RICHARD DRURY MINTY κ.α. ν. I.C.E. DEVELOPERS LTD, Αγ. Αρ.: 116/11, 29/9/2016

(2)μάρτυρες, ο ενάγοντας αρ. 1 (Μ.Ε.1) και η κα. Ευτυχία Ιωαννίδου (Μ.Ε.2). Για λογαριασμό των εναγομένων κατέθεσε ο κ. Παύλος Ελευθεριάδης (Μ.Υ.1). Επίσης, κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου 15 συνολικά τεκμήρια. Ολόκληρη η μαρτυρία που έχει προσφερθεί ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγραμμένη στα πρακτικά, έχω διεξέλθει και μελετήσει αυτή και δεν κρίνω αναγκαίο για σκοπούς της παρούσας απόφασης να αναφερθώ λεπτομερώς σε αυτή. Θα γίνει αναφορά κατωτέρω στα κύρια σημεία αυτής κατά την αξιολόγηση της. Είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο που οι εν λόγω μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το περιεχόμενο τόσο της προφορικής τους μαρτυρίας όσο και της έγγραφης μαρτυρίας που οι ίδιοι κατέθεσαν στο Δικαστήριο και έχω υπόψη μου και τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.

(2009)1 Α.Α.Δ. 288 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614.). Eπίσης, παραπέμπω στην Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002)1A A.A.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και να επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another

(1986)1 C.L.R. 212, 216, Agapiou v. Panayiotou

(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου ν. Κουννίδη

(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). Ο Μ.Ε.1 ήταν ο ενάγοντας αρ. 1 και σύζυγος της ενάγουσας αρ. 2 και αναφέρθηκε κατά τη μαρτυρία του στην αγορά της επίδικης έπαυλης δυνάμει αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 13/04/2005 το οποίο κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο 1 και αντίγραφο κατάθεσης του στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Πάφου για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης, ως τεκμήριο

1. Αναφέρθηκε στους όρους αυτού και στην ημερομηνία παράδοσης της έπαυλης και είπε ότι αντί να τους παραδοθεί στις 30/09/2006, τους παραδόθηκε στις 16/02/
2. Ανάφερε επίσης ότι κατά την παράδοση της κατέβαλε και το υπόλοιπο του τιμήματος με βάση το συμβόλαιο ύψους €84,
3. Πέραν τούτου, κατάθεσε στο Δικαστήριο άδεια απόκτησης ακίνητης ιδιοκτησίας από το Υπουργικό Συμβούλιο ημερομηνίας 24/03/2009 ως τεκμήριο 3 και είπε ότι το ακίνητο τους μεταβιβάστηκε τον Μάιο του 2009 και κατάθεσε ως τεκμήριο 4 απόδειξη για την πληρωμή των μεταβιβαστικών τελών. Κατάθεσε επίσης, αντίγραφα τίτλων ιδιοκτησίας της γης που τους μεταβιβάστηκε ως τεκμήρια 5Α και 5Β καθώς επίσης και τη συμπληρωματική συμφωνία ημερομηνίας 13/02/2009 ως τεκμήριο
4. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αυτός αναφέρθηκε στη συμφωνία που είχαν κάνει με τους αγοραστές της εν λόγω έπαυλης για το ποσό των €833,000 περί τον Σεπτέμβριο του 2008 η οποία δεν μπορούσε να προχωρήσει λόγω του ότι ανακαλύφθηκε ότι δεν υπήρχαν οι σχετικές άδειες. Διόρισαν δικηγόρο για να τους βοηθήσει και του κατέβαλαν το ποσό των €3000 και κατάθεσε απόδειξη πληρωμής και σχετικό τιμολόγιο ημερομηνίας 08/03/2010 ως τεκμήριο
5. Ισχυρίστηκε επίσης ότι από το 2008 και μετά δεν διέμεναν στην Κύπρο και για να διευθετήσουν τα προβλήματα τα οποία πρόεκυψαν ταξίδευαν στην Κύπρο από το Ηνωμένο Βασίλειο καταβάλλοντας σε αεροπορικά εισιτήρια το ποσό των €2,
6. Το ποσό αυτό προκύπτει από τις σημειώσεις του, τις οποίες όμως δεν κατάθεσε στο Δικαστήριο. Πέραν των πιο πάνω, κατάθεσε στο Δικαστήριο άδεια οικοδομής της έπαυλης ημερομηνίας 16/12/2009 ως τεκμήριο 8 επ' ονόματι του και μετά από αυτό είπε προχώρησε με την πώληση της έπαυλης στους πιο πάνω αναφερόμενους αγοραστές δυνάμει πωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 12/02/2010 το οποίο κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
7. Περαιτέρω, κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο 10 αντίγραφο του πιστοποιητικού τελικής έγκρισης το οποίο εκδόθηκε στις 06/05/
8. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε στην ισοτιμία της Αγγλικής στερλίνας τον Δεκέμβριο του 2008 για να πει ότι αυτή έναντι του ευρώ ήταν 1,
9. Κατάθεσε ως τεκμήριο 11 έντυπο με τις ισοτιμίες της εταιρείας XE Currency το οποίο εκτύπωσε από το διαδίκτυο από όπου έλαβε και τη γνώση του γι αυτό. Επίσης, είπε ότι η πώληση ολοκληρώθηκε στις 12/02/2010 οπόταν η ισοτιμία της στερλίνας με το ευρώ ήταν 1,15, γεγονός το οποίο γνωρίζει από ανάλογο έντυπο της πιο πάνω αναφερόμενης εταιρείας που εκτύπωσε από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και κατάθεσε ως τεκμήριο
10. Η ζημιά που υπέστηκε είπε από την καθυστέρηση στην πώληση της έπαυλης του ήταν €72,
11. Ο μάρτυρας αυτός μου έκανε γενικά καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια και τα γεγονότα όπως αυτά έλαβαν χώρα και εκτυλίχθηκαν, έχοντας υπόψη μου και την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου και η οποία δεν έτυχε αμφισβήτησης από την υπεράσπιση καθώς επίσης και την υπόλοιπη μαρτυρία που προσκομίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο μάρτυρας αυτός αντεξετάστηκε σχετικά με την καθυστέρηση στην παράδοση της επίδικης έπαυλης και έγινε προσπάθεια από πλευράς υπεράσπισης να καταδειχθεί ότι αυτή οφειλόταν σε επιπρόσθετες εργασίες και στο ότι οι ενάγοντες δεν ήταν έτοιμοι να δεχθούν την παράδοση όταν αυτή ήταν έτοιμη. Ο μάρτυρας προσπάθησε να αναφερθεί σε ορισμένες επιπρόσθετες εργασίες που έγιναν και σε άλλες που δεν έγιναν στο βαθμό που θυμόταν αλλά με κανένα τρόπο δεν έχει διαφανεί ότι καθυστέρησε η ολοκλήρωση της έπαυλης ένεκα αυτών των αλλαγών για τις οποίες έγινε προσπάθεια από την υπεράσπιση να αναφερθεί. Άλλωστε η υπεράσπιση δεν παραθέτει λεπτομέρειες τέτοιων εργασιών στην Έκθεση Υπεράσπισης της ούτε και υποστηρίχθηκε κάτι τέτοιο κατά τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 στην οποία θα αναφερθώ κατωτέρω. Περαιτέρω, ο μάρτυρας ανάφερε ότι από το Μάϊο του 2006 βρισκόταν και διέμενε με τη σύζυγο του στην Κύπρο με σκοπό να βοηθήσει στην έγκαιρη παράδοση της έπαυλης και δεν έχει διαφανεί καθοιονδήποτε τρόπο ότι αυτή ήταν ολοκληρωμένη ενωρίτερα αλλά οι ενάγοντες δεν ήταν σε θέση να αποδεχθούν την παράδοση της. Επίσης, ο μάρτυρας ανάφερε ότι ακόμη και με την παράδοση της υπήρχαν εργασίες που έπρεπε να ολοκληρωθούν. Δεν έχει διαφανεί λοιπόν από την αντεξέταση του μάρτυρα ότι η έπαυλη ήταν ολοκληρωμένη πριν από τις 16/02/2007 που είπε ότι του παραδόθηκε ή ότι η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της οφειλόταν στους ενάγοντες ή σε οποιοδήποτε άλλο λόγο πέραν από λόγους που αφορούσαν τους εναγομένους και αποδέχομαι τη θέση του επί του σημείου αυτού. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του ότι κατά το 2006, δεν είχαν εξασφαλιστεί οι σχετικές άδειες για την ανέγερση της επίδικης έπαυλης και κατά το έτος 2008 ο μάρτυρας ανακάλυψε το γεγονός αυτό όταν προσπάθησε να την πωλήσει. Δεν τέθηκε ενώπιον μου οποιαδήποτε διαφορετική εκδοχή και η θέση αυτή υποστηρίζεται και από την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου και συγκεκριμένα από τις σχετικές άδειες που καταδεικνύουν το χρόνο έκδοσης τους. Αποδέχομαι περαιτέρω, το γεγονός ότι κατά την παράδοση της επίδικης έπαυλης οι ενάγοντες προέβηκαν στην καταβολή του ποσού των £84,400 σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου τους, κάτι που δεν έτυχε αμφισβήτησης. Πέραν τούτου όμως, κρίνω ότι δεν μπορώ να αποδεχτώ ή να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στη θέση του μάρτυρα, ότι προχώρησε στην καταβολή του εν λόγω ποσού παρά την καθυστέρηση στην παράδοση της έπαυλης και χωρίς να αναφέρει οτιδήποτε για τον όρο που περιέχεται στο συμβόλαιο σε σχέση με την καταβολή αποζημιώσεων, καθότι αν το έπραττε οι εναγόμενοι δεν θα του έδιναν το κλειδί. Η θέση του αυτή είναι γενική και αόριστη και δεν έχει επεξηγηθεί. Περαιτέρω, πρόβαλε τη θέση ότι αν το έπραττε δεν θα ολοκληρώνονταν οι εργασίες που έπρεπε να γίνουν. Ούτε αυτή η θέση έχει τεκμηριωθεί ή επεξηγηθεί και κανένα στοιχείο δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου που να υποστηρίζει τα πιο πάνω που ο μάρτυρας ανέφερε και ότι ουσιαστικά εξαναγκάστηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό του συμβολαίου κατά την παράδοση της επίδικης έπαυλης. Πέραν των πιο πάνω, ο μάρτυρας αντεξετάστηκε σε σχέση με τη συμπληρωματική συμφωνία ημερομηνίας 13/02/2009 και κατά πόσο αυτή έλυνε όλες τις διαφορές τους με τους εναγόμενους και ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο λόγος που αυτή υπογράφτηκε ήταν διότι ήθελε τις άδειες για να πωλήσει την έπαυλη και ότι αυτή αφορούσε αυτό το θέμα μόνο. Αντεξεταζόμενος όμως του τέθηκε ότι δεν αφορούσε μόνο το θέμα της έκδοσης των αδειών αλλά αυτή περιείχε και ποσά τα οποία οι εναγόμενοι έπρεπε να καταβάλουν στους ενάγοντες για την καθυστέρηση και ότι αν είχε οποιεσδήποτε άλλες απαιτήσεις θα περιλαμβάνονταν στην εν λόγω συμφωνία. Ο μάρτυρας επί αυτού, είπε αρχικά ότι δεν είχε οποιεσδήποτε διαφορές με τους ενάγοντες και ότι η συμφωνία προνοούσε για την έκδοση των αδειών. Πιο κάτω όμως, είπε ότι εκείνο το διάστημα ήθελε μόνο τις άδειες για να εξασφαλίσει ότι δεν θα έχανε τους αγοραστές. Συμφώνησε όμως ότι περιλάμβανε και την καταβολή άλλων ποσών από τους εναγομένους, τα οποία καταβλήθηκαν, αλλά απέφυγε να απαντήσει κατά πόσο έλυνε όλες τις διαφορές τους η εν λόγω συμφωνία λέγοντας ότι αυτή ήταν συμπληρωματική και αφορούσε μόνο τις άδειες. Εκείνο το οποίο διαπιστώνεται από τα πιο πάνω είναι ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο τους ενάγοντες τους ενδιέφερε η έκδοση των αδειών μόνο με απώτερο σκοπό να καταστεί δυνατή η πώληση του ακινήτου τους και όχι οτιδήποτε άλλο. Με αυτή τη θέση δηλαδή θα πρέπει να εκληφθεί από το Δικαστήριο ότι οι ενάγοντες δεν θα είχαν άλλες απαιτήσεις για αποζημιώσεις για την καθυστέρηση στην έκδοση των αδειών και ότι το μόνο που επιζητούσαν ήταν να μην υποστούν ζημιά από την απώλεια του αγοραστή που είχαν βρει ή ότι αυτό ήταν ένα ζήτημα που θα αποφάσιζαν μετά; Και περαιτέρω ότι είναι γι αυτό το λόγο που δεν έκαναν λόγο για οποιαδήποτε άλλη ζημιά ή δεν την διεκδίκησαν να περιληφθεί στην συμπληρωματική συμφωνία, επειδή δεν τους ενδιέφερε κατά τον ουσιώδη χρόνο και θα αποφάσιζαν μετά; Τότε γιατί διεκδίκησαν τα δικηγορικά έξοδα και τους τόκους επί του δανείου που έλαβαν για τα μεταβιβαστική τέλη για όσον χρόνο θα χρειαζόταν η έκδοση των σχετικών αδειών. Αυτές ήταν ζημιές που προέκυπταν ή δημιουργήθηκαν από την καθυστέρηση των εναγόντων στην έκδοση των αδειών και τις οποίες όμως διεκδίκησαν και περιέλαβαν στην συμπληρωματική συμφωνία μαζί με αυτή καθεαυτή την έκδοση των αδειών. Επομένως, η θέση του μάρτυρα ότι η συμφωνία ρύθμιζε μόνο το θέμα της έκδοσης των αδειών και τίποτε άλλο, όπως προσπάθησε να παρουσιάσει δεν φαίνεται να συνάδει με το περιεχόμενο της συμπληρωματικής συμφωνίας. Επίσης, ο μάρτυρας σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι πέραν της έκδοσης των αδειών και των όσων περιλάμβανε η συμπληρωματική συμφωνία, αυτός είχε πρόθεση να διεκδικήσει πέραν τούτων και άλλες αποζημιώσεις από την αρχική παράβαση του πωλητηρίου εγγράφου. Ιδιαίτερα ουδέποτε ανέφερε ότι γνωστοποίησε ή άφησε να νοηθεί στους εναγόμενους ότι θα είχε και άλλες απαιτήσεις πέραν των όσων διαλαμβάνονται στη συμπληρωματική συμφωνία. Αντιθέτως, εξάγεται από τα όσα ανάφερε ότι το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν η έκδοση των αδειών και συγκεκριμένα έξοδα που προέκυπταν από την καθυστέρηση στην έκδοση τους τα οποία περιέλαβε στη συμπληρωματική συμφωνία και ότι δεν είχε σκοπό, τουλάχιστον, κατά την υπογραφή της συμπληρωματικής συμφωνίας να διεκδικήσει οτιδήποτε πέραν των όσων διαλαμβάνονται σε αυτή. Ούτε προέβηκε σε οποιαδήποτε άλλη παράσταση στους εναγομένους που να καταδείκνυε κάτι το διαφορετικό. Επομένως, η θέση του ότι η συμπληρωματική συμφωνία περιλάμβανε μόνο το ζήτημα των αδειών και όχι όλα τα ζητήματα που εκκρεμούσαν δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Εν πάσει περιπτώσει όμως, το ποιά η σημασία της εν λόγω συμπληρωματικής συμφωνίας, θεωρώ ότι αυτό θα εξεταστεί από το Δικαστήριο με βάση το περιεχόμενο της και την υπόλοιπη συμπεριφορά των διαδίκων. Περαιτέρω, ο μάρτυρας έτυχε αντεξέτασης σε σχέση με την ισχυριζόμενη ζημιά από την μετατροπή του ευρώ σε στερλίνες κατά τον Φεβρουάριο του 2010 αντί στις 31/12/
12. Κατ' αρχή πέραν από τα τεκμήρια 11 και 12 που δείχνουν την ισοτιμία των δύο νομισμάτων κατά τις πιο πάνω ημερομηνίες, κανένα άλλο στοιχείο έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου σε σχέση με το ποσό το οποίο μετατράπηκε σε στερλινές και πότε ακριβώς αυτό έλαβε χώρα. Ούτε μπορεί να προκύψει ότι στις 31/12/2008 θα γινόταν μετατροπή του τιμήματος πώλησης της έπαυλης από ευρώ σε στερλίνες. Θεωρώ ότι δεν μπορώ να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο μέρος αυτό της μαρτυρίας του μάρτυρα. Είναι γενικό, υποθετικό και χωρίς να παρατίθενται οποιαδήποτε άλλα συγκεκριμένα στοιχεία. Ούτε στη θέση του ότι έχει υποχρεωθεί να καταβάλει το συγκεκριμένο ποσό για αεροπορικά εισιτήρια ένεκα των προβλημάτων που δημιουργήθηκε με τις άδειες της έπαυλης μπορεί να δοθεί βαρύτητα. Παρέμεινε μια γενική αναφορά του χωρίς οποιεσδήποτε άλλες επεξηγήσεις και παράθεση άλλων στοιχείων. Να σημειωθεί ότι παρά την αναφορά του μάρτυρα περί ύπαρξης, έστω σημειώσεων που επεξηγούν το ποσό αυτό και παρά το ότι του ζητήθηκε να τις καταθέσει στο Δικαστήριο, στην πορεία μετά από ένσταση της υπεράσπισης, το αίτημα εγκαταλείφθηκε. Επομένως, το κόστος αυτό που ο μάρτυρας ανάφερε παρέμεινε μια γενική και αόριστη αναφορά η οποία ούτε διασυνδέθηκε με την αναγκαιότητα της παρουσίας τους στην Κύπρο σε συγκεκριμένες ημερομηνίες και στην οποία δεν μπορώ να δώσω βαρύτητα. Λαμβάνοντας υπόψη μου κρίνω ότι μπορώ να δώσω βαρύτητα στη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και σε όλα τα τεκμήρια τα οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο, εκτός από τα πιο πάνω σημεία στα οποία αναφέρθηκα και στα οποία δεν μπορεί να δοθεί βαρύτητα ή να γίνουν αποδεχτά. Η Μ.Ε.2 κατέθεσε υπό την ιδιότητα της ως τραπεζικός υπάλληλος η οποία ασχολήθηκε με συνάλλαγμα και σκοπός της μαρτυρίας της ήταν για να καταδείξει την ισοτιμία του ευρώ με την αγγλική στερλίνα κατά τους ισχυριζόμενους με την αγωγή χρόνους καταθέτοντας στο Δικαστήριο σχετικούς πίνακες τους οποίους εκτύπωσε από το σύστημα της τράπεζας (βλ. τεκμήρια 13 και14). Από την μαρτυρία της μάρτυρος αυτής δεν μπορεί να καταδειχθεί η ακριβής ισοτιμία του ευρώ με την στερλίνα κατά τις 31/12/2008 και 12/02/2010 για το ποσό των €833,
13. Οι ισοτιμίες που ανέφερε αφορούν ποσά μέχρι €20,000 και όπως η ίδια είπε για ποσά πέραν του πιο πάνω ποσού εξασφαλίζουν ειδικές ισοτιμίες οι οποίες μπορεί να είναι καλύτερες, οι ίδιες ή χειρότερες. Όπως η ίδια παραδέχτηκε δεν μπορεί να γνωρίζει πόσο θα ήταν το αντίστοιχο ποσό των €833,000 σε στερλίνες κατά τις 31/12/2008 και 12/02/
14. Η μαρτυρία της δεν είναι βοηθητική για να εξαχθεί οποιοδήποτε συμπέρασμα. Ο Μ.Υ.1 κατέθεσε ως ένας από τους διευθυντές των εναγομένων και υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως του εξέτασης (ουσιαστικά αποτέλεσε ολόκληρη την κυρίως του εξέταση) γραπτή δήλωση την οποία κατάθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
15. Έχω διεξέλθει ολόκληρης της μαρτυρίας του και έλαβα υπόψη μου και την εντύπωση που απεκόμισα από αυτόν κατά την ώρα που κατέθετε από το εδώλιο του μάρτυρα. Κρίνω ότι ο μάρτυρας αυτός δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να πει τα πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα αλλά να παρουσιάσει μια εκδοχή βασιζόμενη κυρίως σε νομικά ζητήματα με σκοπό να καταδείξει ότι οι ενάγοντες δεν δικαιούνται στις αιτούμενες θεραπείες. Η εκδοχή του επί των ουσιαστικών επίδικων πραγματικών ζητημάτων είναι γενική, αόριστη και ατεκμηρίωτη. Ισχυρίστηκε στη γραπτή του δήλωση ότι η έπαυλη ολοκληρώθηκε εντός του έτους 2006 χωρίς να αναφέρει πότε ενώ κατά την αντεξέταση του έσπευσε να πει ότι αυτό έγινε 1 - 2 μήνες μετά τις 30/09/2006 ενώ σε άλλο σημείο είπε ότι αυτή ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε τον Νοέμβριο του
16. Ισχυρίστηκε ότι υπήρχε μικρή καθυστέρηση στην παράδοση και ολοκλήρωση της λόγω επιπλέον εργασιών και συχνών απουσιών των εναγόντων στο εξωτερικό χωρίς να παραθέτει οποιαδήποτε άλλα στοιχεία γι αυτή του τη θέση. Συμφώνησε για το χρόνο έκδοσης των σχετικών αδειών και ισχυρίστηκε ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στις χρονοβόρες διαδικασίες των Κυβερνητικών Τμημάτων. Όταν ερωτάται να πει τις ενέργειες που οι εναγόμενοι έπραξαν για την έκδοση των αδειών και συγκεκριμένα πότε υπέβαλαν τις σχετικές αιτήσεις, δεν ήταν σε θέση να πει. Από τη συμπληρωματική συμφωνία όμως προκύπτει ότι μέχρι την υπογραφή της δεν είχε γίνει οτιδήποτε προς αυτή την κατεύθυνση. Ερωτούμενος όμως να πει γιατί έγινε η συμφωνία αυτή, ισχυρίστηκε ότι είχε γίνει αποκλειστικά για να επιλυθεί το ζήτημα της καθυστέρησης στην παράδοση ενώ αμέσως μετά ότι κυρίως έγινε για αυτό το λόγο και αρνήθηκε ότι έγινε διότι δεν είχαν εκδοθεί οι άδειες ή ότι δεν προέβαιναν στις απαιτούμενες ενέργειες γι αυτό το σκοπό. Ουσιαστικά ο μάρτυρας προσπάθησε να κρυφτεί πίσω από τη συμπληρωματική συμφωνία για να πει ότι αυτή έγινε για να καταδειχθεί ότι οι ενάγοντες δεν είχαν οποιαδήποτε άλλη απαίτηση. Η σημασία όμως αυτής της συμφωνίας θα κριθεί από το περιεχόμενο της και όχι από τη θέση αυτή του μάρτυρα. Γενικά η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού δεν έχει πειστική αξία, είναι αόριστη και γενική και απώτερος του σκοπός ήταν να αποφύγει την όποια ευθύνη τυχόν φέρουν οι εναγόμενοι στην παρούσα υπόθεση. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή πέραν των μερών αυτής που αποτέλεσαν κοινό έδαφος των διαδίκων και υποστηρίζεται και από άλλη αποδεχτή μαρτυρία. Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, τη μαρτυρία η οποία αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων και/ή παρέμεινε αναντίλεκτη τα κάτωθι αποτελούν τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης: Δυνάμει αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημερομηνίας 13/04/2005, οι εναγόμενοι πώλησαν και οι ενάγοντες αγόρασαν μια έπαυλη η οποία θα ανεγειρόταν εντός του ακινήτου με αρ. εγγραφής 10326, ΦΥΛ/ΣΧ. XLV/5, τεμάχιο αρ. 267 στο χωριό Πάνω Στρουμπί της Επαρχίας Πάφου. Το τίμημα πώλησης συμφωνήθηκε στις £420,000 το οποίο θα καταβαλλόταν τμηματικά ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών ως περιγράφεται στην παράγραφο 3 της πιο πάνω συμφωνίας. Ήταν όρος της πιο πάνω συμφωνίας ότι η ολοκλήρωση και παράδοση της εν λόγω έπαυλης στους εναγομένους θα γινόταν στις 30/09/2006 και ότι σε περίπτωση που η παράδοση δεν λάμβανε χώρα κατά την πιο πάνω ημερομηνία, οι εναγόμενοι ήταν υπόχρεοι να καταβάλλουν στους ενάγοντες το ποσό των £500 για κάθε μήνα καθυστέρησης. Επίσης, ήταν όρος της πιο πάνω συμφωνίας ότι οι εναγόμενοι υποχρεούνταν να εξασφαλίσουν όλες τις απαραίτητες άδειες περιλαμβανομένου της άδειας οικοδομής και του πιστοποιητικού τελικής έγκρισης και να εγγράψουν την πωλούμενη έπαυλη στον τίτλο. Οι εναγόμενοι θα έπρεπε να εξασφαλίσουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα και πιστοποιητικά και να είναι έτοιμοι να μεταβιβάσουν την εν λόγω έπαυλη στους εναγομένους σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο ετών από την παράδοση της σε αυτούς. Η μεταβίβαση θα λάμβανε χώρα νοουμένου ότι οι ενάγοντες εξοφλούσαν πλήρως το τίμημα πώλησης και εξασφάλιζαν τις αναγκαίες άδειες για απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο. Περαιτέρω, υπήρχε όρος στο εν λόγω έγγραφο ότι σε περίπτωση που οι εναγόμενοι επιθυμούσαν να πωλήσουν την εν λόγω έπαυλη σε οποιοδήποτε στάδιο μετά την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας, είχαν δικαίωμα να το πράξουν. Οι εναγόμενοι ανέγειραν και παράδωσαν την επίδικη έπαυλη στους ενάγοντες στις 16/02/2007 αντί στις 30/09/2006 ως αναφερόταν στους όρους του αγοραπωλητηρίου εγγράφου. Κατά την παράδοση της οι ενάγοντες κατέβαλαν στους εναγομένους το υπόλοιπο ποσό του τιμήματος το οποίο ανερχόταν στις £84,
17. Οι ενάγοντες κατάγονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και αποφάσισαν να μετοικήσουν στην Κύπρο γι αυτό αγόρασαν την εν λόγω έπαυλη. Περί τον Σεπτέμβριο του 2008 αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την Κύπρο και να πωλήσουν το πιο πάνω ακίνητο και βρήκαν ενδιαφερόμενους αγοραστές. Το τίμημα πώλησης που συμφώνησαν ανερχόταν στις €833,
18. Κατά τη διενέργεια των διαπραγματεύσεων για πώληση της εν λόγω έπαυλης, οι ενάγοντες διαπίστωσαν ότι οι εναγόμενοι δεν είχαν προβεί στην έκδοση οποιασδήποτε άδειας για την ανέγερση της παρά μόνο ότι υπήρχε μια πολεοδομική άδεια η οποία αφορούσε διαφορετικό ακίνητο. Μετά από αυτό, η πώληση δεν μπορούσε να προχωρήσει και οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές συμφώνησαν να ενοικιάσουν την επίδικη έπαυλη για περίοδο ενός χρόνου μέχρι να εκδοθούν οι αναγκαίες άδειες και τότε να προχωρούσαν με την αγορά της. Οι ενάγοντες είχαν διορίσει δικηγόρο για να διερευνήσει το ζήτημα των αδειών και να έρθει σε επαφή με τους εναγομένους, τον οποίο πλήρωσαν το ποσό των €
19. Μετά από διαπραγματεύσεις, οι ενάγοντες είχαν καταλήξει σε συμφωνία με τους εναγομένους για την έκδοση των αναγκαίων αδειών και μεταβίβαση του ακινήτου επ' ονόματι τους και τις 13/02/2009 υπογράφτηκε σχετική συμπληρωματική συμφωνία. Η εν λόγω συμφωνία περιλάμβανε τα ακόλουθα: - Οι εναγόμενοι αναλάμβαναν όπως εντός 10 ημερών από την υπογραφή της και/ή από την ημέρα που οι ενάγοντες εξασφαλίσουν άδεια του Υπουργικού Συμβουλίου για απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο, μεταβιβάσουν τον τίτλο του ακινήτου επ' ονόματι των εναγόντων. - Οι εναγόμενοι αναλάμβαναν όπως αποταθούν για λογαριασμό των εναγόντων στις αρμόδιες αρχές για την έκδοση της πολεοδομικής άδειας, της άδειας οικοδομής και του πιστοποιητικού τελικής έγκρισης με έξοδα δικά τους. - Η εξασφάλιση της πολεοδομικής άδειας θα λάβανε χώρα εντός ενός μηνός από την υπογραφή της συμφωνίας και η άδεια οικοδομής εντός επτά μηνών το αργότερο από την υπογραφή της συμφωνίας. - Οι εναγόμενοι αναλάμβαναν όπως καταβάλουν το ποσό των €850 πλέον Φ.Π.Α στο δικηγόρο Χάρη Καλογήρου ως δικηγορικά έξοδα κατά την υπογραφή της πιο πάνω συμφωνίας. - Οι εναγόμενοι αναλάμβαναν να καταβάλουν στους ενάγοντες το ποσό των €2,438.82 το οποίο αντιστοιχούσε σε τόκους και έξοδα του δανείου των εναγόντων για την εξασφάλιση του ποσού των μεταβιβαστικών τελών για περίοδο 7 μηνών. Κατά την υπογραφή της πιο πάνω συμφωνίας, το μόνο το οποίο ενδιέφερε τους ενάγοντες ήταν η εξασφάλιση των αδειών και η μεταβίβαση της έπαυλης επ' ονόματι τους. Μετά την υπογραφή της πιο πάνω συμφωνίας, οι εναγόμενοι μεταβίβασαν επ' ονόματι των εναγόντων ανά ½ μερίδιο το ακίνητο επί του οποίου ανεγέρθηκε η εν λόγω έπαυλη, εξασφαλίστηκε η άδεια οικοδομής στις 16/12/2009 και το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης στις 06/05/
20. Οι ενάγοντες στις 12/02/2010 προχώρησαν με την πώληση της επίδικης έπαυλης στους αγοραστές που είχαν βρει για το ποσό των €833,000 και υπέγραψαν σχετικό αγοραπωλητήριο έγγραφο. Το ποσό των €758,000 θα καταβαλλόταν κατά ή πριν την 01ην/03/2010 υπό τους όρους που αναφέρονται στην παράγραφο 4.1(α) της εν λόγω συμφωνίας (τεκμήριο 9) και το υπόλοιπο ποσό των €75,000 κατά την παράδοση της έπαυλης και θα ήταν κατατεθειμένο σε λογαριασμό της δικηγόρου Ιόλης Κωνσταντινίδου το οποίο θα αποδεσμευόταν και θα καταβαλλόταν στους ενάγοντες μόλις εξασφαλιζόταν και το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω ευρήματα πραγματικών γεγονότων θα προχωρήσω να εξετάσω κάθε μια ξεχωριστά τις αξιώσεις των εναγόντων για να αποφασιστεί κατά πόσο αυτοί έχουν αποδείξει αυτές ή κάποιες από αυτές. Αποζημιώσεις για την καθυστέρηση στην παράδοση της έπαυλης: Το πρώτο ζήτημα το οποίο θα πρέπει να αποφασιστεί για το θέμα αυτό είναι κατά πόσο ο όρος στο πωλητήριο έγγραφο για καταβολή στους εναγομένους του ποσού των £500 για κάθε μήνα καθυστέρησης, αποτελεί συμφωνημένες αποζημιώσεις (Liquated damages) ή ποινική ρήτρα (Penalty clause). Έχει προκύψει ότι οι εναγόμενοι κατά παράβαση του αγοραπωλητηρίου εγγράφου δεν παράδωσαν την επίδικη έπαυλη κατά τη συμφωνημένη ημερομηνία, δηλαδή στις 30/09/2006 αλλά στις 16/02/
21. Ανεξάρτητα του κατά πόσο ο όρος αυτός αποτελούσε ουσιώδη όρο της συμφωνίας ή όχι, η αποτυχία των εναγόντων να ολοκληρώσουν την επίδικη έπαυλη εντός του συμφωνημένου χρόνου και ουσιαστικά η παράβαση του όρου αυτού, δίδει δικαίωμα για αποζημιώσεις στους ενάγοντες για οποιαδήποτε ζημιά υπέστηκαν από την καθυστέρηση αυτή (βλ. Chitty on Contracts, Vo.1, Thirty-First edition, para. 21-019). Οι ενάγοντες, δεν έχουν καταδείξει ότι έχουν υποστεί οποιαδήποτε ζημιά από την καθυστέρηση στην παράδοση της επίδικης έπαυλης. Παρόλο που ο Μ.Ε.1 ανέφερε ότι από τον Μάϊο του 2006 οι ενάγοντες βρίσκονταν στην Κύπρο, ενοικίαζαν σπίτι στο Πολέμι και ανέμεναν την παράδοση της έπαυλης τους κατά το συμφωνημένο χρόνο εντούτοις κανένα άλλο στοιχείο έδωσε σχετικά με συγκεκριμένη ζημιά που είχαν υποστεί. Συγκεκριμένα, δεν παρουσίασε οποιαδήποτε στοιχεία για την ενοικίαση που αναφέρθηκε ούτε καν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο ποσό ενοικίου που κατέβαλλαν. Επομένως, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ή στοιχεία για συγκεκριμένη ζημιά που οι ενάγοντες υπέστηκαν από την καθυστέρηση στην παράδοση της έπαυλης. Εκείνο στο οποίο oι εναγόμενοι βασίζουν την αξίωση τους, είναι στον πιο πάνω αναφερόμενο όρο του συμβολαίου και επανερχόμενος σε αυτόν θα πρέπει να εξεταστεί τί είδους όρος είναι αυτός και κατά πόσο δικαιούνται το μηνιαίο ποσό το οποίο αναγράφεται στο συμβόλαιο. To Δικαστήριο καθορίζει τη φύση τέτοιου όρου ανάλογα με την περίπτωση και τα περιστατικά της υπόθεσης. Ως γενική αρχή το κύριο κριτήριο είναι κατά πόσο ο όρος αυτός ήταν μια γνήσια προσπάθεια των μερών να προκαθορίσουν τη πιθανή ζημιά. Στην Lordsvale Finance Plc v Bank of Zambia [1996] Q.B. 752 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «....whether a provision is to be treated as a penalty is a matter of construction to be resolved by asking whether at the time the contract was entered into the predominant contractual function of the provision was to deter a party from breaking the contract or to compensate the innocent party for breach....The question that has always had to be addressed is therefore whether the alleged penalty clause can pass muster as a genuine pre-estimate of loss.» (βλ. επίσης Dunlop Pneumatic Tyre Co Ltd v New Garage and Motor Co Ltd [1915] A.C. 79, Chitty on Contracts, Vo.1, Thirty-First edition, para. 26-173 - 26-190, Μαρούλλα Παγιάση κ.α. v. Σπύρος Σταυρινίδης Κέμικαλς Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 232 και Γιώργος Χρυσοστόμου & Υιός v. Long Life Construction Ltd

(1999)1 A.A.Δ. 1944). Στην παρούσα περίπτωση ο σχετικός όρος του συμβολαίου είναι αυτός που περιλαμβάνεται στην παράγραφο 4 αυτού, που μεταξύ άλλων αναφέρονται τα εξής: «.....Ιf the Developer fails to deliver possession of the Villa to the Purchasers, then they will be responsible to pay to the Purchasers the amount of Cy£500 per month of delay as penalty,.....» Προκύπτει από το λεκτικό του όρου ότι τα μέρη συμφώνησαν ότι οι εναγόμενοι θα είχαν ποινή ή θα τιμωρούνταν με το πιο πάνω ποσό μηνιαίως σε περίπτωση καθυστέρησης στην παράδοση της έπαυλης. Επίσης, έχει προκύψει ότι κατά τον χρόνο υπογραφής του πωλητηρίου εγγράφου, οι ενάγοντες ήταν κάτοικοι εξωτερικού. Δεν έχει προσκομιστεί, περαιτέρω, μαρτυρία που να συσχετίζει το ποσό αυτό με οποιαδήποτε ενδεχόμενη ζημιά οι ενάγοντες θα είχαν από τη μη παράδοση της έπαυλης κατά τον καθορισθέν χρόνο ή ότι προβλεπόταν να είχαν μια τέτοια ζημιά. Εν όψει των πιο πάνω, κρίνω ότι ο όρος αυτός αποτελούσε ποινική ρήτρα και σκοπό είχε τον εκφοβισμό των εναγομένων για έγκαιρη ολοκλήρωση της έπαυλης και όχι γνήσια προσπάθεια προκαθορισμού της ζημιάς που θα πρόεκυπτε από την παράβαση της σύμβασης. Ως εκ τούτου, ο όρος αυτός θα πρέπει να αγνοηθεί και στην απουσία οποιασδήποτε άλλης μαρτυρίας ότι οι ενάγοντες υπέστηκαν ανάλογη ζημιά ή μέρος αυτής που αξιώνουν, δεν δικαιούνται οποιασδήποτε αποζημίωσης για την καθυστέρηση στην παράδοση της έπαυλης. Πέραν των πιο πάνω, οι ενάγοντες δεν δικαιούνται να αξιώνουν ένα τέτοιο κονδύλι και/ή ζημιά και/ή εμποδίζονται να το πράττουν λόγω συμπεριφοράς (estoppel by conduct ή waiver by estoppel) (βλ. Chitty on Contracts, Vol.1, Twenty First edition, para. 22-040 - 22-047 αναφορικά με την έννοια του συγκεκριμένου κωλύματος). Στην Georghios HadjiYiannis v. Attorney General of the Republic

(1970)1 C.L.R. 32 στην οποία η αδράνεια της μιας πλευράς, που μετέδιδε σαφώς μήνυμα στην άλλη πως η μη τήρηση ορισμένων όρων δεν θα αποτελούσε πρόβλημα, αποφασίστηκε ότι σήμαινε παραίτηση τους και συνιστούσε κώλυμα στην μελλοντική επίκληση των παραβάσεων προς αποφυγή της σύμβασης. Επίσης, στην Nicos K. Siakolas v. Sofronios Michaelides and Another

(1967)1 C.L.R. 290 στην οποία η συμπεριφορά των αγοραστών που κυρίως περιλάμβανε διαδοχική αποδοχή καθυστερημένων παραδόσεων, κρίθηκε πως, κάτω από τις περιστάσεις συνιστούσε παραίτηση τους από το δικαίωμα να επικαλεστούν, προς τερματισμό της σύμβασης, την πρόνοια αναφορικά με το χρόνο παράδοσης. Στην 1. Γιαννάκης Πελεκάνου, διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Χριστόφορου Πελεκάνου κ.α. v. Ανδρέας Πελεκάνου

(2001)1Γ Α.Α.Δ. 1768 όπου έγινε ανάλυση του κωλύματος με παραπομπή σε νομολογία, ουσιαστικά επαναδιατυπώθηκε η αρχή ότι βασικό κριτήριο για την εφαρμογή του είναι ότι θα ήταν ανεπιεικές να εμμένει κάποιος, ενόψει των ρητών ή δια της συμπεριφοράς παραστάσεων του, στα αυστηρά του νομικά δικαιώματα. Νοουμένου ότι το μήνυμα της παραίτησης, με την παράσταση ή την συμπεριφορά, πως κάποιος δεν θα επιμένει στα δικαιώματα του, θα είναι σαφές και ανεπιφύλακτο. Στην παρούσα περίπτωση, η παράδοση της επίδικης έπαυλης έλαβε χώρα στις 16/02/2007 αντί στις 30/09/

1. Οι ενάγοντες αποδέχτηκαν την παράδοση χωρίς να προβούν σε οποιαδήποτε παράσταση στους ενάγοντες για αξίωση αποζημιώσεων για την καθυστέρηση αυτή. Όχι μόνο δεν έπραξαν τα πιο πάνω αλλά ταυτόχρονα προχώρησαν και με την καταβολή του υπόλοιπου τιμήματος του συμβολαίου ύψους €84,400 χωρίς να αξιώσουν την αποκοπή του αξιούμενου ποσού λόγω της καθυστέρησης στην παράδοση ούτε να επιφυλάξουν καθοιονδήποτε τρόπο το δικαίωμα τους αυτό. Ακολούθως, δεν έχει προκύψει να είχαν προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια που να καταδεικνύει ότι αξίωναν ένα τέτοιο ποσό και ουδέποτε έθεσαν ένα τέτοιο θέμα στους εναγομένους. Περαιτέρω, ακόμη και όταν προέκυψε ζήτημα καθυστέρησης στην έκδοση των σχετικών αδειών από τους εναγομένους, γίνονταν διαπραγματεύσεις για το ζήτημα αυτό, κατέληξαν και υπέγραψαν συμπληρωματική συμφωνία στην οποία δηλωνόταν ότι η επίδικη έπαυλη παραδόθηκε στους ενάγοντες χωρίς οποιαδήποτε αναφορά για καθυστέρηση στην παράδοση και αποζημιώσεις και οι εναγόμενοι αναλάμβαναν και την καταβολή των δικηγορικών εξόδων για την εν λόγω συμφωνία και άλλα έξοδα που θα προέκυπταν στους εναγομένους. Οι εναγόμενοι βασιζόμενοι στην συμπληρωματική συμφωνία προχώρησαν με την υλοποίηση της με σκοπό την πλήρη συμμόρφωση τους με το αρχικό συμβόλαιο. Εν όψει της πιο πάνω συμπεριφοράς των εναγόντων, ακόμη και να αποδείκνυαν οποιαδήποτε ζημιά ένεκα της καθυστέρησης στην παράδοση της επίδικης έπαυλης, αυτοί θα κωλύονταν να αξιώνουν μια τέτοια θεραπεία λόγω της πιο πάνω συμπεριφοράς τους. Δεν θα ήταν επιεικές, τέσσερα χρόνια μετά την παράδοση της επίδικης έπαυλης και αφού μεσολάβησαν όλα τα πιο πάνω που ανέφερα, οι ενάγοντες να εγείρουν ζήτημα αποζημιώσεων λόγω της καθυστέρησης στην παράδοση της επίδικης έπαυλης για πρώτη φορά με την παρούσα αγωγή. Αξίωση για έξοδα / δαπάνες αεροπορικών εισιτηρίων για την περίοδο Οκτωβρίου 2008 μέχρι Ιανουαρίου
2. Η αξίωση αυτή φαίνεται να έχει εγκαταλειφθεί με την αγόρευση της συνηγόρου των εναγόντων, λόγω μη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας, σύμφωνα με τη θέση της. Ανεξάρτητα της πιο πάνω επισήμανσης της, από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, οι ενάγοντες δεν έχουν αποδείξει ότι υπέστηκαν τη ζημιά αυτή ή μέρος αυτής. Η θέση ότι αναγκάστηκαν να ταξιδεύουν από την Αγγλία στην Κύπρο για την επίλυση του ζητήματος της έκδοσης των σχετικών αδειών της έπαυλης και ξόδεψαν το ποσό των €2,877.75 δεν έγινε αποδεχτή για τους λόγους που αναφέρθηκαν κατά την αξιολόγηση. Ακόμη όμως και να γινόταν αποδεχτή, η αναφορά και μόνο του ποσού αυτού στα δικόγραφα και στη μαρτυρία του Μ.Ε.1 δεν θα ήταν αρκετή για να αποδείξει το κονδύλι αυτό. Οι ενάγοντες δεν έχουν προσκομίσει οποιοδήποτε στοιχείο που να καταδεικνύει πόσες φορές αναγκάστηκαν να έρθουν στην Κύπρο και πόσα στοίχιζε κάθε φορά και κατά πόσο ήταν αναγκαία η παρουσία τους στην Κύπρο τις φορές αυτές που ήρθαν. Είναι νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές θα πρέπει να δικογραφούνται με σαφήνεια και να αποδεικνύονται στο Δικαστήριο με αυστηρότητα (βλ. άρθρο 73 του Περί Συμβάσεων Νόμου και McGregor on Damages, Sixteen Edition, p. 236 κ.ε και Galatariotis Telecommunications Ltd v.
3. Δημήτρης Ι. Σιουκιουρογλου Λτδ κ.α.

(2008)1Α Α.Α.Δ. 29). Επομένως, οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν το κονδύλι και την αξίωση τους αυτή. Απώλεια λόγω της αλλαγής της συναλλαγματικής ισοτιμίας του Ευρώ με την Αγγλική Στερλίνα. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου δεν έχει αποδειχθεί ούτε αυτό το κονδύλι το οποίο αξιώνουν οι ενάγοντες. Οι ενάγοντες επιχείρησαν να καταδείξουν τη διαφορά της συναλλαγματικής ισοτιμίας μεταξύ ευρώ και στερλίνας κατά την 31/12/2008 και 12/02/

1. Εκτός του ότι δεν έχει καταδειχθεί η διαφορά αυτή όπως αναφέρθηκε ανωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, δεν έχει προκύψει ότι οι ημερομηνίες αυτές ήταν οι ημερομηνίες που θα εισπραττόταν και θα μετατρεπόταν το τίμημα πώλησης της έπαυλης σε στερλίνες. Άλλωστε στη συμφωνία ημερομηνίας 12/02/2010 αναφέρεται ρητά ότι το ποσό των €758,000 θα καταβαλλόταν πριν ή κατά την 01ην/03/
2. Ούτε έχει προκύψει ότι στις 31/12/2008 θα ολοκληρωνόταν η πώληση και θα καταβαλλόταν ολόκληρο το ποσό και ακολούθως θα μετατρεπόταν σε στερλίνες. Ούτε έχει καταδειχθεί πότε εν τέλει έγινε η εν λόγω μετατροπή, για ποιο ποσό και στη βάση ποιάς ισοτιμίας. Πέραν τούτου, ακόμη και να αποδεικνύονταν τα πιο πάνω, υπάρχει και το θέμα κατά πόσο μια τέτοια ζημιά είναι ανακτήσιμη και ήταν στις προθέσεις των μερών. Υπάρχει όρος στο αγοραπωλητήριο έγγραφο ότι οι ενάγοντες θα είχαν δικαίωμα οποτεδήποτε μετά την υπογραφή του να πωλούσαν την επίδικη έπαυλη και όπως προκύπτει οι εναγόμενοι θα έπρεπε να υπογράψουν ακυρωτική συμφωνία. Ήταν επομένως γνωστό στους εναγομένους ότι τυχόν άρνηση τους να υπογράψουν ακυρωτική συμφωνία και ένεκα αυτού οι ενάγοντες είχαν οποιαδήποτε ζημιά τότε αυτή θα ήταν ανακτήσιμη. Στην παρούσα περίπτωση όμως, οι ενάγοντες δεν αρνήθηκαν να πράξουν οτιδήποτε σε σχέση με τα πιο πάνω. Εκείνο το οποίο ισχυρίζονται οι ενάγοντες είναι ότι οι εναγόμενοι δεν είχαν εκδώσει τις απαιτούμενες άδειες για την ανέγερση της έπαυλης και οι προτιθέμενοι αγοραστές των εναγόντων δεν ήταν διατεθειμένοι να προχωρήσουν με την αγορά της εκτός αν εξασφαλίζονταν οι σχετικές άδειες. Θεωρώντας ότι οι εναγόμενοι παράβηκαν τους σχετικούς όρους της συμφωνίας για την έκδοση των σχετικών αδειών, πάλι οι ενάγοντες δεν θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τη ζημιά που διεκδικούν. Αποτελεί βασική αρχή του δικαίου των Συμβάσεων ότι οι αποζημιώσεις στοχεύουν να θέσουν το αναίτιο μέρος στη θέση που θα ευρίσκετο εάν δεν είχε λάβει χώραν η παράβαση. Το άρθρο 73

(1)του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149 προνοεί ότι «Σε περίπτωση παράβασης της σύµβασης, ο συµβαλλόµενος που ζηµιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωµα αποζηµίωσης από τον υπαίτιο αντισυµβαλλόµενο, για τη ζηµιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγµάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συµβαλλόµενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύµβαση, ως ενδεχόµενη συνέπεια της παράβασης της σύµβασης.» Είναι γεγονός ότι οι εναγόμενοι βρήκαν αγοραστή της έπαυλης τους περί το τέλος Σεπτεμβρίου του 2008 για το ποσό των €833,000 και η πώληση δεν έλαβε χώρα λόγω μη ύπαρξης των σχετικών αδειών. Αυτή όμως έλαβε εν τέλει χώρα στις 12/02/2010 μετά που οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν για το ίδιο ποσό και με τους ίδιους αγοραστές. Επομένως, ουδεμία ζημιά προέκυψε στους ενάγοντες από την καθυστέρηση στην έκδοση των αδειών της έπαυλης από τους εναγομένους. Να σημειωθεί επίσης, ότι σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Μ.Ε.1, οι ενάγοντες για όλο αυτό το διάστημα μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα των αδειών, την επίδικη έπαυλη την ενοικίαζαν στους προτιθέμενους και εν τέλει αγοραστές της. Η ισχυριζόμενη ζημιά η οποία σχετίζεται με την αλλαγή στην ισοτιμία του ευρώ με τη στερλίνα δεν είναι ζημιά που προκύπτει από το Νόμο και τη νομολογία και ούτε φαίνεται να ήταν στις προθέσεις των μερών. Ουσιαστικά ακόμη και να αποδεικνυόταν μια τέτοια ζημιά λόγω της αλλαγής της ισοτιμίας, αυτή είναι απομακρυσμένη ζημιά (remote damage) και δεν μπορεί να ανακτηθεί. Πουθενά δεν προκύπτει οι εναγόμενοι να γνώριζαν ότι οι ενάγοντες πωλώντας την εν λόγω έπαυλη θα μετέφεραν τα χρήματα της πώλησης στην Αγγλία και πουθενά δεν είχε συμφωνηθεί στη συμφωνία ότι σε περίπτωση παράβασης της οι εναγόμενοι θα ευθύνονταν για τυχόν αλλαγή της εν λόγω ισοτιμίας. Το νόμισμα το οποίο αφορούσε η συμφωνία των μερών ήταν η κυπριακή λίρα και ακολούθως το ευρώ και είναι με αυτό το νόμισμα που οι συναλλαγές θα έπρεπε να διενεργούνταν. Αν οι ενάγοντες είχαν σκοπό και πρόθεση να μεταφέρουν οποιοδήποτε ποσό από ενδεχόμενη πώληση της κατοικίας τους στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στην Αγγλία όφειλαν να το προνοήσουν και οι ενάγοντες να είχαν γνώση αυτού του ενδεχομένου. Πέραν τούτου, προκύπτει ότι οι εναγόμενοι έχουν παραιτηθεί του δικαιώματος του (waiver) να επιμένουν στην εκτέλεση της σύμβασης σύμφωνα με τους αρχικούς όρους του πωλητηρίου εγγράφου. Στην CYBARCO LTD v. 1. GILLIAN GUEST κ.α.

(2010)1Γ Α.Α.Δ. 2071 έχουν λεχθεί τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με τη νομολογία, όταν ένα μέρος με τη συμπεριφορά του δείχνει ότι δεν επιμένει σε εκτέλεση του συμβολαίου όπως ορίζουν οι αρχικοί του όροι, τότε το δικαστήριο μπορεί να θεωρήσει ότι έχει παραιτηθεί των δικαιωμάτων του να επιμένει σε εκτέλεση της σύμβασης σύμφωνα με τους αρχικούς όρους.» Στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, Vol.1, Twenty First edition, para. 22-040 κάτω από τον τίτλο «Waiver or forbearance.» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Where one party voluntarily accedes to a request by the other that he should forbear to insist on the mode of performance fixed by the contract, the court may hold that he has waived his right to require that the contract be performed in this respect according to its original tenor. Waiver (in the sense of "waiver by estoppels" rather than "waiver by election") may also be held to have occurred if, without any request, one party represents to the other that he will forbear to enforce or rely on a term of the contract to be performed or observed by the other party, and the other party acts in reliance on that representation." Στην παρούσα περίπτωση, οι εναγόμενοι παρέλειψαν να εκδώσουν τις σχετικές άδειες και να μεταβιβάσουν την επίδικη έπαυλη στους ενάγοντες στο διάστημα των δύο χρόνων από την ημερομηνία παράδοσης της, όπως καθορίστηκε στο αγοραπωλητήριο έγγραφο. Μπορεί να μην καθορίζεται στο έγγραφο συγκεκριμένος χρόνος που οι εναγόμενοι θα έπρεπε να είχαν εκδώσεις τις σχετικές άδειες, αλλά ο όρος 10 της συμφωνίας που αναφέρεται στο χρόνο μεταβίβασης της στους ενάγοντες προϋπόθετε, οι εναγόμενοι να είχαν εκδώσει όλες τις σχετικές άδειες και να είχαν εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα πιστοποιητικά και έγγραφα για να είναι έτοιμοι να μεταβιβάσουν το επίδικο ακίνητο στους αγοραστές το αργότερο δύο χρόνια μετά την παράδοση. Επομένως, θεωρώ ότι η παράλειψη τους να εκδώσουν τις σχετικές άδειες που θα τους καθιστούσε έτοιμους να μεταβιβάσουν την έπαυλη στους ενάγοντες κατά τις 30/09/2008, δύο χρόνια μετά την προβλεπόμενη στη συμφωνία ημερομηνία παράδοσης, συνιστά παράβαση της. Ακολούθως όμως, οι ενάγοντες προχώρησαν και υπέγραψαν συμπληρωματική συμφωνία με την οποία συγκατατέθηκαν ουσιαστικά στην παράταση του αρχικού χρόνου μεταβίβασης και έκδοσης των σχετικών αδειών και τέθηκε νέο χρονοδιάγραμμα στη βάση του οποίου οι εναγόμενοι προχώρησαν με την έκδοση τους. Επομένως, οι εναγόμενοι κωλύονται να επιμένουν στους χρόνους έκδοσης των αδειών με βάση το αρχικό συμβόλαιο αφού με τη συμπληρωματική συμφωνία παράτειναν τους χρόνους αυτούς και ουδεμία αναφορά έγινε για αξίωση αποζημιώσεων από την παράβαση της αρχικής συμφωνίας και ιδιαίτερα για την αξιούμενη ζημιά που σχετίζεται με την αλλαγή στην ισοτιμία του ευρώ με την Αγγλική στερλίνα. Η μόνη πρόνοια που συμπεριλήφθηκε ήταν η καταβολή των εξόδων και των τόκων για το δάνειο των εναγομένων που θα λάμβαναν από τράπεζα της Αγγλίας σε σχέση με τα μεταβιβαστικά, κάτι που προφανώς προέκυπτε ως ζημιά των εναγόντων από την παράβαση των αρχικών χρονοδιαγραμμάτων έκδοση των αδειών. Επίσης, περιλήφθηκε και πρόνοια για την καταβολή από τους εναγομένους τυχόν Φ.Π.Α. προκύψει για την ανέγερση και πώληση του επίδικου ακινήτου. Εφόσον περιλήφθηκαν οι εν λόγω ζημιές και έξοδα, θα μπορούσαν αν οι ενάγοντες ήθελαν να διεκδικήσουν και την αξιούμενη ζημιά με την παρούσα αγωγή ή τουλάχιστον να επιφυλάξουν ένα τέτοιο δικαίωμα, έστω και γενικό. Σύμφωνα με τον Μ.Ε.1 όμως, δεν τους ενδιέφερε οτιδήποτε άλλο πέραν από την έκδοση των σχετικών αδειών κατά το διάστημα εκείνο. Παρά ταύτα όμως, το ερώτημα που παραμένει είναι κατά πόσο μπορούν εκ των υστέρων και θα ήταν επιεικές για τους εναγόμενους να επιστρέψουν πίσω στους όρους του πωλητηρίου εγγράφου - σε σχέση με το ζήτημα των αποζημιώσεων και όχι του τερματισμού- και να διεκδικούν αποζημιώσεις. Υπό τις περιστάσεις κρίνω ότι δεν θα ήταν επιεικές κάτι τέτοιο. Ουσιαστικά οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν την παράβαση του αρχικού συμβολαίου, δεν επέμειναν στην τήρηση του σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα έκδοσης των σχετικών αδειών και περαιτέρω οι ίδιοι με την συμπληρωματική συμφωνία καθόρισαν νέο χρονοδιάγραμμα έκδοσης τους, με βάση το οποίο εν τέλει εκδόθηκαν οι άδειες και χωρίς να γίνεται οποιαδήποτε αναφορά για την αξιούμενη ζημιά ή για οποιαδήποτε άλλη ζημιά. Επίσης, ουδεμία αναφορά γίνεται κατά πόσο αποποιούνται μόνο το δικαίωμα τους για τερματισμό της συμφωνίας ένεκα της παράβασης της και ούτε επιφυλάσσουν το δικαίωμα τους για αποζημιώσεις. Αντιθέτως, από το περιεχόμενο της εν λόγω συμφωνίας αλλά και με την όλη στάση και συμπεριφορά τους - ουδέποτε προέβηκαν σε οποιαδήποτε ένδειξη για αξίωση αποζημιώσεων είτε πριν είτε μετά την συμπληρωματική συμφωνία - άφησαν να νοηθεί και/ή κατέδειξαν στους ενάγοντες ότι με την υλοποίηση της συμπληρωματική συμφωνίας όλες οι διαφορές τους θα επιλύονταν. Οι εναγόμενοι, υπέγραψαν και αποδέχτηκαν την εν λόγω συμφωνία και προχώρησαν στην υλοποίηση της καταβάλλοντας και συγκεκριμένα πόσα. Αφού υλοποιήθηκε και μετά, οι ενάγοντες προχώρησαν με την παρούσα αγωγή διεκδικώντας αποζημιώσεις για την καθυστέρηση στην έκδοση των σχετικών αδειών. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι οι ενάγοντες εμποδίζονται από το να διεκδικούν εκ των υστέρων αποζημιώσεις για παράβαση του αρχικού όρου της συμφωνίας για έκδοση των σχετικών αδειών. Ακόμη όμως και να θεωρηθεί ότι με τη συμπληρωματική συμφωνία οι ενάγοντες εγκατέλειψαν το δικαίωμα τους να τερματίσουν την συμφωνία και όχι το δικαίωμα τους να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από την αρχική παράβαση (waiver by election), δεν έχουν αποδείξει τη ζημιά που αξιώνουν και ούτε μια τέτοια ζημιά μπορεί να ανακτηθεί, όπως έχει αναφερθεί και ανωτέρω. Αξίωση δικηγορικών εξόδων: Ούτε αυτό το κονδύλι οι εναγόμενοι νομιμοποιούνται να διεκδικούν. Έχει αποδειχθεί ότι έχουν καταβάλει στη δικηγόρο τους το ποσό των €3000 ως δικηγορικά έξοδα για αλληλογραφία, συναντήσεις και την ετοιμασία συμπληρωματικής συμφωνίας για την έκδοση όλων των σχετικών αδειών. Είναι προφανές και με βάση τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 ότι τα έξοδα αυτά προέκυψαν πριν την υπογραφή της συμπληρωματικής συμφωνίας, αφού οι εναγόμενοι δεν είχαν προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών αδειών εντός του χρονοδιαγράμματος που προέβλεπε το αγοραπωλητήριο έγγραφο. Μετά από τις ενέργειες αυτές, δηλαδή τις συναντήσεις και την αλληλογραφία προκύπτει ότι τα μέρη είχαν καταλήξει σε επίλυση του ζητήματος της έκδοσης των αδειών και υπέγραψαν τη συμπληρωματική συμφωνία ημερομηνίας 13/02/2009 με την οποία καθόριζαν νέα χρονοδιαγράμματα. Στη συμφωνία αυτή οι εναγόμενοι αναλάμβαναν να καταβάλουν τα δικηγορικά έξοδα του δικηγόρου κ. Χάρη Καλογήρου. Πουθενά στην εν λόγω συμφωνία δεν αναφέρεται ότι οι εναγόμενοι θα ήταν υπόχρεοι να καταβάλουν και οποιαδήποτε άλλα δικηγορικά έξοδα που προέκυψαν λόγω της μη τήρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος για την έκδοση των σχετικών αδειών. Προκύπτει και φαίνεται από το περιεχόμενο της συμπληρωματική συμφωνίας ότι οι διάδικοι είχαν επιλύσει πλήρως το ζήτημα της καθυστέρησης έκδοσης των σχετικών αδειών και όλα τα εκκρεμούντα ζητήματα και ζημιές προέκυπταν μέχρι εκείνη τη στιγμή συμπεριλαμβανομένου και των δικηγορικών εξόδων. Ακόμη όμως και να μην προκύπτει το πιο πάνω συμπέρασμα από τη συμπληρωματική συμφωνία, οι εναγόμενοι με τη συμπεριφορά τους κωλύονται να αξιώνουν μια τέτοια θεραπεία. Επίλυσαν όλα τα εκκρεμούντα ζητήματα που σχετίζονταν με την εκτέλεση του πωλητηρίου εγγράφου, καθόρισαν νέα χρονοδιαγράμματα για την έκδοση των σχετικών αδειών, καθόρισαν ότι τα δικηγορικά έξοδα ύψους €850 θα καταβάλλονταν από τους εναγομένους καθώς επίσης και συγκεκριμένο ποσό για τα έξοδα και τόκους συγκεκριμένου δανείου των εναγομένων που αφορούσε τα μεταβιβαστικά. Πουθενά δεν έγινε αναφορά για διεκδίκηση περαιτέρω δικηγορικών εξόδων και ουδέποτε προέκυψε να αξίωσαν ένα τέτοιο ποσό από τους εναγομένους πριν ή μετά την υπογραφή της συμπληρωματικής συμφωνίας ή άφησαν να νοηθεί κάτι τέτοιο. Οι εναγόμενοι προχώρησαν με την υλοποίηση των συμφωνηθέντων στη συμπληρωματική συμφωνία καταβάλλοντας και συγκεκριμένα ποσά προς ζημιά τους που σχετίζονται με την μη τήρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος και μετά την έκδοση όλων των σχετικών αδειών και μεταβίβαση της επίδικης έπαυλης, οι ενάγοντες ήγειραν την παρούσα αγωγή και αξιώνουν το κονδύλι αυτό. Θεωρώ ότι με την πιο πάνω συμπεριφορά τους εμποδίζονται να πράττουν αυτό, γι αυτό ούτε αυτό το κονδύλι μπορεί να επιδικαστεί. Τέλος, όσον αφορά την αξίωση για γενικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις λόγω παράβασης του επίδικου αγοραπωλητηρίου εγγράφου, δεν έχει υποστηριχθεί η εν λόγω αξίωση καθοιονδήποτε τρόπο, δεν έχει παρατεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία και ούτε προκύπτει μια τέτοια συμπεριφορά που να δικαιολογεί την επιδίκαση τέτοιων αποζημιώσεων. Γενικά, εκείνο το οποίο προκύπτει στην παρούσα αγωγή είναι ότι οι ενάγοντες, παρά την παράβαση από πλευράς εναγομένων συγκεκριμένων όρων του αγοραπωλητηρίου εγγράφου και συγκεκριμένα του χρόνου παράδοσης της επίδικης έπαυλης και του χρόνου έκδοσης των αναγκαίων αδειών, με τη συμπεριφορά τους ουδέποτε κατέδειξαν ότι επέμεναν στα πιο πάνω χρονοδιαγράμματα ή ότι έχουν οποιαδήποτε αξίωση για αποζημιώσεις από την μη τήρηση τους. Αντιθέτως, αποδέχτηκαν την παράδοση της επίδικης έπαυλης καταβάλλοντας πλήρως και το υπόλοιπο του τιμήματος χωρίς οποιαδήποτε διαμαρτυρία ενώ δεν επέμεναν στην τήρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος της έκδοσης των τίτλων και την μεταβίβαση της επίδικης έπαυλης. Προχώρησαν με την υπογραφή συμπληρωματικής συμφωνίας καθορίζοντας νέα χρονοδιαγράμματα και εφόσον οι εναγόμενοι βασίστηκαν σε αυτή και προχώρησαν με την έκδοση των αδειών και τη μεταβίβαση της έπαυλης, οι εναγόμενοι καταχώρησαν την παρούσα αγωγή βασιζόμενη στους αρχικούς όρους του πωλητηρίου εγγράφου και διεκδικώντας αποζημιώσεις. Η συμπεριφορά τους αυτή θεωρώ τους εμποδίζει από το να προβάλλουν τις αξιούμενες θεραπείες, πέραν του γεγονότος ότι πλείστες από αυτές δεν έχουν αποδειχθεί. Το περιεχόμενο της συμπληρωματικής συμφωνίας φαίνεται να διευθετούσε όλες τις εκκρεμότητες των μερών μέχρι και την υπογραφή της αλλά και η όλη συμπεριφορά των εναγόντων μέχρι και την καταχώρηση της αγωγής καταδείκνυε ότι απεμπόλισαν, τόσο το δικαίωμα τερματισμού του πωλητηρίου εγγράφου όσο και το δικαίωμα τους να αξιώσουν αποζημιώσεις. Δεν παραγνωρίζω ότι υπήρχε παράβαση του πωλητηρίου εγγράφου από τους εναγόμενους ένεκα της μη τήρησης των συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Παρόλα αυτά οι εναγόμενοι με τη συμπεριφορά τους απεμπόλισαν όχι μόνο το δικαίωμα τους να τερματίσουν την επίδικη συμφωνία αλλά και το δικαίωμα τους να αξιώσουν τις θεραπείες που ζητούν με την παρούσα αγωγή. Τόσο τα δικηγορικά έξοδα όσο και η ζημιά που επικαλούνται με την αλλαγή της ισοτιμίας, είναι κατ΄ ισχυρισμό ζημιές που προέκυψαν από την μη τήρηση του χρονοδιαγράμματος έκδοσης των σχετικών αδειών και μεταβίβασης επ΄ ονόματι των εναγομένων της επίδικης έπαυλης. Παρά το γεγονός αυτό, ήρθαν σε επαφή με τους εναγόμενους και είχαν καταλήξει στην υπογραφή της συμπληρωματική συμφωνίας, στην οποία όχι μόνο παρατάθηκαν τα χρονοδιαγράμματα αλλά οι εναγόμενοι υποχρεώθηκαν και κατέβαλαν και άλλα ποσά τα οποία προέκυπταν προφανώς ως ζημιές των εναγόντων από τη παράβαση των εναγομένων και ενώ υλοποιήθηκε η εν λόγω συμπληρωματική συμφωνία, οι ενάγοντες επανήλθαν και διεκδικούν τα αξιούμενα ποσά. Θεωρώ ότι υπό τις περιστάσεις τυγχάνει εφαρμογής η αρχή του κωλύματος (waiver estoppel) και εμποδίζονται να αξιώνουν τις επίδικες θεραπείες. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, η αγωγή των εναγόντων δεν μπορεί να επιτύχει. Ως εκ τούτου, αυτή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Πιστόν Αντιγραφον (Υπ.)............ Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο