Γ. Πατσιάς Οικοδομική Λτδ ν. Γιάννας Παπαγεωργίου, Αρ. Αγωγής: 4906/09, 26/1/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A43 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4906/09 Μεταξύ: Γ. Πατσιάς Οικοδομική Λτδ από το Γέρι Ενάγουσας και Γιάννας Παπαγεωργίου, από την Λευκωσία Εναγομένου Και εξ' ανταπαιτήσεως Γιάννα Παπαγεωργίου, από την Λευκωσία Εξ' ανταπαιτήσεως ενάγουσα και
- Γ. Πατσιάς Οικοδομική Λτδ από το Γέρι
- Σάββας Σταυρινός Εξ' ανταπαιτήσεως εναγόμενοι Αίτηση ημερ. 25.10.16 υπό ενάγουσας - αιτήτριας για τροποποίηση έκθεσης απαίτησης Ημερομηνία: 26 Ιανουαρίου 2017 Για ενάγουσα - αιτήτρια: κα Ραφαέλλα Παπαδοπούλου Για εναγομένη - καθ' ης η αίτηση: κα Άννα Κ. Χρίστου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η απαίτηση της ενάγουσας εταιρείας εναντίον της εναγομένης, ανέρχεται στο ποσό των €76.444,42 πλέον τόκους και αφορά οικοδομικές εργασίες για ανέγερση διώροφης κατοικίας στη βάση αρχιτεκτονικών σχεδίων που ετοίμασε ο αρχιτέκτονας - εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενος
- Επιζητούνται επίσης γενικές αποζημιώσεις για ταλαιπωρία και παράβαση σύμβασης εκ μέρους της εναγομένης. Η εναγομένη με την υπεράσπιση και ανταπαίτηση της, αρνείται τον διορισμό του εξ ανταπαιτήσεως εναγομένου 2 ως αρχιτέκτονα του έργου και προβάλλει διάφορους ισχυρισμούς για κακοτεχνίες στην υφιστάμενη οικοδομή. Αναφέρεται επιπλέον στην υπεράσπιση ότι η εναγομένη κατέβαλε στην ενάγουσα το ποσό των €178.878,73 που αντιστοιχεί στο σύνολο των εκτελεσθεισών εργασιών και ως εκ τούτου δεν οφείλει κανένα ποσόν στην ενάγουσα. Τέλος με την ανταπαίτηση της, η εναγομένη ζητά το ποσόν των €16.000,00 που αντιστοιχεί στα έξοδα που θα επωμισθεί προκειμένου να επιδιορθώσει, τις εν λόγω κακοτεχνίες. Μετά από διάφορες τροποποιήσεις των δικογράφων, η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στη δικαιοδοσία Επαρχιακού Δικαστή, σύμφωνα με το πρόγραμμα του Δικαστηρίου. Η ακρόαση ξεκίνησε στις 14.1.16 με την μαρτυρία του διευθυντή της ενάγουσας. Στην συνέχεια στις 21.1.16, σύμφωνα με τα πρακτικά του φακέλου της υπόθεσης, το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφαση του διέγραψε διάφορες παραγράφους της γραπτής δήλωσης του πιο πάνω μάρτυρα ως μη δικογραφημένες. Μεταξύ άλλων, διέγραψε και ισχυρισμούς για επιπρόσθετες (έξτρα) εργασίες εκ μέρους της ενάγουσας στην επίδικη οικοδομή. Και ενώ δόθηκε στην συνέχεια αναβολή προκειμένου να διερευνηθεί το ενδεχόμενο παραπομπής της διαφοράς σε διαιτησία, καταχωρήθηκε στις 13.5.2016 ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου για την ενάγουσα. Ακολούθως στις 18.5.2016, ο νέος συνήγορος της ενάγουσας καταχώρησε στο Πρωτοκολλητείο, ειδοποίηση αύξησης της κλίμακας από €50.000 - €100.00 σε €100.000 - €500.
