Δημήτρης Γερολέμου κ.α. ν. GIOVANI DEVELOPERS LIMITED κ.α., Αρ. Αγωγής: 801/2012, 23/5/2016 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2016:A30 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 801/2012 Μεταξύ:
- Δημήτρης Γερολέμου
- Γερόλεμος Γερολέμου Εναγόντων -και-
- GIOVANI DEVELOPERS LIMITED
- Χριστάκη Τζιοβάνη
- Αθηνούλλα Ιωάννου Ηλιώτου Εναγομένων Αίτηση τροποποίησης ημερ. 17.3.2016 23 Μαΐου, 2016 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες - Αιτητές: κ. Θεοφίλου για A. CHR. THEOPHILOULLC (για ν΄ακούσει απόφαση η κα Γεωργίου) Για Εναγόμενους - Καθ΄ων η αίτηση: κ. Αδ. Λάντος για Αδάμος Λάντος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ (για ν΄ακούσει απόφαση η κα Κιμμήτρη) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
- Οι Ενάγοντες αξιώνουν μεταξύ άλλων το ποσό των €374.400.- ως ζημιά την οποία υπέστησαν συνεπεία της παράβασης των υποχρεώσεων των εναγομένων 1 και 2 όπως απορρέουν από τη σύμβαση ημερ. 20.2.
- Σύμφωνα με τα όσα εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης οι ενάγοντες και η εναγόμενη 3 είναι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες σε ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου μεριδίου έκαστος ενός ακινήτου το οποίο βρίσκεται στο Παραλίμνι. Στις 20.2.2007 οι ενάγοντες και η εναγόμενη 3 συμφώνησαν με την εναγόμενη 1 την ανταλλαγή του πιο πάνω ακινήτου με 12 διαμερίσματα που θα ανεγείρονταν σ΄αυτό. Ο εναγόμενος 2 εγγυήθηκε προσωπικά τις απορρέουσες από τη συμφωνία αντιπαροχής υποχρεώσεις της εναγόμενης
- Ισχυρίζονται ότι η τελευταία παρέλειψε να συμμορφωθεί με τις πιο πάνω συμβατικές της υποχρεώσεις και έτσι στις 24.2.2012 με επιστολή τους κατέστησαν τον χρόνο εκπλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων ουσιώδη και κάλεσαν την εναγόμενη 1 να υλοποιήσει την πιο πάνω συμφωνία εντός δυο μηνών. Η εναγόμενη 1 παρέλειψε να συμμορφωθεί και έτσι θεωρούν τη συμφωνία αντιπαροχής ως τερματισθείσα από τις 29.4.
- Οι ενάγοντες επιζητούν την τροποποίηση της παρ.11 της Έκθεσης Απαίτησης ως επίσης επιζητούν την διαγραφή του ποσού των €374.000.- που αναφέρεται στην αξίωση και την αντικατάσταση του με το ποσό των €174.666,
- Η εν λόγω παράγραφος αναφέρει τα ακόλουθα: «Η αξία των 8 διαμερισμάτων της αντιπαροχής τα οποία αναλογούσαν στους Ενάγοντες μαζί με την γη πάνω στην οποία θα κτίζονταν τα διαμερίσματα θα ήταν κατά τον χρόνο τερματισμού της εν λόγω συμφωνίας κατά τον Απρίλιο του 2012 συνολικά €720.000, ενώ η αξία της αναλογίας του ποσοστό του 48% της γης που θα μεταβίβαζαν οι Ενάγοντες στην Εναγόμενη 1 ως αντάλλαγμα ανερχόταν κατά τον ίδιο χρόνο στα €345.
- Ως αποτέλεσμα, οι Ενάγοντες ζημιώνουν €374.400, ποσό το οποίο επίσης αξιώνουν».
- Η αίτηση βασίζεται στην Δ.25 και Δ.48 Θ.1 έως 7 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της κας Γ. Τούμπα. Αναφέρεται ότι μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και ειδικότερα στο στάδιο που έδωσε μαρτυρία ο κ.Ιωάννης Μιχαλάκη εκτιμητής των εναγόντων, διαφάνηκε ότι τα ποσά που αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης διαφέρουν κατά πολύ από την εκτίμηση του εν λόγω εμπειρογνώμονα γεγονός που καθιστά αναγκαία την τροποποίηση του εν λόγω δικογράφου. Επισημαίνεται ότι κατά την σύνταξη της Έκθεσης Απαίτησης δεν υπήρχε έκθεση εκτίμησης λόγω της οικονομικής αδυναμίας των εναγόντων να διορίσουν εκτιμητή. Η Έκθεση Απαίτησης βασίστηκε σε στοιχεία και πληροφορίες που είχαν συλλέξει οι ενάγοντες.
- Οι εναγόμενοι 1 και 2 φέρουν ένσταση στην ζητούμενη τροποποίηση καθότι μεταξύ άλλων, (α) εισάγεται νέα βάση αγωγής, (β) συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας καθότι υποβάλλεται με αδικαιολόγητη καθυστέρηση και πλήττει το συνταγματικό δικαίωμα των εναγομένων για διακρίβωση των αστικών τους δικαιωμάτων εντός εύλογου χρόνου και τέλος (γ) εισάγεται μαρτυρία.
- Οι αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου αναφορικά με την τροποποίηση δικογράφων έχουν συνοψιστεί από τον πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Γ. Πική στην υπόθεση Φοινιώτης v. Green Navigation
(1989)1Ε Α.Α.Δ. 33 ως εξής:
(1)«Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη και τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D.361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη». (Βλ. και Γραμμές Στρίντζη v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 607).
- Σταθερή γραμμή της Νομολογίας επιβεβαιώνει ως θεμελιακή αρχή πως τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Ακόμη και στις περιπτώσεις που επιδιώκεται νέα βάση αγωγής, η αίτηση τροποποίησης δεν είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, αλλά εξετάζεται και συνεκτιμάται υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων της δεδομένης περίπτωσης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης συνιστά, σε κάθε περίπτωση, κυρίαρχο παράγοντα, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, να επιτρέπει τροποποίηση. (Βλ. Icos Cif Ltd ν.
- Μartin Coward κ.α. Πολ. Εφέσεις αρ. 137/2013 και 138/2013 ημερ. 20.3.2014).
- Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω η εισαγωγή νέας βάσης ή ακόμα και η ριζική τροποποίηση του δικογράφου δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για την απόρριψη αίτησης τροποποίησης. Όμως η εισαγωγή νέας αιτίας αγωγής η οποία δεν υπήρχε όταν καταχωρήθηκε το κλητήριο ένταλμα αλλά προέκυψε μετά κατά κανόνα δεν επιτρέπεται. Επισημαίνεται εδώ ότι η τροποποίηση θεωρείται ότι ανατρέχει στον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου. Όπως αναφέρεται στο Supreme Court Practice 1985 παρ.. 20/5 σελ. 338-
- «An amendment duly made . takes effect, not from the date when the amendment is made, but from the date of the original document which it amends . Thus, when an amendment is made to the writ, the amendment dates back to the date of the original issue of the writ and the action continues as though the amendment had been inserted from the beginning 'The writ as amended becomes the origin of the action, and the claim thereon indorsed is substituted claim originally indorsed' ..». Είναι, συνεπώς, ανεπίτρεπτο να διαταχθεί τροποποίηση που να εισάγει βάση αγωγής η οποία δεν υπήρχε κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου αλλά προέκυψε μεταγενέστερα. Μάλιστα, όπως σχολιάζεται στην υπόθεση International Marine Services Company Ltd v MTR Metals (Overseas) Ltd
(1995)1 ΑΑΔ 77, υπάρχει η δυνατότητα διαγραφής αιτίας αγωγής που θεμελιώνεται σε γεγονότα μεταγενέστερα της καταχώρισης, ακόμα και αν η διεύρυνση έγινε εκ συμφώνου. Διακρίνεται η περίπτωση από εκείνη στην οποία τροποποιούνται τα δικόγραφα σε σχέση με γεγονότα τα οποία προέκυψαν μετά την καταχώριση της αγωγής και τα οποία ο διάδικος επικαλείται για υποστήριξη της αρχικής αιτίας αγωγής. 8. Η τροποποίηση και το τροποποιημένο κλητήριο αναφέρονται στην ημερομηνία έκδοσης του αρχικού κλητηρίου και η αγωγή συνεχίζεται ως εάν η τροποποίηση περιλαμβανόταν από την αρχή. Στην υπόθεση Sneade v Wotherton Barytes and Lead Mining Company
(1904)1 K.B.295 στη σελ.297, ο Collins M.R. είπε: "It appears to me that the writ as amended becomes for this purpose the original commencement of the action, notwithstanding the fact that the writ originally claimed a larger sum. The reason why the judges have always held that the question on what terms such an amendment should be allowed requires very careful consideration, is that, except in so bar as such terms may provide to the contrary, the leave to amend involves that the claim as amended may be treated as if it were the original claim in the action." Στην υπόθεση Eshelby v Federated European Bank, Limited
(1932)1 K.B. 254, ο ενάγων με το αρχικό κλητήριο ζητούσε πληρωμή μίας δόσης χρημάτων δυνάμει ενός εγγράφου. Μετά την έκδοση του κλητηρίου εντάλματος ο εναγόμενος παράλειψε την πληρωμή άλλης δόσης. Ο ενάγων ζήτησε άδεια τροποποίησης για να περιλάβει στην ίδια αγωγή τη δεύτερη δόση. Ο επίσημος Διαιτητής, στον οποίο η αγωγή είχε παραπεμφθεί, έδωσε άδεια τροποποίησης με την προσθήκη του ποσού της δεύτερης δόσης. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν μπορούσε να το πράξει. Η παράλειψη πληρωμής της δεύτερης δόσης ήταν ξεχωριστή αιτία αγωγής, η οποία δεν υφίστατο στο χρόνο έκδοσης του κλητηρίου, και ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να δοθεί άδεια για τροποποίηση. Ο Δικαστής Swift στη σελ. 259 είπε: "He has allowed the plaintiff to bring into this action an entirely fresh cause of action, arising after this action had been started, and he has done that without the consent of the defendants." Αφού έκαμε αναφορά στη γνώμη του Bowen L.J. στην υπόθεση In Tottenham Local Board of Health v Lea Conservancy Board, 2 Times L.R. 410, ότι τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί όταν αναφέρεται σε αίτια αγωγής η οποία δεν υφίστατο στο χρόνο της έκδοσης του κλητηρίου, παράθεσε την Ιρλανδική υπόθεση Creed v Creed
(1913)1 I.R. 48,50 και κατέληξε στις σελ. 262-263: "I do not think the Court could possibly alter the writ in that way. It could not make an amendment to say that the writ had not been issued until some date after January
- It seems to me, therefore, that this amendment never ought to have been made and that this judgment, so far as it is for more than the 4711, 6s, which was originally claimed, is bad and must be set aside." Στην απόφαση Tilcon Ltd v Land Investments Ltd
(1987)1 All E.R. 615 το Αγγλικό Εφετείο υιοθέτησε και εφάρμοσε την απόφαση στην υπόθεση Eshelby, ανωτέρω. Αποφασίστηκε ότι: "It had long been accepted that because an amendment related back to the date of the original pleading no new cause of action accruing since the original pleading would be allowed by amendment." (βλ. Gaber v The Cyprus Ship "Poseidonia" κ.ά.
(1990)1 ΑΑΔ 990). 9.1 Στη συνέχεια θα εξεταστεί κατά πόσο με την επιδιωκόμενη τροποποίηση εισάγεται νέα βάση αγωγής. 9.2 Έχουν ήδη επισημανθεί με λεπτομέρεια πιο πάνω, οι επιζητούμενες τροποποιήσεις. Με την Έκθεση Απαίτησης οι ενάγοντες αξιώνουν το ποσό €374.400.- ως ζημιά που υπέστησαν συνεπεία της παράβασης των συμβατικών υποχρεώσεων των εναγομένων 1 και 2 αφού ως ισχυρίζονται στην παρ. 11 της Έκθεσης Απαίτησης την οποία επιζητούν να αντικαταστήσουν, η αξία των 8 διαμερισμάτων που τους αναλογούσαν μαζί με τη γη στην οποία θα ανεγείρονταν τα πιο πάνω κατά το χρόνο τερματισμού της συμφωνίας ήταν €720.000.- ενώ η αξία της αναλογίας του ποσοστού του 48% της γης που θα μεταβίβαζαν στην εναγομένη 1 ανερχόταν κατά τον ίδιο χρόνο στις €345.600.- και συνεπώς αξιώνουν το ποσό των €374.400.-. Με την επιδιωκόμενη τροποποίηση επιζητούν την διαγραφή των πιο πάνω ισχυρισμών και την προσθήκη ισχυρισμών ότι η αξία του ακινήτου κατά την υπογραφή της συμφωνίας ήταν €1.575.000.- ενώ η αξία του κατά την 29.4.2012 όταν τερματίστηκε η συμφωνία ήταν μειωμένη κατά €262.000.- σε €1.313.000.- με αποτέλεσμα οι ενάγοντες ως ιδιοκτήτες των 1/3 του ακινήτου να ζημιώνουν €174.666.
- Τα πιο πάνω, όπως διατυπώνονται, πρόκειται για γεγονότα που υπήρχαν όταν καταχωρήθηκε το κλητήριο. Δεν πρόκειται για νέα βάση αγωγής η οποία δεν υφίστατο κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου. Συνεπώς η σχετική εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου των εναγομένων σε σχέση με τα πιο πάνω δεν με βρίσκει σύμφωνο και συνακόλουθα απορρίπτεται.
- Ως προς το θέμα του παράγοντα χρόνου στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης, σταθερή γραμμή της Νομολογίας αναγνωρίζει ότι ο παράγοντας αυτός είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εξαρχής και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή, η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης, αλλά θα πρέπει να συναρτάται με άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα την ανυπαρξία καλής πίστης. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Όπως ήδη έχει καταγραφεί, τελικά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. υπόθεση Icos Cif Ltd, ανωτέρω και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες).
- Πάγια νομολογία διαμόρφωσε τον κανόνα ότι αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. Η δε αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και δεν παρέχει αφ' εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. (Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία ν. Always Travel Holidays Ltd
(1995)1 A.A.Δ. και United Sea Transport Ltd v. Zakou
(1980)1 A.Α.Δ.501, 510). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. 12. Στην Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου
(1991)1ΑΑΔ 934 αναφέρθηκε ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα κι όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην ίδια απόφαση γίνεται αναφορά στην αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754 στην οποία αναφέρονται τα εξής: "I start with the principle, well settled, than an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here". Και σε μετάφραση στα ελληνικά: «Ξεκινώ με την αρχή, που είναι καλά καθιερωμένη, ότι μια τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται έστω και αν ζητείται αργά, αν είναι αναγκαία, για να αποδοθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων, καθόσον οποιαδήποτε δυσχέρεια θα ήθελε προκληθεί από αυτή μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτή η αρχή ισχύει εδώ». 13. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω κι αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Ανδρέα Παύλου
(1995)1ΑΑΔ 560, όπου τονίστηκε ότι το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Επίσης έχει νομολογηθεί ότι κατά την εξέταση του παράγοντα της καθυστέρησης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά των μερών παρόλο που η ευθύνη για την διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος βαρύνει το Δικαστήριο (Βλ. Καυκαρής v. Δημοκρατίας
(1990)2ΑΑΔ 203, Χριστοδούλου v. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 84, Λυσιώτη v. Δημοκρατίας, Πολιτική Έφεση 10515/22.3.2000 και Union Alimentaria Sanders S.A. v. Spain, Series A, 157, Publication of the European Court of Human Rights, παραγ. 35
(1989), Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Σωτηρούλας Χαρικλείδη και Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς v. Ζήνωνα Ποφαϊδη και άλλων Πολ. Εφέσεις 10719 και 10786 αντίστοιχα ημερ. 24/10/
- Στην υπόθεση Astor Manufacturing ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση σε αίτηση που καταχωρήθηκε 11 χρόνια μετά την καταχώρηση της Αγωγής καθότι υποβλήθηκε σε μια γνήσια προσπάθεια κάλυψης όσων εκλήφθηκαν ως ελλείψεις της Έκθεσης Απαίτησης γιατί υποβλήθηκε καλόπιστα ως επίσης στην υπόθεση Χριστοδούλου ανωτέρω εγκρίθηκε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης μετά που είχαν ακουσθεί 7 μάρτυρες.
- Ως έχει ήδη επισημανθεί, προβάλλεται ως λόγος ένστασης ότι η επίδικη αίτηση υποβλήθηκε με καθυστέρηση ενώ η ακροαματική διαδικασία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Λίγα λόγια για το ιστορικό της υπόθεσης είναι χρήσιμα. Στις 4.9.2012 καταχωρήθηκε κλητήριο ειδικώς οπισθογραφημένο και στις 9.10.2012 καταχωρήθηκε σημείωμα εμφάνισης από μέρους των εναγομένων 1 και 2 οι οποίοι καταχώρισαν έκθεση υπεράσπισης και ανταπαίτησης στις 19.11.2012, αφού προηγήθηκε σχετική αίτηση. Οι ενάγοντες καταχώρισαν απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση στις 6.12.
- Η δε υπόθεση ορίστηκε για πρώτη φορά για οδηγίες στις 15.2.
- Η ακροαματική διαδικασία έχει αρχίσει στις 23.11.2015 και ακούστηκαν συνολικά δυο μάρτυρες. Η μαρτυρία του κ. Ιωάννη Μιχαλάκη ολοκληρώθηκε στις 10.3.2016 και κατ΄εκείνη την ημέρα ο συνήγορος των εναγόντων έκλεισε την υπόθεση του και ζητήθηκε χρόνος από μέρους του συνηγόρου των εναγομένων για να προσκομίσει μαρτυρία. Το αίτημα εγκρίθηκε και ορίστηκε για συνέχιση στις 28.3.
- Στο μεταξύ και ειδικότερα στις 17.3.2016 καταχωρήθηκε η επίδικη αίτηση τροποποίησης. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση τροποποίησης αναφέρεται ότι η αναγκαιότητα τροποποίησης διαπιστώθηκε όταν έδωσε μαρτυρία ο εκτιμητής κ. Ι. Μιχαλάκη. Επισημαίνεται σ΄αυτή ότι κατά τη σύνταξη της Έκθεσης Απαίτησης δεν υφίστατο έκθεση εκτίμησης λόγω της οικονομικής αδυναμίας των εναγόντων να διορίσουν εκτιμητή και έτσι βασίστηκε σε στοιχεία και πληροφορίες που είχαν συλλέξει οι ενάγοντες. Όπως έχει ήδη επισημανθεί ο χρόνος στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης δεν είναι και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης αλλά θα πρέπει να συναρτάται και με άλλους παράγοντες όπως ανυπαρξία καλής πίστης. Εάν το συμφέρον της δικαιοσύνης το απαιτεί, τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια ή καθυστέρηση από διάδικο. Κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. Icos Cif Ltd ν.
- Μartin Coward κ.α., ανωτέρω). Στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της υπόθεσης, το γεγονός ότι η ακροαματική διαδικασία έχει αρχίσει ως επίσης και την δήλωση του συνηγόρου των εναγόντων ότι συγκατατίθεται στην επανακλήτευση μάρτυρα στην περίπτωση που εγκριθεί το αίτημα, κρίνω ότι η όποια καθυστέρηση δεν είναι τέτοια που να οδηγεί προς την κατεύθυνση της απόρριψης λαμβανομένου υπόψη ότι δεν διαπιστώνεται η ανυπαρξία καλής πίστης από μέρους των αιτητών. Περαιτέρω στην περίπτωση που το αίτημα εγκριθεί, αδυνατώ να αντιληφθώ πώς θα επηρεαστούν δυσμενώς οι εναγόμενοι και δεν εντοπίζεται οτιδήποτε που να επιφέρει αδικία σ΄ αυτούς λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορεί να υπάρξει αποζημίωση με την επιδίκαση εξόδων ως επίσης και της πιο πάνω δήλωσης του συνηγόρου των εναγόντων. Δεν έχει καταδειχθεί κατάχρηση ή και κακοπιστία ή και οτιδήποτε άλλο που να οδηγεί προς την κατεύθυνση της απόρριψης της αίτησης αναφορικά με τον παράγοντα του χρόνου.
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων 1 και 2 εισηγήθηκε ότι με την επιδιωκόμενη τροποποίηση εισάγεται μαρτυρία. Όπως έχει νομολογηθεί η δίκη δρομολογείται κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία και η δίκη διατρέχει την ίδια πορεία όπως και το τρένο κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής. Οι υποθέσεις αποφασίζονται με βάση τα γεγονότα που εγείρονται στα δικόγραφα. (βλ. Παπαγεωργίου ν Κλάππα
(1991)1 ΑΑΔ 24, Βραχίμη ν Κουλουμπρή
(1992)1 ΑΑΔ 836 και Agia Napa Nissi Development Ltd και άλλοι ν Χρίστου Παπαμιχαήλ
(1992)1 ΑΑΔ
- Έχει ήδη επισημανθεί με λεπτομέρεια η επιδιωκόμενη τροποποίηση και δεν διαπιστώνεται καθοιονδήποτε τρόπο ότι με αυτή εισάγεται μαρτυρία, ως εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων 1 και
- Συνακόλουθα η σχετική εισήγηση δεν με βρίσκει σύμφωνο και απορρίπτεται.
- Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω και αφού έχει εξισορροπηθεί κάθε σχετικός παράγοντας, εκδίδεται διάταγμα ως η παρ. 1 της αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 7 ημερών από σήμερα και στη συνέχεια να ακολουθηθούν οι θεσμοί. Αναφορικά με τα έξοδα, τόσο τα έξοδα της αίτησης όσο και όλα τα σπαταληθέντα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των καθ΄ ων η αίτηση και εναντίον των αιτητών όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος. (Υπ.) .......................................... Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο