← Κύπρος

Μαρία Ευσταθίου κ.α. ν. Κωνσταντίνου Χατζησάββα κ.α., Αρ.Αγωγής: 7405/10, 20/1/2017

Μαρία Ευσταθίου κ.α. ν. Κωνσταντίνου Χατζησάββα κ.α., Αρ.Αγωγής: 7405/10, 20/1/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A34 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Αρ.Αγωγής: 7405/10 Μεταξύ: 1.Μαρία Ευσταθίου 2.Σπύρου Ευσταθίου Εναγόντων και 1.Κωνσταντίνου Χατζησάββα 2.Μαρίας Χατζησάββα προσωπικώς και/ή εμπορευόμενοι με την επωνυμία Leather Cleaner's Apollon Express The Professional Εναγομένων Ημερομηνία: 20/1/17 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Ενάγοντες: κα Μούζουρου για Ευστάθιο Κ. Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε Για τους Εναγομένους: κ. Στ. Παπαθεοδώρου Α Π Ο Φ Α Σ Η Με αυτή την αγωγή οι ενάγοντες ζητούν από τους εναγομένους αλληλέγγυα και/η κεχωρισμένα: Α. Γενικές αποζημιώσεις για καταστροφή και/ή πρόκληση ζημιών στα ενδύματα και/ή δερμάτινα είδη των εναγόντων, που προκλήθηκε ένεκα της αποκλειστικής ευθύνης και/ή αμέλειας και/ή παράβασης νομίμων καθηκόντων των εναγομένων και/ή ενός εκάστου εξ αυτών, και/ή δια ζημιές που προκλήθηκαν στα εν λόγω ενδύματα των εναγόντων κατά παράβαση συμφωνίας μεταξύ αυτής και των εναγομένων. Β. Γενικές αποζημιώσεις για παράνομη κατακράτηση και/ή αποστέρηση της χρήσης των πιο πάνω ενδυμάτων των εναγόντων από και/ή περί το Μάρτιο του 2009 μέχρι παραδόσεως τους στην ενάγουσα. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάζει τους εναγόμενους και/ή αντιπροσώπους και/ή υπαλλήλους αυτών να επιστρέψουν και/ή να παραδώσουν τα αναφερόμενα ενδύματα στους ενάγοντες. Ζητούν επίσης νόμιμο τόκο. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, οι ενάγοντες κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν κάτοικοι Λευκωσίας και ιδιοκτήτες των ενδυμάτων που περιγράφονται πιο κάτω και ετύγχαναν πελάτες των εναγομένων. Κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο, οι εναγόμενοι και/ή ένας έκαστος εξ αυτών εμπορεύοντο με την επωνυμία «Leather Cleaner's Apollon Express The Professional» και διατηρούν καθαριστήριο με την επωνυμία αυτή στη Λευκωσία επί της οδού Μετοχίου 64Α και ειδικεύονται και/ή εμφανίζονται στο κοινό ότι ειδικεύονται στον καθαρισμό και/ή φροντίδα και/ή περιποίηση ενδυμάτων και/ή δερμάτινων ενδυμάτων. Κατά ή περί Μάρτιο του 2009 η ενάγουσα αρ. 1 μετέβηκε στο κατάστημα που διατηρούν οι εναγόμενοι για να παραδώσει τα πιο κάτω αναφερόμενα δερμάτινα ενδύματα αμφοτέρων των εναγόντων για καθαρισμό και/ή φροντίδα. Οι εναγόμενοι και/ή αντιπρόσωποι και/ή υπάλληλοι αυτών αποδέχτηκαν να παραλάβουν τα εν λόγω δερμάτινα ενδύματα αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προβούν στον καθαρισμό και/ή την ορθή και/ή ενδεδειγμένη φροντίδα τους. Ως εκ τούτου, συνήφθηκε συμφωνία μεταξύ των διαδίκων και οι ενάγοντες παρέδωσαν τα εν λόγω ενδύματα τους στους εναγομένους για καθαρισμό. Στην παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης φαίνονται οι ακόλουθες λεπτομέρειες των επίδικων ενδυμάτων: ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ ΑΡ. 1 (α) ένα γυναικείο καφέ καστόρινο παλτό (Leather Suede), αξίας €800.- (β) ένα γυναικείο καφέ παλτό εκ του οποίου τα 3/4 είναι από ρακούν, αξίας €1450.- (γ) ένα γυναικείο πράσινο καστόρινο σακάκι, αξίας €500- (δ) ένα γυναικείο μαύρο μακρύ δερμάτινο παλτό, αξίας €850.- (ε) μια γυναικεία μαύρη δερμάτινη φούστα, αξίας €350.- (στ) ένα γυναικείο μαύρο δερμάτινο παντελόνι, αξίας €400.- (ζ) ένα γυναικείο πράσινο δερμάτινο παντελόνι, αξίας €400.- (η) ένα γυναικείο καφέ καστόρινο παλτό με μεγάλο κολάρο από ρακούν αξίας €1,

  1. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΕΝΑΓΟΝΤΑ ΑΡ. 2 (α) ένα ανδρικό μαύρο δερμάτινο παλτό αξίας €1,200 (β) ένα ανδρικό μαύρο δερμάτινο σακάκι αξίας €550 (γ) ένα ανδρικό άσπρο κυνηγετικό γιλέκο αξίας €
  2. Η συνολική αξία των ως άνω αναφερομένων ενδυμάτων ανέρχεται σε ποσό περί τα €7,
  3. Κατά την επιστροφή των ως άνω αναφερομένων ενδυμάτων από τους εναγομένους προς τους ενάγοντες, οι τελευταίοι διαπίστωσαν ότι τα εν λόγω ενδύματα ήταν κατεστραμμένα και/ή υπέστησαν σοβαρές ζημίες και/ή φθορές, οι οποίες δεν υπήρχαν κατά την ημέρα παράδοσης τους από τους ενάγοντες προς τους εναγομένους. Οι ζημιές και/ή φθορές στα ενδύματα συνίστανται, μεταξύ άλλων, στην σμίκρυνση τους, αλλοίωση της υφής και του χρώματος τους και απώλεια της γυαλάδας τους. Οι ως άνω ζημιές και/ή φθορές και/ή καταστροφή των εν λόγω ενδυμάτων οφείλονται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή υπαιτιότητα των εναγομένων και/ή των υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων αυτών και/ή στην ελλιπή και/ή πλημμελή και/ή ανεπαρκή εκτέλεση των εργασιών των εναγομένων και/ή του καθήκοντος τους προς τους ενάγοντες κατά παράβαση των νομίμων καθηκόντων τους και/ή κατά παράβαση της συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων. Στην παράγραφο 6 της Έκθεσης Απαίτησης παρατίθενται οι ακόλουθες λεπτομέρειες αμέλειας: (α) Οι εναγόμενοι δεν χρησιμοποίησαν το κατάλληλο καθαριστικό και/ή φάρμακο για τον καθαρισμό των ενδυμάτων των εναγόντων. (β) Χρησιμοποίησαν ακατάλληλη θερμοκρασία για τον καθαρισμό των ενδυμάτων, η οποία δεν ενδείκνυται υπό τις περιστάσεις και/ή είναι ακατάλληλη για δερμάτινα ενδύματα. (γ) Δεν έλαβαν τα απαραίτητα μέτρα για προστασία των ενδυμάτων. (δ) Δεν επέδειξαν την απαραίτητη φροντίδα για καθαρισμό και συντήρηση των ενδυμάτων. (ε) Γενικά ενήργησαν αμελώς και κατά παράβαση του καθήκοντος τους ως επαγγελματίες και/ή ως ειδικοί στον καθαρισμό ενδυμάτων και/ή δερμάτινων ενδυμάτων. (στ) Γενικώς δεν ακολούθησαν τις ορθές μεθόδους καθαρισμού και/ή συντήρησης των ενδυμάτων. Η ενάγουσα αρ. 1 προέβηκε σε σχετική καταγγελία και/ή παράπονο προς τον Κυπριακό Σύνδεσμο Καταναλωτών στις 6.5.
  4. Μετά την επέμβαση του Συνδέσμου Καταναλωτών, οι εναγόμενοι παρέλαβαν εκ νέου τα εν λόγω ενδύματα κατά ή περί τον Ιούνιο του 2009 για επιδιόρθωση και/ή αποκατάσταση των ζημιών. Αφού πέρασαν πέραν των τριών μηνών από την εκ νέου παραλαβή των ενδυμάτων των εναγόντων από τους εναγομένους και οι ενάγοντες δεν είχαν καμία σχετική ενημέρωση, κατά ή περί την 25.9.2009 η ενάγουσα αρ. 1 επικοινώνησε με τους εναγόμενους και/ή αντιπρόσωπο και/ή υπάλληλο αυτών για να ενημερωθεί κατά πόσον τα εν λόγω ενδύματα έχουν επιδιορθωθεί ώστε να τα παραλάβει. Μετ' εκπλήξεως της, η ενάγουσα αρ. 1 πληροφορήθηκε από τους εναγομένους και/ή αντιπρόσωπο και/ή υπάλληλο αυτών ότι θα έπρεπε να καταβάλει προς αυτούς το ποσό των €600,00 ώστε να της επιτραπεί να παραλάβει τα εν λόγω ενδύματα. Οι ενάγοντες αρνήθηκαν να καταβάλουν το ποσό αυτό αναφέροντας στους εναγομένους ότι το ποσό αυτό είναι υπέρογκο, αυθαίρετο και αδικαιολόγητο. Οι εναγόμενοι κλήθηκαν επανειλημμένα να επιστρέψουν στους ενάγοντες τα εν λόγω ενδύματα, τόσο από τους ενάγοντες όσο και με επιστολή των δικηγόρων τους ημερομηνίας 2.10.2009, η οποία παραλήφθηκε από τους εναγομένους στις 12.10.
  5. Οι εναγόμενοι απέστειλαν απαντητική επιστολή ημερομηνίας 22.10.2009, μέσω των δικηγόρων τους, το περιεχόμενο της οποίας απορρίπτεται από τους ενάγοντες. Οι εναγόμενοι αρνήθηκαν και/ή παρέλειψαν να παραδώσουν τα εν λόγω αναφερόμενα ενδύματα στους ενάγοντες και τα κατακρατούν παράνομα και αυθαίρετα μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα η ενάγουσα να υφίσταται ζημιά, η οποία συνίσταται στην αξία των εν λόγω ενδυμάτων, ήτοι περί τα €7,
  6. Στην Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι αρνούνται τον ισχυρισμό της παραγράφου 2 της Έκθεσης Απαίτησης ότι εμφανίζονται στο κοινό ότι ειδικεύονται στην φροντίδα και/ή περιποίηση οποιουδήποτε είδους ενδύματος αφού ειδικεύονται μόνο στον καθαρισμό ενδυμάτων. Αρνούνται δε οι Εναγόμενοι τον ισχυρισμό της παραγράφου 3 της Έκθεσης Απαίτησης ότι η Ενάγουσα μετέβηκε στο κατάστημα τους για να παραδώσει τα δερμάτινα ενδύματα και παραδέχονται μόνο το ότι ανέλαβαν την υποχρέωση να προβούν στον καθαρισμό και την ορθή και/ή ενδεδειγμένη φροντίδα τους λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν. Κατά ή περί το Μάρτιο του 2009 οι Εναγόμενοι παρέλαβαν από την οικία της Ενάγουσας, 11 δερμάτινα ενδύματα. Τα ενδύματα αυτά ήταν λερωμένα/ κατεστραμμένα/αλλοιωμένα λόγω του ότι είχαν εκτεθεί σε πυρκαγιά και/ή καπνό και/ή ψηλές θερμοκρασίες λόγω πυρκαγιάς ή άλλως πως καταστραφεί ή υποστεί ζημιές κάτω από άγνωστες για τους Εναγόμενους συνθήκες. Οι Εναγόμενοι ανέλαβαν τον καθαρισμό και την επιστροφή των ενδυμάτων σε όσο το δυνατό καλύτερη κατάσταση νοουμένου ότι αυτά ήταν ήδη κατεστραμμένα ή είχαν υποστεί ζημιές από πυρκαγιά ή άλλως πως. Οι Εναγόμενοι αγνοούν και συνεπώς αρνούνται ότι τα ενδύματα ήταν της αξίας ανά κομμάτι που ισχυρίζονται οι Ενάγοντες στις Λεπτομέρειες της παραγράφου 3 της Έκθεσης Απαιτήσεως καθώς και της συνολικής αξίας εκ €7.750 ή ότι αυτά είχαν οποιανδήποτε αξία που ισχυρίζονται οι Ενάγοντες στην παράγραφο 4 και τους καλούν σε αυστηρή απόδειξη αυτών των ισχυρισμών τους. Οι Εναγόμενοι αρνούνται τον ισχυρισμό των Εναγόντων στην παράγραφο 5 ότι κατά την επιστροφή των ενδυμάτων αυτά ήταν κατεστραμμένα ή είχαν σοβαρές ζημιές ή φθορές που δεν υπήρχαν όταν τα παρέλαβαν οι Εναγόμενοι. Αρνούνται επίσης τον ισχυρισμό της παραγράφου 5 ότι τα ενδύματα κατά την επιστροφή τους στους Ενάγοντες ήταν συρρικνωμένα ή αλλοιωμένα στην υφή ή στο χρώμα τους ή είχαν απώλεια γυαλάδας και καλούν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Οποιαδήποτε τέτοια ή άλλη ζημιά στα ενδύματα προϋπήρχε ως αποτέλεσμα της πιο πάνω πυρκαγιάς ή άλλων συνθηκών τις οποίες οι Εναγόμενοι δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν. Οι Εναγόμενοι αρνούνται τον ισχυρισμό της παρ. 6 της Έκθεσης Απαιτήσεως ότι τα ενδύματα υπέστηκαν ζημιές που οφείλονται σε οποιαδήποτε αμέλεια και ή υπαιτιότητα ή ελλιπή ή πλημμελή ή ανεπαρκή εκτέλεση των εργασιών των Εναγομένων ή των υπαλλήλων ή αντιπροσώπων τους ή από οποιαδήποτε παράβαση συμφωνίας ή παράβαση νόμιμων καθηκόντων εκ μέρους των Εναγομένων. Συνεπώς αρνούνται κάθε ένα ξεχωριστά και όλους μαζί τους ισχυρισμούς που εκτίθενται στις Λεπτομέρειες της παρ. 6 της Έκθεσης Απαιτήσεως και καλούν τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Οι Εναγόμενοι αναφέρουν ότι τήρησαν την συμφωνία που έκαναν με τους Ενάγοντες εφαρμόζοντας με επιμέλεια την ενδεδειγμένη και/ή εξειδικευμένη διαδικασία καθαρισμού για τα συγκεκριμένα ενδύματα και τα επέστρεψαν σε κατάσταση καλύτερη και/ή όχι χειρότερη από την κατάσταση που ήταν όταν τα παρέλαβαν. Οι Εναγόμενοι αγνοούν και συνεπώς αρνούνται ότι η Ενάγουσα προέβηκε σε παράπονο προς τον Σύνδεσμο Καταναλωτών κατά την επίδικη ημερομηνία, παραδέχονται όμως ότι με παρέμβαση του εν λόγω Συνδέσμου παρέλαβαν εκ νέου τα ενδύματα όμως αρνούνται ότι το έκαναν με σκοπό την επιδιόρθωση και/ή αποκατάσταση οποιονδήποτε ζημιών. Οι Εναγόμενοι αναφέρουν ότι παρέλαβαν τα ενδύματα εκ νέου με σκοπό τον εκ νέου καθαρισμό τους για να ικανοποιήσουν τους Ενάγοντες στα πλαίσια της πάγιας τακτικής τους της διατήρησης καλών σχέσεων με τους πελάτες τους. Οι Εναγόμενοι αρνούνται ότι κατακρατούν παράνομα τα ενδύματα. Είναι έτοιμοι και πρόθυμοι όπως τα παραδώσουν στους Ενάγοντες αφού όμως οι τελευταίοι τους καταβάλουν το ποσό των €600,00 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τις υπηρεσίες καθαρισμού των ενδυμάτων τις οποίες πρόσφεραν στους Ενάγοντες. Κατά την ακρόαση της υπόθεσης κατέθεσαν συνολικά πέντε μάρτυρες και κατατέθηκαν ως τεκμήρια τα επίδικα σακάκια, παλτά και άλλα είδη ένδυσης. Η Μαρία Ευσταθίου ενάγουσα αρ. 1, ήταν η πρώτη μάρτυρας. Είναι παντρεμένη με τον Σπύρο Ευσταθίου, ενάγοντα αρ. 2, και κατοικούν στην οικία τους επί της οδού Αγγέλου Τερζάκη 44Α στην Έγκωμη. Στο σπίτι τους διατηρούν πέραν της επιπλώσεως και τον ιματισμό τους μεταξύ του οποίου τα ενδύματα τα οποία περιγράφει στην αγωγή της και ο σύζυγος της Σπύρος Ευσταθίου διατηρεί μεταξύ άλλων και τα ενδύματα που αναφέρονται στην αγωγή. Τα εν λόγω ενδύματα φαίνονται αναλυτικά στις σελ. 2-3 της απόφασης, πιο πάνω. Αναφέρθηκε στην αξία των ρούχων από μνήμης, γνωρίζοντας ότι τα δερμάτινα ενδύματα δεν χάνουν την αξία τους μετά την αγορά τους. Κατά ή περί την 10.3.2009 έπαθε βραχυκύκλωμα το ψυγείο το οποίο διατηρούσαν στην κουζίνα της οικίας τους με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αναθυμιάσεις κατά μέγα μέρος στο ισόγειο και λιγότερο στον πάνω όροφο όπου το υπνοδωμάτιο τους και ο χώρος φυλάξεως του ιματισμού τους. Συνεπεία των πιο πάνω ήταν τα ενδύματα τους τα οποία ευρίσκονταν εντός των ερμαριών να μυρίσουν καπνούς και αιθάλη. Είχε συνομιλήσει τηλεφωνικώς με το καθαριστήριο υπό την επωνυμία Leather Cleaner's Apollon Express The Professional επί της οδού Ναυαρίνου και συγκεκριμένα μαζί με τον κ. Γιώργο Χατζησάββα, ο οποίος της ανέφερε ότι ήταν και ικανοί και πρόθυμοι να φρεσκάρουν και να καθαρίσουν τα ενδύματα στα οποία αναφέρθηκε πιο πάνω πήγε ο ίδιος προσωπικά στο σπίτι της και παρέλαβε όλα τα πιο πάνω ενδύματα τα οποία μετέφερε μέσα σε ένα Van αυτοκίνητο. Επίσης θυμάται ότι του έδωσε όλα τα ενδύματα μέσα σε κρεμάστρες οι οποίες είχαν προστατευτικά ναύλον. Ο λόγος που ρώτησε συγκεκριμένα ήταν για τον δερμάτινο ιματισμό γιατί πάντοτε γνώριζε και γνωρίζει ότι αυτά απαιτούν εξειδικευμένη φροντίδα και την διαβεβαίωσε να μην ανησυχεί καθόλου. Μετά παρέλευση 15 ημερών περίπου μπορεί και περισσότερο δεν ενθυμάται ακριβώς, τα ως άνω ενδύματα της επεστράφησαν μέσω ενός υπαλλήλου των εναγομένων. Αμέσως διαπίστωσε ότι αυτά είχαν υποστεί φθορές, είχαν αλλοιωθεί και πολλά από αυτά είχαν καταστραφεί. Μάλιστα κάποια από αυτά είχαν συρρικνωθεί (σύρει στην καθομιλουμένη) και είχαν αποκτήσει παντελώς άλλο μέγεθος και όψη. Χαρακτηριστική είναι η εικόνα των τατσωμένων στην καθομιλουμένη ρούχων, δηλαδή λεκιασμένων σε τόπους-τόπους. Αυτή δεν τα παρέλαβε και υπέδειξε στον νεαρό υπάλληλο ότι θα έπρεπε να τα μεταφέρει πίσω. Αποδέχθηκε τα πιο πάνω μετά από τις έντονες διαμαρτυρίες της και όντως επέστρεψε στους εργοδότες του μαζί με τον ιματισμό. Αρνήθηκε επίσης να καταβάλει το ποσό των €600.- που της ζήτησε γιατί θεώρησε ότι θα έπρεπε πρώτα να προσφέρουν τις υπηρεσίες για τις οποίες παραδόθησαν τα ρούχα. Αμέσως επικοινώνησε με το καθαριστήριο των εναγομένων και μίλησε με την κα Μαρία Χατζησάββα προς την οποία έκαμε σφοδρά παράπονα και απαίτησε επαναφορά των ρούχων και εκεί που δεν ήταν δυνατή η άμεση αντικατάσταση και αποζημίωση τους. Αργότερα οι εναγόμενοι τους είπαν το ψέμα ότι δήθεν απευθύνθηκαν σε εμπειρογνώμονες για να μελετήσουν και εξετάσουν τα ρούχα ώστε να τα καθαρίσουν και να τα αποκαταστήσουν. Τελικώς και αυτή η προσπάθεια παραπλάνησης τους απέτυχε διότι με τον απλό έλεγχο τον οποίο έκαναν διαπίστωσαν ότι δεν υπήρξε καμία διαφορά. Μετά που διαπίστωσαν τα πιο πάνω, με το τέχνασμα ότι δήθεν θα ξαναπροσπαθούσαν να τα επαναφέρουν τους τα παρέδωσαν εκ νέου και έκτοτε δεν τους τα επιστρέφουν εάν δεν τους παραδώσουν το ποσό των €600.- Γι' αυτό και αυτοί τους κατάγγειλαν στον Σύνδεσμο Καταναλωτών και αργότερα απευθυνθήκαν στον δικηγόρο τους ο οποίος τους απέστειλε επιστολές. Κατέθεσε ως τεκμήριο 2 επιστολή 2/10/09 προς το καθαριστήριο και την απάντηση του καθαριστηρίου ημερ. 22/10/09 ως τεκμήριο
  7. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ1 είπε πως τα δερμάτινα ήταν φυλαγμένα στο ερμάρι. Τις αξίες τις στηρίζει στις τιμές που θυμάται ότι πλήρωσε. Σε ερώτηση αν υπάρχουν αποδείξεις απάντησε πως είχε ορισμένες παλιά, τώρα που να τις βρει, κάποιες δε κάηκαν αφού ήταν στα φάιλ στην κουζίνα όπου ήταν η πυρκαγιά. Κάποια δερμάτινα (αυτά με τις γούνες στο λαιμό) τα είχε φέρει από το Λονδίνο, το ένα πριν 30 χρόνια, ήταν καινούργια, σε τέλεια κατάσταση τα φόρησε 5-6 φορές, εξάλλου στην Κύπρο, όπως είπε, είναι ζέστη και δεν τα φοράς πολύ. Τα πρόσεχε πολύ και τα φορούσε σε ειδικές περιστάσεις. Ήταν σχεδόν όλα στο σελοφάν. Σε ερώτηση αν δεν γνωρίζει πως πρέπει να «παίρνουν αέρα» απάντησε πως κάποια που ήθελε να τα προσέχει τα είχε φυλαγμένα. Τα έβλεπε κάθε μέρα στο ερμάρι. Έβγαζε και το σελοφάν. Τα suede με τη γούνα πιο πάνω (β) το είχε πάρει μια φορά καθαριστήριο. Το (α) δεν το είχε πάρει ποτέ. Το είχε αγοράσει στην Ελλάδα πριν 10-15 χρόνια. Στην Κύπρο δεν υπάρχουν ειδικοί για καθάρισμα δερματίνων, είχε πάρει τηλέφωνο τους εναγομένους και τους ρώτησε. Ο ασφαλιστής τους είχε πει πως «μόνο φρεσκάρισμα χρειάζονταν, είχαν τραβήσει μόνο μυρωδιά». Ο ασφαλιστής είχε πάει για να υπολογίσει τη ζημιά. Ζήτησε να ανοίξει τα ερμάρια για να δει αν είχαν πάθει φθορά από τον καπνό που ανέβηκε πάνω. Τα είδε όλα μπροστά του και ήταν οκ «ούτε μαυρίσματα υπήρχαν ούτε είχαν ξεθωριάσει ή κοντύνει, ήταν φυσιολογικά, μόνο μύριζαν καπνό», είπε επί λέξει. Όταν βγήκε το σελοφάν πάλι μύριζαν, ήθελαν φρεσκάρισμα είπε ο ΜΕ
  8. Μετά το τηλεφώνημα της πήγαν από το καθαριστήριο και σε ερώτηση της, της είπαν πως είναι ειδικοί, αυτό έγραφε και στον χρυσό οδηγό όπου τους είχε βρει. Πήγε ο κ. Χατζησάββας και του τα έδωσε σε τέλεια κατάσταση στο κρεμαστάρι. Τα έβαζε κάτω στο βαν δεν τα κρέμασε. Σε ερώτηση τι είναι το φρεσκάρισμα απάντησε «οι καθαριστές». Αρνήθηκε υποβολή πως τα ρούχα ήταν γεμάτα καπνούς και ότι της υποσχέθηκαν να κάνουν ότι μπορούν. Αν ήταν σε άσχημη κατάσταση, σκισμένα ή χαλασμένα, τι θα έκαναν, διερωτήθηκε, και γιατί τα πήραν. Ήταν σε τέλεια κατάσταση. Σε ερώτηση ποια ήταν σε σελοφάν απάντησε νομίζει αυτά με τη γούνα. Δεν ήταν όλα σε σελοφάν, π.χ αυτά του άντρα της. Την αξία των επίδικων ρούχων τη θυμάται γιατί έχει καλή μνήμη. Θυμόταν δε από πού αγόρασε το κάθε παλτό. Αποδείξεις μετά από τόσα χρόνια είναι δύσκολο να ζητήσει οι δε αξίες που ανέφερε είναι αυτές που θυμάται. Τα ρούχα τα επέστρεψε ένας Βούλγαρος. Μόλις τα έφερε τα είδε ότι ήταν όλα ελαττωματικά, ήταν χάλια, σκισμένα, λεκιασμένα. Σχεδόν όλα είχαν συρρικνωθεί και αλλοιωθεί. Τα επέστρεψε γιατί της το ζήτησαν, την κοροϊδέψαν ότι θα τα έβλεπε ειδικός και ήταν τέχνασμα για να την υποχρεώσουν να δώσει τα €
  9. Ο ΜΕ2 ήταν ο Χρίστος Σεβαστίδης ο οποίος κλήθηκε ως πραγματογνώμονας. Είναι πτυχιούχος μηχανολόγος μηχανικός στην Ε.Ν ΜΑΝΟΣ ΛΤΔ που ασχολείται από το 2002 με διερεύνηση και εκτίμηση ζημιών για ασφαλιστικές εταιρείες. Τη μέρα του βραχυκυκλώματος ο ίδιος ειδοποιήθηκε από τη Λαϊκή Ασφαλιστική όπου ήταν ασφαλισμένη η περιουσία του ΜΕ
  10. Πήγε στο χώρο πολλές φορές, η πρώτη φορά ήταν στις 11/3/
  11. Επιθεώρησε τους χώρους, έβγαλε φωτογραφίες και ενημέρωσε τους ιδιοκτήτες για τη διαδικασία που θα ακολουθούσε. Όσον αφορά τις γούνες τις είχε δει σε ερμάρι του υπνοδωματίου στον πρώτο όροφο της κατοικίας. Τα συγκεκριμένα δερμάτινα και οι γούνες δεν είχαν υποστεί ζημιά από θερμότητα ή φωτιά. Η ζημιά ήταν από καπνό (μυρωδιά) και αιθάλη (μαυρίλα κατά την καύση). Ήταν τοποθετημένα σε ερμάρι και σε κατάσταση «φυσιολογική», μπορούσε κάποιος να τα φορέσει. Φωτογραφίες έχει στην κατοχή του άλλων ερμαριών στον ίδιο όροφο που δίνουν καλή εικόνα της έκτασης της ζημιάς. Κατέθεσε σχετικά τις φωτογραφίες Τεκμ.
  12. Είχε αναφέρει στη ΜΕ1 να μεταφέρει τα επίδικα ρούχα σε εξειδικευμένο καθαριστήριο για να καθαριστούν από τον καπνό και την αιθάλη. Το πρόβλημα στα επίδικα ήταν από τον καπνό, την αιθάλη και άλλα παράγωγα της φωτιάς. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είδη ένδυσης αξιολόγησαν πολλές φορές και από την εμπειρία τους μπορούν να αξιολογήσουν την έκταση της φωτιάς. Τα συγκεκριμένα είδη τα επιθεώρησε ο ίδιος. Σε ερώτηση ποια είναι η εμπειρία του για τα δερμάτινα απάντησε πως για τη ζημιά γίνεται οπτικός έλεγχος, «είναι εύκολο να δεις αν υπέστη ζημιά από θερμότητα», είπε χαρακτηριστικά. Από τη στιγμή που δεν υπήρχε αλλοίωση ήταν θέμα καθαρισμού-κόστους. Σε ερώτηση αν ο καπνός, η αιθάλη και τα άλλα παράγωγα μπορούν να προκαλέσουν αλλαγή χρώματος ή κόντημα σακακιού απάντησε πως η εικόνα των ρούχων φαίνεται στις φώτο (κάτω φωτογραφία σελ.2 του τεκμηρίου 4). Τα ρούχα δεν ήταν καμένα ή λερωμένα. Στην 3η φωτογραφία, στο πρώτο ράφι φαίνεται η αιθάλη. Σε ερώτηση γιατί επιθεώρησε τα ρούχα απάντησε πως επιθεώρησε όλη την κατοικία. Μελετώντας το ασφαλιστήριο συμβόλαιο προέκυψε ότι δεν υπήρχε ασφάλεια κάλυψης για πολύτιμα αντικείμενα όπως οι γούνες και τα δερμάτινα. Ο ίδιος είδε τα δερμάτινα για πρώτη φορά. Δεν γνωρίζει την κατάσταση τους πριν την φωτιά. Τη μέρα που πήγε μπορούσαν να φορεθούν. Πριν τη φωτιά δεν τα εξέτασε, δεν τα έβγαλε από το ερμάρι τα είδε όπως φαίνονται στη φωτογραφία μαζί με τα υπόλοιπα ρούχα. Σε ερώτηση αν έβγαλε τη φωτογραφία γιατί τα ρούχα του τεκμηρίου 4 τα κάλυπτε η ασφάλεια απάντησε πως δεν γνώριζε τις καλύψεις όμως οι φωτογραφίες είναι απαραίτητο στοιχείο. Η απόφαση για το συγκεκριμένο ερμάρι ήταν τυχαία. Σε ερώτηση αν η κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τα δερμάτινα μπορεί να προκαλέσει «απώλεια γυαλάδας» απάντησε πως δεν εμπίπτει στην ειδικότητα του το θέμα. «Βάση της κοινής λογικής» δέχτηκε πως το δέρμα απορροφά περισσότερο από ένα ρούχο. Δέχθηκε επίσης πως το δέρμα χρειάζεται ειδικό για το καθάρισμα του, ειδική φροντίδα από εξειδικευμένο καθαριστήριο. Του υποδείχθηκε κάποιο δερμάτινο σακάκι (τεκμ. Α για αναγνώριση) και ρωτήθηκε αν είναι συρρικνωμένα τα μανίκια. Απάντησε πως δεν μπορεί να απαντήσει αυτές τις λεπτομέρειες. Κατέθεσε και το σακάκι Τεκμήριο Β για αναγνώριση. Δεν είδε «κάποια μεγάλη ζημιά». «Δεν είδα τα ρούχα πριν, τα είδα στο ερμάρι κρεμασμένα το ένα δίπλα στο άλλο δεν τα εξέτασα λεπτομερώς ούτε τα έπιασα στα χέρια μου» είπε χαρακτηριστικά. Στο σημείο αυτό κατατέθηκαν εκ συμφώνου τα τεκμήρια 5Α,5Β,5Δ-5Η, 5

(2)Α, 5
(2)Β και σε κατοπινό στάδιο το τεκμήριο 6 και
  1. Βλέποντας ένα - ένα τα ακόλουθα ρούχα, σχολίασε τα ακόλουθα: To τεκμ.5 (Ζ) «είναι ξιποραμμένο, δεν έχει φόδρα στα πόδια», το τεκμ 5(Α) και 5 2(Β) «φαίνεται φυσιολογικό» το 5(Ε) δεν ξέρω αν έπρεπε να είναι μέχρι κάτω η φόδρα, τώρα δεν είναι», το 5(Β) «φαίνεται τσαλακωμένο/φθαρμένο, και ταλαιπωρημένο δεν ξέρω πως έγινε, σίγουρα όχι από φωτιά ή καπνό, αν είχε θέμα θερμότητας θα είχε αλλοιωθεί, στα δωμάτια δεν υπήρχε θερμότητα, μόνο καπνός». Σε ερώτηση αν ο λόγος για την κατάσταση του είναι διότι είναι παλιό απάντησε πως λέει τι βλέπει, δεν μπορεί να ξέρει το λόγο. Το 5 2(Α) «εκτός από τσαλάκωμα δεν βλέπω κάτι άλλο». Δεν έχει κάτι να πει ούτε γνωρίζει τον τρόπο φύλαξης του. Το 5(Δ) «φαίνεται σε αρκετά καλή κατάσταση». Τα τεκμήρια 6 και 7 φαίνονται σε καλή κατάσταση». Σε υποβολή ότι τα δερμάτινα έτσι παραλήφθηκαν από το καθαριστήριο απάντησε «ουδέν σχόλιο». Το ίδιο απάντησε και σε υποβολή ότι η κατάσταση τους μετά που καθαρίστηκαν ήταν καλύτερη από αυτή στην οποία παραλήφθηκαν. Σε υποβολή ότι για να καθαριστούν τα δερμάτινα διαλέγονται ανάλογα με το χρώμα, την ποιότητα, τη γυαλάδα και έτσι έγινε, ο ΜΕ2 δεν σχολίασε. Σε υποβολή ότι χρησιμοποιήθηκε η σωστή διαδικασία και τα σωστά μηχανήματα απάντησε πως δεν γνωρίζει, δεν ήταν μάρτυρας. Σε υποβολή πως τα δερμάτινα απορρόφησαν τον καπνό και την αιθάλη και απαιτούσαν περιποίηση, απάντησε πως απαιτούσαν καθαρισμό. Ο Σπύρος Ευσταθίου, ΜΕ3 ήταν ο ενάγων αρ.2 στην αγωγή, σύζυγος της Μαρίας Ευσταθίου, ΜΕ
  2. Στο σπίτι τους διατηρούν πέραν της επιπλώσεως και τον ιματισμό τους μεταξύ του οποίου τα ενδύματα της συζύγου του Μαρίας Ευσταθίου, ενάγουσας αρ. 1, ΜΕ1, τα οποία φαίνονται πιο πάνω. Κατά ή περί την 10.3.2009 έπαθε βραχυκύκλωμα το ψυγείο το οποίο διατηρούσαν στη κουζίνα της οικίας τους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αναθυμιάσεις στο ισόγειο κατά μεγάλο μέρος και λιγότερο στο πάνω όροφο όπου βρίσκεται το υπνοδωμάτιο τους και ο χώρος φυλάξεως του ιματισμού τους. Συνέπεια του εν λόγω βραχυκυκλώματος ήταν τα ενδύματα τους τα οποία εβρίσκονταν στο πάνω όροφο εντός των ερμαριών να μυρίσουν καπνούς και αιθάλη. Αργότερα συνομίλησαν τηλεφωνικώς με το καθαριστήριο με υπό την επωνυμία Leather Cleaner's Apollon Express The Professional επί της οδού Ναυαρίνου για να παραλάβουν τα εν λόγω ενδύματα με σκοπό το φρεσκάρισμα και καθάρισμα τους. Τηλεφωνικά επικοινώνησε η σύζυγος του ΜΕ1 μαζί με τον κ. Γιώργο Χατζησάββα, ο οποίος της ανέφερε ότι ήταν ικανοί και πρόθυμοι να φρεσκάρουν και να καθαρίσουν τα ενδύματα τα οποία πήγαν και τα παρέλαβαν σε ένα Van αυτοκίνητο. Η σύζυγος του τους έδωσε όλα τα ενδύματα μέσα σε κρεμάστρες οι οποίες είχαν προστατευτικά ναύλα αφού τα εν λόγω ενδύματα είχαν μεγάλη χρηματική αξία και πάντοτε τα προστάτευε με προστατευτικά ναύλα ενώ βρίσκονταν μέσα στο ερμάρι του υπνοδωματίου τους. Ο λόγος που κάλεσαν το συγκεκριμένο καθαριστήριο ήταν επειδή γνώριζαν ότι αυτού του είδους τα ενδύματα απαιτούν εξειδικευμένη φροντίδα και αυτοί τους διαβεβαίωσαν να μην ανησυχούν καθόλου. Μετά παρέλευση 15 ημερών περίπου, τα ως άνω ενδύματα τους επεστράφησαν μέσω ενός υπαλλήλου των εναγομένων. Η εικόνα των ενδυμάτων ήταν πλήρως απογοητευτική. Είχαν υποστεί φθορές, είχαν αλλοιωθεί και πολλά από αυτά είχαν καταστραφεί. Τα περισσότερα είχαν συρρικνωθεί, είχαν αποκτήσει παντελώς άλλο μέγεθος και όψη. Τα περισσότερα από αυτά είχαν χάσει τη γυαλάδα τους και δεν έφερναν καθόλου στα ενδύματα τα οποία είχαν παραδώσει. Η σύζυγος του αρνήθηκε να παραλάβει τα εν λόγω ενδύματα υποδεικνύοντας στο νεαρό υπάλληλο ότι θα έπρεπε να τα μεταφέρει πίσω. Μετά από αρκετή συζήτηση αποδέχθηκε να τα επιστρέψει πίσω στους εργοδότες του. Ο εν λόγω υπάλληλος επέμενε να του πληρώσουν το ποσό των €600 ότι οποίο αρνήθηκαν κατηγορηματικά να δώσουν γιατί θεώρησαν ότι θα έπρεπε πρώτα να προσφέρουν τις υπηρεσίες για τις οποίες παραδόθησαν τα εν λόγω ενδύματα. Όταν ο υπάλληλος του καθαριστηρίου αποχώρησε αμέσως επικοινώνησαν με το καθαριστήριο των εναγομένων και συγκεκριμένα η σύζυγος του Μαρία Ευσταθίου μίλησε με την κα Μαρία Χατζησάββα προς την οποία έκανε σφοδρά παράπονα και απαίτησε επαναφορά των ρούχων και εκεί που δεν ήταν δυνατή η άμεση αντικατάσταση και αποζημίωση τους. Αργότερα οι εναγόμενοι τους ανέφεραν ψευδώς ότι επικοινώνησαν με εμπειρογνώμονες για να εξετάσουν τα ρούχα ώστε να τα καθαρίσουν και να τα αντικαταστήσουν, όπως και δεν έγινε αφού διαπίστωσαν ότι δεν υπήρξε καμία διαφορά και τα ρούχα εξακολουθούσαν να βρίσκονται στην κατάσταση την οποία τους παραδώθησαν την πρώτη φορά. Όταν διαπιστώσαν ότι όλο αυτό ήταν ένα τέχνασμα, ότι δηλαδή δήθεν θα ξαναπροσπαθούσαν να τα επαναφέρουν και αυτοί καλόπιστα τους τα παρέδωσαν έκτοτε αρνούνται να τους τα επιστρέψουν εάν δεν τους παραδώσουν το ποσό των €
  3. Αυτοί αργότερα απευθύνθηκαν στο δικηγόρο τους ο οποίος τους απόστειλε επιστολές και τους συμβούλευσε να προχωρήσουν σε αγωγή εναντίον τους. Του υπεδείχθη το τεκμήριο 5
(2)B το οποίο περίγραψε ως θαμπό και μικρό αφού κατά την άποψη του συρρικνώθηκε τελείως. Όσον αφορά το τεκμήριο 5
(2)Α το δοκίμασε στο Δικαστήριο και το βρήκε στενό. Αφού το φορούσε τότε και με πουλόβερ. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το τεκμήριο 5
(2)Β το κρατά το καθαριστήριο από τις 10/3/09. Το είχε αγοράσει η γυναίκα του από πιο παλιά και ήταν καινούριο. Τότε φορούσε μέγεθος ΧL ενώ σήμερα είναι πιο αδύνατος αφού έχει χάσει 10 κιλά. Του υποβλήθηκε ότι αποκλείεται να μπορούσε να φορέσει τα επίδικα σακάκια αν ήταν τότε 110 κιλά. Το καφέ σακάκι τεκμήριο 1Β ήταν τότε εξαιρετικό και δεν μπορεί να καταλάβει πως έγινε έτσι. Τα ρούχα επεστράφηκαν σε χειρότερη κατάσταση αφού φοριούνταν και τώρα δεν μπορούν να τα φορέσουν. Δεν δέχθηκε ότι η φθορά οφειλόταν στη χρήση και τις καιρικές συνθήκες. Οφειλόταν στο ότι δεν έκαμαν καλά τη δουλειά τους. Αρνήθηκε υποβολή ότι η κατάσταση των ρούχων οφείλεται στην έκθεση τους στον καπνό και την αιθάλη. Ο καπνός δεν εισχώρησε στα ερμάρια τα οποία ήταν κλειστά και ελάχιστος καπνός είχε βγει πάνω. Του υποβλήθηκε ότι ο λόγος που δεν του μπαίνει το τεκμήριο 5
(2)Β είναι διότι έβαλε βάρος και αρνήθηκε γιατί έχασε βάρος γιατί πέρασε από άσχημη αρρώστια. Του υποδείχθηκαν διάφορα από τα επίδικα ρούχα και του υποβλήθηκε πως κανένα από αυτά δεν έπαθε τίποτε ως αποτέλεσμα της φροντίδας των εναγομένων. Ήταν η θέση του ότι η αλήθεια φαίνεται όπως απεικονίζεται. Τα ρούχα ήταν τέλεια και απλώς ήθελαν φρεσκάρισμα και αυτοί τα έκαμαν έτσι. Το τεκμήριο 5Α ήταν κατά την άποψη του θαμπό και καταστραμμένο. Του υπεβλήθη ότι το 5Η έτσι είχε παραδοθεί στους εναγομένους και ότι ο λόγος που οι εναγόμενοι παρέλαβαν για δεύτερη φορά τα ρούχα είναι διότι οι ενάγοντες δεν ήταν ικανοποιημένοι. Του υποβλήθηκε επίσης ότι η διαφορά στο μέγεθος των ρούχων οφείλεται σε αύξηση του βάρους του μάρτυρα. Ήταν δε η θέση του ότι το καθαριστήριο θα δικαιούτο να πληρωθεί αν έκανε καλά τη δουλειά του. Ο ΜΥ1 κ. Angelος Christonof ήταν ο υπάλληλος των εναγομένων 1 από το
  1. Ασχολείται με καθαρίσματα, σιδερώματα και πλύματα. Τα επίδικα ρούχα παραλήφθηκαν από τον Γιώργο Χατζησάββα σε σακούλες μαύρες. Ήταν μαυρισμένα από καπνούς, είχαν μαυρίλες όπως είπε χαρακτηριστικά και απ' ότι του είπαν υπέστη πυρκαγιά το σπίτι. Ανέλαβε τον καθαρισμό τους. Ο τρόπος καθαρισμού είναι διαφορετικός από τα συνηθισμένα ρούχα. Καθαρίζονται μόνο με συγκεκριμένη μέθοδο dry clean και προστίθενται ειδικά λάδια και φάρμακα γι' αυτό το κόστος αυξάνεται. Γίνεται στεγνό ή χημικό καθάρισμα. Λέγεται χημικό γιατί δεν χρησιμοποιείται νερό αφού τα δέρματα δεν μπορούν να πλυθούν. Το χημικό που χρησιμοποιείται ονομάζεται perklore. Εξήγησε τη διαδικασία που ακολουθεί στο καθαριστήριο, ξεχωρίζει τα χρώματα π.χ τα γυαλιστερά από το καστόρι. Η πρώτη διαδικασία ονομάζεται πρόπλυση. Μετά ακολουθεί «το λάδιασμα» δηλ. ειδικό λάδι για τα δερμάτινα στη μηχανή μαζί με τον perklore. Μετά ακολουθεί το στέγνωμα πάλι στην ίδια μηχανή. Χρησιμοποιήθηκαν 8 λίτρα του εν λόγω φαρμάκου που αξίζει €4 το λίτρο το οποίο στη συνέχεια πετάχθηκε αφού λερώθηκε και έπρεπε να αλλαχθεί. Όταν παρέλαβαν τα ρούχα ήταν μαυρισμένα και μύριζαν καμένα. Στο καφέ σακάκι υπάρχουν ακόμα μαυρίλες παντού. Επίσης στο τεκμήριο 10 φαίνονται σημάδια μαυρίλας στα μανίκια. Το τελευταίο είναι πράσινο αλλά πριν το καθάρισμα ήταν σκούρο μαυρισμένο σακάκι και δεν φαινόταν πράσινο. Όσον αφορά το τεκμήριο 9 οι λεπτομέρειες του δεν έγιναν σωστά. Φαίνεται να μπήκε γόμα στο εσωτερικό η οποία σκλήρυνε με την θερμότητα και την καπνίλα. Η γούνα όμως δεν έπαθε τίποτε και το δέρμα είναι σε καλή κατάσταση. Ήταν επίσης μαυρισμένο όταν παραλήφθηκε. Σε καμία περίπτωση δεν έχουν συρρικνωθεί τα ρούχα. Ο ίδιος δεν μπορεί να γνωρίζει πως ήταν τα ρούχα πριν την πυρκαγιά. Παρέλαβε μαυρισμένα και ταλαιπωρημένα δέρματα. Αυτοί έσωσαν τα ρούχα. Ο ΜΥ1 κατέθεσε τα τεκμήρια 9 και
  2. Η ΜΕ1 αρνήθηκε να παραλάβει τα ρούχα και φώναζε ότι τα ρούχα είχαν καταστραφεί ενώ ο σύζυγος της του είπε να φύγει και θα έβλεπαν τι να κάμουν με την ασφάλεια. Έφυγε και τα άφησε και τους τα πήραν πίσω για να ξαναπροσπαθήσουν. Τα καθάρισαν για δεύτερη φορά με την ίδια διαδικασία. Η ΜΕ1 και ο σύζυγος της έβαλαν βάρος π.χ το πράσινο δερμάτινο είναι μεγέθους medium αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να το φορέσει η ΜΕ1 αφού είναι μικρό της. Το ποσό που ζητούν των €600 είναι λογικό αν ληφθεί υπόψη το κόστος και οι ώρες εργασίας. Το τεκμήριο 5Η χρειάζεται συντήρηση. Βρισκόταν στο καθαριστήριο αφού μετά τη δεύτερη φορά οι ενάγοντες δεν δέχθηκαν πίσω τα ρούχα. Χρειάζεται μια φορά το χρόνο συντήρηση αφού κάποτε ήταν ζωντανό. Όταν το παρέδωσε ήταν σε καλή κατάσταση. Δεν θυμάται αν παρέλαβε άσπρο κυνηγετικό γιλέκο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι μπορεί να ξεχωρίσει τα δερμάτινα από τις δερματίνες και εξήγησε με ποιο τρόπο. Σε ερώτηση γιατί δεν ενημέρωσε τους πελάτες π.χ για το τεκμήριο 9 ότι υπήρχαν σχισμένες φόδρες κλπ απάντησε πως οι ζημιές ήταν φανερές, η κατάσταση ήταν σχεδόν τραγική και δεν εξέτασε ένα-ένα τα ρούχα. Όταν παρέλαβε το τεκμήριο 5
(2)Α εκτός από το τσαλάκωμα είναι εντάξει και μπορεί να σιδερωθεί στη πρέσα με ατμό. Σε ερώτηση αν είναι η θέση του ότι η ζημιά έγινε από τον καπνό απάντησε ότι είναι πολύ πιθανό χωρίς να γνωρίζει την κατάσταση τους προηγουμένως. Σε σχέση με το τεκμήριο 5Η δέχθηκε πως «η φόδρα κρέμεται» δεν είναι σίγουρος αν το παρέλαβε έτσι μπορεί το συγκεκριμένο να χρειάζεται συντήρηση και σιδέρωμα. Την πρώτη φορά παρέδωσε τα ρούχα ο ίδιος κρεμασμένα σε ναϋλον. Σε ερώτηση αν κάλεσε ειδικό απάντησε πως ένας συνάδελφος τους πήγε για να δουν τι θα κάμουν. Πιστεύει πως δεν υπάρχει ειδικός. Σε ερώτηση αν γνωρίζει γιατί δεν επεστράφηκαν τα σακάκια απάντησε ότι η ΜΕ1 πήγε στο καθαριστήριο και τους είπε πως ήταν κατεστραμμένα και πως θα πήγαιναν Δικαστήριο. Στην αρχή τα είχαν κρεμασμένα και μετά στα πολλά χρόνια λόγω έλλειψης χώρου τα έβαλαν σε σακούλες. Συνήθως αν σε 6 μήνες ο πελάτης δεν παραλάβει τα ρούχα υπάρχουν κανόνες και δικαιούνται να τα πωλήσουν ή να τα χαρίσουν. Αυτό του έχουν πει. Η ΜΕ1 δεν τους έδωσε την ευκαιρία για εισηγήσεις ή εξηγήσεις. Κατά τη γνώμη της ήταν όλα κατεστραμμένα. Σε ερώτηση πως αντιλαμβάνεται τη θέση του ότι όλα τα δέρματα ήταν μαυρισμένα απάντησε μόλις το αγγίζεις μαυρίζει το χέρι σου. Όταν παρέλαβε τα ρούχα ήταν κάπως σκληρά λόγω της πυρκαγιάς, της μαυρίλας, της σκόνης ή της μη συντήρησης πολλών ετών. Σε ερώτηση αν ξέρει πόσο βάρος έβαλαν οι ενάγοντες απάντησε πως δεν είναι ειδικός. Σε υποβολή ότι δεν έβαλαν βάρος απάντησε «δεν τους ζύγισα». Αρνήθηκε ότι όταν παραλήφθηκαν τα δερμάτινα ήταν κρεμασμένα σε κρεμαστάρια και τα περισσότερα σε ναύλον αρνήθηκε. Επίσης αρνήθηκε ότι δεν χρησιμοποίησαν το κατάλληλο φάρμακο ή κατάλληλη θερμοκρασία και γι' αυτό καταστράφηκαν τα δερμάτινα. Από πλευράς καθαριστηρίου έγιναν όλα σωστά δεν έχουν περιθώρια για πειράματα στα δερμάτινα. Σε υποβολή ότι τα δερμάτινα απλώς μύριζαν καπνό απάντησε «αυτές τις μαυράδες του τεκμηρίου 9 τις έβαλα εγώ για κάποιο σκοπό;». Ως ΜΥ2 κατέθεσε η Μαρία Χατζησάββα εναγόμενη
  1. Ο Άγγελος (ΜΥ1) είναι 17-18 χρόνια υπάλληλος της στο καθαριστήριο. Τα στοιχεία είναι γραμμένα, κατέθεσε χειρόγραφη σημείωση-υπολογισμό, τεκμήριο
  2. Όσον αφορά τη χρέωση τους που ήταν αρχικά €710 και έκαμε έκπτωση €
  3. Διάβασε τα όσα αναγράφονται σ' αυτή. Στην πρώτη στήλη είναι ο αριθμός των ρούχων και στη δεύτερη η αξία των τιμών για το καθάρισμα. Εξήγησε ποια ρούχα πιστεύει πως αφορούσε η κάθε τιμή. Η ίδια δεν είδε τα ρούχα όταν τα πήραν στο μαγαζί. Τα είδε μετά το πρώτο καθάρισμα, ήταν χάλια και έπρεπε να ξανακαθαριστούν και να μπει φάρμακο. Αντεξεταζόμενη δέχθηκε ότι ειδικεύεται στα δερμάτινα τα οποία καθαρίζει ο υπάλληλος της ενώ η ίδια όλα τα υπόλοιπα. Τα ρούχα έφθασαν στο καθαριστήριο σε σακούλες μαύρες και ο άντρας της ο οποίος προσέλαβε το ΜΥ2 το 1999 τον εκπαίδευσε. Σε ερώτηση αν ελέγχει τα ρούχα πριν τα καθαρίσει ανέφερε ότι ή της αναφέρουν το πρόβλημα ή ελέγχει η ίδια. Της υπεδείχθη το τεκμήριο 9 και ρωτήθηκε αν θα ειδοποιούσε τον πελάτη αν παραλάμβανε το ρούχο σε τέτοια κατάσταση και απάντησε «αφού το βλέπει ότι είναι σχισμένο θα μου το φέρει χωρίς να ξέρει ότι είναι;». Μετά το καθάρισμα τα ρούχα ήταν χάλια βρωμούσαν τα άγγιζαν και μαύριζαν τα χέρια τους. Όταν τους τα παρέδωσαν τους ζήτησαν να σώσουν τα ρούχα. Σε υποβολή ότι ζήτησαν φρεσκάρισμα διερωτήθηκε «τι σημαίνει φρεσκάρισμα; Να τα τινάζουμε δηλαδή;». Σε ερώτηση αν θυμάται πως είπε θα καλούσε εμπειρογνώμονα να εξετάσει τα ρούχα απάντησε πως δεν θυμάται να είπε έτσι, κάλεσε συναδέλφους να της πουν τη γνώμη τους. Σε ερώτηση αν είχαν παράπονο απάντησε «η κάθε δουλειά έχει τα παράπονα της όταν κάνουμε κάτι ξέρουμε ότι το κάνουμε». Τα ρούχα τα είχε 8 χρόνια στο μαγαζί σε κάσιες ή σακούλια. Πριν ήταν κρεμασμένα για κάμποσο καιρό. Δύο κομμάτια είχαν μείνει πίσω. Μετά το τέλος της μαρτυρίας οι συνήγοροι αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις θέσεις τους. Ήταν η θέση της συνηγόρου των εναγόντων ότι οι ενάγοντες έχουν αποδείξει με τα στοιχεία που παρουσίασαν ενώπιον του Δικαστηρίου την αποκλειστική αμέλεια των εναγομένων κατά παράβαση των νόμιμων καθηκόντων τους και/ή της συμφωνίας μεταξύ τους. Σύμφωνα με τη συνήγορο εφαρμόζεται το άρθρο 51
(2)(ε) του Κεφ.148 που ρυθμίζει την επαγγελματική αμέλεια. Η συνήγορος εισηγήθηκε επίσης ότι εφαρμόζεται η αρχή res ipsa loquitοr εφόσον οι ενάγοντες δεν γνώριζαν επαρκώς τα αίτια πρόκλησης της ζημιάς τα οποία βρίσκονταν υπό τον πλήρη έλεγχο των εναγομένων: Τα ενδύματα σύμφωνα με την κα Μούζουρου παραδόθηκαν σε εξαίρετη κατάσταση για φρεσκάρισμα και όταν επιστράφηκαν «έφεραν εκτεταμένες ζημιές». Θα πρέπει, ήταν η θέση της να δοθούν αποζημιώσεις ως η αγοραστική αξία τους κατά το χρόνο «καταστροφής τους», δηλαδή η αγοραστική τους αξία η οποία είναι το ποσό που κατέβαλε η ΜΕ1 για την αγορά τους, εφόσον ήταν σε άριστη κατάσταση και τύγχαναν «συνεχούς και επιμελούς φροντίδας». 'Ηταν επίσης η θέση της συνηγόρου ότι προκλήθηκε ζημιά «και μέσω της απώλειας χρήσης τους αφού πλέον δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σ΄αυτή τη βάση «δικαιολογείται η επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων λόγω της αντισυμβατικής συμπεριφοράς των εναγομένων». Η συνήγορος στην αγόρευση της φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τη δικογραφημένη θέση των πελατών της για παράνομη κατακράτηση των ενδυμάτων αφού δεν έκανε καμία μνεία σε αυτή. Αγορεύοντας ο κ. Παπαθεοδώρου εισηγήθηκε, βασικά, πως στην παρούσα περίπτωση ελλείπει το στοιχείο της πρόκλησης ζημιάς του άρθρου 51 του Κεφ.148 αφού τα επίδικα ρούχα όπως τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι «μια χαρά». Δεν υπάρχει, πρόσθεσε μαρτυρία ως προς την αξία των ρούχων κατά την παράδοση ή σήμερα ενώ ήταν εύκολο να γίνει κάποια εκτίμηση, και μάλιστα από τον ΜΕ2 που δήλωσε πως μπορούσε να το κάνει αφού ήταν η δουλειά του. Ήταν η θέση του ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις ζημιάς στα ρούχα, και η μαρτυρία για φθορές ήταν γενική και αόριστη αφού δεν έχει συγκεκριμενοποιηθεί ποια ρούχα καταστράφηκαν, έχασαν την γυαλάδα τους κλπ. Κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει αναξιόπιστους τους ενάγοντες αφού τα ρούχα δεν ήταν όπως τα περίγραψαν, η ίδια δε η κατάσταση των ρούχων σύμφωνα με τη θέση τους απαλλάσσει τους εναγομένους από τυχόν ευθύνη. Σε σχέση με τις ζημιές, οι οποίες αξιώνονται στην Έκθεση Απαίτησης ως γενικές, στο βαθμό που εννοούν ειδικές οι ενάγοντες, η απόδειξη τέτοιων ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια και δεν έχουν αποδειχθεί. Η δε μαρτυρία για απώλεια χρήσης ήταν γενική και όχι επαρκής προς απόδειξη τους. Ακόμη και αν υπήρχε η ζημιά στα ρούχα, ήταν η θέση του πως η μαρτυρία ως προς την αμέλεια ήταν γενική (γενικές υποβολές στην Υπεράσπιση) και δεν υπήρχε σαφής θέση ως προς το σε τι συνίστατο. Πρόσθεσε πως παρέμεινε αναντίλεκτη η μαρτυρία της ΜΥ2 ως προς το ποσό που οφείλεται στο καθαριστήριο και κατά συνέπεια ήταν η θέση του πως η ανταπαίτηση έχει αποδειχθεί. Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και αφού εξέτασα την μαρτυρία τους και τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί καταλήγω στα ακόλουθα: Η ΜΕ1 δεν μπορώ να πω ότι μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της όσον αφορά το ουσιώδες θέμα της πρόκλησης ζημιάς στα δερμάτινα είδη της ίδιας και του συζύγου της ήταν γενική και νεφελώδης, τόσον όσον αφορά το είδος της ζημιάς όσο και το ύψος της ζημιάς. Η ΜΕ1 δεν ήταν σε θέση να υποδείξει ή αναφέρει τι ζημιές είχαν υποστεί τα επίδικα ενδύματα οι δε αναφορές της για φθορές, αλλοιώσεις, καταστροφές και συρρικνώσεις δεν εξειδικεύτηκαν με αναφορά στο κάθε ένδυμα των λεπτομερειών της Έκθεσης Απαίτησης. Σημειώνω εδώ ότι η μάρτυρας δεν υπέδειξε στα τεκμήρια την κατάσταση την οποία επικαλείται π.χ λεκέδες φθορές κ.α. Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι παρά το ότι η ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι η κατάσταση των ρούχων ήταν «τέλεια», αυτή της η αναφορά φαίνεται να αφορούσε την κατάσταση πριν τη φωτιά και όχι μετά. Η ίδια δεν έδωσε περιγραφή των ρούχων μετά τη φωτιά, η δε αναφορά της ότι τα ρούχα ήταν εντάξει συνίστατο στα λεγόμενα του ασφαλιστή (τα οποία σχολιάζω πιο κάτω) και όχι σε δική της παρατήρηση. Οφείλω εδώ να σημειώσω ότι η μαρτυρία του ΜΕ2 σε σχέση με την κατάσταση/εικόνα των ρούχων μετά την παραλαβή τους από το καθαριστήριο δεν φαίνεται να συνάδει με τις περιγραφές της ΜΕ1, αφού τα πλείστα ρούχα τεκμήρια τα χαρακτήρισε ως φυσιολογικά (5 Α, 5
(2)(Β) 5
(2)(Α),5Δ Τεκμήριο 6 και 7 και σε καλή κατάσταση. Σημειώνω εδώ ότι ούτε και η θέση της ΜΕ1 ότι ο ΜΕ2 τους μίλησε για φρεσκάρισμα υποστηρίζεται από τη μαρτυρία του τελευταίου, ο οποίος μίλησε για απαιτούμενο καθαρισμό. Παρέμεινε άγνωστο στο τέλος της μαρτυρίας της ΜΕ1 τι ζημιά υπέστη το κάθε ένδυμα, συγκριτικά με την κατάσταση του πριν ή ακόμη μετά τη φωτιά. Το ίδιο ισχύει και για την μαρτυρία του ΜΕ3. Στη θέση του ότι η αλήθεια φαίνεται όπως απεικονίζεται δεν μπορεί να προσδοθεί βαρύτητα ελλείψει μαρτυρίας για τη συγκεκριμένη κατάσταση του κάθε είδους ένδυσης. Σε σχέση δε με τη θέση του ότι τα ρούχα προηγουμένως «φοριούνταν» ελλείπει το αναγκαίο πραγματικό υπόβαθρο. Η μαρτυρία του μάρτυρα ότι προηγουμένως φορούσε το τεκμήριο 5
(2)Α και 5
(2)Β τα οποία τον στένευαν κατά τη δίκη διέπετο χρονικά από αοριστία. Δεν μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία των ΜΕ1 και ΜΕ3 που αφορά την κατάσταση των επίδικων ενδυμάτων. Ο ΜΕ2 δεν μου έκανε καθόλου καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν πρόχειρη διέπετο από ασάφεια, παρουσίασε αντιφάσεις και αντίκειτο στη λογική. Η θέση του ότι τα ρούχα μπορούσαν να φορεθούν μετά τη φωτιά και ότι η ζημιά τους ήταν από αιθάλη και καπνό αλλά δεν ήταν λερωμένα ήταν αντιφατική. Έχοντας δε υπόψη ότι όπως στη συνέχεια ανέφερε στην αντεξέταση του δεν τα εξέτασε λεπτομερώς, ούτε και τα έπιασε στα χέρια του, διερωτούμαι πως μπορεί ο ΜΕ2 από τη μία να μιλά για ζημιά από αιθάλη και καπνό και από την άλλη για ρούχα που δεν ήταν καμένα ή λερωμένα, με μια ματιά μάλιστα. Και να δηλώνει πως απαιτούσαν καθαρισμό χωρίς να εξηγά γιατί ή τι είδους καθαρισμό. Σε σχέση με την κατάσταση των ρούχων όπως του υποδείχθηκαν στο Δικαστήριο (μετά το καθάρισμα) ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να αναφέρει λεπτομέρειες ούτε και να συγκρίνει με την κατάσταση τους πριν το καθάρισμα. Ούτε βέβαια και ήταν σε θέση να δώσει μαρτυρία σε σχέση με την αξία των ρούχων μετά το καθάρισμα, ή τυχόν μείωση της αξίας τους. Το κυριότερο όμως, από τη μαρτυρία του ΜΕ2 δεν προκύπτει ότι προκλήθηκαν ζημιές σε συγκεκριμένα ενδύματα ή το κάθε ένδυμα και δη λόγω του τρόπου καθαρισμού τους. Αντίθετα, θεωρώ πως σύμφωνα με το ΜΕ2 πλείστα εκ των ενδυμάτων ήταν σε αρκετά καλή κατάσταση, όπως ανέφερα πιο πάνω σε σχολιασμό της μαρτυρίας της ΜΕ
  1. Ο ΜΕ2 δεν παρέθεσε με τη μαρτυρία του οποιαδήποτε επιστημονικά αλλά ούτε άλλα δεδομένα στα οποία να μπορεί το Δικαστήριο να βασίσει τα όποια συμπεράσματα του και αυτό παρόλο που με βάση το επάγγελμα του θα μπορούσε να το κάνει, αν βέβαια του είχε ζητηθεί γεγονός που παρέμεινε άγνωστο, εφόσον σύμφωνα με τον ίδιο ασχολείται τόσο με τη διερεύνηση όσο και με την εκτίμηση ζημιών. Είναι γι΄αυτό που ξενίζει το γεγονός ότι ο ΜΕ2 σε ερώτηση για την «απώλεια γυαλάδας» των επίδικων ενδυμάτων απάντησε πως το θέμα δεν εμπίπτει στην ειδικότητα του. Απορρίπτω χωρίς κανένα ενδοιασμό τη μαρτυρία του ΜΕ2 πλην του ότι τα ρούχα επηρεάστηκαν από τον καπνό και την αιθάλη που συνάδει με μαρτυρία της Υπεράσπισης. Προσθέτω εδώ ότι και αν ακόμα ίσχυε η θέση του ΜΕ2 ότι τα ρούχα ότι τα ρούχα χρειάζονταν μόνο πλύσιμο ελλείπει παντελώς η όποια περιγραφή του κάθε ενδύματος πριν τον καθαρισμό του. Ο ΜΥ1 δεν μου έκανε άσχημη εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν θετική ως προς τον τρόπο που καθαρίζονται τα επίδικα ρούχα που είναι διαφορετικός από το συνηθισμένο. Οφείλω δε να παρατηρήσω ότι δεν αντικρούστηκε η θέση του ότι όταν παρέλαβε τα ρούχα ήταν μαυρισμένα και μύριζαν καμένα. Κρίνω επίσης σκόπιμο να σημειώσω ότι η υποβολή ότι δεν χρησιμοποιήθηκε το κατάλληλο φάρμακο η θερμοκρασία τέθηκε γενικά και αόριστα ενώ η υποβολή ότι τα δερμάτινα «απλώς μύριζαν καπνό» δεν βρίσκει έρεισμα στην ενώπιον μου μαρτυρία. Η ΜΥ2 μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της γενικά ήταν πειστική, όμως θεωρώ πως δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα στο τεκμήριο 11, έγγραφο που δεν συνιστά νόμιμη απόδειξη ή τιμολόγιο. Πέραν τούτου οι χρεώσεις που αναφέρονται στο τεκμήριο 11 δεν συσχετίστηκαν με τα τεκμήρια και δεν επεξηγήθηκαν επαρκώς. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω στα πιο κάτω ευρήματα: Κατά ή περί την 10.3.2009 έπαθε βραχυκύκλωμα το ψυγείο στην κουζίνα της οικίας των εναγόντων με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν αναθυμιάσεις κατά μέγα μέρος στο ισόγειο και λιγότερο στον πάνω όροφο όπου ήταν το υπνοδωμάτιο τους και ο χώρος φυλάξεως του ιματισμού τους. Συνεπεία των πιο πάνω ήταν τα ενδύματα τους τα οποία ευρίσκονταν εντός των ερμαριών να επηρεαστούν από τον καπνό και την αιθάλη (μαυρίλα). Η ΜΕ1 είχε συνομιλήσει τηλεφωνικώς με το καθαριστήριο υπό την επωνυμία Leather Cleaner's Apollon Express The Professional επί της οδού Ναυαρίνου και συγκεκριμένα μαζί με τον κ. Γιώργο Χατζησάββα, ο οποίος της ανέφερε ότι ήταν και ικανοί και πρόθυμοι να καθαρίσουν τα πιο πάνω ενδύματα και πήγε ο ίδιος στο σπίτι της και τα παρέλαβε. Μετά παρέλευση 15 ημερών περίπου τα ενδύματα επεστράφησαν στη ΜΕ1 μέσω του ΜΥ2, υπαλλήλου των εναγομένων. H ME1 δεν τα παρέλαβε επειδή όπως τους ανέφερε είχαν καταστραφεί και υπέδειξε στον εν λόγω υπάλληλο ότι θα έπρεπε να τα μεταφέρει πίσω αρνούμενη να καταβάλει το ποσό των €600 που της ζήτησε. Αργότερα τα επέστρεψε στο καθαριστήριο για να ξαναπροσπαθήσουν να τα καθαρίσουν. Οι δικηγόροι της απέστειλαν το τεκμήριο 2 επιστολή 2/10/09 προς τους εναγόμενους οι οποίοι απάντησαν με επιστολή του δικηγόρου τους 22/10/2009, τεκμήριο
  2. Ο ΜΕ2 πτυχιούχος μηχανολόγος-μηχανικός ο οποίος ασχολείται με διερεύνηση και εκτίμηση ζημιών για ασφαλιστικές εταιρείες ειδοποιήθηκε από την Λαϊκή Ασφαλιστική για να πάει στο σπίτι των εναγόντων όπου επιθεώρησε τους χώρους όλου του σπιτιού. Είδε κάποια ρούχα τοποθετημένα σε ερμάρι και κατέθεσε το τεκμήριο 4, φωτογραφία που δεν αφορά τα επίδικα ρούχα. Δεν εξέτασε λεπτομερώς τα επίδικα και δεν γνώριζε την κατάσταση τους πριν τη φωτιά. Τα ρούχα τεκμήρια 5-7 και 9 και 10 είναι τα επίδικα ρούχα. Είχαν εκτεθεί σε καπνό και αιθάλη (μαυρίλα). Είπε στη ΜΕ1 πως απαιτείτο καθαρισμός. Ο ΜΥ1 παρέλαβε τα επίδικα ρούχα τα οποία ήταν μαυρισμένα από καπνούς επειδή απ' ότι του είχαν πει το σπίτι υπέστη πυρκαγιά και ανέλαβε τον καθαρισμό τους με συγκεκριμένη μέθοδο dry clean στην οποία δεν χρησιμοποιείται νερό αλλά κάποιο χημικό που ονομάζετε perklore. Εξήγησε τη διαδικασία που ακολουθεί στο καθαριστήριο. Καθάρισε τα ρούχα δύο φορές με την ίδια διαδικασία. Τα ρούχα βρίσκονταν στο καθαριστήριο αφού μετά τη δεύτερη φορά που καθαρίστηκαν οι ενάγοντες δεν τα δέκτηκαν πίσω. Η ΜΕ1 είχε πάει στο καθαριστήριο και τους είπε πως τα ρούχα ήταν καταστρεμμένα και πως θα πήγαιναν δικαστήριο. Η κατάσταση των ρούχων είναι ως απεικονίζεται στα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί. NOMIKH ΠΤΥΧΗ Στην υπόθεση Κύπρος Ξενοφώντος ν K.N. ZOO BAR RESTAURANT LTD κ.α ECLI:CY:AD:2016:A554, Πολ. Έφεση 447/11, ημερομηνίας 15/12/2016 ο Ναθαναήλ Δ. συνόψισε την έννοια της αμέλειας ως ακολούθως: «Η αμέλεια ως έννοια είναι νομικά πασίγνωστη και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση. Χάριν υπενθύμισης και μόνο, να λεχθεί ότι στο Κυπριακό σύστημα δικαίου αυτή οριοθετείται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 149, όπως έχει βέβαια ερμηνευθεί καθοδηγητικά από τη νομολογία στη βάση της Αγγλικής προσέγγισης του κοινοδικαίου, (Κωνσταντίνου ν. Χατζηκυριάκου
(1993)1 Α.Α.Δ. 864 και Καλαθά ν. Πουλλίτα
(2006)1 Α.Α.Δ. 480). Το καθήκον επιμέλειας, η διάρρηξη του καθήκοντος αυτού και η επέλευση ζημιάς ως αποτέλεσμα αποτελούν τα τρία κλασσικά συστατικά ή παράγοντες που ο ενάγων πρέπει να αποδείξει για να στοιχειοθετήσει ισχυριζόμενη αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου. Δεν είναι όμως η έλευση κάθε ζημιάς από τρίτο που καθιερώνει αξίωση αμέλειας. Κατά τη νομολογιακή προσέγγιση της έννοιας της αμέλειας είναι απαραίτητη πρωταρχικά η απόδειξη ότι το άτομο, φυσικό ή νομικό, που προκάλεσε τη ζημιά, όφειλε καθήκον επιμέλειας, έναντι του ζημιωθέντος («duty of care») που περικλείεται στη ρήση του Lord Atkin στην πασίγνωστη υπόθεση Donoghue v. Stevenson
(1932)AC 562, με τη χρήση της έννοιας ή κριτηρίου του γείτονα («neighbour principle»). Όπου πρόσωπο βρίσκεται σε τέτοια γειτνίαση με άλλο ώστε το τελευταίο να αντιλαμβάνεται ως θέμα εύλογης αποτίμησης των δεδομένων («reasonable foreseeability»), ότι πράξη ή παράλειψη του πιθανόν να επιφέρει στο πρώτο ζημιά, τότε αναδύεται καθήκον επιμέλειας. Οι κατηγορίες ή συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να εγερθεί τέτοιο καθήκον αναγνωρίστηκε ήδη από την Donoghue v. Stevenson, από τον Lord McMillan, ότι δεν είναι ποτέ στεγανοποιημένες. Η αμέλεια ως έννοια μπορεί να επιδεικνύεται σε μια μεγάλη κατηγορία συνθηκών. Δεν είναι αναγκαίο τα εξεταζόμενα γεγονότα να εντάσσονται σε υποθέσεις όπου και προηγουμένως είχε στοιχειοθετηθεί αμέλεια. Το θέμα εξετάζεται, σύμφωνα με την Anns ν. Merton London Borough Council
(1978)AC 728, σε δύο στάδια: Πρώτον, κατά πόσο υπάρχει η αναγκαία γειτνίαση ώστε να εγείρεται το ερώτημα ότι η έλλειψη φροντίδας δυνατόν να προκαλέσει ζημιά ως θέμα εύλογης πρόβλεψης. Δεύτερον, αν η απάντηση είναι καταφατική, κατά πόσον υπάρχουν δεδομένα που αδρανοποιούν ή περιορίζουν την έκταση αυτής της επιμέλειας. Η έννοια της επιμέλειας περιορίστηκε στο χρόνο ώστε να αναχαιτιστεί η ανεξέλεγκτη επέκταση και ένταξη των διαφόρων περιπτώσεων στην έννοια, ώστε με την έλευση και μόνο της ζημιάς να εγείρεται έστω εκ πρώτης όψεως αναζήτηση αποζημιώσεων από τρίτους, κυρίως ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικές ή κοινωφελείς υπηρεσίες, (Stovin v.Wise
(1996)AC 923. Σήμερα, η έννοια της επιμέλειας οριοθετείται από το Caparo test, από την υπόθεση Caparo Industries plc v. Dickman
(1990)1 All E.R. 568 και τη σύγχρονη της, Marc Rich & Co. AG v. Bishop Rock Marine Co Ltd
(1996)1 AC 211, ώστε θα πρέπει:
(1)ο ενάγων να δείξει ότι εμπίπτει στα πρόσωπα που ευλόγως μπορούσαν να επηρεαστούν, ανάλογα με τη ζημιά που έγινε,
(2)ότι ενάγων και εναγόμενος βρίσκονται σε σχέση γειτνίασης («proximity») και
(3)να είναι δίκαιο, ορθό και εύλογο («fair, just and reasonable») να εναποτεθεί καθήκον επιμέλειας υπό τις περιστάσεις». Το άρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο αναφέρεται σε «αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά» καθιερώνει την αρχή του res ipsa loquitur του Αγγλικού Κοινοδικαίου ως μέρος και του Κυπριακού Δικαίου. Με βάση την αρχή του res ipsa loquitur ο ενάγοντας αποδεικνύει εκ πρώτης όψεως αμέλεια όπου: (
  1. i)Δεν είναι δυνατό για τον ίδιο να αποδείξει επακριβώς ποια ήταν η σχετική πράξη ή παράλειψη η οποία έθεσε σε κίνηση τα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στο ατύχημα πλην όμως (
  2. ii)επί της μαρτυρίας ως έχει κατά το σχετικό χρόνο είναι περισσότερο πιθανό ότι η πραγματική αιτία του ατυχήματος ήταν μια πράξη ή παράλειψη του εναγομένου ή κάποιου για τον οποίο ο εναγόμενος είναι υπεύθυνος, η οποία πράξη ή παράλειψη συνιστά παράλειψη επίδειξης επιμέλειας για την ασφάλεια του ενάγοντα». (βλ. Σεντ Μαρίνα Σπόρτιγκ Προμόσιονς Λτδ ν Φιλίππου
(2004)1 Α.Α.Δ 1330, στη σελ. 1336-1337). Η επίκληση του κανόνα μπορεί να γίνει εφόσον το γεγονός ή τα γεγονότα τα οποία προκάλεσαν τη ζημιά τελούσαν υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του εναγομένου (βλ. Αθανασίου και Αθανασίου ν Κουκούνη
(1997)1 Α.Α.Δ 614) και οι δικογραφούμενοι ισχυρισμοί και ή τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί υποδεικνύουν ότι το ατύχημα δεν θα μπορούσε να είχε επισυμβεί χωρίς την εκ πρώτης όψεως ύπαρξη αμέλειας εκ μέρους του εναγομένου. Το αστικό αδίκημα της παράνομης κατακράτησης (Detinue) σύμφωνα με το άρθρο 37 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 συvίσταται σε παρακράτηση πράγματος και άρνηση επιστροφής του στον ενάγοντα ή παρεμπόδιση του ενάγοντα από ανάληψη κατοχής του. Το βασικό στοιχείο είναι η παράνομη κατακράτηση που καταμαρτυρείται με άρνηση επιστροφής του αντικειμένου όταν αυτό απαιτηθεί. H παράνομη κατακράτηση πράγματος είναι συνεχιζόμενο αδίκημα και το αγώγιμο δικαίωμα εγείρεται κατά πρώτο την ημέρα της άρνησης του εναγόμενου να το επιστρέψει και συνεχίζεται μέχρι την παράδοση τον πράγματος ή την έκδοση απόφασης. Το αδίκημα αφορά επέμβαση στο δικαίωμα κατοχής και έτσι δικαίωμα να ενάγει έχει το πρόσωπο που είτε κατέχει το αντικείμενο ή έχει δικαίωμα άμεσης κατοχής του. Κυριότητα τον αντικειμένου δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση (βλ. Αρτέμης & Ερωτοκρίτου Αστικά Αδικήματα, Δίκαιο και Αποφάσεις, 2003, σελ. 123 με αναφορά στις Sidki v. Drymiotis
(1962)CLR 251 και Ρanayi v. Artemiou & Others
(1976)3 J.S.C. 510). Σε αγωγή για παράνομη κατακράτηση πράγματος, η απόφαση μπορεί να έχει τρείς μορφές σχετικά με τη θεραπεία: (α) Την αξία του αντικειμένου και αποζημιώσεις για την κατακράτησή του, (β) Επιστροφή του αντικειμένου ή πληρωμή της αξίας του και, (γ) Επιστροφή του αντικειμένου και αποζημιώσεις για την κατακράτηση του. Στην περίπτωση (β) ο Εναγόμενος έχει δικαίωμα επιλογής: είτε θα επιστρέψει το αντικείμενο ή θα πληρώσει την αξία του (βλ. Αρτέμης & Ερωτοκρίτου Αστικά Αδικήματα, Δίκαιο και Αποφάσεις, 2003, σελ. 124 με αναφορά στις General and Finance Facilities Ltd. v. Cooks Cars (Romford) Ltd
(1963)1 WLR 644 και Ρanayi v. Artemiou & Others
(1976)3 J.S.C. 510). Ο υπολογισμός της αξίας του αντικειμένου γίνεται με αναφορά στην ημερομηνία απόφασης και όχι στην ημερομηνία άρνησης επιστροφής του (βλ. Αρτέμης & Ερωτοκρίτου Αστικά Αδικήματα, Δίκαιο και Αποφάσεις, 2003, σελ. 124 με αναφορά στην Zeytountsian v. A-G
(1973)1 CLR 52). Ο κανόνας όμως δεν είναι απόλυτος. Η αγοραία αξία ενός προϊόντος (market value) πρέπει να αποδεικνύεται. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει αγοραία αξία το μέτρο των αποζημιώσεων είναι το κόστος αντικατάστασης (βλ J. & E Hall Ltd v. Barcley [1937] 3 All E.R.620). Το κόστος αντικατάστασης και η αξία του αντικειμένου πρέπει να αποδεικνύεται (βλ. Clerk & Linsdell on Torts 13th ed, 1969, παρ. 1153, σελ. 677). Η τιμή μεταπώλησης μπορεί να αποτελέσει επαρκή μαρτυρία της αξίας του αντικειμένου (βλ. The Arpad [1934] p. 189, Heskell v. Continental Express [1950] 1 All E.R. 1033). Περαιτέρω, σε αγωγή κατακράτησης όταν ο ενάγων αποδέχεται επιστροφή του αντικειμένου πριν την έκδοση απόφασης κωλύεται στην προώθηση της αγωγής εκτός εάν καταδείξει ότι υπέστη ζημιά (βλ. McGregor on Damages, 13th ed, 1972, παρ. 1042, σελ.701 με αναφορά στην Crossfield v. Such
(1852)8 Ex. 159). Στην προκειμένη περίπτωση με βάση τα πιο πάνω ευρήματα μου δεν έχει στοιχειοθετηθεί η πρόκληση ζημιάς στα ενδύματα και/ή δερμάτινα είδη των εναγόντων, απαραίτητο συστατικό στοιχειοθέτησης της κατ' ισχυρισμό αμέλειας εκ μέρους των εναγομένων. Δεν υπάρχει ενώπιον μου αξιόπιστη μαρτυρία για την κατάσταση των ρούχων κατά την ανάθεση τους στο καθαριστήριο σε σύγκριση με την κατάσταση τους κατά την παραλαβή τους από το καθαριστήριο, ούτε και μαρτυρία για μείωση της αξίας τους. Κατ' επέκταση, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής ούτε ο κανόνας του res ipsa loquitor ο οποίος επίσης προϋποθέτει την ύπαρξη ζημιάς. Πέραν τούτου όμως προσθέτω ότι στην παρούσα περίπτωση (i) έχουν δικογραφηθεί ισχυρισμοί αμέλειας με λεπτομέρειες και διερωτούμαι αν ενόψει τούτου θα μπορούσε να εγερθεί η πιο πάνω αρχή. (βλ. Βασίλης Φιλίππου κ.α ν Ντάνη Τσολάκη
(2006)1 Α.Α.Δ 1188) και (ii) με βάση τα πιο πάνω ευρήματα έχει καταδειχτεί η επιμελής εκτέλεση των καθηκόντων των εναγομένων και/ή η ορθή μέθοδος καθαρισμού των επίδικων ενδυμάτων. Έχω προηγουμένως αναφέρει ότι δεν φαίνεται να έχει προωθηθεί ο ισχυρισμός για παράνομη κατακράτηση των επίδικων ενδυμάτων. Παραταύτα κρίνω σκόπιμο να εξετάσω το θέμα αφού επιδερμικά το εγείρουν τα δικόγραφα. Οι επιστολές τεκμήριο 2 και 3, παρέμειναν αναντίλεκτες. Με το τεκμήριο 2 στις 2/10/09 οι συνήγοροι της ενάγουσας κάλεσαν τους εναγομένους να παραδώσουν τα σακάκια χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε ποσού. Με το τεκμήριο 3 ο συνήγορος των εναγομένων κάλεσε την ΜΕ1 να προσέλθει μέχρι τις 2/11/09 για πληρωμή των €600 για τον καθαρισμό των δερμάτινων ειδών και παράδοση τους. Επίσης οι ΜΕ1 και ΜΕ3 ανέφεραν ότι τα ρούχα δεν τους τα επιστρέφουν οι εναγόμενοι εάν δεν τους παραδώσουν το ποσό των €600. Αναντίλεκτη παρέμεινε και η μαρτυρία ότι η ΜΕ1 αρνήθηκε την πρώτη φορά να παραλάβει τα ρούχα και το ίδιο σε μεταγενέστερο στάδιο λέγοντας ότι θα πήγαιναν Δικαστήριο. Με βάση τα πιο πάνω δεν διαπιστώνω παράνομη παρακράτηση ή άρνηση των εναγομένων να παραδώσουν τα ρούχα ή παρεμπόδιση των εναγόντων ανάληψης κατοχής. Όχι μόνο δεν διαφαίνεται η πρόθεση κατακράτησης αλλά αντίθετα πρόθεση επιστροφής, εφόσον την πρώτη φορά είχαν επιστραφεί ενώ ακολούθως διατυπώθηκε πρόθεση επιστροφής με την πληρωμή του τιμήματος. Και αν ακόμη έχω λάθος στη πιο πάνω κατάληξη μου θεωρώ πως η αξία των επίδικων ρούχων δεν έχει αποδειχθεί επαρκώς. Ουδεμία εκτίμηση της αγοραίας αξίας των ρούχων έχει προσκομιστεί ή του κόστους αντικατάστασης τους. Δεν θεωρώ ότι η αξία των εν λόγω ρούχων μπορεί να καθοριστεί μόνο με βάση το τι η ΜΕ1 θυμάται ότι πλήρωσε. Προσθέτω εδώ ότι δεν θεωρώ ότι υφίσταται υποχρέωση παράδοσης από τους εναγομένους των επίδικων ενδυμάτων. Σχετικά είναι όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Capital Finance Co Ltd v. Bray
(1964)1 All E.R. 603 στην οποία ο Λόρδος Denning ανέφερε ότι «There is no obligation on a person who has another person's goods to return them to him, except by contract. The rule is accurately stated in SALMOND ON THE LAW OF TORTS (13th Edn.) at p. 264: "No one is bound, save by contract, to take a chattel to the owner of it; his only obligation is not to prevent the owner from getting it when he comes for it" That has been the law ever since the case to which we were referred of Clements v. Flight
(1). The judgment of the court
(2)makes it quite clear that, in order that there should be a wrongful detention of goods, the defendant must withhold the goods and prevent the plaintiff from having possession of them. He is not bound to be active and send the goods back unless there is an obligation by contract to do so.» Με βάση τα πιο πάνω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των εναγόντων ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Απορρίπτεται επίσης και η Ανταπαίτηση με έξοδα εναντίον των εναγομένων ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστηριο. Τα ρούχα-τεκμήρια να επιστραφούν στους νόμιμους δικαιούχους τους. (Υπ.)............ Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.