- Ως αποτέλεσμα, η Επαρχιακή Δικαστής που επιλαμβανόταν μέχρι τότε της υπόθεσης, στερείτο δικαιοδοσίας να εκδικάσει την αγωγή σύμφωνα με τον Περί Δικαστηρίων Νόμο και το πρόγραμμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας αφού μετά την αύξηση της κλίμακας, δικαιοδοσία έχει Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής. Μετά την εξέλιξη αυτή, η συνάδελφος Επαρχιακή Δικαστής που χειριζόταν την υπόθεση, διαβίβασε τον φάκελο στο Πρωτοκολλητείο, το οποίο παρέπεμψε την υπόθεση ενώπιον μου. Πριν το προγραμματισμό της αγωγής για ακρόαση, ακολούθησε στις 25.10.16, η καταχώρηση της παρούσας αίτησης από τον νέο δικηγόρο της ενάγουσας με την οποία αιτείται την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Επιδιώκει συγκεκριμένα να προσθέσει στην αξίωση του, το επιπλέον ποσό των £44.740,93 που σύμφωνα με την αίτηση συνιστά επιπρόσθετες εργασίες (έξτρα), οι οποίες δεν συμπεριλήφθηκαν στην αρχική έκθεση απαίτησης. Την αίτηση συνοδεύει ένορκη δήλωση του διευθυντή της ενάγουσας, στην οποία αναφέρει ότι εκ παραδρομής δεν περιλήφθηκαν στην αγωγή οι προτεινόμενες έξτρα εργασίες που παρέμειναν απλήρωτες. Οι εν λόγω εργασίες, έγιναν με υπόδειξη της εναγομένης και προκύπτουν από πιστοποιητικά πληρωμής. Αναφέρεται επίσης στην ένορκη δήλωση ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις θα εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης αφού θα δοθεί η δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιληφθεί των ουσιαστικών γεγονότων της υπόθεσης. Περαιτέρω δεν θα υπάρξει καμία ζημιά στη διαδικασία που δεν θα μπορεί να θεραπευθεί με ανάλογη διαταγή για έξοδα. Δεν εισάγεται καμία νέα βάση αγωγής ενώ η ακρόαση δεν έχει ακόμη ξεκινήσει αφού διατάχθηκε η επανεκκίνηση της από Ανώτερο Επαρχιακό Δικαστή. Η εναγομένη, καταχώρησε ειδοποίηση ένστασης στο αίτημα. Στους λόγους ένστασης αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι παρατηρείται υπέρμετρη καθυστέρηση στην προώθηση του αιτήματος, η οποία δεν έχει αιτιολογηθεί με οποιοδήποτε τρόπο. Αναφέρεται επίσης ότι η αίτηση είναι καταχρηστική αφού επιχειρείται η αύξηση της κλίμακας και η μεταφορά της αγωγής μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας από το φυσικό της Δικαστή σε άλλο Δικαστήριο. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση δικηγόρου που εργάζεται στα γραφεία των συνηγόρων της εναγομένης-καθ' ης η αίτηση. Σε αυτήν αναφέρει ότι τα γεγονότα που η αιτήτρια επιδιώκει να καταστήσει επίδικα, ήταν γνωστά στην ίδια και τους δικηγόρους της πολύ πριν την καταχώρηση της αγωγής και σε κάθε περίπτωση, θα μπορούσαν με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστούν και δικογραφηθούν από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Πρόκειται για γεγονότα που κατ' ισχυρισμόν έλαβαν χώρα την περίοδο μεταξύ 2005 και 2008, δηλαδή πολύ πριν καταχωρηθεί η έκθεση απαίτησης. Αναφέρεται επίσης στην ένορκο δήλωση της ένστασης ότι με την παρούσα αίτηση, επιδιώκεται καταχρηστικά η αύξηση στην κλίμακα των αξιώσεων της ενάγουσας, έτσι ώστε να επιτευχθεί η επανεκκίνηση της ακρόασης της υπόθεσης από άλλον Δικαστή. Τούτο, διότι η ακρόαση είχε ξεκινήσει ενώπιον της Επαρχιακής Δικαστού όπου κατά την ένορκο μαρτυρία για την ενάγουσα, επιχειρήθηκε η εισαγωγή ισχυρισμών που δεν ήταν δικογραφημένοι στην έκθεση απαίτησης. Ως αποτέλεσμα, το Δικαστήριο προχώρησε στη διαγραφή των εν λόγω ισχυρισμών από τη γραπτή δήλωση του μάρτυρα για την ενάγουσα. Με την αιτούμενη τροποποίηση, επιχειρείται η εισαγωγή των πιο πάνω ισχυρισμών. Αναφέρεται τέλος στην ένορκο δήλωση της ένστασης ότι με την αιτούμενη τροποποίηση, επιδιώκεται η αναδόμηση της αξίωσης της ενάγουσας και η προσθήκη εντελώς νέων ισχυρισμών και γεγονότων με αποτέλεσμα να προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στην εναγομένη. Αγορεύσεις Η συνήγορος της αιτήτριας στην αγόρευση της, αναφέρθηκε στη Δ.25 θ.1 καθώς και σε σχετική νομολογία που ρυθμίζει την εξουσία του Δικαστηρίου για τροποποίηση δικογράφων. Ήταν η θέση της ότι η προσέγγιση στο θέμα από τα Δικαστήρια είναι φιλελεύθερη ενώ αιτήσεις για τροποποίηση πριν την έναρξη της Δίκης, αντιμετωπίζονται με λιγότερη διστακτικότητα. Ισχυρίστηκε όμως ότι λόγω της επανεκκίνησης της διαδικασίας στο παρών Δικαστήριο, η ακρόαση δεν έχει ακόμα ξεκινήσει και ως εκ τούτου δεν θα προκληθεί καμία ζημιά που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με την πληρωμή των εξόδων. Αντιθέτως, με την έγκριση του αιτήματος θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου, οι πραγματικές διαφορές και οι εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων. Η συνήγορος υπενθύμισε ότι η ενάγουσα προέβη σε αλλαγή δικηγόρου στις 13.5.16 και ως εκ τούτου η έκθεση απαίτησης είχε ετοιμαστεί από τον προηγούμενο δικηγόρο. Κατά τη μελέτη της υπόθεσης στις αρχές Ιουνίου 2016, διαπίστωσαν ότι ο προηγούμενος δικηγόρος δεν έχει δικογραφήσει τα γεγονότα για τα οποία γίνεται η αίτηση τροποποίησης. Αμέσως προέβησαν στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης και ως εκ τούτου δεν υπήρξε κατά τη συνήγορο καμία καθυστέρηση ως προς την προώθηση του αιτήματος. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι δεν θα ήταν ορθό το λάθος του προηγούμενου δικηγόρου να στερήσει το δικαίωμα από την ενάγουσα για καλύτερη προώθηση της υπόθεσης της. Η συνήγορος της εναγομένης-καθ' ης η αίτηση στη δική της αγόρευση έκαμε επίσης αναφορά στη νομολογία που ερμηνεύει τη Δ.25 θ.1 αναφορικά με την τροποποίηση δικογράφων. Σε σχέση με την ουσία της υπόθεσης, η συνήγορος έδωσε έμφαση στην καθυστερημένη υποβολή του αιτήματος. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι τα γεγονότα που επιδιώκει η αιτήτρια να καταστήσει επίδικα ήταν γνωστά σε αυτήν και τους δικηγόρους της, πολύ πριν την καταχώρηση της αγωγής. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι η τροποποίηση της απαίτησης με την προσθήκη επιπλέον αξιώσεων για έξτρα εργασίες γίνεται ώστε να αυξηθεί η κλίμακα της αγωγής με σκοπό την επανεκκίνηση της ακροαματικής διαδικασίας από άλλο δικαστή. Παρά το ότι η σύγχρονη τάση της νομολογίας είναι αρκετά φιλελεύθερη στο θέμα τροποποίησης δικογράφου, εντούτοις δεν αναιρείται κατά την συνήγορο η ανάγκη τεκμηρίωσης της αναγκαιότητας της επιδιωκόμενης τροποποίησης όσο και η ανάγκη αιτιολόγησης της καθυστερημένης υποβολής του αιτήματος. Το ζήτημα, υπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται αφού ληφθεί υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση κατά τη συνήγορο, η αιτήτρια απέτυχε πλήρως να δικαιολογήσει την σημειωθείσα καθυστέρηση. Αντιθέτως, προκύπτει ότι με την παρούσα αίτηση, επιδιώκεται στην ουσία η επανεκκίνηση της ακρόασης από άλλον Δικαστή. Η συνήγορος σημείωσε ότι η παρούσα καταχωρήθηκε μετά που το Δικαστήριο το οποίο εκδίκαζε την αγωγή δεν αποδέχθηκε μαρτυρία για γεγονότα που δεν δικογραφούνται. Με την εισαγωγή των πιο πάνω γεγονότων για έξτρα εργασίες που επιχειρεί η ενάγουσα με την παρούσα αίτηση της δεν αλλάζει μόνο ριζικά η μορφή της απαίτησης, αλλά ταυτόχρονα αυξάνεται και η κλίμακα της αγωγής με αποτέλεσμα την περαιτέρω καθυστέρηση της υπόθεσης. Η πενιχρή αιτιολογία που προβάλλεται για εκ παραδρομής παράλειψη συμπερίληψης των εν λόγω έξτρα εργασιών στην αρχική έκθεση απαίτησης δεν συνιστά σύμφωνα με την συνήγορο, επαρκή δικαιολογία. Νομική πτυχή Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να διατάξει την τροποποίηση δικογράφου, υπήρξε αντικείμενο πληθώρας αποφάσεων τόσον των Αγγλικών Δικαστηρίων όσον και του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου. Η σύγχρονη τάση όπως προκύπτει από την πιο πάνω νομολογία, είναι ότι τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποιήσεις ακόμη και όπου αυτές είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με την πληρωμή των εξόδων. Τα πιο πάνω αναφέρθηκαν στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 όπου υιοθετήθηκε το πιο κάτω απόσπασμα του Λόρδου Denning στην Αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754: "I start with the principle well settled that an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here". Η ίδια νομολογιακή αρχή, επιβεβαιώθηκε σε μεταγενέστερες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Easton v. Ford Motor Co Ltd
(1993)4 All E.R. 257 & Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα,
(1999)1 Α.Α.Δ 44). Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα (ανωτέρω) λέχθηκε επίσης μεταξύ άλλων ότι το θέμα ως προς το κατά πόσον η όποια καθυστέρηση θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος εκδίκασης εντός ευλόγου χρόνου, πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης Δίκης. Επιβεβαιώθηκε επίσης ότι η δυνατότητα τροποποίησης δικογράφων, ταυτίζεται πλήρως με τις αρχές που εφαρμόζονται στην Αγγλία επί του θέματος αυτού. Οι προϋποθέσεις τις οποίες το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας όπως καθορίστηκαν από την Κυπριακή νομολογία, συνοψίζονται στην υπόθεση Στέλιου Βουνιώτη ν. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1Ε Α.Α.Δ 33 ως ακολούθως:
- Η τροποποίηση επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση, συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
- Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο, δηλαδή ζημιά που δεν μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσον μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος τροποποίησης.
- Η έναρξη της Δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της Δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D. 361 υπεδείχθη ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη Δίκη. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης ή της υπεράσπισης και εμφανής κακοπιστία εκ μέρους του αιτητή δεν δικαιολογούν έγκριση του αιτήματος. Εκεί όμως που εγείρεται ζήτημα κακοπιστίας, ο διάδικος που την επικαλείται, έχει και το βάρος απόδειξης της (Βλ. Astor Manufacturing Ltd κ.ά. v. A & G Leventis κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Συμπεράσματα Η συνήγορος για την εναγομένη - καθ' ης η αίτηση, ισχυρίστηκε ότι με την αιτούμενη τροποποίηση, αλλάζει ριζικά η ουσία της απαίτησης με αποτέλεσμα να επηρεάζονται δυσμενώς τα συμφέροντα της εναγομένης. Η πιο πάνω θέση δεν ευσταθεί. Η βάση αγωγής της ενάγουσας αφορά αξία για εκτελεσθείσες οικοδομικές εργασίες. Αυτό που στην ουσία επιδιώκει η ενάγουσα, είναι να προσθέσει στην απαίτηση της ακόμα ένα κονδύλι για κατ' ισχυρισμό έξτρα εργασίες στην επίδικη οικοδομή. Υπό τας περιστάσεις, η προσθήκη των ισχυρισμών για έξτρα εργασίες δεν μεταβάλει την αιτία αγωγής ώστε να δικαιολογείται το επιχείρημα για ριζική μετατροπή της απαίτησης. Πέραν των πιο πάνω, η συνήγορος της εναγομένης έδωσε έμφαση στην μεγάλη καθυστέρηση στην προώθηση της αίτησης αφού η αγωγή βρίσκεται σε πολύ προχωρημένο στάδιο. Από την άλλη, η συνήγορος της ενάγουσας ισχυρίστηκε ότι επειδή διατάχθηκε η επανεκκίνηση της ακρόασης λόγω της αλλαγής κλίμακας, η αγωγή βρίσκεται σε πρώιμα στάδια δεδομένου ότι δεν έχει ακόμη ξεκινήσει η ακρόαση ενώπιον μου. Με όλο τον σεβασμό προς την συνήγορο της ενάγουσας, δεν συμφωνώ με την πιο πάνω άποψη. Μπορεί να μην έχει επανεκκινήσει η ακρόαση της αγωγής ενώπιον μου όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η υπόθεση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Η πιο πάνω άποψη παραγνωρίζει το γεγονός ότι η αγωγή καταχωρήθηκε από το 2009. Παραγνωρίζει επίσης ότι η ακρόαση ξεκίνησε ενώπιον Επαρχιακής Δικαστού και διακόπηκε για μόνο τον λόγο ότι έγινε αύξηση της κλίμακας με επιστολή του συνηγόρου της ενάγουσας στο πρωτοκολλητείο. Αποτέλεσμα τούτου, ήταν η Επαρχιακή Δικαστής που επιλαμβανόταν της αγωγής να μην έχει δικαιοδοσία να ακούσει την υπόθεση. Δεν θα σχολιάσω την ευκολία με την οποία ένας διάδικος μπορεί να αυξομειώνει την κλίμακα της αγωγής μέσω μιας απλής επιστολής στο πρωτοκολλητείο και την ταλαιπωρία που μπορεί να προκληθεί από το γεγονός αυτό. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπως η παρούσα όπου μετά την έναρξη της ακρόασης, η αλλαγή της κλίμακας αποστερεί στην ουσία από τον Δικαστή που εκδικάζει την αγωγή, την εξουσία να ακούσει την υπόθεση λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας. Είναι γεγονός ότι σύμφωνα με την νομολογία, η κλίμακα της αγωγής δεν συνιστά μέρος των δικογράφων και ως εκ τούτου δεν χρειάζεται η άδεια του Δικαστηρίου για την αλλαγή της (Βλ. Βασιλειάδη ν. Πετρολίνα Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 16). Από την άλλη δεν μπορώ να παραγνωρίσω την καθυστέρηση που μπορεί να προκαλέσει η αλλαγή της κλίμακας σε περιπτώσεις όπως η παρούσα. Ούτε και αποδέχομαι την θέση ότι η υπόθεση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο επειδή δεν έχει επανεκκινήσει η ακρόαση ενώπιον μου. Η συνήγορος για την εναγομένη συσχέτισε την παρούσα αίτηση τροποποίησης με την αλλαγή κλίμακας στην αγωγή. Ισχυρίστηκε κακοπιστία με την έννοια ότι η αίτηση αποσκοπεί στην ουσία, στην αύξηση της κλίμακας και την συνακόλουθη αλλαγή του φυσικού Δικαστή. Να υπενθυμίσω όμως εδώ ότι η αλλαγή κλίμακας έγινε στις 18.5.2016 με έγγραφη ειδοποίηση της ενάγουσας στο πρωτοκολητείο, δηλαδή 5 μήνες πριν την καταχώρηση της παρούσας στις 25.10.
- Με αυτή την έννοια, η ανατροπή της ακρόασης και η αλλαγή του εκδικάζοντος Δικαστηρίου, έγινε πολύ πριν την καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Σημειώνω επίσης ότι στην γραπτή ειδοποίηση αλλαγής κλίμακας, η ενάγουσα δεν αναφέρει που στηρίζει την αυξημένη απαίτηση της ή αν αυτή σχετίζεται με τις γενικές αποζημιώσεις που ζητά μαζί με τα εξειδικευμένα ποσά για τις εκτελεσθείσες οικοδομικές εργασίες. Ανεξαρτήτως του αν η παρούσα αίτηση δεν συσχετίζεται άμεσα με την αλλαγή κλίμακας της αγωγής, εντούτοις η καταχώρηση της αμέσως μετά τον επαναπρογραμματισμό της υπόθεσης για ακρόαση ενώπιον μου δεν μπορεί παρά να επιβραδύνει ακόμη περισσότερο την εκδίκαση, της ούτως ή άλλως ταλαιπωρημένης αυτής υπόθεσης. Προκύπτει από τα πιο πάνω χωρίς αμφιβολία ότι η παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε σε καθυστερημένο στάδιο. Στις περιπτώσεις αυτές σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομολογία, η εξουσία του Δικαστηρίου για τροποποίηση δικογράφων ασκείται με φειδώ. Με δεδομένα τα πιο πάνω, έχω προβληματιστεί αρκετά για το καθυστερημένο της αίτησης. Σε σχέση με αυτό το ζήτημα, παραπέμπω στην απόφαση Astor Manufacturing and Exporting Co κα ν. A.G. Levendis κα (ανωτέρω), στην οποία λέχθηκαν τα εξής: "Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντα ρόλο. Η διακριτική εξουσία του δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογισθούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης." Οι ίδιες αρχές επαναλήφθηκαν στην πιο πρόσφατη απόφαση Ikos Cif Ltd n. Martin Coward κα Πολ. Εφέσεις 137/13 & 138/13 ημ. 20.3.
- Αναφέρθηκαν τα πιο κάτω σε σχέση με το ζήτημα της καθυστέρησης: « Ειδικότερα ως προς το θέμα του παράγοντα χρόνου στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης, σταθερή γραμμή της Νομολογίας αναγνωρίζει ότι ο παράγοντας αυτός είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εξαρχής και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε σφάλμα του αιτητή, η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Η όποια καθυστέρηση δεν πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα από απόψεως μόνο χρονικής διάστασης, αλλά θα πρέπει να συναρτάται με άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα την ανυπαρξία καλής πίστης. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Όπως ήδη έχει καταγραφεί, τελικά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων.» Έχοντας υπόψη τις προαναφερθείσες νομολογιακές αρχές και κατόπιν προσεκτικής μελέτης του υλικού που τέθηκε ενώπιον μου αλλά και μετά από συνυπολογισμό όλων των δεδομένων της υπόθεσης, κρίνω ότι είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ασκηθεί υπέρ της έγκρισης του αιτήματος. Μετά από αρκετό προβληματισμό και παρά το καθυστερημένο της αίτησης, κρίνω ότι υπερέχει στην παρούσα η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων. Με δεδομένη την φύση της απαίτησης σε συνυπολογισμό και με τους άλλους παράγοντες της νομολογίας, βρίσκω ότι με την έγκριση της αίτησης εξυπηρετούνται τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα στην ενάγουσα να δικογραφήσει την θέση της σχετικά με τις κατ' ισχυρισμό έχτρα οικοδομικές εργασίες στην επίδικη οικοδομή. Σημειώνω ότι σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομολογία, ο κρίσιμος παράγοντας στην εξέταση αιτήματος τροποποίησης, είναι η ανάγκη προσδιορισμού των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων. Από την άλλη για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, παρά το καθυστερημένο του αιτήματος, κρίνω ότι καμία ζημιά δεν θα υποστεί η εναγομένη - καθ' ης η αίτηση που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με την πληρωμή των εξόδων. Αυτό γιατί η κλίμακα της αγωγής έχει ήδη αυξηθεί και η ακρόαση ενώπιον της Επαρχιακής Δικαστού έχει διακοπεί ανεξάρτητα από την έγκριση της παρούσας τροποποίησης. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η αίτηση εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης ως οι παράγραφοι Α, Β, Γ & Δ της παρούσας αίτησης. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 21 ημερών από την σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι πρόνοιες των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας. Αναφορικά με τα έξοδα, το κύριο κριτήριο στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, είναι η υπαιτιότητα των δύο μερών για την δημιουργία τους (βλ. Phylactou ν. Michael
(1982)1 CLR 204). Στην παρούσα υπόθεση, η εναγομένη - καθ' ης η αίτηση δεν ευθύνεται σε οποιονδήποτε βαθμό για την δημιουργία των εξόδων της αγωγής που χάνονται με την τροποποίηση της έκθεσης απάιτησης αλλά ούτε και για τα έξοδα της παρούσας αίτησης. Η δημιουργία των πιο πάνω εξόδων οφείλεται αποκλειστικά στην ενάγουσα, η οποία σε προχωρημένο στάδιο αιτήθηκε την επίδικη τροποποίηση. Κρίνω ως εκ τούτου ότι τα έξοδα της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση ως και τα έξοδα της παρούσας αίτησης θα πρέπει να τα επιβαρυνθεί στο σύνολο της η ενάγουσα - αιτήτρια και εκδίδω ανάλογη διαταγή. Όλα τα πιο πάνω έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο