Αντρέα Κατσαρή ν. Κωστάκη Μαυρίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 3857/2011, 11/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:A5 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3857/2011 Μεταξύ: Αντρέα Κατσαρή Ενάγοντα -και-
- Κωστάκη Μαυρίδη
- KGM NIGHTWAY LTD
- Γιώργου Μαυρίδη
- Στέλιου Μαυρίδη Εναγομένων Αίτηση τροποποίησης ημερ. 28.9.2015 11 Ιανουαρίου, 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Νεοφυτίδης για Αντ. Αντρέου & Σια ΔΕΠΕ Για Εναγόμενους - Καθ΄ων η αίτηση: κ.Ν. Δαμιανού για Δαμιανού & Λάρκου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
- Οι Ενάγοντες με την παρούσα αίτηση επιζητούν την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την διαγραφή αλλά και την προσθήκη ισχυρισμών και αξιώσεων.
- Η αίτηση βασίζεται στην Δ.25 Θ.1 και Δ.48 Θ.1, 2, 4 και 8 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του Ενάγοντα ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρει ότι περί τον Ιανουαρίου διόρισε νέους δικηγόρους. Κατά την προετοιμασία της ακρόασης της αγωγής και κατά την μελέτη της δικογραφίας και των σχετικών εγγράφων που βρίσκονταν στον φάκελο διαφάνηκε εξ όσων τον πληροφόρησε η δικηγόρος ότι δεν είχαν δικογραφηθεί όλα τα σχετικά γεγονότα αναφορικά με την απαίτηση του καθώς επίσης προωθήθηκαν νομικοί ισχυρισμοί αντίθετοι με τα πραγματικά γεγονότα. Όταν του επεξηγήθηκε η αναγκαιότητα τροποποίησης έδωσε οδηγίες σε συντονισμό με τον κ. Α. Πελεκάνο δικηγόρο που είχε εμπλακεί στα αρχικά στάδια της υπόθεσης να προβούν στην αναγκαία τροποποίηση. Δυστυχώς όμως λόγω σοβαρού προβλήματος που προέκυψε με τον κ.Πελεκάνο δεν κατέστη δυνατό να καταχωρηθεί η αίτηση τροποποίησης προηγουμένως.
- Σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης οι εναγόμενοι συμφώνησαν με τον ενάγοντα την πώληση και μεταβίβαση του 20% του μετοχικού κεφαλαίου της εναγομένης 2 επ΄ ονόματι του ενάγοντα για το ποσό των €68.000.-. Περαιτέρω δε ο ενάγοντας συμφώνησε να εγγυηθεί προσωπικά το 20% δανείου ύψους €100.000.- που θα συνήπτε η εναγόμενη 2 με την ΣΠΕ Μακράσυκας για σκοπούς ανακαίνισης της επιχείρησης μπαρ της οποίας ήταν ιδιοκτήτες και/ή διαχειριστές της επιχείρησης. Ο ενάγοντας κατέβαλε το πιο πάνω ποσό και εγγυήθηκε το δάνειο πλην όμως ο ενάγοντας, χωρίς να το γνωρίζει, εγγυήθηκε προσωπικά το σύνολο του δανείου. Περαιτέρω εγγυήθηκε λογαριασμό της εναγομένης 2 και περαιτέρω συνήψε προσωπικό δάνειο μαζί με τους εναγομένους 1 και 3 ύψους €40.000.- για ανακαίνιση της επιχείρησης κατόπιν ψυχολογικής πίεσης ή και εκβιασμών από μέρους των εναγομένων. Ο ενάγοντας κάλεσε επανειλημμένως τους εναγομένους να υπογράψουν σχετική συμφωνία σε σχέση με την αγορά μετοχών από μέρους του και να του τις μεταβιβάσουν πλην όμως οι εναγόμενοι αρνήθηκαν και ενόψει τούτου ο ενάγοντας σταμάτησε ή/και τερμάτισε τη συμφωνία και ζήτησε από αυτούς την επιστροφή του ποσού που κατέβαλε και επιπρόσθετα την αξία των μετοχών. Αξιώνει το ποσό των €474.500.- ως ειδικές ζημιές που υπέστη και ειδικότερα το ποσό των €68.000.- που πλήρωσε για την αγορά του 20% του μετοχικού κεφαλαίου και το ποσό των €406.500.- που αντιστοιχεί στην αξία των μετοχών που αγόρασε. Περαιτέρω, μεταξύ άλλων, αξιώνει αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας και απόφαση με την οποία να αναγνωρίζεται ότι οι εναγόμενοι παραβίασαν την επίδικη συμφωνία.
- Λίγα λόγια για το ιστορικό της υπόθεσης είναι χρήσιμα. Κλητήριο ειδικώς οπισθογραφημένο καταχωρήθηκε στις 30.12.2011 και στις 26.1.2012 καταχωρήθηκε σημείωμα εμφάνισης από μέρους όλων των εναγομένων. Στις 9.4.2012 καταχωρήθηκε Έκθεση Υπεράσπισης αφού προηγουμένως καταχωρήθηκε σχετική αίτηση για απόφαση λόγω παράλειψης καταχώρισης της, εντός της τασσόμενης προθεσμίας. Στις 10.5.2012 καταχωρήθηκε αίτηση τροποποίησης από μέρους του ενάγοντα και στις 27.6.2012 εκδόθηκε διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης με την οποία προστέθηκαν ισχυρισμοί ότι ο ενάγοντας σταμάτησε ή και τερμάτισε τη συμφωνία και εν πάση περιπτώσει ο ενάγοντας θεωρεί τη συμφωνία τερματισθείσα εξ υπαιτιότητας των εναγομένων. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε στις 11.7.2012 και στις 4.2.2013 καταχωρήθηκε Υπεράσπιση στην τροποποιηθείσα Έκθεση Απαίτησης αφού προηγουμένως καταχωρήθηκε σχετική αίτηση για απόφαση από μέρους του ενάγοντα. Στις 20.3.2013 καταχωρήθηκε Απάντηση στην Υπεράσπιση. Η αγωγή ορίστηκε για οδηγίες στις 19.4.2013 και ορίστηκε για ακρόαση σε αρκετές περιπτώσεις. Στις 30.1.2015 καταχωρήθηκε ειδοποίηση ότι το δικηγορικό γραφείο Α. Αντρέου και Σία ΔΕΠΕ ότι θα εμφανίζεται για τον ενάγοντα μαζί με το δικηγορικό γραφείο που καταχώρισε το κλητήριο. Η αγωγή ήταν ορισμένη για ακρόαση στις 28.9.2015 όπου κατ΄εκείνη την ημέρα αναβλήθηκε κατόπιν σχετικού αιτήματος του ενάγοντα ενόψει του γεγονότος ότι την ίδια ημέρα καταχωρήθηκε αίτηση τροποποίησης.
- Ο ενάγοντας με την επιδιωκόμενη τροποποίηση όπως έχει ήδη αναφερθεί επιζητεί την προσθήκη αλλά και την διαγραφή ισχυρισμών και αξιώσεων και ειδικότερα εκείνο που ουσιαστικά επιδιώκεται, μεταξύ άλλων είναι η διαγραφή ισχυρισμών από την Έκθεση Απαίτησης ότι ο ενάγοντας τερμάτισε την επίδικη συμφωνία ως επίσης και τις λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών του ενάγοντα. Επιδιώκει την προσθήκη ισχυρισμών ότι συνεπεία της παράλειψης των εναγομένων 1, 3 και 4 να εγγράψουν το 20% του εκδοθέντος κεφαλαίου της εναγομένης 2 επ΄ ονόματι του ενάγοντα και/ή τον αποκλεισμό του από τα μερίσματα της εταιρείας υπέστη οικονομική ζημιά και/ή απώλεια και ότι κατά τον Αύγουστο του 2011 η αξία της κάθε μετοχής της εναγομένης 2 εκτιμάται σε €3.861,
- Περαιτέρω, επιζητεί μεταξύ άλλων την προσθήκη ισχυρισμών ότι υπέστη ειδικές ζημιές από απώλεια μερισμάτων ως μέτοχος του 20% του εκδοθέντος κεφαλαίου της εναγομένης 2 από 1.12.2009 μέχρι 1.1.2011 ως επίσης και απώλεια μερισμάτων από 1.1.2011 μέχρι και σήμερα. Επιδιώκεται επίσης η τροποποίηση των θεραπειών της Έκθεσης Απαίτησης και ειδικότερα η αντικατάσταση της αξίωσης του ποσού των €474.500.- ως ειδικές ζημιές που υπέστη ο ενάγοντας με την αξίωση του ποσού των €85.384.- πλέον μερίσματα που απώλεσε ο ενάγοντας από 1.11.2011 μέχρι και σήμερα και διαζευκτικά αξιώνει το ποσό των €382.139.- ως την αξία των μετοχών κατά τον Αύγουστο του
- Ο ενάγοντας καθ΄ου η αίτηση φέρει ένσταση στην επιζητούμενη τροποποίηση καθότι, μεταξύ άλλων, (α) επιχειρείται η επανάληψη κατ΄ ουσία των ίδιων ή συναφών και αχρείαστων ισχυρισμών (β) επιχειρείται η εισαγωγή νέας βάσης απαίτησης με αποτέλεσμα το δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων των εναγομένων και τέλος (γ) η αίτηση υποβάλλεται με καθυστέρηση σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα στο στάδιο των αγορεύσεων επισήμανε ότι στην περίπτωση που δεν επιτύχει ο λόγος ένστασης ότι με την επιδιωκόμενη τροποποίηση εισάγεται νέα βάση αγωγής, τότε δεν θα είχε ένσταση στην τροποποίηση σε σχέση με τα άλλα ζητήματα.
- Οι Αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου αναφορικά με την τροποποίηση δικογράφων έχουν συνοψιστεί από τον πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Γ. Πική στην υπόθεση Φοινιώτης v. Green Navigation
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 33 ως εξής:
(1)«Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη και τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D.361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη». (Βλ. και Γραμμές Στρίντζη v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 607).
- Σταθερή γραμμή της Νομολογίας επιβεβαιώνει ως θεμελιακή αρχή πως τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Ακόμη και στις περιπτώσεις που επιδιώκεται νέα βάση αγωγής, η αίτηση τροποποίησης δεν είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, αλλά εξετάζεται και συνεκτιμάται υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων της δεδομένης περίπτωσης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης συνιστά, σε κάθε περίπτωση, κυρίαρχο παράγοντα, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, να επιτρέπει τροποποίηση. (Βλ. Icos Cif Ltd ν.
- Μartin Coward κ.α. Πολ. Εφέσεις αρ. 137/2013 και 138/2013 ημερ. 20.3.2014).
- Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω η εισαγωγή νέας βάσης ή ακόμα και η ριζική τροποποίηση του δικογράφου δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για την απόρριψη αίτησης τροποποίησης. Όμως η εισαγωγή νέας αιτίας αγωγής η οποία δεν υπήρχε όταν καταχωρήθηκε το κλητήριο ένταλμα αλλά προέκυψε μετά κατά κανόνα δεν επιτρέπεται. Επισημαίνεται εδώ ότι η τροποποίηση θεωρείται ότι ανατρέχει στον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου. Όπως αναφέρεται στο Supreme Court Practice 1985 παρ.. 20/5 σελ. 338-
- «An amendment duly made . takes effect, not from the date when the amendment is made, but from the date of the original document which it amends . Thus, when an amendment is made to the writ, the amendment dates back to the date of the original issue of the writ and the action continues as though the amendment had been inserted from the beginning 'The writ as amended becomes the origin of the action, and the claim thereon indorsed is substituted claim originally indorsed' ..». Είναι, συνεπώς, ανεπίτρεπτο να διαταχθεί τροποποίηση που να εισάγει βάση αγωγής η οποία δεν υπήρχε κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου αλλά προέκυψε μεταγενέστερα. Μάλιστα, όπως σχολιάζεται στην υπόθεση International Marine Services Company Ltd v MTR Metals (Overseas) Ltd
(1995)1 ΑΑΔ 77, υπάρχει η δυνατότητα διαγραφής αιτίας αγωγής που θεμελιώνεται σε γεγονότα μεταγενέστερα της καταχώρισης, ακόμα και αν η διεύρυνση έγινε εκ συμφώνου. Διακρίνεται η περίπτωση από εκείνη στην οποία τροποποιούνται τα δικόγραφα σε σχέση με γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώριση της αγωγής και τα οποία ο διάδικος επικαλείται για υποστήριξη της αρχικής αιτίας αγωγής. 10. Η τροποποίηση και το τροποποιημένο κλητήριο αναφέρονται στην ημερομηνία έκδοσης του αρχικού κλητηρίου και η αγωγή συνεχίζεται ως εάν η τροποποίηση περιλαμβανόταν από την αρχή. Στην υπόθεση Sneade v Wotherton Barytes and Lead Mining Company
(1904)1 K.B.295 στη σελ.297, ο Collins M.R. είπε: "It appears to me that the writ as amended becomes for this purpose the original commencement of the action, notwithstanding the fact that the writ originally claimed a larger sum. The reason why the judges have always held that the question on what terms such an amendment should be allowed requires very careful consideration, is that, except in so bar as such terms may provide to the contrary, the leave to amend involves that the claim as amended may be treated as if it were the original claim in the action." Στην υπόθεση Eshelby v Federated European Bank, Limited
(1932)1 K.B. 254, ο ενάγων με το αρχικό κλητήριο ζητούσε πληρωμή μίας δόσης χρημάτων δυνάμει ενός εγγράφου. Μετά την έκδοση του κλητηρίου εντάλματος ο εναγόμενος παράλειψε την πληρωμή άλλης δόσης. Ο ενάγων ζήτησε άδεια τροποποίησης για να περιλάβει στην ίδια αγωγή τη δεύτερη δόση. Ο επίσημος Διαιτητής, στον οποίο η αγωγή είχε παραπεμφθεί, έδωσε άδεια τροποποίησης με την προσθήκη του ποσού της δεύτερης δόσης. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν μπορούσε να το πράξει. Η παράλειψη πληρωμής της δεύτερης δόσης ήταν ξεχωριστή αιτία αγωγής, η οποία δεν υφίστατο στο χρόνο έκδοσης του κλητηρίου, και ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να δοθεί άδεια για τροποποίηση. Ο Δικαστής Swift στη σελ. 259 είπε: "He has allowed the plaintiff to bring into this action an entirely fresh cause of action, arising after this action had been started, and he has done that without the consent of the defendants." Αφού έκαμε αναφορά στη γνώμη του Bowen L.J. στην υπόθεση In Tottenham Local Board of Health v Lea Conservancy Board, 2 Times L.R. 410, ότι τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί όταν αναφέρεται σε αίτια αγωγής η οποία δεν υφίστατο στο χρόνο της έκδοσης του κλητηρίου, παράθεσε την Ιρλανδική υπόθεση Creed v Creed
(1913)1 I.R. 48,50 και κατέληξε στις σελ. 262-263: "I do not think the Court could possibly alter the writ in that way. It could not make an amendment to say that the writ had not been issued until some date after January
- It seems to me, therefore, that this amendment never ought to have been made and that this judgment, so far as it is for more than the 4711, 6s, which was originally claimed, is bad and must be set aside." Στην πρόσφατη απόφαση Tilcon Ltd v Land Investments Ltd
(1987)1 All E.R. 615 το Αγγλικό Εφετείο υιοθέτησε και εφάρμοσε την απόφαση στην υπόθεση Eshelby, ανωτέρω. Αποφασίστηκε ότι: "It had long been accepted that because an amendment related back to the date of the original pleading no new cause of action accruing since the original pleading would be allowed by amendment." (βλ. Gaber v The Cyprus Ship "Poseidonia" κ.ά.
(1990)1 ΑΑΔ 990). 11.1 Στη συνέχεια θα εξεταστεί κατά πόσο με την επιδιωκόμενη τροποποίηση εισάγεται νέα βάση αγωγής. 11.2 Έχουν ήδη επισημανθεί με λεπτομέρεια πιο πάνω, οι επιζητούμενες τροποποιήσεις. Με την Έκθεση Απαίτησης ο ενάγοντας ισχυρίζεται μεταξύ άλλων, ότι η συμφωνία τερματίστηκε και επιζητεί συγκεκριμένο ποσό ως ειδικές ζημιές που υπέστη και ειδικότερα €68.000.- που αντιστοιχεί το τίμημα πώλησης που κατέβαλε για την αγορά του 20% του μετοχικού κεφαλαίου της εναγομένης 2 ως επίσης και το ποσό των €406.500.- που αντιστοιχούσε στην αξία των μετοχών κατά τον ουσιώδη χρόνο. Συνοπτικά εκείνο που ουσιαστικά επιζητείται από τον ενάγοντα με την επιδιωκόμενη τροποποίηση, μεταξύ άλλων, είναι η διαγραφή ισχυρισμών για τερματισμό της συμφωνίας από μέρους του και των ειδικών ζημιών που ισχυρίζεται ότι υπέστη με την αντικατάσταση ισχυρισμών ότι συνεπεία της άρνησης των εναγομένων 1 και/ή 3 και/ή 4 να μεταβιβάσουν το 20% του μετοχικού κεφαλαίου της εναγομένης 2 επ΄ ονόματι του και/ή τον αποκλεισμό του από τα μερίσματα της επιχείρησης υπέστη οικονομική ζημιά και/ή απώλεια. Η δε απώλεια μερισμάτων ως δικαιούχου του 20% του εκδοθέντος κεφαλαίου της εναγομένης 2 για την περίοδο από 1.12.2009 - 1.1.2011 καθορίζεται σε €85.384.- το οποίο αξιώνει. Περαιτέρω επιζητεί να τροποποιηθεί η Έκθεση Απαίτησης με την προσθήκη διαζευκτικού ισχυρισμού με τον οποίο ο ενάγοντας αξιώνει το ποσό των €382.139.- που αντιπροσωπεύει την αξία της μετοχής της εναγομένης 2 κατά τον Αύγουστο του 2011 δηλαδή πριν την καταχώριση του κλητηρίου εντάλματος. Τα πιο πάνω, όπως διατυπώνονται, πρόκειται για γεγονότα που υπήρχαν όταν καταχωρήθηκε το κλητήριο. Δεν πρόκειται για νέα βάση αγωγής η οποία δεν υφίστατο κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου. Συνεπώς η σχετική εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου των εναγομένων σε σχέση με τα πιο πάνω δεν με βρίσκει σύμφωνο και συνακόλουθα απορρίπτεται. 11.3 Περαιτέρω όμως επιζητείται η τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την προσθήκη ισχυρισμών και αξίωσης αναφορικά με απώλεια μερισμάτων μετά την καταχώριση της αγωγής μέχρι και σήμερα. Πρόκειται για εισαγωγή γεγονότων και βάση αγωγής που δεν υπήρχαν όταν καταχωρήθηκε το κλητήριο. Δεν πρόκειται για γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώριση της αγωγής και τα οποία ο διάδικος επικαλείται για υποστήριξη της αρχικής αιτίας αγωγής. Δεν μπορεί να δοθεί άδεια για τροποποίηση για τα πιο πάνω γεγονότα αφού αυτά εκπηγάζουν σε χρόνο μεταγενέστερο της καταχώρισης του κλητηρίου. Συνακόλουθα δεν δικαιολογείται η επιδιωκόμενη τροποποίηση σε σχέση με τα πιο πάνω γεγονότα. 12. Ως προς το θέμα του παράγοντα χρόνου στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης, σταθερή γραμμή της Νομολογίας αναγνωρίζει ότι ο παράγοντας αυτός είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εξαρχής και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή, η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης, αλλά θα πρέπει να συναρτάται με άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα την ανυπαρξία καλής πίστης. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Όπως ήδη έχει καταγραφεί, τελικά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. υπόθεση Icos Cif Ltd, ανωτέρω και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες). 13. Πάγια νομολογία διαμόρφωσε τον κανόνα ότι αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. Η δε αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και δεν παρέχει αφ' εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. (Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία ν. Always Travel Holidays Ltd
(1995)1 A.A.Δ. και United Sea Transport Ltd v. Zakou
(1980)1 A.Α.Δ.501, 510). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. 14.Στην Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου
(1991)1ΑΑΔ 934 αναφέρθηκε ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα κι όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην ίδια απόφαση γίνεται αναφορά στην αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754 στην οποία αναφέρονται τα εξής: "I start with the principle, well settled, than an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here". Και σε μετάφραση στα ελληνικά: «Ξεκινώ με την αρχή, που είναι καλά καθιερωμένη, ότι μια τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται έστω και αν ζητείται αργά, αν είναι αναγκαία, για να αποδοθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων, καθόσον οποιαδήποτε δυσχέρεια θα ήθελε προκληθεί από αυτή μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτή η αρχή ισχύει εδώ». 15. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω κι αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Ανδρέα Παύλου
(1995)1ΑΑΔ 560, όπου τονίστηκε ότι το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Επίσης έχει νομολογηθεί ότι κατά την εξέταση του παράγοντα της καθυστέρησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά των μερών παρόλο που η ευθύνη για την διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος βαρύνει το Δικαστήριο (Βλ. Καυκαρής v. Δημοκρατίας
(1990)2ΑΑΔ 203, Χριστοδούλου v. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 84, Λυσιώτη v. Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση 10515/22.3.2000 και Union Alimentaria Sanders S.A. v. Spain, Series A, 157, Publication of the European Court of Human Rights, παραγ. 35
(1989), Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Σωτηρούλας Χαρικλείδη και Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Ζήνωνα Ποφαϊδη και άλλων Πολ. Εφέσεις 10719 και 10786 αντίστοιχα ημερ. 24/10/
- Στην υπόθεση Astor Manufacturing ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση σε αίτηση που καταχωρήθηκε 11 χρόνια μετά την καταχώρηση της Αγωγής καθότι υποβλήθηκε σε μια γνήσια προσπάθεια κάλυψης όσων εκλήφθηκαν ως ελλείψεις της Έκθεσης Απαίτησης γιατί υποβλήθηκε καλόπιστα ως επίσης στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης μετά που είχαν ακουσθεί 7 μάρτυρες.
- Ως έχει ήδη επισημανθεί, προβάλλεται ως λόγος ένστασης ότι η επίδικη αίτηση υποβλήθηκε καθυστερημένα. Το ιστορικό της υπόθεσης έχει εκτεθεί με λεπτομέρεια πιο πάνω στην παράγραφο
- Η ακροαματική διαδικασία δεν έχει αρχίσει. Στις 27.6.2012 εκδόθηκε διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης με την οποία προστέθηκαν ισχυρισμοί ότι ο ενάγοντας τερμάτισε τη συμφωνία όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω. Στις 28.9.2015 καταχωρήθηκε η επίδικη αίτηση με την οποία μεταξύ άλλων, επιζητείται η διαγραφή των πιο πάνω ισχυρισμών περί τερματισμού της συμφωνίας και την αντικατάσταση τους ως ανωτέρω. Αναφέρεται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση ότι ο ενάγοντας περί τον Ιανουάριο 2015 διόρισε νέους δικηγόρους να χειριστούν την υπόθεση μαζί με τον υφιστάμενο δικηγόρο του και κατά την προετοιμασία της ακρόασης η δικηγόρος του, τον πληροφόρησε ότι δεν είχαν δικογραφηθεί όλα τα γεγονότα σχετικά με την απαίτηση του καθώς επίσης προωθήθηκαν νομικοί ισχυρισμοί αντίθετοι με τα πραγματικά γεγονότα. Περαιτέρω αναφέρεται ότι λόγω σοβαρού προβλήματος που προέκυψε με τον κ.Πελεκάνο δεν κατέστη δυνατό να καταχωρηθεί η αίτηση τροποποίησης προηγουμένως. Κατ΄ αρχή δεν καθορίζεται ο ακριβής χρόνος που διαπιστώθηκε η αναγκαιότητα τροποποίησης παρά μόνο αναφέρεται ότι κατά την προετοιμασία της ακρόασης διαφάνηκε η αναγκαιότητα. Δεν καθορίζεται με επάρκεια το σοβαρό πρόβλημα που προέκυψε με το πιο πάνω πρόσωπο ως επισης δεν καθορίζεται χρονικά. Δεν διέλαθε της προσοχής, τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση ότι ο ενάγοντας περί τον Ιανουάριο του 2015 διόρισε τους νέους δικηγόρους. Η αγωγή ήταν ορισμένη για ακρόαση στις 29.1.2015 όπου κατ΄ εκείνη την ημέρα αναβλήθηκε και ορίστηκε για ακρόαση στις 28.9.
- Διαφαίνεται ότι πρόκειται για παλαιά υπόθεση και την ημέρα που ήταν ορισμένη για ακρόαση (28.9.2015) καταχωρήθηκε η επίδικη αίτηση. Όπως έχει ήδη επισημανθεί ο χρόνος στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης δεν είναι και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης αλλά θα πρέπει να συναρτάται και με άλλους παράγοντες όπως ανυπαρξία καλής πίστης. Εάν το συμφέρον της δικαιοσύνης το απαιτεί, τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια ή καθυστέρηση από διάδικο. Κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. Icos Cif Ltd ν.
- Μartin Coward κ.α., ανωτέρω). Στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της υπόθεσης, το γεγονός ότι η ακροαματική διαδικασία δεν έχει αρχίσει κρίνω ότι η όποια καθυστέρηση δεν είναι τέτοια που να οδηγεί προς την κατεύθυνση της απόρριψης λαμβανομένου υπόψη ότι δεν διαπιστώνεται η ανυπαρξία καλής πίστης από μέρους του αιτητή. Περαιτέρω στην περίπτωση που το αίτημα εγκριθεί, αδυνατώ να αντιληφθώ πώς θα επηρεαστούν δυσμενώς οι εναγόμενοι και δεν εντοπίζεται οτιδήποτε που να επιφέρει αδικία σ΄ αυτούς λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορεί να υπάρξει αποζημίωση με την επιδίκαση εξόδων. Δεν έχει καταδειχθεί κατάχρηση ή και κακοπιστία ή και οτιδήποτε άλλο που να οδηγεί προς την κατεύθυνση της απόρριψης της αίτησης αναφορικά με τον παράγοντα του χρόνου.
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα ανέφερε ότι στην περίπτωση που δεν επιτύχει ο λόγος ένστασης των εναγομένων ότι με την επιδιωκόμενη τροποποίηση εισάγεται νέα βάση αγωγής τότε δεν θα είχε ένσταση στην τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με τις άλλες επιδιωκόμενες τροποποιήσεις. Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, όπως έχει ήδη επισημανθεί, δεν εισάγονται νέα γεγονότα και νέα βάση αγωγής, τα οποία δεν υφίστατο κατά την καταχώριση του κλητηρίου αναφορικά με την απώλεια μερισμάτων του ενάγοντα από 1.12.2009 μέχρι 1.1.2011 ως επίσης και την προσθήκη διαζευκτικού ισχυρισμού για την αξίωση της αξίας της μετοχής κατά τον Αύγουστο του 2011, δηλαδή πριν την καταχώριση της αγωγής. Συνεπώς δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με τα πιο πάνω. Αντιθέτως οι ισχυρισμοί και η αξίωση για απώλεια μερισμάτων του ενάγοντα μετά την καταχώριση της αγωγής πρόκειται για γεγονότα και για νέα βάση αγωγής, τα οποία δεν υφίσταντο κατά τον χρόνο καταχώρισης του κλητηρίου και συνεπώς δεν δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος τροποποίησης σε σχέση με τα πιο πάνω.
- Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα ως οι παρ. Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι(α), Κ. Περαιτέρω εκδίδεται διάταγμα με το οποίο τροποποιούνται οι αιτούμενες θεραπείες της παρ. 13 της Έκθεσης Απαίτησης ως ακολούθως: (α) Με την τροποποίηση της παρ. Β της αιτούμενης θεραπείας με την αντικατάσταση της φράσης «€474.500.- μέχρι 8 αναφέρεται» με την φράση «€85.
- ως αναφέρεται πιο πάνω στην παρ. 8(Α)» (β) Ως οι παρ. Λ(ii), Λ(iii) και Λ(iv). Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 20 ημερών από σήμερα και στη συνέχεια να ακολουθηθούν οι θεσμοί.
- Αναφορικά με τα έξοδα, τόσο τα έξοδα της αίτησης όσο και όλα τα σπαταληθέντα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των καθ΄ ων η αίτηση και εναντίον του αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος. (Υπ.) .................................................. Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο