Natachas Stavreva (Νατάσιας Σταυρέβα) ν. Χρίστου Κουρτή, Αρ. Αγωγής 47/2011, 29/9/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2016:A210 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Κ. Κουνίδου Ε.Δ Αρ. Αγωγής 47/2011 Μεταξύ: Natachas Stavreva (Νατάσιας Σταυρέβα), από την Βουλγαρία τώρα στην Πάφο Ενάγουσα Και Χρίστου Κουρτή, από την Πάφο Εναγόμενος ---------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29 Σεπτεμβρίου 2016 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την ενάγουσα: κ. Π. Κουρίδης για P. Kourides & Co LLC (για να ακούσει απόφαση κα Λάζιτς) Για τoν εναγόμενο: κ. Ν. Νικολάου για Λεωνίδας Γ. Γεωργίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπόθεση αυτή αφορά τροχαίο ατύχημα, το οποίο επισυνέβη στις 25.9.2010, περί ώρα 23:45 στη Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη στην Πάφο, μεταξύ των οχημάτων με αριθμούς εγγραφής ΚΧΤ 686 το οποίο οδηγούσε η ενάγουσα και είχε ως συνεπιβάτη της την Irena (Ειρήνη) Χαραλάμπους και του οχήματος με αριθμούς εγγραφής ΕΧΡ 909 το οποίο οδηγούσε ο εναγόμενος. Η ενάγουσα αποδίδει ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος στον εναγόμενο και αξιώνει εναντίον του ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για τις ζημιές και τους τραυματισμούς που υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος. Οι ειδικές αποζημιώσεις της ενάγουσας, σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης της, συμποσούνται σε €25,701.70. Με την υπεράσπιση του, ο εναγόμενος, αρνείται την απαίτηση της ενάγουσας, ισχυριζόμενος ότι το δυστύχημα επισυνέβη λόγω δικής της αμελείας και/ή συντρέχουσας αμέλειας, και αξιοί απόρριψη της απαίτησης της. Επίσης, αρνείται τις ισχυριζόμενες ζημιές και σωματικές βλάβες της ενάγουσας. Η ενάγουσα καταχώρησε απάντηση στην υπεράσπιση του εναγόμενου, με την οποία αρνείται τους ισχυρισμούς του, όπως αυτοί προκύπτουν από την έκθεση υπεράσπισης του, και εμμένει στους ισχυρισμούς της όπως περιέχονται στην έκθεση απαίτησης της. Κατά την ακρόαση της αγωγής για την απόδειξη της απαίτησης της ενάγουσας κατέθεσαν συνολικά 8 μάρτυρες. Ο Αστυνομικός εξεταστής του δυστυχήματος Αστ. 2641 κ. Χριστάκης Ανδρέου (Μ.Ε1), η ενάγουσα (Μ.Ε.2), η συνοδηγός στο όχημα της ενάγουσας κα Irena (Ειρήνη) Χαραλάμπους (Μ.Ε3), οι γιατροί κα Μ. Σβανά, κ. Νικάνδρου και κ. Μ. Σπύρου (Μ.Ε. 4, 5 και 6 αντίστοιχα) και δύο υπάλληλοι της κλινικής Κυανούς Σταυρός, η κα Ι. Νικάνδρου και η κα Μ. Ευγενίου (Μ.Ε. 7 και 8 αντίστοιχα). Για τον εναγόμενο, κατάθεσαν οι γιατροί κ. Α. Περδίος και κ. Η. Γεωργίου (Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3 αντίστοιχα) και η κα Π. Φακοντή του Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Μ.Υ.2). Επίσης, κατατέθηκαν συνολικά 52 Τεκμήρια. Αυτά αφορούν, ιατρικά πιστοποιητικά και βεβαιώσεις, επιστολές, τιμολόγια και αποδείξεις, σχέδια της σκηνής του δυστυχήματος (πρόχειρο και συμμετρικό), καταθέσεις που λήφθηκαν από την αστυνομία, ιατρικές συνταγές, ακτινολογικές εξετάσεις και άλλα σχετικά με την υπόθεση έγγραφα. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ: Τα όσα οι μάρτυρες της ενάγουσας και του εναγόμενου, έχουν αναφέρει στο δικαστήριο έχουν καταγραφεί στα πρακτικά που τηρήθηκαν, λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο, μαζί με τα κατατεθέντα τεκμήρια, στο σύνολο τους και δεν θεωρείται σκόπιμο να επαναληφθούν στην παρούσα απόφαση. Στην συνέχεια κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, γίνεται αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας των μαρτύρων και κατά λογική συνέπεια την αποδοχή ή απόρριψη της. Κατά την ακροαματική διαδικασία είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες της ενάγουσας και τους μάρτυρες του εναγόμενου που κατέθεσαν ενόρκως. Παρακολούθησα τον τρόπο που αυτοί έδιδαν μαρτυρία, τις απαντήσεις τους, την συμπεριφορά και αντίδραση τους στο εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Παράγοντες που δύναται να ληφθούν υπόψη, χωρίς να είναι εξαντλητικού χαρακτήρα, τους οποίους και έλαβα υπόψη μου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, είναι η αμεσότητα των απαντήσεων, η σαφήνεια που αυτές περιείχαν, ο τρόπος με τον οποίο δίδονταν οι απαντήσεις από τους μάρτυρες, οι αντιφάσεις που υπήρξαν στις απαντήσεις τους και τα όσα γνώριζε ο κάθε ένας για τα διαδραματισθέντα κατά τον ουσιώδη χρόνο και περίοδο. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του εκάστοτε μάρτυρα είχα παράλληλα κατά νου την μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων, ιδιαίτερα την αλληλουχία των λεχθέντων του υπό αξιολόγηση μάρτυρα και των υπολοίπων μαρτύρων. Στην υπό κρίση περίπτωση με βάση τα δικόγραφα και τις μέχρι τέλους θέσεις της υπεράσπισης, αμφισβητούνται τόσο η ευθύνη πρόκλησης του δυστυχήματος όσο και οι σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές της ενάγουσας. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, η μαρτυρία θα εξεταστεί τμηματικά προς επίλυσης των δύο πιο πάνω ζητημάτων, θεωρώ τούτο πως είναι επιτρεπτό έχοντας υπόψη μου το είδος της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε από τις δύο πλευρές και από τον κάθε μάρτυρα. Το ζήτημα της ευθύνης πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτό επισυνέβη, καλύπτεται από την μαρτυρία του Αστυνομικού εξεταστή (Μ.Ε.1), της ενάγουσας (Μ.Ε.2) και της συνοδηγού της ( Μ.Ε.3), ενώ ο εναγόμενος δεν έχει καταθέσει ως μάρτυρας για να θέσει ενώπιον του δικαστηρίου στην δική του θέση και εκδοχή αναφορικά με τις συνθήκες πρόκλησης του. Ο Μ.Ε.1, Αστυφ. 2641 Χριστάκης Ανδρέου υπήρξε ο εξεταστής του δυστυχήματος, ο οποίος επισκέφθηκε στην σκηνή του δυστυχήματος, για σκοπούς διερεύνησης του. Ο Μ.Ε.1 μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Σε ότι αφορά τις ενέργειες και τις διαπιστώσεις που έκανε στην σκηνή, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο καθότι αυτή διέπετο από σαφήνεια και πληρότητα. Υπήρξε ευθύς και άμεσος στις απαντήσεις του και παρέθεσε με σαφήνεια και ειλικρίνεια τα όσα διαπίστωσε κατά την άφιξη του στην σκηνή του δυστυχήματος. Δεν πρόσθεσε τίποτε πέραν των δικών του ενεργειών και διαπιστώσεων που έκανε στην σκηνή και σχετίζονταν με την διερεύνηση του δυστυχήματος, ενδεικτικό της αμεροληψίας και του επαγγελματισμού που διαθέτει επί τη βάση του οποίου προέβη στη διερεύνηση του. Συνεπακόλουθα, τα όσα ο Μ.Ε.1 έχει καταγράψει στα τεκμήρια 1 και 2 αποτυπώνουν τόσο την σκηνή του δυστυχήματος καθώς και τα ευρήματα του στην σκηνή και αποτελούν την πραγματική μαρτυρία. Το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, το οποίο δεν έχει αμφισβητηθεί, είναι το σημείο Χ επί των Τεκμηρίων 1 και 2, σημείο το οποίο τοποθετήθηκε από τον Μ.Ε.1 με βάση την τελική θέση των δύο οχημάτων, των ευρημάτων του στην σκηνή και τις θέσεις των οδηγών σε σχέση με την πορεία των οχημάτων τους αμέσως πριν και κατά την σύγκρουση τους. Σύμφωνα με τον Μ.Ε.1, το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, έγινε αποδεκτό και από τους δύο οδηγούς, δηλαδή την ενάγουσα και τον εναγόμενο. Όπως έχει τονιστεί στην υπόθεση Κυριακίδου κα. ν. Νικολάου
(1993)1 ΑΑΔ 45, είναι πραγματική η μαρτυρία όταν προβάλει όπως υποδηλώνει ο όρος, από τα ίδια τα πράγματα και μόνο. Η πραγματική μαρτυρία, όπως έχει κατ΄ επανάληψη τονιστεί, συνιστά σταθερό οδηγό για την ιχνηλάτηση των περιστατικών του δυστυχήματος και γνώμονα για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων. Όχι σπάνια, η αναστάτωση που επιφέρει στους οδηγούς η σύγκρουση οχημάτων, προκαλεί σύγχυση ως προς τα διαδραματιζόμενα με επακόλουθο ενίοτε ανακρίβειες στην μαρτυρία τους. Είναι γι΄αυτό που η πραγματική μαρτυρία παρέχει αμετακίνητη βάση για την αξιολόγηση των μαρτύρων και την εξαγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων για τα διαδραματισθέντα. (βλ. Ioannides ν. Kyriakou
(1998)1 CLR 639, Georgios Rrodromou Haloumias v. Police
(1970)2 CLR 486, Adamis & Another v. Eracleous
(1982)1 CLR 278, Teklima Ltd v. A.P. Lanitis Ltd and another
(1987)1 CLR 614, Γ. Στ. Κυριακίδου κα. ν. Σ. Νικολάου
(1993)1 ΑΑΔ 45, και Θεοφάνους ν. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 160). Σε ότι αφορά την πορεία του οχήματος του εναγόμενου, τα ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος του που ανεβρέθηκαν στην σκηνή και σημειώθηκαν από τον Μ.Ε.1 στα Τεκμήρια 1 και 2, επιμαρτυρούν την πορεία του οχήματος του πριν τη σύγκρουση. Σύμφωνα με την νομολογία, τέτοια ίχνη που φέρουν τα χαρακτηριστικά πραγματικής μαρτυρίας είναι βοηθητικά στη διαπίστωση των συνθηκών του δυστυχήματος και τη θεώρηση της αξιοπιστίας αλλά και της ακρίβειας της προφορικής μαρτυρίας για τις συνθήκες του δυστυχήματος. (Βλ. μεταξύ άλλων, Κονναρή ν. Κυριάκου
(1996)1 Α.Α.Δ. 267· Κυριάκου ν. Δημητρίου
(1997)1 Α.Α.Δ. 1362.) Η εκδοχή της ενάγουσας και της Μ.Ε. 3 ως προς της συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος ελέγχεται, επιβεβαιώνεται και ενισχύεται από την πιο πάνω πραγματική μαρτυρία και από την μαρτυρία του Μ.Ε1, ήτοι τα ευρήματα του στην σκηνή, που όπως ανάφερα πιο πάνω, επισκέφθηκε αμέσως μετά το δυστύχημα την σκηνή και διενήργησε όλες τις αναγκαίες εξετάσεις. Αποδέχομαι, εξετάζοντας όπως πιο πάνω αναφέρω, τμηματικά την μαρτυρία της ενάγουσας και της Μ.Ε.3, το μέρος εκείνο της μαρτυρία τους που σχετίζεται με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος, που σχετίζεται με την πορεία του οχήματος της ενάγουσας πριν την πρόκληση του, την θέση του οχήματος της εντός της οδού και την πορεία που ακολουθούσε και θα ακολουθούσε το όχημα της εάν αυτή δεν ανακόπτετο συνεπεία της σύγκρουσης του με το όχημα του εναγόμενου. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα που είναι σχετικά με τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος: Η ενάγουσα στις 25.9.2010 περί ώρα 23:45, οδηγούσε το όχημα της με αριθμούς εγγραφής ΚΧΤ 686 και είχε ως συνεπιβάτη της την Irena (Ειρήνη) Χαραλάμπους, στη Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου στην Πάφο με βόρεια κατεύθυνση. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο εναγόμενος οδηγούσε το όχημα του με αριθμούς εγγραφής ΕΧΡ 909 στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη στην Πάφο με κατεύθυνση την οδό Ελευθερίου Βενιζέλου. Στην συμβολή των δύο πάνω οδών, υπάρχουν δύο διαχωριστικές λωρίδες που χωρίσουν το τέρμα της Νικολάου Νικολαΐδη σε τρία μέρη. Η μια από τις δύο διαχωριστικές νησίδες υποδεικνύει υποχρεωτική κατεύθυνση των οχημάτων που εξέρχονται από την οδό Ελευθερίου Βενιζέλου και εισέρχονται στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη, η άλλη διαχωριστική λωρίδα υποδεικνύει υποχρεωτική κατεύθυνση των οχημάτων που εξέρχονται από την Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη και εισέρχονται στην Ελευθερίου Βενιζέλου και θα ακολουθήσουν βόρεια κατεύθυνση και η άλλη, υποχρεωτική κατεύθυνση των οχημάτων που εξέρχονται από την Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη και εισέρχονται στην Ελευθερίου Βενιζέλου με πρόθεση να στρίψουν αριστερά για να ακολουθήσουν νότια κατεύθυνση. Υποχρέωση να σταματήσουν στην συμβολή των δύο οδών, έχουν τα οχήματα που εξέρχονται από την Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη και εισέρχονται στην Λεωφ. Ελ. Βενιζέλου και ως είναι λογικό τα οχήματα που ενώ κινούνται στην Λεωφ. Ελ. Βενιζέλου με βόρεια κατεύθυνση και θέλουν να εισέλθουν στην οδό Νικολάου Νικολαΐδη και θα πρέπει να διενεργήσουν δεξιά στροφή και τούτο όταν κινούνται οχήματα με αντίθετη κατεύθυνση επί της Λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου. Το πλάτος του δρόμου στο σημείο της συμβολής όπου βρίσκονται οι πιο πάνω διαχωριστικές νησίδες είναι λίγο περισσότερο από 18.70 μέτρα. Το μέρος που περιβάλλεται από τη νησίδα και το αριστερό πεζοδρόμιο σύμφωνα με την πορεία της ενάγουσας, εντός της οποίας επήλθε η σύγκρουση των δύο οχημάτων είναι 7.70 μέτρα, η μεσαία 5.30 μέτρα και η δεξιά 5.70 μέτρα. Η ενάγουσα κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο και ενώ κινείτο με τον πιο πάνω τρόπο που περιγράφεται στην οδό Ελ. Βενιζέλου, για να εισέλθει από την Λεωφόρο Ελ. Βενιζέλου στην λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη διενήργησε δεξιά στροφή και εισήλθε εντός της λωρίδας που επιβάλλετο για να συνεχίσει την πορεία της εντός της Λεωφ. Ν. Νικολαΐδη. Όταν η ενάγουσα εισήλθε εντός της πιο πάνω λωρίδας με σκοπό να συνεχίσει την πορεία της επί της Λεωφ. Ν. Νικολαΐδη και ενώ το όχημα της βρισκόταν εντός του χώρου που περιβάλλετο από την διαχωριστική νησίδα και το αριστερό πεζοδρόμιο, σύμφωνα με την πορεία της, το όχημα της συγκρούστηκε με το εξ αντιθέτου διερχόμενο όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος. Ο Μ.Ε 1, επισκέφθηκε την σκηνή του ατυχήματος και αφού έλαβε σχετικές μετρήσεις ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος (Τεκμήριο 1) επί τη βάση του οποίου ετοίμασε το συμμετρικό σχέδιο (Τεκμήριο 2). Το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, με βάση την μαρτυρία του Μ.Ε.1 και τα ευρήματα του στην σκηνή, ήτοι την πραγματική μαρτυρία, αποδέχομαι ότι είναι σημείο Χ επί των Τεκμηρίων 1 και 2. Από την σύγκρουση τα δύο ενεχόμενα οχήματα, της ενάγουσας και του εναγόμενου υπέστησαν υλικές ζημιές ενώ η ενάγουσα και η συνεπιβάτης της τραυματίστηκαν. Η σύγκρουση των δύο οχημάτων έγινε με την επαφή του δεξιού μπροστινού μέρους (γωνία) του κάθε οχήματος. ΑΜΕΛΕΙΑ: Βάση της υπό εκδίκαση αγωγής αποτελεί το αστικό αδίκημα της αμέλειας όπως προδιαγράφεται από το άρθρο 51 του Κεφ. 148. Τα στοιχεία που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας τέθηκαν στην υπόθεση Στρατμαρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1 C.L.R. 453, όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Στο σημείο αυτό επιβάλλεται μια διευκρίνιση των στοιχείων που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας. Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων,..........................παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενεργούσε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του μέσου συνετού ανθρώπου' και του 'πλησίον' διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα.» Το πώς ενεργεί ένας οδηγός σε συγκεκριμένη περίπτωση σχετικά με το θέμα της αμέλειας έχει καθιερωθεί νομολογιακά ότι το κριτήριο είναι αντικειμενικό και το μέτρο ο προσεκτικός οδηγός (βλ. Μελέτιος Ρούσου ν. Χρίστος Αριστοδήμου
(1989)1 Α.Α.Α 12) και όχι ο εναγόμενος οδηγός (βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκης
(1989)1 Α.Α.Δ 387) ή ο τέλειος οδηγός (βλ. Σωκράτους ν. Αστυνομίας Ποινική Εφεση 5071 ημερ. 9.1.1990) Στην υπόθεση Αδωνης Αλεξάντρου ν. Αντρης Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ 420 έχουν λεχθεί τα εξής: Το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού ο οποίος χρησιμοποιεί τον δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση της ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο. Α. ΕΥΘΥΝΗ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ: Υπό τα περιστατικά της εξεταζόμενης υπόθεσης, κρίνω τον εναγόμενο υπόλογο για αμέλεια. Ο εναγόμενος εισήλθε με το όχημα του εντός της λωρίδας και εντός του χώρου που περιβάλλετο από την νησίδα και το αριστερό πεζοδρόμιο σύμφωνα με την πορεία του οχήματος της ενάγουσας, ήτοι σε χώρο που η ενάγουσα οδηγούσε νόμιμα και με αντίθεση κατεύθυνση το όχημα της, με αποτέλεσμα να ανακόψει την νόμιμη αυτού πορεία και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν μεταξύ τους. Το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων εντοπίζεται εντός της λωρίδας κυκλοφορίας όπου η ενάγουσα οδηγούσε το όχημα της. Εφόσον στο συγκεκριμένο σημείο του δρόμου που επισυνέβη το δυστύχημα, οι διαχωριστικές λωρίδες, που περιγράφονται πιο πάνω, υποδείκνυαν υποχρεωτική κατεύθυνση των οχημάτων που εξέρχονται από την Λεωφ. Ν. Νικολαΐδη και εισέρχονται στην Λεωφ. Ελ. Βενιζέλου, ο εναγόμενος είχε υποχρέωση να κινηθεί εντός αυτών αναλόγως της κατεύθυνσης που ήθελε να ακολουθήσει. Το επίδικο δυστύχημα επισυνέβη της λόγω της αμέλειας και της παράλειψης του εναγόμενου να συμπεριφερθεί, ως θα ήταν η περίπτωση αν οδηγούσε με την δέουσα επιμέλεια και φροντίδα το όχημα του για τα άλλα οχήματα που χρησιμοποιούσαν τον δρόμο. Β. ΕΥΘΥΝΗ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ: Ο εναγόμενος προβάλλει, μεταξύ άλλων, τον ισχυρισμό ότι, η ενάγουσα υπέχει συντρέχουσας αμέλειας στην πρόκληση του δυστυχήματος. Ο καταμερισμός της ευθύνης έχει ως συνισταμένη τη συμβολή του καθενός από τα μέρη στην πρόκληση της ζημίας και το μέτρο είναι η λογική πρόβλεψη των συνεπειών που θα προκύψουν εξαιτίας της παρέκκλισης από το καθήκον επιμέλειας που αναλογεί στο καθένα από τα μέρη (βλ. Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd AAΔ.1 (Α) σελ. 556). Ο επιμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness) κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημιάς η οποία προκύπτει (causative potency). (βλ. Amitha Perara v. Αναστασίας Αστρα Πολιτική Εφεση 151/2005 ημερομηνίας 30.10.2006). Οι συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος περιγράφονται πιο πάνω και με βάση αυτές, καταλήγω πως δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη στην ενάγουσα για το λόγο ότι έπρεπε να προβλέψει ότι μετά την στροφή δεξιά στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη το εξ' αντιθέτου πορείας όχημα του εναγόμενου θα κινείτο στην λωρίδα της και θα απέκοπτε την πορεία του δικού της οχήματος. Δεν είναι σύνηθες φαινόμενο οι οδηγοί να αποκόπτουν την πορεία άλλων οχημάτων κοντά σε στροφές ούτε εύλογα προβλεπτό ότι ένας οδηγός θα βρεθεί αντιμέτωπος με την απόφραξη του δρόμου ευθύς μετά τη στροφή (βλ. Κώστα Ξυπτέρα v. Χριστόδουλου Κυπριανού
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1696 ). Όπως έχει αναφερθεί στη Νικολαϊδης κα. v. Kλεοβούλου
(1992)1 Α.Α.Δ. 422 «Το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών. Ο νουνεχής οδηγός εύλογα μπορεί να υποθέσει ότι όπως ο ίδιος έτσι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον επιμέλειας έναντι του ιδίου και άλλων οδηγών.» Στην Νικολαϊδη και άλλος v. Κλεοβούλου (ανωτέρω) λέχθηκε ότι οι πράξεις οδηγού που βρίσκεται αντιμέτωπος με επικείμενη σύγκρουση δεν κρίνονται μικροσκοπικά αλλά με ευρύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεων του (βλ. επίσης Αdamis and another v. Eracleous
(1982)1 C.L.R. 746 και Κυριάκου v. Φιλίππου
(1992)1Α Α.Α.Δ. 642). Το κριτήριο είναι αντικειμενικό και εξαρτάται από τα περιστατικά κάθε υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου ότι η ενάγουσα δεν μπορούσε υπό τις περιστάσεις να έχει οπτική επαφή με το όχημα του εναγόμενου και τούτο γιατί ευθύς μόλις εισήλθε με το όχημα της, μετά την διενέργεια δεξιάς στροφής, στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη, σε πολύ μικρή απόσταση μετά την πιο πάνω ενέργεια της, βρέθηκε αντιμέτωπη με το όχημα του εναγόμενου, το οποίο εισήλθε εντός της δικής της πορείας με αποτέλεσμα να της ανακόψει την πορεία και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν μεταξύ τους. Η πραγματική μαρτυρία καταδεικνύει ότι η σύγκρουση έγινε αμέσως και μόλις η ενάγουσα διενήργησε την δεξιά στροφή και εισήλθε εντός της λωρίδας της στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη. Η ενάγουσα δεν είχε χρόνο να προβεί υπό τις περιστάσεις στη λήψη οποιονδήποτε προστατευτικών μέτρων και όπως ανάφερε, δεδομένων των συνθηκών, αδυνατούσε να πράξει κάτι τέτοιο. Μάλιστα εξήγησε πως αντιλήφθηκε το όχημα του εναγόμενου μόνο όταν συγκρούστηκε με το δικό της όχημα και ότι δεν είχε ούτε επαφή ούτε τον χρόνο να πράξει οτιδήποτε. Τα δε ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος του εναγόμενου από το σημείο που αρχίζουν να διαγράφουν επί της ασφάλτου στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη μέχρι το σημείο σύγκρουσης με το όχημα της ενάγουσας έχουν μήκος 18.60. Το σημείο που αυτά αρχίζουν στην Λεωφόρο Νικολάου Νικολαΐδη και η μεγάλη απόσταση που διαγράφουν, δεικνύουν ότι ο εναγόμενος οδηγούσε το όχημα του με κάποια ταχύτητα όχι χαμηλή και ότι η οδική συμπεριφορά της ενάγουσας είναι ασύνδετη με την χρήση των φρένων του αφού αυτά αρχίζουν πριν από το σημείο που αρχίζει η στροφή του δρόμου, από την οποία εισήλθε η ενάγουσα με το όχημα της εντός της Λεωφόρου Νικολάου Νικολαΐδη. Με βάση τα ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος του εναγόμενου και την ευθεία που αυτά διέγραψαν και εφόσον η ενάγουσα βρισκόταν εντός της λωρίδας που δικαιούτο να βρίσκεται και να οδηγεί το όχημα της δεν έχω εντοπίσει κάποιο στοιχείο που να με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ενάγουσα συντέλεσε στην πρόκληση του δυστυχήματος με οποιοδήποτε τρόπο. Η πραγματική μαρτυρία και οι συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος δείχνουν και οδηγούν στο συμπέρασμα ότι για κάποιο λόγο, αφού ο εναγόμενος απώλεσε τον έλεγχο του οχήματος του, χρησιμοποίησε τα φρένα του οχήματος του πριν από το σημείο του άλτ, της συμβολής των δύο οδών, αλλά δεν τα κατάφερε να σταματήσει και στο πρώτο εμπόδιο που βρήκε, αυτό ήταν το όχημα της ενάγουσας, σταμάτησε λόγω της σύγκρουσης των δύο οχημάτων. Υπό το φως των δοσμένων περιστάσεων, δεν βλέπω τι άλλο θα μπορούσε η ενάγουσα να πράξει. Η Νομολογία κατέδειξε ότι η συμπεριφορά ενός οδηγού, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια επικείμενη σύγκρουση, δεν πρέπει να κρίνεται μικροσκοπικά, αλλά με ευρύτητα ανάλογη με τα αγωνιώδη διλήμματα που αντιμετωπίζει και την έλλειψη ουσιαστικής ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεών του. Αν η αντίδραση ενός οδηγού είναι τέτοια που παρόλη την αγωνία της στιγμής είναι ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις και αναμένεται εύλογα από τον μέσο οδηγό τότε ο οδηγός δεν μπορεί να κριθεί ένοχος αμέλειας (Βλ. Κυριάκου ν. Φιλίππου
(1992)1 ΑΑΔ 642). Έχει, επίσης, λεχθεί, ότι η όλη συμπεριφορά ενός οδηγού θα πρέπει να κρίνεται μέσα στο στενό περιθώριο χρόνου και την αγωνία της στιγμής (Βλ. Adamis And Another v. Eracleous
(1982)1 CLR 746 και Παπαχριστοδούλου ν. Χ΄΄Νεοφύτου
(1991)1 ΑΑΔ 426). Με βάση τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος και των περιστάσεων και δη την έλλειψη χρόνου και ευκαιρίας για προγραμματισμό των πράξεών της ενάγουσας αφ' ης στιγμής ο εναγόμενος ξεπρόβαλε μέσα στην πορεία της όλως αιφνιδίως και απότομα, καταλήγω πως καμία ευθύνη δεν μπορεί να αποδοθεί στην ενάγουσα για την πρόκληση του. Παρά το γεγονός ότι το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται πλησίον της διαχωριστικής νησίδας, προς την δεξιά πλευρά της πορείας της ενάγουσας, αλλά εντός αυτής, τα γεγονότα της υπόθεσης καταδεικνύουν ότι εάν η σύγκρουση δεν επερχόταν σε εκείνο το σημείο δεν θα αποφεύγετο, αφού το όχημα του εναγόμενου σταμάτησε, όπως καταδεικνύουν τα ίχνη τροχοπέδησης, συνεπεία της σύγκρουσης του οχήματος του με το όχημα της ενάγουσας, το οποίο ενήργησε ως εμπόδιο στην αντικανονική πορεία που άρχισε να διαγράφει. Συνεπακόλουθα με βάση όλα τα πιο πάνω κρίνω πως ο εναγόμενος φέρει αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ, ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Είναι παραδεκτό ότι η ενάγουσα και η συνεπιβάτης της (Μ.Ε3), από το επίδικο δυστύχημα τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Σε ότι αφορά την Μ.Ε.3, η οποία κίνησε αγωγή εναντίον του εναγόμενου για τις σωματικές της βλάβες και ζημιές, σύμφωνα με την μαρτυρία της και τα τεκμήρια που κατάθεσε αυτή έχει διευθετηθεί με την καταβολή αποζημιώσεων. Η μαρτυρία της πέραν των συνθηκών πρόκλησης του δυστυχήματος, η οποία αξιολογείται πιο πάνω δεν παρουσιάζει κάποιο άλλο ενδιαφέρον. Η Μ.Ε 4, ο Μ.Ε.5, ο Μ.Ε.6 και οι Μ.Υ 1 και 3 είναι ιατροί και κατέθεσαν την γνώμη τους ως εμπειρογνώμονες σχετικά με τα τραύματα τα οποία υπέστη η ενάγουσα. Κρίνω ότι οι πιο πάνω μάρτυρες μπορούν να θεωρηθούν ως εμπειρογνώμονες με βάση τα όσα κατέθεσαν αναφορικά με τα προσόντα τους και την εμπειρία τους και ως τέτοιους τους αποδέχεται το δικαστήριο. Να σημειωθεί ότι οι πιο πάνω μάρτυρες δεν έχουν αμφισβητηθεί επί των όσων ανάφεραν και σχετίζονται με τα προσόντα και την πείρα τους. Η ενάγουσα μου έχει κάνει εξαιρετική εντύπωση ως μάρτυρας η μαρτυρία της δεν κλονίστηκε κατά το στάδιο της αντεξέτασης της, υπήρξε σταθερή και συνεπής στην μαρτυρία της και η μαρτυρία της παρουσίαζε συνοχή. Αποδέχομαι τα όσα ανέφερε και σχετίζονται με τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπισε μετά το επίδικο δυστύχημα καθώς και τα όσα ανάφερε σε σχέση με την θεραπεία που έλαβε συμπεριλαμβανομένης και της επέμβασης που υπεβλήθηκε από τον Μ.Ε.
- Η επέμβαση, αλλά και η αναγκαιότητα για την επέμβαση που υποβλήθηκε από τον Μ.Ε. 6 για την αντικατάσταση 3 μεσοσπονδύλιων δίσκων, δεν έχει αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση, από τους μάρτυρες ιατρούς Μ.Υ. 1 και Μ.Υ.
- Η ενάγουσα δεν έχει ουσιαστικά αμφισβητηθεί ότι μετά το επίδικο δυστύχημα την επόμενη ημέρα, νοσηλεύτηκε σε ιδιωτική κλινική και ακολούθως στις 14.12.2010 υπεβλήθηκε σε επέμβαση, αμφισβητήθηκε όμως, ότι ο τραυματισμός της στην αυχενική μοίρα ήταν συνεπεία του δυστυχήματος και προς τούτο δέχτηκε ανάλογες υποβολές από τον συνήγορο του εναγόμενου κατά το στάδιο της αντεξέτασης της. Συγκεκριμένα, ο κ. Νικολάου της υπέβαλε ότι υπέφερε από εκφύλιση των σπονδύλιων δίσκων πριν από το επίδικο δυστύχημα. Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα και την κατάσταση της υγείας της ενάγουσας έχουν καταθέσει τόσο οι θεράποντες ιατροί της όσο και μάρτυρες γιατροί από μέρους τους εναγόμενου. Να σημειωθεί ότι ούτε οι γιατροί μάρτυρες του εναγόμενου έχουν αμφισβητήσει την κατάσταση της υγείας της ενάγουσας, ούτε την αναγκαιότητα να υποβληθεί σε επέμβαση, το κύριο ζήτημα ήταν εάν το πρόβλημα που προέκυψε και χρειάστηκε η επέμβαση ήταν αποτέλεσμα του επίδικου δυστυχήματος ή προϋπάρχον πρόβλημα λόγω της εκφύλισης των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Αποδέχομαι, ενόψει της καλής εντύπωσης που μου δημιούργησε ως μάρτυρας η ενάγουσα, την μαρτυρίας της και την εκδοχή της ότι προ του δυστυχήματος δεν είχε κάποιο πρόβλημα υγείας και ότι δεν αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα που να σχετίζεται με τον αυχένα ή τον σπόνδυλο της. Σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, και δη των δύο γιατρών που κατέθεσαν για την υπεράσπιση (Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3), η εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων τυγχάνει σε ένα ποσοστό ανθρώπων, ενώ υπάρχει να είναι ασυμπωματική. Το ενδεχόμενο να υπήρχε πρόβλημα εμφανές, δηλαδή η ενάγουσα να είχε πρόβλημα εκφύλισης μεσοσπονδύλιων δίσκων με συμπτώματα και να το απέκρυψε, όπως ο Μ.Υ.3 ισχυρίστηκε ότι μπορεί να συμβεί σε κάποιες περιπτώσεις, δεν γίνεται αποδεκτό ενόψει της καλής εντύπωση που η ενάγουσα μου έκανε αλλά και της μη ύπαρξης οποιουδήποτε ιατρικού ιστορικού της ενάγουσας που να αποδεικνύει την πιο πάνω θέση. Επίσης, ο Μ.Υ.1, συμφώνησε με την θέση ότι όλοι μας μπορεί να έχουμε εκφυλιστικές τάσεις και ότι μπορεί είτε να παρουσιαστεί πρόβλημα είτε όχι, αναφέροντας επίσης ότι δεν είναι όλοι που χειρουργούνται και ούτε όλοι παρουσιάζουν συμπτώματα. Συνεπώς και αν ακόμα η ενάγουσα είχε προ του δυστυχήματος, εκφύλιση των 3 μεσοσπονδύλιων δίσκων , αυτό δεν της ήταν γνωστό αφού δεν είχε οποιαδήποτε συμπτώματα που να την οδηγήσουν στην εξακρίβωση τέτοιου προβλήματος. Οδηγούμε στην αποδοχή της θέσης της ενάγουσας, ότι δηλαδή δεν αντιμετώπιζε κάποιο ζήτημα σε σχέση με τον σπόνδυλο/αυχένα της, ενόψει της εντύπωσης που μου δημιούργησε αλλά και της θέσης των γιατρών ότι τυγχάνει να υπάρχει εκφύλιση των μεσοσπονδυλίων δίσκων αλλά να είναι χωρίς συμπτώματα. Βρίσκω όμως υπερβολική την ενάγουσα σε σχέση με αυτά που ανάφερε και αφορούν τα προβλήματα και τα κατάλοιπα στην υγεία της και τις επιπτώσεις στην ζωή της συνεπεία του τραυματισμού της και τούτο γιατί οι πιο πάνω θέσεις της δεν συνάδουν με την ιατρική μαρτυρία (Μ.Ε. 5 και Μ.Ε.6). Ειδικότερα βρίσκω υπερβολικά τα όσα αναφέρει την μαρτυρία της (βλ γραπτή της δήλωση Τεκμήριο 5 σελ 3) ως συνέπειες του ατυχήματος. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης και την μαρτυρία της ενάγουσας, μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε και εξετάστηκε στο Τμήμα των Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου από την ιατρό κα Μ. Σβανά η οποία έκδωσε το πιστοποιητικό (Τεκμήριο 12), επίσης της έγινε ακτινολογικός έλεγχος της δόθηκαν παυσίπονα και απελύθη. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 12 και την μαρτυρία της Μ.Ε. 4, κατά την πιο πάνω εξέταση δεν υπήρξαν αντικειμενικά ευρήματα, στο Τεκμήριο 12 αναφέρεται ότι, η ενάγουσα έχει αναφέρει ήπιο άλγος δεξιού ώμου, άλγος κλείδας δεξιάς πηχεοκαρπικής, αυχένος και ότι ο ακτινολογικός έλεγχος δεν έδειξε οστικές κακώσεις. Η Μ.Ε.4 γιατρός κα Μ. Σβανά, σε σχέση με αυτά που έχει αναφέρει στην κυρίως εξέταση της, δεν έχει αμφισβητηθεί από τον συνήγορο του εναγόμενου και οι ερωτήσεις που της τέθηκαν στην διάρκεια της αντεξετασης της ήταν περισσότερο διευκρινιστικού τύπου. Αποδέχομαι την μαρτυρία της. Είναι η θέση της ενάγουσας η οποία προβάλλεται στην έκθεση απαίτησης της και υποστηρίχθηκε με την μαρτυρία της, ότι μετά που εξήλθε από το Νοσοκομείο Πάφου, λόγω έντονων πονοκεφάλων και πόνων στον αυχένα και στην αριστερή ωμοπλάτη, την επόμενη ημέρα ήτοι στους 26/9/2010 επισκέφτηκε την ιδιωτική κλινική Κυανούς Σταυρός, εξετάστηκε από τον ορθοπεδικό ιατρό κ. Γ. Νικάνδρου (Μ.Ε. 5) και κρατήθηκε για νοσηλεία όπου και της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Ο Μ.Ε. 5, τραυματολόγος - ορθοπεδικός χειρούργος, εξέτασε την ενάγουσα την επόμενη ημέρα του δυστυχήματος και εξέδωσε την ιατρική βεβαίωση/πιστοποιητικό Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας εξήγησε τους λόγους που κρίθηκε αναγκαία η εισαγωγή και κράτηση της ενάγουσας στην κλινική καθώς και την θεραπεία που η ενάγουσα έλαβε, την οποία ο ίδιος έκρινε ως ενδεδειγμένη. Σύμφωνα με τον Μ.Ε.5, επειδή η φαρμακευτική αγωγή που χορηγήθηκε στην ενάγουσα δεν απέδωσε, την παρέπεμψε για MIR (μαγνητική τομογραφία) αυχένα και εκτίμησης από νευροχειρούργο και συγκεκριμένα στον Δρ. Μ. Σπύρου. Ο μάρτυρας εξήγησε πως, η μη ύπαρξη ιστορικού πριν από το δυστύχημα ημερομηνίας 25/9/2010 όσον αφορά τον αυχένα, αποδεικνύει ότι τα προβλήματα αφορούν το δυστύχημα και δεν μπορούμε να μιλούμε για προϋπάρχον πρόβλημα υγείας της ενάγουσας. Σε ότι αφορά την συντηρητική αγωγή που προηγήθηκε της επέμβασης και της χορηγήθηκε από τον Μ.Ε. 5, είναι αποδεκτό και από τους μάρτυρες γιατρούς της υπεράσπισης ότι ήταν αναγκαία και ορθή υπό τις περιστάσεις. Αποδέχομαι τα όσα ανάφερε ο Μ.Ε. 5, την γνώμη και τα συμπεράσματα του πλην του ότι η επέμβαση και το πρόβλημα στην ενάγουσα αφορούσε δύο μεσοσπονδύλιους δίσκους. Ο Μ.Ε.6 ο οποίος εγχείρησε την ενάγουσα, εξήγησε πως η πρόπτωση αφορούσε τρείς μεσοσπονδύλιους δίσκους (Α4 -5, Α5- 6 και Α6 -7) οι οποίοι και εγχειρίστηκαν, γεγονός το οποίο έγινε αποδεκτό και από τους γιατρούς μάρτυρες της υπεράσπισης (Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3) οι οποίοι εξέτασαν στην ενάγουσα σε μεταγενέστερο χρόνο. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, αποδέχομαι ότι η ενάγουσα, κατά την εξέταση της από τον Μ.Ε. 5 διαπιστώθηκε από αυτόν ότι είχε υποστεί τα ακόλουθα:
- Κρανιοεγκεφαλική κάκωση - διάσειση.
- Βαρεία κάκωση αυχένος δίκην μαστιγίου.
- Κάκωση λεκάνης αριστερά.
- Κάκωση δεξιού χεριού.
- Εκδορές - εκχυμώσεις και κακώσεις δεξιού ημιθώρακα. Με βάση την μαρτυρία του Μ.Ε.5, αποδέχομαι τα όσα και η ενάγουσα ανάφερε σε σχέση με την εισαγωγή της στην κλινική Κυανούς Σταυρός, ότι δηλαδή αρχικά παρέμεινε για 6 ημέρες, της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και αφού εξήλθε επανήλθε στις τρείς ημέρες λόγω πόνων που είχε στον αυχένα και στην αριστερή ωμοπλάτη και κρατήθηκε για άλλες δύο ημέρες. Ο Μ.Ε.6 είναι ο νευρολόγος ιατρός που εγχείρησε την ενάγουσα, μετά την παραπομπή της σε αυτόν από τον Μ.Ε. 5 και έκδωσε τα ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 40 και
- Ο Μ.Ε.6 εξέτασε την ενάγουσα στις 18.11.2010 και την εγχείρησε στις 14.12.2010, όπου της έγινε αφαίρεση και αντικατάσταση των 3 δίσκων που είχε διαπιστωθεί ότι είχαν υποστεί πρόπτωση. Ο Μ.E.5 εξήγησε του λόγους και την αναγκαιότητα διενέργειας της μαγνητικής τομογραφίας και τα στάδια που προηγήθηκαν της επέμβασης αναφέροντας ότι με την μαγνητική τομογραφία διαπιστώθηκε πρόπτωση 3 μεσοσπονδύλιων δίσκων. Εξήγησε επίσης, πως αρχικά έγινε προσπάθεια αντιμετώπισης με συντηρητική αγωγή και τους λόγους που δεν προχώρησε άμεσα σε επέμβαση. Σύμφωνα με τον Μ.Ε. 6 πρόπτωση δίσκου μπορεί να εμφανιστεί με ένα φτέρνισμα, με ένα σκύψιμο, με μια απότομη κίνηση, με ανύψωση κάποιου βορείου αντικειμένου και για αυτό δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν εξαρθρώσεις στην σπονδυλική στήλη για να διαπιστωθεί πρόβλημα στον δίσκο καθότι ο δίσκος ανήκει στους μαλακούς ιστούς, δηλαδή είναι σύνδεσμος. Είναι συμπέρασμα του Μ.Υ.1 (Δρ. Α. Περδίος) το οποίο καταγράφει στο ιατρικό πιστοποιητικό που έκδωσε (Τεκμήριο 46) ότι, «Η κα Stavrena υπέστει θλάση μαλακών μορίων κατά τον τραυματισμό της την 25/09/
- Όπως διαπιστώνεται από τις ακτινογραφίες η κα Stavrena έπασχεν από εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων και πριν τον τραυματισμό της. Τραυματικής αιτιολογίας κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου δεν υπάρχει εκτός αν πρόκειται για πολύ σοβαρό τραυματισμό με συνύπαρξη καταγμάτων ή εξαρθρημάτων σπονδύλων». Ο Μ.Υ. 1 εξήγησε πως κατέληξε στο πιο πάνω συμπέρασμα με βάση το ιστορικό από τα ιατρικά πιστοποιητικά που είχε στην διάθεση του, την κλινική εξέταση και την βιβλιογραφία. Είναι συμπέρασμα και γνώμη του Μ.Υ.3 (Δρ. Η. Γεωργίου) το οποίο καταγράφει στο ιατρικό πιστοποιητικό που έκδωσε (Τεκμήριο 50) ότι, η περίπτωση της εναγόμενης δεν αφορά τραυματική δισκοπάθεια τριών διαφορετικών μεσοσπονδύλιων δίσκων. Επίσης, ο Μ.Υ. 3 εξήγησε, πως κατέληξε στο πιο πάνω συμπέρασμα με βάση το ιστορικό από τα ιατρικά πιστοποιητικά που είχε στην διάθεση του, την κλινική εξέταση και την βιβλιογραφία. Καταγράφει στην πιο πάνω ιατρική έκθεση του ο Μ.Υ.3 και υποστήριξε επίσης τις ίδιες θέσεις κατά την μαρτυρία του, τα πιο κάτω, που τεκμηριώνουν γνώμη του, ότι δηλαδή ότι η περίπτωση της ενάγουσας δεν αφορά τραυματική δισκοπάθεια τριών διαφορετικών μεσοσπονδύλιων δίσκων. «
- Το ερώτημα που παρουσιάζεται στην παρούσα περίπτωση και χρήσει σαφούς απάντησης, είναι το εάν οι τρείς αυχενικές δισκοπάθειες για τις οποίες χειρουργήθηκε προκλήθηκαν από το αναφερόμενο ατύχημα ή εάν ήταν εκφυλιστικής μορφής που αποτελεί και την συνηθέστατη μορφή αυχενικής δισκοπάθειας.
- Από το ιστορικό, και τις ακτινολογικές εξετάσεις προκύπτει ότι οι δισκοπάθειες ήταν της συνήθους εκφυλιστικής μέσω του χρόνου φθορά και όχι τραυματικής αιτιολογίας.
- Από το ατύχημα υπέστη θλάση του αυχένα που αφορούσε τα μαλακά μόρια. Δεν υπέστη τραυματική δισκοπάθεια και μάλιστα σε τρείς διαφορετικούς δίσκους. (παρενθετικά και περιληπτικά στο σημείο αυτό επεξηγείται ότι η τραυματική δισκοπάθεια είναι εξαιρετικής σπανιότητας και σαν ιατρική οντότητα δεν γίνεται καν αποδεκτή από τους πλείστους όσους ερευνητές . Μικρή ομάδα ερευνητών της Γερμανικής σχολής την αποδέχονται σαν ιατρική οντότητα κάτω όμως από απαραίτητες προϋποθέσεις και δεδομένα τα όποια συνοπτικά είναι - Χρειάζεται πολύ μεγάλη εξωτική βία για να προσκληθεί τραυματισμός μεσοσπονδύλιο δίσκου. Λόγω της μεγάλης εξωτερικής βίας κατά κανόνα συνοδεύεται από κατάγματα ή εξαρθρήματα των σπονδύλων. - Η κλινική εικόνα μετά από μια τραυματική δισκοπάθεια είναι πολύ θορυβώδης, χαρακτηρίζεται από νευρολογική σημειολογία και κατάργηση βασικών λειτουργιών (ούρηση, αφόδευση νευρολογική σημειολογία μελών κ.λ.π). - Χρήζει άμεσης χειρουργικής αντιμετώπισης. - Η κλινική εικόνα από μόνη της δεν επιτρέπει στον ιατρό να στείλει τον τραυματία στο σπίτι του αλλά επιβάλλει την άμεση εισαγωγή του σε νοσηλευτικό ίδρυμα. - Κατά κανόνα η τραυματική δισκοπάθεια αφορά ένα μεσοσπονδύλιο δίσκο και ουδέποτε τρείς όπως στην παρούσα περίπτωση.
- Τα πιο πάνω χαρακτηριστικά - δεδομένα, απουσιάζουν παντελώς από την παρούσα περίπτωση. Επίσης απουσιάζουν τα ακτινολογικά ευρήματα μαγνητικής τομογραφίας όπου μια τραυματική δισκοπάθεια προκαλεί οίδημα απαραίτητο στο σημείο του τραυματισμού και που επίσης απουσιάζει από την παρούσα περίπτωση.» Θεωρώ πληρέστερη την μαρτυρία των δύο ειδικών γιατρών που εξέτασαν στην ενάγουσα ήτοι του Μ.Ε. 5 και του Μ.Ε.6 και τούτο γιατί η δική τους εξέταση έγινε σε σύντομο χρόνο μετά το επίδικο δυστύχημα με αποτέλεσμα να έχουν καλύτερη κλινική εικόνα της ενάγουσας σε αντίθεση με τον Μ.Υ.1 και τον Μ.Υ.3 οι οποίο την εξέτασαν μετά το δυστύχημα και μετά την επέμβαση. Η απόλυτη θέση των Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3, δεν με έχει πείσει, ειδικότερα ότι δεν υφίσταται τραυματικής αιτιολογίας πρόπτωση δίσκων της αυχενικής μοίρας και τούτο γιατί ταυτόχρονα έχουν αποδεχτεί και έχουν αναφέρει και οι δύο έχουν ότι η άσκηση εξωτερική βίας μπορεί να προκαλέσει την πρόπτωση. Οι Μ.Υ.1 και 3 παρά το ότι διατύπωσαν την πιο πάνω θέση δεν γνώριζαν οτιδήποτε σχετικό την σφοδρότητα του δυστυχήματος. Δεδομένο είναι, ότι προηγήθηκε της διαπίστωσης του προβλήματος της ενάγουσας, η σύγκρουση/το επίδικο δυστύχημα και οι Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3 με την πιο πάνω τοποθέτηση τους προσπάθησαν να υποβαθμίσουν την άσκηση εξωτερικής βίας που προήλθε από την επίδικη σύγκρουση των δύο οχημάτων. Το γεγονός ότι διαπιστώθηκε η πρόπτωση των τριών μεσοσπονδύλιων δίσκων της ενάγουσας και το γεγονός ότι δεν υπάρχει άλλη αιτία και γεγονός που να μεσολάβησε από το δυστύχημα μέχρι την διαπίστωση του προβλήματος, αποδυναμώνει την θέση των ιατρών μαρτύρων της υπεράσπισης ότι δεν είναι τραυματικής αιτιολογίας. Ουδέποτε υπεβλήθηκε στην ενάγουσα ότι υπήρξε κάποιο άλλο γεγονός που μεσολάβησε μεταξύ του δυστυχήματος και της διαπίστωσης του προβλήματος υγείας της. Και αν ακόμα όμως γίνει δεκτό από το Δικαστήριο, ότι η ενάγουσα, όπως μεγάλο μέρος του πληθυσμού, έπασχε προ του δυστύχημα από εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων, τότε σαφώς ισχύει η αρχή του ότι ο αδικοπραγών ευθύνεται για την επιδείνωση υφιστάμενης κατάστασης (σχετικά βλέπε Symeonidou v. Michaelides
(1969)1 C.L.R. 394. Βλέπε επίσης Paraskevopoullos v. Georghiou
(1970)1 C.L.R. 116 και Sayers v. Perrin [1966] Q.L.R. 89 και Pattichis v. Zenonos
(1975)1 C.L.R. 343). Η θέση του Μ.Υ.1, είναι ότι, η πρόπτωση των τριών μεσοσπονδύλιων δίσκων της ενάγουσας είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας και όχι τραυματικής και τούτο λόγω της μη ύπαρξης άμεσων συμπτωμάτων και συγκεκριμένα άμεσο πόνο στα άνω τα άκρα, ανατρέπεται από το γεγονός ότι η ενάγουσα επισκέφθηκε ώρες μετά το επίδικό δυστύχημα τον Μ.Ε. 5 στην κλινική Κυανούς Σταυρός και παραπονέθηκε για έντονους πόνους στον αυχένα και στους ώμους. Σε ότι αφορά την τοποθέτηση των Μ.Υ.1 και Μ.Υ.3 ότι δεν είχε διαπιστωθεί στους ακτινολογικούς ελέγχους οίδημα (Μ.Υ. 1) και κατάγματα ή εξαρθρήματα σπονδύλων (Μ.Υ.3), ώστε να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η πρόπτωση των 3 δίσκων ήταν αποτέλεσμα του δυστυχήματος, η γνώμη του Μ.Ε. 6 ήταν διαφορετική, ότι δηλαδή αυτό δεν είναι απαραίτητο (να υπάρχουν εξαρθρώσεις στην σπονδυλική στήλη) για να έχουμε πρόβλημα στον δίσκο καθότι ο δίσκος ανήκει στους μαλακούς ιστούς, δηλαδή είναι σύνδεσμος. Όλοι οι μάρτυρες γιατροί έχουν εξηγήσει στο Δικαστήριο κατά την μαρτυρία τους την έννοια της εκφύλισης και της πρόπτωσης, και την λειτουργία του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Με βάση τα όσα ανάφεραν, οδηγούμαι στην αποδοχή της θέση τους Μ.Ε. 6, αφού όλοι συμφώνησαν ότι πρόκειται ουσιαστικά για μαλακό ιστό. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, οδηγούμαι στο συμπέρασμα ότι η πρόπτωση των 3 μεσοσπονδύλιων δίσκων στην αυχενική μοίρα της ενάγουσας ήταν αποτέλεσμα του επίδικου δυστυχήματος. Η μαρτυρία της Μ.Ε 2, που είναι λειτουργός στο Τμήμα Κοινωνικών ασφαλίσεων ήταν περισσότερο τυπική, μαρτύρησε αναφορικά με τους διάφορους εργοδότες της ενάγουσας και αναφέρθηκε στην αίτηση που η ενάγουσα υπέβαλε στο πιο πάνω Τμήμα που εργάζεται για την χορήγηση επιδόματος ασθενείας, εξηγώντας ότι αυτή απορρίφθηκε γιατί δεν υπήρχε κάλυψη με βάση τις εισφορές της. Αποδέχομαι την μαρτυρία της η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί. Οι Μ.Ε. 7 και 8 έχουν καταθέσει αναφορικά με τα διάφορα τιμολόγια και χρεώσεις που έχουν γίνει από τον Μ.Ε. 5 και από την κλινική αντίστοιχα Κυανούς Σταυρός στην οποία νοσηλεύτηκε η ενάγουσα. Η Μ.Ε.7 είναι υπάλληλος του γιατρού Νικάνδρου (Μ.Ε.3) και η Μ.Ε. 8 η υπεύθυνη του λογιστηρίου της κλινικής Κυανούς Σταυρούς. Οι πιο πάνω μάρτυρες έχουν υποστεί αντεξέταση σχετικά με τον χρόνο εισαγωγής και ενάγουσας και τις διάφορες χρεώσεις που καταγράφονται στα σχετικά τεκμήρια - τιμολόγια. Αποδέχομαι την μαρτυρία τους για τους λόγους που εξηγώ πιο κάτω. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Α. Ειδικές αποζημιώσεις: Είναι γνωστή η αρχή στην βάση της νομολογίας ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται σε αυστηρά πλαίσια και ότι εναπόκειται στον ενάγοντα να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει συμπεριλάβει στην απαίτηση του. Όπως έχει τονιστεί οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα, πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και συγκριμένα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε στην Αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel
(1948)64 T.L.R 177, από τον Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Είναι επίσης πάγια νομολογιακή αρχή ότι ο ενάγων δικαιούται όλα τα λογικά έξοδα για την θεραπεία του και ότι μέσα στα πλαίσια της υποχρέωσης του είναι να μειώσει την ζημιά του και ότι δεν θα πρέπει να πληρώσει περισσότερα από αυτά που συνιστούν λογικά έξοδα. Δεδομένων των ευρημάτων του δικαστηρίου, ότι δηλαδή η ενάγουσα εισήχθηκε, έλαβε θεραπεία, υπεβλήθηκε σε εξετάσεις, υπεβλήθη σε σοβαρή επέμβαση, αλλά και τις θέσεις όλων των μαρτύρων γιατρών ότι η ήταν ορθή και η παροχή συντηρητικής αγωγής και η διενέργεια ακτινολογικών εξετάσεων και επέμβαση αναγκαία, καταλήγω ότι η Μ.Ε. 7 και η Μ.Ε. 8 έχουν πει την αλήθεια στο δικαστήριο και συνεπώς έχουν αποδειχτεί και τα ποσά που αναφέρονται στα σχετικά τεκμήρια που αφορούν τις διάφορες χρεώσεις και έξοδα (Τεκμήρια 24, 25 και 43). Με βάση τα πιο πάνω, αποτελεί επίσης εύρημα του δικαστηρίου ότι η ενάγουσα υπέστη σοβαρό τραυματισμό συνέπεια του επίδικου δυστυχήματος με αποτέλεσμα να απέχει από την εργασία της και στο τέλος να απολυθεί. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 23 της δόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τον Μάρτιο του
- Συνεπώς, αποδέχομαι ότι η ενάγουσα έχει απολέσει μισθούς 6 μηνών ως απαίτηση της, καταλήγοντας ότι το ποσό αυτό είναι δίκαιο να της επιδικαστεί. Εφόσον σύμφωνα με την μαρτυρία της ενάγουσας και το Τεκμήριο 49, κατά το πιο πάνω χρόνο η ενάγουσα λάμβανε και θα έλαβε υπό κανονικές συνθήκες το ποσό των €600, το συνολικό ποσό που δικαιούται για απώλεια απολαβών είναι €
- Σε ότι αφορά τα έξοδα του Μ.Ε. 5 και της κλινικής, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων του Μ.Ε. 6 για την επέμβαση, με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, καταλήγω πως τα ποσά αυτά έχουν αποδειχτεί και η ενάγουσα τα δικαιούται. Επίσης η ενάγουσα έχει αποδείξει την καταβολή του συνολικού ποσού των €188,51 για την αφορά διαφόρων φαρμάκων σε διάφορες ημερομηνίες. Επίσης τα ίδια ισχύουν και για τα έξοδα των εξετάσεων MIR €300, όπως πιο πάνω αναφέρω επρόκειτο για αναγκαίο υπό τις περιστάσεις έξοδο. Σε ότι αφορά τα έξοδα για επισκέψεις σε άλλους γιατρούς (Δρ. Αντωνιάδη και Δρ. Μ. Μιχαήλ) παρά το ότι έχουν παρουσιαστεί σχετικές αποδείξεις προς τεκμηρίωση τους, αυτά δεν έχουν δικαιολογηθεί ως απαραίτητα έξοδα , εφόσον η ενάγουσα είχε ήδη λάβει ιατρική γνωμάτευση και θεραπεία από τον Μ.Ε. 5 και στην συνέχεια από τον Μ.Ε.6 Η αξία του τηλεφώνου της δεν έχει αποδειχτεί δεν κατατέθηκε και δεν παρουσιάστηκε καμία μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι είχε την αξία που η ενάγουσα ισχυρίστηκε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η ενάγουσα δικαιούται επίσης τα έξοδα για την εξασφάλιση του ιατρικού πιστοποιητικού του Νοσοκομείου € 47.84 ενώ δεν δικαιούται τα έξοδα για την αστυνομική έκθεση καθότι σύμφωνα με την νομολογία το έξοδο αυτό δεν αποτελεί, αλλά δαπάνη για στην οποία ο διάδικος προβαίνει ο διάδικος για να διαμορφώσει άποψη για το δυστύχημα. Β. Γενικές αποζημιώσεις: Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων έχουν καθιερωθεί επίσης από την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και διαπιστώνεται μία τάση για αύξηση των αποζημιώσεων που επιδικάζονταν στο παρελθόν (Σχετικές αποφάσεις Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευάς
(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ, 66. Στην Μαυροπετρή (πιο πάνω) σελ 74 -75 έχουν αναφερθεί τα ακόλουθα: «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου» «Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσο για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Οι χρηματικές αποζημιώσεις εξαρτώνται άμεσα από την σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο την ταλαιπωρία και τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα και η διάρκεια αποθεραπείας κα σοβαρότητας, υπόψη λαμβάνεται ο παράγοντας της αξίας του χρήματος που υπόκειται σε μείωση με την πάροδο του χρόνου (βλ. Ορφανίδης ν. Γεωργίου
(1994)1 Α.Α.Δ. 253, και Νεοφύτου ν. Δημητρίου
(1992)1 (Ε) Α.Α.Δ 430). Το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά κάθε τραυματισθέντα. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ότι η δυσχέρεια του ανθρώπινου πόνου αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που φέρει ο τραυματισμός ( Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofis
(1992)1 Α.Α.Δ σελ 789). Είναι σύνηθες για τον καθορισμό του ύψους των αποζημιώσεων σε μία υπόθεση το Δικαστήριο να αντλεί καθοδήγηση και να λαμβάνει υπόψη του το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί σε προηγούμενες αποφάσεις στις οποίες υπάρχει αναλογία στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους έτσι ώστε να επιδέχονται σύγκριση. (βλ. Κική Ανδρέου ν Wilhelm Junquirth
(1995)1 A.A. Δ 431) Η ενάγουσα έχει υποστεί πολύ σοβαρούς τραυματισμούς. Ως αποτέλεσμα υποβλήθηκε σε επέμβαση αφαίρεσης και αντικατάστασης των 3 δίσκων που είχε διαπιστωθεί ότι είχαν υποστεί πρόπτωση. Η ενάγουσα ταλαιπωρήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κάποιο προβλήματα με τον αυχένα της ήπιας όμως μορφής, χωρίς σημαντικά και σοβαρά κατάλοιπα. Παρά το ότι στερήθηκε τις απολαύσεις της ζωής για σημαντικό χρονικό διάστημα εντούτοις τα μελλοντικά προβλήματα σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, αφορούν τον περιορισμό των κινήσεων του αυχένα της, τη μη ικανότητα εκτέλεση βαριάς εργασίας και δημιουργία πόνων στην αλλαγή του καιρού Έχοντας λάβει υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές σε σχέση με τον τρόπο υπολογισμού των χρηματικών αποζημιώσεων, το είδος και την φύση των κακώσεων που υπέστη η ενάγουσα, τον πόνο και την ταλαιπωρία η οποία προκλήθηκε σε αυτή, τα προβλήματα τα οποία αντιμετώπισε και συνεχίζει να αντιμετωπίζει λόγω των τραυμάτων της, σε συνδυασμό με την ηλικία την οποία αυτή βρίσκεται (37 ετών κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο), τις εισηγήσεις του συνηγόρου της, την σχετική νομολογία για παρόμοιους τραυματισμούς (βλ. Βαρβάρα Νικολάου ν. Στέλιου Στυλιανού κ.α
(2011)1 ΑΑΔ 1727, Νικόλας Περικλέους ν. Ρεβέκκας Μιχαήλ κ.α
(2012)1 ΑΑΔ 2420), εφαρμόζοντας επίσης την αρχή ότι κάθε περίπτωση πρέπει να κρίνεται με βάση τα δικά της περιστατικά, κρίνω ότι το ποσό των €40,000.- αποτελεί δίκαιη και εύλογη αποζημίωση υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Συνεπώς με βάση όλα τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των € 40.000 ως γενικές αποζημιώσεις και € 24.973.70 ως ειδικές αποζημιώσεις, με τόκο 8% ετησίως από την 4.11.2011 (ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής) μέχρι εξόφλησης. Περαιτέρω τα έξοδα επιδικάζονται προς όφελος της ενάγουσας και εναντίον του εναγόμενου. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να τεθούν στο Δικαστήριο για έγκριση. (Υπ.)Κ.Κουνίδου Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο