Χριστόδουλου Στυλιανού ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 2452/2010, 19/1/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:A10 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρήστου Γ. Φιλίππου, A.E.Δ. Αρ. Αγωγής: 2452/2010 Μεταξύ: Χριστόδουλου Στυλιανού Ενάγοντος και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγόμενου Ημερομηνία: 19 Ιανουαρίου, 2016 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Ο Δρ Ανδρέας Π. Ποιητής και η κα Χ¨ Νικολή για Δρ Ανδρέας Π. Ποιητής & Σία Για τον Εναγόμενο: Η κα Λ. Γρηγορίου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγων κατά την 8η ή 9η Αυγούστου του 2010 ήταν δεκαεννέα ετών, δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας και υπηρετούσε τη θητεία του στην Εθνική Φρουρά (Ε.Φ) σε Μονάδα Τεθωρακισμένων με έδρα της το χωριό Απλάντα της Επαρχίας Λάρνακας. Με την αγωγή του αξιώνει από την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του Γενικού Εισαγγελέα, γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη κατά τον πιο πάνω χρόνο, όταν εκτελώντας μαζί με συναδέλφους του διαταγή των υπεύθυνων αξιωματικών τους προέβαιναν σε καταμέτρηση των βλημάτων αρμάτων μάχης, εργασία η οποία συνεπαγόταν εκφόρτωση από τα άρματα και ακολούθως επαναφόρτωση των βλημάτων στα άρματα. Για την εν λόγω σωματική βλάβη επιρρίπτει την αποκλειστική ευθύνη στην Κυπριακή Δημοκρατία λόγω αμέλειας και ή παραβάσεως καθήκοντος εκ μέρους των ανωτέρων του λόγω μη τηρήσεως ασφαλούς συστήματος εργασίας. Τα πιο πάνω αποτελούν κατ΄ουσία και την εκδοχή του ενάγοντος. Ο εναγόμενος, χωρίς να αμφισβητεί ότι ο ενάγων παρουσίασε κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Ε.Φ. το πιο πάνω πρόβλημα υγείας, αρνείται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία φέρει οποιανδήποτε ευθύνη για τον ισχυριζόμενο τραυματισμό του και ότι αυτός οφειλόταν σε αμέλεια που επιδείχθηκε από τους ανωτέρους του στην Ε.Φ. και κατά συνέπεια η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ευθύνεται καθόλου για τις οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες, ζημιές και απώλειες που κατ΄ισχυρισμό του ο ενάγων έχει υποστεί και ούτε είναι υπόχρεη απέναντι του σε οποιεσδήποτε αποζημιώσεις. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Ο ενάγων ισχυρίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου καταθέτοντας προς τούτο Γραπτή Δήλωση, το Έγγραφο Α, ότι είναι απόφοιτος Τεχνικής Σχολής και κάποια καλοκαίρια βοηθούσε στις δουλειές του πατέρα του ο οποίος επαγγέλλεται τον υδραυλικό. Η δουλειά του υδραυλικού είναι αυτή την οποία ξέρει να κάνει και με την οποία θα ήθελε να ασχοληθεί επαγγελματικά. Ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί να εργασθεί σε γραφειακή εργασία διότι δεν έχει την κατάλληλη μόρφωση. Κατά τον επίδικο χρόνο, όταν υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. εκτελούσε την ως άνω περιγραφείσα εργασία που τους ανατέθηκε από ανώτερους τους μαζί με συναδέλφους του. Σε κάθε άρμα μάχης υπήρχαν 50 βλήματα και είχαν βάρος 20 - 25 κιλά το καθένα. Εξηγώντας τον τρόπο και μέθοδο εργασίας που ακολουθούσαν ανέφερε ότι ασχολούνταν τρία άτομα. Ο 1ος βρισκόταν μέσα στον πύργο του άρματος και έπαιρνε το βλήμα που ήταν τοποθετημένο στη θέση του σκύβοντας και τεντωνόταν προς τα πάνω για να το δώσει στον 2ο που βρισκόταν πάνω στο άρμα. Αυτός το παρέδιδε στον 3ο ο οποίος βρισκόταν στο έδαφος και ο οποίος αφού το έπαιρνε στη συνέχεια έσκυβε για να το τοποθετήσει στον ειδικά προκαθορισμένο χώρο (κάλυμμα στοιβάδας) για να ακολουθήσει η καταμέτρηση τους. Επομένως για να κάνουν αυτή την εργασία χρειαζόταν να τεντωθούν προς τα κάτω και στη συνέχεια να σκύψουν. Αυτή η διαδικασία γινόταν για κάθε βλήμα ξεχωριστά. Ο ίδιος κατά τη στιγμή που υπέστη τον τραυματισμό ήταν το 3ο άτομο στη σειρά βρισκόμενος στο έδαφος. Ξαφνικά, όταν κάποια στιγμή πήγε για να σηκωθεί αφού τοποθέτησε το βλήμα στο έδαφος, ένιωσε τρομερό πόνο στη μέση και έμεινε «μονόξυλος», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Σταμάτησε την εργασία του και ανέφερε το γεγονός στον Ίλαρχο του, αυτός δεν έδωσε σημασία στο πρόβλημα του λέγοντας του να συνεχίσει παρά το γεγονός ότι του είχε αναφέρει ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει και παρά την προσπάθεια που κατέβαλλε προς τούτο. Ένοιωθε φοβερό πόνο και παρόλα αυτά μετά την προτροπή του αξιωματικού του συνέχισε εφόσον βρισκόντουσαν προς το τέλος της καταμέτρησης. Με πολύ κόπο στη συνέχεια πήγε μέχρι το θάλαμο του. Παρέμεινε εκεί μέχρι που τον εξέτασε ο στρατιωτικός ιατρός. Παρέμεινε για δύο ημέρες θαλαμοφύλακας πλαγιάζοντας. Τον έντυναν συνάδελφοι του γιατί μόνος του δεν μπορούσε να ντυθεί. Ισχυρίστηκε ότι για την εργασία που τους είχε ανατεθεί δεν τους είχε υποδειχθεί κάποιος ακίνδυνος τρόπος εκτέλεσης της. Θα έπρεπε, ισχυρίστηκε, τα βλήματα αυτά να τα υποβάσταζαν κατά την εκφόρτωση - φόρτωση τους ταυτόχρονα από δύο άτομα. Μετά τον στρατιωτικό ιατρό επισκέφθηκε αρχικά τον ιδιώτη ιατρό Δρ Τζιούβα, ο οποίος του έβγαλε ακτινογραφία και του είπε να επισκεφθεί νευροχειρούργο. Προς τούτο επισκέφθηκε τους Δρ Περδίο και Δρ Κωνσταντινίδη. Υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία και επισκέφθηκε διάφορους γιατρούς στους οποίους εξήγησε το πρόβλημα του, ότι δηλαδή αισθανόταν φρικτό πόνο στη μέση και είχε μούδιασμα και στο δεξί πόδι. Αποφάσισε με σύσταση των ιατρών του να υποβληθεί σε εγχείρηση την οποία διενήργησε ο Δρ Κωνσταντινίδης. Είχε εξεταστεί επίσης από τον κυβερνητικό ιατρό Δρ Χρίστο Ηρακλέους, τον ιδιώτη ιατρό Δρ Κωνσταντίνο Γιωργαλλά και ακολούθησε πρόγραμμα θεραπείας και από την υδροθεραπεύτρια Σύλβια Δημητρίου. Όλοι οι ιατροί στην αρχή του συνέστησαν συντηρητική θεραπεία. Μετά την εγχείρηση η κατάσταση του εξακολουθούσε να είναι «τραγική», όπως την χαρακτήρισε, συνέχισαν τρομεροί πόνοι στη μέση και στο πίσω μέρος του δεξιού ποδιού του και μουδιάσματα είτε ευρισκόμενος σε όρθια στάση είτε καθήμενος. Δεν μπορεί να σκύψει και δεν μπορεί να εργαστεί την εργασία την οποία ξέρει, αυτή του υδραυλικού. Πριν από την εγχείρηση οι πόνοι του ήταν φοβεροί και δεν μπορούσε να κινήσει το δεξί του πόδι προς τα πάνω. Το μούδιασμα εκτεινόταν μέχρι και το μέρος του ποδιού κάτω από το γόνατο και μέχρι το μικρό δάκτυλο. Είχε αδυναμία να τεντώσει το πόδι του προς τα μπρος. Όλα αυτά του συνέβησαν μετά το πιο πάνω επεισόδιο καθώς πριν από αυτό δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας σχετιζόμενο με τον σπόνδυλο και που να σχετίζεται με τα συμπτώματα που ένοιωθε μετά από αυτό. Κατάθεσε σειρά αποδείξεων η οποία σημειώθηκε ως δέσμη ως Τεκμ.
- Σε αυτές φαίνονται τα έξοδα στα οποία υποστηρίζει ότι υποβλήθηκε με σκοπό τη θεραπεία του και τα οποία διεκδικεί ως ειδικές αποζημιώσεις. Αυτά ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €5.818,10σ. Κατά την αντεξέταση του επανέλαβε ότι δεν μπορεί να παραμείνει καθήμενος για αρκετή ώρα, να σκύψει και να σταθεί για αρκετή ώρα. Η εργασία του υδραυλικού, εξήγησε, απαιτεί το σήκωμα βαριών αντικειμένων, τέντωμα του κορμιού, σκύψιμο και έτσι δεν μπορεί να ασκήσει αυτό το επάγγελμα που έμαθε, παρόλο ότι εξακολουθεί και κάνει κολύμπι όπως του συνέστησαν οι ιατροί και βάδην για λίγη ώρα. Ακόμα και ένα μήνα πριν από την ημερομηνία κατάθεσης του ενώπιον του Δικαστηρίου στις 4.03.2015, είχε επισκεφθεί ιατρό ο οποίος του ανέφερε ότι εξακολουθεί να έχει τα ίδια συμπτώματα. Το πρόβλημα του είναι σοβαρό και θα χρειαστεί να υποβληθεί εκ νέου σε εγχείρηση. Έκτοτε παίρνει παυσίπονα. Ανάφερε ότι επιθυμεί να εργαστεί αλλά σε ελαφριά εργασία. Πριν τον επίδικο τραυματισμό του στο παρελθόν είχε υποστεί εγχείρηση εσωκήλης. Κατά τη διαδικασία εκφόρτωσης και επαναφόρτωσης των βλημάτων από τα άρματα ο ίδιος βρισκόταν στο έδαφος και παρόλο ότι τους είχαν δείξει τον τρόπο εργασίας, εντούτοις ο ίδιος που είχε την ειδικότητα του οδηγού άρματος και όχι του πυροβολητή και δεν του είχε γίνει οποιαδήποτε ειδική εκπαίδευση για την πιο πάνω εργασία. Ανάφερε ονομαστικά τους στρατιώτες με τους οποίους ήταν κατά τη στιγμή που έπαθε τη σωματική βλάβη. Επέμεινε ότι ο Ίλαρχος τους που ήταν ο κ. Ερμής Γαλανός, όταν του είπε τι είχε νοιώσει του είπε να συνεχίσει την εργασία του για να ολοκληρωθεί και αυτό παρά το ότι ο ίδιος του είχε πει ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει. Όταν τέλειωσε η εργασία πήγε στον ιατρό του στρατοπέδου ο οποίος τον απάλλαξε από τη σκοπιά και τον έβαλε θαλαμοφυλακή. Αναγνώρισε την κατάθεση που είχε δώσει σε αξιωματικό της Ε.Φ. η οποία σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Σε σχετική υποβολή ότι είχαν εκπαιδευτεί στην εργασία που εκτελούσαν, ανάφερε ότι ο ορθός τρόπος για την εκτέλεση της που απαιτούσε την ανασήκωση βαρών ήταν να τους προμήθευαν και να φορούσαν ζώνη, αυτό ανέφερε γίνεται κατά τη διάρκεια της άσκησης άρσης βαρών σε γυμναστήρια. Τα βλήματα θα έπρεπε να τα έπαιρναν από το άρμα δύο άτομα λόγω του βάρους τους για να τα τοποθετήσουν στο έδαφος και αντίστροφα όταν θα τα φόρτωναν. Επέμενε ότι ο τραυματισμός του είχε γίνει κατά την εκτέλεση διαταγής που έλαβε από τους ανώτερους και υπεύθυνους γι΄αυτόν αξιωματικούς του να συμμετάσχει στην καταμέτρηση των βλημάτων των αρμάτων . Ο Ενάγων (Μ.Ε.9), κάλεσε ως μάρτυρες τον Δρ Αχιλλέα Περδίο (Μ.Ε.1), την κα Σύλβια Δημητρίου (Μ.Ε.2), τον Δρ Βαρνάβα Τζιούβα (Μ.Ε.3), τον Δρ Χρίστο Ηρακλέους (Μ.Ε.4), την κα Μαρία Μανιφάβα (Μ.Ε.5),τον κ. Μηνά Μαππούρα (Μ.Ε. 6), τον Δρ Χρήστο Κωνσταντινίδη (Μ.Ε.7), τον κ. Στέλιο Στυλιανού (Μ.Ε.8) και τον Δρ Άκη Λάμπρου Μωϋσή (Μ.Ε.10). Σταχυολογώ για τους σκοπούς της παρούσας στη συνέχεια σημαντικά σημεία της μαρτυρίας καθενός από τους πιο πάνω μάρτυρες με τη σειρά που κατάθεσαν στη προσπάθεια μου να αποφύγω κατά το δυνατόν επαναλήψεις. Ο Δρ Αχιλλέας Περδίος (Μ.Ε. 1), με ειδικότητα στην νευροχειρουργική την οποία ασκεί από το 1973 μέχρι και σήμερα, στην αρχή στο εξωτερικό και στη συνέχεια από το 1980 στην Κύπρο, ανάφερε ότι γνωρίζει τον ενάγοντα ως πελάτη του τον οποίο είδε για πρώτη φορά την 6.9.2010 και τελευταία φορά την 27.07.
- Κατάθεσε ως Τεκμ. 1 το ιατρικό πιστοποιητικό του με ημερομηνία 16.02.2011 το οποίο είχε ετοιμάσει για τον ενάγοντα, και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Εξήγησε κατά την κυρίως εξέταση του όπως και αργότερα κατά την αντεξέταση του σε έκταση μερικά σημεία από τα ευρήματα του κατά τις εξετάσεις που διενήργησε στον ενάγοντα όπως τα κατέγραψε στο πιστοποιητικό του και τι σημαίνει κάθε σύμπτωμα. Εξήγησε τη λειτουργία του σπονδύλου και τη χρησιμότητα των δίσκων, πως γίνεται ο επηρεασμός νεύρων και τις συνέπειες σε ένα ασθενή που μπορεί να έχει μια εγχείρηση στη σπονδυλική στήλη και τις πιθανότητες επιτυχίας τέτοιων εγχειρήσεων. Ανάφερε ότι ο ενάγων κατά την ανασήκωση βάρους, όπως ο ίδιος του είχε πει, εμφάνισε οξύ πόνο στην οσφύ και στο δεξί πόδι. Ο πόνος όπως ανέφερε, οφείλεται σε κάποια πίεση νεύρου στη σπονδυλική στήλη καθώς υπέστη μετατόπιση μεσοσπονδύλιου δίσκου με πίεση πάνω στο νεύρο η οποία επηρεάζει το πόδι. Ανάλογα με την τοποθέτηση πόνου στο πόδι, μπορούμε, όπως ανέφερε, να αντιληφθούμε σε ποιο επίπεδο της σπονδυλικής στήλης βρίσκεται το πρόβλημα. Σε τέτοιους τραυματισμούς συστήνεται αρχικά συντηρητική θεραπεία με φαρμακευτική αγωγή κυρίως με τη χρήση κορτιζόνης για κάποιο χρονικό διάστημα. Παρενέργειες τέτοιας συντηρητικής θεραπείας μπορεί να υπάρξουν στο κυκλοφορικό σύστημα, όπως γενικά προκαλεί και κάθε φάρμακο στον ανθρώπινο οργανισμό. Η συντηρητική θεραπεία που συνεστήθη αρχικά στον ενάγοντα δεν έφερε αποτελέσματα. Η κήλη, όπως εξήγησε, είναι η μετατόπιση - πρόπτωση σπονδύλου και στην προκείμενη περίπτωση είχε υποστεί τέτοια στον 5ο οσφυϊκό σπόνδυλο πριν το ιερόν οστούν. Ο ενάγων είχε υποστεί άμεση ρήξη του Ο5-Ι1 μεσοσπονδύλιου δίσκου. Του συνέστησε εγχείρηση μικροδισκεκτομής. Πιο συχνή κήλη, είναι η κήλη - μετατόπισης μεσοσπονδύλιου δίσκου. Εγχείρηση για αποκατάσταση κοστίζει περίπου €4.000,
- Όπως του ανέφερε αργότερα, όταν τον εξέτασε ξανά την 7.02.2011, στις 5.11.2010 είχε υποβληθεί σε εγχείρηση αφαίρεσης του Ο5-Ι1 μεσοσπονδύλιου δίσκου δεξιά από τον Δρ Χρ. Κωνσταντινίδη. Παρά την αρχική βελτίωση των συμπτωμάτων του, περίπου 6 εβδομάδες μετά την εγχείρηση εμφάνισε και πάλι δεξιά οσφυοϊσαλγία όπως και πριν την εγχείρηση. Κατά την εξέταση του διαπίστωσε υπαισθησία στην κατανομή της I1 νωτιαίας ρίζας δεξιά, όπως και αδυναμία στην έκταση της δεξιάς ποδοκνημικής. Το σημείο Laseque ήταν θετικό στις 30º ενώ το φυσιολογικό είναι 90º. Του συνέστησε μαγνητική τομογραφία η οποία έδειξε υποτροπή του 05-Ι1 μεσοσπονδύλιου δίσκου δεξιά, όπως και μετεγχειρητικές συμφύσεις. Με αυτά τα δεδομένα συνέστησε στον ασθενή επανεγχείρηση για αφαίρεση μεσοσπονδύλιου δίσκου 05-Ι1 και σπονδυλοδεσία με διάρκεια ανάρρωσης τρεις μήνες. Σύμφωνα με τις στατιστικές το 55% των ασθενών μετά από τέτοια εγχείρηση γίνεται εντελώς καλά. Μια τέτοια εγχείρηση σήμερα αν θα γίνει και σποδυλοδεσία κοστίζει €10.
- Ο ασθενής με τέτοιο πρόβλημα θα πρέπει να περιορίζεται σε ελαφριές εργασίες και κατά το δυνατό καθιστική εργασία. Δεν μπορεί να ασχοληθεί με εργασίες που προϋποθέτει αυξημένες σωματικές δυνάμεις. Ανέφερε ότι είχε πληρωθεί από τον ενάγοντα για τις επισκέψεις του που ήταν συνολικά 6 επί €50,00 κάθε φορά σύνολο €300,00 πλέον €100,00 τα έξοδα σύνταξης ιατρικού πιστοποιητικού. Κατά την αντεξέταση του ανάφερε μεταξύ άλλων ότι σε ένα νεαρό πρόσωπο όπως ο ενάγων, ο οποίος δεν παρουσίαζε προϋπάρχουσες εκφυλιστικές αλλοιώσεις, για να υποστεί τον πιο πάνω τραυματισμό θα πρέπει να του είχε ασκηθεί άμεση και έντονη βία. Εξήγησε ότι στην αξονική τομογραφία δεν διαπιστώνονται εκφυλιστικές αλλοιώσεις αλλά μόνο στη μαγνητική τομογραφία μπορούν να φανούν τέτοιες. Στη μακρόχρονη καριέρα του δεν έχει δει σε άτομο 18 χρόνων τέτοιο σύμπτωμα - κήλη δίσκου - χωρίς σοβαρό τραυματισμό. Η κήλη δίσκου εξήγησε μπορεί να προέλθει σε ένα ηλικιωμένο άτομο από εκφύλιση δίσκων. Ανέφερε δε ότι: «Φτάνει απλώς και μια κίνηση στροφική της σπονδυλικής στήλης ή ένα φτάρνισμα ή ένα βήξιμο να προκαλέσει μετατόπιση και κήλη δίσκου για να προκληθεί σε ένα νεαρό άτομο μετατόπιση δίσκου όπου συνήθως δεν υπάρχουν εκφυλίσεις, πρέπει να υπάρξει άμεση και πολύ έντονη βία στο σώμα εξωτερικά.» Αφού εξήγησε το σκεπτικό να μη χειρουργηθεί ο ενάγων αμέσως, απέρριψε την θέση που του υποβλήθηκε ότι αυτό σήμαινε ότι υπήρχε προϋπάρχουσα σε αυτόν κατάσταση η οποία επιδεινώθηκε απλά με τον τραυματισμό του. Αρνήθηκε υποβολή ότι κατάθεσε σε άλλες περιπτώσεις ενώπιον του Δικαστηρίου διαφορετική άποψη για το πότε θα πρέπει να συστηθεί συντηρητική θεραπεία και για το πότε άμεση εγχείρηση. Επανέλαβε ότι: «Τραυματικής αιτιολογίας κήλη μεσοσπονδυλίου δεν υπάρχει ενός υγιούς δίσκου, εκτός αν υπάρχει εκφύλιση του δίσκου και ακόμα και στις περιπτώσεις αυτές είναι σπάνια εκτός αν υπάρχουν κατάγματα ή εξαρθρήματα των παρακείμενων σπονδύλων. εδώ υιοθετώ, ανάφερε, ότι ήταν υγιής δίσκος αλλά ο τρόπος που έγινε, το βάρος που πήρε ήταν τέτοιο ώστε να του προκαλέσει το πρόβλημα εφόσον δεν υπήρχε προηγούμενο πρόβλημα, όπως λέγει ο ίδιος, δεν μπορώ να το ξέρω αυτό. Δεν έγινε μαγνητική τομογραφία. Είναι πάρα πολύ σπάνια η κήλη δίσκου σε υγιή δίσκο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Αν υπήρχε εκφύλιση δεν μπορώ να το πω. Η ηλικία του όμως δεν μου λέει ότι είχε, θα μπορούσε να έχει ή η πιθανότητα να έχει εκφύλιση δίσκου θα ήταν πολύ περιορισμένη τουλάχιστον. Ένας εκφυλισμένος δίσκος δεν πρέπει οπωσδήποτε να προκαλεί και συμπτώματα, μπορεί να έχεις εκφύλιση χωρίς συμπτώματα.» Σε ερώτηση για τους λόγους που μπορεί η εγχείρηση δίσκου να μην έχει επιτυχία ανάφερε ότι μπορεί να οφείλεται στην παραμονή κάποιου μέρους του δίσκου εντός του σπονδυλικού σωλήνα και να συνεχίσει να πιέζεται το νεύρο, το αιμάτωμα, που μπορεί να είναι άμεσα μετά την εγχείρηση, επίσης η μόλυνση που πάλι μπορεί να είναι άμεση. Ακόμα και για το αιμάτωμα μπορεί να χρειαστεί εγχείρηση για αφαίρεση του. Ακόμα η δημιουργία συμφύσεων που αρχίζουν να οργανώνονται μετά την 4η εβδομάδα, η πρόγνωση αστάθειας σπονδυλικής στήλης, η σπονδυλολίσθηση που είναι ιατρογενής, προκαλείται λόγω επέμβασης ή υποτροπής του δίσκου αργότερα. Σε σχέση δε με την επιτυχία μιας τέτοιας εγχείρησης ανάφερε ότι η παραμονή τεμαχίου δίσκου είναι μέσα στις πιθανές επιπλοκές. 'Όταν ο χειρουργείς ανάλογα με την πείρα που έχεις ψάχνεις να βρεις τεμάχια δίσκου που μπορεί να μην είναι μπροστά σου, κάποια μπορεί να διαφύγουν της προσοχής και να μείνουν μέσα. Εξήγησε περαιτέρω το είδος σποδυλοδεσίας που θα σύστηνε στον ενάγοντα και γιατί τη συστήνει. Όταν είχε δει τον ενάγοντα μετεγχειρητικά στις 11.02.2011 και ήταν αρνητικός σε νέα εγχείρηση του συνέστησε φυσιοθεραπεία με κολύμπι. Αυτή την ακολούθησε αλλά με αμείωτα συμπτώματα και κλινική συμπτωματολογία. Οι θεραπείες αυτές θα μπορούσαν να μειώσουν τα συμπτώματα αλλά όχι να τα εξαλείψουν. Το νεύρο με την πάροδο του χρόνου σκληραίνεται σιγά - σιγά και δεν αντιλαμβάνεται τον πόνο, προκαλεί όμως περισσότερο μούδιασμα στο πόδι. Η κα Σύλβια Δημητρίου (Μ.Ε.2) είναι υδροθεραπεύτρια και ο ενάγων είναι πελάτης της. Η βεβαίωση της σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Εξήγησε τι είναι υδροθεραπεία και ότι αυτή βοηθά τη βελτίωση και ενδυνάμωση των μυών. Ο ενάγων είχε παραπεμφθεί κοντά της από τον Δρ Κωνσταντινίδη μετά την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε. Διενήργησε σε αυτόν 16 θεραπείες, 2 φορές την εβδομάδα για 3 μήνες ενώ η ίδια του είχε συστήσει 24 θεραπείες. Η αμοιβή της γι΄αυτή τη θεραπεία ήταν €500,
- Πιστεύει ότι η κατάσταση του ενάγοντος βελτιώθηκε με τη θεραπεία που του παρέσχε και με τη συνέχιση της θα βελτιωνόταν ακόμα πιο πολύ. Εξέφρασε την άποψη ότι ο ενάγων χρειάζεται για όλη τη ζωή του κολύμπι και κάποιου είδους άσκηση ενόψει του προβλήματος του. Ο Δρ Βαρνάβας Τζιούβας (Μ.Ε.3). Ασκεί την ορθοπεδική από το 1981 και εξέτασε τον ενάγοντα την 14.08.2010 καθώς ένοιωθε έντονη οσφυοϊσχιαλγία δεξιά. Κατά την κλινική του εξέταση διαπίστωσε κατάργηση αχίλλειου αντανακλαστικού δεξιά και σημείο Laseque δεξιά. Του συνέστησε αξονική τομογραφία για ακριβή διάγνωση. Υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία την 28.08.2010 η οποία έδειξε κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου στο ύψος του Οs δίσκου και πίεση στη Ι1 ρίζα δεξιά. Μετά από τα ευρήματα της αξονικής συνέστησε στον ενάγοντα να εξεταστεί από νευροχειρούργο για να του καθορίσει περαιτέρω θεραπεία. Το πιστοποιητικό του σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Είχε χορηγήσει στον ενάγοντα αντιφλεγμονώδη τα οποία όπως όλα τα φάρμακα προκαλούν παρενέργειες όπως ερεθισμό του γαστρεντερικού συστήματος. Ο Δρ Χρίστος Ηρακλέους (Μ.Ε.4) είναι ορθοπεδικός για 21 χρόνια και εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Το πιστοποιητικό που είχε ετοιμάσει για τον ενάγοντα την 22.10.2013 κατατέθηκε και σημειώθηκε ως Τεκμ. 4 και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Είχε εξετάσει για πρώτη φορά τον ενάγοντα στις 21.09.2012 στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας με οξύ επεισόδιο οσφυαλγίας (Δ). Ο ενάγων του είχε αναφέρει ότι είχε υποβληθεί σε εγχείρηση στη δισκοκήλη στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης σε επίπεδο Ο5-Ι1 μετά από οξύ επεισόδιο οσφυϊοισχιαλγίας το οποίο υπέστη όπως του ανέφερε όταν ήταν στρατιώτης το 2010 μετά από άρση βάρους. Υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία από την οποία διαπιστώθηκε δισκοκήλη Ο5-Ι1 (υποτροπή). Αναφέρει επίσης στο πιστοποιητικό του διάφορα συμπτώματα που παρουσίαζε και τη θεραπεία που του παρασχέθηκε στη συνέχεια και την παρακολούθηση που έτυχε στο επόμενο διάστημα. Συνεστήθη στον ενάγοντα από τους νευροχειρούργους ανάπαυση 2 - 4 εβδομάδων και φυσιοθεραπεία για 2 - 4 βδομάδες και επανεκτίμηση της κατάστασης του και σε περίπτωση μη ύφεσης των συμπτωμάτων χειρουργική επέμβαση. Κατά την αντεξέταση του εξήγησε ότι το πρόβλημα που αντιμετώπιζε ο ενάγων μπορούσε να προκληθεί όταν υπάρχει προδιάθεση μετά από άρση βάρους, από φτάρνισμα, από βήχα, μια απότομη κίνηση. Προδιάθεση εξήγησε δεν υπάρχει πάντα. Μπορεί όμως να προκληθεί μια τέτοια βλάβη από απότομο σήκωμα βάρους. Δεν μπορούμε να μιλάμε, όπως εξήγησε στη συνέχεια για προϋπάρχουσες εκφυλιστικές αλλοιώσεις, λόγω του νεαρού της ηλικίας του ενάγοντος. Η δισκοκήλη του προκλήθηκε από καταπόνηση ή άρση βάρους ή απότομη κίνηση. Ο μάρτυς δεν γνώριζε αν ο ενάγων υποβλήθηκε σε άλλη εγχείρηση μετά που τον είχε εξετάσει την τελευταία φορά και ανέφερε ότι το πρόβλημα του θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με συντηρητική αγωγή διευκρινίζοντας κατά την επανεξέταση του λέγοντας τη φράση «θα μπορούσε» ότι δεν είναι μόνιμη θεραπεία. Η κ. Μαρία Μανιφάβα (Μ.Ε.5), γραμματέας του γιατρού Δρα Κωνσταντίνου Γιωργαλλά κατάθεσε ως Τεκμ. 5 το πιστοποιητικό που ετοιμάστηκε από τον Δρα Γιωργαλλά, το οποίο στη συνέχεια δηλώθηκε παραδεκτό και ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του. Ως Τεκμ. 6 σημειώθηκε επιστολή του Δρα Γιωργαλλά στην οποία εξηγούσε γιατί ο ίδιος δε μπορούσε να παρευρίσκεται στο Δικαστήριο. Στο εν λόγω πιστοποιητικό το οποίο φέρει ημερομηνία 31.05.2013 ο Δρ Γιωργαλλάς καταγράφει ότι ο ενάγων τα τελευταία 2 χρόνια παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες οσφυϊοισχιαλγίες οι οποίες χαρακτηρίζονται κυρίως από άλγος που αντανακλά κατά μήκος των Ι1-Ο5 δερμοτομίων δεξιά και δευτερευόντως από άλγος στην οσφυοιερή χώρα. Στη συνέχεια του πιστοποιητικού καταγράφεται το είδος της θεραπείας που του παρέσχε ο ίδιος. Σημαντικό μέρος του εν λόγω πιστοποιητικού είναι η προτεινόμενη θεραπεία, αναφέρει συγκεκριμένα: «Κατόπιν αξιολόγησης όλων των παραμέτρων και λαμβανομένης υπόψη της χρονικής διάρκειας της κλινικής εικόνας, του νεαρού της ηλικίας, όπως επίσης, επί επιμονής της κλινικής συμπτωματολογίας, παρά τις μέχρι τώρα διεξαχθείσες θεραπείας, προτείνεται διενέργεια εξειδικευμένης μικροεπεμβατικής θεραπείες στην σπονδυλική στήλη.» Στη συνέχεια του πιστοποιητικού αναφέρει ότι: «Το συγκεκριμένο σχήμα θεραπειών μπορεί, εν μέρει, να εφαρμοστεί στην Κύπρο και αν αυτό κριθεί απαραίτητο να συνεχιστεί στη Γερμανία. Οι πιο πάνω θεραπείες μπορούν να εφαρμοστούν εξωνοσοκομειακά. Σε περίπτωση που χρειαστεί η μετάβαση στην Γερμανία, τότε η προβλεπόμενη διάρκεια είναι 5 -7 ημέρες.» Ο κ. Μηνάς Μαππούρας (Μ.Ε.6), υπηρετούσε κατά τον επίδικο χρόνο τη στρατιωτική του θητεία μαζί με τον ενάγοντα. Είχε την ειδικότητα του οδηγού μέσου άρματος και εκτελούσε χρέη επιλοχία αλλά δεν θυμόταν την ειδικότητα του ενάγοντος. Ανάφερε και αυτός για τη διαταγή που είχαν πάρει κατά τον επίδικο χρόνο για καταμέτρηση των βλημάτων των αρμάτων. Το κάθε βλήμα είχε βάρος 20 -25 κιλά από ό,τι θυμόταν από την εκπαίδευση που είχαν κάνει και κάθε άρμα διέθετε 50 βλήματα. Περιέγραψε τον τρόπο ξεφορτώματος και ακολούθως του φορτώματος αυτών των βλημάτων στα άρματα. Θυμόταν ότι ο ενάγων του είχε παραπονεθεί για πόνο στη πλάτη γι΄αυτό και του όρισε καθήκοντα θαλαμοφύλακα και μετά που έφυγε με άδεια δεν επανήλθε στην Ε.Φ. Κατά την αντεξέταση του σε σχετικές ερωτήσεις για το κατά πόσο θυμόταν συγκεκριμένες ημερομηνίες, απάντησε ότι δεν θυμόταν ημερομηνίες. Θυμόταν ότι η καταμέτρηση των βλημάτων είχε διαρκέσει περί τους δύο μήνες, θυμόταν ότι ο ενάγων του είχε παραπονεθεί για πόνο στη πλάτη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ο Δρ Χρήστος Κωνσταντινίδης (Μ.Ε.7), σπούδασε στη Γερμανία και από το 1976 ασκεί τη νευροχειρουργική. Είχε εξετάσει τον ενάγοντα για πρώτη φορά την 9.09.2010 και παρουσίαζε οσφυιοϊσχιαλγία. Είχε διαπιστώσει κατά την εξέταση του σημεία προβολής μεσοσπονδύλιου δίσκου δεξιάς πλευράς. Του είχε συστήσει συντηρητική αγωγή χωρίς να υποχωρούν τα συμπτώματα που παρουσίαζε. Παρουσίαζε έντονη οσφυϊοισχιαλγία, παραισθήσεις (μούδιασμα) στη δεξιά κνήμη κλινικό το σημείο Laseque είναι εξέταση από την οποία μπορεί να κριθεί κατά πόσον υπάρχει ερεθισμός του νεύρου. Του συνέστησε χειρουργική επέμβαση την οποία διενήργησε την 5.11.
- Κατά τη διάρκεια της επέμβασης έγινε δισκεκτομή και αφαιρέθηκε η προβολή του δίσκου. Ο ενάγων δεν μπορούσε να ασκήσει χειρονακτικό επάγγελμα. Μετά την εγχείρηση παρουσίασε αρχικά βελτίωση αλλά μετά παρουσίασε σημεία υποτροπής. Είχε οσφυϊοισχιαλγία στη μέση, πόδι δεξιάς πλευράς. Αυτό όπως είπε οφειλόταν σε υποτροπή και οι υποτροπές είναι δεδομένες σε ποσοστό 8%-10%. Υπήρχε συνεχόμενος πόνος, χωρίς να χρειάζεται εξωτερικός λόγος. Αυτό το πράγμα το είχε κατά διαστήματα. Μπορούσε να αντιμετωπίζει πόνο, δυσκολία στις κινήσεις, πόνο σε όρθια στάση, και στο σήκωμα βαρών, στην καθιστική στάση. Στην τελευταία μαγνητική τομογραφία που του είχε συστήσει να υποβληθεί, παρουσίαζε πολύ μικρή δισκοκήλη. Η ρήξη, όπως εξήγησε, δημιουργείται όταν χαλαρώσει ή σπάσει ο δακτύλιος και προβάλει ο πυκτωηδής πυρήνας. Είχε μάθει ότι ο ενάγων θα εργαζόταν ως υδραυλικός, όμως κατά την άποψη του δεν μπορεί προς το παρών με αυτά τα συμπτώματα να ασκεί αυτή την εργασία. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο ίδιος δε μπορεί να γνωρίζει συγκεκριμένα από πού προήλθε η κήλη. Ανάφερε ότι η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και κορτιζόνη. Όσον αφορά την περίοδο της συντηρητικής θεραπείας, ανάφερε πως δεν υπάρχει όριο. Όσον αφορά την ανάγκη επανεγχείρησης, και εξηγώντας γιατί δεν έγινε ακόμα, ανέφερε πως πριν την επανεγχείρηση, είναι καλύτερα να περάσει χρόνος, «όσο τραβά». Υποτροπή, όπως εξήγησε μπορεί να υπάρξει είτε αμέσως είτε μετά από μια βδομάδα από την εγχείρηση είτε και μετά από ένα χρόνο. Η υποτροπή όμως δεν οδηγεί ένα ασθενή αμέσως στο χειρουργείο. Εξέφρασε την άποψη ότι ο ενάγων θα χρειαστεί τελικά να χειρουργηθεί ξανά. Ο κ. Στέλιος Στυλιανού (Μ.Ε. 8), είναι ο πατέρας του ενάγοντος και ασκεί για 35 -38 χρόνια το επάγγελμα του υδραυλικού. Οι αμοιβές ανέφερε που έπαιρναν οι υδραυλικοί κατά το 2010 ήταν γύρω στα €120,00 την εβδομάδα. Σήμερα όμως με την οικονομική κρίση ένας αρχάριος υδραυλικός παίρνει λιγότερα περί τα €80 - €100 την εβδομάδα. Ένας έμπειρος υδραυλικός μετά από 3 - 4 χρόνια δουλειάς μπορεί να παίρνει και €300,
- Ανάφερε ότι είχε δουλειές και θα μπορούσε να είχε εργοδοτήσει τον ενάγοντα. Όπως ανέφερε, τον καιρό που έπαθε ο γιος του το ατύχημα είχε θέση εργασίας και θα τον προσλάμβανε στη δουλειά του όταν θα τελείωνε την θητεία του στην Ε.Φ. Ο κ. Άκης Λάμπρου Μωϋσής (Μ.Ε.10), είναι νευροχειρούργος στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 7.04.2015 και ανάφερε ότι είχε εξετάσει τον ενάγοντα για τελευταία φορά 2½ - 3 μήνες προηγουμένως. Θυμόταν ότι ο ενάγων πριν από 1 με 1½ χρόνο είχε μεταφερθεί στο Νοσοκομείο επειγόντως ως εξωτερικός ασθενής σε φορείο και μετά που τον εξέτασε του συνέστησε συντηρητική αγωγή. Αν θα συνέχιζαν τα συμπτώματα τότε θα έπρεπε να υποβαλλόταν ξανά σε εγχείρηση. Λόγω του ότι εξακολουθεί να έχει πρόβλημα ο ασθενής, θα του συνιστούσε να κάνει ξανά χειρουργική επέμβαση. Ρωτήθηκε ποιοι μπορεί να είναι οι λόγοι ρήξης κήλης και απάντησε ότι αυτοί μπορεί να είναι πάρα πολλοί. Οποιοσδήποτε ανάφερε, μπορεί να σηκωθεί από την καρέκλα και να υποστεί ρήξη. Σε σχετική ερώτηση για τον λόγο που μπορεί να υπάρξει υποτροπή, απάντησε ότι υποτροπή μπορεί να υπάρξει λόγο του ίδιου του οργανισμού του ασθενούς ή του είδους της χειρουργικής επέμβασης. Με την υποτροπή, όπως εξήγησε, της προηγηθείσας επέμβασης, εννοούμε συνέχιση ή επανεμφάνιση συμπτωμάτων σε ένα ασθενή που έχει χειρουργηθεί. Το αν ο Ενάγων θα υποβληθεί σε εγχείρηση, ανέφερε ότι δε μπορεί να το προκαθορίσει στο παρόν στάδιο ούτε και μπορούσε να πει σε τι είδους εγχείρηση θα πρέπει να υποβληθεί. Ο κ. Ερμής Γαλανός (Μ.Υ.1), είναι αξιωματικός στην Ε.Φ. και τον Αύγουστο του 2010 υπηρετούσε ως Διοικητής της Ίλης στην οποία υπηρετούσε και ο ενάγων. Γνωρίζει τον ενάγοντα γιατί ήταν στρατιώτης του και γιατί είχε δώσει κατάθεση για ισχυριζόμενο τραυματισμό του. Κατάθεσε ως Τεκμ. 9 την κατάθεση του με ημερομηνία 28.12.2011 την οποία έδωσε για το γεγονός του τραυματισμού του ενάγοντος, το περιεχόμενο της οποία υιοθέτησε. Ανάφερε ότι η κατάθεση του δόθηκε στα πλαίσια ετοιμασίας της στρατιωτικής ανάκρισης. Ο ίδιος την ημέρα που συνέβη το επεισόδιο του τραυματισμού του ενάγοντος και το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, ασχολείτο με άλλα καθήκοντα και επικεφαλής της εργασίας καταμέτρησης των βλημάτων των αρμάτων, η οποία διήρκεσε αρκετό καιρό, κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ο Υποδιοικητής της Μονάδος. Ισχυρίστηκε ότι ποτέ δεν παρουσιάστηκε ο ενάγων σε αυτόν και να του αναφέρει ότι τραυματίστηκε είτε την ημέρα που αυτός ισχυρίζεται ότι τραυματίστηκε είτε και αργότερα. Απέκλεισε το ενδεχόμενο να του είχε αναφέρει ο ενάγων τον τραυματισμό του και να μην τον έστελνε στον ιατρό της Μονάδος. Ο ενάγων μετέβη στον ιατρό της Μονάδος του μόλις στις 12.08.2010, δηλαδή τρεις ημέρες μετά τον κατ΄ισχυρισμό τραυματισμό του όπου διαπιστώθηκε οσφυαλγία. Γι΄αυτό το ζήτημα ενημερώθηκε ο Διοικητής της Μονάδος. Σύμφωνα με τα αρχεία εξετάστηκε ξανά από τον ιατρό της Μονάδος του στις 20.08.2010 και από εκεί παραπέμφθηκε στο 711 ΛΥΓ για περαιτέρω εξετάσεις. Σε σχέση με την καταμέτρηση των βλημάτων, εξήγησε και αυτός ότι αυτά θα έπρεπε να βγουν από τα άρματα, να καταμετρηθούν, να ελεγχθούν και να τοποθετηθούν ξανά στη θέση τους εντός του άρματος. Εξήγησε ότι υπάρχουν τρία είδη βλημάτων και η καταμέτρηση αφορούσε και τα τρία είδη των οποίων το βάρος άρχιζε από 17,7 κιλά μέχρι και 21,6 κιλά. Θυμόταν, και γι΄αυτό ανάφερε στην κατάθεση του την 9η 08.2010 ως μέρα ατυχήματος, αφού αυτή ήταν η μέρα που παρουσιάστηκαν οι νεοσύλλεκτοι στη Μονάδα τους και ανάλαβε καθήκοντα σε σχέση με αυτούς. Η προηγούμενη μέρα, όπως ανέφερε, ήταν Κυριακή και αργία. Οποιαδήποτε ημέρα παρουσιαζόταν ο ενάγων να του πει ότι πονούσε, θα τον έστελνε στο ιατρό. Κατά την αντεξέταση όταν ερωτήθηκε ποιος του είπε για την 9η Αυγούστου, ανάφερε ότι αυτή του την είπε ο ανακριτής. Σε σχετικές ερωτήσεις επέμενε ότι δεν γνώριζε τότε ότι είχε συμβεί οποιοδήποτε ατύχημα στον ενάγοντα. Σε ερώτηση εάν είχαν δώσει στους στρατιώτες που θα ασχολούνταν με αυτή την εργασία το σχετικό εγχειρίδιο με τον σχετικό κανονισμό φορτοεκφόρτωσης βλημάτων από τα άρματα, ανάφερε ότι οι στρατιώτες διδάσκονται γι΄αυτή τη διαδικασία κατά την εκπαίδευση τους. Από ό,τι θυμόταν είχαν δοθεί συγκεκριμένες οδηγίες σε αυτούς που θα ασχολούνταν με αυτή την εργασία όχι όμως από τον ίδιο ή στην παρουσία του. Δεν θυμόταν αν ο ενάγων παρέμεινε μετά τον τραυματισμό του στο θάλαμο ούτε και αν εκτέλεσε οποιαδήποτε άλλα καθήκοντα. Αρνήθηκε υποβολή ότι ο ενάγων του είχε πει ότι πονούσε τη μέση του και αυτός του είπε να συνεχίσει την εργασία του. Ο κ. Αντρέας Ευαγγέλου (Μ.Υ.2), ανάφερε ότι είναι Αξιωματικός της Ε.Φ. και του ανατέθηκε η διενέργεια ανάκρισης σε σχέση με ισχυριζόμενο τραυματισμό του ενάγοντα. Αξιωματικός του γραφείου, του ανέφερε προφορικά ότι η ανάκριση γινόταν γιατί ο ενάγων καταχώρησε αγωγή. Για τη διενέργεια της ανάκρισης προέβηκε σε λήψη καταθέσεων και λήψη εγγράφων από άλλους στρατιωτικούς φακέλους όπως και το βιβλίο ασθενών, αντίγραφο του οποίου κατάθεσε ως Τεκμ.
- Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμ. 8 που ήταν η κατάθεση που λήφθηκε από τον ενάγοντα μόλις την 15.12.2011 και σχολιάζοντας τις τρεις πρώτες γραμμές του όπου αναγράφονται τα ακόλουθα: «Εξετάζω μια υπόθεση τραυματισμού που έλαβε χώρα στο Στρδο της Μονάδας περί την 8 ή 9 Αυγ.2010, στην οποία έχω εύλογη υποψία ότι ενέχεσαι και για την οποία προτίθεμαι να σε ανακρίνω. Δεν είσαι υποχρεωμένος να πεις τίποτε εκτός αν θέλεις, αλλά ό,τι πεις θα γραφτεί και πιθανόν να χρησιμοποιηθεί σαν μαρτυρία εναντίον σου.», ανέφερε ότι το τι εννοούσε ήταν ότι ερευνούσε το ισχυριζόμενο ατύχημα και αυτά καταγράφονται σύμφωνα με πάγια διαταγή του στρατού. Αρνήθηκε υποβολή ότι ήταν για να τρομάξει τον ενάγοντα. Ανάφερε ότι είναι και αυτός Ίλαρχος όπως και ο Γαλανός Ερμής Μ.Υ.1 που ήταν ο Διοικητής του ενάγοντος κατά τον επίδικο χρόνο. Ανάφερε όμως ότι ο Γαλανός είναι παλαιότερος του κατά ένα χρόνο και ότι στο στρατό υπόκεισαι στους ανώτερους σου εφόσον υπάρχει διοικητική υποταγή. Ήταν σε διαφορετικό έτος στη Σχολή και 3 χρόνια δούλευαν μαζί σε στρατόπεδο. Με τον ενάγοντα δεν είχε καμία σχέση. Δεν είχε αναφέρει το ίδιο λεκτικό κατά τη λήψη της κατάθεσης από τον κ. Γαλανό καθώς όπως εξήγησε, αν στην πορεία προέκυπτε οτιδήποτε, τότε ήταν υπόχρεοι να τον ανακρίνουν. Θα αφορούσε όμως άλλη διαδικασία καθώς δεν θα ήταν έκθεση μαρτυρικής κατάθεσης αλλά έκθεση υπόπτου μάρτυρος. Αυτά προβλέπονται σε σχετική διαταγή της Ε.Φ. Στη συνέχεια του υποβλήθηκε ότι η κατάθεση του κ. Γαλανού λήφθηκε την 15.12.2011 και του Μ.Υ.1 την 28.12.2011, ανάφερε ότι δε θυμάται τις ημερομηνίες, αλλά για να πάρει κάποιος καταθέσεις δεν εξαρτάται από τον ανακριτή. Σε ερώτηση αν ερεύνησε αν ο ενάγων είχε άδεια να βγει από το στρατό, ο μάρτυς ανάφερε ότι δεν μπορούσε να απαντήσει στα σίγουρα. Εξήγησε ότι το βιβλίο ασθενών το υπογράφει στις 12.8.2010 που εξετάστηκε ο ενάγων κάποιος Κωστούλας Κωνσταντίνος ο οποίος ήταν οπλίτης εξ Ελλάδος απόφοιτος της ιατρικής. Δεν γνώριζε αν ο κ. Κωστούλας είχε κάνει ειδίκευση ή άσκηση σε οποιαδήποτε ειδικότητα. Τον κ. Κωστούλα δεν τον έχει δει και το αντίγραφο του βιβλίου ασθενών το εξασφάλισε μετά από άδεια του Διοικητή της Μονάδος. Εξήγησε ότι κάθε έξι μήνες αλλάζουν οι εξ' Ελλάδος οπλίτες. Το αντίγραφο από το βιβλίο ασθενών δε θυμάται πότε το πήρε, υπάρχει όμως η σχετική ημερομηνία που αναγράφεται στο φάκελο της ανάκρισης. Σε ερώτηση αν θυμάται αν όταν έπαιρνε καταθέσεις, ο ενάγων ήταν ήδη απολυμένος από την Ε.Φ., απάντησε πως δε θυμάται αν ήταν με προσωρινή ή μόνιμη απόλυση. Κατά τον χρόνο όμως κατά τον οποίο συνέβη το συμβάν ήταν στρατιώτης. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Οι αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων ήταν εξαντλητικά λεπτομερείς και εμπεριστατωμένες και κάλυψαν όλα τα θέματα που έχουν εγερθεί κατά την ακροαματική διαδικασία. Σχολίασαν τη δοθείσα μαρτυρία και η κάθε πλευρά κάλεσε το Δικαστήριο να δεχθεί τη μαρτυρία που προσκόμισε η δική της πλευρά ως αξιόπιστη και κατά την ερμηνεία που αυτή προσέδωσε σε αυτή τόσο σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος όσο και σε σχέση με τις θεραπείες του ενάγοντος. Ως προς το ζήτημα δε των αποζημιώσεων, εάν ήθελε επιρριφθεί ευθύνη στη Κυπριακή Δημοκρατία για το ατύχημα, εισηγήθηκαν την κατά την άποψη τους δίκαιη αποζημίωση παραπέμποντας και σε σχετική επί του θέματος νομολογία. Κάλεσαν επίσης το δικαστήριο να ασπαστεί τη νομική επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η κάθε πλευρά για τις διάφορες πτυχές της υπόθεσης. Πιο συγκεκριμένα η ευπαίδευτη συνήγορος του εναγόμενου ανάφερε ότι η Δημοκρατία σε κανένα στάδιο της διαδικασίας δεν αρνήθηκε ότι ο ενάγων υπέστη ρήξη μεσοσπονδυλίου δίσκου. Εκείνο που αρνείται είναι ότι αυτή προκλήθηκε από πράξεις και/ή παραλείψεις του εναγόμενου ή ότι ο εναγόμενος ευθύνεται για την κατάσταση του ενάγοντος. Εισηγήθηκε με αναφορά σε σχετική νομολογία ότι ο ενάγων δεν κατάφερε να συνδέσει την ανατεθείσα σε αυτόν εργασία κατά την 8 ή 9 Αυγούστου 2010 με τον τραυματισμό του, και κατά συνέπεια δεν προκύπτει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της εργασίας καταμέτρησης των βλημάτων και της ανασήκωσης βάρους, με τον τραυματισμό του. Όσον αφορά το ύψος των αποζημιώσεων επί πλήρους ευθύνης και χωρίς ο εναγόμενος να αποδέχεται την οποιαδήποτε ευθύνη, λαμβανομένων υπόψη των σωματικών βλαβών που φαίνεται να υπέστη που συνοψίζονται στην κήλη δίσκου, εγχείρηση μικροδισκεκτομής, οσφυιοισχυαλγία κατά τη νομολογία στην οποία έκανε αναφορά το ύψος των γενικών αποζημιώσεων δεν θα πρέπει να ξεπερνά το ποσό των €25.
- Εισηγήθηκε τέλος ότι για μελλοντική εγχείρηση και απώλεια απολαβών ο ενάγων σε καμία περίπτωση δεν δικαιούται οποιασδήποτε αποζημίωσης εφόσον δεν απέδειξε κατά τον προσήκοντα τρόπο μια τέτοια αξίωση. Κατά παρόμοιο τρόπο και η πλευρά του ενάγοντος έκαμε συγκεκριμένες εισηγήσεις για το πώς θα πρέπει να αντικρίσει το Δικαστήριο τη μαρτυρία υποδεικνύοντας ότι έχει αποδειχθεί πλήρης ευθύνη της Δημοκρατίας για τον τραυματισμό του και παρέπεμψε σε νομολογία και αυθεντίες σε σχέση με το ύψος των αποζημιώσεων που θα πρέπει να του επιδικασθούν. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τον ενάγοντα και τους μάρτυρες του όπως και τους μάρτυρες της πλευράς του εναγόμενου να καταθέτουν στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Παρακολούθησα τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν, το καλό μνημονικό τους και γενικά τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα (βλ. C&A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 1273, στις σελ. 1280 -1281). Για τον τρόπο αντίκρισης μιας μαρτυρίας θα έχω περαιτέρω υπόψη μου τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, ότι δηλαδή η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Λαμβάνω επίσης υπόψη τα όσα έχουν λεχθεί από τον έντιμο κ. Σ. Ναθαναήλ, Δ. πάνω στο ίδιο ζήτημα της αξιολόγησης της μαρτυρίας στην υπόθεση Γεώργιος & Σπύρος Τσαπή Λτδ v. Πολυβίου,
(2009)1 ΑΑΔ 339 όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Έχει υποδειχθεί κατ' επανάληψη ότι είναι ανάγκη μια μαρτυρία να τίθεται στη βάσανο της αξιολόγησης από απόψεως περιεχομένου και να μην γίνεται αποδεκτή ή να απορρίπτεται με μόνο την εξωτερική εντύπωση που προκαλεί ο μάρτυρας στο Δικαστήριο. (Αντωνίου v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 766 και Βούτουνος v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 71). Η αξιολόγηση μιας μαρτυρίας είναι λεπτό και δύσκολο έργο και το Δικαστήριο θα πρέπει να δίνει πάντοτε επαρκείς λόγους για την αποδοχή ή απόρριψη αυτής, με γνώμονα όχι μόνο την καθ' αυτή εξωτερική εμφάνιση της μαρτυρίας του στο εδώλιο, αλλά και σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της δίκης, είτε αυτά προέρχονται από άλλη ζώσα μαρτυρία, είτε από τεκμήρια. Έχει εξηγηθεί στη Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, ότι: «... πρέπει να αποφεύγονται χαρακτηρισμοί που δυνατό να δίνουν την εντύπωση ότι το Δικαστήριο επηρεάστηκε από τη δική του καθαρά προσωπική άποψη για το χαρακτήρα του διαδίκου, έξω από κάθε μέτρο ορθής, δίκαιης και φλεγματικής αντιμετώπισης της ενώπιον του διαφοράς. Με φειδώ πρέπει να καταγράφεται οτιδήποτε αγγίζει τον παρουσιαζόμενο στη δίκη χαρακτήρα από διάδικο ή μάρτυρα. Η ανθρώπινη εμπειρία διδάσκει ότι ένας ευγενής και ήπιος μάρτυρας, δεν είναι κατ' ανάγκην και ειλικρινής. Και το αντίθετο. Ένας υπερβολικά διαχυτικός ή αναστατωμένος μάρτυρας μπορεί να ορμάται από μια πλειάδα αιτιών, χωρίς να είναι ανειλικρινής.» Πιο πρόσφατα ακόμη, στην Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, τονίστηκε η αναγκαιότητα ακόμη και στην περίπτωση που μάρτυρας εντυπωσιάζει θετικά το Δικαστήριο, να καταγράφονται οι λόγοι της θετικής αυτής αποκόμισης ώστε να παραμένουν κατά νουν καθ' όλη τη διάρκεια του έργου της αξιολόγησης της υπόθεσης, ως ασφαλιστική δικλείδα για τη σφαιρική αντιμετώπιση της αξιολόγησης των διαδίκων και των μαρτύρων τους. Η προσπάθεια μου θα διαλαμβάνει περαιτέρω την σύγκριση και αντιπαραβολή μεταξύ τους τις προφορικές μαρτυρίες, τις παραδοχές και αρνήσεις των μαρτύρων σε συσχετισμό με τα παραδεκτά γεγονότα και την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου την οποία έχω εξετάσει και μελετήσει με προσοχή. Τέλος, θα λάβω υπόψη μου τις επισημάνσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων κατά τις τελικές τους αγορεύσεις όπου ανάλυσαν τη μαρτυρία κατά τον τρόπο βέβαια που η κάθε πλευρά την αντιλήφθηκε και τις θέσεις ή απόψεις τους επί της νομικής πτυχής της υπόθεσης και την ερμηνεία που η κάθε πλευρά προσέδωσε σε αυτή. Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νουν αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος για την αξιολόγηση της μαρτυρίας στην οποία προβαίνω αμέσως στη συνέχεια. Ο ενάγων μου προκάλεσε θετική εντύπωση. Ήταν άμεσος και απαντούσε ευθέως και με φυσικό τρόπο. Το γεγονός ότι δεν ακριβολόγησε σε κάποια σημεία όπως για το πότε πήγε για πρώτη φορά στον ιατρό που κατά το Βιβλίο Ασθενών (Τεκμ. 10) η πρώτη καταγραφή φαίνεται να έγινε την 12.08.2010 ενώ ο ενάγων ανέφερε κάποια στιγμή ότι πήγε αμέσως σε αυτόν δεν προσδίδω ιδιαίτερη σημασία ούτε και επιδρά επί της αξιοπιστίας του. Φαίνεται από τα γεγονότα που ακολούθησαν του τραυματισμού του ότι ούτε και ο ίδιος προσέδωσε την προσήκουσα σημασία σε αυτόν και αυτό καθώς χωρίς αντίδραση υπάκουσε σε προτροπή του αξιωματικού του να συνεχίσει την εργασία για την ολοκλήρωση της παρά τους αφόρητους πόνους που ένοιωθε. Δεν μου διαφεύγει τόσο η ηλικία του στα οποία κάποιος μπορεί λόγω έλλειψης της αναγκαίας πείρας να παραγνωρίσει κάποια συμπτώματα όσο και η ιδιότητα του ως στρατιώτη που θα έπρεπε να υπακούει σε διαταγές των ανωτέρων του. Σε αυτά μπορεί να αποδοθεί το γεγονός ότι μόλις την 3η ημέρα από τον τραυματισμό του μετέβη στον ιατρό της Μονάδος του. Με το να παραμένει κλινήρης στο θάλαμο του, εκτελώντας παράλληλα μόνο τα καθήκοντα θαλαμοφύλακα, όπως του ανατέθηκαν από τον εκτελών χρέη επιλοχία κ. Μηνά Μαππούρα (Μ.Ε. 6), πίστευε ότι θα ξεπερνούσε το πρόβλημα. Μετέβη στον ιατρό της Μονάδας του μόλις στις 12.08.2010 οπότε και διαπιστώθηκε έντονη οσφυαλγία του συνεστήθη ανάπαυση και απαλλάχθηκε αναφορών. Η συνέχεια σε σχέση με τις θεραπείες που έτυχε φαίνεται στα ιατρικά πιστοποιητικά και τη μαρτυρία των θεραπόντων ιατρών του και της υδροθεραπεύτριας κ. Δημητρίου (Μ.Ε.2). Κρίνω ότι παρουσίασε τα γεγονότα αντικειμενικά και χωρίς προσπάθεια υπερβολής. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του τόσο ως προς τις συνθήκες του τραυματισμού του όσο και ως προς τις συνέπειες που είχε στη ζωή του και στην καθημερινότητα του. Η μαρτυρία των ιατρών που από κάποιο στάδιο εξέτασαν ο καθένας τους τον ενάγοντα, κρίνω ότι ήταν αληθής και αντικειμενική και έτσι αντκρίζεται στο σύνολο της. Συγκρινόμενη μεταξύ της ταυτίζεται απόλυτα ως προς τις διαπιστώσεις τους σε σχέση με την εκτίμηση της κατάστασης του ενάγοντος αλλά και της ενδεδειγμένης θεραπείας την οποία θα έπρεπε να είχε ακολουθήσει αλλά και της αναγκαιότητας να υποβληθεί σε μελλοντική εγχείρηση, τον χρόνο της οποίας θα επιλέξει ο ενάγων σε συνεργασία ασφαλώς με τον θεράποντα ιατρό του. Δεν θα υπεισέλθω σε αυτό το στάδιο σε λεπτομερή αναφορά στη μαρτυρία τού καθενός ιατρού εφόσον αυτά καταγράφησαν πιο πάνω στην καταγραφή της μαρτυρίας τους και τα οποία συνιστούν ταυτόχρονα και ευρήματα μου. Η αντεξέταση τους αποσκοπούσε κυρίως στην διευκρίνιση κάποιων αναφορών τους είτε στα πιστοποιητικά τους είτε κατά την κυρίως εξέταση τους και δεν προέκυψε οποιαδήποτε αντίφαση είτε στη δική τους μαρτυρία είτε συγκρινόμενη με τους άλλους. Δέχομαι τη μαρτυρία της κας Σύλβιας Δημητρίου (Μ.Ε.2) στην ολότητα της η οποία αφορούσε τον αριθμό των θεραπειών που υπέβαλε τον ενάγοντα και τη χρέωση της. Ο κ. Μηνάς Μαππούρας (Μ.Ε. 6) δεν πρόσφερε οτιδήποτε περιπλέον στην εικόνα που δημιουργήθηκε σε σχέση με το παράπονο περί του τραυματισμού του ενάγοντος την ημέρα που αυτός συνέβη και ο λόγος που του ανάθεσε ως ο ασκών καθήκοντα επιλοχία καθήκοντα θαλαμοφύλακα εφόσον θα παρέμενε κλινήρης στο θάλαμο του. Για διάφορα ειδικότερα ζητήματα που του ζητήθηκαν λεπτομέρειες όπως και ημερομηνίες δεν θυμόταν, κάτι που βρίσκω φυσιολογικό εφόσον δεν του ζητήθηκε τότε να συντάξει οποιαδήποτε αναφορά και αντιλαμβάνομαι ότι το είχε εκλάβει ως ένα ατύχημα ενός ακόμα συναδέλφου του ο οποίος μετά από αυτό δεν επανήλθε στα καθήκοντα του. Δέχομαι την αναφορά του ότι θυμόταν ότι ο ενάγων παραπονείτο για πόνο στην πλάτη του εκείνο το Καλοκαίρι. Η μαρτυρία του κ. Στέλιου Στυλιανού (Μ.Ε. 8), πατέρα του ενάγοντος κρίνω ότι ήταν ειλικρινής. Κατάθεσε με φυσικό τρόπο και χωρίς να θέλει να υπερβάλλει ως προς την αμοιβή υδραυλικών τόσο κατά τον επίδικο χρόνο όσο και σήμερα με την οικονομική κρίση. Δέχομαι τα ποσά τα οποία ανέφερε ότι λαμβάνουν αρχάριοι υδραυλικοί στα οποία αναφέρθηκε και όπως καταγράφηκαν πιο πάνω. Δέχομαι επίσης ότι κατά τον επίδικο χρόνο είχε εργασίες του κλάδου του στις οποίες θα μπορούσε να είχε απασχολήσει τον ενάγοντα. Ήταν εμφανής η προσπάθεια του κ. Ερμή Γαλανού (Μ.Υ1) να απεκδυθεί ενδεχόμενες δικές του ευθύνες σε σχέση με το ατύχημα του ενάγοντος. Παρουσίασε την εικόνα ενός αποστασιοποιημένου από τα καθήκοντα του Διοικητού της Ίλης στην οποία υπηρετούσε ο ενάγων κατά τον επίδικο χρόνο ισχυριζόμενος ότι εκτελούσε εκείνη την ημέρα, που συνέβη το ατύχημα στον ενάγοντα, άλλα καθήκοντα που αφορούσαν την παραλαβή και τακτοποίηση των καινούργιων στρατιωτών στην Μονάδα τους και ότι ο Υποδιοικητής της Μονάδας ανέλαβε την εποπτεία της καταμέτρησης των βλημάτων. Απορρίπτω τη θέση του ότι δεν είχε πληροφορηθεί από τον ενάγοντα το τι αισθανόταν μετά τον τραυματισμό του. Ο ενάγων ήταν φυσιολογικό να απευθυνθεί σε αυτόν και να του αναφέρει τα περί του τραυματισμού του. Είναι φανερό ότι δεν έλαβε σοβαρά υπόψη το τι του είχε αναφέρει γι΄αυτό το ζήτημα και τον παρότρυνε να συνεχίσει την εργασία του. Στη συνέχεια δε αφού θα είχε πληροφορηθεί ότι ο ενάγων παρέμενε κλινήρης στον θάλαμο του, αν πράγματι η επικαλούμενη άγνοια του για τον τραυματισμό του ενάγοντος ανταποκρίνεται στην αλήθεια, το ολιγότερο που θα μπορούσε να του καταλογίσει κάποιος ως υπεύθυνου αξιωματικού του είναι η επίδειξη πλήρους αδιαφορίας γι΄αυτόν. Τα πιο πάνω δεν αρμόζουν σίγουρα σε αξιωματικό της Ε.Φ. στον οποίο εμπιστεύονται οι πολίτες τα παιδιά τους για να τα εκπαιδεύσει για να υπηρετήσουν την πατρίδα τους. Η έλλειψη οποιασδήποτε ευαισθησίας ή ενδιαφέροντος σε αυτά τα ζητήματα, δεν αρμόζει σε σχέσεις που δημιουργούνται στο στρατό μεταξύ αξιωματικών και των στρατιωτών τους. Και ήταν ατυχείς οι αναφορές του κ. Γαλανού περί άγνοιας του περί του τραυματισμού του ενάγοντος και έτσι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές και για ένα ακόμα λόγο ο οποίος συνάδει με τη κοινή λογική, ότι δηλαδή ένα μέλος ενός ολιγομελούς αλλά καλά οργανωμένου συνόλου, όπως θέλουμε να πιστεύουμε ότι είναι η Ε.Φ., να βγαίνει αρχικά εκτός των συνήθων καθηκόντων του και να του ανατίθενται καθήκοντα θαλαμοφυλακής ενώ παρέμενε κλινήρης και ακολούθως και αφού είχε εξεταστεί από τον ιατρό της Μονάδας του ο οποίος τον έβγαλε εκτός αναφοράς και στη συνέχεια τον παρέπεμψε στην αρμόδια Ιατρική Υπηρεσία της Ε.Φ. στο 711 ΛΥΓ, που είχε ως αποτέλεσμα την απαλλαγή του από το υπόλοιπο της θητείας του, να μην είχε κινήσει την περιέργεια σε αυτόν τον μάρτυρα, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιότητα που είχε, και να ενδιαφερθεί ή έστω να πληροφορηθεί περί της τύχης του. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία του κ. Γαλανού περί άγνοιας του περί του τραυματισμού του ενάγοντος απορρίπτεται καθώς δεν συνάδει και με τις καταγραφές στο Βιβλίο Ασθενών της Μονάδας Τεκμ. 10 της 12.08.10 και αφού στο μεταξύ ο ενάγων προσέφυγε στις υπηρεσίες ιδιώτη ιατρού (βλ. μαρτυρία του Δρος Τζιούβα, ο οποίος τον εξέτασε την 14.08.2010) και η τελευταία αναφορά στο εν λόγω Τεκμ. 10 που ήταν την 26.08.
- Σε σχέση με την μαρτυρία του κ. Ανδρέα Ευαγγέλου (Μ.Υ.2), ο οποίος ορίστηκε ανακριτής της υπόθεσης εκ μέρους της Ε.Φ., μετά που είχε εγερθεί η αγωγή εναντίον της Δημοκρατίας, το μόνο που μπορώ να αναφέρω είναι ότι διενήργησε εκ των υστέρων, δεκαέξι μήνες μετά το επεισόδιο, μια ανάκριση μόνο για τον τύπο. Διερωτάται κάποιος σε τι πράγματι αποσκοπούσε αυτή και μάλιστα ενόψει του τύπου που είχε περιβληθεί με τη συμπερίληψη στη λήψη της κατάθεσης από τον ενάγοντα του λεκτικού του Δικαστικού Κανόνα ωσάν και αυτός ήταν ύποπτος διάπραξης αδικήματος. Αν ο Κανονισμός ή η Διαταγή της Ε.Φ. που υπάρχει επί του ζητήματος, όπως ανέφερε ο μάρτυς, να επιστήνεται δηλαδή η προσοχή (κατά τους Δικαστικούς Κανόνες), σε ένα θύμα τραυματισμού τον οποίο υπέστη ενόσω υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. και χωρίς καν να γνωρίζει ο ανακριτής το αυτονόητο, αν στο μεταξύ ο ανακρινόμενος είχε απολυθεί οριστικά από τις τάξεις της, είναι το ολιγότερο που μπορώ να πω ατυχής. Παρόμοια χαρακτηρίζεται και ο διορισμός ενός νεότερου αξιωματικού να λάβει κατάθεση και να διεξαγάγει ανάκριση με ενδεχόμενο να προέκυπτε μεμπτή συμπεριφορά από ένα αρχαιότερο του αξιωματικό έστω και αν Διοικητικά δεν υπαγόταν σε αυτόν. Αν αυτά προνοούν ακόμα σχετικές Διαταγές της Ε.Φ. άμεσα θα πρέπει να αναθεωρηθούν για να διεξάγεται μια αδιάβλητη διαδικασία ανάκρισης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΑΜΕΛΕΙΑΣ: Σύμφωνα με το Άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, η Αμέλεια συvίσταται- «(α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια.» Για μια πλήρη εικόνα της ρύθμισης του αστικού αδικήματος της αμέλειας όπως αυτό συνάδει με τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης παραθέτω και το περιεχόμενο των άρθρων 55 υπό τον τίτλο «Βάρος της απόδειξης αμέλειας σε ορισμένες περιπτώσεις» και 56 υπό τον τίτλο «Ειδικές υπερασπίσεις σε αγωγή για αμέλεια» Παραθέτω επίσης και τις πρόνοιες του Άρθρου 59 του ίδιου πιο πάνω νόμου το οποίο τιτλοφορείται ως: «Ειδική υπεράσπιση για το ότι ο ενάγοντας εξέθεσε εκούσια τον εαυτό του σε κατάσταση πραγμάτων που προκαλεί αστικό αδίκημα.» Βάρoς της απόδειξης αμέλειας σε oρισμέvες περιπτώσεις
- Σε αγωγή πoυ εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά τηv oπoία απoδεικvύεται- «(α) Ότι o εvάγovτας στερείται γvώσης ή μέσωv γvώσης τωv πραγματικώv περιστατικώv, τα oπoία πρoκάλεσαv τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά, και (β) ότι η ζημιά πρoκλήθηκε από ιδιoκτησία, επί της oπoίας o εvαγόμεvoς είχε πλήρη έλεγχo, και κρίvεται από τo Δικαστήριo ότι η επέλευση τoυ συμβάvτoς πoυ πρoκάλεσε τη ζημιά συvδέεται περισσότερo με τo γεγovός ότι o εvαγόμεvoς παρέλειψε vα καταβάλει εύλoγη επιμέλεια παρά πρoς τηv καταβoλή τέτoιας επιμέλειας, o εvαγόμεvoς φέρει τo βάρoς της απόδειξης τoυ ότι δεv υφίστατo αμέλεια για τηv oπoία αυτός ευθύvεται σε σχέση με τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά.» Ειδικές υπερασπίσεις σε αγωγή για αμέλεια «
- Σε αγωγή πoυ εγείρεται για αμέλεια συvιστά υπεράσπιση, αvεξάρτητα τoυ ότι o εvαγόμεvoς απέδειξε αμέλεια- (α) τo ότι κάπoιoς τρίτoς επέδειξε αμέλεια, και η αμέλεια πoυ επιδείχτηκε από τov τρίτo ήταv η απoφασιστική αιτία της ζημιάς͘ ή (β) τo ότι η ζημιά oφειλόταv στηv επέλευση ασύvηθoυς φυσικoύ συμβάvτoς απρόβλεπτoυ για τo λoγικό άvθρωπo και τoυ oπoίoυ oι συvέπειες δεv μπoρoύσαv vα απoτραπoύv με τηv καταβoλή εύλoγης επιμέλειας.» «Άρθρο
- Σε αγωγή πoυ εγείρεται για αστικό αδίκημα συvιστά υπεράσπιση τo ότι o εvάγovτας είχε γvώση και αvτίληψη ή πρέπει vα θεωρηθεί τo έχει γvώση και αvτίληψη της κατάστασης πραγμάτωv πoυ πρoκαλεί τη ζημιά και ότι εκoύσια εξέθεσε τov εαυτό τoυ ή τηv ιδιoκτησία τoυ σε αυτή: Νoείται ότι oι διατάξεις τoυ άρθρoυ αυτoύ δεv εφαρμόζovται σε αγωγή πoυ εγείρεται για αστικό αδίκημα, αv τo αδίκημα αυτό oφειλόταv στη μη επλήρωση υπoχρέωσης πoυ επιβάλλεται στov εvαγόμεvo από oπoιoδήπoτε voμoθέτημα: Νoείται περαιτέρω ότι παιδί πoυ δεv συμπλήρωσε τo δωδέκατo έτoς της ηλικίας τoυ δεv θεωρείται ικαvό vα έχει γvώση ή αvτίληψη τέτoιας κατάστασης πραγμάτωv ή vα εκθέτει εκoύσια τov εαυτό ή τηv ιδιoκτησία τoυ σε αυτή.» Το ζήτημα που θα με απασχολήσει στη συνέχεια είναι το κατά πόσο η Κυπριακή Δημοκρατία διέπραξε το αστικό αδίκημα της αμέλειας και επομένως υπέχει με τα πιο πάνω δεδομένα ευθύνη και είναι υπόχρεη σε αποζημιώσεις απέναντι στον ενάγοντα για τις ζημιές τις οποίες υπέστη συνεπεία του ατυχήματος που προκλήθηκε αναμφισβήτητα σε χώρο ο οποίος βρισκόταν υπό τον έλεγχο της και συνεπεία πράξεων και δραστηριοτήτων της σ΄αυτόν τον χώρο. Θα εξετασθεί ακόμα κατά πόσο συντρέχει οποιαδήποτε από τις πιο πάνω υπερασπίσεις. Έχοντας λοιπόν υπόψη τη μαρτυρία, τα γεγονότα όπως τα αποδέχθηκα πιο πάνω και τη νομική πτυχή της υπόθεσης καταλήγω ότι η Δημοκρατία υπέχει αποκλειστική ευθύνη για τις ζημιές τις οποίες υπέστη ο ενάγων συνεπεία του τραυματισμού του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του μετά από διαταγή που έλαβε από ανώτερους του για να συμμετάσχει στη συγκεκριμένη εργασία καταμέτρησης των βλημάτων των αρμάτων μάχης της Ίλης του. Δεν αμφισβητήθηκε ότι ο ενάγων κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. Ούτε ότι συμμετείχε στην εργασία καταμέτρησης των βλημάτων των αρμάτων μάχης μετά από διαταγή ανωτέρων του. Επρόκειτο για επίπονη εργασία εκφόρτωσης και στη συνέχεια επαναφόρτωσης βλημάτων βάρους από 19 μέχρι 21 κιλά, εργασία η οποία θα έπρεπε να είχε εκτελεστεί αφού διασφαλιζόταν ασφαλής τρόπος. Κατά τον επίδικο χρόνο η Κυπριακή Δημοκρατία δεν βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση και έτσι υπήρχε άνεση χρόνου έτσι ώστε η όλη διαδικασία να εκτελείτο διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια και υγεία των συμμετασχόντων εθνοφρουρών με την παροχή σε αυτούς ζωνών όπως γίνεται με την άρση βαρών κατά την άσκηση σε γυμναστήρια ή λαμβανομένου υπόψη του βάρους των βλημάτων να παρεχόταν και δεύτερο άτομο κατά την εκφόρτωση τους από το άρμα και την τοποθέτηση τους στο έδαφος και αντίστροφα, όπως ήταν η άποψη που εξέφρασε ο ενάγων. Πέραν των πιο πάνω, ο ενάγων είχε υποστεί στο παρελθόν εγχείρηση κυρσοκήλης κάτι που γνωστοποίησε στον υπεύθυνο αξιωματικό του και γι΄αυτό του ανάθεσε να μεταβεί στον Όρχο για την καταμέτρηση των βλημάτων των αρμάτων και όχι στην αποθήκη όπου είχε οριστεί αρχικά. Το πιο πάνω γεγονός θα έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη από τον υπεύθυνο αξιωματικό του καθώς κατά τους ιατρούς Περδίο Μ.Ε.1 και Κωνσταντινίδη Μ.Ε.7 τραυματισμός της φύσης που υπέστη ο ενάγων μπορεί να προκληθεί και σε άτομα με κληρονομική προδιάθεση. Αν και επισημαίνω ότι δεν είχε άμεση σχέση ο τραυματισμός του ενάγοντος με το προηγούμενο ιατρικό πρόβλημα που αντιμετώπισε ενώ βρισκόταν ακόμα στο Κ.Ε.Ν. και είναι ένα ανεξάρτητο επεισόδιο σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε να είχε δοθεί σε αυτόν η δέουσα σημασία όταν πρωτοανάφερε ότι είχε υποστεί κάποιο τραυματισμό εφόσον παρουσίαζε τα συμπτώματα που του προκαλούσαν αφόρητο πόνο και να μην αγνοείτο μια τέτοια αναφορά με την παρότρυνση μάλιστα συνέχισης της εργασίας, έστω και να βρισκόταν προς το τέλος της. Το τι ακολούθησε στη συνέχεια με την ανάθεση καθηκόντων θαλαμοφύλακα στον ενάγοντα εφόσον αυτός δήλωνε τραυματισμό και πάλι δεν θα μπορούσε να εκληφθεί ως επίδειξη ενδιαφέροντος για την κατάσταση της υγείας ενός νεαρού που υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. Οι ανώτεροι του θα έπρεπε να επιδείκνυαν αμέσως ενδιαφέρον γι΄αυτόν και να παραπεμπόταν σε εξειδικευμένο ιατρό αν διέθετε τέτοιον η Ε.Φ. ή στο Νοσοκομείο ή ακόμα και σε ιδιώτη ιατρό για να τύχει άμεσης θεραπείας. Ο ιατρός της Μονάδας Κωστούλας δεν φάνηκε αν είχε οποιαδήποτε σχετική ειδικότατα με τον τραυματισμό του ενάγοντος. Αποδεχόμενος τη μαρτυρία του ενάγοντος κρίνω ότι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας καταμέτρησης των βλημάτων των αρμάτων δεν λήφθηκαν όλα τα αναγκαία μέτρα ασφάλειας και υγείας και μετά το ατύχημα επιδείχθηκε αδικαιολόγητη ολιγωρία από τους υπεύθυνους αξιωματικούς του ενάγοντος στο να παραπεμφθεί σε κατάλληλο ιατρό. Τα πιο πάνω γεγονότα δεν οδηγούν σε οποιανδήποτε από τις υπερασπίσεις των άρθρων 56 και
- Για τους πιο πάνω λόγους δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι η Δημοκρατία ευθύνεται εξ ολοκλήρου για τον τραυματισμό του και για τις συνέπειες που αυτός του προκάλεσε και του προκαλεί μέχρι και σήμερα (σχετική η μαρτυρία του Μ.Ε.
- Έχοντας επομένως αποφασίσει ότι για τον τραυματισμό του ενάγοντος πλήρη και αποκλειστική ευθύνη φέρει η Δημοκρατία θα με απασχολήσει στη συνέχεια το ύψος των αποζημιώσεων που θα πρέπει να επιδικασθούν υπέρ του. ΟΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Η νομολογία μας είναι πλούσια σε σχέση με τις αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων. Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας, των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο ενάγων ως συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασική πλέον πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi,
(1982)1 C.L.R. 789: ". Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με τη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης." Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές. Σύμφωνα με τη νομολογία μας οι γενικές αποζημιώσεις πρέπει να περιλαμβάνουν και το ποσό για τον πόνο, τη δυσχέρεια και την ταλαιπωρία που θα υποστεί ως αποτέλεσμα μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης (βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά,
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 66). Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Στην υπόθεση Ορφανίδου v. Πέρναρου Πολ. Έφεση 8555 ημερ. 12.04.1994, το θύμα δυστυχήματος ήταν 35 χρονών επαγγελλόταν τον χρυσοχόο και είχε υποστεί κάταγμα - εξάρθρημα του 5ου και 6ου αυχενικού σπονδύλου - υποψία διπλού κατάγματος του τόξου του 6ου αυχενικού - εγκεφαλική διάσειση - διάστρεμμα της θωρακικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης - πήρε αναρρωτική άδεια 5 1/2 μηνών - περιορισμένη και επώδυνη κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης - γενικές αποζημιώσεις €8.000,00 δεν κρίθηκαν έκδηλα υπερβολικές. Στην υπόθεση Περικλέους v. Μιχαήλ κ.α.
(2012)1 ΑΑΔ 2420, στην οποία με παρέπεμψαν και οι δύο πλευρές, ο εφεσείων ήταν 41 χρόνων κατά το χρόνο του δυστυχήματος, υπέστη μεταξύ άλλων ευθειασμό αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, δυσκαμψία αυχένα, διαταραχή της αισθητικότητας στην κατανομή του Α5-Α6 νεύρου και αυχενική σπονδύλωση με πρόπτωση δίσκου στο Α5-Α6 επίπεδο. Υπεβλήθη σε εγχείρηση δισκεκτομής και σπονδυλοδεσίας του Α5 - Α6 δίσκου. Οι τραυματισμοί του σίγουρα ήταν σοβαρότεροι από αυτόν του ενάγοντος και του επιδιοκάστηκαν €30.000 επί πλήρους ευθύνης. Το Εφετείο έκρινε, λαμβανομένων υπόψη των σωματικών βλαβών τις οποίες υπέστη ο εφεσείων, τον πόνο και ταλαιπωρία του, τις επεμβάσεις και τα μόνιμα κατάλοιπα τα οποία του δημιουργήθηκαν από την ηλικία των 41 ετών, όπως ήταν κατά το δυστύχημα, ότι το επιδικασθέν ποσό των γενικών αποζημιώσεων ήταν όντως χαμηλό και το αύξησε από €30.000 σε €45.000. Στην υπόθεση Daria v. Βλάβη
(2012)1 ΑΑΔ 1111 στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντος, η εφεσείουσα ήταν 34 χρόνων, είχε υποστεί κάταγμα οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και συντριπτικό κάταγμα εντός του σπονδυλικού σωλήνα και κάταγμα σφηνοειδούς ταρσού. Της επιδικάσθηκαν πρωτόδικα €25.000,00 ποσό το οποίο αυξήθηκε κατ΄έφεση στις €40.000,00. Δεν πρέπει όμως να διαφεύγει ότι σε εκείνη την υπόθεση το θύμα του ατυχήματος είχε υποστεί πολύ σοβαρότερα τραύματα από του ενάγοντος με σοβαρότερα κατάλοιπα από ό,τι στη παρούσα περίπτωση. Η υπόθεση Αριστείδου v. Παυλίδου,
(1999)1 ΑΑΔ 2153 στην οποία με παρέπεμψε επίσης η ευπαίδευτη συνήγορος του εναγόμενου το θύμα τροχαίου 'ήταν γυναίκα η οποία τραυματίσθηκε στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης με αποτέλεσμα να παραλύσει στα κάτω άκρα και να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση αντιμετώπιζε όμως προηγούμενη κάκωση της σπονδυλικής της στήλης. Της επιδικάσθηκε ποσό £5.000 ως γενικές αποζημιώσεις στη βάση της αρχής ότι ο αδικοπραγών ευθύνεται για την επιδείνωση προϋπάρχουσας κατάστασης αφού βρίσκει το θύμα του όπως είναι. Ως καθοδηγητικές θα μπορούσα να λάβω επίσης υπόψη μου ακόμα και τις εξής δύο αποφάσεις Επαρχιακού Δικαστηρίου: Η πρώτη υπόθεση είναι η Κατσουλίδης v. Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd κ.α. του Ε.Δ. Λευκωσίας Αρ. Αγ. 3328/1990 την οποία έχε δώσει ο Σ. Νικολαίδης, Π.Ε.Δ. την 11.11.1994 ο ενάγων ήταν υδραυλικός και ηλικίας 23 ετών. Είχε υποστεί διάστρεμμα της κατωτέρας αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης - κάκωση της αριστεράς ποδοκνημικής άρθρωσης - οίδημα και δυσκαμψία του αριστερού αστράγαλου - άλγος και δυσκαμψία της οσφύος - περιορισμό της κινητικότητας του αριστερού αστράγαλου - μικρό περιορισμό της κάμψης του αυχένα - είχε λάβει αναρρωτική άδεια επτά μηνών - Αντιμετώπιζε δυσκολίες στην άρση βάρους, αδυνατούσε να προβεί με άνεση σε βαθύ κάθισμα αδυναμία άσκησης της προ του δυστυχήματος εργασίας του. Του επιδικάσθηκαν γενικές αποζημιώσεις €4.000. Η δεύτερη είναι η υπόθεση Δημητριάδου v. Ιερίδη Ε.Δ. Λευκωσίας Αρ. Αγ. 3007/89 ημερ. 11.11.1994 του ίδιου πιο πάνω Δικαστή. Η ενάγουσα ήταν νοσοκόμα και υπέστη σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα - ζάλη - άλγος και δυσκαμψία του αυχένα. Παρέμεινε εκτός εργασίας για 6 μήνες και πιθανότητα μελλοντικής σπονδυλόδεσης. Της επιδικάσθηκαν Λ.Κ.6.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση Καρδανάς κ.α. v. Καραμούζη
(2007)1 ΑΑΔ 191 στην οποία με παρέπεμψαν και οι δύο πλευρές κρίνω ότι δεν μπορεί να είναι καθοδηγητική ως προς τις γενικές αποζημιώσεις που θα πρέπει να επιδικασθούν, όμως σημαντικό από την εν λόγω απόφαση είναι η μη χρησιμοποίηση πολλαπλασιαστή επειδή δεν προσκομίσθηκε μαρτυρία για τον καθορισμό του εισοδήματος, το οποίο ο εναγόμενος θα μπορούσε να έχει αν απασχολείτο σε γραφειακή εργασία. Παρόμοια και στη παρούσα υπόθεση δεν υπήρξε τέτοια μαρτυρία. Ο ενάγων ήταν ηλικίας 19 ετών και υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. από την οποία απολύθηκε πριν τη συμπληρώσει λόγω του τραυματισμού του. Ο ενάγων είπε ότι δεν θα μπορούσε να απασχοληθεί σε γραφειακή εργασία γιατί δεν είχε το αναγκαίο μορφωτικό υπόβαθρο. Θα μπορούσε όμως και μπορεί όπως ο ίδιος ανάφερε να απασχοληθεί σε ελαφριά εργασία. Μια τέτοια εργασία κρίνω ότι θα του απέφερε παρόμοια εισοδήματα με αυτά ενός υδραυλικού, όπως τα ανάλυσε και ο πατέρας του (Μ.Ε.8.) Στην ηλικία του ο ενάγων εφόσον είχε την ατυχία να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του στην Ε.Φ. θα έπρεπε ήδη να φροντίσει να αποκτήσει τέτοια εφόδια που θα του επιτρέψουν να έχει εισόδημα και να βιοπορισθεί από μόνος του. Επομένως, με βάσει το πιο πάνω σκεπτικό δεν θα επιδικάσω αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων ούτε και θα εφαρμόσω οποιονδήποτε πολλαπλασιαστή όπως ήταν η εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του. Στη προκείμενη περίπτωση ο ενάγων επικαλέστηκε τη μόρφωση του για να επικαλεστεί αδυναμία εξεύρεσης γραφειακής εργασίας. Υπάρχουν όμως και πολλές άλλες εργασίες που δεν απαιτούν έντονη καταπόνηση και σωματικές δυνάμεις. Τέτοια εργασία αναζητεί έτσι ώστε να μπορεί να βιοποριστεί με δικές του δυνάμεις λαμβάνοντας υπόψη το πολύ νεαρό της ηλικίας του. Καταλήγω ότι θα ήταν δίκαιη αποζημίωση για τον ενάγοντα η επιδίκαση σε αυτόν γενικών αποζημιώσεων ύψους €30.000,00. Σε αυτές θα πρέπει να πω ότι συμπεριλήφθηκαν αποζημιώσεις και για έξοδα ενδεχόμενης μελλοντικής εγχείρησης και τον πόνο που συνεπάγεται αυτή και τις συνέπειες της. Για την αναγκαιότητα της κάποια στιγμή, συμφώνησαν όλοι οι θεράποντες ιατροί του. Ο Δρ Γιωργαλλάς, του οποίου το πιστοποιητικό κατατέθηκε και για την αλήθεια του περιεχομένου του φαίνεται ότι εφαρμόζει διαφορετική μέθοδο θεραπείας την κατέγραψα πιο πάνω κατά την καταγραφή της μαρτυρίας, η οποία θα τον απάλλασσε από του να υποστεί ξανά μια τέτοια εγχείρηση. Έλαβα υπόψη μου τα κόστη τέτοιων θεραπειών για τον υπολογισμό της πιο πάνω αποζημίωσης. ΟΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ; Η νομολογία μας επιτάσσει όπως ο ενάγων έχει υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημιά του με θετική μαρτυρία και αυστηρά, με σαφήνεια και στοιχεία (βλ. Demetrios Emmanuel & Another v. Andronicos Nicolaou & Another,
(1977)1 CLR 15, Aloupou & Another v. Hadjhigeorghiou & Another,
(1984)1 CLR 475, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου,
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 ΑΑΔ 498 και Παπαδοπούλου ν. Νικολάου,
(1998)1 ΑΑΔ 1147, 1152, 1153), Ηρακλέους v. Του Ταχύπλοου σκάφους ¨Νίκη¨ κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ.
- Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές καταλήγω ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει ως ειδικές ζημιές τις οποίες υπέστη και στις οποίες έχω αναφερθεί πιο πάνω κατά την καταγραφή της μαρτυρίας το ποσό των €5.918,10σ. Σε αυτές συμπεριλήφθηκε και η χρέωση €100,00 του Δρ Περδίου για τη σύνταξη του ιατρικού του πιστοποιητικού Τεκμ.
- Σε σχέση με τις υπόλοιπες χρεώσεις του ίδιου γιατρού, στις οποίες έκανε αναφορά στη μαρτυρία του και αφορούσαν επισκέψεις του ενάγοντος πέραν αυτών για τις οποίες επισυνάφθηκαν αποδείξεις στο Τεκμ. 7, δεν επιδικάζεται κανένα ποσό εφόσον δεν αποδείχθηκαν κατά τον προσήκοντα τρόπο. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Καταλήγω ότι ο ενάγων πέτυχε να αποδείξει την αποκλειστική ευθύνη την οποία φέρει η Κυπριακή Δημοκρατία συνεπεία αμέλειας της για την πρόκληση του ατυχήματος και τον τραυματισμό του. Επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντος ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €30.000,00 το οποίο θα φέρει νόμιμο τόκο από την ημέρα καταχώρησης της αγωγής δηλαδή την 9.09.
- Επιδικάζεται επίσης επί πλέον το ποσό των €5.918,10σ. ως ειδικές αποζημιώσεις. Το ποσό των ειδικών αποζημιώσεων θα φέρει νόμιμο τόκο από της ημερομηνίας καταχώρησης της έκθεσης απαιτήσεως την 8.09.2011 εφόσον οι πλείστες από αυτές τις δαπάνες είχαν ήδη αποκρυσταλλωθεί πριν από την καταχώρηση της (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. v. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Στεφανή v. Λαμπή
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1847). Τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και θα είναι υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.) ....................................................... Χρ. Γ. Φιλίππου, Α. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο