Νίκη Χριστοδούλου ν. Γιάννη Χριστοφή κ.α., Αρ. Αγωγής: 788/11, 31/3/2017

Νίκη Χριστοδούλου ν. Γιάννη Χριστοφή κ.α., Αρ. Αγωγής: 788/11, 31/3/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 788/11 Μεταξύ: Νίκη Χριστοδούλου Ενάγουσας και

1. Γιάννη Χριστοφή
2. Ασφαλιστική Εταιρεία η "Κεντρική" Λιμιτεδ Εναγόμενοι Ημερομηνία: 31 Μαρτίου, 2017 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Κ. Δημητριάδης. Για τους Εναγόμενους: κ. Α. Δράκος Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή, η ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και άλλα συναφή έξοδα, δαπάνες και απώλειες, τις οποίες υπέστει συνεπεία δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 18/09/10, στο Στρόβολο, καθ' όν χρόνο οδηγούσε το όχημα της με αριθμό εγγραφής KUP968, στο πίσω μέρος, του οποίου, συγκρούστηκε το όχημα με αριθμό εγγραφής KKA334, το οποίο οδηγούσε ο εναγόμενος
3. Η εναγόμενη 2, ενάγεται υπό την ιδιότητα της ως η ασφαλιστική εταιρεία που παρείχε κάλυψη στον εναγόμενο 1, πάντα σε σχέση με το πιο πάνω αναφερόμενο όχημα, που οδηγούσε ο τελευταίος. Στο δικόγραφο τους, το οποίο είναι κοινό, οι εναγόμενοι αποδέχονται πλήρη ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα. Σε ό,τι δε αφορά στην απαίτηση της ενάγουσας για ειδικές αποζημιώσεις, επήλθε, τελικά, σχετική συμφωνία των μερών και ως εκ τούτου δηλώθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι, τούτες (οι ειδικές αποζημιώσει) ανέρχονται στο ποσό των €
4. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, η παρούσα αγωγή προχώρησε σε ακροαματική διαδικασία μόνο αναφορικά με το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων. Δια ζώσης, για σκοπούς προώθησης της αγωγής, κατέθεσε η ίδια η ενάγουσα (ΜΕ1) και ο Δρ. Γεώργιος Σιάμισιης (ΜΕ2). Για την υπεράσπιση, κατέθεσε μόνο ένας μάρτυρας, και δη ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ1). Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας, κρίνω ορθότερο, στο σημείο αυτό, να παραθέσω διάφορα γεγονότα, τα οποία, είτε πηγάζουν από την αναντίλεκτη ενώπιον μου μαρτυρία, είτε προκύπτουν από συμφώνους, μεταξύ τους, ισχυρισμούς που προώθησαν οι δύο πλευρές. Εν πάση περιπτώσει, ως επί το πλείστον, τα γεγονότα που θα αναφερθούν ευθύς αμέσως, αποτελούν κοινό τόπο μεταξύ των δύο πλευρών. Πριν να επεσυμβεί το επίδικο ατύχημα, η ενάγουσα παρουσίαζε κατά περιόδους ενοχλήσεις, μεταξύ άλλων, και στον αυχένα, τις οποίες η ίδια χαρακτήριζε ως πιασίματα. Όταν, κατόπιν του ατυχήματος, η ενάγουσα έτυχε ακτινολογικών εξετάσεων, διεφάνη, ότι, στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής της στήλης, παρουσίαζε "αρκετού βαθμού οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις με στένωση μεσοσπονδύλιων διαστημάτων και παρουσία οστεοφύτων". Στένωση μεσοσπονδυλίων διαστημάτων, παρουσίαζε και στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Τα μόλις πιο πάνω ευρήματα της τότε ακτινολογικής εξέτασης, αφορούν, σε προϋπάρχουσα, του επίδικου ατυχήματος πάθηση της ενάγουσας. Συνεπεία του ατυχήματος, η ενάγουσα ένιωσε πόνο, τόσο στην οσφυϊκή, όσο και στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής της στήλης, με αποτέλεσμα να επισκεφθεί το τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Απολλώνιου Νοσοκομείου και να τύχει εξέτασης από τον ΜΕ
5. Η ενάγουσα, συνεπεία γαστρεντερικού προβλήματος, δεν επιθυμούσε τη λήψη οποιωνδήποτε αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, με αποτέλεσμα η θεραπεία της, στο βαθμό που τούτη αφορούσε σε φαρμακευτική αγωγή, να περιοριστεί σε μυοχαλαρωτικά, καθώς επίσης και επάλειψη συγκεκριμένου αλειφομένου σκευάσματος. Τούτο είχε ως αποτέλεσμα ο πόνος που της προκάλεσε ο τραυματισμός της από το ατύχημα, να είναι εντονότερος από ότι θα ήταν, αν λάμβανε, περαιτέρω αντιφλεγμονώδη θεραπευτική αγωγή. Συνεστήθη επίσης η χρήση αυχενικού κολάρου για έξι βδομάδες, θεραπευτική αγωγή, την οποία ακολούθησε. Τη συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή, της τη χορήγησε ο ΜΕ
6. Πριν την τελευταία επίσκεψη της στον ΜΕ2, η οποία έλαβε χώρα στις 28/01/16, η τελευταία φορά που η ενάγουσα επισκέφθηκε τον συγκεκριμένο ιατρό, πάντα σε σχέση με τις ενοχλήσεις στη σπονδυλική της στήλη, ήταν στις 20/02/
7. Μέχρι και σήμερα, νιώθει κατά καιρούς ενοχλήσεις στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής της στήλης. Για τα μόλις πιο πάνω αναφερόμενα γεγονότα, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Εκείνο που εδώ ενδιαφέρει, και τούτο συνέπεια των διαφορετικών θέσεων που έκαστη πλευρά προβάλλει, είναι το κατά πόσο οι διάφορες ενοχλήσεις, και γενικά συμπτωματολογία της ενάγουσας, που έπεται χρονικά της έντονης και συνεχούς συμπτωματολογίας που ακολούθησε ευθύς αμέσως του ατυχήματος και κράτησε για ένα διάστημα κάποιων μηνών, την οποία, αμφότερες οι πλευρές αποδίδουν στο ατύχημα - στο εξής «η επίδικη συμπτωματολογία» - είναι το αποτέλεσμα και/ή συνδέεται καθ' οιονδήποτε τρόπο με το επίδικο ατύχημα ή εάν αφορά σε συμπτωματολογία που σχετίζεται αποκλειστικά με την προϋπάρχουσα του ατυχήματος πάθησή της. Η επί του προκειμένου, θέση της ενάγουσας είναι ότι, όλα τα συμπτώματα, σε σχέση με τη σπονδυλική της στήλη, που παρουσιάζει από το ατύχημα και μετά (μέχρι και σήμερα), είναι το αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. Στην αντίπερα όχθη, αποτελεί θέση της υπεράσπισης ότι, οι οποιεσδήποτε κακώσεις υπέστη η ενάγουσα συνεπεία του ατυχήματος, περιορίζονται σε τραυματισμό των μαλακών μορίων της αυχενικής μοίρας, τραύμα το οποίο έτυχε πλήρους και ικανοποιητικής αποκατάστασης εντός κάποιων εβδομάδων από το ατύχημα, ενώ οι λοιπές ενοχλήσεις που, κατά καιρούς, παρουσιάζει, οφείλονται αποκλειστικά στη προϋπάρχουσα, του επίδικου ατυχήματος, πάθηση της, ως τούτη διαγνώστηκε από τις ακτινολογικές εξετάσεις στις οποίες υπεβλήθη αμέσως, μετά το ατύχημα. Αξιολόγηση μαρτυρίας. Εξ' αρχής, σημειώνω ότι και οι δύο πλευρές θεωρούν και τους τρεις μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου ως μάρτυρες της αλήθειας. Αναγνωρίζουν στην ουσία ότι η αξιοπιστία τους δεν κλονίστηκε. Επί του προκειμένου, φυσικά, τονίζω ότι δεν επιδιώχθηκε ένας τέτοιος κλονισμός από την πλευρά που αντεξέταζε τον κάθε μάρτυρα. Ειδικότερα, όσον αφορά στην ενάγουσα, σημειώνω ότι μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι, όντως, στο Δικαστήριο είπε την αλήθεια. Εκείνο φυσικά που ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση, είναι η μαρτυρία της που σχετίζεται με τον όποιο τραυματισμό της συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, καθώς επίσης και τον πόνο, οδύνη και γενικά ταλαιπωρία που της προκάλεσε ο εν λόγω τραυματισμός. Πρέπει στο σημείο αυτό να υπομνησθεί ότι, η ενάγουσα εξετάστηκε, πέραν της μίας φοράς, και από τους δύο γιατρούς που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, προς τους οποίους είχε την ευκαιρία και ανάφερε τα παράπονα της σε σχέση με τις ενοχλήσεις που υπόκειτο και οι οποίοι, ιατροί, είχαν την ευκαιρία να την εξετάσουν και να καταλήξουν σε δική τους σχετική επιστημονική γνώμη, με γνώμονα πάντα, τόσο την σχετική υποκειμενική αντίληψη της ενάγουσας, όσο και την αντικειμενική, ως τούτη διεγνώσθη από τους ίδιους, κλινική εικόνα της. Επομένως, η αξιολόγηση της μαρτυρίας της ενάγουσας, ειδικότερα αναφορικά με τη βαρύτητα που μπορεί να προσδοθεί στους διάφορους ισχυρισμούς της που σχετίζονται με την αιτία που προκάλεσε και/ή προκαλεί τους οποιουσδήποτε πόνους και/ή ενοχλήσεις που αντιμετωπίζει, πρέπει να αντικριστεί και να ιδωθεί υπό το πρίσμα και γενικά τις σχετικές θέσεις που εκφράστηκαν από τους δύο γιατρούς. Είναι γι΄ αυτό το λόγο, που αποδεχόμενος τη μαρτυρία της ενάγουσας, προβαίνω σε εύρημα ότι όντως, η ενάγουσα, από τη μέρα του επίδικου ατυχήματος και εντεύθεν, συνεχίζει, μέχρι και σήμερα, να ταλαιπωρείται με πόνους και ενοχλήσεις πλην όμως, σημειώνω ότι, για το κατά πόσο τούτοι/ες (πόνοι και ενοχλήσεις) συνδέονται και/ή σχετίζονται (αποκλειστικά ή μη) με το επίδικο ατύχημα, η μαρτυρία της, δεν μπορεί να αποτελέσει, στέρεα βάση για εξαγωγή σχετικών ευρημάτων ή έστω συμπερασμάτων, χωρίς να συνυπολογισθούν οι σχετικές θέσεις του ΜΕ2 και ΜΥ
8. Δεν παραγνωρίζω τη θέση της ενάγουσας ότι, οι ενοχλήσεις και οι πόνοι που αντιμετωπίζει μετά το επίδικο ατύχημα δεν είναι του ιδίου τύπου και είδους, που αντιμετώπιζε πριν από αυτό. Όπως όμως σημείωσα ανωτέρω, τα όσα σχετικά ανάφερε η μάρτυρας ενώπιον του Δικαστηρίου, τέθηκαν, από την ίδια, πέραν της μιας φοράς, σε κάθε ένα εκ των δύο ιατρών που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, και είναι με γνώμονα εκείνες τις αναφορές και εκείνες τις περιγραφές της ενάγουσας, που τούτοι κατέληξαν στα οποιαδήποτε επιστημονικά συμπεράσματα τους. Η ενάγουσα, κατά τη μαρτυρία της, πάντα σε σχέση με το μοναδικό επίδικο, ενώπιον του Δικαστηρίου, ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων, ισχυρίστηκε ότι, κατά τον ουσιώδη για την παρούσα υπόθεση χρόνο ήταν και είναι ακόμα καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Πριν το δυστύχημα, απολάμβανε πλήρως τις χαρές και απολαύσεις της ζωή και του έρωτα και ασχολείτο με τη γυμναστική, τον χορό και άλλα sports, hobbies και παιχνίδια. Επίσης, δεν αντιμετώπιζε οποιαδήποτε πάθηση που να σχετίζεται με τις μοίρες της σπονδυλικής της στήλης. Αμέσως μετά το δυστύχημα, και συνεπεία τούτου, ένιωσε ζάλη και υπερβολικό πόνο στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής της στήλης, οπόταν και επισκέφθηκε το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου. Εκεί υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο, πάντα κατόπιν οδηγιών του ΜΕ
9. Παρουσίαζε έντονη ευαισθησία στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, με πόνο κατά τις κινήσεις, οι οποίες ήταν πολύ περιορισμένες έως αδύνατες. Μετά την εξέταση και κατόπιν οδηγιών του ΜΕ 2, ο οποίος διάγνωσε ότι η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης, κάκωση, δίκην, μαστιγίου και θλάση οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, έφερε, συνεχώς, κολάρο αυχένος για 6 εβδομάδες, ενώ ακολούθως επαναλάμβανε τη χρήση κολάρου, περιστασιακά, όταν και εφόσον οι πόνοι στον αυχένα παρουσίαζαν εξάρσεις. Καθ' όλη τη διάρκεια της αποθεραπείας της, λάμβανε φαρμακευτική αγωγή, που της χορηγήθηκε από τον ΜΕ2, για απάλυνση των πόνων. Υπεβλήθη επίσης σε φυσιοθεραπεία, ώστε να ενδυναμώσει τους σχετικούς, με τον τραυματισμό της, μύες, τόσο στην περιοχή της αυχενικής μοίρας, όσο και στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας, της σπονδυλικής στήλης. Λόγω του ότι συνέχισε να αισθάνεται έντονο πόνο, ο οποίος την εμπόδιζε από το να ανταποκρίνεται στις καθημερινές τις ανάγκες, σε βαθμό που η δυνατότητα της να οδηγεί, σε συνεχιζόμενη βάση, όχημα, περιοριζόταν στα 15 μόλις λεπτά, επισκέφθηκε εκ νέου τον ΜΕ2, σε άλλες 2 περιπτώσεις, με τελευταία, εξ αυτών, στις 12.01.
10. Κατ' εκείνη την επίσκεψή της, ο ΜΕ2, συνέστησε όπως η ενάγουσα συνεχίσει τη φυσιοθεραπεία της. Τον ΜΕ2, επισκέφθηκε ένα χρόνο αργότερα και ακολούθως, τελευταία φορά, στις 28.01.16, και δη 4 χρόνια μετά την τελευταία εξέτασή της από αυτόν. Κατά την ενάγουσα, ο πόνος στον αυχένα, παρουσιάζει, κατά καιρούς, εξάρσεις και επιδεινώνεται κατά τις αλλαγές του καιρού και κατόπιν κόπωσης. Αναφερόμενη ειδικά στο χρονικό διάστημα που διήρκησαν οι έντονοι πόνοι και ενοχλήσεις που ένοιωσε ακριβώς μετά το επίδικο ατύχημα, και με σκοπό να περιγράψει την μετέπειτα, του χρονικού αυτού διαστήματος, συμπτωματολογία της, στην παράγραφο 21 της γραπτής της δήλωσης, Έγγραφο Α, αναφέρει τα εξής σχετικά: "Υποβλήθηκα σε φυσιοθεραπεία, γιατί υπέφερα αρκετά και εξακολουθώ να υποφέρω. Έχασα πλήρως τις χαρές και απολαύσεις της ζωής και του έρωτα, για περίοδο τουλάχιστο 4 μηνών και στη συνέχεια η κατάσταση μου βελτιώθηκε, πλην όμως παρέμειναν οι πονοκέφαλοι, οι ζαλάδες και ο πόνος στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, ιδιαίτερα μετά από κόπωση και στην αλλαγή των καιρικών συνθηκών. Οι πόνοι αυτοί περιορίζουν κατά πολύ τις δραστηριότητες που μπορώ να κάνω και γενικά, δεν μπορώ να ασχοληθώ με οτιδήποτε ασχολούμουν πριν από το δυστύχημα." Στην ουσία, η μαρτυρία της ενάγουσας δεν αμφισβητήθηκε στον βαθμό που τούτη αφορά στην περιγραφή του πόνου οδύνης και ταλαιπωρίας την οποία υπέστη. Εκείνο που τέθηκε εν αμφιβόλω από πλευράς των εναγομένων, στο οποίο έγινε ειδική αναφορά ανωτέρω, ήταν η θέση της ενάγουσας ότι η επίδικη συμπτωματολογία σχετίζεται με το επίδικο ατύχημα. Επίσης της υπεβλήθη ότι ήταν κάπως υπερβολική κατά την περιγραφή της επίδικης συμπτωματολογίας της. Για τους λόγους που εξήγησα ανωτέρω, τη μαρτυρία της ενάγουσας, στον βαθμό που τούτη αφορά στην περιγραφή του πόνου, ενοχλήσεων και γενικά ταλαιπωρίας που υπέστη από την ημέρα του ατυχήματος και που αντιμετωπίζει ακόμα, την αποδέχομαι, χωρίς ωστόσο να αποδέχομαι τους ισχυρισμούς της, ότι η επίδικη συμπτωματολογία, σχετίζεται, με το επίδικο ατύχημα. Σημειώνω ότι, η ενάγουσα εξετάστηκε 4 φορές από τον ΜΕ2, και 2 φορές από τον ΜΥ1, και επαναλαμβάνω ότι στους εν λόγω ιατρούς εξέφρασε τα παράπονα της και γενικά τους πόνους και ενοχλήσεις, που κατά καιρούς αντιμετώπιζε, τους οποίους (πόνους και ενοχλήσεις) ανέφερε και ενώπιον του Δικαστηρίου, και οι οποίοι (ιατροί), κατόπιν των εξετάσεων που υπέβαλαν την ενάγουσα, εξέφρασαν την επιστημονική τους γνώμη για το ζητούμενο, η οποία, ως θα διαφανεί κατωτέρω, δεν συμβαδίζει με την απόλυτη σχετική θέση της ενάγουσας. Επίσης δεν μπορώ να δεχτώ τη θέση της ενάγουσας ότι, προ του επίδικου ατυχήματος, δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, σε σχέση με την οσφυϊκή και αυχενική μοίρα της σπονδυλικής της στήλης. Και τούτο γιατί, η ρηθείσα θέση της, συγκρούεται μετωπικά με τα ευρήματα σχετικών ακτινολογικών εξετάσεων στις οποίες υπεβλήθη, οι οποίες έδειξαν, προϋπάρχουσα, του επίδικου ατυχήματος, πάθηση (αναφέρθηκε λεπτομερώς ανωτέρω) και στις δύο πιο πάνω αναφερόμενες μοίρες της σπονδυλικής της στήλης. Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι, το γεγονός της προϋπάρχουσας του ατυχήματος βλάβης στις δύο πιο πάνω αναφερόμενες μοίρες της σπονδυλικής στήλης της ενάγουσας, αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των δύο ιατρών που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, εκ των οποίων, ο ένας (ο ΜΕ2), κλήθηκε ως μάρτυρας από την ενάγουσα. Ερχόμενος τώρα στη μαρτυρία των δύο ιατρών, λόγω της συνάφειας, αλλά και των παρόμοιων ισχυρισμών, που προώθησαν επί πλείστων θεμάτων, τη μαρτυρία τους, θα την αντικρίσω και θα την αξιολογήσω ενιαία στα πλαίσια μίας συζήτησης, επί διαφόρων κοινών ευρημάτων και/ή γνωμών τους και εκεί που κρίνεται αναγκαία η αποδοχή μαρτυρίας, μόνο ενός εξ αυτών, τούτο θα γίνεται και θα δίδονται και οι λόγοι που οδήγησαν το Δικαστήριο στη ρηθείσα επιλογή. Παρά τις διάφορες σχετικές αναφορές του ΜΕ2, όπως τούτες απαντώνται στο περιεχόμενο των ιατρικών του γνωματεύσεων (βλ. Τεκμήρια 2(α), 2(β) και 2(γ)) περί του ότι κατά καιρούς (κατά τον χρόνο που εξέταζε την ενάγουσα) η συμπτωματολογία της ενάγουσας και η ευαισθησία της στις ακραίες κινήσεις, στην αυχενική της μοίρα, ήταν το αποτέλεσμα υποτροπιασμού του τραυματισμού της από το επίδικο ατύχημα, όταν ρωτήθηκε, ειδικά επί του προκειμένου, στο στάδιο της αντεξέτασης του, δέχτηκε την εισήγηση του συνηγόρου των εναγομένων, ότι δεν είναι σε θέση να αποδώσει τον ρηθέντα πόνο και γενικά την ευαισθησία που η ενάγουσα παρουσίαζε και παρουσιάζει μέχρι και σήμερα στο επίδικο ατύχημα. Δέχτηκε ότι, δεν είναι δυνατόν να αποκλείσει το ενδεχόμενο, ο ρηθείς πόνος και ευαισθησία, να οφείλονται στις οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις και στένωση των μεσοσπονδυλίων διαστημάτων της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης της ενάγουσας, καθώς επίσης και στην παρουσία οστεοφύτων, στην εν λόγω μοίρα. Κρίνω ορθότερο, να παραθέσω, ευθύς αμέσως, αυτουσίως, τη σχετική στιχομυθία, μεταξύ του συνηγόρου των εναγομένων και του ΜΕ
11. E. «... Κύριε μάρτυς, μπορείτε να μας πείτε κατά πόσο αυτή η εικόνα που βρήκατε εσείς στις 28/1/16 είναι αποκλειστικά από αποτελέσματα του ατυχήματος ή μπορείτε να αποκλείσετε αυτή να οφείλεται στην προγενέστερη του ατυχήματος κατάσταση της ως αναφέρατε προηγουμένως; A. Θα σας πω δύο πράγματα. Πρώτον θα σας πω ότι δεν μπορώ να αποκλείσω 5 1/2 ολόκληρα χρόνια μετά. Το ενδεχόμενο η εικόνα που είδα στις 28/1 να οφείλεται σε επιδείνωση των προβλημάτων που είχε η ενάγουσα πριν το δυστύχημα, αλλά αυτό που μπορώ και με σαφήνεια να σας πω, ότι την ενάγουσα την έβλεπα και πριν το δυστύχημα και δεν παρουσίαζε οποιαδήποτε γενικότερα συμπτώματα, δηλαδή υπονοείτε στις εκτάσεις είτε γενικότερα που σχετίζονται με τον αυχένα, τα οποία παρουσιάστηκαν μετά από το δυστύχημα. E. Εάν σας πω γιατρέ, ότι με δεδομένη την κατάσταση που υπήρχε πριν το δυστύχημα και με δεδομένο ότι για τέσσερα χρόνια περίπου μετά τη λήξη της θεραπείας, δεν σας επισκέφθηκε ούτε για οποιανδήποτε φαρμακευτική αγωγή, δεν πρέπει να συμπεράνουμε ότι επανήλθε η κατάσταση στην κατάσταση που ήταν πριν από το δυστύχημα; A. Η ασθενής είχε πολύ έντονη συμπτωματολογία τους πρώτους μήνες μετά το ατύχημα. Μετά από αυτό, έπαιρνε τη θεραπεία και έκανε φυσιοθεραπείες, όπου έφτασε σε ένα σταθερό σημείο. Αυτό το σταθερό σημείο και επειδή η ασθενής με προβλήματα δεν μπορούσε να λάβει αντιφλεγμονώδη φάρμακα, συντηρούσε την κατάσταση και προτίμησε και η ίδια, με τη συζήτηση που έκανα μαζί της, με διάφορες μεθόδους γυμναστικής, να κρατήσει ένα πόνο ανεκτό, για να μπορεί να κάνει την καθημερινότητα της. Αυτό το πρόβλημα απλώς το συντηρούσε η ίδια. Και γνωρίζοντας ότι δεν μπορούσαμε να προσφέρουμε τίποτε άλλο από ιατρικής πλευράς, σε συνδυασμό, επειδή η ασθενής είχε κάποια προβλήματα με τα έντερα της, δεν μπορούσε να λάβει αντιφλεγμονώδη ιατροφαρμακευτική αγωγή, είδαμε ότι εδώ είναι το όριό της. Δεν με ξαναεπισκέφτηκε εφόσον θεώρησε και η ίδια ότι δεν θα μπορούσα να της προσφέρω κάτι άλλο. E. ... A. ... E. ... A. ... E. Τότε την ερώτηση μου θα τη διαφοροποιήσω ως εξής. Ότι με το δυστύχημα, παρουσιάστηκε η συμπτωματολογία που μας είπατε, την οποία χειριστήκατε, μετά προϊόντος του χρόνου, υποβάλλω, ότι παρουσιάστηκε συμπτωματολογία ελαφρά όπως την έχετε γράψει, που θα παρουσιάζετο εν πάση περιπτώσει. Το δυστύχημα ήταν ουδέτερο στην προκειμένη περίπτωση. Είναι εξέλιξη της προϋπάρχουσας κατάστασης. Υπήρχε στένωση, υπήρχε οστεόφυτο. Αυτά. Τι άλλο σύμπτωμα θα παρουσίαζαν εκτός από αυτό που παρουσιάζει σήμερα; A. Το σύμπτωμα φαινόταν κατά την εξέλιξη, ότι ήταν μια εξέλιξη, ότι είναι ένα πράγμα και της έμεινε ένα κατάλοιπο που της έμεινε μέχρι σήμερα, είναι εξέλιξη. Το θέμα εάν δεν υπήρχε το ατύχημα, θα παρουσιαζόταν το σύμπτωμα; Δεν το γνωρίζω. Αυτό που μπορώ να πω με την εμπειρία μου, μπορεί να δεις αυχένα και μπορεί και όλους εδώ να σας κάνω ακτινογραφία και να δείτε με φοβερά οστεόφυτα και εκφυλιστικές αλλοιώσεις και πόνο να μην έχετε. Αυτό δεν μπορώ να ξέρω πότε θα παρουσίαζε τα συμπτώματα και γι' αυτό το συνδέω το σημερινό σύμπτωμα με το προηγούμενο. Μπορεί να είχε σύμπτωμα, μπορεί να έφτανε στην ηλικία των 60 και να παρουσίαζε σύμπτωμα. Δεν μπορώ να ξέρω.» Είναι αβίαστα που προκύπτει από τις πιο πάνω αναφορές του ΜΕ2, ιδιαίτερα από την τελευταία του απάντηση, ότι, η, κατά καιρούς, συμπτωματολογία που παρουσίαζε η ενάγουσα, πέραν της αρχικής, «πολύ έντονης συμπτωματολογίας», που ως χαρακτηριστικά ανέφερε, παρουσιαζόταν «τους πρώτους μήνες μετά το ατύχημα», δεν μπορεί με ασφάλεια να συσχετίσει, με τον τραυματισμό που υπέστη από το επίδικο ατύχημα. Έχοντας δε κατά νου και το περιεχόμενο των ερωτήσεων που τέθηκαν από το συνήγορο υπεράσπισης προς τον ΜΕ2, καθίσταται έκδηλο ότι ο τελευταίος, όχι απλά δεν αμφισβητεί την προβαλλόμενη από την υπεράσπιση θέση ότι, η, κατά καιρούς, επίδικη συμπτωματολογία (αυτή που παρουσίαζε η ενάγουσα μετά τη πάροδο των πρώτων μηνών που ακολούθησαν το ατύχημα), είναι συνάδουσα με τις προϋπάρχουσες, του επιδίκου ατυχήματος παθήσεις της, αλλά, εμμέσως πλην όμως σαφώς, αποδέχθηκε τούτη. Ο ΜΥ2, επί του προκειμένου, εξέφρασε πιο συγκεκριμένη θέση δίδοντας, προς τούτο, τους λόγους για τους οποίους κατέληξε στην σχετική γνώμη του. Υπενθυμίζω ότι ο ρηθείς μάρτυρας, εξέτασε την ενάγουσα σε 2 περιπτώσεις. Στις 29/5/12 και στις 22/4/
12. Ο ΜΥ2, αποδεχόμενος τον χαρακτηρισμό των τραυμάτων που υπέστη η ενάγουσα από το ατύχημα ως τούτος περιγράφεται στην πρώτη σελίδα της πρώτης χρονικά ιατρικής γνωμάτευσης του ΜΕ 2 (τεκμήριο 2(α)), ως, αφενός διάστρεμμα αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης, κάκωση δίκην μαστιγίου, και αφετέρου θλάση οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, προχώρησε και χαρακτήρισε τούτα, ως « τραυματισμό μαλακών μορίων στη σπονδυλική στήλη, χωρίς οποιοδήποτε κάταγμα, χωρίς βαθμό σοβαρότητας και χωρίς νευρολογική σημειολογία", εξηγώντας ότι πρόκειται για τον ίδιο τραυματισμό, πλην όμως υπό διαφορετική ορολογία. Όσον δε αφορά στη κλινική εικόνα που παρουσίαζε η ενάγουσα στις δύο εξετάσεις που την υπέβαλε, τη χαρακτήρισε ως φυσιολογική. Επί του επίδικου ζητήματος, ήταν η θέση του ΜΥ2, ότι, η πάροδος 5,5 και πλέον χρόνων από το ατύχημα, "δικαιολογεί βαθμό χειροτέρευσης, μέσω του χρόνου των αναφερόμενων σπονδυλοαρθριτικών αλλοιώσεων", πάθηση της ενάγουσας, που ως σημειώθηκε, πλειστάκις, προϋπήρχε του επιδίκου ατυχήματος. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι, το γεγονός ότι για 4 ολόκληρα χρόνια, που παρήλθαν από την προτελευταία χρονικά εξέταση της, δεν ένιωσε την ανάγκη να τύχει οποιασδήποτε άλλης ιατρικής εξέτασης (σε σχέση με τους πόνους στη σπονδυλικής της στήλης), παρά μόνο τον Γενάρη του '16, όταν και εξετάστηκε για τελευταία φορά από τον ΜΕ 2, και ότι, δεν χρειάστηκε να υποβληθεί, κατά τη χρονική αυτήν διάρκεια, σε φυσιοθεραπεία ή να απουσιάσει από την εργασία της (για λόγους που σχετίζονται με τους συγκεκριμένους αυτούς πόνους και ενοχλήσεις), και με γνώμονα την κλινική εικόνα της ενάγουσας, κατά τους χρόνους που την εξέτασε ο ίδιος, οδηγεί στη μόνη κρίση ότι, ο τραυματισμός των μαλακών μορίων που προκλήθηκε από το τροχαίο ατύχημα, έχει πλήρως και ικανοποιητικώς αποκατασταθεί. Επί ενός άλλου θέματος, ήταν περαιτέρω η θέση του ότι, θεωρεί αρκετά πιθανόν, συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, η ενάγουσα να αντιμετώπισε πολύ περισσότερο πόνο, από ό,τι ένα πρόσωπο, το οποίο, θα υπόκειτο στον ίδιο τραυματισμό, πλην όμως δεν θα έπασχε από την προγενέστερη πάθηση που έπασχε η ενάγουσα. Ίδια θέση, προέβαλε και ο ΜΚ2, ο οποίος εξήγησε ακόμα ότι θα επεκτείνετο και ο χρόνος της αποθεραπείας του τραύματος και τούτο λόγω ακριβώς αυτής της προγενέστερης πάθησης της ενάγουσας. Σημειώνω εκ νέου ότι η αντεξέταση και των 2 γιατρών, διεξήχθη, ως επί το πλείστον, με διευκρινιστικού αντί αντιπαραθετικού χαρακτήρα, ερωτήσεις και ότι, μέσω των ερωτήσεων τους, οι δύο συνήγοροι, επιδίωξαν να τεθεί, ενώπιον του Δικαστηρίου, μαρτυρία διαφωτιστική των επίδικων, υπό αμφισβήτηση, ζητημάτων και όχι να πληγεί η αξιοπιστία τους. Με δεδομένες τις πιο πάνω, αυτουσίως παρατεθείσες θέσεις του ΜΕ2, που ούτε λίγο, ούτε πολύ, επιβεβαιώνουν την εισήγηση των εναγομένων ότι δεν είναι δυνατό επιστημονικά/ιατρικά να συνδεθεί, αποκλειστικά ή έστω εν μέρει, η επίδικη συμπτωματολογία που παρουσιάζει η ενάγουσα με τον τραυματισμό που υπέστη στο επίδικο ατύχημα, η μαρτυρία των δύο ιατρών, έστω και με τη χρήση διαφορετικών όρων, και έστω και με τη διάσταση ως προς τη βεβαιότητα με την οποία προώθησαν τους διάφορους ισχυρισμούς τους, συμβαδίζει. Αν υπάρχει μια διαφορά στη μαρτυρία αυτών των δύο μαρτύρων, τούτη παρατηρείται στην πιο απόλυτη θέση του ΜΥ2, περί του ότι, τα επίδικα συμπτώματα της ενάγουσας, σχετίζονται αποκλειστικά και μόνο με την προϋπάρχουσα της πάθηση, και κατ' ουδένα λόγο με το επίδικο δυστύχημα. Η ρηθείσα όμως διαφορά, δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο, γιατί το βάρος απόδειξης, ότι η εν λόγω συμπτωματολογία σχετίζεται με το επίδικο ατύχημα, το φέρει η πλευρά της ενάγουσας και όχι των εναγομένων να αποκλείσουν έναν τέτοιο συσχετισμό. Κρίνω επίσης σημαντικό να τονίσω ότι με τη μαρτυρία του, ο ΜΕ2, αλλά και ο ΜΥ1, έδωσαν στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εχέγγυα και πληροφόρηση, ώστε να είναι δυνατό, τούτο (το Δικαστήριο), να καταλήξει στο δικό του ανεξάρτητο συμπέρασμα ότι η επίδικη συμπτωματολογία της ενάγουσας, που παρουσιάζει, κατά καιρούς, μέχρι σήμερα, δεν είναι δυνατό, με την απαραίτητη ασφάλεια, να αποδοθεί, εν όλο ή έστω εν μέρει στο επίδικο ατύχημα. Επίσης, με τη μαρτυρία τους, βοήθησαν το Δικαστήριο να καταλήξει στο δικό του ανεξάρτητο συμπέρασμα ότι, η επίδικη συμπτωματολογία που, κατά καιρούς, παρουσιάζει η ενάγουσα, μέχρι και σήμερα, συνάδει και είναι δυνατό να οφείλεται στις προϋπάρχουσες του επιδίκου ατυχήματος παθήσεις της, χωρίς, ωστόσο, να είναι δυνατή η ασφαλής κρίση περί των ακριβών αιτιών της πρόκλησής της. Για σκοπούς πληρότητας και αιτιολογίας, απλά σημειώνω ότι, τόσο ο ΜΕ2, όσο και ο ΜΥ1, μου έκαναν άριστη εντύπωση ως μάρτυρες. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι στο Δικαστήριο είπαν την αλήθεια, σε σχέση με τα γεγονότα που βίωσαν ως ιατροί που εξέτασαν, κατά καιρούς, την ενάγουσα. Δεν έχω επίσης καμία αμφιβολία ότι εξέφρασαν τη γνώμη τους, με μοναδικό σκοπό να διαφωτιστεί το Δικαστήριο για τη κατάσταση της υγείας της ενάγουσας, πάντα όμως με γνώμονα την εικόνα που απεκόμισαν κατά την ημέρα που εξέταζαν την τελευταία. Υπό την ίδια αντίληψη, αντιμετωπίστηκαν και από τον συνήγορο που τους αντεξέταζε. Αναφορικά τώρα με τη θέση της υπεράσπισης, ότι η ενάγουσα υπερέβαλε όσον αφορά στο εύρος και ένταση της επίδικης συμπτωματολογίας της, παρέμεινε μετέωρη, μιας και τίποτα δεν παρουσιάστηκε προς υποστήριξη της υποβολής αυτής, ενώ από την άλλη, η ενάγουσα, κρίθηκε αξιόπιστη, με αποτέλεσμα η σχετική μαρτυρία της, να γίνεται δεκτή. Προκύπτει ακόμα ότι, η θέση της ενάγουσας περί του ότι ο ρηθείς πόνος, οδύνη, ενοχλήσεις και ταλαιπωρία που υπόκειται (κατά καιρούς), μέχρι και σήμερα (επίδικη συμπτωματολογία), συνδέεται αποκλειστικά ή έστω εν μέρει με το επίδικο ατύχημα, δεν μπορεί να γίνει δεκτή, ιδιαίτερα λόγω των όσων σχετικών ανέφεραν οι ΜΚ2 και ΜΥ1, αλλά και της απουσίας, στη μαρτυρία της, αποδεκτού ερείσματος προς υποστήριξη της. Τελικά ευρήματα Επομένως, με βάση την ενώπιον μου αποδεχτή μαρτυρία, συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, η ενάγουσα υπέστη θλάση στην οσφυϊκή μοίρα και διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής της στήλης. Τούτα τα τραύματα, ιατρικά, είναι δυνατό να χαρακτηριστούν, και ως τραυματισμός μαλακών μορίων της σπονδυλικής στήλης. Συνεπεία της προγενέστερης, του ατυχήματος, πάθησης της, ο προκληθείς, συνεπεία του τραυματισμού της, πόνος, ήταν πολύ εντονότερος από αυτόν που θα προκαλείτο σε ένα τρίτο πρόσωπο, που θα υπόκειτο τον ίδιο τραυματισμό, πλην όμως, το οποίο δεν θα έπασχε από την προγενέστερη πάθηση που έπασχε η ίδια. Η προγενέστερη αυτή πάθηση της, επενέργησε επίσης στο να αυξηθεί ο χρόνος της αποθεραπείας της, με αποτέλεσμα, οι έντονες αυτές ενοχλήσεις που αναμφίβολα σχετίζονται με τον τραυματισμό που υπέστη στο επίδικο ατύχημα, να κρατήσουν για ένα διάστημα περίπου 4 μηνών, αντί για κάποιες εβδομάδες μόνο. Αυτό προκύπτει και από το γεγονός ότι, από τις 18.9.10 που επεσυνέβη το δυστύχημα, μέχρι και τις 12.1.11, η ενάγουσα, επισκέφθηκε τον ΜΕ2 σε τρεις περιπτώσεις και κατά τις εν λόγω εξετάσεις της, επιβεβαιώθηκε και από τον ΜΚ2 ότι παρουσίαζε έντονες συνεχείς ενοχλήσεις στον αυχένα. Κατά το χρονικό, αυτό, διάστημα των τεσσάρων μηνών, η ταλαιπωρία, συνεπεία του πόνου και των ενοχλήσεων που υπέστη η ενάγουσα, ήταν μεγάλη, σε βαθμό που αδυνατούσε να οδηγήσει το όχημα της για χρονική διάρκεια πέραν των 15 λεπτών. Επίσης, κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα, η ενάγουσα, συνεπεία του τραυματισμού της, αναγκάστηκε να περιορίσει κατά πολύ τις καθημερινές τις δραστηριότητες. Η επίδικη συμπτωματολογία (που η ενάγουσα παρουσίαζε, κατά καιρούς, μετά το πέρας των εν λόγω πρώτων τεσσάρων μηνών), δεν συνδέθηκε, με ασφάλεια, καθ' οιονδήποτε τρόπο με το επίδικο ατύχημα, αφού μπορεί ευλόγως να αποδοθεί στις προϋπάρχουσες του ατυχήματος παθήσεις της. Πόσο μάλλον όταν, η επόμενη, των τεσσάρων αυτών μηνών, επίσκεψη της σε γιατρό, λαμβάνει χώρα έναν ολόκληρο χρόνο μετά, ενώ η τελευταία επίσκεψή της, μετά τη πάροδο άλλων τεσσάρων χρόνων. Σημαντική, επίσης, για τον σχηματισμό της προκείμενης κρίσης του Δικαστηρίου, ήταν και η κλινική εικόνα της ενάγουσας κατά τις δύο, αυτές, τελευταίες ιατρικές τις εξετάσεις από τον ΜΕ2, όπου η συμπτωματολογία της, ήταν εμφανώς ελαφρότερης μορφής, αλλά και η κλινική εικόνα της κατά τις δύο εξετάσεις της από τον ΜΥ1, σύμφωνα με τον οποίο, τούτη (η κλινική εικόνα) ήταν φυσιολογική. Η διάσταση των δύο ιατρών, επί του προκειμένου, δεν επηρεάζει την κρίση του Δικαστηρίου επί τη αξιοπιστίας τους, καθότι αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των δύο πλευρών ότι, η επίδικη συμπτωματολογία της ενάγουσας, δεν είναι συνεχής. Όσον αφορά στις ειδικές ζημιές που υπέστη η ενάγουσα συνεπεία του επίδικου ατυχήματος, τούτες ως ήδη αναφέρθηκε ανωτέρω, ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €2.392,
13. Νομική πτυχή. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν σε διάφορες υποθέσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος και δεν αποσκοπούν στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως νομικά υπεύθυνο για τα τραύματα του πρώτου. Το ύψος τους δε, πρέπει να αντανακλά στη φύση και έκταση των τραυμάτων, αλλά και του πόνου του θύματος. Αναγνωρίζεται και παρατηρείται μία ανοδική πορεία αναφορικά με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται για σωματικά τραύματα. Η τάση, όμως, αυτή, δεν είναι ανεξέλεγκτη και πρέπει να περιορίζεται μέσα σε λογικά πλαίσια. Αυτό που κρίνεται ουσιαστικό είναι, η εν λόγω τάση, να αντανακλά στην μεγαλύτερη ευαισθησία που επιδεικνύεται πλέον για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, αλλά και την ψυχική οδύνη που υπόκειται κάποιος συνεπεία της περιθωριοποίησης του από τις συνήθεις δραστηριότητες του. Πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχει σταθερό μέτρο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. Αναφορές και/ή κρίσεις δικαστηρίων σε άλλες αποφάσεις, απλά παρέχουν μια γενική καθοδήγηση γιατί δεν είναι δυνατό δύο πρόσωπα, τα οποία τραυματίστηκαν κάτω από τελείως διαφορετικές συνθήκες και δεδομένα, να υποστούν όμοιες και/ή πανομοιότυπες σωματικές βλάβες και/ή πόνο και οδύνη. Εντούτοις, όταν αναφορικά με άλλες εκδικασθείσες υποθέσεις, υπάρχει, είτε κάποια συνάφεια ως προς τα τραύματα, είτε αναλογία ως προς την έκταση, είδος και/ή επακόλουθα τούτων, είναι σωστό και πρέπον τα δικαστήρια να αντλήσουν καθοδήγηση και να λάβουν υπόψη τους το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν στις εν λόγω υποθέσεις και με γνώμονα τούτες, αλλά πρωτίστως έχοντας κατά νου τα δεδομένα και περιστατικά της υπό εκδίκασης υπόθεσης, να καταλήξουν στο ύψος των αποζημιώσεων που θα επιδικάσουν. Ένας ουσιαστικός παράγοντας που συνυπολογίζεται κατά τον υπολογισμό του ύψους των αποζημιώσεων αναφορικά με γενικές αποζημιώσεις, είναι οι αλλαγές στην αγοραστική αξία του χρήματος και οι σχετικές με το θέμα αποζημιώσεων, εξελίξεις της νομολογίας. Ως έχει ειπωθεί, «στον καθορισμό του ποσού των αποζημιώσεων λαμβάνεται ασφαλώς υπόψη η αξία του χρήματος. Ένα ποσό, ως αριθμός, μπορεί να ακούεται και να διαβάζεται μεγάλο. Πρέπει όμως να υπολογίζεται ουσιαστικά ώστε να έχει αντιστοιχία με την αγοραστική του αξία». (βλ.Γεννάδιος Τζιβανίδης ν. Λούη Μιχαηλίδη