SUΖΑΝ DIKRAZ, υπό την ιδιότητα της ως μόνης Επιτρόπου (Μutevelli) του Βακουφίου Bekir Pasha ν. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α., Πρωτογενής Αίτ.

SUΖΑΝ DIKRAZ, υπό την ιδιότητα της ως μόνης Επιτρόπου (Μutevelli) του Βακουφίου Bekir Pasha ν. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α., Πρωτογενής Αίτ.: Αρ. 31/2015, 25/8/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2016:A156 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Πρωτογενής Αίτ.: Αρ. 31/2015 Αναφορικά με το Μουλχάκ Βακούφιο Εsbak Seyhulharem Elhac Ebubekir Pasa (το «Βακούφιο Βekir Pasha») (Αρ. Εγγραφής Β.02.1.VGM. 1.03.02.120-99/3646) και Αναφορικά με τον περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμο, Κεφ. 193 και Αναφορικά με τον περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμο (Κεφ. 224, ως έχει τροποποιηθεί) Αναφορικά με την αίτηση μεταξύ των: SUΖΑΝ DIKRAZ, υπό την ιδιότητα της ως μόνης Επιτρόπου (Μutevelli) του Βακουφίου Bekir Pasha, εκ Τουρκίας (Αρ.Τουρκικής Ταυτότητας 11347649432) Αιτήτριας και 1. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, εκ Λευκωσίας 2. Υψηλό Συμβούλιο του ΕΒΚΑΦ, εκ Λευκωσίας 3. Διευθυντή Κτηματολογίου και Χωρομετρικου Τμήματος Λάρνακας Καθ' ων η Αίτηση Ημερ.: 25.8.2016 Για την Αιτήτρια: κ. N. Μακρίδης για Μαρκίδη, Μαρκίδη & Σία ΔΕΠΕ και κ. Α. Δημητρίου για Ιωαννίδης Δημητρίου ΔΕΠΕ Για τους Καθ΄ ων η Αίτηση 1 και 3: κα Ε.Φλωρέντζου για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Για τους Καθ΄ ων η Αίτηση 2: Ουδεμία Εμφάνιση Α Π Ο Φ Α Σ Η Α. Η Αίτηση - η Διαδικασία Η παρούσα Πρωτογενής Αίτηση - Εναρκτήρια Κλήση αφορά το Βακούφιο Μπεκίρ Πασιά (Βekir Pasha Vakf) και την περιουσία του στην επαρχία Λάρνακας. Σύμφωνα με Πιστοποιητικό Έρευνας Ακίνητης Ιδιοκτησίας ημερ. 14.1.2013, που συνοδεύει την Αίτηση, 18 ακίνητα που ανήκουν στο Βακούφιο είναι εγγεγραμμένα στο όνομα των διορισμένων αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ ως εμπιστευματοδόχων (Μουτεβελλή) του Βακουφίου. Η Αιτήτρια, Suzan Dikraz, εξαιτείται διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται η διαγραφή και απάλειψη του ονόματος των Εκπροσώπων του ΕΒΚΑΦ ως Επιτρόπων του Βακουφίου από τους τίτλους ιδιοκτησίας των ακινήτων και η καταχώρηση του ονόματος της, υπό την, κατ' ισχυρισμό, ιδιότητα της ως μόνης επιτρόπου του Βακουφίου, στα Κτηματικά Μητρώα ως της εγγεγραμμένης ιδιοκτήτριας τους. Περαιτέρω, εξαιτείται διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι αυτή, ως μόνη επίτροπος του Βακουφίου, έχει δικαίωμα και δικαιοπρακτική ικανότητα, άνευ οιασδήποτε προηγούμενης συγκατάθεσης ή έγκρισης του Υψηλού Συμβουλίου του ΕΒΚΑΦ ή οποιουδήποτε εκπροσώπου του, να διαχειρίζεται τις περιουσίες και να συμβάλλεται με τρίτους σε σχέση με αυτές. Η Αίτηση υποστηρίζεται από Ενορκη Δήλωση ημερ. 13.3.2015 της Αιτήτριας και Ενορκη Δήλωση ιδίας ημερομηνίας της Μελίνας Ζήρα, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των κ.κ.Μαρκίδη, Μαρκίδη & Σία ΔΕΠΕ, εκ των δικηγόρων της Αιτήτριας. Οι Καθ΄ ων η Αίτηση 1 και 3 καταχώρησαν Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης με 12 λόγους ένστασης που υποστηρίζεται από Ενορκη Δήλωση ημερ. 6.8.2015 της Βασιλικής Πάλμα, κτηματολογικού λειτουργού Α΄, που υπηρετεί στα κεντρικά γραφεία του Κτηματολογίου. Οι Καθ΄ ων η Αίτηση 2 δεν καταχώρησαν σημείωμα εμφάνισης και ουδέποτε εμφανίστηκαν στη διαδικασία. Κατόπιν αίτησης της Αιτήτριας ημερ. 7.5.2015 η Πρωτογενής Αίτηση ορίστηκε γι' αυτούς για απόδειξη που προωθήθηκε μέσω της ακροαματικής διαδικασίας αναφορικά με τους υπόλοιπους. Κατά την ακρόαση της Αίτησης η Αιτήτρια παρουσίασε τρεις μάρτυρες ενώ οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 3 κανένα. Ο Ali Akyildiz (Μ.Α.1) (γραπτή δήλωση στην τουρκική Τεκμ.1 και μετάφραση στην ελληνική Τεκμ.2) παρουσιάστηκε ως ειδικός στο τουρκικό δίκαιο. Ως εμπειρογνώμονας επί του τουρκικού δικαίου μαρτύρησε και η Fatma Kurt (Μ.Α.2) (γραπτή δήλωση στην αγγλική Τεκμ.3 και μετάφραση στην ελληνική Τεκμ.4). Ο τελευταίος μάρτυρας για την Αιτήτρια ήταν ο Αλέξανδρος Μαρκίδης (Μ.Α.3) εκ των δικηγόρων της. Β. Το Μαρτυρικό Υλικό Το Δικαστήριο θα προσεγγίσει το μαρτυρικό υλικό το οποίο τέθηκε ενώπιον του με τις υποστηρικτικές Ένορκες Δηλώσεις και δια ζώσης με τρόπο κριτικό παρά περιγραφικό, προς αποφυγή επαναλήψεων. (
2. i)Οι θέσεις της Αιτήτριας Με την Ένορκη της Δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση, η Αιτήτρια, που είναι τούρκος υπήκοος και διαμένει στην Αττάλεια της Τουρκίας, διατείνεται ότι είναι η μόνη επίτροπος του επίδικου Βακουφίου. Παρουσιάζει φωτοαντίγραφα εγγράφων στην τουρκική και μεταφράσεις στην ελληνική, υποστηρίζοντας ότι από αυτά προκύπτει ότι το επίδικο Βακούφιο ιδρύθηκε την 25.5.1748, όταν η Κύπρος ήταν τμήμα της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και είναι καταγραμμένο στο λεγόμενο «Ανεξάρτητο Βιβλίο» και επίσης στη «Γενική Διεύθυνση Ιδρυμάτων (Βακουφίων) - Περιφερειακή Διεύθυνση Αττάλειας». Παρουσιάζει φωτοαντίγραφα πιστοποιητικών της Πρωθυπουργίας της Τουρκίας, Γενική Διεύθυνση Ιδρυμάτων (Βακουφίων) - Περιφερειακή Διεύθυνση Αττάλειας, ημερ. 18.10.2012 και 26.9.2007 αναφορικά με τη διεύθυνση του Ιδρύματος Μουλχάκ Εμπουμπεκίρ Πασά και Ιδρύματος Εμπουμπεκίρ Πασά και ότι η ίδια είναι η διαχειρίστρια του και ότι αυτό είναι υπό την επίβλεψη και το γενικό έλεγχο της Γενικής Διεύθυνσης Ιδρυμάτων. Παρουσιάζει ακόμη φωτοαντίγραφο απόφασης της Γενικής Διεύθυνσης Ιδρυμάτων ημερ. 29.1.1991, με την οποία διορίστηκε ως Επίτροπος του «Esbak Seyhulharem Elhac Ebubekir Pasa Foundation in Antalya» και φωτοαντίγραφο αναγνωριστικής απόφασης τουρκικού δικαστηρίου ημερ. 27.2.1991, με την οποία αναγνωρίζεται ότι είχε το δικαίωμα να διοριστεί ως επίτροπος του βακουφίου το οποίο στην απόφαση περιγράφεται ως «Mulhak Esbak Seyhul Harem Ebubekir Pasa Bin Imbrahim Aga». Στην απόφαση αναφέρεται ότι ελήφθηκαν υπόψη τα έγγραφα διακατοχής που είχαν παρουσιαστεί στη διαδικασία εκείνη. Είναι η θέση της Αιτήτριας ότι το επίδικο Βακούφιο διαχειριζόταν πάντοτε από απογόνους του ιδρυτή με εξαίρεση κάποιες σύντομες περιόδους κατά τις οποίες γινόταν αντικείμενο διαχείρισης από την Γενική Διεύθυνση Ιδρυμάτων, ωστόσο, κανένα στοιχείο δεν παρουσιάζει για να υποστηρίξει την επιμέρους θέση της. Τα στοιχεία που παρουσιάζει αφορούν κάποιο ίδρυμα στην Τουρκία. Αυτό που στην ουσία υποστηρίζουν τα στοιχεία που παρουσιάζει η Αιτήτρια είναι τη διασύνδεση της με συγκεκριμένο ίδρυμα στην Τουρκία. Όλα τα έγγραφα που προέρχονται από την χώρα αυτή αυτό φέρονται να υποστηρίζουν. Υποβαθμίζεται η σημαντικότερη παράμετρος του ζητήματος που είναι η ταύτιση του τουρκικού ιδρύματος με το Βακούφιο Μπεκίρ Πασιά που έχει την επίδικη ακίνητη περιουσία, ζήτημα που εγείρεται με τον λόγο ένστασης 4. Είναι, άλλωστε, σε αυτή την ταύτιση του Βακουφίου Μπεκίρ Πασιά με το συγκεκριμένο τουρκικό ίδρυμα με το που η Αιτήτρια στηρίζει τη θέση της ότι το επίδικο Βακούφιο ιδρύθηκε εκτός Κύπρου στην Τουρκία και επομένως, όπως συμβουλεύεται, δεν τυγχάνει εφαρμογής ούτε το Αρθρο 110.2 του Συντάγματος, ούτε το Κεφ.337 που, ως εκ τούτου, δεν αναφέρονται στη νομική βάση της Αίτησης. Κατά την εισήγηση της η νομοθεσία που διέπει τα δικαιώματα της σε σχέση με τον τρόπο διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων του Βακουφίου είναι αυτή της χώρας ίδρυσης και εγγραφής του Βακουφίου, δηλαδή η νομοθεσία της Τουρκίας και αναφέρεται σε συμβουλή που έχει λάβει αναφορικά με το σχετικό τουρκικό νόμο στη βάση του οποίου έχει, κατά τη θέση της, πλήρη εξουσία να διαχειρίζεται το ενεργητικό του Βακουφίου. Όμως, συνεχίζει η εισήγηση της, τα δικαιώματα που αφορούν τον τίτλο των περιουσιών του Βακουφίου (rights in rem) εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των Δικαστηρίων και των νόμων της χώρας στην οποία βρίσκεται η ακίνητη περιουσία. Γι΄αυτό και υπέβαλε την υπό κρίση Αίτηση επιδιώκοντας να λάβει θεραπεία σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων περιουσιών του Βακουφίου στη Λάρνακα. Όπως το Δικαστήριο την κατανοεί, η θέση της Αιτήτριας είναι ότι το επίδικο Βακούφιο είναι μια αλλοδαπή, τουρκική, νομική προσωπικότητα. Την οπουδήποτε περιουσία της διαχειρίζεται ο διευθύνον την προσωπικότητα αυτή. Ποιος είναι ο διευθύνον καθορίζεται από το δίκαιο της χώρας εγκαθίδρυσης της προσωπικότητας και σε εκείνη. Δηλαδή το τουρκικό δίκαιο και στην Τουρκία. Το παρόν, κυπριακό, Δικαστήριο δεν θα εφαρμόσει το τουρκικό δίκαιο για να ορίσει αυτό τον διευθύνοντα την προσωπικότητα, αλλά θα αποδεχτεί και θα αναγνωρίσει αυτόν που διορίστηκε ή αναγνωρίστηκε ως τέτοιος στην Τουρκία. Προς τούτο, συνεχίζει η θέση της Αιτήτριας, δεν είναι αναγκαία η εγγραφή της σχετικής απόφασης του τουρκικού Δικαστηρίου, αλλά αρκεί μαρτυρία ότι έτσι έγινε. Οι πρόνοιες του τουρκικού δικαίου που μαρτυρήθηκαν αφορούν στο εύρος των εξουσιών του διευθύνοντα που θα πρέπει το παρόν Δικαστήριο να αποδεχτεί για σκοπούς διαχείρισης της περιουσίας της προσωπικότητας στη Λάρνακα. Επομένως, δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες των άρθρων 28-30 του περί Εβκάφ και Βακουφίων Νόμου, Κεφ.337 που αφορούν στη διαδικασία διορισμού και παύσης καταπιστευματοδόχων, που, όπως προειπώθηκε, δεν αναφέρονται στην Αίτηση, αλλά ούτε και οι πρόνοιες του άρθρου 35 του περί Επιτρόπων Εμπιστευμάτων Νόμου, Κεφ.193, που μνημονεύονται στη νομική της βάση. Η επίκληση των άρθρων 40 και 43 του Κεφ.193 στην αγόρευση των δικηγόρων της Αιτήτριας προβάλλει αντιφατική ως προς τη θεμελιακή της θέση. (
3. ii)Η Έκθεση Μαρδά Παρουσίασε η Αιτήτρια, έκθεση ημερ. 4.6.2013 κάποιου Χάρη Μαρδά (SD15), τον οποίο χαρακτηρίζει εμπειρογνώμονα επί θεμάτων κτηματολογίου. Στην έκθεση που τιτλοφορείται «Βακούφιο Εμπουμπεκίρ Πασά» αναφέρεται ότι τα ακίνητα του Βακουφίου στη Λάρνακα εγγράφηκαν στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ για πρώτη φορά το 1948 μετά από αίτηση του ΕΒΚΑΦ. Πριν το 1948 δεν υπήρχαν τίτλοι. Προηγουμένως, κατά τη γενική χωρομετρία περί το 1915, είχαν καταχωριστεί στο όνομα «Βακούφιο Μπεκίρ Πασά». Στην έκθεση Μαρδά επιχειρείται με την αριθμημένη παρ.1 να συνδεθούν τα ακίνητα που είναι εγγεγραμμένα στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ ως Επιτρόπων του επίδικου Βακουφίου με το Βακούφιο «Εμπουμπεκίρ Πασά» που, όπως αναφέρει, ιδρύθηκε με έγγραφα αφιέρωσης τα οποία, όπως και πάλι αναφέρει, «...βρίσκονται μάλλον στην Τουρκία». Η αναφορά μοιάζει αυθαίρετη αφού κανένα στοιχείο διασύνδεσης δεν υποδεικνύεται. Ούτε και για την προσθήκη στο όνομα του Βακουφίου της λέξης «Εμπουμπεκίρ» δίδεται κάποια δικαιολογία από τον συντάκτη της έκθεσης. Ο Μαρδάς ήταν υπάλληλος του Κτηματολογίου και φαίνεται ότι είχε ασχοληθεί με το επίδικο Βακούφιο προτού αφυπηρετήσει το 2009. Στους φακέλους του Κτηματολογίου που παρουσιάζονται με την Ενορκη Δήλωση Πάλμα (ΒΠ4), αναφορά στους οποίους γίνεται πιο κάτω, δεν εμπεριέχονται τέτοιες πληροφορίες. Αντίθετα, με επιστολή του ημερ. 9.12.2009, το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας είχε αρνηθεί να δώσει αντίγραφα των τίτλων ιδιοκτησίας του επίδικου Βακουφίου σε αίτηση των «Mulhak Embumberkir Pasa Vakf». (iii) Το φερόμενο ως Ιδρυτικό Έγγραφο του επιδίκου Βακουφίου SD2 είναι φερόμενη μετάφραση στα ελληνικά του ιδρυτικού εγγράφου του επίδικου Βακουφίου (στην τουρκική SD1). Στο παρουσιασθέν ιδρυτικό έγγραφο γίνεται αναφορά ότι το Βακούφιο θα «προστεθεί και προσαρτηθεί στα ιδρύματα που βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη». Στο έγγραφο γίνεται αναφορά σε περιουσίες στην Κύπρο τόσο στη Λευκωσία όσο και στη Λάρνακα. Οι περιουσίες στη Λάρνακα φαίνεται να σχετίζονται με το ζήτημα της υδροδότησης στις περιοχές της «Τούζλα» και της παραλίας της «Τούζλας». Γίνεται αναφορά σε μεγάλο αριθμό πηγαδιών και αναφέρονται ονόματα τοποθεσιών, όπως, γαλλικός κήπος, κήπος Σταύρου, το χωριό Ιπρίν, η Λάρνακα (Ισκελέ), η κωμόπολη Τούζλα, ο χώρος που ονομάζεται Κολόμπο και το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου κοντά στη Τούζλα, όμως δεν υπάρχει καμιά ταύτιση ή διασύνδεση με τις επίδικες περιουσίες που βρίσκονται, κατά το πλείστον, στην Τερσεφάνου, Δρομολαξιά και Μενεού. Η αναφορά στο έγγραφο είναι σε «Ιμπραήμ Ογλού Σεϊχούλ Χαράμ Χατζή Εμπουπεκίρ Πασά» που διαφέρει από το αναφερόμενο στον τίτλο της Αίτησης Βακούφιο και ακόμα περισσότερο και ουσιαστικότερο από την περιγραφή του Βακουφίου στο Πιστοποιητικό Ερευνας Ακίνητης Ιδιοκτησίας ημερ. 14.1.2013. (
4. iv)Η Ένορκη Δήλωση Πάλμα και οι φακέλοι του Κτηματολογίου Η Πάλμα στην Ένορκη Δήλωση της σχολιάζει την Αίτηση και επιχειρηματολογεί στη βάση νομικής συμβουλής. Αναφέρεται στην εμπλοκή της Εταιρείας Demtco Enterprises Ltd, η οποία επιχείρησε τη μίσθωση των επιδίκων περιουσιών δυνάμει συμφωνίας μίσθωσης με την Αιτήτρια ημερ. 10.10.2012 (ΒΠ3). Η Demtco, σημειώνει η Πάλμα, είχε απευθυνθεί με επιστολή της ημερ. 9.4.2013 προς τον Επαρχιακό Κτηματολογικό Λειτουργό Λάρνακας (ΒΠ1) προσπαθώντας να προωθήσει την εγγραφή μίσθωσης των περιουσιών στο όνομα της. Η ουσία της Ενορκης Δήλωσης Πάλμα έγκειται στην παρουσίαση των δύο κτηματολογικών φακέλων Α706/1947 και Α708/1947 (ΒΠ4) που αφορούν στην τιτλοποίηση των επίδικων περιουσιών το 1947 στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ («Delegates of EVKAF of Nicosia as Mutavellis of Bekir Pasha Vakf»). Προκύπτει από τους φακέλους δυνάμει των οποίων οι επίδικες περιουσίες τιτλοποιήθηκαν στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ, ότι η τιτλοποίηση έγινε δυνάμει χρησικτησίας στη βάση των προνοιών του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, Κεφ. 224, που είχε τεθεί σε ισχύ την 1.9.1946. Υπάρχουν στους φακέλους Πιστοποιητικά των τοπικών Χωρητικών Αρχών ότι οι περιουσίες ανήκαν στο ΕΒΚΑΦ από αρχαιοτάτων χρόνων και κατέχονταν και καρπώνονταν από τους διαχειριστές του ΕΒΚΑΦ και μαρτυρείται από τη συμπλήρωση των Τύπων Ν.63 ότι πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες έρευνες για να επιβεβαιωθεί η κατοχή των περιουσιών. Από τα στοιχεία που υπάρχουν δεν προκύπτει ποιάς ιδιαίτερης κατηγορίας ήταν το επίδικο Βακούφιο. Ο,τι αναφέρεται είναι ότι οι επίδικες περιουσίες ανήκαν στην κατηγορία «Ijare-i-vahide». Ξεκάθαρες είναι ωστόσο οι αναφορές στο όνομα του Βακουφίου ως «Bekir Pasha Vakf». Ο περί Εβκάφ και Βακουφίων Νόμος, Κεφ.337, που ισχύει σήμερα, δεν είχε ακόμα θεσπιστεί (αυτό έγινε το 1955) όταν τιτλοποιήθηκαν για πρώτη φορά οι επίδικες περιουσίες. Ο περί Εβκάφ και Βακουφίων Νόμος, Κεφ.337 είχε αντικαταστήσει και καταργήσει τον The Evkaf Law, Chapter 259. Προνοείται στο άρθρο 64 του Κεφ.337 ότι οιεσδήποτε πράξεις που διενεργήθηκαν ή δημόσια έγγραφα που συντάχθηκαν βάσει του καταργηθέντα νόμου θεωρούνται ότι έχουν εκδοθεί ή συνταχθεί βάσει των διατάξεων του Κεφ.337. Ούτε ο The Evkaf Law, Chapter 259, ίσχυε (θεσπίστηκε το 1949) όταν το 1947 έγινε η τιτλοποίηση των επίδικων περιουσιών στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ. Πριν από τη θέσπιση του The Evkaf Law, Chapter 259 υφίστατο το The Cyprus Evkaf (Mohammedan Religious Property Administration) Order - in - Council 1928 και οι The Cyprus Evkaf (Mohammedan Religious Property Administration) Order and Law 1928 and 1934. Με το The Cyprus Evcaf (Mohammendan Relifious Property Administration) Order in Council 1928 θεσμοθετήθηκαν πρόνοιες για την εγκαθίδρυση του τμήματος του ΕΒΚΑΦ, τον διορισμό αντιπροσώπων του και την διαχείριση της βακουφικής περιουσίας. Περαιτέρω με τον The Jelalie Privileged Vakf Management Law 1933 ειδικές πρόνοιες θεσμοθετήθηκαν για την διαχείριση αυτών των βακουφίων. Ακολούθησε το Immovable Property (Vakf Idjaretein and Arazi Mevkoufe Takhsisat Conversion) Law 1944. Με το άρθρο 31 του The Evkaf Law, Chapter 259 προνοείτο ότι όλες οι πράξεις που είχαν γίνει κάτω από τις πρόνοιες των θεσμοθετημάτων του 1928 και 1934 θεωρούνταν ότι είχαν γίνει δυνάμει των προνοιών του Chapter 259. (
5. v)Οι επιστολές του Γενικού Εισαγγελέα Με την Ενορκη Δήλωση Ζήρα παρουσιάζεται επιστολή ημερ. 2.7.2014 του Γενικού Εισαγγελέα προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Σε αυτή, γίνεται αναφορά σε επιστολή ημερ. 13.6.2005 της Αιτήτριας προς το ΕΒΚΑΦ, που τιτλοφορείται «Annulment Notice» (SD17). Με αυτή η Αιτήτρια, παρουσιαζόμενη υπό την ιδιότητα της επιτρόπου του Βακουφίου Bekir Pasha, ακυρώνει την όποια εξουσία είχε το ΕΒΚΑΦ να διαχειρίζεται το επίδικο Βακούφιο. Η Αιτήτρια αυτοαποκαλείται στην επιστολή της ως η επίτροπος του Βακουφίου Bekir Pasha, δηλαδή παρουσιάζεται με την ιδιότητα την οποία εξαιτείται με την παρούσα Αίτηση όπως της αναγνωριστεί. Δεν μπορεί να αποδοθεί αποδεικτική βαρύτητα στο περιεχόμενο της ρηθείσας επιστολής. Στην επιστολή του Γενικού Εισαγγελέα δίδεται έμφαση στη μη αμφισβήτηση από το ΕΒΚΑΦ της προβαλλόμενης ιδιότητας της Αιτήτριας, στοιχείο στο οποίο το Δικαστήριο δεν αποδίδει ανάλογη αλλά μέχρι και καθόλου σπουδαιότητα καθότι είναι άγνωστο τι συμφέροντα μπορεί να εξυπηρετεί η προσέγγιση του ΕΒΚΑΦ. Σημειώνεται, για ότι αξίζει, ότι στην Ένορκη Δήλωση της Αιτήτριας αναφέρεται ότι η στάση του ΕΒΚΑΦ έχει αλλάξει. Κατά πόσο πράγματι άλλαξε η στάση του ΕΒΚΑΦ ή πρόκειται για κάποιο ελιγμό προς δημιουργία εντυπώσεων, δεν έχει διαφανεί. Στην επιστολή του Γενικού Εισαγγελέα αναφέρεται η Αιτήτρια ως η διορισμένη, δυνάμει τουρκικής δικαστικής απόφασης, μουταβελλή του Βακουφίου Bekir Pasha. Δεν καταγράφεται πού στηρίζεται η αναφορά ότι η δικαστική απόφαση αναφέρεται στο συγκεκριμένο Βακούφιο. Εγείρεται δηλαδή και πάλι το θεμελιώδες ζήτημα που είναι η ταύτιση του τουρκικού Ιδρύματος με το Βακούφιο Μπεκίρ Πασιά που έχει την επίδικη ακίνητη περιουσία. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία που να δικαιολογούν τέτοιο συμπέρασμα. Αντίθετα, η μη ταύτιση των ονομασιών αφήνει ερωτηματικά και δεν δικαιολογεί, στην απουσία άλλων πειστικών στοιχείων, εύρημα ότι πρόκειται για το επίδικο Βακούφιο. Τα ίδια ισχύουν και για την εκφρασθείσα στην επιστολή γνώμη ότι θα μπορούσε να υποστηριχθεί η άποψη ότι το επίδικο Βακούφιο ιδρύθηκε στην Τουρκία. Ο Α.Μαρκίδης παρουσίασε επιστολή ημερ. 10.6.2014 (Τεκμ.7) των νυν δικηγόρων της Αιτήτριας, που τότε εκπροσωπούσαν την εταιρεία Demetco Ltd που εξαιτείτο, όπως προειπώθηκε, την παραχώρηση άδειας μίσθωσης τεμαχίου του Βακουφίου. Κάποια από τα έγγραφα που φέρονται ως επισυναπτόμενα στη ρηθείσα επιστολή τέθηκαν και ενώπιον του Δικαστηρίου. Ανάφερε ο Α.Μαρκίδης ότι ακολούθησε η επιστολή - γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα ημερ. 2.7.2014, την οποία στον ίδιο παρέδωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Παρουσίασε, ακόμα, ο κ.Μαρκίδης επιστολή ημερ. 9.1.2014 του Προέδρου της Δημοκρατίας προς τους δικηγόρους Ιωαννίδης & Δημητρίου, στην οποία επισυναπτόταν επιστολή ημερ. 8.1.2014 του Γενικού Εισαγγελέα προς τον Υπουργό Εσωτερικών (Τεκμ.8). Από αυτή δεν αποκαλύπτονται πρωτογενή γεγονότα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίλυση του επίδικου θέματος. Αναπτύσσεται στην αγόρευση των δικηγόρων της Αιτήτριας η θέση ότι είναι πρωτάκουστο ο Γενικός Εισαγγελέας να φέρει ένσταση στην Αίτηση, έχοντας γνωμοδοτήσει στον Ανώτατο Άρχοντα του Κράτους ως ανωτέρω. Ακόμα, ότι είναι επιβεβλημένο όπως οι Καθ' ων η Αίτηση 1 και 3 συμμορφωθούν με τη γνώμη του. Ο Γενικός Εισαγγελέας είναι διάδικος στην υπό κρίση Αίτηση και, όπως κάθε άλλος διάδικος, προβάλλει τη θέση του ενώπιον του Δικαστηρίου. Εφόσον το ζήτημα παρέμεινε επίδικο, η όποια εκφρασθείσα άποψη μελετάται, αλλά, δεν είναι δεσμευτική για το Δικαστήριο. Γ. Άλλα Επιμέρους Ζητήματα (
6. i)Ο Κηδεμόνας Τουρκοκυπριακών Περιουσιών Το άρθρο 2 των περί Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και άλλα θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμων του 1991 μέχρι 2012, αναφέρει ότι "`τουρκοκυπριακή περιουσία' περιλαμβάνει κάθε ιδιοκτησία κινητή ή ακίνητη που ανήκει σε Τουρκοκύπριο και βρίσκεται στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές και περιλαμβάνει και τη βακούφικη περιουσία". Περαιτέρω, στον ορισμό «Τουρκοκύπριος» περιλαμβάνεται και το ΕΒΚΑΦ. Από την 1.7.1991, που άρχισε η εφαρμογή του Νόμου (αρ.139/1991), οι επίδικες περιουσίες περιήλθαν υπό τη διαχείριση του Υπουργού Εσωτερικών ως Κηδεμόνα των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (άρθρο 3). Η Αιτήτρια επέλεξε να καταστήσει διάδικο στην Αίτηση της το Υψηλό Συμβούλιο του ΕΒΚΑΦ, αλλά όχι τον Υπουργό Εσωτερικών ως Κηδεμόνα των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Τυχόν επιτυχία της Αίτησης θα είχε ως αποτέλεσμα οι επίδικες περιουσίες να τεθούν εκτός της διαχείρισης του Κηδεμόνα των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Αλλωστε, η Αιτήτρια εξαιτείται και διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι έχει δικαίωμα και δικαιοπρακτική ικανότητα να χειρίζεται τις επίδικες περιουσίες και να συμβάλλεται με τρίτους σε σχέση με αυτές. Υπό τις περιστάσεις ο Υπουργός Εσωτερικών ως Κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών ήταν απαραίτητος διάδικος στην Αίτηση. Η συνένωση ως διαδίκου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας που, ενδεχομένως, θα εκπροσωπούσε τον Κηδεμόνα, δεν αποκαθιστά την ορθή τάξη πραγμάτων. Το ζήτημα της μη προσεπίκλησης αναγκαίου διαδίκου, εναγόμενου, είναι θεραπεύσιμο δυνάμει της Δ.9, θ.10 των θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ωστόσο, εφόσον υφίστατο προοπτική επιτυχίας της Αίτησης, ο Υπουργός Εσωτερικών ως Κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών θα έπρεπε να συνενωθεί ως διάδικος και να διασφαλιστούν τα δικαιώματά του ως διαδίκου στη διαδικασία. (
7. ii)Η Τιτλοποίηση με Χρησικτησία Οι επίδικες περιουσίες, που αφορούν την ουσία του ζητήματος και το πραγματικό ενδιαφέρον της Αιτήτριας είναι εγγεγραμμένες στο όνομα των αντιπροσώπων του ΕΒΚΑΦ ως εμπιστευματοδόχων (Μουτεβελλή) του Βακουφίου Μπεκίρ Πασιά. Όπως προειπώθηκε, η τιτλοποίηση έγινε δυνάμει χρησικτησίας στη βάση των προνοιών του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224. Εφόσον η τιτλοποίηση έγινε δυνάμει χρησικτησίας ενδεχομένως μόνο με αγωγή να μπορούσε να διαταχθεί η εξετούμενη αλλαγή στους τίτλους. Και, ενώ το ζήτημα του τύπου του εναρκτηρίου μέσου θα μπορούσε να τύχει θεραπείας σύμφωνα με τη Δ.64, υπάρχει ζήτημα ουσίας γιατί η μαρτυρία δεν ήταν της μορφής που απαιτείται για την ανατροπή τιτλοποίησης δυνάμει χρησικτησίας. Ακόμα και αν θεωρηθεί ότι η Αιτήτρια δεν προσβάλλει την τιτλοποίηση που έγινε δυνάμει χρησικτησίας, παρόλο που επιμέρους θέσεις της προσβάλλουν το υπόβαθρο της ορθότητας της κατάληξης σε χρησικτησία, αλλά επιδιώκει αλλαγή στο όνομα του Μουτεβελλή, δεν θα ήταν νοητό περιουσία που το 1991 περιέπεσε δυνάμει Νόμου υπό την κηδεμονία του Κηδεμόνα των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών να εκφύγει επειδή διορίστηκε άλλος Μουτεβελλής. Οι δικηγόροι της Αιτήτριας επικαλούνται τα άρθρα 2 και 3 του περί Καθιδρύσεως του Τμήματος Βακουφίων και Θρησκευτικών Ζητημάτων Νόμου (Αρ. 12/1960 της Τουρκικής Κοινοτικής Συνέλευσης). Το άρθρο 2 αναφέρει ότι: «Εντός της αρμοδιότητας του Γραφείου του ΕΒΚΑΦ εμπίμπτουσιν άπαντα τα ζητήματα τα σχετιζόμενα ή αφορόντα εις βακουφικά ιδρύματα...», ενώ το άρθρο 3 προνοεί ότι: «Άνευ επηρεασμού των διατάξεων του άρθρου 2, το Γραφείο ΕΒΚΑΦ θα διαχειρίζηται μονίμως τα «μαπζούτ» βακούφια και προσωρινώς τα «μουλάκ» βακούφια εν η περιπτώσει δεν έχει διορισθεί «Μουτεβελλή» ή ο διορισθής «Μουτεβελλή» κέκτηται συνήθη διαμονή εν τη αλλοδαπή και αναφορικώς προς «μουλάκ» βακούφια πλην των προμινισθέντων τοιούτων, θα ενασκή έλεγχο επί των «Μουτεβελλή» και τα Επιτροπάς Τεμένων και θα εποπτεύη ταύτας εν τη ενασκήσει των καθηκόντων των.» Η επιχειρηματολόγια των δικηγόρων της Αιτήτριας συνίσταται στο ότι το ΕΒΚΑΦ δεν αποκτά ιδιοκτησία επί των βακουφίων τύπου μουλχάκ. Όμως, ούτε ο οιοσδήποτε Μουτεβελλή του Βακουφίου, όπως η Αιτήτρια διατείνεται ότι είναι, αποκτά ιδιοκτησία επί της περιουσίας του Βακουφίου. Οι αναφορές στο νομοθέτημα που επικαλούνται οι δικηγόροι της Αιτήτριας είναι σε σχέση με τη διαχείριση των βακουφίων. Δ. Η Κατάληξη Το Δικαστήριο δεν έχει, από το ενώπιον του μαρτυρικό υλικό, ικανοποιηθεί ότι το ίδρυμα που έχει έδρα στην Τουρκία και στο οποίο αναφέρονται όλα τα φωτοαντίγραφα εγγράφων που προέρχονται από τη χώρα αυτή, ταυτίζεται με το επίδικο Βακούφιο με την ονομασία Μπεκίρ Πασιά (Βekir Pasha). Η αναφορά στον τίτλο της Αίτησης σε «Μουλχάκ Βακούφιο Esbak Seyhulharem Elhac Ebubekir Pasa» και σε παρένθεση «το 'Βακούφιο Bekir Pasha'» δεν έχει καμιά αποδεικτική αξία αναφορικά με τη διασύνδεση των δύο ονομασιών. Ούτε η αναφορά στον τίτλο σε «Αρ.Εγγραφής Β.02.1.VGM.1.03.02.120-99/3646» διασυνδέει το Βακούφιο «Bekir Pasha» με την εγγραφή. Περαιτέρω, σημαντική μέχρι καταλυτική είναι η αναφορά στο Πιστοποιητικό Ερευνας και στα πρωτογενή έγγραφα των δύο σχετικών φακέλων του Κτηματολογίου ότι οι επίδικες περιουσίες είναι εγγεγραμμένες στο όνομα «Delegates of EVKAF of Nicosia as Mutevellis of Bekir Pasha Vakf». Από αυτό προκύπτει ότι το Κτηματολόγιο αναγνωρίζει τις περιουσίες ως βακούφια και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά παρά ότι τις αναγνωρίζει ως τέτοιες σύμφωνα με την Κυπριακή νομοθεσία. Κατ' ακολουθία, το Δικαστήριο δεν έχει ικανοποιηθεί ότι πρόκειται για βακούφιο εκτός της έννοιας του περί Εβκάφ και Βακουφίων Νόμου, Κεφ.337 ή ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής το Κεφ.337. Εν εναντία περιπτώσει, δεν θα επρόκειτο για βακούφιο στην κυπριακή έννομη τάξη, αλλά για ένα καταπίστευμα που έγινε στο εξωτερικό και αφορά και ακίνητη περιουσία στην Κύπρο. Το Αρθρο 110.2 του Συντάγματος προνοεί ότι: «Το ίδρυμα του βακουφίου και αι αρχαί και οι νόμοι περί των βακουφίων, ως και οι αναφερόμενοι εις βακούφια αναγνωρίζονται υπό του Συντάγματος. Παν θέμα καθ΄ οιονδήποτε τρόπον επηρεάζον ή σχέσιν έχον προς το ίδρυμα του βακουφίου ή των βακουφίων ή οιανδήποτε ιδιοκτησίαν των βακουφίων περιλαμβανομένης της ιδιοκτησίας των τεμενών και οιουδήποτε ετέρου μουσουλμανικού θρησκευτικού ιδρύματος διοικείται μόνον συμφώνως τοις νόμοις και αρχαίς των βακουφίων και τοις νόμοις και κανονισμοίς, ους ψηφίζει η τουρκική Κοινοτική Συνέλευσις. Ουδεμία νομοθετική, εκτελεστική ή άλλη πράξις επιτρέπεται όπως παραβή τους εν λόγω νόμους ή αρχάς των βακουφίων και τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς της τουρκικής Κοινοτικής Συνελεύσεως ή δύναται να επικρατήση τούτων ή να επέμβη εις τούτους.» Ο περί Εβκάφ και Βακουφίων Νόμος, Κεφ.337, προνοεί ότι εφαρμόζεται σε όλα τα Μαζμπουτά και Μουλχάκα βακούφια (άρθρο 3) που περιλαμβάνουν όλα τα βακούφια που ήταν γνωστά και αναγνωρισμένα πριν την έναρξη της ισχύος του Νόμου ως Μαζμπούτα και ως Μουλχάκα Μεσρούτα βακούφια (άρθρο 2). Στον ορισμό των βακουφίων Μαζμπουτά περιλαμβάνονται (παρ.(ε)) όλες οι ιδιοκτησίες που περιήλθαν ή που διαχειρίζονταν από τους αντιπροσώπους του ΕΒΚΑΦ πριν από την έναρξη της ισχύος του Νόμου την 22.10.1955. Στο σύγγραμμα «Σύνταγμα Κυπριακής Δημοκρατίας» του Α.Ν.Λοϊζου, 2001, (σελ. 273) αναφέρεται ότι το βακούφιο είναι η δέσμευση περιουσίας και η επιβολή απαγόρευσης ως προς τη μεταβίβαση της με τέτοιο τρόπο, ώστε τα ευεργετήματα της να δίδονται σε άνδρες υπό τον όρο ότι η περιουσία θα θεωρείται ως περιουσία του Θεού. Αναφέρεται ότι αυτά διαιρούνται σε τρεις κατηγορίες, με τη δεύτερη να αφορά περιουσίες που γίνονται βακούφια για δημόσιο όφελος, όπως νοσοκομεία, φρέατα, βρύσες και πτωχοκομεία. Το Δικαστήριο έχοντας επίγνωση του καθήκοντός του για προστασία της βακουφικής περιουσίας, όπως ορίζεται στο Σύνταγμα, καθήκον που κατέστηκε πιο επιτακτικό μετά τα γεγονότα και τα αποτελέσματα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, αισθάνεται ότι θα διέπραττε τεράστο ολίσθημα εάν, στη βάση μαρτυρίας της ποιότητας που παρουσιάστηκε επέτρεπε την υπό κρίση Αίτηση. Εφόσον ισχύει στην προκειμένη περίπτωση το Κεφ.337 η Αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί αφού αποκλειστική δικαιοδοσία έχει το Ανώτατο Δικαστήριο (άρθρο 2) και αίτηση για αλλαγή του Μουτεβελλή του Βακουφίου μπορούσε να γίνει μόνο με τη συγκατάθεση του Γενικού Εισαγγελέα (άρθρο 55) (βλ. Βακούφιο (VAKF) της Siddika κ.α.