Χαράλαμπος Κώστα Πετρίδης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής: 26/09, 10/2/2017

Χαράλαμπος Κώστα Πετρίδης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής: 26/09, 10/2/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A79 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Π.Ε.Δ. Αρ. Παραπομπής: 26/09 Μεταξύ: Χαράλαμπος Κώστα Πετρίδης Απαιτητή και Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αποζημιούσας Αρχής Ημερομηνία: 10 Φεβρουαρίου 2017 Για τον Απαιτητή: κος Ανδρέας Καραμανώλης Για την Αποζημιούσα Αρχή: κα Έλλη Φλωρέντζου ΑΠΟΦΑΣΗ Ο απαιτητής είναι ιδιοκτήτης ενός ακινήτου με στοιχεία εγγραφής 1/303 Φ/Σχ. 2145.04.04, τεμ.

1. Πρόκειται για ένα γωνιακό μακρόστενο οικόπεδο συνολικής έκτασης 511 τ.μ. επί των οδών Αγίου Παύλου και Ανεξαρτησίας στην ενορία Αγίου Ανδρέα στην Λευκωσία. Με την παρούσα διαδικασία, επιζητεί τον καθορισμό δίκαιης αποζημίωσης για την απαλλοτρίωση εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, 135 τ.μ. από τον πιο πάνω ακίνητο του. Η εν λόγω απαλλοτρίωση, έγινε με σκοπό την βελτίωση των Λεωφόρων Ηρώων και Αγίου Παύλου. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης δημοσιεύτηκε στις 2.6.2006 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Στην συνέχεια, το διάταγμα απαλλοτρίωσης δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας στις 18.5.2007 με τη Διοικητική Πράξη υπ. Αριθμόν
2. Η απαλλοτριούσα αρχή με επιστολή της προς τον απαιτητή ημερομηνίας 13.7.07, επιβεβαίωσε την ως άνω Διοικητική Πράξη και ταυτόχρονα προσέφερε στον απαιτητή ως αποζημίωση, το ποσό των £50,
3. Ο απαιτητής δεν εισέπραξε το εν λόγω ποσό και στη συνέχεια καταχώρησε την παρούσα, ζητώντας από το Δικαστήριο, δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για την απαλλοτρίωση της πιο πάνω περιουσίας του . Αναφέρεται στη συνέχεια στην έκθεση απαίτησης ότι το ακίνητο είναι γωνιακό και πάνω σε αυτό είναι κτισμένη ανεξάρτητη οικοδομή με καταστήματα στο ισόγειο και διαμέρισμα στον όροφο. Πρόκειται για ακίνητο με στενόμακρο σχήμα που κατά τον ουσιώδη χρόνο, ενέπιπτε εντός της εμπορικής ζώνης ΕΒ5 με συντελεστή δόμησης 120% σε τρεις ορόφους. Ο απαιτητής με αίτηση χαλάρωσης ημερομηνίας 9.9.87, ζήτησε δυνάμει σχεδίων που υπέβαλε, όπως εγκριθεί η μετατροπή του υπόστεγου χώρου στάθμευσης σε κατάστημα (καφενείο) και του μεσοπατώματος πρώτος όροφος του υφιστάμενου καταστήματος σε διαμέρισμα. Η αίτηση εγκρίθηκε στις 10.12.99 και ο ιδιοκτήτης ενημερώθηκε στις 17.3.
4. Στα υποβληθέντα σχέδια υπήρχαν 6 χώροι στάθμευσης που είχαν εγκριθεί στις 10.12.
5. Όμως με την απαλλοτρίωση ημερομηνίας 2.6.2006, καταργούνται οι τρεις χώροι στάθμευσης και περιορίζεται η οικοδομή χωρίς περιθώριο ιδιωτικού πεζόδρομου μεταξύ του κτιρίου και του δρόμου. Με τον τρόπο αυτό σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η υπό κρίση απαλλοτρίωση είχε ως αποτέλεσμα τη δυσμενή επίδραση στην αξία του ακινήτου και την πρόκληση ζημιάς στον απαιτητή. Το επίδικο ακίνητο βρίσκεται σε άξονα δραστηριότητος κατηγορίας 1, η οποία εξυπακούει σωρεία εμπορικών χρήσεων με θετικές μελλοντικές προοπτικές. Η εν λόγω επιζήμια επίδραση εκτιμάται ότι είναι 10% της αξίας του ακινήτου, το οποίο έχει απώλεια τριών χώρων στάθμευσης που συνεπάγεται απώλεια του συντελεστή δόμησης. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργούνται δυσμενείς και μόνιμες επιπτώσεις στη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης του ακινήτου. Ως εκ των ανωτέρω σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η ολική αποζημίωση που δικαιούται ο απαιτητής ανέρχεται σε €161.240,00 που είναι το σύνολο της αξίας της απαλλοτριωθείσας περιουσίας πλέον η επιζήμια επίδραση από την απώλεια τριών χώρων στάθμευσης και τη μείωση του συντελεστή δόμησης. Επιζητείται επίσης με την έκθεση απαίτησης, το ποσόν των €1700,00 για δαπάνη εκτίμησης καθώς και δικηγορικά έξοδα. Μαζί με την έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε από τον απαιτητή και εκτίμηση για την κατ' ισχυρισμό αποζημίωση που δικαιούται ο απαιτητής λόγω της απαλλοτρίωσης. Στην εν λόγω εκτίμηση που υπογράφεται από τον εμπειρογνώμονα - εκτιμητή Αντώνη Λοΐζου, επαναλαμβάνονται όλοι οι πιο πάνω ισχυρισμοί για επιζήμια επίδραση στην αξία του ακινήτου λόγω της υπό κρίση απαλλοτρίωσης. Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι η αξία της απαλλοτριωθείσας περιουσίας ανέρχεται σε €108.000,00 (135 τ.μ. Χ €800). Επιπλέον, η επιζήμια επίδραση στο ακίνητο ανέρχεται σε €38.240,00 (478 τ.μ. υπόλοιπη γη Χ €800/τ.μ. Χ 10%). Επίσης, για τους τρεις χώρους στάθμευσης που χάνονται, υπολογίζεται ζημιά ύψους €5.000,00 για τον καθένα, δηλαδή σύνολο απώλειας €15.000,
6. Έτσι, το σύνολο της αποζημίωσης που δικαιούται ο απαιτητής κατά την εκτίμηση του Αντώνη Λοΐζου,0, ανέρχεται σε €161.240,00 ή έστω όπως αναφέρει, €161.000,00 πλέον τόκους, δικηγορικά και εκτιμητικά έξοδα. Η αποζημιούσα αρχή με την υπεράσπιση της, αρνείται τους ισχυρισμούς που αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης και στην εκτίμηση που προσκόμισε ο απαιτητής. Επισύναψε επί του προκειμένου δική της εκτίμηση που ετοίμασε η εμπειρογνώμονας Έλλη Λοΐζου, εκτιμητής - λειτουργός του Κτηματολογίου Λευκωσίας. Σύμφωνα με την πιο πάνω εκτίμηση που χρησιμοποιεί τη συγκριτική μέθοδο, με βάση τις αξίες επισυναπτόμενων πωλήσεων και έχοντας υπόψη τα νομικά και φυσικά χαρακτηριστικά του επίδικου κτήματος, υιοθετείται αξία ύψους £300/τ.μ.. Με αυτό τον τρόπο η συνολική αποζημίωση υπολογίστηκε σε £40.500,00 (€69.198,35). Η εν λόγω αποζημίωση αναλογεί στα 135τμ που απαλλοτριώθηκαν Χ £300, το τ.μ., σύνολο £40.500,
7. Όμως, παρά τα πιο πάνω, στον απαιτητή προσφέρθηκε ονομαστικό ποσό αποζημίωσης £50,00 (€85,43) με έντυπη προσφορά της Δημοκρατίας ημερομηνίας 13.7.
8. Ο λόγος είναι επειδή κρίθηκε από την αποζημιούσα αρχή ότι η απαλλοτριωθείσα έκταση, παραχωρήθηκε δωρεάν από τον απαιτητή με αντάλλαγμα την έγκριση από την Δημοκρατία της αλλαγής χρήσης του κτιρίου. Μαρτυρία Για τον απαιτητή κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου εκτός από τον ίδιο (Μ.Α.1) και ο εκτιμητής Αντώνης Λοΐζου (Μ.Α.2). Για την Δημοκρατία κατέθεσε η εκτιμήτρια του κτηματολογίου Άννα Γεωργίου (Μ.Υ.1) και ο λειτουργός του Δήμου Λευκωσίας Ιωάννης Ασπρής (Μ.Υ.2). Θα παραθέσω στη συνέχεια σύνοψη της μαρτυρίας αφού σκοπός δεν είναι η αναπαραγωγή του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε στο Δικαστήριο. Εκτενέστερη ανάλυση μπορεί να γίνει εφόσον κριθεί αναγκαίο, στο στάδιο αξιολόγησης μαρτυρίας. Ως Μ.Α.1 κατέθεσε ο ίδιος ο απαιτητής. Στη γραπτή του δήλωση (έγγραφο 1), αναφέρει ότι είναι ιδιοκτήτης ολοκλήρου του επίδικου τεμαχίου. Στις 24.1.1983 εκδόθηκε η άδεια οικοδομής για το επίδικο ακίνητο (τεκμ.2). Προέβλεπε μεταξύ άλλων, την παραχώρηση τμήματος του επίδικου τεμαχίου στη συμβολή των οδών Αγίου Παύλου και Ανεξαρτησίας ως εγκεκριμένη ρυμοτομία. Ο μάρτυρας με επιστολές του ημερομηνίας 12.4.86 και 9.9.87 (τεκμήρια 3 & 4, αντίστοιχα), αιτήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών χαλάρωση των όρων της άδειας οικοδομής, αναμένοντας ότι θα είχε απάντηση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Εντούτοις, στις 17.3.2000 ήτοι 13 χρόνια μετά την υποβολή της αίτησης, έλαβε επιστολή από τον Δήμο Λευκωσίας με την οποία ενημερώθηκε ότι η εν λόγω αίτηση εγκρίθηκε στις 10.12.99 (τεκμ. 5). Στην εν λόγω επιστολή, εκαλείτο επίσης όπως υποβάλει αίτηση στον Δήμο Λευκωσίας για έκδοση νέας πολεοδομικής άδειας. Ο μάρτυρας θεωρεί ότι η αίτηση του για χαλάρωση όπως είχε εκτεθεί στις δύο πιο πάνω επιστολές, είχε προφανώς παύσει να ισχύει με την πάροδο τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος από την υποβολή της. Με επιστολή του προς τον Δήμο Λευκωσίας ημερομηνίας 25.5.2000 (τεκμ. 6), ενημέρωσε ότι δεν είχε πρόθεση να επιμένει στο αίτημα του λόγω της παρέλευσης τόσο μεγάλου διαστήματος αλλά και λόγω δυσμενούς οικονομικής κατάστασης. Περαιτέρω ζήτησε χρόνο για να βρεθεί μια εναλλακτική λύση. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ουδέποτε προέβηκε στην υποβολή αίτησης για έκδοση νέας πολεοδομικής άδειας και συνεπώς οι όροι της άδειας οικοδομής του 1983, παρέμειναν σε ισχύ ως είχαν. Στη συνέχεια, στις 2.6.06 δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με αριθμό 4097, η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης αρ. 576 με την οποία απαλλοτριώθηκαν 135 τ.μ. του επίδικου ακινήτου προς το σκοπό βελτίωσης των Λεωφόρων Ηρώων και Αγίου Παύλου (τεκμ. 7). Εναντίον της εν λόγω γνωστοποίησης, υπέβαλε ένσταση αφού έκρινε ότι η απαλλοτρίωση θα είχε δυσβάσταχτες συνέπειες για το ακίνητο του. Εντούτοις, η ένσταση του απορρίφθηκε με επιστολή του Δήμου Λευκωσίας ημερομηνίας 7.12.06 χωρίς να δοθεί καμία αιτιολογία για αυτό (τεκμ.8). Λέχθηκε μόνο ότι η λωρίδα που θα απαλλοτριωθεί θα μετατραπεί σε ποδηλατόδρομο καθ' όλον το μήκος του ακινήτου επί της οδού Ανεξαρτησίας. Κατέθεσε δε επί του προκειμένου ως τεκμήρια 9 και 10, φωτογραφίες του ακινήτου στις οποίες εμφαίνεται ο ποδηλατόδρομος. Μετά την απόρριψη της ένστασης, δημοσιεύτηκε στις 18.5.07 στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας με αριθμό 4165 και με αριθμό Διοικητικής Πράξης 421, διάταγμα απαλλοτρίωσης του πιο πάνω μέρους του επίδικου ακινήτου (τεκμ. 11). Στη συνέχεια, η αποζημιούσα αρχή με επιστολή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ημερομηνίας 13.7.07, του πρόσφερε το ποσόν των £50,00 ως αποζημίωση για την απαλλοτριωθείσα έκταση (τεκμ.12). Ο απαιτητής ανέφερε ότι δεν έχει αποδεχθεί την εν λόγω προσφορά και καταχώρησε την παρούσα παραπομπή με την οποία ζητά από το Δικαστήριο να καθορίσει την αποζημίωση στο συνολικό ποσό των €128.916,00 (€89.100 ως αγοραία αξία της απαλλοτριωθείσας έκτασης, €24.816,00 ως επιζήμια επίδραση στο εναπομείναν μέρος του ακινήτου και €15.000,00 ως αποζημίωση για την απώλεια τριών χώρων στάθμευσης). Αναφέρεται τέλος στη γραπτή δήλωση του μάρτυρα ότι η έκταση που απετέλεσε αντικείμενο της απαλλοτρίωσης, είναι απολύτως διαφορετική και ουδόλως συμπίπτει με την έκταση που παραχωρήθηκε ως όρος ρυμοτομίας από το 1983 με την αρχική άδεια οικοδομής. Μετά την αφαίρεση της επίδικης έκτασης με το διάταγμα απαλλοτρίωσης και συγκεκριμένα στις 6.7.07, υπέβαλε αίτηση για νέα πολεοδομική άδεια, η οποία εγκρίθηκε από την αρμόδια αρχή. Κατέθεσε επί του προκειμένου επιστολή του Δήμου Λευκωσίας ημερομηνίας 8.1.14 με τα επισυνημμένα της παραρτήματα (τεκμ. 13). Στην αντεξέταση, του υποβλήθηκε ότι στην πολεοδομική άδεια που προηγήθηκε της αρχικής άδειας οικοδομής του 1983, υπήρχε όρος για να παραχωρήσει ένα μέρος μπροστά από το τεμάχιο στην οδό Αγίου Παύλου για σκοπούς ρυμοτομίας. Παρότι δέχτηκε την υποβολή αυτή, ανέφερε στη συνέχεια ότι η άδεια οικοδομής που του εκδόθηκε ήταν για πενταόροφη πολυκατοικία με υπόστεγο χώρο στάθμευσης. Όμως οι οικονομικές του δυνατότητες ήταν τέτοιες που δεν μπορούσε να κτίσει τέτοια οικοδομή και έτσι θεώρησε σωστό να ζητήσει αλλαγή πολεοδομικής άδειας. Έκτισε όπως ανέφερε μόνο ισόγειο και πρώτο όροφο. Προέβη σε σχετική αίτηση χαλάρωσης, μείωσε τους ορόφους και περιορίστηκε σε έξι χώρους στάθμευσης. Οι τρεις από αυτούς θα ήταν στην πρόσοψη του κτιρίου που απαλλοτριώθηκε. Η εν λόγω αίτηση του, εγκρίθηκε το
9. Κατατέθηκε ως τεκμήριο 14, επιστολή του ιδίου ημερομηνίας 19.11.85 προς το Διευθυντή της Πολεοδομίας, στην οποία ζητά έγκριση για διευθέτηση που έγινε με τον Δήμο Λευκωσίας, αναφορικά με τους χώρους στάθμευσης. Ο μάρτυρας αρνήθηκε στο σημείο αυτό, υποβολή ότι τα αρμόδια τμήματα του κράτους ξεκίνησαν προσπάθεια ικανοποίησης του αιτήματος του για να του δοθεί η τελική άδεια χαλάρωσης αφού η πρόθεση του ήταν να παραχωρήσει το χώρο μπροστά από το τεμάχιο ως ποδηλατόδρομο. Ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε τίποτε για ποδηλατόδρομο και ότι δεν προθυμοποιήθηκε να παραχωρήσει δωρεάν μέρος του ακινήτου του αφού σε τέτοια περίπτωση θα αναιρείτο το αίτημα χαλάρωσης στο οποίο προέβηκε. Κατατέθηκε στο σημείο αυτό κατά την αντεξέταση ως τεκμήριο προς Αναγνώριση Α, επιστολή του Δήμου Λευκωσίας στον Έπαρχο Λευκωσίας ημερομηνίας 29.2.86, στην οποία αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι ο απαιτητής παραχωρεί δωρεάν λωρίδα γης εμβαδού 130 τ.μ. μπροστά από το κτήμα του, η οποία είναι αναγκαία για την κατασκευή του δρόμου σε αντάλλαγμα όπως του χορηγηθεί χαλάρωση για μείωση των απαιτούμενων χώρων στάθμευσης από 7 σε
10. Ο Δήμος Λευκωσίας για λόγους που αναφέρει, εισηγείται όπως γίνει αποδεκτή αυτή η πρόταση. Να σημειώσω όμως εδώ ότι το εν λόγω έγγραφο δεν αναγνωρίστηκε στη συνέχεια από κανένα μάρτυρα, δεν κατατέθηκε ως κανονικό τεκμήριο και παρέμεινε τεκμήριο προς αναγνώριση. Ως εκ τούτου, καμία αποδεικτική ισχύ δεν μπορεί να έχει. Κατατέθηκε όμως στη συνέχεια επιστολή ημερομηνίας 28.3.08 (τεκμήριο 15) προς την τότε Δήμαρχο Λευκωσίας, η οποία υπογράφεται από τον απαιτητή. Στην εν λόγω επιστολή, γίνεται αναφορά στην έγκριση της Υπουργικής Επιτροπής για χαλάρωση ως αντιστάθμισμα της ρυμοτομίας 150 τ.μ. στην οδό Ανεξαρτησίας. Παρόλα αυτά, ο μάρτυρας επέμενε ότι δεν υπήρχε τότε έγκριση για χαλάρωση και ότι ουδέποτε ο ίδιος προσφέρθηκε να παραχωρήσει στη Δημοκρατία το απαλλοτριωθέν τεμάχιο. Αρνήθηκε, τέλος, ότι με τις επιστολές που είχε αποστείλει το 1985, '86 και '87, έχει στην ουσία παραιτηθεί του δικαιώματος του για αποζημιώσεις από την απαλλοτρίωση της επίδικης έκτασης γης. Παρά τα πιο πάνω, στην επανεξέταση του ο μάρτυρας, αποδέχτηκε ότι είχε δηλώσει πρόθυμος να παραχωρήσει μία έκταση γης της αρχικής ρυμοτομίας του
11. Ως Μ.Α.2 κατέθεσε ο εκτιμητής Αντώνης Λοΐζου. Σύμφωνα με τη γραπτή του δήλωση (έγγραφο 2), είναι εκτιμητής ακινήτων με μακροχρόνια εμπειρία στον κλάδο. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης ήρθαν σε γνώση του μετά από ενημέρωση από τον απαιτητή. Κατόπιν οδηγιών του απαιτητή, ετοίμασε εκτίμηση για την αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, η οποία βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου. Εντούτοις, έχει αναθεωρήσει σε κάποιο βαθμό την αρχική του εκτίμηση, θεωρώντας ότι αυτό είναι δικαιότερο ενόψει των δεδομένων που τέθηκαν μεταγενέστερα στην αντίληψη του,. Συγκεκριμένα, θεωρεί ότι η συνολική ζημιά στο ακίνητο από την απαλλοτρίωση δεν είναι €161.000,00 όπως αναφέρεται στην αρχική εκτίμηση αλλά €128.916,
12. Η ζημιά αναλύεται σε €89.1000,00 για την αγοραία αξία της απαλλοτριωθείσας έκτασης, σε €24.816,00 για την επιζήμια επίδραση στο εναπομείναν ακίνητο και σε €15.000,00 για την απώλεια τριών χώρων στάθμευσης. Ο μάρτυρας κατέθεσε επί του προκειμένου την νέα εκτίμηση του ως τεκμήριο 17, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Στην εν λόγω εκτίμηση, αφού αναφέρεται σε συγκριτικές πωλήσεις, καθορίζει την αξία του ακινήτου σε €660,00 το τ.μ. Με τον τρόπο αυτό, η αξία της απαλλοτριωθείσας περιουσίας ανέρχεται σε €89.000 (135 τ.μ. Χ €660,00). Όσον αφορά την επιζήμια επίδραση, αναφέρεται στην έκθεση ότι η διαπλάτυνση του δρόμου και η ασήμαντη απόσταση της οικοδομής από αυτόν, δημιουργούν αρνητικές επιπτώσεις με αποτέλεσμα να προκαλείται επιζήμια επίδραση στο υπόλοιπο ακίνητο. Η πιο πάνω επιζήμια αντίδραση, ανέρχεται στο 10% της αξίας του εναπομείναντος ακινήτου, ήτοι 376 τ.μ. Χ €660,00 Χ 10% = €24.816,
13. Στην έκθεση, επαναλαμβάνεται επίσης ο ισχυρισμός για ζημιά ύψους €15.000,00 λόγω απώλειας 3 χώρων στάθμευσης. Στην αντεξέταση, του υποβλήθηκε ότι τα συγκριτικά τεμάχια που συμπεριέλαβε στην έκθεση του, διαφέρουν από το επίδικο γιατί είναι πιο τετραγωνισμένα ενώ το επίδικο είναι μακρόστενο. Απάντησε ότι δεν το θεωρεί μειονέκτημα λόγω του ότι το επίδικο έχει μακρύ πρόσωπο προς τον δρόμο. Αρνήθηκε επίσης υποβολή ότι ο απαιτητής δεν θα δικαιούτο να βάλει τραπεζάκια έξω από το τεμάχιο στην πρόσοψη του δρόμου, η οποία απαλλοτριώθηκε. Εισηγήθηκε ότι είναι πολύ συνηθισμένο στην Κύπρο να τοποθετούνται τραπεζάκια στο πεζοδρόμιο. Δήλωσε άγνοια σε υποβολή ότι είχε σταλεί στον απαιτητή τον Σεπτέμβρη του 2007, επιστολή από το αρμόδιο Υπουργείο Εσωτερικών με την οποία τον πληροφορούσε ότι δεν θα προκληθεί επιζήμια επίδραση στο τεμάχιο από την απαλλοτρίωση και ότι δεν επηρεάζονται μελλοντικές αναπτύξεις του επίδικου υποστατικού. Υποστήριξε όμως ότι ξεκάθαρα προκαλείται επιζήμια επίδραση αφού αφαιρέθηκε από την πρόσοψη του κτιρίου όλο το πεζοδρόμιο. Έχασε επίσης τρεις χώρους στάθμευσης. Είναι αδιανόητο κατά τον μάρτυρα, κάτω από τέτοιες συνθήκες να μην επηρεαστεί η ανάπτυξη του ακινήτου. Αυτό παρά το γεγονός ότι του επετράπη να μετατρέψει την πυλωτή σε κατάστημα. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε η εκτιμήτρια του Κτηματολογίου Άννα Γεωργίου. Έχει μελετήσει την εκτίμηση της συναδέλφου της Εύης Λοΐζου που καταχωρήθηκε για τους σκοπούς της παρούσας και την οποία υιοθετεί. Επανέλαβε την θέση της αποζημιούσας αρχής ότι μετά την απαλλοτρίωση, το επίδικο τεμάχιο δεν έχει υποστεί καμία επιζήμια επίδραση. Δόθηκαν στον απαιτητή αρκετές χαλαρώσεις και εκεί που ήταν υπόστεγο, η πυλωτή έγινε κατάστημα. Επιπλέον, το Υπουργείο Εσωτερικών απάντησε ότι δεν θα αλλάξει τίποτα στην ανάπτυξη του τεμαχίου ως συνέπεια της επίδικης απαλλοτρίωσης. Τα αρχικά σχέδια ήταν για πολυώροφη οικοδομή, η οποία όμως δεν έχει υλοποιηθεί. Στον απαιτητή δόθηκε ονομαστικό ποσό προς αποζημίωση για τον λόγο ότι του είχαν δοθεί πριν από την απαλλοτρίωση, όλες οι πιο πάνω χαλαρώσεις. Στη συνέχεια, η μάρτυρας αναφέρθηκε στις συγκριτικές πωλήσεις που έγιναν στην περιοχή και οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν στην εκτίμηση που κατατέθηκε εκ μέρους της αποζημιούσας αρχής. Πρόκειται για πωλήσεις τριών εμπορικών καταστημάτων στην ίδια περιοχή όπως είναι το επίδικο. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ένα υποστατικό στην οικιστική ζώνη, το οποίο όμως δεν λήφθηκε υπόψη και αναφέρθηκε μόνο για να φανεί η διαφορά με τα εμπορικά υποστατικά. Όσον αφορά το επίδικο κτήριο, λήφθηκαν υπόψη και τα ιδιαίτερα του χαρακτηριστικά. Πρόκειται στην ουσία για μια στενόμακρη λωρίδα, το σχήμα της οποίας διαφέρει από τα άλλα συγκριτικά ακίνητα. Το ιδιαίτερο αυτό χαρακτηριστικό λήφθηκε υπόψη στην εκτίμηση, έτσι ώστε να μην χρησιμοποιηθεί ο μέσος όρος των συγκριτικών πωλήσεων. Στην αντεξέταση, ανέφερε ότι κατά την εκτίμηση λήφθηκε υπόψη και η αλληλογραφία του απαιτητή με τον Δήμο Λευκωσίας όσον αφορά άδειες οικοδομής με τις σχετικές χαλαρώσεις που δόθηκαν. Εξαιτίας του ότι η άδεια οικοδομής προέβλεπε παραχώρηση εκ μέρους του απαιτητή λωρίδας από το ακίνητο του, για αυτό τον λόγο του δόθηκε ονομαστική μόνον αποζημίωση. Δεν μπορούσε όμως να αναφέρει με σιγουριά εάν η δωρεάν παραχωρηθείσα έκταση, είναι η ίδια με αυτήν που απαλλοτριώθηκε. Στη συνέχεια όμως, ανέφερε ότι δεν ήταν στους όρους της άδειας οικοδομής, η πιο πάνω παραχώρηση από τον απαιτητή. Επέμενε παρ' όλα αυτά ότι επειδή ο ίδιος ο απαιτητής ζήτησε χαλάρωση η οποία του παραχωρήθηκε, τότε θα έπρεπε να του δοθεί μόνον ονομαστικό ποσόν για αποζημίωση. Στις επιστολές του απαιτητή προς τον Δήμο Λευκωσίας και την Πολεοδομία αναφέρει ότι είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει δωρεάν μία λωρίδα από το ακίνητο του προκειμένου να του δοθούν οι χαλαρώσεις που ζητούσε. Περαιτέρω σε υπόμνημα του Δήμου Λευκωσίας ημερομηνίας 7.12.2006, αναφέρεται ότι κατά την έκδοση της άδειας οικοδομής, έχει παραχωρηθεί δεσμευτική ρυμοτομία για το ακίνητο. Η μάρτυρας αναφέρθηκε επί του προκειμένου στο τεκμήριο 8, βάσει του οποίου κατά την άποψη της, θα έπρεπε και πάλι να δοθεί ονομαστικό ποσόν αποζημίωσης. Της υποβλήθηκε ότι αυτή η δεσμευτική ρυμοτομία δεν αφορά το μέρος του ακινήτου που απαλλοτριώθηκε. Απάντησε ότι σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο ίδιος προσφέρθηκε να παραχωρήσει μέρος του ακινήτου. Παρά το γεγονός ότι η Δημοκρατία προσέφερε ονομαστικό ποσόν αποζημίωσης, στην εκτίμηση του Κτηματολογίου αναφέρεται και το ποσόν που θα πληρωνόταν ως αποζημίωση στην περίπτωση που δεν δινόταν ονομαστικό ποσόν. Το συγκριτικό ακίνητο Κ.Α.7 δεν λήφθηκε υπόψη γιατί βρίσκεται στην οικιστική ζώνη. Αναφέρεται στην εκτίμηση για να φανεί όπως είπε, η διαφορά στις τιμές. Επανέλαβε επίσης ότι δεν χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά ο μέσος όρος των τιμών των συγκριτικών ακινήτων, αλλά λήφθηκαν υπόψη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του επίδικου ακινήτου. Η μάρτυρας επανέλαβε τη θέση της ότι το επίδικο τεμάχιο δεν έχει υποστεί επιζήμια επίδραση από την απαλλοτρίωση ενόψει του γεγονότος ότι του είχαν δοθεί χαλαρώσεις. Επιπλέον, είχε υπόψη της την απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών που έλεγε σαφέστατα ότι η σκοπούμενη απαλλοτρίωση δεν επηρεάζει μελλοντικές αναπτυξιακές δυνατότητες του ακινήτου. Η αφαίρεση του πεζοδρομίου από την πρόσοψη του ακινήτου δεν επηρεάζει κατά τη μάρτυρα την αξία του. Αυτό γιατί υπάρχουν χώροι στάθμευσης δεξιά και αριστερά του ακινήτου. Λήφθηκε παρόλα αυτά υπόψη ότι δεν υπάρχει πεζοδρόμιο και για αυτόν τον λόγο μέτρησε 'φουλ' όπως είπε η αξία της γης που μπορούσε να δοθεί στην εκτίμηση. Έδωσαν δηλαδή κάτι παραπάνω στη γη προκειμένου να συμπεριλάβουν το πεζοδρόμιο που χάθηκε. Τοποθετήθηκε με αυτό τον τρόπο, η μέγιστη τιμή στη γη. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο Ιωάννης Ασπρής, Ανώτερος Λειτουργός και Επιθεωρητής στον Δήμο Λευκωσίας. Ανέφερε ότι για το επίδικο τεμάχιο εκδόθηκε άδεια οικοδομής με αριθμό 14331 στις 24.1.83 (τεκμ.2). Προέβλεπε ένα ισόγειο κατάστημα, υπόστεγο χώρο στάθμευσης και δέκα διαμερίσματα στους ορόφους. Μετά την έκδοση της πιο πάνω άδειας οικοδομής, δημοσιεύτηκε η Κανονιστική Διοικητική Πράξη Κ.Δ.Π 7/86, με την οποία μειώθηκαν δραστικά οι συντελεστές δόμησης που αφορούσαν το καθεστώς έκδοσης της συγκεκριμένης άδειας. Αναφερόταν στην εν λόγω Κανονιστική Διοικητική Πράξη ότι οι οικοδομές που είχαν εξασφαλίσει άδεια πριν τη δημοσίευση της θα έπρεπε να είχαν συμπληρωθεί σε διάστημα τριών χρόνων, δηλαδή μέχρι τις 21.1.
14. Η επίδικη οικοδομή δεν συμπληρώθηκε μέχρι την πιο πάνω ημερομηνία. Κτίστηκε μόνο το ισόγειο και ο πρώτος όροφος και μάλιστα με διαφοροποιήσεις από την αρχική άδεια. Συγκεκριμένα καταργήθηκε ο υπόστεγος χώρος στάθμευσης και μετατράπηκε σε καφενείο μετά από αίτημα του απαιτητή ημερομηνίας 13.9.
15. Ο απαιτητής σε επιστολή του της ίδιας ημερομηνίας επειδή μετέτρεψε το υπόστεγο ως καφενείο, ζητούσε να χρησιμοποιήσει τον χώρο μπροστά από το κατάστημα σαν χώρο στάθμευσης, τον οποίο δήλωνε ότι ήταν διαθέσιμος να παραχωρήσει δωρεάν. Κατατέθηκε επί του προκειμένου η σχετική επιστολή ημερομηνίας 13.9.85 (τεκμ.19). Κατά τη διάρκεια εξέτασης του πιο πάνω αιτήματος, υποβλήθηκε και δεύτερη επιστολή ημερομηνίας 9.9.87 (τεκμ.4), με την οποία ο απαιτητής ζητούσε και πάλι συμπλήρωση της οικοδομής, αλλά όχι σύμφωνα με την αρχική άδεια αλλά για μόνον τέσσερεις ορόφους. Επανέφερε και πάλι την εισήγηση του ενόψει του ότι κατήργησε χώρους στάθμευσης, να του δοθεί άδεια να σταθμεύει στον χώρο μπροστά από το κατάστημα, τον οποίο και πάλι δήλωνε ότι ήταν διαθέσιμος να παραχωρήσει δωρεάν. Με αυτά τα δεδομένα, χορηγήθηκε χαλάρωση από την Υπουργική Επιτροπή για τη συμπλήρωση της οικοδομής όπως πρότεινε ο απαιτητής, ο οποίος κλήθηκε από τον Δήμο Λευκωσίας να υποβάλει σχετική αίτηση. Η αίτηση θα αφορούσε άδεια όπως διαμορφώθηκε μετά το αίτημα του απαιτητή, δηλαδή με την κατάργηση του υπόστεγου χώρου στάθμευσης και με την οικοδόμηση τεσσάρων ορόφων για τους οποίους δόθηκε σχετική χαλάρωση. Η χαλάρωση περιελάμβανε και την απαλλαγή του απαιτητή από την υποχρέωση να υποδείξει επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης. Δεν του εγκρίθηκε μεν το αίτημα να του δοθεί άδεια να σταθμεύει στον χώρο που θα παραχωρούσε, αλλά του δόθηκε χαλάρωση προκειμένου να υποδείξει τρεις επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης. Ο απαιτητής σε πρώτο στάδιο απάντησε ότι δεν μπορούσε λόγω οικονομικών προβλημάτων να συμπληρώσει την οικοδομή και σε δεύτερο στάδιο επανήλθε με αιτήσεις για πολεοδομική άδεια για το καφενείο που δημιούργησε στη θέση του υπόστεγου χώρου στάθμευσης. Ο απαιτητής δεν υπέβαλε αίτηση για τελική έγκριση για την οικοδομή όπως έχει διαμορφωθεί. Ο μάρτυρας υποθέτει ότι για να γίνει αυτό θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί και η διαδικασία σύμφωνα με τις χαλαρώσεις που του δόθηκαν. Στην αντεξέταση αφού παρατήρησε το σχέδιο (τεκμ. 17), υπέδειξε την έκταση που απαλλοτριώθηκε με μπλε και μωβ χρώμα. Πρόκειται για λωρίδα γης επί της οδού Ανεξαρτησίας. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι είναι η ίδια λωρίδα γης, την οποία προθυμοποιήθηκε ο απαιτητής να παραχωρήσει δωρεάν. Πρόκειται για τη λωρίδα στην οδό Ανεξαρτησίας γιατί η υπόλοιπη ρυμοτομία έχει ήδη κατά τον μάρτυρα παραχωρηθεί με την άδεια του
16. Επιπλέον, ο απαιτητής με τη δεύτερη επιστολή του ημερομηνίας 9.9.87, επεσύναψε κάποια σχέδια και μιλούσε για παραχώρηση της λωρίδας στην οδό Ανεξαρτησίας. Του υποβλήθηκε ότι ο απαιτητής δεν υπέβαλε ποτέ αίτηση για πολεοδομική άδεια και ότι η εν λόγω αλληλογραφία χρησιμοποιείται για να μην του καταβληθεί αποζημίωση. Ο μάρτυρας απάντησε ότι ο απαιτητής θα μπορούσε να συμμορφωθεί με την αρχική του άδεια, να καταργήσει δηλαδή το καφενείο και να δημιουργήσει τους χώρους στάθμευσης που προβλέπονταν αρχικά. Σε τέτοια περίπτωση δεν θα υπήρχε ανάγκη για υποβολή νέας αίτησης. Αγορεύσεις Ο συνήγορος του απαιτητή στην αγόρευση του, έκαμε εκτενή αναφορά στο ιστορικό της υπόθεσης όπως προκύπτει από τις άδειες οικοδομής και την αλληλογραφία που καταχωρήθηκε στο Δικαστήριο. Ήταν η θέση του ότι ο Δήμος Λευκωσίας δεν απάντησε αρχικά στα αιτήματα για να δοθεί χαλάρωση στον απαιτητή όπως αυτά προκύπτουν από επιστολές από το 1985 έως το 1987 (τεκμ. 19,14,3, & 4). Στην συνέχεια μετά από πολλά χρόνια, πήρε από τον Δήμο Λευκωσίας την επιστολή ημ. 17.3.2000 (τεκμ. 5), με την οποία ενημερώθηκε ότι η αίτηση του εγκρίθηκε στις 10.12.1999 και τον καλούσε να καταχωρήσει γραπτή αίτηση για έκδοση νέας πολεοδομικής άδειας. Ο απαιτητής με επιστολή του ημερ. 25.5.2000 προς τον Δήμο Λευκωσίας (τεκμ.6), απάντησε ότι δεν είχε πρόθεση να υποβάλει αίτηση για πολεοδομική άδεια. Ακολούθως, δημοσιεύτηκαν η γνωστοποίηση και το διάταγμα απαλλοτρίωσης (τεκμ.7 & 11). Ο συνήγορος αναφέρθηκε στην συνέχεια, στο νομοθετικό πλαίσιο δυνάμει του οποίου η διοίκηση υποχρεούται να αποζημιώσει τον ιδιοκτήτη απαλλοτριωθέντος ακινήτου. Με παραπομπή σε σχετική νομολογία, ερμηνευτική του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου 15/62, ισχυρίστηκε ότι η δίκαιη και εύλογη αποζημίωση, εξισούται με την αξία του κτήματος κατά τον κρίσιμο χρόνο. Ακολούθως, ο συνήγορος, απέρριψε τους ισχυρισμούς της Δημοκρατίας ότι ο απαιτητής έχει παραιτηθεί του δικαιώματος του να αποζημιωθεί για την επίδικη απαλλοτρίωση. Αρνήθηκε επίσης τον ισχυρισμό ότι επιβλήθηκε δεσμευτικός όρος ρυμοτομίας στο ακίνητο, με την έννοια ότι το απαλλοτριωθέν μέρος του, έχει παραχωρηθεί στην Δημοκρατία. Η μαρτυρία κατέδειξε κατά τον συνήγορο ότι η δεσμευτική ρυμοτομία είχε επιβληθεί από το 1983 σε άλλο μέρος του ακινήτου και δεν αφορούσε την λωρίδα που απαλλοτριώθηκε. Παρέπεμψε επί του προκειμένου στο τεκμήριο 17 και στην επισυναπτόμενη κάτοψη του ισογείου όπου φαίνεται ξεκάθαρα κατά την άποψη του, η διάκριση ανάμεσα στις δύο εκτάσεις του ακινήτου. Είναι εμφανές κατά τον συνήγορο ότι το Κτηματολόγιο βρίσκεται σε προφανή πλάνη για το θέμα αυτό. Είναι γι' αυτό τον λόγο που στην συνέχεια η Μ.Υ.1, επέμενε στην διαφοροποιημένη θέση της ότι ο απαιτητής δεν δικαιούται αποζημίωσης όχι λόγω δεσμευτικής ρυμοτομίας αλλά για παραχώρηση από τον ίδιο της απαλλοτριωθείσας έκτασης. Ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι σύμφωνα με την μαρτυρία, δεν έχει επιβληθεί κανένας όρος ρυμοτομίας για παραχώρηση του τμήματος του ακινήτου που απαλλοτριώθηκε. Ενδεχομένως να είχε επιβληθεί αν ο απαιτητής υπέβαλλε εκ νέου αίτηση για πολεοδομική άδεια όπως τον προέτρεψε να κάνει ο Δήμος Λευκωσίας με την επιστολή ημ. 17.3.2000 (τεκμ.5). Όμως ο απαιτητής δεν προχώρησε στην υποβολή καμίας τέτοιας αίτησης. Σε σχέση με τους ισχυρισμούς για απεμπόληση του δικαιώματος αποζημίωσης από τον απαιτητή, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι οι επιστολές στις οποίες στηρίζεται η Δημοκρατία (τεκμ. 19, 3 & 4) δεν αναφέρουν κάτι τέτοιο. Παραπέμποντας στα πιο πάνω τεκμήρια, εισηγήθηκε ότι ο απαιτητής ξεκάθαρα αναφέρεται στην έκταση στην γωνία Αγίου Παύλου & Ανεξαρτησίας που είχε ήδη αφαιρεθεί λόγω της ρυμοτομίας του
17. Η αποζημιούσα αρχή αυθαίρετα κατά τον συνήγορο, έκρινε ότι με τις εν λόγω επιστολές ο απαιτητής έδωσε χαριστικά την απαλλοτριωθείσα περιουσία, προκειμένου να πάρει τις χαλαρώσεις που ζητούσε. Δεν θα ήταν όμως δυνατόν κατά τον συνήγορο, ο απαιτητής να παραχωρούσε την λωρίδα γης για την οποία στην ουσία ζητούσε χαλάρωση, αφού εκεί αιτείτο να μεταφέρει τους χώρους στάθμευσης. Ενόψει των πιο πάνω, ήταν η θέση του συνηγόρου ότι δεν έχει αποδειχθεί από την δοθείσα μαρτυρία ότι επιβλήθηκε όρος ρυμοτομίας ή δωρεάν παραχώρηση της απαλλοτριωθείσας έκτασης. Αλλά ακόμη και να υπήρχε όρος ρυμοτομίας και πάλιν θα έπρεπε σύμφωνα με την νομολογία να καταβληθεί η εκ του Νόμου προβλεπόμενη αποζημίωση ενόψει της σημαντικής επίδρασης στην αξία του ακινήτου. Πέραν τούτου, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι η θέση για απεμπόληση του δικαιώματος αποζημίωσης δεν συμπεριλαμβάνεται στην υπεράσπιση και τέθηκε για πρώτη φορά στην ακρόαση της υπόθεσης. Ήταν η θέση του ότι οι ισχυρισμοί για παραχώρηση της επίδικης έκτασης από τον απαιτητή όπως καταγράφονται στην υπεράσπιση και την εκτίμηση του Κτηματολογίου δεν σημαίνουν ταυτόχρονα και ότι υπάρχει ισχυρισμός και για παραίτηση του απαιτητή από το δικαίωμα αποζημίωσης. Ο συνήγορος παρέπεμψε επί του προκειμένου σε σχετική νομολογία για την παραίτηση δικαιώματος (waiver). Εισηγήθηκε ότι σε τέτοια περίπτωση θα πρέπει να υπάρχει ρητή δήλωση ή ξεκάθαρη συμπεριφορά χωρίς επιφυλάξεις και όρους ώστε να μην αφήνεται περιθώριο για καμία αμφιβολία σχετικά με το περιεχόμενο της παραίτησης. Από την μαρτυρία που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο, δεν μπορεί κατά τον συνήγορο να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι ο απαιτητής παραιτήθηκε από το συνταγματικό του δικαίωμα για αποζημίωση. Για το ύψος της αποζημίωσης, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι η μοναδική αξιόπιστη μαρτυρία επί του θέματος, είναι αυτή του Μ.Α.2 Αντώνη Λοΐζου. Ο εν λόγω εκτιμητής επεξηγεί με επαγγελματικό κατά τον συνήγορο τρόπο, τόσον την αξία της απαλλοτριωθείσας περιουσίας όσον και την ζημιογόνα επίδραση στο ακίνητο από την αφαίρεση τριών χώρων στάθμευσης. Από την άλλη, η εκτίμηση της αποζημιούσας αρχής είναι αόριστη και ασαφής. Επιπλέον, η εκτιμήτρια του Κτηματολογίου (Μ.Υ.1), υπέπεσε σε σημαντικές αντιφάσεις και ως εκ τούτου, η μαρτυρία της δεν θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Η συνήγορος για την Δημοκρατία στην δική της αγόρευση, ισχυρίστηκε ότι ο απαιτητής δημιούργησε τετελεσμένα με την ανέγερση καφενείου στον χώρο της πυλωτής, ο οποίος προοριζόταν για τρεις χώρους στάθμευσης. Ως αποτέλεσμα, χορηγήθηκε από την Υπουργική Επιτροπή η χαλάρωση που πρότεινε ο απαιτητής. Κλήθηκε ως εκ τούτου να υποβάλει αίτηση στον Δήμο για νέα άδεια οικοδομής όπως είχε διαμορφωθεί το ακίνητο, δηλαδή με την κατάργηση του υπόστεγου χώρου στάθμευσης και την ανέγερση ορόφων. Η εν λόγω χαλάρωση, περιλάμβανε επίσης την απαλλαγή της υποχρέωσης του να υποδείξει επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης. Όμως δεν εγκρίθηκε το αίτημα του να του δοθεί άδεια στάθμευσης στον χώρο που θα παραχωρούσε αλλά του δόθηκε χαλάρωση προκειμένου να υποδείξει 3 χώρους στάθμευσης που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν στο τεμάχιο. Είναι παραδεκτό κατά την συνήγορο ότι ο απαιτητής δεν ολοκλήρωσε το κτήριο ως η άδεια οικοδομής που του χορηγήθηκε. Διαμόρφωσε δηλαδή κάτι διαφορετικό από τα αρχικά σχέδια. Ως αποτέλεσμα, ζήτησε και έλαβε τις πιο πάνω χαλαρώσεις. Το ζήτημα που τίθεται κατά την συνήγορο, είναι κατά πόσον το επίδικο τεμάχιο που επηρεάστηκε από ρυμοτομία και ως επακόλουθο τούτου απαλλοτριώθηκε, έχει υποστεί μείωση της οικονομικής του αξίας. Επιπλέον θα πρέπει να εξεταστεί και η σημασία των ενεργειών του απαιτητή ώστε να διαφανεί αν ο ίδιος παραιτήθηκε του δικαιώματος του για αποζημιώσεις. Στην συνέχεια, η συνήγορος αναφέρθηκε στην δοθείσα μαρτυρία. Ήταν η θέση της ότι από αυτήν προκύπτει ότι ο απαιτητής προσέφερε την απαλλοτριωθείσα έκταση για κατασκευή δρόμου επί της οδού Ανεξαρτησίας ως αντάλλαγμα για τις χαλαρώσεις που ζήτησε. Ο δρόμος δεν έγινε ποτέ αλλά η Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι η επίδικη λωρίδα γης προσφέρθηκε δωρεάν από τον απαιτητή, λανθασμένα κατά την άποψη της συνηγόρου, κίνησε διαδικασία απαλλοτρίωσης. Ο απαιτητής δεν υπέβαλε αίτηση για τελική έγκριση. Όμως τα συμφωνηθέντα μεταξύ Δήμου Λευκωσίας και απαιτητή, ήτοι χαλάρωση και δωρεάν παραχώρηση του επίδικου χώρου για ρυμοτομία, δεν άλλαξαν. Έτσι όταν η Δημοκρατία προχώρησε στις απαλλοτριώσεις για την κατασκευή του δρόμου στη περιοχή, η εν λόγω συμφωνία οδήγησε στην μη καταβολή αποζημίωσης. Ο απαιτητής κατά την συνήγορο, προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο ως προς την εκ μέρους του, δωρεάν παραχώρηση της επίδικης έκτασης. Ο λόγος για τον οποίο ζήτησε χαλάρωση, ήταν το γεγονός ότι χρησιμοποίησε τον υπόστεγο χώρο στάθμευσης για δικό του όφελος ανεγείροντας κατάστημα. Και επειδή γνώριζε ότι αυτό αντίκειται στις άδειες του, ήταν διατεθειμένος να παραχωρήσει δωρεάν τον χώρο που απαιτείτο για την ρυμοτομία επί των οδών Αγ. Παύλου και Ανεξαρτησίας. Όσον αφορά τον εκτιμητή Αντώνη Λοΐζου (Μ.Α.2), η συνήγορος ανέφερε ότι αυτός δεν έλαβε υπόψη την βεβαίωση των αρμοδίων τμημάτων ότι το επίδικο τεμάχιο δεν θα επηρεαζόταν δυσμενώς σε σχέση με μελλοντικές αναπτύξεις και δυνατότητες ανέγερσης και άλλων ορόφων. Δέχθηκε επίσης ότι η μετατροπή της πυλωτής σε κατάστημα ήταν προς όφελος του πελάτη του, γεγονός που αντιφάσκει με την απαίτηση του για επιζήμια επίδραση του χώρου. Ήταν εμφανές κατά την συνήγορο ότι από την όλη στάση του Μ.Α.2 ότι επεδίωξε να βοηθήσει τον απαιτητή κατά την ακροαματική διαδικασία. Στην συνέχεια η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι η εκτιμήτρια του Κτηματολογίου Άννα Γεωργίου (Μ.Υ.1), εξήγησε επαρκώς γιατί δόθηκαν στην παρούσα περίπτωση ονομαστικές μόνο αποζημιώσεις. Εξήγησε επιπλέον τις θέσεις της και τεκμηρίωσε πλήρως την κατατεθείσα εκτίμηση της. Αναφέρθηκε σε όλα τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη στην εν λόγω εκτίμηση, αλλά και στις χαλαρώσεις που ζήτησε ο απαιτητής και πώς αυτές επέδρασαν θετικά στην αξία του ακινήτου. Ο Μ.Υ.2 Ιωάννης Ασπρής, υπάλληλος του Δήμου Λευκωσίας, έκαμε κατά την συνήγορο, πλήρη αναφορά στο ιστορικό του επίδικου τεμαχίου χωρίς η μαρτυρία του να κλονιστεί σε οποιοδήποτε σημείο. Εξήγησε ότι η έκταση που παραχωρήθηκε δωρεάν δεν αφορούσε τη ρυμοτομία του 1983 αλλά τη συγκεκριμένη λωρίδα που απαλλοτριώθηκε. Στη συνέχεια, η συνήγορος αναφέρθηκε στη νομική πτυχή της υπόθεσης με αναφορά σε σχετική νομολογία που καθορίζει τις αρχές επί των οποίων στηρίζεται το Δικαστήριο προκειμένου να αποφασίσει το ποσόν της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης σε περίπτωση απαλλοτρίωσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχει αποδειχθεί οποιοσδήποτε δυσμενής επηρεασμός του επίδικου ακινήτου από απαλλοτρίωση της επίδικης λωρίδας γης. Η χρήση του ακινήτου για οικοδομικούς σκοπούς δεν επηρεάζεται σύμφωνα με τη δοθείσα μαρτυρία. Στην προκειμένη περίπτωση, η μη απόδοση οποιοδήποτε ποσού αποζημιώσεων δεν εξυπακούει παράβαση του άρθρου 23 του Συντάγματος. Ο απαιτητής έχει επιλέξει την ανάπτυξη του τεμαχίου του με άλλον τρόπο από αυτόν που αρχικά δικαιούτο, βάσει των όρων της άδειας οικοδομής. Ζήτησε χαλάρωση ώστε να κτίσει την πυλωτή ως καταστήματα αντί ως χώρους στάθμευσης και επιπλέον ζήτησε να μην υποδείξει άλλους χώρους στάθμευσης. Ως εκ τούτου, δεν υπήρξε κατά την συνήγορο ουσιώδης μείωση της αξίας του επίδικου ακινήτου. Αντιθέτως, έγιναν καταστήματα και επί του πεζοδρομίου ποδηλατόδρομος, τα έξοδα για την κατασκευή του οποίου επωμίστηκε η αρμόδια αρχή. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι ο απαιτητής, εσκεμμένα και παρά την έγκριση της χαλάρωσης που ζήτησε, δεν υπέβαλε αίτημα για έκδοση τελικής έγκρισης της οικοδομής του. Ο λόγος είναι ότι σε τέτοια περίπτωση, ο χώρος που χρησιμοποιήθηκε θα αποτελούσε προϋπόθεση για να δοθεί η χαλάρωση. Όσον αφορά τη νομική προσέγγιση της παραίτησης από το δικαίωμα αποζημίωσης, η συνήγορος παρέπεμψε σε αγγλικά συγγράμματα, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν διάφοροι τρόποι έκφρασης της παραίτησης. Στην προκειμένη περίπτωση, η παραίτηση του απαιτητή από το δικαίωμα αποζημίωσης, προκύπτει κατά τη συνήγορο από το περιεχόμενο των επιστολών που απέστειλε στις αρχές και οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια στο Δικαστήριο. Ήταν τέλος η θέση της συνηγόρου ότι ορθά προσφέρθηκε στον απαιτητή ονομαστικό ποσό αποζημίωσης, καθότι ο ίδιος ζήτησε χαλάρωση για την οικοδομή που έκτισε και αποδοχή της αλλαγής χρήσης από πυλωτή σε καταστήματα χωρίς την υποχρέωση του να υποδείξει χώρους στάθμευσης. Κατά συνέπεια, δεν δικαιούται σε αποζημίωση για την επίδικη απαλλοτρίωση. Αξιολόγηση μαρτυρίας Όπως έχει νομολογηθεί, το έργο της αξιολόγησης είναι το σημαντικότερο καθήκον του Δικαστηρίου. Μετά το πέρας της μαρτυρίας, το Δικαστήριο αφού εξετάσει τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα, τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά του στη ζωντανή ατμόσφαιρα της Δίκης, οφείλει να αναδείξει το αξιόπιστο ή όχι μιας εκδοχής υπό το πρίσμα της πείρας του και της ανθρώπινης φύσης που διαθέτει. Σχετική είναι μεταξύ άλλων η υπόθεση C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου