Ελένη Πέτρου κ.α. ν. Πραξιτέλη Βογαζιανού, Αρ. Αγ. 9248/03, 12/1/2017

(1)/99 περιέχει ρυθμιστικές διατάξεις για την διαδικασία εξέτασης του εξ΄ αποφάσεως χρεώστη αναφορικά προς την ικανότητά του να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό. Τα άρθρα 84

(1)(α) και 90

(1)του Νόμου εξακολουθούν και διατηρούν τον χαρακτήρα της διαδικασίας, όπως έχει διασαφηνιστεί από την Νομολογία με βάση τις καταργηθείσες πρόνοιες. Ο χαρακτήρας της διαδικασίας διασαφηνίζεται στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 Α.Α.Δ. 686 σελ. 689: «.......... έχει ουσιαστικά ανακριτικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο μετά την διεξαγωγή της αναγκαίας έρευνας σχετικά με τα μέσα του χρεώστη να αποφασίσει κατά πόσο είναι σε θέση να αποπληρώσει με δόσεις το χρέος του. Η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή εξ΄ αποφάσεως χρέους με δόσεις, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την Ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη». Και στην συνέχεια, στις σελίδες 689-670: «Αφού διαπιστωθεί μετά από συνεκτίμηση των πόρων και των αναγκών του χρεώστη, ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου». Αρκεί να αναφερθεί πως τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη, όπως έχουν ήδη αποκρυσταλλωθεί με σαφήνεια σε σειρά αποφάσεων του Ανώτατου Δικαστηρίου, εξακολουθούν να διατηρούνται και να αποτελούν δεσμευτική καθοδήγηση και πηγή κατεύθυνσης σε υποθέσεις όπως η παρούσα (βλ. Μιχαήλ ν. Λαϊκής Τράπεζας Χρηματοδοτήσεις Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, και Gesico Photographic Ltd v. U.K. Video Art Co Ltd

(1991)1 A.A.Δ. 134). Χωρίς εδώ να αποσκοπείται η εξαντλητική απαρίθμηση των κριτηρίων, τέτοια στοιχεία είναι το εισόδημα του χρεώστη και οι εύλογες προσωπικές και οικονομικές του ανάγκες. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις, εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την δυνατότητα του χρεώστη να αντιμετωπίζει βασικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του. Το Δικαστήριο διατάσσει την πληρωμή ποσού το οποίο αποτελεί περίσσευμα, αφού αφαιρεθεί εύλογο ποσό που είναι αναγκαίο για την συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτημένων του (βλ. σχετικά άρθρο 90

(1)του Νόμου). Ο καθ ου η αίτηση επισύναψε της ένστασης διάφορα έγγραφα, επισυνάφτηκαν ομοίως και στην συμπληρωματική ένορκη δήλωση που κατέθεσε ο αιτητής, αλλά και στο στάδιο της αντεξέτασής του, κατέθεσε διάφορα έγγραφα. Σύμφωνα με το πιστοποιητικό των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων το 2014 ελάμβανε ετήσια σύνταξη γήρατος €10.506.

1. Το ίδιο ποσό έλαβε και για το 2015, ενώ για τον Ιανουάριο του 2016 έλαβε το ποσό των €808.
2. Εξάγεται εκ των πιο πάνω ποσών ότι στο ετήσιο ποσό της σύνταξης περιλαμβάνεται και 13η σύνταξη και το μηνιαίο ποσό, για το 2016 είναι το ποσό των €808.
3. Ομοίως η σύζυγος του λαμβάνει ετήσια σύνταξη γήρατος €8.
4. Διαμένει σε ενοικιαζόμενη κατοικία με μηνιαίο ενοίκιο €
5. (τεκμ.3). Διευκρίνισε ότι η απόδειξη εκδίδεται στο όνομα της συζύγου του, αλλά καταβάλλει αυτός το ενοίκιο. Πρόσθεσε επίσης ότι αν δεν μπορέσει να καταβάλει ολόκληρο το ενοίκιο, συμπληρώνουν τα παιδιά του. Οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού καταβάλλονται εξ ημισείας με την σύζυγο του. Ηγέρθη θέμα κατά πόσο ένα ποσό εκ €500 που ελάμβανε ο καθ' ου η αίτηση από την ασφαλιστική εταιρεία Πάρις που είναι διευθυντής, τεκμ.3 και 4, στην συμπληρωματική ένορκη δήλωση των αιτητών, ως μισθό, σχετικό επίσης είναι το τεκμ.6 και 7, αν εξακολουθεί να το λαμβάνει. Σύμφωνα με το τεκμ.6 για το έτος 2015 ελάμβανε ως μισθό το πιο πάνω ποσό, ενώ για το 2016, με βάση το τεκμ.7 έλαβε το ποσό αυτό μόνο τον Ιανουάριο. Ο καθ' ου η αίτηση εξήγησε ότι πράγματι ελάμβανε το ποσό αυτό όταν συνταξιοδοτήθηκε ως έξοδα παραστάσεως και εκ λάθους των ελεγκτών ως δηλωνόταν μισθός. Το ποσό αυτό σταμάτησε να το παίρνει λόγω της ύφεσης. Σύμφωνα με επιστολή προς τις κοινωνικές ασφαλίσεις, που κατέθεσε (τεκμ.5) το ποσό αυτό σταμάτησε να τα λαμβάνει από τον Νοέμβριο του
6. Εκείνο που έχει σημασία εδώ είναι ότι, με βάση την βεβαίωση των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ημερ.21.3.16, τεκμ.7 στην συμπληρωματική ένορκη δήλωση των αιτητών, ο καθ' ου η αίτηση από τον Ιανουάριο του 2016 σταμάτησε να λαμβάνει το ποσό των €500 είτε ως μισθό είτε ως έξοδα παραστάσεως. Κατά συνέπεια δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στα εισοδήματα του. Αναφέρθηκε επίσης σε διάφορα προβλήματα υγείας της συζύγου, κατέθεσε και σωρεία ιατρικών πιστοποιητικών και βεβαιώσεων, για τα οποία μεταβαίνουν στην Αγγλία για παροχή θεραπείας. Διευκρίνισε ότι η κόρη του και ο γαμπρός του, όπως και ο γιός του και η νύμφη του είναι γιατροί και διαμένουν στο Λονδίνο και όταν μεταβαίνουν στο Λονδίνο μένουν μαζί τους. Επί ετησίας βάσεως απαιτείται το πόσο των €3000-4000 για αεροπορικά εισιτήρια και άλλα έξοδα, παρόλο που διαμένουν στα παιδιά τους. Κατέθεσε τέλος εκθέσεις του Εφόρου Ασφαλιστικών Εταιρειών για τα έτη 2012-2014 (τεκμ.6(α)(β)(γ)) σύμφωνα με τις οποίες και τις σχετικές εξηγήσεις του καθ' ου η αίτηση, η εταιρεία δεν ασκεί καμιά ασφαλιστική εργασία σε κανένα κλάδο, εκτός από το credit and surety. Η εταιρεία δεν έχει κανένα εισόδημα, γι' αυτό και δεν παίρνει πλέον μισθό ή έξοδα παραστάσεως. Αυτή ήταν η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο θα πρέπει, αν την κρίνει αξιόπιστη να βασιστεί σε αυτή, χωρίς όμως να αποκλείεται από του να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα, στην βάση των γεγονότων όπως έχουν καταδειχθεί προς ικανοποίησή του (Petsas v. Demetriadou

(1971)1 A.A.Δ 187). Οι δικηγόροι των δυο πλευρών με αναφορά στην μαρτυρία αναλύουν τις θέσεις τους ως προς την ικανότητα του καθ' ου η αίτηση να καταβάλλει κάποιο ποσό. Το δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει τον καθ' ου η αίτηση όταν κατέθετε και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα. Ο μάρτυρας απαντούσε ευθέως στα διάφορα ερωτήματα που του υποβάλλονταν και το δικαστήριο δεν έχει διαπιστώσει κάποια προσπάθεια του μάρτυρα να αποφύγει να απαντήσει. Η μαρτυρία του καθόσον αφορά την οικονομική του κατάσταση υποστηρίζεται από τα διάφορα τεκμήρια που προσκόμισε και για τους λόγους αυτούς γίνεται αποδεκτή. Στην απουσία συνεπώς άλλων εισοδημάτων του καθ' ου η αίτηση, όπως αυτά έχουν εκτεθεί, τα εισοδήματα του ανέρχονται στο ποσό των €808.16 σύνταξη γήρατος που λαμβάνει από το Υπουργείο Εργασίας. Αναφορικά με το ενοίκιο γίνεται αποδεκτό ότι το καταβάλλει ο ίδιος και αυτό ανέρχεται στο ποσό των €558 μηνιαίως. Σύμφωνα με τον σχετικό λογαριασμό της υδατοπρομήθειας (τεκμ.1) για το δίμηνο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2016 ανερχόταν στο ποσό των €45.92, ενώ ο λογαριασμός ρεύματος για το δίμηνο 10.2.16-12.4.16 ήταν για το ποσό των €210.88. Κατά συνέπεια και σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία του καθ' ου η αίτηση, το αναλογούν ποσό στον ίδιο είναι €128.40 το δίμηνο, ή €64.20 τον μήνα. Κατά συνέπεια τα έξοδα του ανέρχονται στο ποσό των €622. Δεν έχουν αναφερθεί άλλα έξοδα σε σχέση με την διατροφή, ένδυση και υπόδηση του καθ' ου η αίτηση, παρόλο που εκ των πραγμάτων και ως αυτονόητο, απαιτείται κάποιο ποσό μηνιαίως για τον σκοπό αυτό. Παρόλα αυτά και στην απουσία μαρτυρίας προς αυτή την κατεύθυνση, οι ανάγκες κάθε ανθρώπου διαφέρουν, εικασίες και υποθέσεις δεν μπορούν να γίνουν. Σύμφωνα με την υπόθεση Βασιλειάδης ν. Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 43, το βάρος είναι στους ώμους του καθ' ου η αίτηση, αφού σύμφωνα με το Αρ.84

(2)του Νόμου οφείλει να παρουσιάσει όλα τα αναγκαία στοιχεία που αφορούν την περιουσία του για σκοπούς πληρωμής του χρέους. Αναφέρθηκε επίσης για την μετάβαση του, μαζί με την σύζυγο του, στην Αγγλία για σκοπούς θεραπείας και παρακολούθησης της. Τα διάφορα ιατρικά πιστοποιητικά επιμαρτυρούν το γεγονός αυτό. Εκείνο που αμφισβητήθηκε είναι το ποσό που ανέφερε ότι απαιτείται για τα αεροπορικά και άλλα έξοδα για τον σκοπό αυτό. Είναι επίσης γεγονός, ότι πλην μιας γενικής αναφοράς για το θέμα αυτό, δεν προσκόμισε κάποια αποδεικτικά στοιχεία και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Στην βάση όσων έχουν εξαχθεί εκ της μαρτυρίας το καθαρό εισόδημα του καθ' ου η αίτηση ανέρχεται στο ποσό €

1. Έχοντας συνεπώς υπόψη μου το σύνολο της μαρτυρίας και των σχετικών εγγράφων που κατατέθηκαν, καθώς επίσης και τις νομικές αρχές που διέπουν το θέμα και όσα προέκυψαν από τη πιο πάνω αξιολόγηση, καταλήγω ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει την οικονομική δυνατότητα και είναι σε θέση να καταβάλλει κάποιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του, το οποίο και καθορίζεται στα €
2. μηνιαίως. Εκδίδεται συνεπώς διάταγμα εναντίον του καθ' ου η αίτηση για αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις εξ €
3. εκάστης. Η πρώτη δόση θα καταβληθεί την 1.2.17 και μετά, την πρώτη ημέρα κάθε επόμενου μήνα, μέχρι την πλήρη εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους, ή μέχρι άλλης νεότερης διαταγής του δικαστηρίου. Τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ ων αιτητών και σε βάρος του καθ' ου η αίτηση όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ....................................... Ν.Γιαπανάς, Α.Ε.Δ. Πρωτοκολλητής Πιστό Αντίγραφο cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο