Xαράλαμπος Σωκράτους ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας κ.α., Αγ. Αρ. 1736/2010, 26/4/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2016:A93 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Αγ. Αρ. 1736/2010 Μεταξύ: Xαράλαμπος Σωκράτους Ενάγοντας και
- Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας
- Κοινοτικό Συμβούλιο Θελέτρας Εναγομένοι ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Ημερ.: 26/04/
- Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Μ. Βασιλειάδης. Για τον Εναγόμενο 1: κα Ε. Κόκκινου. Για τον Εναγόμενο 2: κ. Ο. Νικολάου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι είναι ιδιοκτήτης του τεμαχίου 804, ΦΥΛ.ΣΧ. 35/60 με αριθμό τίτλου 0/6386 στην τοποθεσία Πατσίν του χωριού Θελέτρα της Επαρχίας Πάφου, έκτασης 16677 τ.μ., το οποίο είναι φυτεμένο με αμπέλι. Ο εναγόμενος 1 ενάγεται ως εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το άρθρο 57 του Περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 καθώς και όλων των οργάνων και λειτουργών της ενώ οι εναγόμενοι 2 ισχυρίζεται ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο είχαν την ευθύνη και/ή επίβλεψη και/ή την νομική υποχρέωση της κατασκευής και/ή επιδιόρθωσης και/ή συντήρησης των δρόμων της Κοινότητας Θελέτρας. Το τεμάχιο του ενάγοντα εφάπτεται σε αγροτικό δρόμο ο οποίος βρίσκεται εντός των ορίων της Κοινότητας Θελέτρας. Είναι η θέση του ενάγοντα ότι οι εναγόμενοι κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο χρόνων προέβησαν στην επιδιόρθωση και/ή κάλυψη του εν λόγω αγροτικού δρόμου με ξένα χώματα κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε το μεγαλύτερο μέρος του όγκου των νερών της βροχής τα οποία διοχετεύονταν αλλού, να διοχετεύονται μέσω του δρόμου στο τεμάχιο του ενάγοντα. Παραθέτει στην Έκθεση Απαίτησης του λεπτομέρειες της αμέλειας και/ή της παράβασης των νομικών καθηκόντων των εναγομένων και ισχυρίζεται ότι αποτέλεσμα των πράξεων ή παραλείψεων των εναγομένων είναι η παρέμβαση στην εύλογη χρήση και απόλαυση από τον ενάγοντα του τεμαχίου του και η πρόκληση ζημιών συνολικού ύψους €14,
- Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι παρά της διαμαρτυρίες του για τον τερματισμό της επέμβασης και/ή της απαίτησης του για επανόρθωση των ζημιών από τους εναγομένους με επιστολή του ημερομηνίας 12/01/2009, αυτοί αμέλησαν και παραλείπουν να συμμορφωθούν και έχουν πρόθεση να συνεχίσουν να προκαλούν οχλήσεις και/ή ζημιές εκτός αν εμποδιστούν με διάταγμα του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου ζητά διάφορα διατάγματα εναντίον των εναγομένων 1 και 2 ως εμφαίνονται στην παράγραφο 12 Α,Β, Γ και Δ της Έκθεσης Απαίτησης του καθώς επίσης το ποσό των €14,380 πλέον γενικές αποζημιώσεις. Διαζευκτικά επίσης ζητά €20,000 ως αποζημιώσεις πλέον τόκους και έξοδα. Ο εναγόμενος 1, με την Έκθεση Υπεράσπισης του, εγείρει προδικαστική ένσταση και ισχυρίζεται ότι ο ενάγοντας δεν αποκαλύπτει οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του και με βάση τις πρόνοιες του Περί Κοινοτήτων Νόμου Ν.86(Ι)/1999κωλύεται και/ή δεν νομιμοποιείται στην προώθηση της παρούσας αγωγής εναντίον του. Άνευ βλάβης των πιο πάνω, αρνείται τους ισχυρισμούς και την απαίτηση του ενάγοντα και ισχυρίζεται ότι την ευθύνη για την επίβλεψη και/ή την υποχρέωση για την κατασκευή και συντήρηση των δρόμων της Κοινότητας Θελέτρας την έχουν οι εναγόμενοι
- Οι εναγόμενοι 2 με την Έκθεση Υπεράσπισης τους, παραδέχονται ότι ο αγροτικός δρόμος βελτιώθηκε με την τοποθέτηση crusher un αλλά αρνούνται ότι η βελτίωση αυτή και τοποθέτηση των πιο πάνω χωμάτων είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξουν οι κλίσεις και τα υψόμετρα του δρόμου σε σχέση με το τεμάχιο του ενάγοντα με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε το μεγαλύτερο μέρος της βροχής να διοχετεύεται εντός του τεμαχίου του. Ισχυρίζονται ότι δεν έχει προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά στο αμπέλι του ενάγοντα εξαιτίας των έργων βελτίωσης και ότι οι ισχυρισμοί περί τοποθέτησης χωμάτων στο τεμάχιο του ενάγοντα είναι αναληθείς. Επίσης, ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε ζημιές στο τεμάχιο του ενάγοντα αλλά ακόμη και αν υπήρχαν σε καμία περίπτωση δεν έχουν προκληθεί εξαιτίας των ενεργειών των εναγομένων
- Για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης του κατέθεσε στο Δικαστήριο ο ενάγοντας (Μ.Ε.1) και ο κ. Μιχαλάκης Ταπακούδης (Μ.Ε.2). Για λογαριασμό του εναγομένου 1 κατέθεσε ο κ. Νεόφυτος Ταλιώτης και ο κ. Στέλιος Ευστρατίου ενώ για λογαριασμό των εναγομένων 2 ο κ. Νικόλαος Νικολάου. Επίσης, κατατέθηκαν στο Δικαστήριο συνολικά 19 τεκμήρια. Ολόκληρη η μαρτυρία που έχει προσφερθεί από τους διάδικους είναι καταγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου, έχει μελετηθεί από το Δικαστήριο και λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Δεν κρίνω απαραίτητο για σκοπούς της παρούσας απόφασης να την επαναλάβω. Οι θέσεις των μερών θα διαφανούν και κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο που οι εν λόγω μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το περιεχόμενο τόσο της προφορικής τους μαρτυρίας όσο και της έγγραφης και πραγματικής μαρτυρίας που κατατέθηκε στο Δικαστήριο και έχω υπόψη μου και τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614.). Eπίσης, παραπέμπω στην Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002)1A A.A.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και να επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R.212,216, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου ν. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). O ενάγοντας κατέθεσε προφορικά στο Δικαστήριο και έχω διεξέλθει της μαρτυρίας του λαμβάνοντας υπόψη μου και τα τεκμήρια που τέθηκαν ενώπιον μου αλλά και την υπόλοιπη μαρτυρία. Εκείνο το οποίο μπορεί να λεχθεί είναι ότι η μαρτυρία του ενάγοντα είναι ασαφής, γενική, αόριστη και στα ζητήματα που αφορούν το θέμα των κατ' ισχυρισμό ζημιών που υπέστη αντιφατική και μη τεκμηριωμένη. Περαιτέρω, φάνηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης του να μην μπορεί να υποστηρίξει τα όσα γενικόλογα και αόριστα ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του, μερικά από τα οποία αναίρεσε. Ισχυρίστηκε κατά την κυρίως του εξέταση ότι η επιδιόρθωση και βελτίωση του αγροτικού δρόμου έγινε κατά τέτοιο τρόπο ώστε όλα τα νερά της βροχής να διοχετεύονταν εντός του τεμαχίου του ενώ προηγουμένως διοχετεύονταν αλλού. Ήταν η θέση του ότι ο επίδικος δρόμος βελτιώθηκε με τέτοιο τρόπο και δίνοντας του τέτοια κλίση με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να χύνονται εντός του τεμαχίου του και να προκαλείται συνεχής ζημιά σε αυτό. Σε άλλο σημείο της γραπτής του δήλωσης ανέφερε ότι με τις εργασίες βελτίωσης του επίδικου δρόμου, οι εναγόμενοι διοχέτευσαν όγκο χωμάτων εντός του τεμαχίου του ενώ πιο κάτω ανέφερε ότι οι εναγόμενοι κατέστρεψαν μέρος του χωμάτινου σαμαριού που υπήρχε με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να οδηγούνται στο τεμάχιο του. Όλα τα πιο πάνω είπε ότι έγιναν δύο χρόνια πριν από την έγερση της αγωγής του. Πάρα τις πιο πάνω γενικές του τοποθετήσεις σε σχέση με την αμέλεια ουσιαστικά ή τις πράξεις των εναγομένων 1 και 2 οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα η ροή των νερών της βροχής να κατευθύνεται προς το τεμάχιο του, κανένα άλλο συγκεκριμένο στοιχείο παρουσίασε ή ανέφερε στο Δικαστήριο που να υποστηρίζει την πιο πάνω θέση του ως θα αναφερθώ και κατωτέρω κατά την αξιολόγηση των θέσεων του αυτών. Πριν όμως, αναφορά θα πρέπει να γίνει και σε κάποια άλλα θέματα που προκύπτουν από την μαρτυρία του, για να καταδειχθεί η γενικότητα και η αοριστία της μαρτυρίας του ενάγοντα αλλά και η έλλειψη γνώσης για πώς έλαβε χώρα η βελτίωση του επίδικου δρόμου, από ποιούς και ειδικότερα ποιό ήταν το αποτέλεσμα αυτής της βελτίωσης. Ενώ στην κυρίως εξέταση του επιρρίπτει ευθύνες και στον εναγόμενο 1 για τον πλημμελή, κατά αυτόν, τρόπο επιδιόρθωσης του επίδικου δρόμου και συγκεκριμένα ότι η εργασία αυτή εκτελέστηκε με τη βοήθεια του Τμήματος Δημοσίων Έργων και Συνεργείου της Επαρχιακής Διοίκησης και από τους εναγομένους 2 δύο χρόνια πριν την έγερση της αγωγής του, κατά την αντεξέταση του δεν γνώριζε να πει ακριβώς πότε αυτό έλαβε χώρα και από ποιούς παρά το ότι για αυτές τις ενέργειες επιρρίπτει ευθύνες και στους δύο εναγομένους. Φάνηκε να μην γνώριζε ποιος έκανε αυτές τις εργασίες λέγοντας ότι οι δύο πιο πάνω οργανισμοί, δηλαδή το Τμήμα Δημοσίων Έργων και η Επαρχιακή Διοίκηση είναι το ίδιο. Επίσης, δεν γνώριζε πότε αυτά έλαβαν χώρα. Πέραν από την γενική απάντηση του ότι αυτά έγιναν το 2008, είπε ότι πρέπει να ήταν πριν το Χειμώνα του έτους εκείνου. Εκείνο το οποίο καταδεικνύεται από τα πιο πάνω είναι ότι όχι μόνο δεν γνώριζε πότε η βελτίωση του δρόμου έλαβε χώρα αλλά και με ποιο τρόπο και από ποιούς. Σε αυτό το τελευταίο είπε ότι άκουσε στο καφενείο ότι είναι το Κοινοτικό Συμβούλιο που τα έκανε μαζί με τα δημόσια έργα. Ενώ είπε ότι κάθε χρόνο ως συνήθως καθαρίζεται ο δρόμος, πιο κάτω είπε ότι δεν γνωρίζει αν γίνεται και βελτίωση του δρόμου κάθε χρόνο και απάντησε χαρακτηριστικά ότι «Κάθε χρόνο καθαρίζει το δρόμο», εννοώντας τον εναγόμενο
- «Τι κάνει ακριβώς δεν ξέρω». Όλα τα πιο πάνω, καταδεικνύουν ότι ο ενάγοντας δεν γνώριζε τί ακριβώς έγινε στο συγκεκριμένο δρόμο, από ποιούς και πότε. Όσον αφορά τη θέση του ότι μετά τις πιο πάνω εργασίες τα νερά της βροχής διοχετεύονταν στο χωράφι του, που είναι και το ουσιώδες και το πλέον επίδικο ζήτημα, φάνηκε ότι ούτε αυτή μπορούσε να την υποστηρίξει και να την συνδέσει με τις εργασίες που έγιναν στον αγροτικό δρόμο. Ερωτούμενος να πει πού πήγαιναν τα νερά της βροχής πριν από τις εργασίες αυτές, απάντησε γενικά ότι πήγαιναν πιο κάτω από το χωράφι του χωρίς να μπορεί να επεξηγήσει τί ροή αυτά είχαν. Όταν του υποβλήθηκε ότι τα νερά έρεαν σε αυλάκι που υπήρχε στον αγροτικό δρόμο στην απέναντι πλευρά από αυτή που εφάπτεται στο τεμάχιο του, το αρνήθηκε και είπε ότι το αυλάκι αυτό μετά ανοίχθηκε και αφού προέβηκε σε διαμαρτυρίες για τη ζημιά που υπέστη χωρίς να μπορεί όμως να πει κατά πόσο αυτό έγινε πριν ή μετά την παρούσα αγωγή. Συνέχισε, λέγοντας ότι ακόμη και μετά που ανοίχθηκε το αυλάκι δεν έκανε οποιαδήποτε διαφορά διότι η κλίση του δρόμου είναι προς τα αριστερά, εννοώντας προς την πλευρά που εφάπτεται με το τεμάχιο του. Η θέση του αυτή δεν υποστηρίχτηκε από οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ή στοιχεία που να καταδεικνύουν κάτι τέτοιο. Αντιθέτως η υπόλοιπη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και στην οποία θα αναφερθώ κατωτέρω καταδεικνύει εντελώς το αντίθετο. Πέραν των πιο πάνω, κατά την κυρίως εξέταση και αντεξέταση του προέβαλε τη θέση ότι κατά τις εργασίες στον αγροτικό δρόμο, οι εναγόμενοι κατέστρεψαν το ανάχωμα που υπήρχε στην αριστερή άκρη αυτού, δηλαδή προς το τεμάχιο του και έτσι τα νερά διοχετεύονταν προς αυτό. Παρά την πιο πάνω θέση του, εντούτοις δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία και λεπτομέρειες σε σχέση με την κατασκευή και ύψος του εν λόγω σαμαριού στο δρόμο. Περιορίστηκε να πει ότι αυτό ήταν πάντα στο σημείο και όταν καθαρίζετο ο δρόμος οι οδηγοί πρόσεχαν και δεν το κατάστρεφαν. Παρά τα πιο πάνω αρνήθηκε ότι το εν λόγω σαμάρι δεν κατασκευάστηκε για να προστατεύει το τεμάχιο του από τα νερά της βροχής αλλά δημιουργήθηκε μόνο του. Όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, ο ίδιος δεν γνώριζε να πει τί ροή είχαν τα νερά της βροχής στον επίδικο δρόμο πριν τα έργα και εν πάσει περιπτώσει ουδέποτε εξέφρασε τη θέση ότι ακολουθούσαν την άκρη του χωμάτινου σαμαριού. Ούτε ανέφερε ότι η ροή των υδάτων ήταν προς το τεμάχιο του και γι αυτό το λόγο κατασκευάστηκε το χωμάτινο σαμάρι για να την αποτρέπει. Πέραν των πιο πάνω, κατά την αντεξέταση του και παρά τις γενικές αναφορές του στην κυρίως του εξέταση για ροή των υδάτων της βροχής στο τεμάχιο του μετά την επιδιόρθωση του δρόμου, περιόρισε το φαινόμενο αυτό στην 3η αναβαθμίδα, όπως είπε, και ότι αυτό γινόταν σε μια απόσταση 15 - 20 μέτρων ένεκα της καταστροφής του χωμάτινου σαμαριού στο σημείο. Παρά δηλαδή τις γενικές του αναφορές περί αλλαγής κλίσης του δρόμου και ένεκα αυτού εισέρεαν τα νερά της βροχής στο τεμάχιο του χωρίς να καθορίζει σε ποιο σημείο αυτού και από πού αυτό γινόταν, κατά την αντεξέταση του προσπάθησε να επικεντρωθεί στην καταστροφή του χωμάτινου σαμαριού και να συγκεκριμενοποιήσει το πρόβλημα σε κάποιο σημείο όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. Επιπρόσθετα, ενώ ανέφερε στην κυρίως του εξέταση ότι οι εναγόμενοι τοποθέτησαν χώματα στο τεμάχιο του, κατά την αντεξέταση του το αναίρεσε λέγοντας ότι τα χώματα εισήλθαν στο χωράφι του με την βροχή και την καταστροφή του αναχώματος. Πέραν των πιο πάνω, ενώ αναφέρθηκε γενικά στο γεγονός ότι τα νερά της βροχής ένεκα των ενεργειών και της βελτίωσης του αγροτικού δρόμου εισέρχονταν στο χωράφι του, δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες αναφορικά με τον τρόπο που αυτά εισέρχονταν και σε ποιές ποσότητες και κατά πόσο αυτό γινόταν σε όλο το μήκος του αμπελιού του το οποίο εφάπτεται με τον αγροτικό δρόμο και σε πιο βάθος αυτού συνέχιζαν. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, ο μάρτυρας περιόρισε το φαινόμενο σε σημείο όπου καταστράφηκε το ανάχωμα και/ή σαμάρι κατά γενικό και αόριστο τρόπο χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Ενώ κατά την κυρίως του εξέταση δεν κατέθεσε οποιεσδήποτε φωτογραφίες ή άλλα στοιχεία που να καταδεικνύουν ή να υποστηρίζουν την ροή των νερών έστω και από κάποιο σημείο στο τεμάχιο του, κατά την αντεξέταση του, προέβηκε σε κατάθεση οχτώ φωτογραφιών όταν ερωτήθηκε περί της ύπαρξης τέτοιων φωτογραφιών (τεκμήριο 6). Ανέφερε ότι τις τράβηξε το έτος 2009 χωρίς να καθορίζει πότε αλλά ούτε και να επεξηγεί τί ακριβώς απεικονίζουν και σε ποιο σημείο του τεμαχίου του είναι, αν απεικονίζουν αυτό. Οι εν λόγω φωτογραφίες δεν βοηθούν την εκδοχή του ούτε από αυτές με τον τρόπο που είναι τραβηγμένες μπορούν να οδηγήσουν σε οποιοδήποτε συμπέρασμα. Γενικά εκείνο το οποίο προκύπτει είναι ότι με τα όσα ο μάρτυρας ανέφερε δεν καταδεικνύεται οποιαδήποτε ροή υδάτων στο τεμάχιο του, με ποιο τρόπο και από ποιο σημείο του δρόμου. Ούτε παρατέθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία που να καταδεικνύουν κάτι τέτοιο και ειδικότερα ότι αυτό σχετίζεται με τη βελτίωση του αγροτικού δρόμου. Επίσης, ο μάρτυρας δεν επεξήγησε για πόσο χρονικό διάστημα διήρκεσε αυτή η ισχυριζόμενη κατάσταση, κατά πόσο συνεχίζεται και εάν εξακολουθεί να υφίσταται οποιαδήποτε ζημιά. Επιπρόσθετα, ο μάρτυρας είπε ότι κατά το 2010 υπέβαλε αίτηση για αναμπέλωση και αυτή εγκρίθηκε κατά το έτος 2011 οπότε και εκρίζωσε το αμπέλι του και το επαναφύτευσε το έτος
- Όσον αφορά τις ζημιές τις οποίες ισχυρίστηκε ότι υπέστηκε από τις ενέργειες των εναγομένων, στην γραπτή του δήλωση κάτω από το τίτλο «Λεπτομέρειες» τις απαριθμεί. Ισχυρίστηκε συγκεκριμένα ότι υπάρχει ένα κόστος για αγορά και μεταφορά πετρών στο αμπέλι του ύψους €1,
- Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι δεν αγόρασε τις πέτρες αυτές και ότι δεν υποβλήθηκε στο έξοδο αυτό αλλά ότι αυτά που αναφέρει είναι η εκτίμηση του ειδικού. Ούτε το ποσό των €1,500 για ισχυριζόμενη μεταφορά πετρών στα ισχυριζόμενα σημεία διάβρωσης και κτίσιμο το δαπάνησε και ουσιαστικά ούτε τις δαπάνες που ανέφερε στην παράγραφο εκείνη έκανε, ούτε διαφάνηκε ότι είναι απαραίτητο να γίνουν οι εργασίες αυτές για να αποτρέψει τις ζημιές που δήθεν προκύπτουν από τη βελτίωση του δρόμου. Ισχυρίστηκε ότι δεν έκανε επιδιορθώσεις στο χωράφι του αφού εκρίζωσε το αμπέλι και με την εκρίζωση ήταν πιο εύκολη η αποκατάσταση. Σε ποία αποκατάσταση αναφέρθηκε όμως, δεν επεξήγησε. Ουσιαστικά από τη μαρτυρία του ενάγοντα δεν προκύπτει ούτε αποδεικνύεται ότι υπέστη οποιαδήποτε ζημιά από τις κατ' ισχυρισμό πράξεις των εναγομένων και δεν προκύπτει ότι υποχρεώθηκε να δαπανήσει ή θα δαπανήσει οποιοδήποτε ποσό για επιδιόρθωση της κατάστασης. Στην κυρίως εξέταση του, ισχυρίστηκε ότι οι εναγόμενοι έχουν πρόθεση να συνεχίσουν να προκαλούν τις αναφερόμενες ζημιές και οχλήσεις εκτός αν εμποδιστούν από το Δικαστήριο. Αντεξεταζόμενος και όταν του υποβλήθηκε ότι ο σκοπός της αγωγής του είναι για να αποκομίσει κέρδος, το αρνήθηκε και ανέφερε ότι ο λόγος της καταχώρησης της είναι διότι έπαθε ζημιά και ήθελε απόφαση από το Δικαστήριο να μην μπορεί όποτε αλλάζει ο Κοινοτάρχης και όποτε διορθώνει το δρόμο να παθαίνει ζημιά. Οι αξιούμενες θεραπείες και διατάγματα όμως δεν αφορούν προληπτικά διατάγματα αλλά σχετίζονται με την υφιστάμενη κατάσταση, άρση της και επιδιόρθωση του δρόμου και να σταματήσουν οι εναγόμενοι να τον διατηρούν στην υφιστάμενη κατάσταση. Η πιο πάνω θέση του μάρτυρα ότι ήγειρε την αγωγή ουσιαστικά προληπτικά καταδεικνύει στην ουσία ότι δεν υφίσταται ζημιά από την επιδιόρθωση του δρόμου και ότι ο σκοπός του είναι να αποφύγει μελλοντική ζημιά από μια τέτοια επιδιόρθωση. Εν πάσει περιπτώσει όμως ένας τέτοιος κίνδυνος με βάση την αναφορά του αυτή και μόνο, όχι μόνο δεν στοιχειοθετείται, αλλά δεν φαίνεται να αποτελεί και μια πιθανότητα. Πέραν του ότι δεν έχει καταδείξει τον πλημμελή τρόπο που αυτός επιδιορθώθηκε κατά το έτος 2008 και ότι ουσιαστικά υπέστη οποιαδήποτε ζημιά. Αντεξεταζόμενος από το συνήγορο των εναγομένων 2 και σε σχέση με τη ζημιά που υπέστη, αφού όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, ο ίδιος είπε ότι η είσοδος των νερών έγινε από ένα σημείο απόστασης 15 - 20 μέτρων όπου έφυγε το σαμάρι που υπήρχε, είπε ότι καταστράφηκε η σοδειά του λόγω των χωμάτων που έπεσαν στα φυτά. Πέραν της γενικής αυτής του δήλωσης, δεν έδωσε άλλα στοιχεία αναφορικά με τον αριθμό αυτό των φυτών και επίσης ο ίδιος ανέφερε ότι δεν μπορεί να προσδιορίσει πόση ήταν αυτή η απώλεια των εισοδημάτων του. Ισχυρίστηκε περαιτέρω, ότι μετά την εκρίζωση του αμπελιού του έφυγαν τα ξένα χώματα και επιδιόρθωσε το πρόβλημα. Όσα πιο πάνω ανέφερε ο μάρτυρας είναι αόριστα, γενικά και αντιφατικά. Δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει τις ενέργειες των εναγομένων κατά την βελτίωση και επιδιόρθωση του αγροτικού δρόμου, παρόλο που στην Έκθεση Απαίτησης του παραθέτει λεπτομέρειες της αμέλειας και των ενεργειών τους, δεν γνώριζε ποιός προέβηκε στις ενέργειες αυτές και το κυριότερο δεν ήταν σε θέση να καθορίσει το αποτέλεσμα των εν λόγω ενεργειών τους και τις ζημιές που υπέστη. Κατά την αντεξέταση του διαφάνηκε να περιορίστηκε στην καταστροφή του χωμάτινου σαμαριού σε ένα σημείο του δρόμου και ότι από εκεί εισέρχονταν τα νερά και τα χώματα και τα οποία σκέπασαν τα φυτά. Παρόλα αυτά ούτε και σε αυτό το σημείο μπορούσε να καθορίσει τη ζημιά του και ποια ήταν η απώλεια εισοδήματος που ισχυρίστηκε ότι είχε. Παρά το ότι ανέφερε ότι υπέστη σωρεία ζημιών και εξόδων, εντούτοις παραδέχτηκε ότι δεν τα έχει υποστεί ούτε τα έκανε αυτά και ότι με την αναμπέλωση μετακίνησε και τα χώματα που εισέρευσαν στο τεμάχιο του. Ούτε εξήγησε τον όγκο των νερών που μετακιλούνταν στο χωράφι του όπως ισχυρίστηκε και κατά πόσο αυτό ήταν συνεπεία των πράξεων των εναγομένων ή επρόκειτο για μια φυσιολογική κατάσταση λόγω και της διαφοράς υψομέτρου του τεμαχίου του με το δρόμο. Γενικά η μαρτυρία του είναι πολύ φτωχή, γενική και ασαφής καθώς επίσης και αντιφατική σε κάποια μέρη της και το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί σε αυτή και να προβεί σε ασφαλή ευρήματα γεγονότων. Ως εκ τούτου απορρίπτεται στην ολότητα της. Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε ως γεωπόνος με σκοπό να εξηγήσει τις ζημιές που υπέστη το τεμάχιο του ενάγοντα και κατέθεσε στο Δικαστήριο σχετική Έκθεση που ετοίμασε ως τεκμήριο
- Έχω παρακολουθήσει το μάρτυρα αυτό με πολλή προσοχή και έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Ανέφερε τα προσόντα του τα οποία δεν έτυχαν αμφισβήτησης από την υπεράσπιση και τα αποδέχομαι και με βάση αυτά θεωρώ ότι μπορεί να δεχθώ ότι αυτός είναι γεωπόνος και μπορεί να αναφερθεί σε ζητήματα που αφορούν την γεωπονία και ζημιές σε φυτείες (βλ. Κωνσταντίνα Σιακόλα v. Aστυνομίας Ποιν. Εφεση Αρ. 53/11, Ημερομηνίας 24/01/2013, Θεοσκέπαστη Φαρμ v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 534, Evagelou & Another v. Ambizas & Another
(1982)1 C.L.R. 41, Φιλίππου v. Οδυσσέως
(1989)1 Α.Α.Δ. 1 και Μάριος Νικολάου v. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 841). Παραπέμπω επίσης, στην Κayat Trading Limited v. Genzyme Corporation, Πολ. Έφ. Αρ. 316/2010, ημερ. 21/02/2013 όπου έγινε αναφορά σε σχέση με μαρτυρία εμπειρογνώμονα. Πέραν τούτου, εκείνο το οποίο διαπιστώνεται τόσο από την έκθεση του όσο και από την μαρτυρία του στο Δικαστήριο, αυτός ουσιαστικά παρουσιάστηκε όχι μόνο για να εξηγήσει τη ζημιά που υπέστη η φυτεία του ενάγοντα και τη διάβρωση του εδάφους εντός των αναβαθμίδων, αλλά αναφέρθηκε και στα υψόμετρα του δρόμου και του τεμαχίου, τη κλίση που ο δρόμος είχε και στο γεγονός ότι καταστράφηκε το σαμάρι που υπήρχε γι αυτό προκλήθηκε διάβρωση στο έδαφος σε συγκεκριμένες αναβαθμίδες. Η έκθεση του αντί να αναφέρεται σε ζημιές στην παραγωγή και σε απώλεια εισοδήματος από τον ενάγοντα, έστω και σε ζητήματα εδάφους και διάβρωσης του που είναι εντός των γνώσεων και προσόντων του, αναφέρθηκε στις ζημιές που υπέστη το τεμάχιο από την καταστροφή του σαμαριού. Και όλα αυτά χωρίς να έχει προσωπική γνώση για το τι ακριβώς έγινε στο δρόμο και στο σαμάρι και χωρίς να έχει γνώσεις τοπογραφίας και αγρονομίας ή οδοποιϊας και χωρίς γνωρίζει τις κλίσεις του δρόμου. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, ακόμη και να θεωρείτο ότι μπορούσε να αναφερθεί και στα πιο πάνω ζητήματα που αναφέρθηκε, τα όσα περιλαμβάνονται στην Έκθεση του και είπε και στο Δικαστήριο, δεν στοιχειοθετούνται καν αφού όπως ο ίδιος παραδέχτηκε δεν προέβηκε σε οποιεσδήποτε μετρήσεις. Επίσης, δεν φάνηκε να έχει γνώση της κατάστασης που επικρατούσε προηγουμένως. Η μαρτυρία του είναι αόριστη αναφορικά με όλα τα ζητήματα στα οποία αναφέρθηκε, η έκθεση του ατεκμηρίωτη και περαιτέρω διαφάνηκε κατά την αντεξέταση του ότι σε ορισμένες ερωτήσεις απέφευγε να απαντά ενώ σε άλλες έδινε αντιφατικές και ακατανόητες απαντήσεις οι οποίες έρχονταν σε σύγκρουση με τα όσα ο ίδιος ανέφερε σε άλλο στάδιο της μαρτυρίας του αλλά και με αυτά που ο ενάγοντας είπε στο Δικαστήριο. Προσπάθησε να παρουσιάσει την εικόνα ότι ο αγροτικός δρόμος είναι κατηφορικός, μαζεύει νερά της βροχής από το κύριο δρόμο Πάφου - Πόλεως Χρυσοχούς με τον οποίο εφάπτεται και έχει κλίση προς το τεμάχιο του ενάγοντα, γι αυτό ο ενάγοντας κατασκεύασε το χωμάτινο σαμάρι. Λυπούμαι να παρατηρήσω ότι όλα αυτά που ανέφερε είναι στην ουσία εικασίες και η αναφορά τους μόνο σκοπό είχε να βοηθήσει την υπόθεση του ενάγοντα. Επίσης, η μαρτυρία του σε πολλά σημεία έρχεται σε αντίφαση με τη μαρτυρία του ενάγοντα. Πώς γνωρίζει ότι ο δρόμος έχει μια τέτοια κλίση και πώς γνωρίζει ποιός κατασκεύασε το σαμάρι, αν το κατασκεύασε κάποιος, πόσο μάλλον και τις διαστάσεις του τις οποίες ανέφερε. Ο ίδιος ουδέποτε προέβηκε σε οποιεσδήποτε μετρήσεις. Επίσης, είπε ότι υπήρχε στο μέρος αυλάκι στην απέναντι πλευρά κάτι που ο ενάγοντας διέψευσε αφού είπε ότι αυτό μετά τα παραπόνα του κατασκευάστηκε χωρίς να μπορεί να καθορίσει πότε. Είπε ότι όλα τα χώματα του σαμαριού για μια απόσταση 80 μέτρων σπρώχθηκαν στο τεμάχιο του ενάγοντα. Δεν ανέφερε όμως, πώς το γνωρίζει αυτό, τη στιγμή μάλιστα που ο ενάγοντας είπε ότι κάτι τέτοιο δεν έγινε και ότι τα χώματα που ισχυρίστηκε ότι ήταν στο χωράφι του παρασύρθηκαν από τα νερά της βροχής και μάλιστα αυτά αποτελούνταν από κράσιερα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την βελτίωση του δρόμου. Στη συνέχεια είπε ότι για τα πρώτα 80 μέτρα υπήρχε στο μέρος το χωμάτινο σαμάρι ενώ στο υπόλοιπο μήκος του τεμαχίου που εφάπτεται με το δρόμο δεν υπήρχε. Δεν γνώριζε όμως πόσο ήταν όλο το μήκος του τεμαχίου αφού δεν το μέτρησε και εν πάσει περιπτώσει μια τέτοια θέση δεν προβλήθηκε από τον ενάγοντα. Ο Μ.Ε. 2 αναφέρθηκε σε διάβρωση του εδάφους του τεμαχίου του ενάγοντα αποδίδοντας την στην εισροή νερών από το δρόμο και ακολούθως αυτά είπε διοχετεύονταν προς τις υπόλοιπες αναβαθμίδες. Οι απαντήσεις του γι αυτό το θέμα κατά την αντεξέταση του είναι ακατανόητες και αντιφατικές. Δεν χρειαζόταν στην παρούσα περίπτωση είπε να φυτευτούν φρακτικά φυτά στο τέλος κάθε αναβαθμίδας για να αποφεύγεται η διάβρωση διότι υπήρχε το σαμάρι στο δρόμο και προστάτευε την είσοδο των νερών της βροχής. Δηλαδή, προσπάθησε να καταδείξει ότι το πρόβλημα δημιουργήθηκε από το σαμάρι γι αυτό εισέρχονταν νερά και προκλήθηκε διάβρωση σε κάποια σημεία εντός των αναβαθμίδων. Τα υπόλοιπα νερά της βροχής που πέφτουν στις ίδιες τις αναβαθμίδες δεν μετακιλούνται; Δεν υπάρχει κίνδυνος διάβρωσης από αυτό το ενδεχόμενο; Δεν μαζεύουν νερά από άλλα σημεία; Δεν έδωσε εξηγήσεις γι αυτό το θέμα αλλά προσπάθησε να πείσει ότι το πρόβλημα ήταν η μετακίνηση του σαμαριού. Πέραν τούτου, αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες διαστάσεις διαβρώσεων χωρίς πάλι να τις είχε μετρήσει και χωρίς να υποστηρίζεται η πιο πάνω θέση του από οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ή στοιχεία. Παρά το γεγονός ότι, όπως ο ίδιος λέει, επισκέφθηκε το τεμάχιο του ενάγοντα και διαπίστωσε προσωπικά όσα ανέφερε, προέβη μόνο σε γενικές αναφορές τις οποίες δεν μπορούσε να στηρίξει, να τεκμηριώσει επιστημονικά με μετρήσεις ή με άλλα στοιχεία αντικειμενικά. Επίσης, ακόμα και για το ζήτημα κατά πόσο επισκέφθηκε ή όχι το τεμάχιο του ενάγοντα, δεν έπεισε το Δικαστήριο αφού δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει πότε το έπραξε και πόσες φορές. Περαιτέρω, προβαίνει στην Έκθεση του σε διάφορους υπολογισμούς για τα έξοδα τα οποία χρειάζονται για να βελτιωθεί η κατάσταση στο αμπέλι του ενάγοντα χωρίς να εξηγεί πώς και με ποιο τρόπο καταλήγει σε αυτά τα ποσά. Αναφέρεται επίσης σε ζημιά στην καλλιέργεια του αμπελιού για 3 χρόνια ύψους €3,000 χωρίς όμως να επεξηγεί πώς προκύπτει αυτή η ζημιά. Να σημειωθεί επίσης ότι η έκθεση του ετοιμάστηκε σύμφωνα με τα λεγόμενα του στις 17/06/
- Όπως έχει προκύψει ο ενάγοντας το 2011 είχε εκριζώσει τον αμπελώνα του. Άρα δεν μπορεί αυτή η αναφορά να αφορά πραγματική ζημιά του ενάγοντα, ακόμη και να δικαιολογείτο. Περαιτέρω, αναφέρεται σε κατασκευή του χωμάτινου σαμαριού μήκους 80 μέτρων και ύψους 0,40 εκατοστών και ότι η εργασία αυτή μπορεί να γίνει σε 8 ώρες με ένα digger x €35 την ώρα σύνολο €280 χωρίς ουσιαστικά να εξηγεί αυτό το κόστος και πώς ο ίδιος το γνωρίζει υπό την ιδιότητα του. Πέραν του ότι δεν έχει καταδείξει το μήκος του σαμαριού που κατά τη θέση του καταστράφηκε από τη στιγμή μάλιστα που ουδέποτε ο ενάγοντας αναφέρθηκε σε μια τέτοια καταστροφή. Δεν χρειάζεται να επεκταθώ περαιτέρω στο υπόλοιπο περιεχόμενο της έκθεσης του και στα όσα ανέφερε στο Δικαστήριο για να καταδειχθεί η γενικότητα, αοριστία και αντιφατικότητα των όσων ανέφερε σε μια προσπάθεια να βοηθήσει την εκδοχή του ενάγοντα, η οποία όπως διαφάνηκε διαφέρει και από αυτά που ο μάρτυρας αυτός ανέφερε στο Δικαστήριο. Γενικά η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού δεν έχει καμία αξία και πειστικότητα, πέραν του ότι αναφέρθηκε σε θέματα για τα οποία ο ίδιος δεν έχει γνώσεις και κατάρτιση αλλά ούτε και μπορούσε να τα δικαιολογήσει. Δεν έχω κανένα ενδοιασμό να απορρίψω την μαρτυρία του ως εντελώς αναξιόπιστη και ατεκμηρίωτη και ως εκ τούτου απορρίπτεται στην ολότητα της. O M.Y.1 που κατέθεσε για λογαριασμό του εναγομένου 1 ήταν ο Τεχνικός Επιθεωρητής της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου ο οποίος ασχολείται με την συντήρηση και διαμόρφωση του οδικού δικτύου στις Κοινότητες. Γνωρίζει, ανέφερε, τα γεγονότα που αφορούν την παρούσα υπόθεση. Μετά από επιστολή του δικηγόρου του ενάγοντα η οποία κοινοποιήθηκε στο Γραφείο του Επάρχου, προέβηκε ο ίδιος στις 16/07/2010 σε επιτόπια επίσκεψη στον εν λόγω αγροτικό δρόμο και στο τεμάχιο του ενάγοντα για να διαπιστωθεί η υφιστάμενη κατάσταση. Επίσης, επιτόπια εξέταση έγινε και τον Σεπτέμβριο του 2010 αλλά και τις 02/10/
- Είναι ισχυρισμός του ότι δεν διαφοροποιήθηκαν τα υψόμετρα του δρόμου και η κλίση του αγροτικού δρόμου είναι προς την αντίθετη πλευρά του τεμαχίου του ενάγοντα και ότι τα όμβρια νερά ακολουθούν τη φυσική τους πορεία όπως γινόταν πριν τη βελτίωση του δρόμου δηλαδή προς το χωμάτινο αυλάκι που υπάρχει στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Περαιτέρω, είπε ότι από τα στοιχεία του φακέλου που έχει στην κατοχή του δεν προκλήθηκε οποιαδήποτε ζημιά στο τεμάχιο του ενάγοντα. Έχω παρακολουθήσει το μάρτυρα αυτό κατά την ώρα που κατέθετε από το εδώλιο του μάρτυρα και έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της μαρτυρίας του και τα τεκμήρια που κατέθεσε. Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε γενικά καλή εντύπωση και κρίνω ότι σκοπός του ήταν να πει στο Δικαστήριο την αλήθεια και να παραθέσει τα γεγονότα τα οποία περιήλθαν σε γνώση του. Κατ΄ αρχή αναφέρθηκε στη βελτίωση του εν λόγω αγροτικού δρόμου η οποία έγινε περί το τέλος του 2008 και ήταν η μοναδική βελτιωτική εργασία που έγινε στον εν λόγω δρόμο. Η εργασία αυτή περιλάμβανε την επίστρωση του με κράσιερα διότι επρόκειτο για αργιλώδες έδαφος. Η θέση του αυτή γίνεται αποδεχτή αφού εκ της θέσεως και ιδιότητας του γνωρίζει το γεγονός αυτό. Άλλωστε αυτό δεν έτυχε αμφισβήτησης και αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων. Πέραν των πιο πάνω, εξήγησε στο Δικαστήριο την εμπλοκή της Επαρχιακής Διοίκησης στην εκτέλεση της πιο πάνω εργασίας. Ουσιαστικά ο μάρτυρας ανέφερε ότι την ευθύνη και τις αποφάσεις για την εκτέλεση έργων εντός των Κοινοτήτων έχουν τα Κοινοτικά Συμβούλια. Οι εν λόγω εργασίες εκτελούνται μέσω του Επάρχου και από κονδύλια τα οποία αναλογούν στην κάθε Κοινότητα. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο ίδιος επιβλέπει την εκτέλεση των παρόμοιων έργων. Συμφώνησε επίσης, με τη θέση που διατυπώνεται στο τεκμήριο 11, που του ζητήθηκε να καταθέσει στο Δικαστήριο κατά την αντεξέταση του και αποτελεί έκθεση γεγονότων του Επάρχου Πάφου προς τον Γενικό Εισαγγελέα, ότι η συγκεκριμένη εργασία εκτελέστηκε από Συνεργείο της Επαρχιακής Διοίκησης ενεργώντας εκ μέρους της Αρμόδιας Αρχής (Κοινοτικό Συμβούλιο). Αποδέχομαι τις πιο πάνω θέσεις του για τον τρόπο που εμπλέκεται και εμπλάκηκε και στην παρούσα περίπτωση η Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου σε σχέση με τη βελτίωση του επίδικου δρόμου. Άλλωστε δεν παρατέθηκε και οποιαδήποτε άλλη εκδοχή σε σχέση με την εμπλοκή της Επαρχιακής Διοίκησης. Περαιτέρω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο μάρτυρας αυτός δεν επίβλεψε ούτε ήταν παρόν κατά την εκτέλεση του έργου, δεν έχει επισκεφθεί το μέρος πριν τις 16/07/2010 και δεν μπορεί να γνωρίζει την κατάσταση που επικρατούσε πριν την πιο πάνω ημερομηνία όπως και ο ίδιος παραδέχτηκε. Πέραν τούτου, φαίνεται ότι οι θέσεις του για τον τρόπο κατασκευής και βελτίωσης του εν λόγω δρόμου και ότι δεν έγινε αλλαγή υψομέτρων και δεν ρίχτηκαν χώματα στο τεμάχιο του ενάγοντα προκύπτουν από την έκθεση που ετοιμάστηκε από το γραφείο του Επάρχου - τεκμήριο 11, η οποία υπογράφεται από άλλο πρόσωπο και προφανώς το περιεχόμενο της βασίζεται και σε άλλες επισκέψεις άλλων αρμοδίων από το γραφείο του Επάρχου. Η εν λόγω Έκθεση, υπογράφεται από πρόσωπο που δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει και ουσιαστικά αποτελεί εξ' ακοής μαρτυρία. Άρα, οι όποιες αναφορές σε αυτή αναφορικά με τον τρόπο που έγινε η βελτίωση του επίδικου δρόμου και οι αναφορές για τις κλίσεις του δρόμου και τα αποτελέσματα της βελτίωσης, φαίνεται να είναι προϊόν σχετικής έρευνας που έγινε, όχι όμως από τον ενάγοντα. Παρόλο που κάποια μέρη του εν λόγω τεκμηρίου επιβεβαιώνονται με άλλη μαρτυρία, όπως θα διαφανεί κατωτέρω, εντούτοις θεωρώ ορθό να μη δώσω σε αυτή οποιαδήποτε βαρύτητα και να μην εξάξω οποιοδήποτε συμπέρασμα από το περιεχόμενο της και μόνο. Να σημειωθεί επίσης, ότι ο μάρτυρας αυτός είπε ότι στις 13/05/2009 και μετά την καταγγελία του δικηγόρου του ενάγοντα στις 12/01/2009, μετέβηκε στο μέρος ο ΒΕΕ κ. Σέργης ο οποίος έκθεσε τα γεγονότα προς τον προϊστάμενο του και διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε ζημιά. Είναι σαφές λοιπόν ότι τα όσα ανέφερε περί του ζητήματος αυτού αλλά και το περιεχόμενο της έκθεσης προέρχονται από μαρτυρία και πληροφορίες άλλου προσώπου ο οποίος δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να τις επεξηγήσει περαιτέρω και δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα σε αυτές τις αναφορές του μάρτυρα. Εκείνο το οποίο μπορώ να αποδεχτώ, είναι τη μαρτυρία του για την κατάσταση που διαπίστωσε ότι υπήρχε στο συγκεκριμένο δρόμο και το τεμάχιο του ενάγοντα κατά τις επισκέψεις του σε αυτό. Συγκεκριμένα, αποδέχομαι τη θέση του μάρτυρα ότι κατά την επίσκεψη του στο σημείο κατά τις 16/07/2010 υπήρχε ανάχωμα στην άκρη του δρόμου που εφάπτεται με το τεμάχιο του ενάγοντα. Επίσης, αποδέχομαι και τη θέση του ότι δεν είχε διαπιστώσει οποιαδήποτε χώματα εντός του τεμαχίου του ενάγοντα ή οποιαδήποτε άλλη ζημιά ή σημεία που να δεικνύουν ότι από αυτά υπάρχει ροή νερού από το δρόμο προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Προς υποστήριξη της θέσης του, κατέθεσε στο Δικαστήριο δέσμη από 5 φωτογραφίες που απεικονίζουν το δρόμο και το τεμάχιο του ενάγοντα. Οι εν λόγω φωτογραφίες λήφθηκαν από το μάρτυρα, δεν έτυχαν αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του ούτε έχει προκύψει οτιδήποτε που να δεικνύει ότι αυτές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και στο τί απεικονίζουν και ως εκ τούτου μπορεί να τις αποδεχθώ και τις αποδέχομαι. Πέραν των πιο πάνω, παραδέχθηκε ότι κατά το έτος 2010 όταν επισκέφθηκε το τεμάχιο του ενάγοντα εντόπισε εντός αυτού ελάχιστα κράσιερα τα οποία όμως δεν προκαλούσαν οποιαδήποτε ζημιά. Επίσης, στο δρόμο δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε «νεροφαϊ» όπως το χαρακτήρισε προς την κατεύθυνση του τεμαχίου του ενάγοντα που θα ήταν λογικό να υπήρχε στην περίπτωση ροής υδάτων από το δρόμο. Κατέθεσε επίσης δέσμη από φωτογραφίες που έλαβε κατά τις 02/10/2015 όταν επισκέφθηκε εκ νέου το τεμάχιο του ενάγοντα, τις οποίες επίσης αποδέχομαι ότι απεικονίζουν τη σημερινή κατάσταση του τεμαχίου και του δρόμου. Περαιτέρω, ο μάρτυρας ανέφερε ότι υπάρχει ανάχωμα στο μέρος εκτός στις εισόδου προς το τεμάχιο του ενάγοντα, το οποίο υπάρχει σε κάθε αναβαθμίδα όπου αυτό είναι χαμηλότερο. Κρίνω ότι μπορώ να αποδεχτώ όλα τα πιο πάνω τα οποία διαπίστωσε ο μάρτυρας κατά τις επιτόπιες εξετάσεις του και τα αποδέχομαι. Θεωρώ ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια ο μάρτυρας αυτός και είναι ασφαλές να δώσω βαρύτητα στα πιο πάνω που ανέφερε. Πέραν τούτου, στο υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του ως αναφέρθηκε ανωτέρω δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα. Ο Μ.Υ.2 του εναγομένου 1 ανέφερε ότι εργάζεται ως τεχνικός μηχανικός στην Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου και ουσιαστικά η μαρτυρία του σκοπό και στόχο είχε να αποτυπώσει την κατάσταση του επίδικου αγροτικού δρόμου για να καταδείξει ότι τα υψόμετρα και οι διαστάσεις του δεν έχουν αλλάξει με την επίστρωση αυτού με χαβαροχάλικα και ότι η κατωφέρεια που έχει και η κλίση του, καθιστούν αδύνατη την διοχέτευση των νερών της βροχής προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε πολύ καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό να εξηγήσει τα ευρήματα της μελέτης που διενέργησε για τον επίδικο αγροτικό δρόμο και να βοηθήσει το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Πέραν τούτου, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας. Είναι γνωστές οι αρχές στο Δικαστήριο πώς αξιολογείται μια τέτοια μαρτυρία και παραπέμπω στην νομολογία που αναφέρθηκε ανωτέρω για το ζήτημα αυτό κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Ε.
- Κατ' αρχή έχω ικανοποιηθεί από τα προσόντα του μάρτυρα ότι αυτός έχει τις απαραίτητες γνώσεις και κατάρτιση έτσι ώστε να μπορεί να αναφερθεί στα ζητήματα που αναφέρθηκε στο Δικαστήριο. Ανέφερε ότι είναι απόφοιτος του ΒΜΙ Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Ουγγαρίας στον κλάδο της Πολιτικής Μηχανικής με κατεύθυνση στο Τμήμα Γεωδεσίας και Αγρονομικής Τοπογραφίας. Αποφοίτησε το 2008 και εργαζόταν σε ιδιωτική εταιρεία στην Πάφου ως τοπογράφος μηχανικός και στα πλαίσια της εργασίας του αυτής είχε κάνει διάφορες μελέτες και μετρήσεις στο τομέα στην κατασκευών. Από την 01/09/2009 μέχρι σήμερα εργάζεται στην Επαρχιακή Διοίκηση και ασχολείται μεταξύ άλλων με βελτιωτικά έργα ανάπτυξης όπως επιδιόρθωση δρόμων και μελέτες για τη δημιουργία διοχετεύσεων ομβρίων υδάτων με τη χρήση τοπογραφικών οργάνων. Είναι εγγεγραμμένος επίσης στο ΕΤΕΚ ως αγρονόμος τοπογράφος αλλά με την πρόσληψη του στον κυβερνητικό τομέα δεν ανανέωσε την άδεια του. Λαμβάνοντας υπόψη μου τα πιο πάνω και τα υπόλοιπα που ανέφερε σε σχέση με την κατάρτιση του και πείρα του, κρίνω ότι μπορώ να τον αποδεκτώ ως εμπειρογνώμονα και ειδικό στα θέματα τα οποία αναφέρθηκε στο Δικαστήριο και τον αποδέχομαι ως τέτοιο. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αυτός επεξήγησε πλήρως και με επάρκεια και τεκμηρίωση το συμπέρασμα του για την κατάσταση του δρόμου και τη θέση του ότι τα βελτιωτικά έργα που έγιναν δεν άλλαξαν τα υψόμετρα του και ούτε είναι δυνατό να υπάρχει ροή μεγάλων όγκων νερού προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Συγκεκριμένα, είπε ότι προέβηκε σε αποτύπωση της επί τόπου κατάστασης του δρόμου λαμβάνοντας μετρήσεις με τη χρήση δορυφορικού συστήματος καταγραφής τύπου G.P.S., αεροφωτογραφίες που κατέβασε από το σύστημα Google Earth, το εν χρήσει τοπογραφικό σχέδιο και φωτογραφίες και μετρήσεις που έλαβε ο ίδιος στην σκηνή κατά την επίσκεψη του στις 02/10/
- Κατέθεσε επίσης στο Δικαστήριο όλα τα σχετικά τεκμήρια και έγγραφα που έλαβε υπόψη του όπως το τοπογραφικό σχέδιο και τις αεροφωτογραφίες (βλ. τεκμήρια 12 και 13). Σε σχέση με τις αεροφωτογραφίες δεν έχει προκύψει αυτές να μην απεικονίζουν την κατάσταση του επίδικου αγροτικού δρόμου και την περιοχή κατά την περίοδο που αυτές λήφθηκαν. Εξήγησε τον τρόπο που αυτές λαμβάνονται και τοποθετούνται στο σύστημα και ότι αυτός έχει πρόσβαση στο εν λόγω σύστημα. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οτιδήποτε που να καταδεικνύει το λανθασμένο των εν λόγω φωτογραφιών γι αυτό μπορώ να τις αποδεχτώ και τις αποδέχομαι ως ορθές. Στο τεκμήριο 13 υπάρχουν φωτογραφίες που απεικονίζουν τον επίδικο δρόμο ημερομηνίας 23/12/2002, 09/09/2006, 06/08/2008, 23/08/2010 και 24/10/
- Περαιτέρω, κατέθεσε φωτογραφίες που ο ίδιος έλαβε κατά τις 02/10/2015 που επισκέφθηκε τον επίδικο δρόμο και το τεμάχιο 14, τις οποίες κρίνω ότι μπορώ επίσης να αποδεχθώ αφού δεν έχει διαφανεί καθοιονδήποτε τρόπο ότι αυτές είναι λανθασμένες και ότι δεν απεικονίζουν την υφιστάμενη κατάσταση κατά την ημερομηνία που λήφθηκαν. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αυτός ανέφερε ότι επεξεργάστηκε τις παρατηρήσεις των τοπογραφικών οργάνων σε λογισμικό και με βάση το τοπογραφικό σχέδιο ετοίμασε σχέδιο αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης το οποίο κατέθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
- Επεξήγησε και περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια τον εν λόγω σχέδιο το οποίο φέρει μετρήσεις για τα υψόμετρα όλου του επίδικου δρόμου ανά απόσταση 5 μέτρων περίπου καθώς επίσης και των πλευρών του δρόμου. Έκανε μετρήσεις και καταγράφονται επίσης στο σχέδιο του φυσικού πρανές που εφάπτεται του δρόμου και του τεμαχίου του ενάγοντα ανά 2-3 μέτρα και εξήγησε πως προκύπτουν όλοι οι αριθμοί και οι μετρήσεις που κατέγραψε. Δεν έχει διαφανεί σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του ότι ο τρόπος που χρησιμοποίησε για την ετοιμασία του πιο πάνω σχεδίου, τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του ή οι μετρήσεις του είναι λανθασμένες γι αυτό αποδέχομαι το τεκμήριο 15 ως ορθό. Περαιτέρω, ο μάρτυρας κατέθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο 16, σχέδιο διοχέτευσης των ομβρίων υδάτων κατά την πορεία του δρόμου το οποίο επεξήγησε πλήρως και με επάρκεια. Ανέφερε ότι σε αυτό απεικονίζονται οι υψομετρικές διαφορές του δρόμου στην αριστερή με τη δεξιά πλευρά του σε κάθε σημείο και έδωσε συγκεκριμένα παραδείγματα. Υπάρχουν γενικά είπε στο δρόμο μικρουψομετρικές διαφορές οι οποίες κυμαίνονται από 5 εκ.- 30 εκ. Επιπρόσθετα, ετοίμασε σχέδιο (βλ. τεκμήριο 17) με τις μηκοτομές του δρόμου με τις δύο πλευρές του. Εξήγησε τον τρόπο και τη μέθοδο που εφάρμοσε για να κάνει αυτές τις μηκοτομές και το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η υψομετρική διαφορά του δρόμου υπερισχύει προς την αντίθετη κατεύθυνση του τεμαχίου του ενάγοντα και δεν διαπιστώνεται στη θέση που βρίσκεται να προκαλεί οποιοδήποτε πρόβλημα κυρίως με τα όμβρια ύδατα προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Συγκεκριμένα, είπε ότι διαπιστώνεται η μονόκλινη κλίση του δρόμου καθώς επίσης και η μεγάλη υψομετρική διαφορά που έχει από την αρχή μέχρι το τέλος που είναι 13 μέτρα και με κλίση 7% και με αυτά τα δεδομένα δεν θα μπορούσε ακόμη και ο δρόμος να ήταν σε οριζόντιο επίπεδο να προκαλούσε την τεράστια ζημιά σε οποιοδήποτε τεμάχιο, όπως ο ενάγοντας ισχυρίστηκε. Όλα τα πιο πάνω που ανέφερα αλλά και η υπόλοιπη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού καταδεικνύουν το εμπεριστατωμένο της μελέτης του και θεωρώ ότι μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του και να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα. Να σημειωθεί ότι ο μάρτυρας παρά το ότι ετοίμασε την εργασία του αυτή τον Οκτώβριο με Νοέμβριο του 2015 και αποτύπωσε την υφιστάμενη κατάσταση του δρόμου, ανέφερε ότι συγκρίνοντας τις φωτογραφίες τεκμήριο 13 δεν υπάρχει οποιαδήποτε μεταβολή στα γεωμετρικά στοιχεία του δρόμου από το 2002 μέχρι 2013 και όπως έχει προκύψει ούτε και μέχρι σήμερα. Επεξηγώντας τη θέση του αυτή, πέραν των όσων προκύπτουν από τα πιο πάνω τεκμήρια, είπε ότι λόγω της εμπλοκής του σε τέτοιας μορφής δρόμων, σε περίπτωση που ο συγκεκριμένος δρόμος δημιουργούσε πρόβλημα κατά το χρόνο της επίστρωσης του η κατάσταση θα ήταν η ίδια μέχρι σήμερα. Δεν παίζει ρόλο η χρονική διάρκεια αλλά η τεχνική εργασία από τον εργολάβο και η σωστή επίστρωση. Θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ τη θέση του αυτή, αφού πέραν του ότι προκύπτει να βασίζεται και σε πραγματικά δεδομένα και σε σύγκριση και μελέτη των αεροφωτογραφιών, δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και οποιαδήποτε άλλη εκδοχή ειδικού επί του θέματος αυτού που να την αναιρεί. Να σημειωθεί επίσης, ότι από το 2010 μέχρι σήμερα, όπως προκύπτει, ο δρόμος αυτός μια φορά επιστρώθηκε - κατά τον επίδικο χρόνο - και δεν έχει φανεί να έγινε μεταγενέστερα οποιαδήποτε άλλη επέμβαση σε αυτόν. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αντεξετάστηκε σε σχέση με τα σημεία στα οποία φαίνεται να υπάρχει ελαφριά κλίση προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Συγκεκριμένα, έγινε αναφορά στο κατά πόσο από το LEVEL 45 όπως φαίνεται στα σχέδια που ετοίμασε μπορεί να γίνεται ροή προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Ο μάρτυρας απέρριψε ένα τέτοιο ενδεχόμενο λέγοντας ότι το σημείο εκείνο βρίσκεται σε σημείο κατωφέρειας από το δρόμο σε μικρή απόσταση και δεν θα επηρέαζε τόσο τη διοχέτευση όλου του νερού προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος να μην αποδεκτώ την αιτιολογημένη θέση αυτή του μάρτυρα. Αλλά ούτε και υπάρχει από πλευράς ενάγοντα οποιαδήποτε μαρτυρία ή θέση ότι είναι από το συγκεκριμένο σημείο του δρόμου που γινόταν ροή υδάτων προς το τεμάχιο του. Όσον αφορά το ανάχωμα στο σημείο που εφάπτεται ο δρόμος με το τεμάχιο του ενάγοντα, ο μάρτυρας δεν το αποτυπώνει στα σχέδια του και εξήγησε το λόγο που δεν το πράττει. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι αυτό δημιουργείται με ξένα χώματα που μαζεύονται στο σημείο από το καθαρισμό του δρόμου και τα οποία φεύγουν ανά πάσα στιγμή. Δεν έχει προκύψει ότι το ανάχωμα αυτό έγινε από οποιονδήποτε με σκοπό την αναχαίτιση των ομβρίων υδάτων ούτε έχει προκύψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα και ως εκ τούτου την αποδέχομαι. Κρίνω ότι έδωσε όλα εκείνα τα εχέγγυα και επεξηγήσεις στο Δικαστήριο έτσι ώστε να μπορεί να προβεί στα δικά του συμπεράσματα. Να σημειωθεί ότι δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε άλλη εκδοχή σε σχέση με την κατάσταση του δρόμου, πέραν από την γενική τοποθέτηση του ενάγοντα ότι μετά την επίστρωση και βελτίωση του υπήρχε ροή όμβριων υδάτων στο τεμάχιο του. Ο Μ.Υ.1 των εναγομένων 2 ήταν ο Πρόεδρος της Κοινότητας Θελέτρας και κατέθεσε αναφορικά με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τον ουσιώδη χρόνο και πώς έγινε η επιδιόρθωση του επίδικου δρόμου. Βασική θέση και εκδοχή του ήταν ότι ο επίδικος αγροτικός δρόμος επιστρώθηκε με κράσιερα στις αρχές Δεκεμβρίου του 2008 μετά από απαίτηση του πατέρα του ενάγοντα. Συγκεκριμένα, εξέφρασε παράπονα ότι ο δρόμος επειδή είναι αργιλώδες το έδαφος με τις βροχές καθίσταται απροσπέλαστος, παράπονα που εξέφρασε και σε προηγούμενους Κοινοτάρχες. Έτσι αποφάσισαν όπως, μεταξύ των άλλων δρόμων, υποδείξουν για βελτίωση και επιδιόρθωση και τον επίδικο κάτι που έγινε. Ήταν η θέση του ότι κατά την επιδιόρθωση του δρόμου ουδεμία ζημιά προκάλεσαν στο τεμάχιο του ενάγοντα και δεν έπεσαν οποιαδήποτε χώματα σε αυτό. Μετά από λίγες μέρες από την ολοκλήρωση του δρόμου λήφθηκε η επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 12/01/2009 και μαζί με λειτουργό της Επαρχιακής Διοίκησης μετέβηκαν στο μέρος χωρίς να διαπιστωθεί οποιαδήποτε ζημιά ή επέμβαση στο τεμάχιο του ενάγοντα. Σε μεταγενέστερη επίσκεψη του πρόσεξαν ότι υπήρχε ένα μικρό σπάσιμο του λεγόμενου σαμαριού σε πλάτος 20 εκαστοστών που πιθανώς να δημιουργήθηκε είτε από την πολλής βροχόπτωση εκείνων των ημερών είτε και από ανθρώπινη ενέργεια. Η ισχυριζόμενη ροή προς το αμπέλι του ενάγοντα ήταν σχεδόν απαρατήρητη και ήταν εντελώς αδύνατο να προκληθούν οι ζημιές που ισχυρίζεται ότι υπέστη ο ενάγοντας. Περιέγραψε επίσης το τεμάχιο του ενάγοντα για να πει ότι αυτό είναι χωρισμένο σε αναβαθμίδες οι οποίες βρίσκονται σχεδόν κάθετα στο δρόμο καθώς επίσης και ότι υπάρχουν ράμπες για να εισέρχεται ο ενάγοντας σε κάθε μια από αυτές οι οποίες έχουν κατωφέρεια προς αυτές. Ανέφερε επίσης ότι το τεμάχιο του ενάγοντα είναι σε χαμηλότερο επίπεδο από το δρόμο. Έχω παρακολουθήσει το μάρτυρα αυτό κατά την ώρα που κατέθετε από το εδώλιο του μάρτυρα και έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της μαρτυρίας. Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια παρά να βοηθήσει την εκδοχή των εναγομένων και να αποποιηθεί τυχόν ευθύνες φέρουν από την βελτίωση του επίδικου αγροτικού δρόμου. Ανέφερε στο Δικαστήριο τα γεγονότα που έλαβαν χώρα σε σχέση με την βελτίωση του επίδικου δρόμου και ήταν έντονος στη θέση του ότι ουδεμία ζημιά προκλήθηκε στο τεμάχιο του ενάγοντα. Έχω διαπιστώσει όμως ότι στην προσπάθεια του να επεξηγήσει ότι ο ενάγοντας δεν υπέστηκε ή δεν θα μπορούσε να υποστεί ζημιά από τις ενέργειες των εναγομένων, αναφέρθηκε σε ζητήματα για τα οποία απαιτούνται επιστημονικές γνώσεις, όπως σε σχέση με το έδαφος, τις συνέπειες που έχουν οι αναβαθμίδες και πώς προκαλούνται ρωγμές σε αυτές. Για τα ζητήματα αυτά, θεωρώ ότι ο μάρτυρας δεν είχε εξειδικευμένες γνώσεις, κάτι που άλλωστε παραδέχτηκε και θεωρώ ότι δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στις αναφορές του αυτές. Σε σχέση δε με τα υπόλοιπα ζητήματα γεγονότων στα οποία αναφέρθηκε κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ σε αυτά και να εξάξω ασφαλή ευρήματα γεγονότων. Άλλωστε η εκδοχή του ότι με τις ενέργειες των εναγομένων και την κατασκευή του δρόμου δεν ήταν δυνατό να προκληθεί ζημιά στο τεμάχιο του ενάγοντα, υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων υπεράσπισης του εναγομένου αρ. 1 και ειδικότερα του κ. Ευστρατίου που κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας. Περαιτέρω, δεν έχει καταδειχθεί από πλευράς ενάγοντα καθοιονδήποτε τρόπο ροή νερού προς το τεμάχιο του και τα σημεία και το πιο σημαντικό αν αυτό προκλήθηκε από τις ενέργειες των εναγομένων. Ούτε οποιαδήποτε ζημιά έχει καταδειχθεί ότι ο ενάγοντας υπέστηκε ή ότι θα συνεχίσει να υφίσταται, ζητήματα τα οποία έπρεπε να αποδειχθούν από τον ίδιο. Σε σχέση με το σαμάρι το οποίο υπάρχει στο σημείο ανέφερε ότι αυτό δεν κατασκευάστηκε από οποιοδήποτε, αλλά ότι αυτά είναι χώματα τα οποία μαζεύονται στο σημείο από το καθαρισμό του δρόμου. Αποδέχομαι τη θέση του αυτή και συγκεκριμένα το γεγονός ότι δεν πρόκειται για σαμάρι το οποίο κατασκευάστηκε από τον οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε σκοπό. Η θέση της υπεράσπισης ότι αυτό κατασκευάστηκε από το πατέρα του ενάγοντα παρέμεινε ατεκμηρίωτη. Αναφέρθηκε επίσης στον τρόπο που έγινε η κατασκευή του δρόμου και ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση του σε σχέση με τις κλίσεις του δρόμου και αν υπήρχαν σημεία στα οποία είχε κλίση προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Πέραν της γενικής περιγραφής σε σχέση με το τι ο μάρτυρας είδε και αντιλήφθηκε να γίνεται κατά την επίστρωση του δρόμου, δεν μπορώ να δώσω βαρύτητα στα συμπεράσματα του και αναφορές σε σχέση με τη ροή των νερών και τη κλίση του δρόμου καθότι δεν είναι ειδικός ούτε μπορεί να γνωρίζει γι αυτά τα ζητήματα. Μπορώ επίσης να αποδεχτώ τη θέση του ότι επισκέφθηκε την περιοχή μετά την καταγγελία του ενάγοντα και τα όσα ανέφερε σε σχέση με το τι διαπίστωσε. Επίσης, αποδέχομαι το γεγονός ότι σε δεύτερη επίσκεψη του υπήρχε ένα σπάσιμο σε κάποιο μέρος του σαμαριού. Το πώς προκλήθηκε αυτό όμως και τη θέση του περί εσκεμμένου σπασίματος δεν μπορώ να την αποδεχτώ καθότι δεν ήταν θέση που εκφράστηκε με βεβαιότητα ή βασιζόμενη σε συγκεκριμένα δεδομένα, αλλά επρόκειτο για πιθανολόγηση του μάρτυρα, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ίδιοι δεν έκαναν κάτι λάθος κατά την επίστρωση του δρόμου. Το σημαντικό όμως είναι ότι από αυτή τη ρωγμή σε κάποιο μέρος του σαμαριού δεν προέκυπτε οποιαδήποτε ζημιά στο τεμάχιο του ενάγοντα ούτε διαπιστώθηκε κάτι τέτοιο, θέση την οποία αποδέχομαι. Άλλωστε δεν καθορίστηκε πού βρισκόταν η ρωγμή αυτή, κατά πόσο είναι εξαιτίας αυτής που εισέρχονταν νερά στο τεμάχιο του ενάγοντα ούτε έχει προκύψει ότι πράγματι εισήλθαν νερά στο τεμάχιο του και προκλήθηκαν ζημιές σε αυτό. Λαμβάνοντας υπόψη μου τα πιο πάνω, θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού εκτός από τα σημεία στα οποία αναφέρθηκα. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, τα γεγονότα τα οποία παρέμειναν αναντίλεκτα και/ή αποτέλεσαν κοινό έδαφος των διαδίκων τα κάτωθι αποτελούν τα ευρήματα πραγματικών γεγονότων της παρούσας υπόθεσης: Ο ενάγοντας είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/6386 του ΦΥΛ/ΣΧ. 35/60, τεμάχιο αρ. 804 στην Κοινότητα Θελέτρας της Επαρχίας Πάφου εκτάσεως 16 δεκαρίων και 667 τετρ. μέτρων από το
- Το τεμάχιο αυτό του ενάγοντα ήταν από το 1999 μέχρι το 2011 φυτεμένο αμπέλι ποικιλίας Μαύρο Λευκάδα. Η έκταση που κάλυπτε το αμπέλι σύμφωνα με το Τμήμα Γεωργίας ήταν 11 δεκάρια. Το έτος 2010 συμμετείχε στο Μέτρο ΣΑΠ 1β Αναδιάρθρωση και Μετατροπή Αμπελώνων 2010 - 2011 με αριθμό αίτησης 106078 και το 2011 εκριζώθηκε και επαναφυτεύτηκε το 2013 με ποικιλία Μαραθεύτικο. Το πιο πάνω τεμάχιο του ενάγοντα είναι επικλινές και γι αυτό δημιουργήθηκαν τέσσερις αναβαθμίδες. Εφάπτεται επί αγροτικού δρόμου και βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο από το δρόμο. Μετά από παράπονα του πατέρα του ενάγοντα προς το Πρόεδρο της Κοινότητας Θελέτρας ότι ο εν λόγω αγροτικός δρόμος καθίσταται απροσπέλαστος κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω των βροχών καθότι το έδαφος ήταν αργιλώδες, αποφασίστηκε όπως περιληφθεί στους δρόμους που θα τύγχαναν βελτίωσης. Στις αρχές Δεκεμβρίου του 2008 συνεργείο της Επαρχιακής Διοίκησης ενεργώντας εκ μέρους της Αρμόδιας Αρχής (Κοινοτικό Συμβούλιο) με κονδύλια τα οποία ανήκουν στο Κοινοτικό Συμβούλιο Θελέτρας με τη χρήση μηχανημάτων έγινε επίστρωση του εν λόγω δρόμου με συγκεκριμένο υλικό ονόματι «κράσιερα», ραντίστηκε με νερό και επιστρώθηκε. Με την πιο πάνω εργασία δεν άλλαξαν οι κλίσεις του δρόμου και ο επίδικος δρόμος γενικά παρουσιάζει ελαφρά κλίση προς την αντίθετη μεριά από το τεμάχιο του ενάγοντα. Επίσης, έχει μεγάλη κατωφέρεια και συγκεκριμένα από το σημείο στο οποίο ενώνεται με το δρόμο Πάφου - Πόλης Χρυσοχούς μέχρι το τέρμα του τεμαχίου του ενάγοντα έχει διαφορά 13 μέτρα. Στο σημείο όπου εφάπτεται το τεμάχιο του ενάγοντα με το δρόμο υπήρχε χωμάτινο σαμάρι το οποίο δημιουργείται φυσικά και από τα χώματα που παραμένουν εκεί κατά το καθαρισμό του δρόμου. Στην αντίθετη πλευρά υπήρχε και υπάρχει φυσικό αυλάκι όπου καταλήγουν τα νερά της βροχής και φεύγουν. Μετά τις πιο πάνω εργασίες, ο ενάγοντας με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 12/01/2009 προς τους εναγομένους 2 με κοινοποίηση προς τον Έπαρχο Πάφου, παραπονέθηκε ότι κατά την επιδιόρθωση του δρόμου τοποθετήθηκαν ξένα χώματα εντός του τεμαχίου του και ότι διοχετεύονταν τα νερά της βροχής στο τεμάχιο του. Ακολούθως, ο Πρόεδρος των εναγομένων 2 με αρμόδιο λειτουργό της Επαρχιακής διοίκησης επισκέφθηκαν τον επίδικο δρόμο και το τεμάχιο του ενάγοντα και δεν διαπιστώθηκε να υπήρχαν οποιαδήποτε ξένα χώματα εντός αυτού αλλά ούτε και οποιεσδήποτε ζημιές. Σε δεύτερη επίσκεψη διαπιστώθηκε να υπήρχε σπάσιμο μήκους 20 - 30 εκατοστών στο χωμάτινο σαμάρι αλλά τα νερά της βροχής δεν προκαλούσαν οποιαδήποτε ζημιά από το σημείο αυτό στο τεμάχιο του ενάγοντα. Η διάβρωση που υπήρχε σε σημεία απόστασης 50 και 60 μέτρων από την άκρη του δρόμου στις αναβαθμίδες προϋπήρχαν και εν πάσει περιπτώσει δεν προέκυψε να σχετίζονται με την κατασκευή του δρόμου. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω ευρήματα γεγονότων θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο ο ενάγοντας μπορεί να πετύχει στις αξιώσεις του, αναφερόμενος στην νομική πτυχή του ζητήματος. Εκείνο που αρχικά θα πρέπει να διαπιστωθεί είναι η βάση ή βάσεις αγωγής επί της οποίας ή των οποίων εδράζεται η αξίωση του ενάγοντα. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι οι εναγόμενοι κατά την εκτέλεση οδικών έργων και/ή εργασιών στους δρόμους του χωριού Θελέτρα που είναι στην ιδιοκτησία κα/ή κατοχή τους τοποθέτησαν ξένα χώματα εντός του τεμαχίου του ενάγοντα και/ή διοχέτευσαν και/ή επέτρεψαν στα νερά της βροχής να εισέρχονται στο αμπέλι του ενάγοντα και κατά συνήθεια (habitually) να παρεμβαίνουν στην εύλογη απόλαυση και χρήση από τον ενάγοντα και να προκαλούν όχληση, ταλαιπωρία ζημιές και έξοδα. Πιο κάτω στην Έκθεση Απαίτησης και συγκεκριμένα στην παράγραφο 8 αυτής δικογραφούνται διαζευκτικά «Λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων των εναγομένων και/ή των αντιπροσώπων και/ή υπηρετών τους» και εδράζουν τα αγώγιμα δικαιώματα τους στην αμέλεια και στην παράβαση των νομικών καθηκόντων τους. Εκείνο το οποίο προκύπτει από την πιο πάνω δικογράφηση και τις αξιώσεις του ενάγοντα, είναι ότι η αγωγή του εδράζεται και θα πρέπει να εξεταστεί στη βάση του Αστικού Αδικήματος της Ιδιωτικής Οχληρίας παρά το ότι δεν αναφέρεται ρητά στην Έκθεση Απαίτησης (Stylianou ν. Papacleovoulou
(1982)1 C.L.R. 542, 552 και Αριστοδήμου ν. Χαραλάμπους,
(1990)1 Α.Α.Δ 319). Επίσης, προκύπτει να εδράζεται και επί του αστικού αδικήματος της αμέλειας αλλά και της παράβασης των νομικών υποχρεώσεων των εναγομένων αν και δεν φαίνεται να διαχωρίζονται αυτά τα δύο αλλά με τη δικογράφηση διαπλέκονται. Ούτε αναφέρεται η νομική υποχρέωση των εναγομένων και συγκεκριμένα από πού πηγάζει και ποιά είναι η παράβαση. Τα αγώγιμα δικαιώματα της οχληρίας, της αμέλειας και της παράβασης των νομικών καθηκόντων των εναγομένων είναι ξεχωριστά και οι αξιώσεις για κάθε ένα από αυτά θα πρέπει να ξεχωρίζονται και να δικογραφούνται ξεκάθαρα στην Έκθεση Απαίτησης. Στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Αλέξανδρου Κωστάκη Ανήλικου, μέσω των γονέων του και φυσικού κηδεμόνων του Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη
(2008)1Α Α.Α.Δ. 432 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Η πιο πάνω διατύπωση πόρρω απέχει από την ορθή δικογράφηση, η οποία επιβάλλει να ξεχωρίζουν οι αξιώσεις για αποζημιώσεις για οχληρία και για αμέλεια. (δέστε το πρότυπο αρ. 418 σελ. 718 του Bullen & Leake: Precedents of Pleadings 12η έκδ.). Αλλά και η αξίωση για αποζημιώσεις λόγω παράβασης νομίμων καθηκόντων, αποτελεί συγκεκριμένη θεραπεία του κοινοδικαίου και δεν πρέπει να συγχύζεται με την αξίωση αποζημιώσεων για αμέλεια, διότι η ίδια ζημιά μπορεί να προκληθεί είτε από συμπεριφορά που συνάδει με τη συνήθη αμέλεια, είτε και από συμπεριφορά που ισοδυναμεί με διάρρηξη νομίμου καθήκοντος. Η ορθή δικογράφηση πρέπει να ξεχωρίζει τα δύο αυτά αγώγιμα δικαιώματα όπως υποδεικνύει η υπόθεση London Passenger Transport Board v. Upson [1949] 1 A.C. 155, αλλά και το σύγγραμμα Bullen & Leake - supra- σελ. 59-60.» Παραθέτω το πιο κάτω απόσπασμα επίσης, από την London Passenger Transport Board v. Upson [1949] 1 A.C. 155 σε σχέση με το αστικό αδίκημα της αμέλειας και της παράβασης των νομοθετικών καθηκόντων στις σελίδες 168-169: «Α claim for damages for breach of a statutory duty intended to protect a person in the position of a particular plaintiff is a specific common law right which is not to be confused in essence with a claim for negligence...I have desired before I deal specifically with the regulations to make it clear how in my judgment they should be approached, and also to make it clear that a claim for their breach may stand or fall independently of negligence. There is always a danger if the claim is not sufficiently specific that the due consideration of the claim for breach of statutory duty may be prejudiced if it is confused with the claim in negligence.» Ανεξάρτητα από την πιο πάνω παρατήρηση θα παραθέσω την νομική πτυχή του αστικού αδικήματος της ιδιωτικής οχληρίας και της αμέλειας επί των οποίων προκύπτει να εδράζεται η παρούσα αγωγή και κατά την κατάληξη μου αναφορά θα γίνει και στην παράβαση του νομοθετικού καθήκοντος. Το άρθρο 46 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου αναφέρει τα ακόλουθα: «Ιδιωτική οχληρία συνίσταται στο ότι πρόσωπο επιδεικνύει συµπεριφορά ή διεξάγει τις εργασίες του ή χρησιµοποιεί ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε αυτό κατά κυριότητα ή κατέχεται από αυτό, µε τρόπο ώστε κατά συνήθεια να παρεµβαίνει στην εύλογη χρήση και απόλαυση, αφού ληφθούν υπόψη η θέση και η φύση αυτής, της ακίνητης ιδιοκτησίας οποιουδήποτε άλλου προσώπου: Νοείται ότι ο ενάγοντας δεν τυγχάνει αποζηµίωσης σε σχέση µε ιδιωτική οχληρία εκτός αν εξαιτίας αυτής υπέστη ζηµιά: Νοείται περαιτέρω ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν εφαρµόζονται καθόσον αφορά παρέµβαση στο φως.» Σύμφωνα με το πιο πάνω άρθρο και τη νομολογία ο σκοπός του συγκεκριμένου αστικού αδικήματος είναι η προστασία της εύλογης χρήσης και απόλαυσης ακίνητης ιδιοκτησίας. Όπως έχει λεχθεί στην Σταυρούλλα Χριστοδουλίδου v. 1. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας 2. Κοινοτικού Συμβούλιου Μοσφιλωτής
(2008)1Β Α.Α.Δ. 746, αν η χρήση της γης ή της ιδιοκτησίας είναι παράλογη, ο γείτονας και ιδιοκτήτης ακίνητης ιδιοκτησίας έχει δύο θεραπείες, αυτή των αποζημιώσεων για την ζημιά που υπέστη και η δεύτερη και πιο σημαντική, την έκδοση διατάγματος ώστε να σταματήσει η συνέχιση της οχληρίας ή όπου είναι δυνατό, την άρση της. Στην περίπτωση διεκδίκησης αποζημιώσεων, η έμφαση είναι στη διακρίβωση της υπαίτιας συμπεριφοράς (fault) του εναγομένου γι αυτό οι ενέργειες του εναγομένου αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Υπάρχουν περιπτώσεις όμως που είναι δυνατόν οι πράξεις του εναγομένου να μην δικαιολογούν εύρημα για αμέλεια επειδή ο εναγόμενος έλαβε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για αποφυγή πρόκλησης ζημιάς. Όμως η ίδια πράξη μπορεί να οδηγήσει σε εύρημα για ύπαρξη οχληρίας. Στην Medcon Constructions Ltd v. Ευαγγέλου
(1997)1 Α.Α.Δ. 565 λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την ιδιωτική οχληρία: «Η ιδιωτική οχληρία συνίσταται σε παράνομη επέμβαση στη χρήση ή απόλαυση ακίνητης ιδιοκτησίας κάποιου προσώπου, ή κάποιου δικαιώματος επί ή σε σχέση με αυτή. Αναφορικά με τις προεκτάσεις της έννοιας του όρου "παράνομη", στο σύγγραμμα Textbook on Torts, Michael A. Jones, 1986, στη σελ. 140 αναφέρονται τα ακόλουθα: "The word "unlawful" is crucial to this definition because it indicates that not all interferences with another's enjoyment of land will be actionable. It is applied in an ex post facto manner, however, since the interference normally derives its unlawfulnature from the fact that it is held to be a nuisance. Most of the activities that give rise to claims in nuisance are, in themselves, perfectly lawful. It is only when the activity interferes with another's enjoyment of land to such a degree as to be an unreasonable interference that it will be regarded as a nuisance, and thereby 'unlawful'". Η έννοια της μη εύλογης επέμβασης που θα καθιστούσε την πράξη οχληρία σχολιάζεται ως εξής στο ίδιο σύγγραμμα στη σελ. 139: "'Reasonableness' is a term that crops up frequently in relation to both private and public nuisance, but the word is not necessarily used in the same sense as it is used in the tort of negligence. In private nuisance, for example, the issue is not whether the defendant's conduct has fallen below the standard of the reasonable man, but whether the interference with the plaintiff's enjoyment of land is unreasonable bearing in mind the nature of the defendant's activity. This can be translated into the question: was the defendant's use of land reasonable? The focus shifts from the quality of the defendant's act, in negligence (was it careless?), to the nature of the plaintiff's damage and the reasonableness of the defendant's activity, in nuisance (although the distinction between activities and acts may be difficult to draw at times). Carelessness may be relevant to the reasonableness of the defendant's activity, but not necessarily so. An activity which is carried on with all reasonable precautions to prevent harm to others may nonetheless interfere unreasonably with the plaintiff's rights." Στις περιπτώσεις όπου η επέμβαση αφορά την απόλαυση της ακίνητης ιδιοκτησίας, η θέση της είναι ουσιαστικής σημασίας. Τούτο όμως δεν ισχύει σε περίπτωση όπου έχει προκληθεί φυσική ζημιά στο ακίνητο. Ο Μ. Jones στο ίδιο σύγγραμμα στη σελ. 141 αναφέρει τα ακόλουθα: "Where the nuisance causes physical damage to property, however, the nature of the locality is irrelevant. An occupier is entitled to expect protection from physical damage no matter where he lives. This suggests that almost any amount of physical damage will suffice for liability in nuisance, subject to the de minimis principle. The balancing exercise which is undertaken for the purpose of determining whether the defendant's user of land was reasonable simply does not take place where the damage is physical. Alternatively, the existence of physical damage normally tips the balance irretrievably in the plaintiff's favour (see Ogus and Richardson [1977] CLJ 284, 297)." Η γενική αρχή είναι ότι το γεγονός ότι ο εναγόμενος έχει ενεργήσει με όλη την εύλογη φροντίδα και επιμέλεια δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι η χρήση της γης ήταν εύλογη. Αν η επέμβαση στην ιδιοκτησία του ενάγοντα είναι τέτοια ώστε να ισοδυναμεί με οχληρία παρόλη την άσκηση επιμέλειας εκ μέρους του εναγόμενου τότε η χρήση θεωρείται ως μη εύλογη. (Rapier ν. London Tramways Co. [1893] 2 Ch. 588, 590). Αναφορικά με το επίπεδο ευθύνης έχει λεχθεί σε αγγλικές αποφάσεις ότι, γενικά, παρόλον ότι η αμέλεια με τη στενή της έννοια δεν είναι αναγκαίο στοιχείο, εντούτοις κάποιου είδους υπαιτιότητα (fault) είναι αναγκαία και η υπαιτιότητα αυτή έγκειται στην ύπαρξη των συγκεκριμένων ενεργειών που προκαλούν την ζημιά παρά το προβλεπτό των συνεπειών των πράξεων του εναγόμενου. Σε κάθε περίπτωση για να μπορεί να εξεταστεί η ευθύνη του εναγομένου και κατά πόσο αυτός είναι ένοχος της διάπραξης του αστικού αδικήματος της ιδιωτικής οχληρίας θα πρέπει να αποδειχθεί η ύπαρξη ζημιάς. Όσον αφορά τα αστικό αδίκημα της αμέλειας αυτό συνοψίζεται στο άρθρο 51
(1)του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 το οποίο έχει ως ακολούθως: 51. Αµέλεια συνίσταται— (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε· ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιµέλειας για την άσκηση επαγγέλµατος, επιτηδεύµατος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλµατος αυτού, επιτηδεύµατος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζηµιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζηµίωσης µόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αµέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να µην επιδείξει αµέλεια. Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, για να στοιχειοθετηθεί το αδίκημα της αμέλειας απαιτείται η απόδειξη από τον ενάγοντα της ύπαρξης καθήκοντος επιμέλειας του εναγομένου προς αυτόν, της παράβασης αυτής της υποχρέωσης και/ή καθήκοντος από τον εναγόμενο και την πρόκληση ζημιάς στον ενάγοντα συνεπεία αυτής της παράβασης. Ο βαθμός επιμέλειας που πρέπει να επιδεικνύεται στις περιπτώσεις που υπάρχει ένα τέτοιο καθήκον κρίνεται αντικειμενικά και το κριτήριο είναι ο μέσος συνετός άνθρωπος. Λαμβάνονται υπόψη οι περιστάσεις της κάθε υπόθεσης και εξετάζεται κατά πόσο από τις πράξεις ή παραλείψεις του εναγομένου ήταν εύλογο και αναμενόμενο ότι ο ενάγοντας θα υποστεί ζημιά (βλ. Στρατμαρκο Λτδ v. Μιχαήλ
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 453, 458 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. 1. Ελευθερίας Ζιπιτη κ.α.
(2003)1Β Α.Α.Δ. 749). Στην Aρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου κ.α. v. Rawnsello Trading Company Ltd
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1570 λέχθηκε ότι το καθήκον επιμέλειας όπως και το αστικό αδίκημα της αμέλειας δεν εξετάζονται αφηρημένα αλλά σε συνάρτηση προς το συγκεκριμένο πρόσωπο που την επικαλείται και με αναφορά στην πράξη ή παράλειψη που κατ' ισχυρισμό προκάλεσε τη ζημιά Βλ. Λαππάς v. Παφίτης κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ.
- Αναφορά μπορεί να γίνει και στο αστικό αδίκημα το οποίο δημιουργείται από τον κανόνα της Rylands v. Fletcher [1868] LR 3 HL
- Ουσιαστικά με βάση την πιο πάνω απόφαση θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο ιδιοκτήτης γης έχει συσσωρεύσει στη γη του επικίνδυνα πράγματα όπως π.χ. νερό, φωτιά, τα πράγματα αυτά να αποτελούν μη φυσική χρήση της γης και να υπάρχει διαφυγή αυτών των πραγμάτων και να προκαλέσουν ζημία στον ενάγοντα (βλ. Clerk & Lindsell on Torts, fourteenth edition, para. 1481-1542). Στην παράγραφο 1497 επίσης του πιο πάνω συγγράμματος, κάτω από τον τίτλο «Liability in respect of water.» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Τhe owner of land on a lower level cannot complain of water naturally flowing or percolating to his land from a higher level. Nevertheless the higher proprietor is liable if he deliberately drains his land onto his lower neighbour's land and this appears to be so if the water, as a result of artificial alterations in the levels and contours of the higher land. Although the lower proprietor cannot complain of the natural unconcentrated flow of water from the higher land, "he may put up barriers and pen it back, notwithstanding that doing so damages the upper proprietor's land, at all events if he uses reasonable care and skill and does no more than is reasonably necessary to protect his enjoyment of his own land. But he must not act for the purposes of injuring his neighbor." Nα σημειωθεί επίσης ότι η ειδοποιός διαφορά της ιδιωτικής οχληρίας και του αστικού αδικήματος της Rylands v. Fletcher [1868] LR 3 HL 330, είναι η κατά συνήθεια (habitually) παρέμβαση το οποίο αποτελεί ένα από τα συστατικά στοιχεία του άρθρου 46 (βλ. Aρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου κ.α. v. Rawnsello Trading Company Ltd (ανωτέρω)). Έχοντας υπόψη μου τη νομική πτυχή και τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, κρίνω ότι ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση του, είτε στη βάση του αστικού αδικήματος της ιδιωτικής οχληρίας είτε στη βάση της αμέλειας και του κανόνα της Rylands v. Fletcher, είτε στη βάση της παράβασης νομικού καθήκοντος. Kατ' αρχή θα πρέπει να λεχθεί ότι με βάση το άρθρο 81 του Περί Κοινοτήτων Νόμου Ν.86(Ι)/1999«Η διοίκηση όλων τοπικών υποθέσεων ανήκει στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου, το οποίο ασκεί όλες τις εξουσίες οι οποίες παρέχονται σε αυτό από τον παρόντα Νόμο». Επίσης, με βάση το άρθρο 82(δ) του ιδίου Νόμου έχει καθήκον να προνοεί για την κατασκευή, συντήρηση, καθαριότητα, φωτισμό και την ελεύθερη χρήση των δρόμων. Προκύπτει από τα πιο πάνω, ότι οι εναγόμενοι 2 έχουν νομοθετικό καθήκον και υποχρέωση να βελτιώνουν και να καθαρίζουν τους δρόμους εντός των ορίων της Κοινότητας τους και τυχόν παράλειψη τους να εκτελέσουν το εν λόγω καθήκον ή τυχόν πλημμελούς εκτέλεση του, δίνει δικαίωμα σε οποιοδήποτε πρόσωπο επηρεάστηκε ή προκλήθηκε ζημία να αξιώσει αποζημιώσεις (βλ. Winfield & Jolowicz TORT, Seventeenth edition, p.337-358, Clerk & Lindsell on Torts, fourteenth p. 908 - 921, Kytrheotis v. Constantinou
(1984)1 C.L.R. 811 και Philipps v. Brittania Hygenic Laundry Co Ltd [1923] 2 K.B. 832). Προκύπτει από τα πιο πάνω, ότι η βελτίωση του επίδικου δρόμου αποτελούσε υποχρέωση των εναγομένων 2 η οποία έπρεπε να γίνει με επιμελή τρόπο έτσι ώστε να μην επηρεαστεί η χρήση και απόλαυση της ιδιοκτησίας και του τεμαχίου ενάγοντα ή να υποστεί οποιαδήποτε ζημιά. Δηλαδή, οι εναγομένοι 2 είχαν ευθύνη για τα πιο πάνω έναντι του ενάγοντα, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το τεμάχιο του εφάπτεται επί του επίδικου αγροτικού δρόμου. Το ζήτημα το οποίο εγέρθηκε από τον εναγόμενο 1 είναι ότι αυτός δια μέσου των οργάνων του κράτους και συγκεκριμένα του Υπουργείου Εσωτερικών και του Επάρχου Πάφου που εκπροσωπεί δυνάμει του άρθρου 57 του Περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60, είναι ότι δεν υπέχει οποιαδήποτε υποχρέωση ή καθήκον επιμέλειας προς τον ενάγοντα καθότι η συντήρηση και βελτίωση των δρόμων ανήκει στους εναγομένους
- Η παρούσα περίπτωση δεν σχετίζεται με την παράλειψη των εναγομένων 2 να εκτελέσουν να νομοθετικό τους καθήκον ή υποχρέωση που σε αυτή την περίπτωση η Επαρχιακή Διοίκηση δεν φέρει ευθύνη αφού αρμοδιότητα για την βελτίωση και συντήρηση των δρόμων έχουν οι εναγόμενοι
- Εδώ αφορά την περίπτωση της πλημμελής εκτέλεσης των καθηκόντων των εναγομένων 2 και θα πρέπει να εξεταστεί η εμπλοκή της Επαρχιακής Διοίκησης κατά την βελτίωση του επίδικου δρόμου. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου έχει προκύψει ότι, ναι μεν η απόφαση για τη βελτίωση του δρόμου ήταν των εναγομένων 2 και αυτό έγινε με κονδύλια δικά του τα οποία διανέμονται μέσω της Επαρχιακής Διοίκησης, αλλά προέκυψε ότι οι εργασίες αυτές έγιναν από συνεργείο της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου για λογαριασμό φυσικά των εναγομένων
- Εφόσον λοιπόν οι εργασίες αυτές εκτελέστηκαν από την Επαρχιακή Διοίκηση με συνεργείο δικό τους και υπάρχουν και τεχνικοί υπεύθυνοι για την επιθεώρηση των εργασιών αυτών, κρίνω ότι είχαν υποχρέωση για την σωστή εκτέλεση του εν λόγω έργου και καθήκον προς τον ενάγοντα να μην του προκαλέσουν οποιαδήποτε ζημιά. Ως εκ τούτου, η προδικαστική ένσταση των εναγομένων 1 δεν ευσταθεί υπό τις περιστάσεις και απορρίπτεται. Εκείνο που θα πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο αμφότεροι οι εναγόμενοι κατά την βελτίωση του επίδικου αγροτικού δρόμου παρέβησαν την πιο πάνω υποχρέωση που είχαν έναντι του ενάγοντα, εκτέλεσαν τις εργασίες πλημμελώς και κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να γίνει αλλαγή στις κλίσεις του δρόμου, να καταστραφεί το χωμάτινο σαμάρι που εφαπτόταν με το τεμάχιο του ενάγοντα και η ροή των νερών της βροχής να κατευθυνόταν προς το τεμάχιο του με αποτέλεσμα να του προκαλέσουν ζημιές. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν έχει προκύψει ότι τα νερά της βροχής μετά από την βελτίωση του επίδικου αγροτικού δρόμου εισέρεαν ή κατευθύνονταν προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Αντιθέτως, έχει προκύψει ότι με την επίστρωση του δρόμου δεν είχαν αλλάξει τα υψόμετρα αυτού και η κλίση του η οποία εξακολουθεί να είναι ελαφρώς προς την αντίθετη πλευρά του τεμαχίου του ενάγοντα. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν έχει διαπιστωθεί οι εναγόμενοι να ενήργησαν αμελώς και η επίστρωση του δρόμου να έγινε με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει η ροή των νερών της βροχή και να κατευθύνεται προς το τεμάχιο του ενάγοντα. Πέραν τούτου, κατά τη επίστρωση του δρόμου δεν έχει φανεί οι εναγόμενοι να κατέστρεψαν το σαμάρι το οποίο υπήρχε μεταξύ του δρόμου και του τεμαχίου του ενάγοντα. Κατ' αρχή δεν έχει διαπιστωθεί ότι αυτό κατασκευάστηκε από τον ενάγοντα ή τον πατέρα του με απώτερο σκοπό να αποτρέπει την εισροή των νερών στο τεμάχιο του διότι υπήρχε ένας τέτοιος κίνδυνος, αλλά επρόκειτο για ένα φυσικό ανάχωμα το οποίο δημιουργείται στην άκρη του χωμάτινου δρόμου και μετά από καθαρισμό του. Ακόμη και να θεωρηθεί ότι σε ένα μικρό σημείο υπήρχε ροή νερού προς το τεμάχιο του ενάγοντα καθότι ένα μικρό μέρος του αναχώματος καταστράφηκε, αυτό δεν φάνηκε να σχετίζεται με τις πράξεις ή ενέργειες των εναγομένων. Και εν πάσει περιπτώσει από το σημείο εκείνο δεν υπήρχε ροή όγκου νερών προς το τεμάχιο του ενάγοντα έτσι ώστε να προκαλεί ζημιά. Επομένως, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν έχει προκύψει οι εναγόμενοι να υπήρξαν αμελείς καθοιονδήποτε τρόπο κατά την βελτίωση του επίδικου αγροτικού δρόμου. Το ουσιαστικότερο επίσης είναι ότι ο ενάγοντας δεν έχει αποδείξει την πρόκληση οποιασδήποτε ζημιάς στο τεμάχιο του η οποία μάλιστα να συνδέεται με τη ροή νερού προς αυτό από τον επίδικο αγροτικό δρόμο ούτε έχει καταδείξει ότι εξακολουθεί να υφίσταται ζημιά έτσι ώστε να δικαιούται τα διατάγματα τα οποία αξιώνει με την αγωγή του. Συνοψίζοντας όλα τα πιο πάνω, η κατάληξη είναι ότι ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση του και εκ τούτου αυτή υπόκειται σε απόρριψη. Επομένως, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγομένων 1 και 2 και εναντίον του ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Πιστόν Αντίγραφον (Υπ.)............ Πρωτοκολλητής Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο