Karagiorgis TechnoPro Ltd εμπορευόμενη υπό την επωνυμία Life Style Technology κ.α. ν. M.A.KTHMA MAKENZY LTD κ.α., Αρ.αγωγής 3803/2012, 7/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:A1 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χ.Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αρ.αγωγής 3803/2012 Μεταξύ:
- Karagiorgis TechnoPro Ltd εμπορευόμενη υπό την επωνυμία Life Style Technology
- KMP Seismitechtech Ltd
- Matheos Stylianou & Υios Ltd
- Marios Pavlou Voniatis
- GPM Metal Ltd
- Χριστάκης Ηλία & Yιοί Λτδ Ενάγοντες και
- M.A.KTHMA MAKENZY LTD
- Aνδρέας Ματόλης
- Πάρης Παρασκευά Εναγόμενοι Ημερ.: 7.1.2016 Για τους Ενάγοντες: κ.Α.Κωνσταντίνου και κα Μιχαηλίδου για Μιχαηλίδου και Κωνσταντίνου ΔΕΠΕ Για τους Εναγόμενους: κ.Α.Μαθηκολώνης για Ανδρέας Μαθηκολώνης Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αξίωση των Εναγόντων είναι για ποσό €541.388,89 πλέον τόκους προς 7% ετησίως επί του ιδίου ποσού από 7.11.2012 που καταχωρίστηκε η παρούσα αγωγή μέχρι εξοφλήσεως. Η απαίτηση προωθείται δυνάμει γραμματίου ημερ. 11.6.2012 που αφορά ποσό €537.779,
- Η Εναγόμενη 1 Εταιρεία ενάγεται ως η οφειλέτρια δυνάμει του γραμματίου και οι Εναγόμενοι 2 και 3, μέτοχοι και διοικητικοί της σύμβουλοι, ως εγγυητές της. Το επίδικο γραμμάτιο (Τεκμ.2) τιτλοφορείται «Γραμμάτιο Συνήθους Τύπου» και αναφέρεται σε έξι ποσά που οφείλονται στους Ενάγοντες 1 - 6 ξεχωριστά και που συμποσούνται στο ποσό των €537.779,
- Προνοείτο η εξόφληση του με 20 δόσεις για συγκεκριμένα ποσά και σε συγκεκριμένες ημερομηνίες. Καταγράφεται ότι η οφειλέτρια, παρέδωσε αυθημερόν στους δικηγόρους των Εναγόντων 20 επιταγές που αφορούν τα ποσά των δόσεων πληρωτέες κατά την ημερομηνία που ήταν πληρωτέα η αντίστοιχη δόση, «...προς περαιτέρω εξασφάλισης του τρόπου αποπληρωμής του χρέους». Προνοείτο ακόμα ότι, σε περίπτωση καθυστέρησης της πληρωμής οποιασδήποτε δόσης ή μέρους της για διάστημα πέραν των επτά ημερών ή και σε περίπτωση που οποιαδήποτε επιταγή δεν ετιμάτο, το γραμμάτιο καθίστατο ληξιπρόθεσμο και απαιτητό και κάθε οφειλόμενο ποσό του θα ήταν πληρωτέο με τόκο προς 7% από την ημέρα καθυστερήσεως. Δικογραφείται ότι η πρώτη δόση του γραμματίου που ήταν πληρωτέα την 25.6.2012 δεν καταβλήθηκε από τους Εναγόμενους, ούτε μετά πάροδο επτά ημερών. Αξιώνεται το ποσό του γραμματίου που κατέστηκε ληξιπρόθεσμο και απαιτητό και ποσό €3.609,75 που περιγράφεται ως τόκος κατά την 6.8.
- Είναι αυτό το ποσό που προστιθέμενο στο ποσό του γραμματίου καταλήγει στο ποσό των €541.388,89 της αξίωσης. Οι Ενάγοντες με επιστολή των δικηγόρων τους κάλεσαν τους Εναγόμενους 2 και 3 όπως τιμήσουν την εγγύηση τους χωρίς αποτέλεσμα. Οι Εναγόμενοι καταχώρησαν κοινή Εκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Αρνούνται γενικά την αξίωση και ισχυρίζονται ότι το επίδικο έγγραφο που καταρτίστηκε ως γραμμάτιο συνήθους τύπου ήταν παράνομο, άκυρο ή και ανεφάρμοστο γιατί δεν υπογράφτηκε από την οφειλέτρια ενώπιον δύο μαρτύρων και οι όροι του δεν συνάδουν με τις πρόνοιες του άρθρου 78 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.
- Αναφορικά με την εγγύηση των Εναγομένων 2 και 3 διατείνονται ότι αυτή είναι άκυρη και ανεφάρμοστη συνεπεία της ακυρότητας και του ανυπόστατου του επίδικου εγγράφου. Παραδέχονται ότι οι Ενάγοντες απέστειλαν την ισχυριζόμενη επιστολή, αρνούνται όμως ότι τους οφείλουν οποιοδήποτε ποσό και ανταξιώνουν δήλωση του Δικαστηρίου ότι το επίδικο έγγραφο είναι παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο και συνακόλουθα και η εγγύηση. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση οι Ενάγοντες αναφέρουν ότι το επίδικο έγγραφο είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου, υποστηρίζουν ότι αυτό υπογράφηκε νομότυπα και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των Εναγομένων. Όπως προκύπτει από τη δικογραφία, το επίδικο ζήτημα είναι κατά πόσο το επίδικο γραμμάτιο είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου. Το κατά πόσο αυτό υπογράφηκε από την οφειλέτρια ενώπιον δύο μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, είναι ζήτημα γεγονότων όπως θα τα εξεύρει το Δικαστήριο αφού αποφασίσει επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων που προβάλλουν αντικρουόμενες θέσεις. Το κατά πόσο οι όροι του συνάδουν με τις πρόνοιες του άρθρου 78 του Κεφ.149 είναι καθαρά νομικό ζήτημα που κρίνεται στη βάση των όρων όπως αποτυπώνονται στο πρόσωπο του εγγράφου. Η επίλυση των πιο πάνω ζητημάτων είναι καταλυτική στην έκβαση της απαίτησης των Εναγόντων. Και τούτο γιατί η αξίωση εδράζεται αποκλειστικά στο επίδικο γραμμάτιο. Η παράλειψη αναφοράς στην Εκθεση Απαίτησης, ότι πρόκειται περί γραμματίου συνήθους τύπου, που επιβεβαιώθηκε με την Απάντηση, δεν διευρύνει το πεδίο εξέτασης της αξίωσης. Αναφέρεται στην Ιγνατίου κ.α. ν. Λεμονάρη
(2004)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1562, 1566, ότι έγγραφο που περιέχει δήλωση η οποία συνιστά αναγνώριση χρέους δεν αναγνωρίζεται ούτε συνιστά αυτοτελή βάση αγωγής. Συνιστά απλά μαρτυρία προς απόδειξη αιτίας αγωγής. Εάν το Τεκμ.2 δεν είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου η αγωγή θα πρέπει να αποτύχει. Σε τέτοια περίπτωση το Τεκμ.2 θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί προς απόδειξη της οφειλής της Εναγόμενης 1 προς τους Ενάγοντες εργολάβους για τις υπηρεσίες που, όπως μαρτυρήθηκε, προσέφεραν για την κατασκευή του υποστατικού της Εναγόμενης 1 (βλ. D&G Products Ltd v. Αναστασίου
(2002)1 (Β) Α.Α.Δ. 1400 και Χριστοδούλου ν. Μιχαηλίδης
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2058), σε αγωγή με αιτία την μη εξόφληση προσφερθεισών οικοδομικών εργασιών. Όμως, τέτοια διαζευκτική βάση αγωγής δεν δικογραφείται στην παρούσα αγωγή. Ο Χαράλαμπος Γεωργίου (Μ.Ε.1) ανάφερε ότι βρίσκεται στην υπηρεσία της Ενάγουσας 5 Εταιρείας. Εξήγησε ότι οι Ενάγοντες ήταν εργολάβοι που εργάστηκαν για την κατασκευή υποστατικού της Εναγόμενης 1 Εταιρείας και δεν είχαν εξοφληθεί. Η Εναγόμενη 1 αδυνατούσε να τους εξοφλήσει και για να μην κινηθούν εναντίον της δικαστικά υπογράφηκε το επίδικο γραμμάτιο. Το επιμέρους ποσό του γραμματίου που αφορά τον κάθε Ενάγοντα ήταν το ποσό που αυτός είχε να λαμβάνει από την Εναγόμενη
- Το γραμμάτιο καταρτίστηκε μετά από διαπραγμάτευση των δικηγόρων των μερών και η υπογραφή του διευθετήθηκε από τους δικηγόρους να πραγματοποιηθεί την 11.6.2012 στο δικηγορικό γραφείο του δικηγόρου Αντωνάκη Σωτηρίου. Σύμφωνα με τον Γεωργίου η συνάντηση έγινε το απόγευμα της 11.6.2012 και παρόντες ήταν οι Καραγιώργης, Ζαχαρίας Κτωρίδης, Ματθαίος Στυλιανού, ο ίδιος και ο Χριστάκης Ηλία για τις Ενάγουσες Εταιρείες 1 - 3, 5 και 6, ο Μάριος Παύλου Ενάγοντας 4 και οι Εναγόμενοι 2 και
- Ήταν ακόμη παρόντες οι δικηγόροι Αντώνης Κωνσταντίνου και Κούλα Μιχαηλίδου για τους Ενάγοντες και οι δικηγόροι Αντωνάκης Σωτηρίου και κάποιος άλλος δικηγόρος που παρουσιάστηκε ως συνεργάτης του για τους Εναγόμενους καθώς και η υπάλληλος του δικηγόρου Σωτηρίου, Αντρη Αντρέου. Η Αντρέου βρισκόταν σε διπλανό γραφείο και φωνήθηκε και εισήλθε στο γραφείο και ήταν παρούσα κατά τις υπογραφές. Εκ μέρους της Εναγόμενης 1 Εταιρείας υπόγραψε ο Εναγόμενος 2 και έθεσε τη σφραγίδα της Εταιρείας. Ως μάρτυρες της υπογραφής του υπόγραψαν η δικηγόρος Μιχαηλίδου και η Αντρέου. Η εγγύηση υπογράφτηκε «ταυτόχρονα» με το γραμμάτιο και την υπογραφή των Εναγομένων 2 και 3 μαρτύρησαν οι ίδιοι μάρτυρες. Παραδόθηκαν και οι επιταγές που αναφέρονται στο γραμμάτιο. Αναφέρει ο Γεωργίου ότι την 25.6.2012 που ήταν πληρωτέα η πρώτη επιταγή, ο δικηγόρος Σωτηρίου ζήτησε από τη δικηγόρο Μιχαηλίδου να μην την καταθέσει μέχρι και την 2.7.2012 που ίσως και να εξοφλείτο με μετρητά. Κανένα ποσό δεν καταβλήθηκε και η επιταγή κατατέθηκε την 6.7.2012 και στη συνέχεια άλλες τρεις φορές για να επιστραφεί την 31.7.2012 με την ένδειξη ότι ο λογαριασμός είχε καταχωριστεί στο Κ.Α.Π.. Αναφέρει ακόμα ο Γεωργίου ότι ουδεμία επιταγή τιμήθηκε και κανένα ποσό καταβλήθηκε έναντι του γραμματίου. Την 27.9.2012 επιδόθηκε προς τους Εναγόμενους 2 και 3 από ιδιώτη επιδότη επιστολή των δικηγόρων των Εναγόντων ημερ. 1.9.2012 με την οποία πληροφορούνταν ότι η οφειλέτρια είχε παραβιάσει τους όρους του γραμματίου και καλούνταν να καταβάλουν το οφειλόμενο ποσό μέσα σε τέσσερεις ημέρες. Τις επιστολές παρέλαβε ο Εναγόμενος 2 για τον εαυτό του και για τον Εναγόμενο 3 (Τεκμ. 3 και 4 αντίστοιχα). Υποβλήθηκε στο Γεωργίου ότι κατά τη συνάντηση που περίγραψε από τους Εναγόμενους παρών ήταν μόνο ο Εναγόμενος 3 που υπέγραψε ως εγγυητής και ότι ο Εναγόμενος 2 εκ μέρους της Εταιρείας και ως εγγυητής υπέγραψε σε μεταγενέστερη ημερομηνία και όχι στην παρουσία του ιδίου του Γεωργίου. Περαιτέρω υποβλήθηκε στο Γεωργίου ότι όταν υπέγραφε ο Εναγόμενος 3 ως εγγυητής δεν ήταν παρούσα η Αντρέου, η οποία κλήθηκε εκ των υστέρων από διπλανό γραφείο για να θέσει την υπογραφή της ως μάρτυρας. Ο Γεωργίου αρνήθηκε τις υποβολές. Ο Γεωργίου είχε αναφέρει στη διά ζώσης μαρτυρία του ότι για την Εταιρεία το γραμμάτιο υπέγραψαν αμφότεροι οι Εναγόμενοι 2 και 3, όταν δε του υποδείχθηκε επί του γραμματίου η υπογραφή πάνω από τη σφραγίδα της Εναγόμενης 1 Εταιρείας, ανάφερε ότι νομίζει ότι είναι του Εναγόμενου
- Ο Ζαχαρίας Κτωρή (Μ.Ε.2) είναι διευθυντής της Ενάγουσας
- Αναμφίβολα πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο που ο Γεωργίου αναφέρθηκε ως Ζαχαρία Κτωρίδη. Μαρτύρησε πως είχε ενεργήσει ως συντονιστής των εργολάβων και πως τα ποσά που αναφέρονται ότι οφείλονταν στον καθένα ήταν το προϊόν διαπραγμάτευσης. Ο Κτωρή επιβεβαίωσε τη μαρτυρία του Γεωργίου ως προς τους παρόντες κατά την υπογραφή του γραμματίου και των εγγυήσεων. Το γραμμάτιο για την Εταιρεία είχε υπογράψει ο Εναγόμενος 2 ο οποίος υπόγραψε πρώτος και δύο φορές, αφού υπόγραψε και ως εγγυητής. Στον Κτωρή υποβλήθηκε ότι δεν ήταν παρών κατά τη συνάντηση που περίγραψε, με το μάρτυρα να εμμένει στις θέσεις του. Ο Εναγόμενος 2 (Μ.Υ.1) αναγνώρισε επί του γραμματίου την υπογραφή του πάνω από τη σφραγίδα της Εταιρείας στη θέση του οφειλέτη και στη θέση του πρώτου εγγυητή. Ηταν η θέση του Εναγόμενου 2 πως ενώ ο Εναγόμενος 3 είχε υπογράψει στις 11.6.2012, ο ίδιος είχε υπογράψει την επομένη 12.6.2012 καθότι στις 11.6.2012 είχε ασθενήσει ο πατέρας του και δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην προγραμματισμένη συνάντηση. Υπόγραψε την επομένη το πρωϊ στο γραφείο του δικηγόρου Σωτηρίου. Οσον αφορά τις επιταγές που παραδόθηκαν, φέρουν την υπογραφή του. Στους αντιδίκους παραδόθηκαν από το δικηγόρο Σωτηρίου. Ο δικηγόρος του είχε ζητήσει τις επιταγές αλλά ο Εναγόμενος 2 δεν θυμάται πότε τις παρέδωσε στο δικηγόρο. Ανάφερε ακόμα ο Εναγόμενος 2 ότι οι επιταγές δεν τιμήθηκαν και ότι αντιμετωπίζει γι΄ αυτές ποινικές υποθέσεις. Ο Εναγόμενος 3 (Μ.Υ.2) αναγνώρισε την υπογραφή του στην τελευταία, 4η σελίδα του επίδικου γραμματίου, στη θέση του 2ου εγγυητή. Αναγνώρισε επίσης τη μονογραφή του στις υπόλοιπες σελίδες. Όταν υπόγραφε παρόντες ήταν οι τρεις από τους εργολάβους, ο Γιώργος Καραγιώργης, ο Ματθαίος Στυλιανού και ο Χαράλαμπος Γεωργίου. Παρόντες ήσαν και οι δικηγόροι Σωτηρίου, Κωνσταντίνου και κάποια άλλη κοπέλα. Είναι η θέση του ότι μετά που υπόγραψε ως εγγυητής ο δικηγόρος Σωτηρίου κάλεσε τηλεφωνικά κάποια κοπέλα που ήταν εξω από το γραφείο του για να εισέλθει και να υπογράψει ως μάρτυρας. Ο Εναγόμενος 2 δεν είχε υπογράψει την ημέρα εκείνη γιατί είχε αρρωστήσει ο πατέρας του και δεν παρευρέθηκε στη συνάντηση. Καθ΄ όσον αφορά τις επιταγές που παραδόθηκαν ήταν η θέση του Εναγόμενου 3 ότι αυτές δεν είχαν παραδοθεί κατά τη συνάντηση αλλά τις επόμενες ημέρες, ίσως και μια εβδομάδα μετά από την υπογραφή του γραμματίου. Οι Εναγόμενοι 2 και 3 έκαμαν αρνητική εντύπωση στο Δικαστήριο ως μάρτυρες της αλήθειας. Εχοντας εγγυηθεί την Εναγόμενη 1 Εταιρεία στην οποία ως μέτοχοι έχουν οικονομικά συμφέροντα και υπό το βάρος της υποχρέωσης αποπληρωμής του χρέους παραποίησαν την αλήθεια στην προσπάθεια τους να απεμπλακούν των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Προσέφυγαν μάλιστα, ιδιαίτερα ο Εναγόμενος 2, σε σενάρια με λεπτομέρειες για να προσδώσουν, όπως φαίνεται να εκτίμησαν, αληθοφάνεια στους ισχυρισμούς τους. Η προβολή της θέσης ότι το γραμμάτιο υπόγραψαν γιατί πιέζονταν από τους Ενάγοντες και όχι γιατί αναγνώριζαν τα χρέη τους προς τους Ενάγοντες εάν είναι αληθινή καταδεικνύει έλλειψη εντιμότητας εκ μέρους τους γιατί υπόγραψαν το γραμμάτιο για να επιτύχουν τους πρόσκαιρους σκοπούς τους χωρίς ειλικρινή πρόθεση να το τιμήσουν. Δεν είναι ορθό αυτό που αναφέρεται στη σελ.12 της γραπτής αγόρευσης των δικηγόρων των Εναγόντων ότι κατά την αντεξέταση του Γεωργίου του υποβλήθηκε ότι παρόντες από πλευράς των Εναγόντων ήταν μόνο ο ίδιος και ο διευθυντής της Ενάγουσας 1, θέση που δεν υποστηρίχτηκε από τον Εναγόμενο 3 κατά τη μαρτυρία του. Η πραγματικότητα είναι ότι στο Γεωργίου υποβλήθηκε (σελ.16 των πρακτικών) ότι παρών ήταν και ο Ματθαίος Στυλιανού, όπως ήταν και η μαρτυρία του Εναγόμενου
- Είναι όμως ορθή η επισήμανση των δικηγόρων των Εναγόντων ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 μαρτύρησαν αντιφατικά όσον αφορά το χρόνο υπογραφής των επίδικων επιταγών και παράδοσης τους στους Ενάγοντες. Ο Εναγόμενος 2, που τις προσυπόγραψε, μαρτύρησε ότι αυτές υπογράφηκαν πριν τις 11.6.2012 και δόθηκαν στο δικηγόρο Σωτηρίου που τις παρέδωσε στους Ενάγοντες. Πέραν του ότι οι επιταγές παραδόθηκαν στους Ενάγοντες στις 11.6.2012, το κατά πόσο υπογράφηκαν από τον Εναγόμενο 2 προηγουμένως ή την ίδια ημέρα και ο Εναγόμενος 2 το απέκρυψε για να μην προδώσει την παρουσία του στη συνάντηση, δεν διευκρινίζεται από άλλη αξιόπιστη μαρτυρία. Γεγονός παραμένει ότι ο Εναγόμενος 3, προφανώς ανησυχώντας ότι η παραδοχή ότι οι επιταγές παραδόθηκαν την ίδια ημέρα θα έτεινε να υποστηρίξει ότι ο Εναγόμενος 2 που τις προσυπόγραψε ήταν παρών, επέλεξε να πει ότι οι επιταγές δεν παραδόθηκαν την ημέρα εκείνη αλλά σε μεταγενέστερο χρόνο, ίσως και μια εβδομάδα μετά. Περαιτέρω, υπάρχουν αντικειμενικά δεδομένα στην υπόθεση που δεν μπορούν να παραγνωριστούν. Ότι οι διάδικοι λάμβαναν νομική συμβουλή και η συνάντηση για την υπογραφή του γραμματίου και των εγγυήσεων διευθετήθηκε από τους δικηγόρους τους που ήταν παρόντες στη συνάντηση. Κατά την εισήγηση των Εναγομένων τέσσερεις δικηγόροι, δύο από τους οποίους ενεργούσαν για τα συμφέροντα των Εναγόντων δικαιούχων δυνάμει του γραμματίου δεν μερίμνησαν, αλλά αντίθετα επέτρεψαν να υπογραφούν το γραμμάτιο και οι εγγυήσεις κατά τρόπο ώστε να μην έχουν νομική ισχύ και να μην εξασφαλίζουν τους Ενάγοντες. Περαιτέρω πως δύο πρόσωπα, η μια μάλιστα δικηγόρος, αποδέκτηκαν και υπόγραψαν ως μάρτυρες της υπογραφής του Εναγόμενου 2 προτού αυτός υπογράψει και ενώ δεν ήταν καν παρών. Η αναφορά του Γεωργίου ότι εκ μέρους της Εταιρείας το γραμμάτιο υπέγραψαν τόσο ο Εναγόμενος 2 όσο και ο Εναγόμενος 3 δεν παραβλάπτει την αξιοπιστία του. Ο Εναγόμενος 3 όπως και ο Εναγόμενος 2 μονόγραψαν όλες τις σελίδες του γραμματίου και ίσως αυτό να εξέλαβε ο Γεωργίου ως υπογραφή του γραμματίου και από τους δύο. Το Δικαστήριο αποδέχεται τη μαρτυρία τόσο του Γεωργίου όσο και του Κτωρή ως αξιόπιστη και ευρίσκει ότι τα γεγονότα της υπογραφής του επίδικου γραμματίου και της εγγύησης διαδραματίστηκαν όπως αυτοί περίγραψαν (βλ. άρθρο 16 του περί Απόδειξης Νόμου). Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Εναγόμενος 2 ήταν παρών κατά τη συνάντηση που έγινε στις 11.6.2012 στο γραφείο του δικηγόρου Αντωνάκη Σωτηρίου και υπόγραψε το γραμμάτιο ως διευθυντής και εκ μέρους της Εναγόμενης 1 Εταιρείας και ως εγγυητής. Είναι περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι το επίδικο γραμμάτιο υπογράφηκε από τον Εναγόμενο 2, εκ μέρους της οφειλέτριας Εναγόμενης 1 στην παρουσία τόσο της δικηγόρου Κούλας Μιχαηλίδου όσο και της υπαλλήλου του δικηγόρου Σωτηρίου 'Αντρης Αντρέου, οι οποίες και υπόγραψαν σε αυτό ως μάρτυρες. Είναι η περαιτέρω κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 υπόγραψαν ως εγγυητές της Εναγόμενης 1 την εγγύηση στην παρουσία των δύο προαναφερθέντων μαρτύρων. Κατ΄ ακολουθία η υπεράσπιση στη βάσης της θέσης ότι το επίδικο γραμμάτιο δεν υπογράφηκε από την οφειλέτρια στην παρουσία δύο μαρτύρων απορρίπτεται. Δεν εγείρεται ρητά με την Υπεράσπιση ζήτημα αναφορικά με την δικαιοπρακτική ικανότητα των δύο μαρτύρων. Υπό τις περιστάσεις η προϋπόθεση ικανοποιείται από τη δοθείσα μαρτυρία ότι η μια ήταν δικηγόρος και η άλλη υπάλληλος σε δικηγορικό γραφείο. Παραμένουν οι υπόλοιπες ενστάσεις των Εναγομένων, ότι οι όροι του γραμματίου δεν συνάδουν με τις πρόνοιες του άρθρου 78 του Κεφ.
- Το άρθρο 78 προνοεί ότι: «"Γραμμάτιο συνήθους τύπου" είναι γραπτή υπόσχεση, που παρέχεται από ένα πρόσωπο σε άλλο, υπογράφεται από το πρόσωπο που την παρέχει στην παρουσία δύο τουλάχιστο μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για πληρωμή, σε πρώτη ζήτηση ή σε ορισμένο χρόνο ή σε προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο προς πρόσωπο το οποίο ορίζεται στο γραμμάτιο, ποσού χρημάτων, πλέον τόκο που ορίζεται σε αυτό κατά ανώτατο όριο προς εννέα τοις εκατό κατ΄ έτος και, σε περίπτωση λήψης δικαστικών μέτρων επ΄ αυτού, τα συναφή έξοδα, και αναφέρει την αντιπαροχή για την οποία παρέχεται η υπόσχεση. Το πρόσωπο που παρέχει την υπόσχεση καλείται "οφειλέτης χρέους" ενώ το πρόσωπο στο οποίο παρέχεται η υπόσχεση καλείται "πιστωτής".» Στην Παπαστράτης ν. Οικονόμου
(1970)1 C.L.R. 11, αναφέρεται ότι οι πρόνοιες του άρθρου 78 πρέπει να τηρούνται αυστηρά για να θεωρηθεί ένα γραμμάτιο ως γραμμάτιο συνήθους τύπου και ότι είναι πολύ σημαντικό οι τυπικότητες που αφορούν την έκδοση γραμματίου συνήθους τύπου να τηρούνται απόλυτα. Οι Εναγόμενοι με τη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου τους εγείρουν τα εξής σημεία: Ότι η υπόσχεση πληρωμής που παρέχεται από το επίδικο γραμμάτιο δεν είναι σε πρόσωπο αλλά σε έξι φυσικά και νομικά πρόσωπα. Περαιτέρω ότι δεν αφορά σε συνολικό ποσό που οφείλεται αδιάκριτα σε όλους, αλλά άθροισμα επιμέρους ποσών που οφείλονται στο κάθε πρόσωπο ξεχωριστά. Ετσι, προκύπτει περαιτέρω ζήτημα αφού το γραμμάτιο θα εξοφλείτο με 20 μηνιαίες δόσεις χωρίς να προβλέπεται ο τρόπος καταμερισμού των δόσεων στους Ενάγοντες. Είναι η θέση του Δικαστηρίου ότι η αναφορά στο άρθρο 78 σε γραπτή υπόσχεση που παρέχεται σε άλλο πρόσωπο μπορεί να ερμηνευτεί ώστε να περιλαμβάνει πέραν του ενός προσώπου ως δικαιούχους του γραμματίου. Εάν δύο (ή περισσότερα) πρόσωπα έχουν να λαμβάνουν από τρίτο συγκεκριμένο ποσό δεν πρέπει να εμποδίζονται από του να διευθετήσουν το λαβείν τους με την εκτέλεση από τον τρίτο γραμματίου συνήθους τύπου προς όφελος τους για το ποσό που έχουν να λαμβάνουν. Δεν μπορούν να εκτελεστούν δύο ταυτόσημα γραμμάτια για το σύνολο του ποσού, ένα για τον καθ΄ένα, ούτε ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της οφειλής εάν εκτελεστούν δύο γραμμάτια για το μισό ποσό το καθ΄ ένα, αφού ότι έχουν να λαμβάνουν είναι το σύνολο του ποσού από κοινού. Κατά τη θέση του Δικαστηρίου υφίσταται ζήτημα όταν το συνολικό ποσό του γραμματίου δεν οφείλεται αδιάκριτα σε όλους, αλλά στο κάθε πρόσωπο οφείλεται ένα μικρότερο ποσό ξεχωριστά. Σε τέτοια περίπτωση κανένας από τους πιστωτές δεν μπορεί να ενάξει στη βάση του γραμματίου γιατί δεν του οφείλεται όλο το ποσό του γραμματίου αλλά μόνο μέρος του. Στην προκειμένη περίπτωση το γραμμάτιο αναφέρει ότι η Εναγόμενη 1: «...χρωστούμε να πληρώσουμε εις διαταγή των:
- Life Style Technology (Karagiorgis TechnoPro Ltd) €87.999,89 (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ €11.458,15)
- KMP Seismitechtech Ltd €21.500,00
- Matheos Stylianou & Υios Ltd €209.656,00
- Marios Pavlou Voniatis €49.653,63
- GPM Metal Ltd €132.826,00
- Χριστάκης Ηλία & Yιοί Λτδ €36.143,62 ΣΥΝΟΛΟ €537.799,14 (στο εξής «οι Πιστωτές») το ποσό των €537.779,14.» Προκύπτει ότι, παρά το γεγονός ότι οι Ενάγοντες είχαν να λαμβάνουν επιμέρους διαφορετικό ποσό ο καθ΄ ένας, οι απαιτήσεις τους είχαν συμπτυχθεί έτσι ώστε η πλευρά τους από κοινού να έχει, δυνάμει του γραμματίου, να λαμβάνει το συνολικό ποσό. Το γεγονός ότι δεν υφίσταται πρόνοια αναφορικά με το ποιος θα ικανοποιείτο πρώτος από τις δόσεις ή κατά πόσο θα ελάμβαναν ποσά κατ΄ αναλογία ή άλλως πως, επιβεβαιώνει πως, σε σχέση με την Εναγόμενη 1 παρουσιάζονται ως ένα μέρος, με το ζήτημα της ικανοποίησης του καθ΄ ενός ξεχωριστά να αποτελεί εσωτερικό θέμα της πλευράς τους. Υποστήριξε ακόμα ο δικηγόρος των Εναγομένων πως η αναφορά στο γραμμάτιο ότι η Εναγόμενη 1 χρωστεί να πληρώσει «εις διαταγή των» Εναγομένων, το καθιστά όχι συνήθους τύπου. Επιχειρηματολογεί ότι η υπόσχεση πληρωμής εις διαταγή μεταβάλλει σε σημαντικό βαθμό τη φύση του εγγράφου αφού μια τέτοια πρόνοια σημαίνει δικαίωμα στο δανειστή να οπισθογραφήσει ή να μεταβιβάσει το έγγραφο σε τρίτο πρόσωπο, κάτι εντελώς έξω από τα αυστηρά πλαίσια του άρθρου
- Αναγνωρίζει ο δικηγόρος ότι υπάρχει νομολογία ανατρεπτική της εισήγησης του (βλ. Φούλη ν. Μιχαήλ
(2005)1 (Β) Α.Α.Δ. 1144), κάλεσε όμως το Δικαστήριο να μην τη λάβει υπόψη. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι δεσμευτική για το παρόν Δικαστήριο και δεν παρέχεται ευχέρεια απόκλισης εφόσον το ζήτημα το οποίο αποφασίστηκε είναι το ίδιο με το εγειρόμενο στην υπό εκδίκαση υπόθεση. Το επόμενο ζήτημα αφορά στο γεγονός της έκδοσης και παράδοσης 20 επιταγών προς τους Ενάγοντες, πληρωτέες κατά τις ημερομηνίες των 20 δόσεων που αναφέρονται στο γραμμάτιο και για το συγκεκριμένο ποσό της κάθε δόσης. Στην D & G Products αναφέρεται ότι η πληρωμή οφειλής με επιταγή, έστω και αν ο δανειστής αναγνώρισε πως αυτή λήφθηκε προς πλήρη διακανονισμό, αποτελεί πληρωμή υπό αίρεση και η οφειλή αναβιώνει αν δεν εξοφληθεί, δηλαδή η επιταγή δεν τιμηθεί. Στην αγγλική απόφαση D & C Builders Ltd v. Rees [1966] 2Q.B. 617, αναφέρεται πως μια επιταγή όταν παραδίδεται συνιστά πληρωμή υπό αίρεση (conditional payment) και πως μόνο όταν τιμηθεί συνιστά πραγματική πληρωμή. Το κατά πόσο η παράδοση μιας επιταγής αντικαθιστά το υφιστάμενο χρέος (βλ. Sibre v. Tripp
(1846)15 M&W 23) ή συνιστά υπό αίρεση πληρωμή εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση οι επιταγές δεν δόθηκαν σε αντικατάσταση του χρέους του γραμματίου. Όπως καταγράφεται στο γραμμάτιο οι επιταγές παραδόθηκαν την ίδια ημέρα που εκτελέστηκε το γραμμάτιο. Εάν η πρόθεση ήταν οι επιταγές να αντικαταστήσουν το χρέος του γραμματίου δεν θα υπήρχε κανένας λόγος να εκτελεστεί το γραμμάτιο. Θα μπορούσε απλά να παραδοθούν οι επιταγές. Περαιτέρω, ρητά καταγράφεται ότι αυτές παραδόθηκαν «προς περαιτέρω εξασφάλιση του τρόπου αποπληρωμής του χρέους [του γραμματίου]». Ακόμη προνοείτο στο γραμμάτιο ότι εάν οποιαδήποτε επιταγή δεν τιμείτο το γραμμάτιο θα καθίστατο ληξιπρόθεσμο και απαιτητό. Τέλος, ότι η απώλεια ή οιαδήποτε παρατυπία οιασδήποτε επιταγής δεν θα αποδέσμευε τους Εναγόμενους από την υποχρέωση τους να καταβάλουν τη συγκεκριμένη δόση. Η εξαργύρωση οποιασδήποτε επιταγής βέβαια θα σήμαινε την ανάλογη μείωση του χρέους του γραμματίου. Το γεγονός ότι καταχωρίστηκε ποινική υπόθεση λόγω της μη τίμησης μιας επιταγής δεν έχει σημασία. Εφόσον η μη τίμηση επιταγής συνιστά ποινικό αδίκημα οι αδικοπραγούντες μπορούσε να διωχθούν ποινικά. Όμως, η μη εξόφληση μιας ή περισσότερων επιταγών δεν επέβαλλε όπως οι Ενάγοντες κινηθούν με αγωγή ή αγωγές για τις επιταγές αυτές. Αλλωστε δεν μαρτυρήθηκε εις ποιού διαταγή εκδόθηκαν οι επιταγές αυτές. Το επόμενο ζήτημα αφορά στον τόκο, με το γραμμάτιο να προνοεί ότι: «Σε περίπτωση καθυστερήσεως της πληρωμής οιασδήποτε των προαναφερομένων δόσεων ή/και μέρος αυτής για διάστημα πέραν των επτά
(7)ημερών από την ημερομηνία που αυτή καταστεί πληρωτέα, και/ή εις περίπτωση που οποιοδήποτε από τις πιο πάνω επιταγές δεν τιμηθεί, το παρόν γραμμάτιο καθίσταται ληξιπρόθεσμο και απαιτητό και παν οφειλόμενο ποσό του θα είναι πληρωτέο με τόκο προς 7%ν από την ημέρα καθυστερήσεως και σε περίπτωση αγωγής, υποχρεούμαστε να καταβάλουμε όλα τα δικαστικά και δικηγορικά έξοδα.» Προκύπτει ότι τόκος ήταν πληρωτέος μόνο σε περίπτωση μη εξόφλησης του γραμματίου όπως προνοείτο. Τούτο επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι το άθροισμα των 20 δόσεων και αντίστοιχων επιταγών που εκδόθηκαν και με τις οποίες το γραμμάτιο εξοφλείτο, αντιστοιχούσε στο ακριβές ποσό του γραμματίου και δεν περιλάμβανε τόκους. Δηλαδή εάν η Εναγόμενη 1 κατέβαλλε τις προβλεπόμενες δόσεις ή τιμούνταν οι επιταγές που παρέδωσε, το γραμμάτιο θα εξοφλείτο χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε τόκου. Αυτό σημαίνει ότι κατ΄ ουσία το γραμμάτιο δεν προνοούσε τόκο παρά μόνο στην περίπτωση παράλειψης εξόφλησης του. Δεν εναπόκειται στον πιστωτή να αναφέρει ότι η πρόνοια για τόκο αφορά σε δικό του ευεργέτημα το οποίο μπορεί να αποποιηθεί. Αν ήταν έτσι, θα μπορούσε με την ίδια λογική να υποστηρίξει ότι δεν θα επιθυμούσε να διεκδικήσει τα συναφή έξοδα σε περίπτωση λήψης δικαστικών μέτρων. Μπορεί βέβαια να συμβληθεί με όποιο τρόπο επιθυμεί, όμως το έγγραφο του δεν θα είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου. Στην προκειμένη περίπτωση οι Ενάγοντες συμφώνησαν ότι αν τους καταβάλλονταν οι αναφερόμενες δόσεις δεν θα δικαιούνταν σε τόκο. Το Δικαστήριο συμφωνεί με την εισήγηση του δικηγόρου των Εναγομένων ότι η αναφορά στο άρθρο 78 στον τόκο αφορά σε τόκο από την ημέρα της υπογραφής του γραμματίου και όχι από οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο. Το άρθρο αναφέρεται «...για πληρωμή, σε πρώτη ζήτηση ή σε ορισμένο χρόνο ή σε προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο ... ποσού χρημάτων, πλέον τόκο ...». Στην προκειμένη περίπτωση αφορούσε την πληρωμή σε ορισμένο χρόνο ποσών χρημάτων χωρίς τόκο. Μόνο εάν δεν πληρωνόταν μια δόση το γραμμάτιο θα καθίστατο ληξιπρόθεσμο, αλλά και πάλιν ο τόκος θα ήταν πληρωτέος από την ημέρα της καθυστερήσεως, που το ενωρίτερο που θα μπορούσε να ήταν, ήταν επτά ημέρες μετά την 25.6.2012 και όχι την 11.6.2012 που εκτελέστηκε το γραμμάτιο. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι το επίδικο γραμμάτιο δεν συμμορφώνεται με την πρόνοια του άρθρου 78 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.148, αναφορικά με τον τόκο, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω. Δεν είναι συνεπώς γραμμάτιο συνήθους τύπου. Η αξίωση που εδραζόταν αποκλειστικά σε χρέος δυνάμει γραμματίου συνήθους τύπου δεν μπορεί να επιτύχει. Ως εκ των ανωτέρω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων και εναντίον των Εναγόντων, όπως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Οι Εναγόμενοι που είχαν κοινή υπεράσπιση και κοινή εκπροσώπηση θα δικαιούνται σε ένα σετ εξόδων. Στην Ανταπαίτηση εκδίδεται αναγνωριστική απόφαση ότι το επίδικο γραμμάτιο (Τεκμ.2) δεν είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου. Εφόσον η επιτυχία της Ανταπαίτησης είναι απόρροια της κατάληξης στην Απαίτηση και τίποτε περισσότερο, δεν εκδίδεται περαιτέρω διαταγή για έξοδα όσον αφορά την Ανταπαίτηση. (Υπ.)............................ Χ.Μαλαχτός Π.Ε.Δ. /ΚΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο