Νικόδημου Φακοντή κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα, Αριθμός Παραπομπής: - 6/2014, 15/11/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2016:A252 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Δικαστήριο Καθορισμού Αποζημιώσεων Πάφου Ενώπιον: - Μ. Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Αριθμός Παραπομπής: - 6/2014 Μεταξύ:-
- Νικόδημου Φακοντή
- Αντιγόνης Φακοντή Απαιτητές Και Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα Αποζημιούσα Αρχή Ημερομηνία :- Τρίτη 15η Νοεμβρίου 2016 Για τους Απαιτητές :- κα. Άντρη Νεοφύτου Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κα. Άντρη Νεοφύτου Για την Αποζημιούσα Αρχή :- κος. Στάθης Ερωτοκρίτου Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κος. Στάθης Ερωτοκρίτου Απαιτητής 1 παρών Τελικη Απόφαση [1] Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι των διαδίκων συμφώνησαν ως προς την ετοιμασία και καταχώρηση στο Δικαστήριο καταλόγου παραδεκτών γεγονότων και εγγράφων (στο εξής θα καλείται ο «κατάλογος»). Σύμφωνα με το περιεχόμενο αυτού του καταλόγου η διαφορά μεταξύ των διαδίκων περιορίζεται σε ένα νομικό σημείο το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο (Στ) του καταλόγου. [2] Αναφέρεται στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο του καταλόγου πως η αποζημιούσα αρχή υποστηρίζει ότι η συνολική έκταση 1.636 τετραγωνικών μέτρων δεν θα πρέπει να αποζημιωθεί καθότι αυτή έχει παραχωρηθεί με όρο επιβολής σε πολεοδομική άδεια ενώ στην παράγραφο (Στ) αναφέρεται πως αυτό το οποίο καλείται το Δικαστήριο να αποφασίσει είναι κατά πόσο οι απαιτητές έχουν δικαίωμα να αποζημιωθούν για ολόκληρη την έκταση η οποία έχει απαλλοτριωθεί, δηλαδή αυτή των 2.326 τετραγωνικών μέτρων ή αν εξαιτίας του όρου για την παραχώρηση ρυμοτομίας έκτασης 1.636 τετραγωνικών μέτρων θα πρέπει να αποζημιωθούν μόνο για την εναπομείνασα έκταση των 690 τετραγωνικών μέτρων. [3] Μεταξύ των παραδεκτών γεγονότων οι διάδικοι συμφωνούν ότι η αγοραία αξία της έκτασης η οποία επηρεάζεται από την απαλλοτρίωση είναι το ποσό των €78,00 ανά τετραγωνικό μέτρο, ως επίσης ότι σε περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο αποδεχτεί τη θέση των απαιτητών τότε θα πρέπει να αποζημιωθούν με το ποσό των €181.428,00 πλέον τόκο 9% ετησίως από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης, δηλαδή από τις 4/2/2011, μέχρι 15/5/2014 και (προφανώς από 16/5/2014 σύμφωνα και με τον περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως (Τροποποιητικό) Νόμο του 2014 Ν. 61(Ι)/2014)τόκο 3% μέχρι πλήρους εξόφλησης, πλέον δικηγορικά έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα του επιδικασθέντος ποσού. Σε σχέση με τα εκτιμητικά έξοδα αυτά έχουν συμφωνηθεί στο ποσό των €2.200,00 πλέον Φ. Π. Α. και θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. [4] Επίσης ως παραδεκτά γεγονότα συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαδίκων τα ακόλουθα. Πρώτο, πως η πολεοδομική άδεια ΠΑΦ/0929/2000 είχε εκδοθεί στις 29/9/2005 και είχε ισχύ για διάστημα 5 χρόνων από την ημερομηνία γνωστοποίησης της χορήγησης της, δεύτερο, ότι η συγκεκριμένη άδεια δεν ανανεώθηκε μετά από την παρέλευση των 5 ετών, τρίτο, ότι δεν εκδόθηκε οποιαδήποτε άδεια οικοδομής για το επίδικο ακίνητο, τέταρτο, ότι η πολεοδομική άδεια δεν προσβλήθηκε με προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο και τέλος, πως δεν ζητείται αποζημίωση για επιζήμια επίδραση. [5] Αμφότεροι οι ευπαίδευτοι δικηγόροι των διαδίκων καταχώρησαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των θέσεων τους αναφορικά με το ερώτημα το οποίο τέθηκε προς το Δικαστήριο και το περιεχόμενο των οποίων βεβαίως έχει μελετηθεί με προσοχή από το Δικαστήριο. [6] Πραγματικά θεωρώ πως δεν υπάρχει παρά μία μόνο απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα όπως αυτό έχει τεθεί προς το Δικαστήριο. Εφόσον, η πολεοδομική άδεια έπαυσε να ισχύει πριν από την γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης και ουδέποτε ανανεώθηκε αλλά ούτε και στη συνέχεια εκδόθηκε άδεια οικοδομής βάσει αυτής της πολεοδομικής άδειας τότε ασφαλώς οι απαιτητές δεν δεσμεύονται από οποιοδήποτε όρο ο οποίος αναφέρεται επί αυτής της πολεοδομικής άδειας. [7] Συνεπώς, εφόσον ο όρος για επιβολή ρυμοτομίας δεν δεσμεύει τους απαιτητές τότε δεν μπορεί η αποζημιούσα αρχή να βασίζεται επί αυτού έτσι ώστε να αφαιρεί σε σχέση με τον υπολογισμό για την αξία της έκτασης η οποία απαλλοτριώνεται εκείνο το μέρος του απαλλοτριωθέντος ακινήτου το οποίο οι απαιτητές θα έπρεπε να είχαν παραχωρήσει ως ρυμοτομία, εάν βεβαίως πρώτα επέλεγαν να προχωρήσουν με την ανάπτυξη για την οποία είχε δοθεί η πολεοδομική άδεια. Θέτοντας το πολύ απλά, δεν νοείται παραχώρηση ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας προς συμμόρφωση με όρο πολεοδομικής άδειας σε σχέση με την οποία ο ιδιοκτήτης δεν προχώρησε στην ανάπτυξη γης για την οποία είχε αιτηθεί την έκδοση αυτής της πολεοδομικής άδειας. [8] Έστω και εάν η πολεοδομική άδεια δεν εφαρμόστηκε αξίζει επίσης να σημειωθεί πως σύμφωνα και με τη νομολογία μας, όπως αναφέρεται σχετικά στην απόφαση Δήμος Στροβόλου ν. 1 Ανδρέου κ. ά.
(2012)1 Α. Α. Δ. 1510, ο οποιοσδήποτε περιορισμός ο οποίος επιβάλλεται δυνάμει νόμου (στη συγκεκριμένη περίπτωση ρυμοτομία) δεν μπορεί να απολήγει στην καταστρατήγηση της συνταγματικής πρόνοιας του άρθρου 23 του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία η στέρηση περιουσίας πρέπει να αποζημιώνεται. [9] Υπενθυμίζω πως στη συγκεκριμένη απόφαση επικυρώθηκε και η πρωτόδικη απόφαση με την οποία δεν έγινε δεκτή η θέση της αποζημιούσας αρχής ως προς το ότι επειδή η απαλλοτριωθείσα έκταση αποτελούσε αντικείμενο δεσμευτικής ρυμοτομίας θα έπρεπε να κριθεί ότι έχει μηδενική αξία. Το επιχείρημα πως η αξία έκτασης γης η οποία καλύπτεται από δεσμευτική ρυμοτομία είναι μηδενική εφόσον ένας προτιθέμενος αγοραστής στην ελεύθερη αγορά δεν θα κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό για τη συγκεκριμένη έκταση, εξετάστηκε και από το Ανώτατο Δικαστήριο και δεν έγινε δεκτό. [10] Τονίστηκε μάλιστα, με σχετικές αναφορές στο άρθρο 23 του Συντάγματος, πως δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας η ουσία που δεν είναι άλλη από την προστασία του ανθρώπινου δικαιώματος της ιδιοκτησίας και πως ο περιορισμός δικαιώματος επί περιουσιακού στοιχείου για επίτευξη σκοπών κοινής ωφελείας προϋποθέτει απαραίτητα την καταβολή εύλογης και δίκαιης αποζημίωσης. Αναφέρεται χαρακτηριστικά πως το απόλυτο της διατύπωσης της παραγράφου
(4)του άρθρου 23 «...δεν αφήνει περιθώριο, και, άλλωστε δεν θα ήταν νοητό να επιτρέπεται στη διοίκηση, να στερεί την ιδιοκτησία πολίτη χωρίς την καταβολή εύλογης και δίκαιης αποζημίωσης». [11] Όπως και στη περίπτωση της απόφασης Δήμος Στροβόλου ν. 1 Ανδρέου κ. ά. έτσι και στην περίπτωση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση η επίδικη έκταση γης περιήλθε στην κατοχή της αποζημιούσας αρχής δυνάμει του διατάγματος απαλλοτρίωσης και συνεπώς οι απαιτητές θα πρέπει να αποζημιωθούν. [12] Συνεπώς, επιδικάζεται υπέρ των απαιτητών και εις βάρος της αποζημιούσας αρχής ως αποζημίωση το συνολικό ποσό των €181.428,00, δηλαδή αναλόγως για τον κάθε απαιτητή, το ποσό των €90.714,00 για τον απαιτητή 1 και το ίδιο ποσό επίσης για την απαιτήτρια 2, πλέον, στην κάθε περίπτωση, τόκο 9% ετησίως από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης, δηλαδή από τις 4/2/2011 μέχρι 15/5/2014 και τόκο 3% ετησίως από τις 16/5/2014 μέχρι πλήρους εξόφλησης, πλέον, από κοινού σε σχέση και με τους δύο απαιτητές, δικηγορικά έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα του επιδικασθέντος ποσού και εκτιμητικά έξοδα για το ποσό των €2.200,00 πλέον Φ.Π.Α. και τα οποία θα φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Τα δικηγορικά έξοδα να πληρωθούν απευθείας στη δικηγόρο των απαιτητών και τα εκτιμητικά απευθείας στον εκτιμητή τους. [13] Τέλος, θεωρώ πως θα ήταν πραγματικά παράλειψη του Δικαστηρίου να μην επικροτήσει το χειρισμό από τους ευπαίδευτους δικηγόρους των διαδίκων της εκδίκασης της παραπομπής ο οποίος όχι μόνο συνέτεινε στην έναρξη της εκδίκασης της νωρίτερα, δηλαδή ανεξάρτητα και από το έτος καταχώρησης της σε σχέση με άλλες παλαιότερες υποθέσεις, αλλά ασφαλώς οδήγησε και στην εξοικονόμηση σημαντικού και πολύτιμου δικαστικού χρόνου σε σχέση με την ακροαματική διαδικασία της παραπομπής και ο οποίος βεβαίως επιτεύχθηκε τόσο με τη δήλωση παραδεκτών γεγονότων όσο και με τον περιορισμό των επίδικων θεμάτων. [14] Παράλληλα θα ήταν παράλειψη μου επίσης να μην εκφράσω τη λύπη μου ως προς την καθυστέρηση σε σχέση με την έκδοση αυτής της απόφασης και η οποία βεβαίως δεν οφείλεται είτε στο χειρισμό της υπόθεσης από τους ευπαίδευτους δικηγόρους των διαδίκων είτε στη δυσκολία του ερωτήματος το οποίο τέθηκε προς απάντηση από το Δικαστήριο αλλά στο φόρτο εργασίας του Δικαστηρίου επί καθημερινής βάσης και στον αριθμό και άλλων επιφυλαγμένων αποφάσεων με ανάλογη χρονική προτεραιότητα, είτε, συνήθως, βάσει της ημερομηνίας επιφύλαξης τους είτε διαφορετικά, και των οποίων η έκδοση εξακολουθεί να εκκρεμεί. Μ. Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο