Ανδρούλα Μαυρομουστάκη κ.α. ν. Ανδρέας άλλως Άνδρος Θεοπέμπτου, Αρ. Αγωγής: 2204/12, 27/10/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2016:A443 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Αλ. Φυλακτού, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2204/12 ΜΕΤΑΞΥ:
- Ανδρούλα Μαυρομουστάκη, από τη Λεμεσό
- Χρυσόστομος Παναγιώτου Κόμπος, μέσω της πληρεξούσιας αυτού αντιπροσώπου Ανδρούλας Μαυρομουστάκη, από τη Λεμεσό ΕΝΑΓΟΝΤΕΣ και Ανδρέας άλλως Άνδρος Θεοπέμπτου, από τη Λεμεσό ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΣ ------------- Αίτηση ημερ. 8/6/16 Ημερομηνία: 27 Οκτωβρίου, 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες-Αιτητές: κ. Σ. Ζαχαρίου Για Εναγόμενο-Καθ' ου η αίτηση: κα Εύα Ζήνωνος ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό εξέταση αίτηση οι ενάγοντες ζητούν την τροποποίηση τόσο του τίτλου της αγωγής όσο και της έκθεσης απαίτησης με την αντικατάσταση του ονόματος του εναγομένου με το όνομα της εταιρείας ANDROS THEOPEMPTOU SKIP LIMITED με τις ανάλογες αναγκαίες και συνεπακόλουθες τροποποιήσεις της έκθεσης απαίτησης έτσι ώστε να συνάδει με την πιο πάνω τροποποίηση δηλαδή να αντικαθίσταται ο ενικός αριθμός σε πληθυντικό ως επίσης και την περιγραφή της ιδιότητας των εναγομένων και τις ασχολίες αυτών. Νομικό υπόβαθρο της αίτησης αποτέλεσε η Δ.9 θ.2, 3, 11 και 12 Δ.63 θ.1, 2, Δ.25, Δ.64, γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου και η σχετική επί του θέματος νομολογία. Μαρτυρικό υπόβαθρο της αίτησης αποτέλεσε η ένορκη δήλωση του κ. Σωτήρη Ζαχαρίου. Ο ενόρκως δηλών προβαίνει σε μια αναφορά ως προς την πηγή άντλησης της εξουσιοδότησης του όπως προβεί στην ένορκη δήλωση ως επίσης και στην πηγή άντλησης της γνώσης του ως προς τα επίδικα γεγονότα. Ακολούθως κάνει αναφορά στην εμπλοκή του εναγόμενου στα επίδικα θέματα ως οδηγού βαρέου οχήματος, πλην όμως ανέφερε ότι καλόπιστα οι ενάγοντες-αιτητές δεν γνώριζαν ότι το όχημα αποτελεί ιδιοκτησία της εταιρείας όπου περιγράφεται ανωτέρω και αναφέρεται ότι έλαβε γνώση μετά από επικοινωνία με την αντίδικη δικηγόρο η οποία του απέστειλε το τεκμήριο Α και συνακόλουθα καθίσταται αναγκαία η τροποποίηση έτσι ώστε το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του τον πραγματικό εναγόμενο που θα έπρεπε να εναχθεί αρχικά. Υποστηρίζει ότι η τροποποίηση δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα του εναγομένου καθότι γίνεται πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και δεν αλλάζει ούτε η έκθεση απαίτησης αλλά ούτε και η υπεράσπιση του εναγομένου. Εν κατακλείδι αναφέρει ότι η τροποποίηση προέκυψε μετά από επικοινωνία μεταξύ των δικηγόρων. Η πιο πάνω εταιρεία αλλά και ο εναγόμενος καταχώρησαν πανομοιότυπες ενστάσεις με νομικό υπόβαθρο τη Δ.9 θ.4, 10 και 11, τη Δ.12 θ.4 και 5, Δ.15 θ.1, Δ.25 θ.1 έως 5, Δ.30, Δ.39 θ.2, Δ.48, θ.3, 4 και 7, Δ.59, Δ.64, το άρθρο 30 παρ.2 του Συντάγματος και το άρθρο 6 παρ.1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η συμφυής και διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ως επίσης και η πρακτική του. Οι λόγοι ένστασης που προβάλλουν αφορούν την ορθότητα του δικονομικού διαβήματος που έλαβαν οι ενάγοντες λόγω του ότι ουσιαστικά επιδιώκεται απόσυρση της αγωγής εναντίον του εναγομένου και την αντικατάσταση από ένα τρίτο άτομο, και επιπρόσθετα ο εναγόμενος δεν έχει καμιά σχέση με τα επίδικα θέματα υπό την προσωπική του ιδιότητα και συνακόλουθα η αγωγή θα έπρεπε να διακοπεί ή και να αποσυρθεί ένεκα και του ότι η υπεράσπιση του εναγομένου δεν μπορεί να δεσμεύει οποιοδήποτε άλλο τρίτο πρόσωπο, εναντίον του οποίου θα έπρεπε να εγερθεί ξεχωριστή αγωγή. Προβάλλεται επίσης ως λόγος ένστασης η λανθασμένη νομική βάση της αίτησης και ότι με την τροποποίηση επιδιώκεται επαναπροσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων λαμβάνοντας υπόψη τον διαχωρισμό μεταξύ φυσικού προσώπου και νομικού προσώπου ήτοι του εναγόμενου ως διευθυντή της εταιρείας της οποίας επιδιώκεται η εισαγωγή της ως εναγόμενης. Προβάλλεται επίσης ως λόγος ένστασης παραβίαση συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της πιο πάνω αναφερόμενης εταιρείας, επίσης προβάλλεται θέση αναρμοδιότητας του ενόρκως δηλούντα στην αίτηση, ότι σε περίπτωση επιτυχίας της αίτησης θα προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημιά που δεν μπορεί να θεραπευτεί με την κατάλληλη οδηγία για τα έξοδα και γενικά δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της αίτησης ενόψει των γεγονότων που την υποστηρίζουν. Μαρτυρικό υπόβαθρο των ενστάσεων αποτέλεσε η ένορκη δήλωση του εναγόμενου τόσο υπό την προσωπική του ιδιότητα όσο και υπό την ιδιότητα του ως διευθυντής της πιο πάνω αναφερόμενης εταιρείας. Ο ενόρκως δηλών προβαίνει σε μια αναφορά ως προς την πηγή άντλησης της εξουσιοδότησης του και των γνώσεων του ως προς τα επίδικα γεγονότα. Ακολούθως προβαίνει σε μια καθολική άρνηση των γεγονότων που υποστηρίζουν την υπό εξέταση αίτηση εκτός όπου προβαίνει σε ρητές παραδοχές και υιοθετεί τους λόγους ένστασης με κάποια ανάπτυξη και διάνθιση γεγονότων που δεν αλλοιώνουν τους προβαλλόμενους λόγους ένστασης. Εν κατακλείδι αναφέρει ότι ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς του βαρέου οχήματος ενέπιπτε στις υποχρεώσεις των αιτητών να ανακαλύψουν τα ορθά γεγονότα και ανέφερε ότι οι αιτητές προωθούν την αίτηση κακόπιστα λόγω οικογενειακών και περιουσιακών διαφορών που έχουν με τη σύζυγο του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Αναμφίβολα, το νομικό πλαίσιο που διέπει την υπό εξέταση αίτηση, είναι η συνδυασμένη εφαρμογή της Δ.9 θ.10 και της Δ.25 (ως ισχύει στην υπό εξέταση αίτηση εν΄ όψει του χρόνου καταχώρησης της παρούσας αγωγής). Η Δ.9 θ.10 προνοεί τα ακόλουθα: ΄΄ No cause or matter shall be defeated by reason of the misjoinder or non-joinder of parties, and the Court may in every cause or matter deal with the matter in controversy so far as regards the rights and interests of the parties actually before it. The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, either upon or without the application of either party, and on such terms as may appear to the Court or Judge to be just, order that the names of any parties improperly joined, whether as plaintiffs or as defendants, be struck out, and that the names of any parties, whether plaintiffs or defendants, who ought to have been joined, or whose presence before the Court may be necessary in order to enable the Court effectually and completely to adjudicate upon and settle all the questions involved in the cause or matter, be added. No person shall be added as a plaintiff suing without a next friend, or as the next friend of a plaintiff under any disability, without his own consent in writing thereto. Every party whose name is so added as defendant shall be served with a writ of summons or notice in manner provided by Rule 11 of this Order or in such manner as may be prescribed by any special order, and the proceedings as against such party shall be deemed to have begun only on the service of such writ or notice. Υπάρχει επί του θέματος νομολογία που έχει ερμηνεύσει και εφαρμόσει την πιο πάνω Διάταξη και το Δικαστήριο παραπέμπει ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, στην υπόθεση Korkut - v - Γεωργίου κ.α. 2007 1(Β) Α.Α.Δ. σελ. 1213, όπου αποφασίσθηκαν τα ακόλουθα, από όπου το Δικαστήριο αντλεί διαφώτιση και καθοδήγηση ως προς την ερμηνεία της εν λόγω Διάταξης και κρίνεται σκόπιμο να παρατεθεί αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα το οποίο μιλά από μόνο του: ΄΄Για να προστεθεί ένα πρόσωπο ως διάδικος δυνάμει της Δ.9, θ.10 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών θα πρέπει να κριθεί ως αναγκαίος διάδικος. Βασικό κριτήριο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την προσθήκη διαδίκου, είναι κατά πόσο θα επηρεαστούν άμεσα τα νομικά δικαιώματα ή τα οικονομικά του συμφέροντα και ιδιαίτερα όταν υπάρχουν υπό αμφισβήτηση ή επηρεάζονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα ή συμφέροντα σε περιουσία όπου οι νόμιμοι ιδιοκτήτες πρέπει να αντιπροσωπεύονται. Για το εάν ένας διάδικος είναι αναγκαίος ή όχι, το Δικαστήριο διατηρεί διακριτική ευχέρεια. Μελέτη της Αγγλικής νομολογίας αποκαλύπτει διάφορες σχολές σκέψης για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δυνάμει της Δ.9, θ.
- (Βλ. Amon v. Raphael και Tuck & Sons Ltd. [1956] 1 All E.R. 273 και Gurtner v. Circuit [1968] 1 All E.R. 328). Όμως στην Κύπρο επικράτησε η σχολή η οποία αναγνωρίζει ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο. (Βλ. Mepa Underwriting Management Ltd. κ.ά. v. Αγροτικής Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 772).΄΄ Ως προς την Δ.25, όπου στηρίχθηκε η υπό εξέταση αίτηση, (ως ισχύει για την παρούσα αγωγή, εν΄ όψει του χρόνου καταχώρησης της, καθ΄ ότι σε μεταγενέστερο στάδιο έχει τροποποιηθεί) αυτή προνοεί τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο, ή ο Δικαστής, μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οποιοδήποτε διάδικο να αλλάξει ή να τροποποιήσει το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα ή τα δικόγραφα του με τέτοιο τρόπο και κάτω από τέτοιους όρους που θα κρίνει δίκαιο, και όλες οι αναγκαίες τροποποιήσεις θα γίνονται οι οποίες θα είναι αναγκαίες για το σκοπό της διαλεύκανσης των πραγματικών θεμάτων, για τα οποία οι διάδικοι έχουν διαφορές». Οι αρχές της νομολογίας συνοψίζονται ως ακολούθως: Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation
(1989)1Ε 33 σελ. 36-37, Clive Preece κ.α. ν. Νάσου Θεοφίλου Ρωσσίδου,
(2011)1Γ ΑΑΔ 2138 και Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη και Συνεταίροι, Πολιτική Έφεση Αρ. 79/2009, ημερομηνίας 4/5/2012). Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω). Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω και Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 ΑΑΔ 704 σελ 707). Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co.
(1993)1 ΑΑΔ 726 σελ 730, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α. ECLI:CY:AD:2014:A205, Πολιτικές Εφέσεις 137/2013 και 138/2013, 20/3/2014). Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents
(1994)1 AΑΔ 426 στη σελ 432, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω) Αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. (βλ. Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Always Travel Holidays Ltd
(1995)1 ΑΑΔ 607, United Sea Transport Ltd v. Zakou
(1980)1 AΑΔ 501, Ikos Cif Ltd v
- Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου (βλ. Ikos Cif Ltd v
- Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Η τροποποίηση είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής (βλ. Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά πιο πάνω). Η σύγχρονη τάση (πριν την τροποποίηση βεβαίως της διαταγής 25 και 30, καθ΄ ότι με την τροποποίηση των εν λόγω διατάξεων, το όλο πνεύμα έχει αλλάξει άρδην) είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, ακόμα και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 στη σελ 939 και Evripidou v. Kannaourou
(1985)1 CLR 21 στην σελ. 27). Ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560). Το ότι με την τροποποίηση επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν σημαίνει αφ' εαυτού ότι η τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents πιο πάνω, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Όπου τα γεγονότα που ο αιτητής προτίθεται να εισαγάγει με την αίτησή του είναι γνωστά στον καθ' ου η αίτηση τότε το πλαίσιο της δίκης δεν μεταβάλλεται και ούτε επιφέρονται ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματά του (βλ. BAUER SPEZIALTIENFBAU GMBH και άλλος ν. DIVNOGORSK SHIPPING CO LTD
(2002)1Α ΑΑΔ 618 σελ. 625) ή όπου θα συγκεκριμενοποιηθούν υφιστάμενοι ισχυρισμοί που θα θέσουν τα δικόγραφα σε τάξη Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 ΑΑΔ 44 ή όπου θα εισαχθούν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες υφιστάμενου ισχυρισμού (βλ. Alexandrou Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου
(1992)1 ΑΑΔ 111). Περαιτέρω και ειδικότερα το Δικαστήριο παραπέμπει και σε σχετικά πρόσφατη νομολογία όπου εν μέρει έχει αναφερθεί και πιο πάνω και πιο συγκεκριμένα: Στην υπόθεση KAYAT TRADING LIMITED - v - GENZYME CORPORATION Πολιτική Έφεση Αρ. 58/2012 , 4 Μαρτίου, 2013 αποφασίσθηκαν τα πιο κάτω: << Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι, όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Clive Preece: ΄΄ Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα." Επίσης, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου: "Στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.">> Στην υπόθεση D. J. KARAPATAKIS & SONS LTD - v - ΔΗΜΟΥ ΣΤΡΟΒΟΛΟΥ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 135/2011 ημερομηνίας 13/6/2013, αποφασίσθηκαν τα πιο κάτω: << Σειρά αποφάσεων διαμόρφωσε τις αρχές που διέπουν το θέμα τροποποίησης δικογράφων κάτω από τη Δ.25 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η τροποποίηση ή μη δικογράφου, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία ασκείται με πρωταρχικό μέλημα, το συμφέρον της δικαιοσύνης. Οι παράγοντες που επενεργούν στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης είναι πολλοί, όπως πολλοί είναι και οι παράγοντες που θα μπορούσαν να επιδράσουν στον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Το βέβαιο είναι ότι δεν μπορούν να καθοριστούν εξαντλητικά. Στην Παπαχρυσοστόμου ν. Κ. Γρηγοριάδης & Συνέταιροι, κ.α., Π.Ε. 79/09, ημερ. 4/5/12, αναφέρονται τ' ακόλουθα: «Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι ότι στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ - ΕΝΣΤΑΣΕΩΝ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ως προς την θέση των καθ΄ ων η αίτηση περι λανθασμένης νομικής βάσης που αναγράφεται στην αίτηση, πράγματι η Δ.9 θ.10 δεν αναγράφεται στο κείμενο της αίτησης και το Δικαστήριο όπως αξιολογεί πιο κάτω, κρίνει ότι τυγχάνει εφαρμογής και πληρούνται οι προυποθέσεις της εν λόγω Διάταξης. Η μη αναγραφή αποτελεί απλή παρατυπία και το Δικαστήριο θα δώσει τις ανάλογες οδηγίες για προσθήκη της εν λόγω Διάταξης στο μέρος εκείνο της αίτησης μετά την εκφώνηση της απόφασης. Νομολογιακό έρεισμα αποτελεί η την υπόθεση ΖΗΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ - ν - ZENDIA MACHINERY LTD 2008 1 Α.Α.Δ 367 και συνακόλουθα η θέση αυτή των καθ΄ ων η αίτηση δεν γίνετια αποδεκτή. Ως προς την ένσταση που προβλήθηκε για το παράτυπο της ένορκης δήλωσης, αναμφίβολα η νομολογία έχει κατ΄ επανάληψη επισημάνει το ανεπιθύμητο της πρακτικής αυτής, αλλά δεν έχει φθάσει στο σημείο της απαγόρευσης ώστε να αγνοείται ή να απορρίπτεται η ένορκη αυτή δήλωση, (Dmitry Rybolovlev v. Elena Rybolovleva
(2010)1 Α.Α.Δ. 82). Η απαγόρευση αφορά την όμνυση ένορκης δήλωσης από δικηγόρο, ο οποίος είναι ή στη συνέχεια της διαδικασίας, καθίσταται μάρτυρας γεγονότων οπότε και θεωρείται ασυμβίβαστος ο περαιτέρω εκ μέρους του χειρισμός της υπόθεσης, (In re Efthymiou
(1987)1 C.L.R,. 319 και Thanos Hotels Ltd ν. Ιωάννου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1036). Επί όλου του θέματος της εκ μέρους δικηγόρου όρκισης ένορκης δήλωσης, σχετική είναι και η απόφαση στη Nikitin Alexander v. Grigorey Alexander, Πολ. Έφ. 66/2011, ημερ. 28.5.2013). Στην υπό εξέταση υπόθεση, έχοντας υπ΄ όψη ότι ο ομνύων και ο δικηγόρος που χειρίστηκε την υπό εξέταση αίτηση είναι μεν το ίδιο πρόσωπο, πλην όμως λόγω της εξουσιοδότησης που είχε ο ομνύων από τους ενάγοντες και που αποκαλύπτει, λόγω των ομολογουμένως αμιγώς νομικών ζητημάτων που προκύπτουν, της μη ουσιαστικής αμφισβήτησης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του βαρέου οχήματος που αναγράφεται σε αίτηση και ενστάσεις αντίστοιχα και της μη ουσιαστικής αμφισβήτησης της επικοινωνίας μεταξύ των δικηγόρων και που αποτέλεσε το έναυσμα για την καταχώρηση της υπό εξέταση αίτησης ένεκα της πληροφόρησης που έλαβαν με το τεκμήριο Α που επισυνάφθηκε στην αίτηση και που στο πάνω μέρος φαίνεται ότι προήλθε από το τηλεομοιότυπο της δικηγόρου του εναγομένου, κρίνεται ότι στα πλαίσια της υπό εξέταση αίτησης δεν επιφέρει οποιαδήποτε ακυρότητα, κωλύεται όμως ο ομνύων από το να χειριστεί την παρούσα υπόθεση στην ουσία της σε κατοπινό στάδιο και συνακόλουθα η θέση αυτή των καθ΄ ων η αίτηση δεν γίνεται αποδεκτή. Επί της ουσίας της αίτησης, το Δικαστήριο, αντλώντας διαφώτιση και καθοδήγηση από το πιο πάνω εκτεθέν νομολογιακό πλαίσιο που διέπει την υπό εξέταση αίτηση, κρίνει ότι πληρούνται οι προυποθέσεις για έγκριση της αίτησης και οι σχετικοί λόγοι ένστασης κρίνονται ως αβάσιμοι. Οι προβληθέντες λόγοι που αφορούν την μη δυνατότητα δέσμευσης της υπεράσπισης του δικογράφου του εναγομένου με τους εναγόμενους που θα προστεθούν, κρίνεται ως παντελώς αβάσιμος. Το λεκτικό της Δ.9 Θ.11 δίνει ακριβώς την απάντηση και την διαδικασία που θα ακολουθηθεί με την έκδοση του σχετικού Διατάγματος και που η εν λόγω Διαταγή προνοεί τα ακόλουθα: ΄΄ Where a defendant is added or substituted, the writ of summons shall be amended accordingly and the plaintiff shall, unless otherwise ordered by the Court or a Judge, file a copy of the writ as amended, and serve the new defendant with such amended writ or notice in lien of service thereof in the same manner as original defendants are served, and the proceedings shall be continued as if the new defendant had originally been made a defendant.΄΄ Aπό το λεκτικό της πιο πάνω Διάταξης, διακρίνεται ξεκάθαρα ότι σε περίπτωση υποκατάστασης (substituted ως ο όρος που χρησιμοποιείται), όπως θα συμβεί στην παρούσα περίπτωση, το Δικαστήριο θα δώσει σχετικές οδηγίες όπως το τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα επιδοθεί στους νέους εναγόμενους, ως επίσης θα εκδόσει και τις ανάλογες οδηγίες ως προς τα έξοδα των καθ΄ ων αίτηση και το δικαίωμα καταχώρησης υπεράσπισης από τους νέους εναγόμενους. Συνακόλουθα οι σχετικοί λόγοι ένστασης δεν γίνονται αποδεκτοί. Επίσης με την τροποποίηση που θα λάβει χώρα, θα καταστεί εναγόμενη το ορθό πρόσωπο που διατείνονται και ισχυρίζονται οι ενάγοντες, μιας και ο ενόρκως δηλών στις ενστάσεις και ειδικότερα στην παράγραφο 3(iv) της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την ένσταση του εναγομένου, ισχυρίζεται ο ίδιος ότι έχει καταχωρηθεί λανθασμένα η αγωγή εναντίον ένεκα της μη συσχέτισης του με τα επίδικα θέματα και συνακόλουθα αυτό θα είναι καταλυτικά υπέρ των προσωπικών του εννόμων συμφερόντων, διότι δεν θα είναι πλέον εναγόμενος και θα επιδικαστούν υπέρ του τα έξοδα και αυτό αποτελεί επανορθώσιμη ζημιά, με αποτέλεσμα και την μη αποδοχή του σχετικού λόγου ένστασης. Ως προς την εταιρεία που θα προστεθεί, αυτή θα είναι μια νέα διαδικασία έναντι ενός νέου προσώπου και θα δοθούν και οι ανάλογες οδηγίες ως προς τα έξοδα. Επίσης με την έκδοση του Διατάγματος, θα εκπροσωπηθούν, με βάση και τα νομολογιακά κριτήρια που αναφέρθηκαν πιο πάνω, τα ιδιοκτησιακά συμφέροντα που επηρεάζονται, ήτοι της εταιρείας που θα προστεθεί, διότι δεν υπάρχει ουσιαστική αμφισβήτηση για την ιδιοκτησία του βαρέου οχήματος, ήτοι ότι αυτό ανήκει στην πιο πάνω αναφερόμενη εταιρεία και που γίνεται λόγος σε αίτηση και ένσταση αντίστοιχα, ως επίσης και δια μέσου των δικογράφων. Επιπρόσθετα, το αίτημα για τροποποίηση κρίνεται καλόπιστο και δικαιολογημένο, διότι αυτό προέκυψε μετά από επικοινωνία μεταξύ των δικηγόρων και την αποστολή με τηλεομοιότυπο από τους δικηγόρους του εναγομένου προς τους δικηγόρους των εναγόντων του τεκμηρίου Α που συνοδεύει την ένορκη δήλωση της υπό εξέταση αίτησης και που αποδεικνύεται αυτό από το πάνω μέρος του εν λόγω τεκμηρίου που αναγράφεται το όνομα του δικηγορικού γραφείου από όπου προέρχεται και συνακόλουθα απορρίπτεται η θέση των καθ΄ ων η αίτηση που προβλήθηκε και που αφορά το ζήτημα της κακοπιστίας και εν πάση περιπτώση, το Δικαστήριο δεν έχει εντοπίσει οποιοδήποτε στίγμα ή ένδειξη κακοπιστίας από πλευράς αιτητών και επιπρόσθετα, η απόδοση από πλευράς καθ΄ ων η αίτηση κακοπιστίας των αιτητών ένεκα οικογενειακών και περιουσιακών διαφορών που έχουν με την σύζυγο του εναγόμενου, όχι μόνο παρέμειναν γενικοί και αόριστοι, αλλά δεν δύνανται να αποτελέσουν κριτήριο με βάση το πιο πάνω νομολογιακό πλαίσιο για απόρριψη της αίτησης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για τους λόγους που το Δικαστήριο προσπάθησε να εξηγήσει, η αίτηση κρίνεται ως νόμω και ουσία βάσιμη, οι ενστάσεις κρίνονται ως νόμω και ουσία αβάσιμες και συνακόλουθα εκδίδεται Διάταγμα ως η αίτηση, το Διάταγμα να ζητηθεί αυθημερόν, τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα να επιδοθεί στους νέους εναγόμενους εντός 15 ημερών από την σύνταξη του Διατάγματος και ακολούθως να τηρηθούν οι θεσμοί. Τα έξοδα της αίτησης, ως επίσης αυτά προηγήθηκαν μέχρις στιγμής, επιδικάζονται υπέρ του αρχικού εναγόμενου και εναντίον των εναγόντων, εκτός εάν υπάρχουν διαφορετικές διαταγές του Δικαστηρίου ή εάν οι εμφανίσεις ήταν χωρίς οποιαδήποτε Διαταγή ως προς τα έξοδα. Ως προς τα έξοδα της αίτησης αναφορικά με την νέα εναγόμενη εταιρεία, αυτά θα είναι στην πορεία της υπόθεσης, αλλά σε καμία περίπτωση εναντίον της, διότι η προσθήκη της κατέστη αναγκαία και επιβεβλημένη ως πιο πάνω αναφέρθηκε και που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ουσία και συνακόλουθα με την έκβαση της υπόθεσης. Διατάσσονται επίσης οι αιτητές να προσθέσουν και να μονογράψουν στην νομική βάση της αίτησης την Δ.9 Θ.10. (Υπ.)................ ΑΛ. ΦΥΛΑΚΤΟΥ, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Interim Αναφορά: Τροποποίηση cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο