Νάταλης Χαραλάμπους ν. Χαράλαμπου Προδρόμου, Αρ. Αγωγής: 2501/15, 14/11/2016

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, λέχθηκε ότι η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα. Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, που περιλαμβάνει στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη. Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Σύμφωνα με την παλαιά Chrysostomou v. Athanasiou

(1981)1 C.L.R. 669 οποιοδήποτε διάταγμα μηνιαίων δόσεων δεν πρέπει να επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να ανταποκρίνεται στις βασικές προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες. Στην παλαιότερη Kokoni v. Ioannide

(1963)2 C.L.R. 468, αναφέρθηκε οτι: "We are of the view that a debtor cannot be allowed to go about creating obligations, other than those for the essential needs of himself and his family, and then putting them forward as an excuse for his inability to pay his judgment debt." Ακόμα και οι δαπάνες για έξοδα εκπαίδευσης παιδιών δεν θεωρούνται εκ προοιμίου και άνευ ετέρου ως αναγκαία έξοδα. Τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης είναι διαφορετικά και πρέπει να ζυγίζονται από το Δικαστήριο, ανά περίπτωση. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις, εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του - [βλ., μεταξύ άλλων, Anestos Adamou v. Xenophon Ioannides

(1963)2 C.L.R. 468· Chrysostomou v. Athanassiou

(1981)1 C.L.R. 669,671· Gesico Photographic Ltd. v. J.K. Video Art Co. Ltd.,

(1991)1 Α.Α.Δ. 134· In re a Judgment Debtor 51 T.L.R. 524, στη σελ. 525· Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. Θεοχάρη Χαραλαμπίδη

(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 556]. Η δυνατότητα εργοδότησης είναι παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη. Το γεγονός ότι κάποιος δεν εργάζεται δεν επαρκεί από μόνο του για να οδηγήσει στη μη έκδοση διατάγματος, αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ο χρεώστης έχει τη δυνατότητα να εργαστεί αλλά ότι αυτό που ελλείπει στην περίπτωση είναι η βούληση του να εξεύρει εργασία (βλ. Παναγιώτου v. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Δαπάνες για τσιγάρα, ποτά, διασκέδαση, καφενεία κ.λ.π. θεωρούνται ως μη αναγκαία έξοδα (βλ. Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostomou v. Athanassiou

(1981)1 C.L.R. 669). Χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών και υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μεταγενέστερα του δικαστικού χρέους δεν έχουν προτεραιότητα έναντι του εξ αποφάσεως χρέους (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034 και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 207). Στην απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου, ανωτέρω τονίστηκε ότι: «τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτους δικαίου». Δ. Αξιολόγηση μαρτυρίας Ας σημειωθεί ότι πέραν των Τεκμηρίων 1 μέχρι και 4 που αναφέρθηκαν πιο πάνω, ο Καθ΄ου η αίτηση ουδέν άλλο στοιχείο, πιστοποιητικό ή έγγραφο προσκόμισε στο Δικαστήριο, το οποίο να δεικνύει την οικονομική του δυνατότητα. Η παράλειψη του αυτή έρχεται σε αντίθεση με την υποχρέωση του, ως αναφέρεται στο άρθρο 84 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, να παρουσιάσει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία στο Δικαστήριο προς διακρίβωση της οικονομικής του κατάστασης. Το βάρος προς απόδειξη της ανικανότητας πληρωμής εξ΄αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων, εναποτίθεται, σύμφωνα με το Νόμο και τη νομολογία, στους ώμους του οικονομικώς εξεταζόμενου. Στην απουσία προσκόμισης στοιχείων που καταδεικνύουν την οικονομική κατάσταση του εξ΄αποφάσεως χρεώστη, το Δικαστήριο μπορεί να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Παρακολούθησα τον Καθ' ου η αίτηση στο εδώλιο του μάρτυρα με μεγάλη προσοχή. Μου άφησε θετική εντύπωση. Κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στα όσα είπε για να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα. Κρίνω επίσης ότι το γεγονός ότι δεν προσκόμισε περαιτέρω στοιχεία για την οικονομική του κατάσταση, ως όφειλε, δεν έγινε με σκοπό να αποκρύψει εισοδήματά του. Ε. Κατάληξη Από την οικονομική εξέταση του χρεώστη προκύπτει ότι αυτός δεν έχει εκείνο το περίσσευμα εισοδημάτων ώστε να είναι σε θέση να καταβάλλει μηνιαίες δόσεις έναντι του εξ' αποφάσεως χρέους του. Ικανοποιούμαι περαιτέρω ότι δεν έχει εισοδηματική ικανότητα την οποία δε χρησιμοποιεί. Προέκυψε από την ένορκη μαρτυρία του, ότι είναι διαθέσιμος προς εργασία, την οποία αναζήτησε, αλλά δε βρήκε. Ως χαρακτηριστικά ανέφερε, έχει αναζητήσει δουλειά και στο εξωτερικό χωρίς όμως αποτέλεσμα. Στη βάση όλων των προαναφερόμενων λοιπόν, το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο. Στο παρόν στάδιο και στη βάση της οικονομικής εξέτασης του χρεώστη και των στοιχείων που προέκυψαν από αυτήν, κρίνω ότι αυτός δεν έχει τη δυνατότητα καταβολής οποιουδήποτε ποσού μηνιαίως. Ας σημειωθεί ότι λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου ότι η συμμόρφωση με δικαστικές αποφάσεις είναι το θεμέλιο ενός κράτους δικαίου. Και ότι τα Δικαστήρια, περισσότερο από τις άλλες εξουσίες, έχουν υποχρέωση να συνεισφέρουν στην εδραίωση κράτους δικαίου. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ότι οι Αιτητές εύλογα αναμένουν ότι θα εισπράξουν το λαβείν τους από το εξ΄αποφάσεως χρέος, το οποίο δε μπορεί να λεχθεί ότι είναι μικρό ποσό. Από την άλλη όμως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι κάθε άνθρωπος δικαιούται σε αξιοπρεπή διαβίωση. Κρίνω ότι οποιοδήποτε διάταγμα μηνιαίων δόσεων εν προκειμένω και επί του παρόντος, θα στερούσε από τον Καθ΄ου η αίτηση τα μέσα με τα οποία εξασφαλίζει τις βασικές του ανάγκες και κατ΄επέκταση θα καταστρατηγήσει το δικαίωμα του σε αξιοπρεπή διαβίωση. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, η αίτηση αποτυγχάνει. Τα έξοδα, όμως, επιδικάζονται εναντίον του Καθ' ου η αίτηση και υπέρ των Αιτητών, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, κατ' εξαίρεση του κανόνα που θέλει τον επιτυχόντα διάδικο να δικαιούται στα έξοδα δικαστικής διαδικασίας. Και αυτό διότι, είναι η μη συμμόρφωση του Καθ΄ου η Αίτηση με την εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους του, που ανάγκασε την πλευρά της Ενάγουσας να καταχωρίσει την παρούσα αίτηση. Η αποτυχία της αίτησης, ως επεξηγήθηκε πιο πάνω, δεν προέκυψε λόγω αποτυχίας ή υπαιτιότητας της Ενάγουσας, αλλά λόγω της μη δυνατότητας του Καθ΄ου η Αίτηση να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό στο παρόν στάδιο. Κάτι για το οποίο, δεν θα ήταν ορθό και δίκαιο η Ενάγουσα, ως εξ΄αποφάσεως δανειστής, να τιμωρηθεί. ............. Μ. Κ. Λοΐζου Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο