Κώστας Μίτα Μιχαήλ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του του Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Παραπομπής: 41/2011, 11/10/2016

(1)Η απαλλοτρίωση αφορά μέρος του προαναφερομένου ακινήτου.

(2)Η απαλλοτριωθείσα έκταση είναι 237 τ.μ.

(3)Η ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης είναι 08.05.09.

(4)Η ημερομηνία του διατάγματος απαλλοτρίωσης είναι 31.07.09.

(5)Η αξία της απαλλοτριωθείσας έκτασης είναι €120 ανά τ.μ. Τα πιο πάνω παραδεχτά γεγονότα εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και αποτελούν αυτόματα μέρος των ευρημάτων του. Έχοντας σκιαγραφήσει τις βασικές θέσεις και ισχυρισμούς των μερών δεν προτίθεμαι να επαναλάβω το περιεχόμενο της προσαχθείσας μαρτυρίας αφού πλήρης έκταση του είναι καταγραμμένο στα πρακτικά. Αναφορά στη μαρτυρία θα γίνεται εκεί που κρίνεται σκόπιμο για σκοπούς αξιολόγησης της, εξαγωγής ευρημάτων και συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Οι θέσεις και ισχυρισμοί των μερών μαζί με την προσαχθείσα μαρτυρία αλλά και τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί ως τεκμήρια κατά τη διάρκεια της εκδίκασης της παρούσας αγωγής έχουν μελετηθεί με προσοχή, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αναλόγως αξιολογούνται από το Δικαστήριο. Τελικές Αγορεύσεις: Στις τελικές αγορεύσεις τους αμφότερες οι πλευρές προσπάθησαν με νομική επιχειρηματολογία αλλά και με σχολιασμό μερών της προσκομισθείσας μαρτυρίας καθώς και με παραπομπή σε νομολογία να πείσουν για την ορθότητα των εκατέρωθεν θέσεων και εισηγήσεων τους. Συγκεκριμένα ο ευπαίδευτος συνήγορος του Απαιτητή ευσεβάστως εισηγήθηκε ότι η απαλλοτρίωση έγινε για να εξυπηρετηθεί περιοχή που γειτνιάζει με αυτή στην οποία βρίσκεται το επίμαχο ακίνητο χωρίς να δώσει κανένα όφελος στο κτήμα ως χωράφι που χρησιμοποιείται γεωργικά αλλά και ως ακίνητο που μπορεί βιομηχανικά να αξιοποιηθεί. Σύμφωνα με τον εν λόγω συνήγορο η κατάσταση που δημιουργήθηκε για το επίμαχο ακίνητο ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης παρέμεινε ως είχε και είναι η ίδια με αυτή που προϋπήρχε της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Σύμφωνα ακόμη με τον κύριο Κορακίδη το επίμαχο ακίνητο είχε το πλεονέκτημα της πρόσβασης σε δημόσιο δρόμο και πριν την απαλλοτρίωση τόσο μέσω του δημόσιου μονοπατιού όσο και μέσω λωρίδας γης του συνορεύοντος τεμαχίου 917 (πρώην τεμάχιο 494) με το οποίο υπάρχει ενιαία κατοχή, όπου εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του είναι η γιαγιά του Απαιτητή Κατερίνα Μήτα. Κατά τη γνώμη του συνηγόρου αυτή είναι μία παράμετρος που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και απορρίπτει τη θέση της Αποζημιούσας Αρχής για επαύξηση της αξίας του κτήματος με το σκεπτικό ότι επειδή το ακίνητο δεν είχε πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο αλλά σε δημόσιο μονοπάτι δεν είχε προοπτική ανάπτυξης. Είναι δε η θέση του συνηγόρου του Απαιτητή ότι ο υπολογισμός υπεραξίας σε ποσοστό 10% είναι αυθαίρετος, η χρήση του στερείται κατάλληλης εξήγησης ενώ ο τρόπος εφαρμογής του δεν έχει λογική. Καταλήγοντας ο κύριος Κορακίδης κάλεσε το Δικαστήριο να επιδικάσει αποζημιώσεις ύψους €28.440 προς όφελος του Απαιτητή για την έκταση γης του που περιήλθε στην κατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας ένεκα της απαλλοτρίωσης χωρίς να υφίσταται θέμα επαύξησης της αξίας του υπολείπου μέρους του τεμαχίου 493 με τόκο επί του ποσού αυτού προς 9% ετησίως από 08.05.09 μέχρι 16.05.14 και 3% ετησίως από 17.05.14 μέχρι εξόφλησης, πλέον εκτιμητικά έξοδα €2.000 πλέον δικηγορικά έξοδα. Αντίθετη ήταν η νομική επιχειρηματολογία της ευπαιδεύτου συνηγόρου της Αποζημιούσας Αρχής, η οποία υποστήριξε ότι τα τεμάχια 493 και 917 θα πρέπει να αντικριστούν ξεχωριστά επειδή κατά τον ουσιώδη για την παρούσα υπόθεση παραπομπής χρόνο και μέχρι σήμερα υπάρχουν δύο ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας που ανήκουν σε δύο διαφορετικά άτομα. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της Αποζημιούσας Αρχής η επικαλούμενη δίοδος από το τεμάχιο 917 στο τεμάχιο 493 δεν είναι εγγεγραμμένη στο πιστοποιητικό τίτλου ιδιοκτησίας του επιδίκου ακινήτου του Απαιτητή. Είναι η θέση της κυρίας Κόκκινου ότι το εγγεγραμμένο δημόσιο μονοπάτι και το δικαίωμα διάβασης σε καμία περίπτωση θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν άδεια για ανάπτυξη του τεμαχίου για βιομηχανικούς σκοπούς. Απεναντίας, όπως είπε, με την απαλλοτρίωση και την κατασκευή του δρόμου παρέχεται ευκαιρία στο επίδικο ακίνητο για άμεση και καλύτερη αξιοποίηση του. Σύμφωνα με την εν λόγω συνήγορο υπάρχει ζήτημα επαύξησης που δημιουργήθηκε από την πρόσβαση που το τεμάχιο 493 απέκτησε στον δημόσιο δρόμο. Παράλληλα η κυρία Κόκκινου δήλωσε πως πραγματικοί και εκτιμητικοί λόγοι επιβάλλουν τον υπολογισμό της επαύξησης στο ποσοστό 10% επί της εναπομείνασας έκτασης του τεμαχίου 493 κατά τον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης. Στη βάση αυτού του σκεπτικού η εκπρόσωπος της Αποζημιούσας Αρχής ευσεβάστως εισηγήθηκε την απόρριψη της αξίωσης του Απαιτητή με έξοδα εναντίον του και ταυτόχρονα την υιοθέτηση της θέσης της για επιδίκαση ονομαστικών αποζημιώσεων ύψους €300 για σκοπούς εγγραφής του επηρεαζόμενου μέρους της επίδικης ακίνητης περιουσίας. Νομική Πτυχή: Η ιδιοκτησία, απόκτηση, κατοχή, απόλαυση και η με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση ακίνητης περιουσίας αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα που στην Κύπρο είναι κατοχυρωμένο με το άρθρο 23 του Συντάγματος. Η στέρηση άσκησης του δικαιώματος αυτού περιορίζεται αυστηρά στις περιπτώσεις που το εν λόγω άρθρο προνοεί. Μία τέτοια περίπτωση που προβλέπεται είναι η αναγκαστική απαλλοτρίωση έκτασης ακινήτου από την Κυπριακή Δημοκρατία για εξυπηρέτηση σκοπού δημόσιας ωφέλειας. Όταν ένα ακίνητο ή μέρος αυτού πρόκειται να απαλλοτριωθεί δυνάμει σχετικής γνωστοποίησης η Κυπριακή Δημοκρατία (Αποζημιούσα Αρχή) καταβάλλει δίκαιη και εύλογη αποζημίωση στον ιδιοκτήτη. Ο νομοθετικός μηχανισμός που ρυθμίζει το κεφάλαιο της απαλλοτρίωσης στην Κύπρο είναι οι Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμοι του 1962 έως 2014 (Ν.15/1962 μετά των συναφών τροποποιήσεων). Το άρθρο 10(στ) της κείμενης νομοθεσίας πραγματεύεται το ζήτημα της επαύξησης ή αλλιώς γνωστή ως υπεραξία. Ειδικότερα στο άρθρο αυτό σημειώνεται ότι στην περίπτωση που απαλλοτριώνεται μέρος της ακίνητης περιουσίας λαμβάνεται υπόψη και η πιθανότητα επαύξησης στην αξία του υπόλοιπου μέρους του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου. Τόσο η ύπαρξη της επαύξησης όσο και το ποσοστό που χρησιμοποιείται προκειμένου να υπολογιστεί το ύψος της πρέπει να αποδεικνύονται στο Δικαστήριο. Σε υποθέσεις απαλλοτριώσεων όπου η διαδικασία είναι εξεταστικού χαρακτήρα παρέχεται η δυνατότητα στο ίδιο το Δικαστήριο, εκπληρώνοντας το καθήκον του να καθορίσει δίκαιη και εύλογη αποζημίωση όπως ορίζει το άρθρο 23(γ) του Συντάγματος, να διαπιστώσει αν υφίσταται θέμα επαύξησης και αφού κρίνει να υπολογίσει από μόνο του το ποσοστό τέτοιας τυχόν υπεραξίας υπό το φως του συνόλου της μαρτυρίας, χωρίς έτσι το Δικαστήριο να δεσμεύεται να ακολουθήσει τη θέση του ενός ή του άλλου εκτιμητή (Rashid Ali and Another v. Vassiliko Cement Works Ltd

(1971)1 C.L.R. 146). Στην υπόθεση όμως Κυπριακής Δημοκρατίας v. Αγιωτού

(2000)1Β Α.Α.Δ. 1020 όπου το Δικαστήριο διαπίστωσε την ύπαρξη επαύξησης αλλά έκρινε ότι δεν μπορούσε να καταλήξει σε υπολογισμό συγκεκριμένου ποσοστού λόγω μη ύπαρξης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων, προχώρησε στην έκδοση απόφασης για ολόκληρο το ποσό που αξίωνε ο απαιτητής, με το σκεπτικό του Δικαστηρίου να επικυρώνεται στο Εφετείο κατά πλειοψηφία. Η διαπίστωση της επαύξησης της αξίας της υπόλοιπης περιουσίας είναι θέμα πραγματικό. Στα πλαίσια απόδειξης της επαύξησης καθώς και υπολογισμού του ύψους αυτής λαμβάνονται υπόψη τα υφιστάμενα αντικειμενικά δεδομένα από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία κατά το χρόνο δημοσίευσης της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης χωρίς να αποκλείεται και η προσκόμιση μεταγενέστερων στοιχείων που αποκρυσταλλώνουν τέτοια εικόνα νοουμένου ότι τα εν λόγω στοιχεία μπορούν να αναχθούν στον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης. Τα δεδομένα αυτά αντανακλούν και τις προοπτικές του μέλλοντος στο βαθμό που προδιαγράφονται από την απαλλοτρίωση. Τέτοια δεδομένα που λαμβάνονται υπόψη είναι τα φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά του ακινήτου αλλά και ευλόγως προβλεπτά δεδομένα, πάντοτε κατά το χρόνο γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης, καθώς και συγκριτικές πωλήσεις με χαρακτηριστικά ακινήτων όμοια με το υπό απαλλοτρίωση ακίνητο εφόσον αυτές έγιναν σε εύλογο χρόνο μετά τη γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης και είναι δυνατή η αναγωγή τους στις συνθήκες που επικρατούσαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Τα πιο πάνω προκύπτουν μέσα από ερμηνεία των διατάξεων της τελευταίας επιφύλαξης του άρθρου 10 του Ν.15/1962 αλλά και μελέτη της σχετικής επί του θέματος νομολογία (Μιχαήλ κ.α. v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2009)1Β Α.Α.Δ. 1063, Μιχαηλίδου v. Γενικού Εισαγγελέα

(2005)1Α Α.Α.Δ. 657, Βασιλείου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2001)1Β Α.Α.Δ. 1414, Δημητρίου κ.α. v. Δήμου Λάρνακας

(2000)1Α Α.Α.Δ. 34, Σεργίδης v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1993)1 Α.Α.Δ. 339 και Mesaritis v. Republic

(1988)1 C.L.R. 534). Η εκτέλεση έργων όπως η διαπλάτυνση δρόμου από μόνη της δεν επιφέρει κατά κανόνα επαύξηση στο εναπομείναν μέρος του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου. Το εάν όντως η διαπλάτυνση ενός δρόμου επιφέρει ή όχι επαύξηση στο υπόλοιπο κτήμα πρέπει να υποστηρίζεται από μαρτυρία (Συμβούλιο Βελτιώσεως Αγίας Νάπας v. Alexia & Polis Estates Ltd

(2000)1Β Α.Α.Δ. 98). Στην υπόθεση Δήμος Στροβόλου v. Ανδρέου και άλλος

(2012)1Β Α.Α.Δ. 1512 λέχθηκε ότι η εκτέλεση έργων δεν επέφερε οποιαδήποτε βελτίωση στην αξία του ακινήτου των εφεσιβλήτων που βρισκόταν σε οικιστική περιοχή και εφαπτόταν δημοσίου δρόμου. Αντίθετα στην υπόθεση Δήμος Αγλαντζιάς ν. Γεωργίου

(2007)1Α Α.Α.Δ. 210 λέχθηκε ότι η κατασκευή της Λεωφόρου. Κυρηνείας στην Αγλαντζιά, βελτίωσε και βοήθησε στην εμπορική ανάπτυξη της περιοχής και του υπό εξέταση κτήματος του εφεσίβλητου αφού με την εξασφάλιση άδειας οικοδομής αυτός ανήγειρε καταστήματα. Στην ίδια υπόθεση τονίστηκε ότι η επαύξηση επέρχεται στη βάση του οικονομικά ευεργετικού της απαλλοτρίωσης ως νομιμοποίησης της υφιστάμενης επί τόπου κατάστασης σε συνάρτηση με τις δυνατότητες που πλέον παρείχοντο για νόμιμη, πληρέστερη και πλέον συμφέρουσας εμπορικής αξιοποίησης του κτήματος. Περαιτέρω στην υπόθεση Βασιλείου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2001)1Β Α.Α.Δ. 1414 τονίστηκε ότι η ύπαρξη του δρόμου προ της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης δεν προσδίδει στο κτήμα οποιαδήποτε επαύξηση αν αυτός δεν νομιμοποιηθεί. Όπως σημειώθηκε η νομιμοποίηση επήλθε με τη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης και έτσι με την απαλλοτρίωση ο δρόμος απέκτησε νόμιμη διαχρονική ύπαρξη που προσέδωσε υπεραξία. Με τη θέση ότι ένας δρόμος που κατασκευάστηκε παράνομα και προϋπήρχε της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης δεν δημιουργεί επαύξηση σε περιουσία ως αποτέλεσμα μεταγενέστερης απαλλοτρίωση ασχολήθηκαν και οι υποθέσεις Mesaritis v. Republic

(1988)1 C.L.R. 534, Soteriou and others v. Republic

(1988)1 C.L.R. 589 και Γέριμου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1999)1 Α.Α.Δ. 827. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Mesaritis (πιο πάνω): "No account could be taken of the unlawfully constructed road nor could its existence be taken into consideration for the development of the property. Passage thereon could at any stage be stopped at the instance of the owners of the property. The road came into existence only after the acquisition. It became so upon the acquisition of the property and its conversion into a lawfully constructed road. Therefore, any betterment brought about to the remainder of the property of the Claimant was the result of the acquisition of the property and the learned trial Judge was correct in this approach that the betterment was the result of the scheme authorised to be carried out by the Notice of Acquisition.". Εξίσου διαφωτιστικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Soteriou (πιο πάνω): "Therefore, such road without the acquisition order published on 23rd September, 1983 which sanctioned the notice published on 8th October, 1982, could not be considered as a public road but it was the product of trespass on appellants' property and all other properties mentioned in the revocation order and thus an illegal road which, had there been no proper acquisition order, it could have been destroyed by the owners of the properties and in any event could not have given a right of access to the appellants through the adjoining properties. As such it would not be considered in law as having added a betterment to the remainder of the property." Ενδιαφέρον παρατηρείται και στην υπόθεση Μιχαήλ κ.α. v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2009)1Β Α.Α.Δ. 1063 στην οποία εγέρθηκε ισχυρισμός από τον απαιτητή για αύξηση επιπέδου ηχορύπανσης με την κατασκευή δρόμου τεσσάρων λωρίδων κυκλοφορίας ως αποτέλεσμα του οποίου να υπάρχει επιζήμια επίδραση του υπό απαλλοτρίωση ακινήτου, ο οποίος όμως δεν έπεισε το Δικαστήριο επειδή στερείτο τεκμηρίωσης. Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα Δικαστηρίου: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή τους εμπειρογνώμονες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της (Παύλου v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another

(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou

(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.

(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Είναι γνωστό ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εμπειρογνώμονα εδράζεται στις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες αξιολογούνται οι μαρτυρίες των κοινών μαρτύρων (Βασιλείου v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2001)1Β Α.Α.Δ. 1414, Ψάλτης v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα

(2001)!Β Α.Α.Δ. 1077). Το Δικαστήριο μπορεί να δεχτεί μέρος της μαρτυρίας του ενός ή άλλου εμπειρογνώμονα και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα (Πιττάλης v. Ianira Enterprises Ltd κ.α.

(1997)1 Α.Α.Δ. 814). Βέβαια η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou

(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd

(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύει το Δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του για να μπορέσει έτσι το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Νομικό Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146, Καούρης v. Δημητρίου

(2008)1Β Α.Α.Δ. 967 και Davie v. Edinburgh Magistrates

(1953)S.C. 34). Στο βαθμό και την έκταση που ο πραγματογνώμονας βασίζει τη γνώμη του σε γεγονότα που του έχουν γνωστοποιηθεί, τα γεγονότα αυτά πρέπει να αποδεικνύονται σύμφωνα με τους αποδεικτικούς κανόνες (Ττοουλιάς v. Δημοκρατία

(1989)2 Α.Α.Δ. 258, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1Β Α.Α.Δ. 746, Republic v. Chacholiades

(1980)2 C.L.R. 481 και Χαραλάμπους v. Σάββα

(1996)1Α Α.Α.Δ. 576). Η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να παρέχει το Δικαστήριο με επιστημονική μαρτυρία που μπορεί να μην βρίσκεται μέσα στις γνώσεις και εμπειρίες του Δικαστή (Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1). Με γνώμονα τα πιο πάνω το Δικαστήριο προχωρεί σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του. Η περισσότερη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα του Απαιτητή, εγκεκριμένο επαγγελματία εκτιμητή ακινήτων Γεώργιου Γεωργιάδη (ΜΑ), του οποίου τόσο τα ακαδημαϊκά όσο και τα επαγγελματικά προσόντα αλλά και η εμπειρία του στα θέματα απαλλοτρίωσης ακίνητης περιουσίας δεν αμφισβητήθηκαν από οποιονδήποτε, είτε είναι παραδεκτή από την άλλη πλευρά είτε δεν αμφισβητήθηκε από την Αποζημιούσα Αρχή. Χωρίς να υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος ή μαρτυρία περί του αντιθέτου το κομμάτι αυτό της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο ως επιστημονικά ορθό και αξιόπιστο. Ο εν λόγω εμπειρογνώμονας μετέβηκε προσωπικά δύο φορές επί τόπου, ήτοι το έτος 2010 και το έτος 2016, όπου εξέτασε το ακίνητο 493 αλλά και την ευρύτερη περιοχή. Ακολούθως ο ίδιος στη βάση πληροφοριών που απέκτησε μέσα από έρευνα που ο ίδιος προέβηκε στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Πάφου, των δεδομένων που ο ίδιος παρατήρησε καθώς και των μετρήσεων που ίδιος έκανε κατά τις επιτόπου επισκέψεις του ετοίμασε σχετική εκτίμηση ημερομηνίας 29.09.10 καθώς και έκθεση αυτοψίας ημερομηνίας 16.02.16, στα οποία καταγράφει τα δικά του αποτελέσματα. Πρόκειται για έγγραφα που είναι προϊόν δικής τους έρευνας και εργασίας και είναι αυτά που έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Ειδικότερα αποδέχομαι και προς τούτο αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου τα εξής:

(1)Το τεμάχιο 493, εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του οποίου επί ολόκληρου του μεριδίου είναι ο Απαιτητής, συνορεύει με το τεμάχιο 917 (πρώην τεμάχιο 494), εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια επί όλου του μεριδίου είναι η Κατερίνα Μήτα, γιαγιά του Απαιτητή. Είναι ένα γεγονός με το οποίο συμφωνεί η Αποζημιούσα Αρχή.

(2)Το τεμάχιο 493 φέρει αριθμό εγγραφής 7537, Φ/Σχ. 51/30, έχει εγγεγραμμένο εμβαδό 6.857 τ.μ. και βρίσκεται στην τοποθεσία 'Ρόσπηλιους' στην Τίμη της επαρχίας Πάφου. Είναι ένα γεγονός με το οποίο επίσης συμφωνεί η Αποζημιούσα Αρχή. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι η Αποζημιούσα Αρχή παρόλο ότι δέχεται ότι το εν λόγω ακίνητο διαθέτει εγγεγραμμένο εμβαδό 6.857 τ.μ. εντούτοις μέσα από χωρομετρική και σχεδιαστική εργασία καταλήγει σε νέο εμβαδό που υπολόγισε σε 6.437 τ.μ., πλην όμως η διάσταση αυτή δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο αυτό επειδή δεν σχετίζεται με το αντικείμενο εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης παραπομπής.

(3)Τα τεμάχια 493 και 917 δεν ανήκουν στην περιοχή του αναδασμού Αναρίτας της επαρχίας Πάφου, γεγονός που η Αποζημιούσα Αρχή δεν αμφισβητεί.

(4)Το τεμάχιο 493 εμπίπτει σε πολεοδομική ζώνη βιομηχανική Β1 με συντελεστή δόμησης 90%, συντελεστή κάλυψης 50%, με δυνατότητα ανέγερσης μέχρι δύο ορόφων μέγιστου ύψους 8,3μ. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων.

(5)Παρόλο ότι το τεμάχιο 493 εμπίπτει σε βιομηχανική ζώνη και μπορεί να αξιοποιηθεί ως βιομηχανικό τεμάχιο εντούτοις η τωρινή χρήση του εν λόγω ακινήτου είναι γεωργική, πράγμα που επίσης αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων.

(6)Πριν από την ημερομηνία της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης του ακινήτου 493 (08.05.09) υπήρχε μονοπάτι που δεν ήταν εγγεγραμμένο στο μητρώο του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και εφάπτεται των τεμαχίων 493 και 917. Αυτό είναι ένα δεδομένο που αποδέχεται η Αποζημιούσα Αρχή.

(7)Το πιο πάνω μονοπάτι αρχικά είχε πλάτος 3μ και είχε κατασκευαστεί από την ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 917 και καταλήγει σε δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο. Αυτό είναι ένα γεγονός που δεν αμφισβητείται από την Αποζημιούσα Αρχή.

(8)Πριν από την ημερομηνία της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης του ακινήτου 493 η προσπέλαση από το δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο στο τεμάχιο 493 γινόταν από το προαναφερόμενο μονοπάτι κατά μήκος του τεμαχίου 917, η ιδιοκτήτρια του οποίου το είχε κατασκευάσει. Αυτό είναι ένα δεδομένο που επίσης δεν αμφισβητείται από την Αποζημιούσα Αρχή.

(9)Κατά την ημερομηνία της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης του ακινήτου το μονοπάτι που ήταν χωματόδρομος είχε ήδη διαπλατυνθεί σε 5μ αλλά δεν ήταν εγγεγραμμένο στο μητρώο του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Αυτό είναι ένα δεδομένο που παραδέχεται η Αποζημιούσα Αρχή. Ως προς το ποιος διαπλάτυνε το μονοπάτι υπάρχει διάσταση απόψεων από τα μέρη. Συγκεκριμένα η πλευρά του Απαιτητή ισχυρίστηκε ότι το εν λόγο μονοπάτι είχε διαπλατυνθεί από την κοινοτική αρχή Αναρίτας για να διαχωρίσει το έδαφος της Αναρίτας από το έδαφος της Τίμης ενώ η πλευρά της Αποζημιούσας Αρχής ισχυρίστηκε ότι η διαπλάτυνση έγινε από το Τμήμα Αναδασμού. Παρόλο ότι καμία πλευρά προσκόμισε μαρτυρία για να θεμελιώσει τη θέση της αυτή εντούτοις το ποιος στην πραγματικότητα διαπλάτυνε το δρόμο είναι άνευ σημασίας. Αυτό που λαμβάνεται υπόψη είναι το γεγονός ότι ο δρόμος διαπλατύνθηκε από 3μ σε 5μ πριν το χρόνο γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης.

(10)Η συγκριτική μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της αξίας της απαλλοτριωθείσας έκτασης βρίσκει σύμφωνη την Αποζημιούσα Αρχή, η οποία στη δική της εκτίμηση χρησιμοποίησε την ίδια επιστημονική μέθοδο.

(11)Ο υπολογισμός της αξίας της απαλλοτριωθείσας έκτασης σε €120 ανά τ.μ. που είναι σε επίπεδο αγοραίας αξίας σε βιομηχανική ζώνη παρά τη γεωργική χρήση του τεμαχίου 493 στη βάση των νομικών και φυσικών χαρακτηριστικών του εν λόγω ακινήτου βρίσκει σύμφωνη την Αποζημιούσα Αρχή, η οποία καταλήγει ακριβώς στην ίδια εκτίμηση σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό. Εξάλλου αυτό είναι ένα γεγονός που κατατέθηκε ως παραδεκτό από αμφότερα μέρη.

(12)Η χρήση της μαθηματικής φόρμουλας 237 τ.μ. (απαλλοτριωθείσα έκταση) χ €120 (αξία απαλλοτριωθείσας έκτασης ανά τ.μ.) και η κατάληξη στο συνολικό ποσό των €28.440 βρίσκει σύμφωνη την Αποζημιούσα Αρχή, η οποία καταλήγει στο ίδιο ποσό εφαρμόζοντας την ίδια ακριβώς μαθηματική πράξη.

(13)Εντός του τεμαχίου 493 υπάρχει νόμιμη πηγή ύδατος (διάτρηση νερού) που χρησιμοποιείται για την άρδευση του εν λόγω ακινήτου αλλά και του τεμαχίου 917 με το οποίο το επίμαχο ακίνητο συνορεύει. Παράλληλα μέρος της μαρτυρίας του Γεωργιάδη αναλώθηκε σχετικά με το επίδικο ζήτημα της επαύξησης στην αξία της υπόλοιπης έκτασης του τεμαχίου 493 που δεν απαλλοτριώθηκε ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης. Στο θέμα αυτό ο εμπειρογνώμονας του Απαιτητή δεν δημιούργησε καλή εντύπωση. Οι απαντήσεις που έδωσε δεν ήταν ούτε σαφείς αλλά ούτε και πειστικές. Αντίθετα οι θέσεις του στο συγκεκριμένο επίμαχο ζήτημα συγκρούονται με αναντίλεκτη μαρτυρία καθώς και από δεδομένα που δεν αμφισβητήθηκαν. Ήταν έκδηλη η προσπάθεια του εν λόγω εμπειρογνώμονα να παρουσιάσει εικόνα συνένωσης του τεμαχίου 493 με το τεμάχιο

1. Επιχείρησε να δείξει μορφή ενιαίας ιδιοκτησίας, ενιαίας κατοχής και ενιαίας χρήσης των τεμαχίων 493 και 917 από τον Απαιτητή. Ο λόγος ήταν προφανής: να δείξει προϋπάρχουσα νόμιμη κατάσταση πρόσβασης του τεμαχίου 493 σε δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο μέσω του τεμαχίου 917 που εφάπτεται του εν λόγω δρόμου έτσι ώστε να καταρρίψει τη θέση της Αποζημιούσας Αρχής που ισχυρίστηκε ότι το υπόλοιπο μέρος του τεμαχίου 493 έτυχε του ευεργετήματος ωφέλειας και εν πάση περιπτώσει επαύξηση στην αξία αγοράς του με τη δημιουργία νέου δρόμου που κατασκευάστηκε και ασφαλτώθηκε με πεζοδρόμια και πλέον εφάπτεται του επίμαχου τεμαχίου, ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης. Ωστόσο οι πιο πάνω θέσεις του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη κάθε άλλο παρά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Προσεγγίζοντας το θέμα από νομική γωνία το τεμάχιο 493 δεν είναι ενωμένο με το τεμάχιο
2. Πρόκειται στην ουσία για δύο ξεχωριστά ακίνητα που μεταξύ τους συνορεύουν, για τα οποία υπάρχουν δύο ξεχωριστά πιστοποιητικά τίτλου ιδιοκτησίας και των οποίων οι ιδιοκτήτες είναι δύο διαφορετικά άτομα. Μπορεί η ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 917 να είναι η γιαγιά του Απαιτητή που είναι ο ιδιοκτήτης του τεμαχίου 493 και ως εκ της συγγενικής τους σχέσης να διευκολύνει πρόσβαση του επίμαχου τεμαχίου στο δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο που εφάπτεται του ακινήτου της δια μέσω του τεμαχίου της δημιουργώντας χωμάτινο μονοπάτι αρχικά 3μ και στη συνέχεια διαπλατυμένου σε 5μ πλάτος, πλην όμως αυτή κατάσταση όχι μόνο δεν είναι νόμιμη και επίσημη αλλά είχε προσωρινό χαρακτήρα. Στην περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο οι διαπροσωπικές τους σχέσεις διαφοροποιούνταν ή αν το τεμάχιο 917 πωλείτο ή παραχωρείτο η κατοχή και χρήση του σε άλλο πρόσωπο η εξυπηρέτηση αυτή θα μπορούσε να είχε τερματιστεί. Η δίοδος προκειμένου ο Απαιτητής να μεταβαίνει στο επίμαχο ακίνητο του χρησιμοποιείτο από τον ίδιο ως διευκόλυνση που του γινόταν από τη γιαγιά του και όχι ως εγγεγραμμένο δικαίωμα του. Παρόλο ότι το μονοπάτι χρησιμοποιείτο και από άλλους γεωργούς που οδηγούσαν οχήματα και μηχανήματα εντούτοις ήταν ιδιωτικό. Σε αντίθεση με την άποψη του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη, από νομικής άποψης το τεμάχιο 493 ήταν περίκλειστο, γεγονός που ήταν ή έπρεπε να ήταν στη γνώση του ένεκα της ειδικότητας και επαγγελματικής εμπειρίας που διέθετε σε θέματα εκτιμήσεις ακινήτων και απαλλοτριώσεις. Το ίδιο ισχύει αλλά αντιστρόφως και στο θέμα της πηγής νερού, η οποία δεν είναι ικανή να διαφοροποιήσει την τότε υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων. Η δε θέση του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη που εκφράστηκε στην ένορκη κατάθεση του στο Δικαστήριο όταν εμφανίστηκε στις 10.03.16 ότι απλά 'σήμερα', έκφραση που παραπέμπει σε πρόσφατο χρόνο, η ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 917 μεταβίβασε την ιδιοκτησία του τεμαχίου 493 στον Απαιτητή καταρρίπτεται από το πιστοποιητικό τίτλου ιδιοκτησίας του τεμαχίου 493 που ο ίδιος επισύναψε στην εκτίμηση του μέσα από το οποίο έγγραφο διαπιστώνεται ότι ο Απαιτητής κατέστη εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του τεμαχίου 493 στις 27.04.
3. Η τυπικότητα μη εγγραφής της διόδου στο κτηματολόγιο αλλά και η δυνατότητα εθελοντικής παραχώρησης που ο εν λόγω εμπειρογνώμονας επικαλείται στην εκτίμηση του δεν μετουσιώθηκαν σε πράξη τουλάχιστο μέχρι την στιγμή της κατάθεσης του, δηλαδή 12 περίπου χρόνια από την εγγραφή του τίτλου ιδιοκτησίας του τεμαχίου 493 εις το όνομα του Απαιτητή. Περαιτέρω το εγχείρημα του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη να διασυνδέσει το αποτέλεσμα της υπόθεσης παραπομπής του ακινήτου 917 (αρ. παραπομπής 42/11) όπου η θέση της Αποζημιούσας Αρχής για επαύξηση αποσύρθηκε με αποτέλεσμα να υπάρξει αποζημίωση χωρίς ζήτημα υπεραξίας με την περίπτωση του τεμαχίου 493 προκειμένου να εφαρμοστεί το ίδιο αποτέλεσμα, είναι ατυχής. Η περίπτωση του τεμαχίου 917 είναι διαφορετική από την παρούσα υπόθεση. Το τεμάχιο 917 δεν ήταν περίκλειστο αλλά είχε απευθείας πρόσβαση σε δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο που είχε κατασκευαστεί συνεπεία δύο άλλων απαλλοτριώσεων προγενέστερων της παρούσας. Μέρος του τεμαχίου 917 επηρεάστηκε από την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Πάφου-Λεμεσού, ο οποίος δημιουργήθηκε στα πλαίσια άλλης απαλλοτρίωσης επίσης προγενέστερης της παρούσας. Όπως παραδέχτηκε και ο ίδιος ο εμπειρογνώμονας κατά την αντεξέταση του, η παρούσα απαλλοτρίωση καμία επαύξηση επέφερε στην αξία του τεμαχίου
4. Όλα αυτά τα δεδομένα δεν υπήρχαν για το τεμάχιο 493 και συνεπώς η θέση του κυρίου Γεωργιάδη δεν ευσταθεί με αποτέλεσμα να μην γίνεται αποδεκτή. Επιπλέον ο ισχυρισμός του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη ότι το τεμάχιο 493 δεν απέκτησε κάποια ωφέλεια επειδή ανεξαρτήτως της κατασκευής του νέου δημόσιου εγγεγραμμένου ασφαλτοστρωμένου δρόμου το τεμάχιο 493 θα καλλιεργείτο ως γεωργικό, είναι επίσης ατυχής. Είναι άνευ σημασίας αν το επίμαχο ακίνητο καλλιεργείται ως γεωργικό. Αυτό φαίνεται να αναγνωρίζει και ο ίδιος ο εμπειρογνώμονας αφού όπως είπε στην αντεξέταση του κατά τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου έλαβε υπόψη του το γεγονός ότι το εν λόγω ακίνητο βρίσκεται σε βιομηχανική ζώνη. Αυτό που εξετάζεται είναι κατά πόσο η προοπτική αξιοποίησης του βελτιώθηκε στη βιομηχανική ζώνη που είναι ενταγμένο σαν αποτέλεσμα της παρούσας απαλλοτρίωσης με αποτέλεσμα να υπάρχει επαύξηση της αξίας του μέρους του επίμαχου τεμαχίου που δεν απαλλοτριώθηκε στη βάση των φυσικών και νομικών χαρακτηριστικών του ακινήτου, τα οποία έχουν αναλυτικά αναφερθεί προηγουμένως, καθώς και ευλόγως προβλεπτών δεδομένων κατά το χρόνο γνωστοποίησης της παρούσας απαλλοτρίωσης. Ως εκ τούτου, ούτε αυτή η θέση του κυρίου Γεωργιάδη ευσταθεί με αποτέλεσμα και αυτή να μην γίνεται αποδεκτή. Επιπροσθέτως οι μονολεκτικές αρνητικές απαντήσεις του εμπειρογνώμονα του Απαιτητή κατά την αντεξέταση του στις ερωτήσεις που του υπεβλήθηκαν και αφορούσαν αν η διαπλάτυνση, ασφαλτόστρωση δημόσιου εγγραμμένου δρόμου με την κατασκευή πεζοδρομίων σ' αυτό συνιστούσε ωφέλεια για το ακίνητο ως προς την καλύτερη δυνατότητα αξιοποίησης του, χωρίς την παροχή οποιονδήποτε εξηγήσεων ή την έκθεση λεπτομερειών που θα δικαιολογούσαν τις τοποθετήσεις του, κάθε άλλο παρά πειστικές θεωρούνται και έτσι δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Σε σχέση με τις συγκριτικές πωλήσεις που ο εμπειρογνώμονας του Απαιτητή παρέθεσε και αποτελούνται από 3 ακίνητα στην περιοχή Τρεμιθούσας και ένα ακίνητο στην Αγία Βαρβάρα, τα στοιχεία των οποίων περιέχονται στην εκτίμηση του ημερομηνίας 29.09.10, δεν βλέπω πως δύναται να έχουν οποιαδήποτε αποδεικτική αξία στο επίδικο θέμα της επαύξησης που εξετάζεται με γνώμονα ότι αυτά βρίσκονται μακριά από το τεμάχιο 493 που σχεδόν συνορεύει με την επίμαχη περιοχή για την οποία έγινε ο σκοπός της απαλλοτρίωσης. Η κατάληξη αυτή ενισχύεται από το Τεκμήριο
5. Σύμφωνα με το τεκμήριο αυτό που είναι η δημοσίευση της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αριθμός 4296, ημερομηνίας 08.05.09, το περιεχόμενο του οποίου εγγράφου κατόπιν μελέτης και αξιολόγησης του αποδέχομαι χωρίς δεύτερη σκέψη ως αληθές και αξιόπιστο, σημειώνεται ότι η απαλλοτρίωση μέρους του τεμαχίου 493 είναι αναγκαία για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη δημιουργία και ανάπτυξη των δημοσίων δρόμων στην Κυπριακή Δημοκρατία και ότι αυτή επιβάλλεται για την κατασκευή νέων δρόμων έξω από την περιοχή αναδασμού Αναρίτας στα χωριά Αναρίτα και Τίμη της επαρχίας Πάφου που εξυπηρετούν την πιο πάνω περιοχή αναδασμού αλλά και την ευρύτερη περιοχή του χωριού Αναρίτα στην επαρχία Πάφου. Πέραν των πιο πάνω, οι εν λόγω συγκριτικές πωλήσεις των τεμαχίων που παρέθεσε ο εμπειρογνώμονας Γεωργιάδης πραγματοποιήθηκαν κατά πολύ πριν από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Ειδικότερα οι δύο πρώτες συγκριτικές πωλήσεις φέρουν ημερομηνίες πώλησης 24.05.07, 20.03.07 (δύο) και 21.12.07, ενώ η ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης είναι 08.05.
6. Παράλληλα, με εξαίρεση την πρώτη συγκριτική πώληση που σχετίζεται με απροσπέλαστο ακίνητο, όπως το ακίνητο 493, οι υπόλοιπες περιπτώσεις αφορούν τεμάχια με πρόσβαση σε δύο δρόμους καθώς και σε ασφαλτόδρομο, δεδομένα που σαφώς διαφέρουν από το επίμαχο ακίνητο. Εξετάζοντας με προσοχή τις πιο πάνω συγκριτικές πωλήσεις και το περιεχόμενο αυτών θα έλεγα ότι αυτές δεν προσφέρουν οποιαδήποτε βάση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άντληση στοιχείων προκειμένου να υποβοηθήσουν την εξέταση του επιδίκου ζητήματος της επαύξησης. Ως εκ τούτου, αποδίδω στις συγκριτικές αυτές πωλήσεις που ο εν λόγω εμπειρογνώμονας εντόπισε μηδενική βαρύτητα, πάντοτε σχετικά με το ζήτημα της επαύξησης. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι ως επιστημονικά ορθή και αξιόπιστη την μαρτυρία του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη περιλαμβανομένου της εκτίμησης του ημερομηνίας 29.09.10 καθώς και την έκθεση αυτοψίας του ημερομηνίας 16.02.16 που είναι το Τεκμήριο 1 και αποτελούν μέρος της μαρτυρίας αυτής, στο βαθμό και την έκταση που εξυπηρετούν το σκεπτικό του Δικαστηρίου που αναπτύχθηκε προηγουμένως. Η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα της Αποζημιούσας Αρχής, εκτιμητή Χαράλαμπου Χαραλάμπους (ΜΑΑ), λειτουργού στον Κλάδο Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Πάφου, του οποίου επίσης τόσο τα ακαδημαϊκά όσο και τα επαγγελματικά προσόντα αλλά και η εμπειρία του στα θέματα απαλλοτρίωσης ακίνητης περιουσίας δεν αμφισβητήθηκαν από οποιονδήποτε, στο μεγαλύτερο μέρος της συμπίπτει επιστημονικά με αυτή του εκτιμητή ακινήτων Γεωργιάδη (εμπειρογνώμονα Απαιτητή). Στα σημεία που υπάρχει ταύτιση των επιστημονικών θέσεων των δύο εμπειρογνωμόνων έχω ήδη αναφερθεί προηγουμένως και παραπέμπω δίχως να υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω σχολιασμό. Χωρίς να έχω κανένα λόγο ή μαρτυρία περί του αντιθέτου, το μέρος αυτό της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους γίνεται αποδεκτό ως επιστημονικά ορθό και αξιόπιστο. Κομμάτι της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα ασχολείται με το επίδικο θέμα της επαύξησης. Είναι η θέση του εν λόγω εμπειρογνώμονα ότι το τεμάχιο 493 εφαπτόταν σε μονοπάτι που δεν ήταν νόμιμο και εγγεγραμμένο στο μητρώο του κτηματολογίου ενώ με την απαλλοτρίωση κατασκευάστηκε δρόμος που ασφαλτώθηκε, βελτιώνοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης του τεμαχίου 493 για βιομηχανικούς σκοπούς. Αυτό κατά τη γνώμη του κυρίου Χαραλάμπους προκαλεί υπεραξία στην αξία του υπολοίπου μέρους του ακινήτου 493 που δεν απαλλοτριώθηκε. Με βάση την εκτίμηση του ο εμπειρογνώμονας Χαραλάμπους υπολογίζει τέτοια υπεραξία σε ποσοστό 10% επί έκτασης 6.200 τ.μ. και χρησιμοποιώντας τιμή €120 ανά τ.μ. καταλήγει μέσα από το γινόμενο της πράξης σε €74.
7. Είναι γεγονός και έχει ήδη λεχθεί ότι μέχρι την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης το τεμάχιο 493 δεν είχε πρόσβαση σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο. Το τεμάχιο 917 που συνορεύει με το τεμάχιο 493 εφάπτεται σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο αλλά όχι το τεμάχιο
8. Όπως έχει ήδη εξηγηθεί λόγω της συγγενικής σχέσης του Απαιτητή και της εγγεγραμμένης ιδιοκτήτριας του τεμαχίου 917 δημιουργήθηκε δίοδος που κατέληγε στο δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο. Η προσπέλαση από τον εν λόγω εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο στο τεμάχιο 493 επιτυγχανόταν μέσω του τεμαχίου 917 χρησιμοποιώντας το μονοπάτι εκείνο που δημιουργήθηκε. Το μονοπάτι αυτό ήταν απλά μία προσωρινή λύση στο πρόβλημα πρόσβασης του τεμαχίου 493 σε δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο με τη βοήθεια της ιδιοκτήτριας του τεμαχίου 493, η οποία παρείχε τη διευκόλυνση που περιγράφηκε αμέσως προηγουμένως. Επρόκειτο για χωμάτινη δίοδο που δεν ήταν εγγεγραμμένη στο μητρώο του κτηματολογίου. Δεν επρόκειτο για δικαίωμα διόδου. Με την απαλλοτρίωση το μονοπάτι έγινε επίπεδο, διαπλατύνθηκε σε 8μ, τοποθετήθηκαν σ' αυτό σπαστά σκύρα (crusher-run) και με την κατασκευή πεζοδρομίων ασφαλτοστρώθηκε. Το μονοπάτι μετατράπηκε σε νόμιμο και εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο. Με αυτόν τον τρόπο αποκαταστάθηκε η νομιμότητα της κατάστασης διόδου στο τεμάχιο 493 χωρίς έτσι πλέον το εν λόγο ακίνητο να εξαρτάται από το τεμάχιο 917 στο ζήτημα της προσπέλασης και πρόσβασης σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο, όπως ήταν η υπάρχουσα κατάσταση πραγμάτων πριν από την απαλλοτρίωση. Το τεμάχιο 493 δεν θεωρείται πλέον περίκλειστο από νομικής σημασίας αλλά με την απαλλοτρίωση απέκτησε νόμιμα και απρόσκοπτα απευθείας πρόσβαση σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο. Αντίληψη της επίμαχης περιοχής στην οποία βρίσκονται τα τεμάχια 493 και 917 απέκτησα από τα Τεκμήρια 2Α και 2Β που είναι αεροφωτογραφία και δορυφορική φωτογραφία αντίστοιχα, οι οποίες λήφθηκαν το έτος 2016 και κατόπιν μελέτης και αξιολόγησης τους, δέχομαι ότι απεικονίζουν τον επίμαχο χώρο. Δεν έχω κανένα λόγο αλλά ούτε και περί του αντιθέτου μαρτυρία για να αμφιβάλλω ότι η απεικόνιση αυτή αφορά την διαμόρφωση της περιοχής αυτής ως αποτέλεσμα της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης. Ούτε κάτι τέτοιο αμφισβητήθηκε από οποιονδήποτε διάδικο. Όπως προκύπτει από τη δορυφορική φωτογραφία (Τεκμήριο 2Β), το μονοπάτι που κατέστη δημόσιος εγγεγραμμένος δρόμος απεικονίζεται με την ονομασία 'Andrea Georgiou' ενώ με κόκκινο χρώμα στο ίδιο έγγραφο σχηματίζεται το τεμάχιο
9. Το ίδιο ακίνητο φαίνεται και στην αεροφωτογραφία (Τεκμήριο 2Α) όπως και το τεμάχιο 917 καθώς επίσης με κόκκινο βέλος σημειώνεται ο δημόσιος εγγεγραμμένος δρόμος στον οποίο κατέληγε το δημόσιο μονοπάτι πριν την απαλλοτρίωση και στη συνέχεια καταλήγει ο νέος διαμορφωμένος από το Τμήμα Αναδασμού δημόσιος εγγεγραμμένος δρόμος που και αυτός απεικονίζεται. Επίσης από το ίδιο έγγραφο διαπιστώνω ότι ο σημειούμενος με κόκκινο βέλος δημόσιος δρόμος συνδέεται με τον αυτοκινητόδρομο Πάφου-Λεμεσού, δημιούργημα άλλης προγενέστερης και ξεχωριστής απαλλοτρίωσης. Η εξήγηση που ο εμπειρογνώμονας Χαραλάμπους έδωσε γιατί στο τεμάχιο 493 δόθηκε αποζημίωση ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης χωρίς να ληφθεί υπόψη θέμα επαύξησης σε αντίθεση με το τεμάχιο 493, με βρίσκει σύμφωνο. Επ' αυτού παραπέμπω στην θέση του Δικαστηρίου, όπως αυτή διατυπώθηκε κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα του Απαιτητή. Δεν παραγνωρίζω τη στενή συγγενική σχέση που υπάρχει μεταξύ του τεμαχίου 493 και του γειτονικού τεμαχίου
10. Για τη σημασία που πρέπει να της αποδοθεί συμφωνώ με τις απόψεις του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους. Έχω ήδη σχολιάσει το θέμα αυτό αναλυτικά κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη, στην οποία ανάλυση και παραπέμπω. Μέσα από αυτή καταδεικνύεται ότι το Δικαστήριο δεν συμμερίζεται τη θέση του εμπειρογνώμονα Γεωργιάδη αλλά συμφωνεί με αυτή του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους. Η δε θέση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του Απαιτητή ότι η κατασκευή του δρόμου δεν θα διαφοροποιήσει προς το καλύτερο την κατάσταση αλλά μπορεί να τη χειροτερεύσει από άποψη μυρωδιών και θορύβων, όπως αυτή υπεβλήθηκε στο στάδιο αντεξέτασης του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους χωρίς να συνοδεύεται από οποιαδήποτε χειροπιαστή πληροφορία, στερείται του αναγκαίου μαρτυρικού υλικού που θα την θεμελίωνε. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ή να της αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου το Τεκμήριο 3 που είναι η Εντολή 1/1994 του τότε Υπουργού Εσωτερικών ημερομηνίας 14.01.94, η οποία καθορίζει τι μπορεί να θεωρηθεί ως ικανοποιητική προσπέλαση που είναι κριτήριο για τη χορήγηση, υπό προϋποθέσεις, πολεοδομικής άδειας στα πλαίσια αξιοποίησης ενός τεμαχίου για βιομηχανικούς σκοπούς. Κατόπιν μελέτης και αξιολόγησης του Τεκμηρίου 3 αποδέχομαι το περιεχόμενο του ως αληθές και αξιόπιστο, γεγονός εξάλλου που δεν αμφισβητήθηκε από την Αποζημιούσα Αρχή. Ο εμπειρογνώμονας Χαραλάμπους ρωτήθηκε επί του περιεχομένου του εν λόγω εγγράφου στο στάδιο της αντεξέτασης του. Οι απαντήσεις που ο εμπειρογνώμονας αυτός έδωσε δεν ήταν επιστημονικά τεκμηριωμένες. Όπως ο ίδιος είπε απαντούσε εμπειρικά χωρίς όμως να εξηγεί που βάσιζε αυτές τις απαντήσεις που έδωσε, οι οποίες δεν δικαιολογούνταν από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
11. Ο ίδιος δεν είναι άτομο με εμπειρία σε θέματα πολεοδομίας και χωροταξίας. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τις απαντήσεις του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους στο συγκεκριμένο ζήτημα. Είχα την ευκαιρία να μελετήσω με προσοχή το Τεκμήριο
12. Αν υπάρχει κάτι από το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού που μπορεί να σχετίζεται με την παρούσα υπόθεση είναι η παράγραφος 2.
13. Το υπόλοιπο περιεχόμενο του εγγράφου δεν συνάδει με τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης και κατ' επέκταση δεν θα μπορούσε να έχει έρεισμα εφαρμογής. Σύμφωνα με την παράγραφο 2.9 μονοπάτι πλάτους 4μ μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις που σημειώνονται στα εδάφια (α) και (β) αυτής, να θεωρηθεί ως ικανοποιητική προσπέλαση προκειμένου να εξασφαλιστεί πολεοδομική άδεια στα πλαίσια ανάπτυξης ενός τεμαχίου για βιομηχανικούς σκοπούς. Στρεφόμενος στην παρούσα υπόθεση αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι το τεμάχιο 493 εμπίπτει σε βιομηχανική ζώνη. Επίσης αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι μέχρι την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης το μονοπάτι είχε πλάτος 5μ. Ωστόσο δεν υπάρχουν ενώπιον μου στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η οικία τοπική αρχή κατέθεσε αίτηση για εγγραφή του μονοπατιού ως δημόσιου δρόμου, ως απαιτούμενη προϋπόθεση που είναι. Ούτε όμως στο στάδιο που δημιουργήθηκε το εν λόγω μονοπάτι βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία της απαλλοτρίωσης των επηρεαζόμενων ιδιοκτησιών ή των ιδιοκτησιών για τις οποίες δεν έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίες συγκαταθέσεις, με αποτέλεσμα να μην πληρείται μία άλλη απαιτούμενη προϋπόθεση. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις διαπιστώνω ότι η παράγραφος 2.9 του Τεκμηρίου 3 δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην παρούσα υπόθεση. Σε σχέση με τις συγκριτικές πωλήσεις των τεμαχίων που παρέθεσε ο εμπειρογνώμονας Χαραλάμπους και αποτελούνται από 3 ακίνητα στην περιοχή Αγίας Βαρβάρας, τα στοιχεία των οποίων περιέχονται στην εκτίμηση του ημερομηνίας 16.09.11, αδυνατώ να αντιληφθώ πως μπορούν να έχουν οποιαδήποτε αποδεικτική αξία στο επίδικο θέμα της επαύξησης που εξετάζεται με γνώμονα ότι αυτά βρίσκονται μακριά από το τεμάχιο 493 που σχεδόν συνορεύει με την επίμαχη περιοχή για την οποία έγινε ο σκοπός της απαλλοτρίωσης. Επιπλέον παρατηρώ ότι δύο από αυτές δεν είναι κοντά με την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Συγκεκριμένα οι δύο τελευταίες συγκριτικές πωλήσεις φέρουν ημερομηνίες πώλησης 13.05.08 και 24.05.07, ενώ ως είναι γνωστό η ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης είναι 08.05.
14. Παράλληλα, με εξαίρεση την τελευταία συγκριτική πώληση που σχετίζεται με περίκλειστο ακίνητο, όπως ήταν το ακίνητο 493, οι υπόλοιπες δύο περιπτώσεις αφορούν τεμάχια που εφάπτονται σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο, δεδομένα που σαφώς διαφέρουν από το επίμαχο ακίνητο. Εξετάζοντας με προσοχή τις πιο πάνω συγκριτικές πωλήσεις και το περιεχόμενο αυτών θα έλεγα ότι αυτές δεν προσφέρουν οποιαδήποτε βάση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άντληση στοιχείων προκειμένου να υποβοηθήσουν την εξέταση του επιδίκου ζητήματος της επαύξησης. Ως εκ τούτου, αποδίδω στις συγκριτικές αυτές πωλήσεις που ο εν λόγω εμπειρογνώμονας εντόπισε μηδενική βαρύτητα, πάντοτε αναφορικά με το θέμα της επαύξησης. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι ως επιστημονικά ορθή και αξιόπιστη την μαρτυρία του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους περιλαμβανομένου της εκτίμησης του ημερομηνίας 16.09.11 που αποτελεί μέρος της μαρτυρίας αυτής με εξαίρεση τα μέρη της μαρτυρίας του που για τους λόγους που έχουν ειδικά εξηγηθεί δεν γίνονται αποδεκτά. Τούτο λεχθέντος δεν σημαίνει ότι το Δικαστήριο έχει αποδεχτεί τη θέση του κυρίου Χαραλάμπους και/ή έχει καταλήξει ότι υπάρχει ζήτημα επαύξησης σε ποσοστό 10%, ως είναι το συμπέρασμα του εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους. Αυτά θα εξεταστούν από το Δικαστήριο αμέσως στη συνέχεια κατά την εξαγωγή των δικών του συμπερασμάτων και αναλόγως της περίπτωσης που ισχύει με βάση τις παραμέτρους και τα δεδομένα που προσμετρούν στην κρίση του Δικαστηρίου είτε θα εγκριθούν ως έχουν είτε θα διαφοροποιηθούν είτε θα απορριφθούν χωρίς διαφοροποίηση. Συμπεράσματα Δικαστηρίου: Το πρώτο συμπέρασμα στο οποίο το Δικαστήριο χρειάζεται να καταλήξει είναι κατά πόσο η απαλλοτρίωση επέφερε επαύξηση (υπεραξία) στο υπόλοιπο μέρος του ακινήτου 493 που δεν απαλλοτριώθηκε. Προς τούτο έχω εξετάσει με προσοχή τα υφιστάμενα αντικειμενικά δεδομένα της παρούσας περίπτωσης, τα ευλόγως προβλεπτά δεδομένα καθώς και μεταγενέστερα στοιχεία που αποκρυσταλλώνουν τέτοια εικόνα νοουμένου και μπορούν να αναχθούν στον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης. Όπως ήδη κατέστη σαφές, πριν από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης το τεμάχιο 493 είναι επίπεδο, ενταγμένο σε βιομηχανική ζώνη, με συντελεστή δόμησης 90% και συντελεστή κάλυψης 50%. Είναι ένα χωράφι έξω από το Τοπικό Σχέδιο Πάφου στην τοποθεσία του χωριού Τίμη στην επαρχία Πάφου με δυνατότητα ανέγερσης μέχρι δύο ορόφων μέγιστου συνολικού ύψους 8,30μ. Η πρόσβαση στο τεμάχιο 493 από εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο επιτυγχανόταν μέσω του τεμαχίου 917 το οποίο εφάπτεται του εν λόγω δρόμου και προς το σκοπό αυτό διαμορφώθηκε χωμάτινο μονοπάτι πλάτους 5μ. χωρίς όμως να είναι εγγεγραμμένο στο μητρώο του κτηματολογίου ή να αποτελεί δικαίωμα διάβασης για τον Απαιτητή, ως εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη του τεμαχίου
15. Αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου ότι με την απαλλοτρίωση το τεμάχιο 493 απέκτησε νόμιμα και απρόσκοπτα απευθείας πρόσβαση σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο, στο οποίο μετατράπηκε το προαναφερόμενο μονοπάτι αφού πρώτα έγινε επίπεδο, διαπλατύνθηκε σε 8μ, τοποθετήθηκαν σ' αυτό σπαστά σκύρα (crusher-run) και με την κατασκευή πεζοδρομίων ασφαλτοστρώθηκε. Μάλιστα ο δημόσιος εγγεγραμμένος δρόμος που κατασκευάστηκε καταλήγει σε άλλο δημόσιο εγγεγραμμένο δρόμο που υφίστατο πριν την απαλλοτρίωση και εφάπτεται του γειτονικού τεμαχίου
16. Το τεμάχιο 493 παραμένει σε βιομηχανική ζώνη διαθέτοντας τα ίδια φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά αλλά η πρόσβαση του σε εγγεγραμμένο δημόσιο δρόμο με κατασκευασμένα πεζοδρόμια του παρέχει τη δυνατότητα να εξασφαλίσει πολεοδομική άδεια για αξιοποίηση του εν λόγω ακινήτου για βιομηχανικούς σκοπούς, αν βέβαια ο Απαιτητής επιλέξει να εγκαταλείψει τη γεωργική χρήση του. Αυτό με τη σειρά του καθιστά το τεμάχιο 493 ανεξάρτητο στο θέμα προσπέλασης και έτοιμο για εκμετάλλευση του αφού πλέον δεν απαιτείται η διαδικασία αλλά και η καταβολή εξόδων για δημιουργία διόδου. Αυτά είναι δεδομένα που αυξάνουν κατακόρυφα την δυναμικότητα προοπτικής του εν λόγω ακινήτου για καλύτερη και ταχύτερη αξιοποίηση του. Παράλληλα βελτιώνει τη δυνατότητα πώλησης του ή καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο διάθεσης του αφού αυξάνει τους λόγους που κάποιος θα μπορούσε να είχε για να το αποκτήσει. Τα πιο πάνω επιφέρουν τις ανάλογες θετικές επιπτώσεις στην αξία αγοράς του τεμαχίου
17. Επομένως καταλήγω ότι στη βάση των ενώπιον μου δεδομένων και στοιχείων και γενικότερα μαρτυρικού υλικού που προσκομίστηκε, ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης επήλθε επαύξηση στην αξία του μέρους του τεμαχίου 493 που δεν απαλλοτριώθηκε. Από τη στιγμή που διαπιστώνεται επαύξηση στην αξία του ακινήτου 493 το επόμενο συμπέρασμα που το Δικαστήριο καλείται να καταλήξει είναι το ποσοστό αυτής της επαύξησης προκειμένου να αποτιμηθεί σε χρήμα. Προς τούτο έχω εξετάσει με προσοχή το μαρτυρικό υλικό που παρουσιάστηκε. Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι ουδεμία μαρτυρία δόθηκε από τον εμπειρογνώμονα Χαραλάμπους που να εξηγεί γιατί καταλήγει σε ποσοστό 10% επαύξησης. Ούτε όμως η εκτίμηση της Αποζημιούσας Αρχής σχολιάζει ή αναλύει ή καθ' οιονδήποτε τρόπο δικαιολογεί το συγκεκριμένο ύψος της επαύξησης που καθορίστηκε από τον εμπειρογνώμονα αυτό. Κατά συνέπεια δεν μπορώ να αποδεχτώ το ποσοστό 10% της επαύξησης επειδή απλά αναφέρεται στην εκτίμηση της Αποζημιούσας Αρχής. Ένεκα της αποτυχίας της Αποζημιούσας Αρχής να πείσει για την ορθότητα του ποσοστού που θεωρεί ως επαύξηση, ακολούθησε προσπάθεια από το Δικαστήριο να προσδιορίσει το ίδιο το ύψος της επαύξησης μέσα από το σύνολο των στοιχείων και δεδομένων που προσκομίστηκαν. Ωστόσο παρατηρώ ότι δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που θα μου παρείχαν με ασφάλεια τη δυνατότητα να καθορίσω συγκεκριμένο ύψος ποσοστού επαύξησης. Κατά συνέπεια, ελλείψει ικανοποιητικού και κατάλληλου αποδεικτικού υλικού, αδυνατώ να καταλήξω σε υπολογισμό συγκεκριμένου ποσοστού επαύξησης. Η αναγκαιότητα προσκόμισης στοιχείων στο Δικαστήριο από εμπειρογνώμονα που θα υποβοηθούσε στον υπολογισμό επαύξησης ή επιζήμιας επίδρασης στην αξία απαλλοτριωμένου κτήματος διατυπώθηκε στην κατά πλειοψηφία απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Κυπριακής Δημοκρατίας v. Αγιωτού

(2000)1Β Α.Α.Δ. 1020. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση αυτή, το οποίο ομιλεί από μόνο του: "Έχουμε τη γνώμη ότι τα στοιχεία που υπήρχαν και αποτέλεσαν το έρεισμα της πείρας της μάρτυρος έπρεπε να είχαν προσκομισθεί. Διαφορετικά η κρίση του δικαστηρίου θα ήταν αιχμάλωτη γυμνών δηλώσεων από εμπειρογνώμονες ότι υπήρξε επαύξηση ή μείωση της αξίας απαλλοτριουμένου κτήματος χωρίς την παραμικρή δυνατότητα ελέγχου είτε από το δικαστήριο είτε τον αντίδικο. Οι καταστροφικές επιπτώσεις από την αποδοχή αυτής της φύσεως μαρτυριών μπορεί να φανούν στην πλήρη έκταση τους στις περιπτώσεις που τα ποσοστά αύξησης ή μείωσης, για τα οποία μιλά ο εμπειρογνώμονας, είναι μεγάλα και συνδυάζονται με απαλλοτριωθείσα περιουσία μεγάλης αξίας." Κατάληξη Δικαστηρίου: Υπό το φως όλων των πιο πάνω και για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω έχοντας κατά νου τα ευρήματα και συμπεράσματα του Δικαστηρίου και καθοδηγούμενος από το σκεπτικό της πλειοψηφίας της σύνθεσης του Εφετείου στην υπόθεση Κυπριακής Δημοκρατίας v. Αγιωτού

(2000)1Β Α.Α.Δ. 1020, καταλήγω ότι η αποτυχία της Αποζημιούσας Αρχής να αποδείξει την ορθότητα του ποσοστού επαύξησης σε συνδυασμό με την αδυναμία του Δικαστηρίου να προσδιορίσει με ασφάλεια ένα τέτοιο ποσοστό λόγω απουσίας επαρκών αποδεικτικών στοιχείων παρά το συμπέρασμα για ύπαρξη ζητήματος επαύξησης, οδηγεί στην έκδοση απόφασης για το ποσό που αξιώνει ο Απαιτητής. Σε σχέση με τα εκτιμητικά έξοδα του Απαιτητή, παρατηρώ ότι τόσο η ύπαρξη τους όσο και το ύψος που ο εμπειρογνώμονας Γεωργιάδης επικαλέστηκε και διεκδικεί ο Απαιτητής σε κανένα στάδιο της δικαστικής διαδικασίας αμφισβητήθηκαν από την Αποζημιούσα Αρχή. Όσον αφορά το ύψος της χρέωσης τόκου επί της καταβλητέας αποζημίωσης, μελέτη του άρθρου 10(ιδ) του Ν.15/1962 καθιστά αντιληπτό ότι μέχρι τη θέσπιση του τροποποιητικού νόμου 61(Ι)/2014, ήτοι μέχρι 15.05.14, ο τόκος είναι 9%. Από την ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ ο πιο πάνω τροποιητικός νόμος, ήτοι από 16.05.14 μέχρι εξόφλησης, ο τόκος μειώνεται σε 3%. Ως εκ τούτου, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Απαιτητή και εναντίον της Αποζημιούσας Αρχής δια της οποίας το ποσό της καταβλητέας αποζημίωσης καθορίζεται στο ποσό των €28.440 πλέον τόκο προς 9% ετησίως επί του ποσού αυτού από 08.05.09 μέχρι 15.05.14 και τόκο προς 3% ετησίως επί του ιδίου ποσού από 16.05.14 εξόφλησης πλέον εκτιμητικά έξοδα ύψους €2.000 (χωρίς χρέωση Φ.Π.Α.) πλέον νόμιμο τόκο επί του ποσού αυτού από 09.02.11 μέχρι εξόφλησης πλέον δικηγορικά έξοδα, όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα δικηγορικά και τα εκτιμητικά έξοδα να πληρωθούν στο Δικηγόρο του Απαιτητή. Με την πληρωμή του πιο πάνω ποσού, τόκων και εξόδων η απαλλοτριωθείσα έκταση να εγγραφεί επ' ονόματι της Κυπριακής Δημοκρατίας (Αποζημιούσας Αρχής). (Υπ.) ....................................... Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other/Interim Αναφορά: Πολιτική Δικονομία/Παραπομπή/Τελική Απόφαση/Ν.15/1962 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο