαρτυρία που έγινε αποδεκτή δεν αποδεικνύεται το ύψος των ζημιών. Ο Μ.Ε.3 ξεκάθαρα ανάφερε ότι το ζήτημα τούτο δεν αφορούσε την υπηρεσία του, για αυτό και δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία. Ο Μ.Ε.4 που ήταν ο αρχιτέκτονας που κλήθηκε και κατέγραψε τις ζημιές περιορίσθηκε στην καταγραφή τους και δεν αναμίχθηκε στην κοστολόγηση τους για την οποία ζήτησε τη βοήθεια των επιμετρητών. Ουσιαστική μαρτυρία που προσκομίσθηκε για το ζήτημα προήλθε από τον Μ.Ε.4. Αυτή όμως δεν έγινε αποδεκτή για τους λόγους που πιο πάνω αναφέρονται. Ο δε Μ.Ε.1, του οποίου επίσης η μαρτυρία δεν έγινε αποδεκτή δεν μπορούσε καν να προσδιορίσει ποιες επιδιορθώσεις έγιναν στο κτίριο μετά την φωτιά, ούτε και πόσα στοίχισε η επιδιόρθωση για το καθένα. Πρέπει περαιτέρω να λεχθεί ότι καμία μαρτυρία δεν έχει προσκομισθεί σε σχέση με την απώλεια ενοικίων που οι ενάγοντες αξιώνουν αφού σε σχέση με το θέμα και ειδικότερα για την ενοικιαστική αξία του ακινήτου καμία απολύτως μαρτυρία δεν έχει προσκομισθεί. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή θα έχει απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των εναγόντων και υπέρ του εναγομένου όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Υπ............ Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής civil/final Subject/pirkayia cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.