Δημοσθένης Δημοσθένους ν. Σταύρου Ιωαννίδη, Συνενωμένες Αγωγές αρ. 6337/2008 και 9779/2010, 10/3/2017

Δημοσθένης Δημοσθένους ν. Σταύρου Ιωαννίδη, Συνενωμένες Αγωγές αρ. 6337/2008 και 9779/2010, 10/3/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Θεοκλήτου, Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές αρ. 6337/2008 και 9779/2010 Αγωγή αρ. 6337/08 Μεταξύ: Δημοσθένης Δημοσθένους Ενάγοντος και Σταύρου Ιωαννίδη Εναγόμενου Αγωγή αρ. 9779/10 Μεταξύ: Σταύρου Ιωαννίδη Ενάγοντος και Δήμου Δημοσθένους Εναγόμενου ------------------------------------------------------------------------------------------ Ημερομηνία: 10 Μαρτίου 2017 Για τον ενάγοντα στην αγωγή αρ. 6337/08 και εναγόμενο στην αγωγή αρ. 9779/10: κ. Χάρης Παπαχριστοδούλου, για Παπαδόπουλο, Λυκούργο & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον ενάγοντα στην αγωγή αρ. 9779/10 και εναγόμενο στην αγωγή αρ. 6337/08: κα Αυγή Κατσούρη, για Ζήνων Χρ. Κατσούρη & Συνεργάτες Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 3.11.08 ο κ. Δήμος Δημοσθένους (στο εξής «ο κ. Δημοσθένους») καταχώρησε την υπ' αρ. 6337/08 αγωγή εναντίον του κ. Σταύρου Ιωαννίδη (στο εξής «ο κ. Ιωαννίδης»). Είναι η θέση του κ. Δημοσθένους ότι ανέθεσε στον κ. Ιωαννίδη την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση δύο κατοικιών στη Λακατάμια έναντι συνολικής αμοιβής Λ.Κ.4.000 (€6.834,41), έναντι της οποίας κατέβαλε στον κ. Ιωαννίδη συνολικό ποσό Λ.Κ.2.000 (€3.420). Ο κ. Ιωαννίδης, σε μία από τις συναντήσεις που είχε με τον κ. Δημοσθένους, υπαναχωρώντας από τα συμφωνηθέντα, ζήτησε πολύ μεγαλύτερη αμοιβή, χωρίς, μάλιστα να έχει μέχρι τότε παρουσιάσει οτιδήποτε πέραν πρόχειρων προσχεδίων. Ο κ. Δημοσθένους ζήτησε από τον κ. Ιωαννίδη να σταματήσει οποιαδήποτε περαιτέρω εργασία. Μετά από ένα μήνα, και κατόπιν απαίτησης του κ. Δημοσθένους για επιστροφή του ποσού των Λ.Κ.2.000 ή επίδειξης εργασίας ισόποσης αξίας, ο κ. Ιωαννίδης έδωσε στον κ. Δημοσθένους κάποια προσχέδια. Ο κ. Δημοσθένους αναγκάστηκε να απευθυνθεί σε άλλους μελετητές ήτοι στην κα Χριστίνα Κωνσταντίνου (σχεδιάστρια αρχιτεκτονικών σχεδίων) και στον κ. Γιώργο Κουντούρη (Πολιτικό Μηχανικό) για την εκπόνηση του έργου, οι οποίοι και εκπόνησαν νέα σχέδια τα οποία ουδεμία σχέση είχαν με τα προσχέδια του κ. Ιωαννίδη. Ο κ. Ιωαννίδης αντέδρασε απειλώντας και καταγγέλλοντας τους νέους μελετητές. Το Δημαρχείο Λακατάμιας απειλεί με δικαστικά μέτρα εναντίον του κ. Δημοσθένους διότι δεν υπάρχει επιβλέπων μηχανικός αφού όλοι οι προηγούμενοι παραιτήθηκαν μετά τις απειλές του κ. Ιωαννίδη. Για τους λόγους αυτούς, ο κ. Δημοσθένους καταχώρησε την αγωγή αξιώνοντας γενικές και/ή τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις για παράβαση και/ή υπαναχώρηση από συμφωνία, Λ.Κ.2.000 (€3.420) ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας και/ή αντιπαροχή η οποία απέτυχε ή/και ως αδικαιολόγητο πλουτισμό, αποζημιώσεις λόγω καθυστερήσεων που προκλήθηκαν στην ανέγερση της οικοδομής ένεκα ενεργειών του κ. Ιωαννίδη και επιπρόσθετα και/ή διαζευκτικά €2.000 μηνιαίως για κάθε μήνα καθυστέρησης, καθώς και αποζημιώσεις για προτροπή άλλων προς παράβαση σύμβασης. Αξιώνει επίσης διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο κ. Ιωαννίδης όπως παύσει να παρενοχλεί οιονδήποτε με τον οποίο συμβλήθηκε ο κ. Δημοσθένους για την ανέγερση της οικοδομής και δήλωση ότι ο κ. Δημοσθένους ουδέν ποσόν οφείλει στον κ. Ιωαννίδη. Τέλος, ζητά τόκο και έξοδα. Με την υπεράσπιση του ο κ. Ιωαννίδης αρνείται ότι συμφώνησε σε συνολική αμοιβή Λ.Κ.4.000, και ισχυρίζεται ότι η αμοιβή του συμφωνήθηκε εγγράφως κατά ή περί τις 2.2.07 να είναι σύμφωνη με την προνοούμενη στους Όρους Αναθέσεως Εργασίας Οικοδομικών Έργων του Συνδέσμου Πολιτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων Κύπρου (στο εξής οι «Όροι του ΣΠΜΑΚ»). Αρνείται επιπλέον ότι υπαναχώρησε από τη συμφωνία του με τον κ. Δημοσθένους, και ισχυρίζεται ότι, αντίθετα, ο κ. Δημοσθένους είναι που υπαναχώρησε από τη συμφωνία που υπέγραψε με τον κ. Ιωαννίδη. Ισχυρίζεται επιπλέον ότι ετοίμασε σειρά τελικών σχεδίων τα οποία παρέδωσε προς τον κ. Δημοσθένους κατά ή περί την 26.6.

1. Αρνείται επίσης ότι εκτόξευσε απειλές ή ότι επεδόθη σε ανάρμοστη ή καταχρηστική συμπεριφορά, και ισχυρίζεται ότι η όλη συμπεριφορά του ήταν νόμιμη και εντός των πλαισίων των κανονισμών που διέπουν το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (στο εξής «ΕΤΕΚ»). Ζητά απόρριψη της αγωγής και επιφυλάσσει τα δικαιώματα του για αξίωση από τον κ. Δημοσθένους όλων των οφειλόμενων προς τον κ. Ιωαννίδη ποσών. Στις 18.11.10 ο κ. Ιωαννίδης καταχώρησε την υπ' αρ. 9779/10 αγωγή εναντίον του κ. Δημοσθένους με την οποία αξιώνει το ποσό των €12.411,84 ως υπόλοιπο συμφωνηθείσας και/ή εύλογης αμοιβής για παρασχεθείσα αρχιτεκτονική και/ή πολιτικού μηχανικού εργασία και/ή ως αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας ημερ. 2.2.
2. Ζητεί επίσης ΦΠΑ επί του ποσού που θα επιδικασθεί πλέον τόκο και έξοδα. Είναι η θέση του κ. Ιωαννίδη ότι κατά ή περί την 2.2.07 ο κ. Δημοσθένους έδωσε προφορική και/ή γραπτή εντολή και/ή ανέθεσε στον κ. Ιωαννίδη τη γενική μελέτη έργου και/ή εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση διώροφης διπλοκατοικίας στη Λακατάμια με υπολογιζόμενη δαπάνη Λ.Κ.200.000, έναντι ευλόγου και/ή συμφωνηθείσας αμοιβής σύμφωνα με τους πίνακες αμοιβής που καθορίζονται στους Όρους του ΣΠΜΑΚ. Ενώ, σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, αυτός εκτέλεσε μεγάλο μέρος της εργασίας του με κάθε επιμέλεια, ο κ. Δημοσθένους κατά παράβαση της συμφωνίας, αδικαιολόγητα και αυθαίρετα τερμάτισε, περί τις αρχές Ιουνίου 2008, τη μεταξύ τους συνεργασία. Ο κ. Ιωαννίδης παραθέτει στην παρ. 5 της έκθεσης απαίτησης του λεπτομερώς τις εργασίες που εξετέλεσε και την αξία τους και/ή τη ζημιά που υπέστη μέχρι τον τερματισμό της συμφωνίας, που ανέρχεται στο αξιούμενο με την αγωγή ποσό των €12.411,84 (Λ.Κ.7.264,32). Ισχυρίζεται επιπλέον ότι δικαιούται τόκο προς 8% ως αποζημίωση, τόκο που ο ίδιος πληρώνει προς τις τράπεζες για λογαριασμούς του. Με την υπεράσπιση του ο κ. Δημοσθένους αρνείται ότι ανέθεσε την εκπόνηση του έργου έναντι αμοιβής βάσει των πινάκων αμοιβής που καθορίζονται στους Όρους του ΣΠΜΑΚ, στους οποίους ουδέποτε έγινε αναφορά στις συζητήσεις μεταξύ των διαδίκων. Κατά ή περί την 2.2.07 απευθύνθηκε διερευνητικά στον κ. Ιωαννίδη για να του δοθεί προσφορά για την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων. Θέση του κ. Δημοσθένους είναι ότι η συμφωνηθείσα συνολική αμοιβή για τις υπηρεσίες του κ. Ιωαννίδη ήταν Λ.Κ.4.000 (€6.843,41) και ότι αυτός κατέβαλε το ποσό των Λ.Κ.2.000 (€3.420) σε δύο δόσεις ως προκαταβολή μετά από προτροπή του κ. Ιωαννίδη. Αρνείται ότι ο ίδιος ενήργησε κατά παράβαση της σύμβασης και ισχυρίζεται ότι ο κ. Ιωαννίδης δεν εκτέλεσε μεγάλο μέρος της εργασίας του για το έργο. Ισχυρίζεται επίσης ότι περί τον Ιούνιο του 2008 ο κ. Ιωαννίδης, υπαναχωρώντας από τα συμφωνηθέντα, ζήτησε αμοιβή κατά Λ.Κ.6.800 (€11.618) υψηλότερη της συμφωνηθείσας και επέμεινε όπως η αμοιβή του συμφωνηθεί εκ νέου, προειδοποιώντας τον κ. Δημοσθένους ότι διαφορετικά δεν θα διεξήγε άλλη εργασία προς ολοκλήρωση των σχεδίων. Λόγω της στάσης του κ. Ιωαννίδη για απαίτηση αμοιβής πέραν της συμφωνηθείσας και της προσδοκώμενης (anticipatory) παράβασης της συμφωνίας από τον κ. Ιωαννίδη, ο κ. Δημοσθένους τερμάτισε νομίμως τη συμφωνία, λέγοντας στον κ. Ιωαννίδη να σταματήσει οποιαδήποτε περαιτέρω εργασία. Μετά την παρέλευση ενός περίπου μηνός ο κ. Ιωαννίδης παρέδωσε στον κ. Δημοσθένους κάποια πρόχειρα προσχέδια που προφανώς είχε ετοιμάσει βιαστικά για να δικαιολογήσει την κατακράτηση της προπληρωμής ύψους Λ.Κ.2.
3. Ο κ. Δημοσθένους αρνείται επιπλέον την ορθότητα των λεπτομερειών ζημιάς και/ή παρασχεθείσας εργασίας από τον κ. Ιωαννίδη, καθώς και την απαίτηση για τόκο ύψους 8% εν είδει αποζημίωσης και ζητεί απόρριψη της αγωγής ως νομικά και πραγματικά αβάσιμης. Στις 2.5.14 καταχωρήθηκε από τον κ. Δημοσθένους αίτηση για συνένωση των δύο αγωγών και στις 28.11.14 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα συνένωσης τους. Στις 8.10.15 καθορίστηκε ότι οδηγός θα είναι η αγωγή αρ. 6337/08 και ότι οι συνενωμένες αγωγές θα ακουστούν μαζί, δηλαδή, έκαστος μάρτυρας θα δίδει μαρτυρία σε σχέση και με τις δύο αγωγές. Μαρτυρία Κατά την ακροαματική διαδικασία μαρτυρία έδωσαν έξι συνολικά μάρτυρες. Λόγω της αντίστροφης ιδιότητας των μερών στις συνενωμένες αγωγές, οι μάρτυρες που έδωσαν μαρτυρία για την πλευρά του κ. Δημοσθένους θα σημειώνονται με την ένδειξη «ΜΔ» και οι μάρτυρες που έδωσαν μαρτυρία για την πλευρά του κ. Ιωαννίδη θα σημειώνονται με την ένδειξη «ΜΙ». Για την πλευρά του κ. Δημοσθένους μαρτυρία έδωσε ο ίδιος (ΜΔ1) και ο κ. Γιώργος Κουντούρης (ΜΔ2). Για την πλευρά του κ. Ιωαννίδη μαρτυρία έδωσε ο ίδιος (ΜΙ1), ο κ. Στέλιος Στυλιανού (ΜΙ2), ο κ. Κώστας Αλλαγιώτης (ΜΙ3) και ο κ. Πόλυς Πολυδωρίδης (ΜΙ4). Κατατέθηκαν επίσης 64 τεκμήρια. Μαρτυρία κ. Δημοσθένη Δημοσθένους (ΜΔ1) Ο ΜΔ1 υιοθέτησε ως την κυρίως εξέταση του γραπτή δήλωση που ετοίμασε (Τεκμήριο Α). Ανέφερε ότι γνωρίζει τον κ. Ιωαννίδη (ΜΙ1) εδώ και αρκετά χρόνια λόγω του ότι ο τελευταίος διατηρούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο αρχιτεκτονικό γραφείο στην πολυκατοικία όπου ο ΜΔ1 διαμένει με την οικογένεια του. Επίσης τόσο ο ίδιος όσο και ο ΜΙ1 ήταν μέλη της διαχειριστικής επιτροπής της πολυκατοικίας για αρκετά χρόνια. Αρχές του 2007 αναζητούσε αρχιτέκτονα για την ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση δύο πανομοιότυπων κατοικιών σε ένα οικόπεδο, οι οποίες προορίζονταν για τις δύο του κόρες. Λόγω οικονομικής στενότητας, στόχος του ήταν να εξοικονομήσει όσο το δυνατό περισσότερα χρήματα τόσο στα σχέδια όσο και στην ανέγερση των κατοικιών. Λόγω έλλειψης χρημάτων στόχος του ήταν να σκελετώσει τις κατοικίες, χωρίς να τις ολοκληρώσει, κάτι που θα μπορούσαν να κάνουν οι κόρες του πιο μετά με τα δικά τους οικονομικά μέσα. Λόγω της προσωπικής του σχέσης με τον ΜΙ1, απευθύνθηκε σε αυτόν προφορικά στα μέσα περίπου του Ιανουαρίου του 2007, για να του δώσει την όσο το δυνατό καλύτερη τιμή του. Αρχικώς ο ΜΙ1 απέφευγε να του απαντήσει πόσα ακριβώς θα στοίχιζαν λέγοντας του ότι εξαρτάται από τα υλικά που θα έβαζε στο σπίτι και τα τετραγωνικά μέτρα του σπιτιού, αλλά όταν ο ΜΔ1 του ανέφερε ότι ήταν σημαντικό να γνωρίζει το ποσό λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού του, ο ΜΙ1 του είπε ότι τα σχέδια θα στοίχιζαν περίπου Λ.Κ.4.000 - Λ.Κ.4.
4. Παρόλο που ο ΜΔ1 ανέμενε χαμηλότερη τιμή, είπε στον ΜΙ1 ότι ήταν σύμφωνοι. Κάποιες μέρες μετά, γύρω στις 2.2.07 ο ΜΙ1 του έδωσε να υπογράψει ένα μονοσέλιδο έγγραφο και όταν ο ΜΔ1 τον ρώτησε τι είναι, ο ΜΙ1 του το παρουσίασε ως ένα τυπικό έγγραφο εξουσιοδότησης για το ΕΤΕΚ, το οποίο ήταν απαραίτητο για να ξεκινήσει η συνεργασία τους. Λόγω της προσωπικής τους σχέσης και επειδή το έγγραφο είχε πράγματι το σήμα του ΕΤΕΚ, ο ΜΔ1 το υπέγραψε αμέσως χωρίς να το διαβάσει. Ο ίδιος δεν έλαβε πρωτότυπο του εν λόγω εγγράφου, αντίγραφο δε του εγγράφου έλαβε από τους δικηγόρους του ΜΙ1 το
5. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 αντίγραφο του εγγράφου ημερ. 2.2.07, ως Τεκμήριο 2 επιστολή των δικηγόρων του προς τους δικηγόρους του ΜΙ1 και ως Τεκμήριο 3 απαντητική επιστολή των δικηγόρων του ΜΙ1 στην οποία επισυνάπτεται το έγγραφο ημερ. 2.2.07 και το έγγραφο «Έντυπο έκδοσης εγγράφων/σχεδίων» ημερ. 26.6.
6. Τον Απρίλιο του 2007 ο ΜΙ1 του ζήτησε να πληρώσει Λ.Κ.1.000, ποσό το οποίο ο ΜΔ1 κατέβαλε (απόδειξη πληρωμής κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4). Τον Ιούνιο του 2007 ο ΜΙ1 του ζήτησε επιπλέον Λ.Κ.1.000, ποσό το οποίο ο ΜΔ1 επίσης κατέβαλε παρόλο που μέχρι τότε ο ΜΙ1 δεν του είχε δείξει ούτε πρόχειρα προσχέδια (απόδειξη πληρωμής κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5). Όταν έδωσε τη δεύτερη επιταγή ρώτησε τον ΜΙ1 πότε θα έβλεπαν κάποια πρώτα σχέδια και ο ΜΙ1 του απάντησε ότι θα τον ειδοποιήσει σε καμιά εβδομάδα. Ο ΜΙ1 ετοίμασε ένα πολύ πρόχειρο προσχέδιο το οποίο έδειξε στον ΜΔ1 και τη σύζυγο του μέσα προς τέλη Ιουνίου του 2007, το οποίο όμως χρειαζόταν πολύ σημαντικές αλλαγές για να χρησιμοποιηθεί. Τότε ο ΜΔ1 ξαναρώτησε τον ΜΙ1 ποια ήταν η τελική τιμή τώρα που άρχισε πλέον να φαίνεται το μέγεθος του σπιτιού και ο ΜΙ1 του είπε ότι τα σχέδια θα στοιχίσουν Λ.Κ.9.
7. Όταν ο ΜΔ1 του ανέφερε ότι είχαν συμφωνήσει Λ.Κ.4.000-Λ.Κ.4.500, ο ΜΙ1 ισχυρίστηκε ότι το ποσό αυτό ήταν δήθεν για κάθε κατοικία και επέμεινε ότι άλλα συμφώνησαν. Από τον διάλογο αυτό ο ΜΔ1 αντιλήφθηκε ότι ο ΜΙ1 τον κορόιδεψε και ότι δεν σκόπευε να τηρήσει τη συμφωνία τους. Ο ΜΔ1 του είπε ξεκάθαρα ότι δεν μπορούσε οικονομικά να δώσει τόσα λεφτά και ο ΜΙ1 τον ρώτησε τι θέλει να κάνουν και ότι ό,τι του έλεγε ο ΜΔ1 θα το έκανε. Ο ΜΔ1 του είπε να σταματήσουν ως εδώ και να μην κάνει οποιαδήποτε σχέδια. Ένα περίπου μήνα μετά τον διάλογο του με τον ΜΙ1 και κατόπιν προτροπών της συζύγου του, ο ΜΔ1 ζήτησε από τον ΜΙ1 είτε να επιστρέψει τις Λ.Κ.2.000 είτε να του παραδώσει τουλάχιστον σχέδια τα οποία είχε ήδη ετοιμάσει και ανταποκρίνονταν σε αυτό το ποσό. Ο ΜΙ1 του είπε ότι δεν είχε ετοιμάσει τίποτα εκτός από το πρόχειρο προσχέδιο και ότι θα του τηλεφωνούσε για να πάει να το πάρει. Λίγες μέρες μετά, στις αρχές Ιουλίου του 2007 ο ΜΙ1 τον κάλεσε στο γραφείο του και του παρέδωσε ένα πράσινο φάκελο με πιο επίσημα προσχέδια και ένα βιβλιαράκι με όρους του ΕΤΕΚ. Ο φάκελος κατατέθηκε ως Τεκμήριο
8. Ο ΜΙ1 ζήτησε επίσης από τον ΜΔ1 να του επιστρέψει τις αποδείξεις για προπληρωμή που του είχε δώσει, για να του βγάλει μια νόμιμη απόδειξη. Ο ΜΔ1 θεωρεί ότι ο ΜΙ1 έπραξε τούτο για να μην φανεί ότι δεν είχε βάλει ΦΠΑ πάνω στις δύο πρώτες αποδείξεις. Ο ΜΔ1 εκνευρισμένος από την όλη κατάσταση και την ερειστική συμπεριφορά του ΜΙ1, απλά υπέγραψε το έντυπο ότι παρέλαβε τον φάκελο, πήρε τη νέα απόδειξη (την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο 7) και τον φάκελο (Τεκμήριο 6) και έφυγε. Για την εκπόνηση του έργου αναγκάστηκε να απευθυνθεί σε άλλο μελετητή, τον Πολιτικό Μηχανικό κ. Γιώργο Κουντούρη (ΜΔ2), περί τα μέσα Ιουλίου του 2007, με συμφωνηθείσα αμοιβή για τα σχέδια Λ.Κ.2.300 (σχετικό τιμολόγιο και απόδειξη πληρωμής κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 8). Ο ΜΔ2 εκπόνησε νέα σχέδια (τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 9) και τα οποία δεν είχαν καμία σχέση με τα προσχέδια του ΜΙ
9. Τα σχέδια ετοιμάστηκαν ένα με δύο μήνες μετά την ανάθεση, χρόνος εντός του οποίου εξασφαλίστηκαν παράλληλα όλες οι άδειες και δόθηκαν προσφορές για τη σκελέτωση της οικοδομής. Περί τις τελευταίες μέρες του Ιουνίου του 2008, ο ΜΔ2 τους ενημέρωσε ότι είχε δεχθεί απειλές πειθαρχικών και άλλων διώξεων από τον ΜΙ1 και ότι ήθελε να σταματήσει την επίβλεψη. Μέχρι τότε είχαν ολοκληρωθεί η πεδιλόπλακα και οι κολώνες της οικοδομής και είχε επίσης σχεδόν ολοκληρωθεί η πλάκα του πρώτου ορόφου. Λίγες μέρες μετά παρέλαβε επιστολή από τον ΜΙ1 (Τεκμήριο 10) στην οποία επισυναπτόταν έγγραφο με τίτλο «προτιμολόγιο» και συνοδευτικό έγγραφο που επεξηγούσε τις χρεώσεις, η οποία απαντήθηκε από τους δικηγόρους του στις 8.7.08 (Τεκμήριο 11). Μέχρι το έτος 2010 ο ΜΙ1 δεν προώθησε την απαίτηση του είτε δικαστικώς, είτε μέσω διαιτησίας. Από τον Ιούνιο του 2008 ξεκίνησε μία αντιπαράθεση στα πλαίσια της οποίας αντηλλάγη πληθώρα αλληλογραφίας. Ο ΜΔ1 παρουσίασε επιστολή του ΜΙ1 ημερ. 26.6.08 προς τον ΜΔ2 (Τεκμήριο 12) και αντίγραφο υπεύθυνης δήλωσης του ΜΔ2 ημερ. 15.10.08 για μη ένσταση του στο να εξουσιοδοτηθεί άλλος μηχανικός από τον ΜΔ1 για περαιτέρω επίβλεψη της οικοδομής (Τεκμήριο 13). Παρουσίασε επίσης αντίγραφο Βεβαίωσης του κ. Χρίστου Χατζηχρίστου για επίβλεψη της οικοδομής (Τεκμήριο 14). Κατέθεσε περαιτέρω επιστολή ημερ. 8.10.08 του ΜΙ1 προς τον Δημοτικό Μηχανικό Δήμου Λακατάμιας (Τεκμήριο 15) και σχετική με τη ρηθείσα επιστολή, επιστολή ημερ. 15.10.08 των δικηγόρων του ΜΔ1 προς τον ΜΙ1 (Τεκμήριο 16) καθώς και επιστολή ημερ. 15.10.08 των ιδίων προς τον Δημοτικό Μηχανικό του Δήμου Λακατάμειας (Τεκμήριο 17). Κατέθεσε επίσης επιστολή ημερ. 22.10.08 από τον ΜΙ1 προς τον κ. Χατζηχρίστου (Τεκμήριο 18) και αντίγραφο επιστολής ημερ. 22.10.08 του κ. Χατζηχρίστου για αποχώρηση του από την επίβλεψη του έργου (Τεκμήριο 19). Περαιτέρω, παρουσίασε επιστολή ημερ. 23.10.15 από τον Δήμο Λακατάμιας προς τον ίδιο την οποία υπογράφει ο κ. Πολυδωρίδης (ΜΙ4) (Τεκμήριο 20). Ως Τεκμήρια 21, 22, 23, 24 και 29 κατατέθηκαν επιστολές που αντελάγησαν μεταξύ των δικηγόρων του ΜΔ1 και του ΕΤΕΚ. Ως Τεκμήριο 25 κατατέθηκε επιστολή του Δήμου Λακατάμιας υπογραμμένη από τον ΜΙ4 προς τους δικηγόρους του ΜΔ1 με την οποία τους πληροφορούσε ότι έχει παρατηρηθεί επανέναρξη των οικοδομικών εργασιών χωρίς να έχει τακτοποιηθεί το θέμα της επίβλεψης και ως Τεκμήριο 26 κατατέθηκε υπεύθυνη δήλωση του κ. Ανδρέα Βάρδα για ανάληψη της επίβλεψης της οικοδομής η οποία στάληκε στον ΜΙ4 στις 10.12.08 και ως Τεκμήριο 27 δήλωση του κ. Χριστάκη Στυλιανού, εργολάβου, ημερ. 10.12.
10. Ως Τεκμήριο 28 κατατέθηκε επιστολή του Δήμου Λακατάμιας, υπογραμμένη από τον ΜΙ4 προς τους δικηγόρους του ΜΔ
11. Ο ΜΔ1 ανέφερε επίσης ότι σε σχέση με την επιστολή του ΜΙ1 ημερ. 8.10.08 (Τεκμήριο 15) η εταιρεία «Στυλιανού & Γεωργίου Εργοληπτική Εταιρεία Λτδ» καταχώρησε την αγωγή αρ. 6338/08 για λίβελλο εναντίον του ΜΙ1, στην οποία εκδόθηκε απόφαση ημερ. 24.10.14 υπέρ της εταιρείας και εναντίον του ΜΙ1 (Τεκμήριο 30). Αποτέλεσμα της πίεσης που ο ΜΙ1 άσκησε ήταν ο ΜΔ2 να εξαναγκαστεί να δηλώσει ότι αποσύρεται. Ακολούθως ανέλαβε ο κ. Χατζηχρίστου ο οποίος επίσης εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει την οικοδομή, μετά από αντίστοιχες νέες απειλές. Ο ΜΔ1 υπολογίζει ότι ως αποτέλεσμα των ενεργειών του ΜΙ1 η ολοκλήρωση του έργου καθυστέρησε τουλάχιστο ένα μήνα. Περαιτέρω, τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του υπέστησαν τρομερή ταλαιπωρία και άγχος, προσπαθώντας να περιορίσουν τη ζημιά που προκαλούσαν οι πράξεις του ΜΙ
12. Ο ΜΙ1 εκμεταλλεύθηκε καταχρηστικά μία πρόνοια των κανονισμών του ΕΤΕΚ για να ασκήσει πίεση προκειμένου να του καταβληθεί αμοιβή που δεν δικαιούτο. Αντίθετα έπρεπε να επιστρέψει την προκαταβολή εφόσον δεν είχε παράξει σχέδια οποιασδήποτε αξίας παρά μόνο μετά που ο ΜΔ1 του ζήτησε να μην κάνει οποιαδήποτε περαιτέρω δουλειά για το έργο. Παραδέχεται ότι παρέλαβε τα προσχέδια παρά το ότι είχε τερματίσει τις υπηρεσίες του ΜΙ1, λόγω αφέλειας, και επειδή προτιμώντας να αποφύγει οποιαδήποτε αντιπαράθεση σκέφτηκε να άφηνε το ζήτημα εκεί όταν ο ΜΙ1 του παρέδωσε τα προχρονολογημένα προσχέδια τον Ιούνιο του
13. Δεν σκόπευε να κινηθεί νομικά για την επιστροφή των Λ.Κ.2.000, μέχρι τη στιγμή που ο ΜΙ1, χωρίς κανένα σεβασμό για την ανοχή και γενναιοδωρία που επέδειξαν, άρχισε όλη την επίθεση εναντίον τους, οπότε και αναγκάστηκε να καταχωρήσει την αγωγή αρ. 6337/
14. Ο ΜΔ1 αντεξετάστηκε εφ' όλου του φάσματος της μαρτυρίας του, μεταξύ άλλων, ως προς την χρονική αλληλουχία των γεγονότων από την αρχή της συνεργασίας του με τον ΜΙ1 μέχρι τη διακοπή της, ως προς τις συνθήκες υπογραφής του εγγράφου ημερ. 2.2.07 και ως προς τους όρους της συμφωνίας του με τον ΜΙ
15. Δέχθηκε ότι είχε κάποιες συναντήσεις με τον ΜΙ1 (περίπου 3-4) πριν την υπογραφή του εγγράφου ημερ. 2.2.07 και περίπου 4 συναντήσεις μετά. Περαιτέρω, όποτε έβλεπε ανοικτό το γραφείο του ΜΙ1 πήγαινε να του πει ένα «γεια» και τον ρωτούσε τι γίνεται με τα σχέδια. Αντεξετάστηκε επίσης για κάποιες αναφορές του στα καταχωρηθέντα δικόγραφα και στη μαρτυρία του που έδωσε στα πλαίσια της αγωγής αρ. 6338/08 και αντιφάσεις που κατά τη συνήγορο του ΜΙ1 εντοπίζονται μεταξύ αυτών και της προφορικής του μαρτυρίας. Του υποβλήθηκε επίσης αριθμός ερωτήσεων που σχετίζονταν με τη συνεργασία του με τον ΜΔ2 και ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι πριν ο ΜΔ2 αναλάβει το έργο, ο ΜΔ1 του είχε αναφέρει τα γεγονότα και ότι προσφέρθηκε να δώσει στον ΜΔ2 το Τεκμήριο 6, κάτι που ο ΜΔ2 δεν αποδέχτηκε. Την κα Χριστίνα Κωνσταντίνου την είδε μία φορά στο γραφείο του ΜΔ
16. Τα γεγονότα όπως έγιναν τα ανέφερε και στον επόμενο μελετητή, δηλαδή τον κ. Χατζηχρίστου. Αρνήθηκε ότι η οικοδομή προχωρούσε χωρίς επίβλεψη, όποτε τέτοια επίβλεψη ήταν απαραίτητη. Εκτενέστερη αναφορά στα όσα ο ΜΔ1 ανέφερε αντεξετασθείς θα γίνει πιο κάτω στα πλαίσια της αξιολόγησης της προσαχθείσας μαρτυρίας. Μαρτυρία κ. Γιώργου Κουντούρη (ΜΔ2) Ο MΔ2 γνωρίζει τον ΜΔ1 επειδή περί τον Ιούλιο του 2007 ο ΜΔ1 αναζήτησε τις υπηρεσίες του γραφείου του ΜΔ2 για την εκπόνηση αρχιτεκτονικών και στατικών σχεδίων για υποστατικό που επιθυμούσε να ανεγείρει. Μετά την εκπόνηση των εν λόγω σχεδίων και αφού εξασφαλίστηκε η άδεια οικοδομής, ξεκίνησε η ανέγερση του υποστατικού. Με την υποβολή της αίτησης για άδεια οικοδομής υπεγράφη έντυπο εξουσιοδότησης εντολέα του ΕΤΕΚ (Τεκμήριο 1). Η αίτηση πρέπει να υποβλήθηκε τέλος Αυγούστου και οι άδειες πρέπει να εκδόθηκαν τέλος του
17. Κατά την ανέγερση του σκελετού, και ενώ η οικοδομή βρισκόταν στην πρώτη πλάκα του ισογείου, ο ΜΔ2 έλαβε επιστολή από τον ΜΙ1 (Τεκμήριο 12) με την οποία ο ΜΙ1 τον πληροφορούσε ότι εκκρεμούσε η εξόφληση της αμοιβής του και του ζητούσε να λάβει υπόψιν τον κώδικα δεοντολογίας του ΕΤΕΚ και να πράξει ανάλογα. Την επόμενη μέρα, δηλαδή 27.6.08, ο ΜΔ2 ανέστειλε τις υπηρεσίες του προς τον ΜΔ1 μέχρι να διευθετηθεί η αμοιβή του ΜΙ1 καθότι τούτο επιβάλλεται από τους κανονισμούς δεοντολογίας του ΕΤΕΚ και ενημέρωσε σχετικώς τόσο τον ΜΙ1 όσο και τον ΜΔ
18. Ο ΜΙ1 του τηλεφώνησε για να τον ευχαριστήσει για τη γρήγορη ανταπόκριση και τη θέση που έλαβε στο θέμα και αυτή ήταν η μοναδική του τηλεφωνική επικοινωνία με τον ΜΙ
19. Ο ίδιος δεν γνώριζε αν υπήρχε οικονομική εκκρεμότητα μεταξύ των ΜΔ1 και ΜΙ
20. Αν αποδεικνυόταν ότι επενέβη αντιδεοντολογικά στην εργασία του ΜΙ1 το πειθαρχικό συμβούλιο του ΕΤΕΚ θα μπορούσε να του επιβάλει πρόστιμο, ίσως και μέχρι Λ.Κ.
21. Σε κατοπινό στάδιο ο ΜΔ1 ανέφερε στον ΜΔ2 ότι ο δικηγόρος του εξασφάλισε άδεια όπως συνεχίσει το έργο και όπως η διαφορά επιλυθεί δικαστικά όμως, λόγω των διαστάσεων που πήρε το θέμα και επειδή τον ενοχλούσε που αναφερόταν το όνομα του στο ΕΤΕΚ, ο ίδιος προτίμησε να αποσυρθεί από την επίβλεψη και έδωσε επιστολή στον ΜΔ1 με την οποία αποδεσμευόταν από το έργο. Ο ίδιος δεν γνωρίζει αν η πληροφόρηση που έλαβε από τον ΜΔ1 είναι αληθής, επειδή ούτως ή άλλως αποσύρθηκε. Η επιστολή αποδέσμευσης του ήταν ημερ. 15.10.08 (Τεκμήριο 13). Μέχρι την ημέρα εκείνη ήταν εξουσιοδοτημένος μελετητής όμως το έργο δεν προχωρούσε. Με βάση τη νομοθεσία μεταξύ της αναστολής των εργασιών του και της απόσυρσης του στις 15.10.08 και ενόσω ο ίδιος δεν επέβλεπε την οικοδομή, το έργο έπρεπε να παραμείνει στάσιμο, δεν είχε, όμως γνώση ως προς το εάν οι εργασίες προχωρούσαν το εν λόγω χρονικό διάστημα. Ερωτήθηκε αν γνώριζε ότι ο ΜΙ1 είχε ετοιμάσει κάποια σχέδια για τον ΜΔ1 και απάντησε αρνητικά και ερωτηθείς περαιτέρω κατά την αντεξέταση του αν ο ΜΔ1 τον είχε πληροφορήσει ότι προηγουμένως είχε αναλάβει κάποιος άλλος το έργο, απάντησε και πάλι αρνητικά. Όταν έλαβε την επιστολή του ΜΙ1 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον ΜΔ1 και τον ρώτησε γιατί δεν τον είχε πληροφορήσει εξαρχής ότι υπήρχε προηγούμενος μελετητής, και ο ΜΔ1 του ανέφερε ότι ο ίδιος εξόφλησε τον ΜΙ1 και ότι δεν έχει οικονομικές εκκρεμότητες μαζί του. Τα σχέδια Τεκμήριο 9, έχουν μεγάλη διαφορά από τα σχέδια του ΜΙ1 (Τεκμήριο 6) και χρειάστηκε περίπου 2 μήνες για να ετοιμαστούν. Η αμοιβή του για τα αρχιτεκτονικά και τα στατικά σχέδια ήταν Λ.Κ.2.300 και υπολειπόταν η επίβλεψη για την οποία μπορεί να χρέωνε ακόμη Λ.Κ.1.000 αν ολοκληρωνόταν η οικοδομή. Ερωτηθείς ποιος έκανε τα αρχιτεκτονικά σχέδια απάντησε το μελετητικό του γραφείο. Για να εκπονηθεί η αρχιτεκτονική μελέτη συνεργάστηκε με την κα Χριστίνα Κωνσταντίνου η οποία σχεδίασε τα σχέδια με τη δική του καθοδήγηση, επίβλεψη και οδηγίες και την οποία ο ΜΔ2 πλήρωσε. Η κα Κωνσταντίνου δεν είναι εγγεγραμμένη στο ΕΤΕΚ. Ανέφερε επίσης ότι μεταξύ του ΜΔ1 και της κας Κωνσταντίνου έγιναν κάποιες συναντήσεις για τον σχεδιασμό των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Είπε επίσης ότι τα σχέδια εντός του φακέλου Τεκμήριο 6 καλύπτουν περίπου το ½ των σχεδίων που χρειάζονται για την ανέγερση κατοικίας και προέβη επίσης σε εκτίμηση ως προς το πόσα θεωρεί ότι θα χρέωναν τα μεγάλα αρχιτεκτονικά γραφεία για τα εν λόγω σχέδια, χωρίς, όμως ο ίδιος να είναι σε θέση να υπολογίσει πόσα θα χρέωνε το γραφείο του ΜΙ
22. Οι Όροι του ΣΠΜΑΚ αποτελούν κατευθυντήρια γραμμή αν και ο ίδιος θεωρεί ότι κανένας δεν τους εφαρμόζει. Κάθε αρχιτέκτονας πάντως αποφασίζει την αμοιβή του ανάλογα με τα έξοδα, τις ανάγκες και την εκάστοτε εργασία και ο ΜΙ1 είχε κάθε δικαίωμα να χρεώσει ανάλογα με τους Όρους του ΣΠΜΑΚ. Ερωτηθείς αν τα σχέδια εντός του φακέλου Τεκμήριο 6 είναι τελικά ή προσχέδια απάντησε ότι μπορεί να θεωρηθούν τελικά αρχιτεκτονικά μπορεί να θεωρηθούν και ημιτελή, ανάλογα με το εάν σημειώθηκαν σε αυτά αρκετές λεπτομέρειες για τελειώματα, κουφώματα, χρωματισμούς και άλλα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τις προσφορές που θα ληφθούν. Δέχθηκε επίσης ότι είναι θέμα του εκάστοτε αρχιτέκτονα με ποια ροή/σειρά θα εκπονήσει τις μελέτες του, προσθέτοντας ότι είδε (εντός του φακέλου) σχέδια αποχετεύσεων κάτι που ο ίδιος μπορεί να έκανε στο τέλος. Περαιτέρω είπε ότι για τον ίδιο η εκπόνηση των αποχετευτικών σχεδίων θα ήταν θέμα μίας εργάσιμης ημέρας και ότι η εκπόνηση τους είναι πολύ πιο εύκολη από την εκπόνηση των στατικών σχεδίων. Ανέφερε επιπλέον ότι εξαιρουμένης της επίβλεψης, σε σχεδιαστικό επίπεδο το πιο σημαντικό και χρονοβόρο κομμάτι είναι η κατάληξη των αρχιτεκτονικών, καθότι εξαρτάται από τη συμπεριφορά και τις απαιτήσεις του πελάτη. Ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει το τελικό κόστος της οικοδομής, αλλά τότε οι κατοικίες υπολογίζονταν γύρω στις Λ.Κ.500 το μέτρο. Δεν μπορούσε να αναφέρει πόσο ήταν το εμβαδό των κατοικιών με βάση δικά του σχέδια (Τεκμήριο 9), καθότι δεν υπάρχει εμβαδογράφημα. Μαρτυρία κ. Σταύρου Ιωαννίδη (ΜΙ1) Ο ΜΙ1 υιοθέτησε ως την κυρίως εξέταση του γραπτή δήλωση που ετοίμασε (Τεκμήριο Β). Ανέφερε ότι είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο του ΕΤΕΚ με άδεια να εξασκεί τα επαγγέλματα του Αρχιτέκτονα και του Πολιτικού Μηχανικού (οι άδειες του για τα έτη 2015 και 2007 κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 31 και 32). Από το 1965 διατηρεί γραφείο και δραστηριοποιείται έκτοτε χωρίς διακοπή, εργοδοτώντας ανέκαθεν υπαλλήλους. Αναφέρθηκε επίσης στις σπουδές του και την εμπειρία του. Υπήρξε μέλος του πειθαρχικού συμβουλίου του ΕΤΕΚ τα έτη 2002 έως 2010 (σχετική κάρτα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 34), πρωτοστάτησε στην ετοιμασία των κανονισμών δεοντολογίας του ΕΤΕΚ και είναι ο ιδρυτής και δύο φορές πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου, έχει δε αναλάβει πολλές φορές τον ρόλο του Διαιτητή στα πλαίσια διαφορών κυρίως μεταξύ εργολάβου και εργοδότη. Περαιτέρω, είναι εγγεγραμμένος στο ΦΠΑ (σχετικό Πιστοποιητικό κατατέθηκε ως Τεκμήριο 33). Περί τον Ιανουάριο του 2007 τον προσέγγισε ο ΜΔ1 ο οποίος διαμένει στην πολυκατοικία στην οποία διατηρεί το γραφείο του και τον οποίο γνώριζε καθότι διετέλεσαν και οι δύο πολλά χρόνια μέλη της διαχειριστικής επιτροπής της πολυκατοικίας τους. Ο ΜΔ1 τον παρακάλεσε να αναλάβει την εκπόνηση αρχιτεκτονικής και στατικής/αντισεισμικής μελέτης και την επίβλεψη ανέγερσης διώροφης διπλοκατοικίας στη Λακατάμια. Αρχικά ο ΜΙ1 ήταν επιφυλακτικός στο να αναλάβει το έργο, αλλά κατόπιν επιμονής του ΜΔ1 και της συζύγου του, αποδέχτηκε. Πριν αναλάβει την εργασία είχαν περίπου 3 συναντήσεις στις οποίες συζητούσαν για το έργο και πώς θα γινόταν η μεταξύ τους συνεργασία. Μία-δύο μέρες πριν τις 2.2.07 συναντήθηκε στο γραφείο του με τον ΜΔ1 και τη σύζυγο του, συζήτησαν τους όρους της συμφωνίας τους, και ο ΜΙ1 συμπλήρωσε το συμφωνητικό έγγραφο και το έδωσε στον ΜΔ1, μαζί με αντίγραφο των Όρων του ΣΠΜΑΚ, ζητώντας του να μελετήσει τα δύο έγγραφα λεπτομερώς και να επανέλθει στο γραφείο του αν συμφωνεί με το περιεχόμενο της συμφωνίας τους. Αποτελεί πάγια πρακτική του γραφείου του η οποία ακολουθήθηκε και με τον ΜΔ1 όπως μην αναλαμβάνει οποιοδήποτε έργο πριν συμφωνηθούν πλήρως οι όροι της συνεργασίας με τον πελάτη και πριν υπογραφούν τα συγκεκριμένα έγγραφα. Μία-δύο μέρες μετά, ο ΜΔ1 επέστρεψε και του είπε ότι συμφωνεί με τους όρους της συνεργασίας τους που καθορίζονται στο συμφωνητικό έγγραφο και τους Όρους του ΣΠΜΑΚ, έτσι υπεγράφη στις 2.2.07 η συμφωνία με τίτλο «Εξουσιοδότηση Εντολέα σε Εγγεγραμμένους Μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών», το πρωτότυπο της οποίας κατέθεσε, σε τριπλότυπη μορφή, ως Τεκμήριο 35, και ανέφερε ότι την ίδια στιγμή έδωσε αντίγραφο της εν λόγω συμφωνίας στον ΜΔ
23. Ο ψευδής, ως τον χαρακτήρισε, ισχυρισμός του ΜΔ1 ότι ο ΜΙ1 τον ξεγέλασε, τον θίγει έντονα. Περαιτέρω, ουδέποτε ανέφερε στον ΜΔ1 ότι τα σχέδια θα στοίχιζαν Λ.Κ.4.000 ή Λ.Κ.4.500 και γενικά η πρακτική του είναι να χρεώνει βάσει ποσοστού και όχι ένα κατ' αποκοπή ποσό, ούτε και του ανέφερε ότι τα σχέδια θα στοιχίσουν τελικά Λ.Κ.9.
24. Από την υπογραφή της συμφωνίας και μετά, ο ΜΙ1 ξεκίνησε την ουσιαστική μελέτη του έργου. Ο ΜΔ1 πήγαινε πολύ συχνά στο γραφείο του και συζητούσαν διάφορα θέματα για τα σχέδια. Αρχικά τον επισκεπτόταν σχεδόν καθημερινά και μετά σχεδόν ανελλιπώς κάθε Παρασκευή με τη σύζυγο του από τις 18:00 - 18:30 μέχρι τις 20:00 - 20:
25. Συνηθίζει να κρατά αρχεία (time sheets) στα οποία καταγράφει πόσες ώρες αφιερώνει στο κάθε έργο και κατέθεσε αντίγραφο του προσωπικού του αρχείου ως Τεκμήριο 36 από το οποίο προκύπτει πόσες ώρες αναλώθηκαν κάθε μήνα (μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου) για το επίδικο έργο. Σύμφωνα με τη συμφωνία, το έργο θα ήταν ολικής κάλυψης περίπου 413 τ.μ. και προϋπολογισμού Λ.Κ.200.000, ενώ εν τέλει τα τετραγωνικά μέτρα στα σχέδια αυξήθηκαν σε περίπου 485 τ.μ. καλυμμένου χώρου και 78 τ.μ. ακάλυπτου. Συμφώνησαν επίσης ότι το έργο σε πρώτο στάδιο θα έφτανε μέχρι τον σκελετό και την τοιχοποιία. Ο ΜΙ1 κατέθεσε επίσης, ως Τεκμήριο 37 τους Όρους του ΣΠΜΑΚ και εξήγησε ότι το συγκεκριμένο έργο, ως κατοικία, εμπίπτει στην Πρώτη Κατηγορία. Το κόστος ανέγερσης κατοικίας κατά την επίδικη περίοδο, δεν ήταν κατώτερο των Λ.Κ.500 ανά τετραγωνικό μέτρο, ακόμη και με τα πιο φτηνά υλικά. Ακολούθως ο ΜΙ1 αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στις εργασίες στις οποίες προέβη στα πλαίσια εκτέλεσης της εντολής που του ανατέθηκε. Κατέθεσε σχετικώς, ως Τεκμήρια 38 - 41 τέσσερα τελικά προσχέδια στα οποία αποτυπώνονται τρεις λύσεις τα οποία ανέλυσε στο Δικαστήριο. Κατέθεσε επίσης ως Τεκμήρια 42 - 48 τελικά σχέδια τα οποία εκπόνησε και τα οποία, παρόλον που οι αρχές απαιτούν σχεδίαση σε κλίμακα 1:100, σχεδιάστηκαν σε κλίμακα 1:50 ούτως ώστε να φαίνονται πιο καθαρά τα στοιχεία, οι διαστάσεις και να διευκολυνθεί η δουλειά του κατασκευαστή. Σε κάποια από τα τελικά σχέδια ο ΜΔ1 ζήτησε να γίνουν αλλαγές και συνεπώς τροποποιήθηκαν, και κατέθεσε τροποποιημένα σχέδια ως Τεκμήρια 49 -
26. Εξήγησε επίσης ότι τα Τεκμήρια 49 - 54 αποτελούν κάποια από τα πολλά ενδιάμεσα σχέδια μετατροπών που έγιναν με απαίτηση του ΜΔ
27. Αναφορικά με την ετοιμασία στατικής μελέτης ανέφερε ότι προέβη στους κατά προσέγγιση υπολογισμούς που απαιτούνται για αυτήν προκειμένου να ετοιμάσει τα τελικά αρχιτεκτονικά σχέδια και επειδή υπεισέρχεται και το θέμα της αντισεισμικής μηχανικής, η οποία αποτελεί πέραν του 20% της όλης στατικής μελέτης. Περαιτέρω προέβη σε χωροσταθμική μελέτη κατόπιν επιτόπιας επίσκεψης και ακολούθησε ο σχεδιασμός. Ο ΜΔ1 ήταν πλήρως ενήμερος και απόλυτα ικανοποιημένος για την πρόοδο των σχεδίων, εξ ου και κατέβαλε με δική του πρωτοβουλία στον ΜΙ1 τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2007 το συνολικό ποσό των Λ.Κ.2.000 έναντι της αμοιβής του ΜΙ
28. Ο ΜΙ1 εξήγησε ότι ο λόγος για τον οποίο εκδόθηκαν οι αρχικές αποδείξεις ήταν ότι τα διπλότυπα αποδείξεων βρισκόντουσαν στον λογιστή του. Στις 1.6.07 ο ΜΔ1 ζήτησε κάποιες αλλαγές οι οποίες έγιναν. Στις 8.6.07 ζήτησε επιπλέον αλλαγές οι οποίες δεν έγιναν. Στις 11.6.07 ο ΜΔ1 και η σύζυγος του, είπαν στον ΜΙ1 ότι επιθυμούσαν να αναβάλουν προς το παρόν τη συνέχιση του έργου, κατόπιν δε επιθυμίας του ΜΔ1 και προηγούμενης συνεννόησης, στις 26.6.07 ο ΜΙ1 του έδωσε όλα τα τελικά σχέδια που είχε ετοιμάσει μέχρι εκείνη τη στιγμή σύμφωνα με τις οδηγίες του και απόδειξη για το συνολικό ποσό που είχε μέχρι τότε λάβει. Το έγγραφο που ο ΜΔ1 υπέγραψε κατά την παραλαβή των σχεδίων και της απόδειξης κατατέθηκε ως Τεκμήριο
29. Αρχές περίπου του Ιουνίου του 2008 είδε στην αυλή της πολυκατοικίας τον ΜΔ1 και τον ρώτησε πότε θα συνεχίσουν με τη δουλειά. Ο ΜΔ1 του είπε ότι δεν θα συνεχίσουν και ότι δεν θα τον πληρώσει, προκαλώντας τον να «πάει δικαστικά», προφασιζόμενος επιπλέον ότι είχε θεωρήσει ότι η αμοιβή θα ήταν συνολικά περίπου Λ.Κ.2.
30. Γύρω στις 18.6.08 απέστειλε την επιστολή Τεκμήριο 10 προς τον ΜΔ1, στην οποία επισύναψε προτιμολόγιο με το σύνολο της αμοιβής του και την ανάλυση της χρέωσης του με βάση τη συμφωνία ημερ. 2.2.
31. Ο ΜΙ1 εξήγησε αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε στην αμοιβή που ζήτησε, με βάση τον πίνακα αμοιβών των Όρων του ΣΠΜΑΚ. Ανέφερε επίσης ότι ενώ ο ΜΔ1 κατακρατούσε παράλογα την αμοιβή του, ο ίδιος πλήρωνε επιτόκια προς τις Τράπεζες σε λογαριασμούς ύψους 8%, τόκο τον οποίο διεκδικεί ως αποζημίωση. Είπε επίσης ότι ακόμη και αν δεν είχαν συμφωνήσει ξεκάθαρα τον τρόπο υπολογισμού της αμοιβής του, η αμοιβή η οποία εν τέλει απαίτησε είναι όχι μόνο εύλογη, αλλά και χαμηλότερη από την αναμενόμενη και από τις συνήθεις χρεώσεις των αρχιτεκτόνων και μηχανικών, αφού οι Όροι του ΣΠΜΑΚ θεωρούνται στον χώρο τους ως οι ελάχιστες τιμές εν σχέσει με τις επαγγελματικές απαιτήσεις που διατυπώνονται σ' αυτούς. Ο ίδιος δε ανέλαβε εργασίες με ποσοστό πολύ υψηλότερο των Όρων του ΣΠΜΑΚ και κατέθεσε ως Τεκμήρια 59 και 60 έγγραφα που δείχνουν ότι για άλλα έργα χρέωσε ως αμοιβή ποσοστό 15% της συνολικής δαπάνης. Ως Τεκμήριο 61 κατατέθηκε εξουσιοδότηση εντολέα από την εταιρεία Α.Ι. Γερολατσίτης Λτδ ημερ. 20.6.07, στην οποία καθορίζεται ότι η αμοιβή του ΜΙ1 θα είναι σύμφωνα με τους Όρους του ΣΠΜΑΚ. Αναφορικά με τα σχέδια που εκπονήθηκαν από άλλο πρόσωπο (αναφερόμενος προφανώς στο Τεκμήριο 9) είπε ότι τα αρχιτεκτονικά σχέδια εκπονήθηκαν από την κα Χριστίνα Κωνσταντίνου η οποία δεν είναι εγγεγραμμένη στο ΕΤΕΚ, οπότε για να υποβληθούν χρειαζόταν να τεθούν «υπό την ομπρέλα εγγεγραμμένου επαγγελματία στο ΕΤΕΚ», ότι οι κανονισμοί δεοντολογίας του ΕΤΕΚ απαγορεύουν στα μέλη του ΕΤΕΚ να συνεταιρίζονται με μη προσοντούχα άτομα και ότι τα σχέδια εκπονήθηκαν σε κλίμακα 1:100, ενώ στην κλίμακα 1:50 τετραπλασιάζεται ο όγκος σχεδίασης, και με αυτά τα δεδομένα αντιλαμβάνεται γιατί οι τιμές που ο ΜΔ1 εξασφάλισε για την εκπόνηση των σχεδίων αυτών ήταν εξευτελιστικές, ως τις χαρακτήρισε. Ο ΜΔ1 αρνήθηκε να του καταβάλει τα συμφωνηθέντα και του απέστειλε επιστολή μέσω δικηγόρου ημερ. 8.7.
32. Περί τον Ιούνιο του 2008 περιέπεσε στην αντίληψη του ότι η οικοδομή προχωρούσε ενώ εκείνος ήταν με την εντύπωση ότι το έργο ήταν σε μη εξέλιξη. Αποτελεί, είπε, πειθαρχικό αδίκημα η ανάληψη εργασίας από επόμενο μελετητή όταν υπάρχει απαίτηση από προηγούμενο συνάδελφο, σύμφωνα με τους κανονισμούς δεοντολογίας του ΕΤΕΚ ως προς την τήρηση των οποίων ο ίδιος είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος όντας μέλος της ομάδας που τους εισηγήθηκε και μέλος του Πειθαρχικού Συμβουλίου του ΕΤΕΚ. Έμαθε ότι την οικοδομή ανέλαβε ο ΜΔ2 και θεώρησε καθήκον του να τον ενημερώσει ότι εκκρεμούσε η αμοιβή του, κάτι που έπραξε με την επιστολή ημερ. 26.6.08 (Τεκμήριο 12). Πράγματι ο ΜΔ2 την επόμενη μέρα, ήτοι στις 27.6.08, ανέστειλε τις εργασίες του, γεγονός που κοινοποίησε στον ΜΙ1 με επιστολή του ημερ. 27.6.08 (Τεκμήριο 56). Με την αποχώρηση του ΜΔ2 η οικοδομή παρέμεινε χωρίς επιβλέποντα μηχανικό και η συνέχιση του κτισίματος θα ήταν παράνομη. Όμως, στις αρχές Οκτωβρίου του 2008 ενημερώθηκε ότι η οικοδομή προχωρούσε και τότε επισκέφθηκε την οικοδομή στην οποία συνάντησε δύο πρόσωπα να εργάζονται τα οποία τον ενημέρωσαν ότι η εργασία γινόταν με μεροκάματα, δηλαδή με απ' ευθείας εργοδότηση τους από τον ιδιοκτήτη. Αντιλήφθηκε τότε ότι οι εργασίες εκτελούντο παράνομα και ενημέρωσε τις αρμόδιες αρχές. Τότε ο ΜΔ1 προέβη σε διάφορες ενέργειες για να πλήξει τόσο τον ίδιο προσωπικά αλλά και να ασκήσει πίεση προς το ΕΤΕΚ προκειμένου να μην ακολουθηθούν οι Κανονισμοί και οι νόμιμες διαδικασίες. Λίγες μέρες μετά την επιστολή του, ο ΜΔ1 έσπευσε στην αποστολή, μέσω του δικηγόρου του, της επιστολής ημερ. 15.10.08 (Τεκμήριο 16), είπε ψέματα στον ΜΔ2 ότι εξασφάλισε άδεια από το ΕΤΕΚ για διορισμό νέου μελετητή, αλλά ενόψει της άρνησης του ΜΔ2 να συνεχίσει εξασφάλισε τη δήλωση αποδέσμευσης του ημερ. 15.10.08 (Τεκμήριο 13) και απέστειλε την επιστολή ημερ. 15.10.08 προς τον Δήμο Λακατάμιας αναφέροντας ψευδώς ότι την οικοδομή επιβλέπει ο κ. Χρίστος Χατζηχρίστου από 28.6.08 (Τεκμήριο 17). Ο ΜΔ1 απέκρυψε και από τον κ. Χατζηχρίστου το διορισμό του ΜΙ1 και την εκκρεμότητα με την αμοιβή του, γεγονότα που όταν περιήλθαν εις γνώσιν του κ. Χατζηχρίστου απέστειλε το Τεκμήριο 19 αποχωρώντας από την επίβλεψη της οικοδομής. Οι εργασίες στην οικοδομή δεν σταμάτησαν ποτέ μέχρι την πλήρη αποπεράτωση των κατοικιών, έστω και αν αυτές προχωρούσαν παράνομα. Περαιτέρω, η εναντίον του ΜΙ1 καταχωρηθείσα αγωγή λιβέλου υποκινήθηκε από τον ΜΔ
33. Επιπλέον, ο ΜΔ1 καταχώρησε την Προσφυγή αρ. 101/09 (Τεκμήριο 57) για ακύρωση της απορριπτικής απόφασης του ΕΤΕΚ που του κοινοποιήθηκε με το Τεκμήριο 22, στην οποία ο ΜΙ1 εμφανίστηκε ως Ενδιαφερόμενο Μέρος και καταχώρησε ένσταση (Τεκμήριο 58). Μετά την καταχώρηση των δικογράφων, η Προσφυγή αποσύρθηκε. Όταν ο ΜΔ1 καταχώρησε την αγωγή εναντίον του, ο ΜΙ1 αποφάσισε να προωθήσει την απαίτηση του μέσω Διαιτησίας, όμως ο πόλεμος του ΜΔ1 ήταν τόσο μεγάλος αμφισβητώντας την αμεροληψία οποιουδήποτε Διαιτητή, που ο ΜΙ1 προτίμησε να μην προωθήσει τη διαιτητική διαδικασία και να στραφεί στη δικαιοσύνη. Ο ΜΙ1 αντεξετάσθηκε επί μακρόν και επί όλων σχεδόν των πτυχών της μαρτυρίας του. Μεταξύ άλλων αντεξετάσθηκε ως προς τις συνθήκες που περιβάλλουν την υπογραφή του εγγράφου 2.2.07 και δέχτηκε ότι ο ΜΔ1 δεν υπέγραψε τους Όρους του ΣΠΜΑΚ. Στο Τεκμήριο 35 (που είναι το πρωτότυπο του Εντύπου ημερ. 2.2.07 - Τεκμήριο 1) σε όλα τα σημεία πλην της υπογραφής του ΜΔ1 οι χειρόγραφες προσθήκες/συμπληρώσεις έγιναν από τον ΜΙ
34. Δέχτηκε επίσης ότι δεν διαπραγματεύτηκαν ξεχωριστά τον κάθε όρο των Όρων του ΣΠΜΑΚ, τους έδωσε όμως στον ΜΔ1 για να τους διαβάσει. Είπε επίσης ότι δεν θεωρεί κάποιο από τους όρους ετεροβαρή. Αρνήθηκε επίμονα ότι μέσα στον φάκελο (Τεκμήριο 6) έβαλε αντίγραφο των Όρων του ΣΠΜΑΚ. Αναφορικά με τα σχέδια Τεκμήρια 38 - 54 δέχθηκε ότι αυτά σχεδιάστηκαν από τον «Μ.Α.» (που είναι ο κ. Αγαθοκλέους, ο οποίος έκανε κατά τον ουσιώδη χρόνο την πρακτική εξάσκηση του στο γραφείο του ΜΙ1). Εξήγησε ότι ο ίδιος ετοίμαζε σκίτσα τα οποία έδιδε στον κ. Αγαθοκλέους, ο κ. Αγαθοκλέους τα σχεδίαζε και ο ΜΙ1 τα ενέκρινε. Αντεξετάσθηκε επίσης ως προς τις διαφορές σχεδίασης σε κλίμακα 1:100 και 1:50, ως προς τις εργασίες που εκτέλεσε και για τις οποίες διεκδικεί αμοιβή και για το χρόνο ετοιμασίας των σχεδίων που παρουσίασε, ως προς την καταβολή των Λ.Κ.2.000 από τον ΜΔ1 και τις αποδείξεις που εξέδωσε. Ανέφερε επίσης ότι το γεγονός ότι το έργο προχωρούσε το πληροφορήθηκε από τον κ. Μιχάλη Αγαθοκλέους, πατέρα του σχεδιαστή που σχεδίασε τα σχέδια, ο οποίος διαμένει στη γειτονιά όπου θα ανεγείρονταν οι οικοδομές. Ρώτησε ο ίδιος τον κ. Αγαθοκλέους αν είδε κάτι και ο κ. Αγαθοκλέους του τηλεφώνησε ημέρα Κυριακή και του είπε ότι το έργο προχωρεί. Ο λόγος που ρώτησε τον κ. Αγαθοκλέους είναι ότι αντιλήφθηκε ότι κάτι συνέβαινε όταν ο ΜΔ1 τον πληροφόρησε ότι δεν θα τον πληρώσει, αφού ο ΜΙ1 έθιξε το θέμα της αμοιβής του. Ο ΜΔ1 τον πληροφόρησε σχετικώς αρχές Ιουνίου και η έρευνα περί του αν το έργο προχωρούσε ήταν τέλος Ιουνίου, κάτι που προκύπτει από την αλληλογραφία. Δεν αρνήθηκε ότι τον απασχολούσε το θέμα της αμοιβής του, αλλά δεν όχλησε τον ΜΔ1 για ένα χρόνο επειδή προέβλεπε ότι ο ΜΔ1 θα επανέλθει για να συνεχίσουν και επειδή είχε άλλους 20 πελάτες στον κατάλογο του. Αντεξετάστηκε επίσης εκτενώς ως προς τις επιστολές που απέστειλε σε σχέση με τους μελετητές που ανέλαβαν το επίδικο έργο και τους λόγους αποστολής τους. Ανέφερε επίσης ότι η απόφαση που εκδόθηκε εναντίον του στην αγωγή λιβέλου έχει εφεσιβληθεί. Εκτενέστερη αναφορά στα όσα ο ΜΔ1 ανέφερε αντεξετασθείς θα γίνει πιο κάτω στα πλαίσια της αξιολόγησης της προσαχθείσας μαρτυρίας. Μαρτυρία κ. Στέλιου Στυλιανού (ΜΙ2) Ο ΜΙ2 εργάζεται στην ΣΠΕ Στροβόλου από το 1984, ήταν υπάλληλος στο Τμήμα Τρεχούμενου και τα 10 τελευταία χρόνια είναι Προϊστάμενος του εν λόγω Τμήματος. Στα καθήκοντα του περιλαμβάνεται ο έλεγχος επιταγών που παρουσιάζονται. Ανέφερε ότι η επιταγή με αρ. 0408322 για το ποσό των Λ.Κ.1.000 ημερ. 1.6.07 εκδόθηκε από την κα Γεωργία Δημοσθένους με δικαιούχο τον ΜΙ1 και ο ΜΙ1 κατέθεσε την εν λόγω επιταγή στον λογαριασμό του. Η επιταγή κατατέθηκε ως Τεκμήριο
35. Στην κατάσταση λογαριασμού του ΜΙ1 φαίνεται η κατάθεση των Λ.Κ.1.000 στις 7.6.
36. Η κατάθεση αναφέρεται ως «κατάθεση μετρητών» επειδή τόσο η κα Δημοσθένους όσο και ο ΜΙ1 είναι πελάτες της ΣΠΕ Στροβόλου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο στο έγγραφο Τεκμήριο προς Αναγνώριση Ω1 (το οποίο του υποδείχθηκε) γίνεται αναφορά σε «ανάληψη μετρητών» από τον λογαριασμό της κας Δημοσθένους, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Κατάσταση λογαριασμού που ανήκει στον ΜΙ1 και τη σύζυγο του κατατέθηκε ως Τεκμήριο
37. Απόδειξη είσπραξης ημερ. 7.6.07 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
38. Από το Τεκμήριο 64 προκύπτει ότι το υπόλοιπο του ΜΙ1 στις 7.6.07 ήταν 15.595,
39. Ανέφερε επίσης ότι εργάζεται 32 χρόνια στην ΣΠΕ Στροβόλου και ο ΜΙ1 ο οποίος είναι πελάτης του ποτέ δεν δημιούργησε οποιοδήποτε πρόβλημα. Αντεξετασθείς ξεκαθάρισε ότι δεν γνωρίζει αν είτε ο ΜΙ1 προσωπικά είτε ο συνεταιρισμός του διατηρούν το σύνολο των λογαριασμών τους στην ΣΠΕ Στροβόλου, ούτε και το τυχόν υπόλοιπο λογαριασμών σε άλλες τράπεζες, ούτε και αν ο ΜΙ1 αντιμετωπίζει προβλήματα με λογαριασμούς που τυχόν έχει σε άλλες τράπεζες. Ανέφερε επίσης ότι γνωρίζει τον ΜΙ1 πολλά χρόνια μέσα από τη δουλειά του, αλλά δεν έχει άλλως πως προσωπική σχέση μαζί του. Μαρτυρία κ. Κώστα Αλλαγιώτη (ΜΙ3) Ο ΜΙ3 είναι Πολιτικός Μηχανικός και ιδιοκτήτης μελετητικού γραφείου. Αναφέρθηκε στα προσόντα και στην εμπειρία του καθώς και στις διάφορες θέσεις που κατά καιρούς κατείχε στον Σύλλογο Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου και στο ΕΤΕΚ. Ζητήθηκε από τον ΜΙ3 να δει τα Τεκμήρια 38 -
40. Ανέφερε ότι τα Τεκμήρια 38 - 41 είναι προσχέδια, τα Τεκμήρια 42 - 46 είναι τελικά σχέδια και υπάρχουν επ' αυτών διαστάσεις, υψόμετρα, πλακάκια, έπιπλα, ερμάρια, πάγκοι κουζίνας, ψυγείο κτλ, καθώς και κολώνες, δηλαδή ο σκελετός της οικοδομής, όχι όμως ολοκληρωμένος. Τα Τεκμήρια 47 και 48 είναι τα σχέδια αποχετεύσεων που γίνονται στη φάση των τελικών σχεδίων. Τα Τεκμήρια 49 - 54 είναι πάλι τελικά σχέδια αποχετεύσεων και κατόψεων ορόφων με υψομετρικά. Τα σχέδια θα μπορούσαν να υποβληθούν για λήψη πολεοδομικής άδειας και, αφού συμπληρωθούν με τα στατικά σχέδια, τη μελέτη για τα ηλεκτρολογικά και τα μηχανολογικά (εάν υπάρχουν) και τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης, για λήψη άδειας οικοδομής. Ως αρχιτεκτονική μελέτη, τα σχέδια αποτελούν ολοκληρωμένα αρχιτεκτονικά σχέδια. Τα σχέδια, όπως πάντοτε, έχουν το πινακίδιο/λογότυπο του μελετητή, συνήθως κάτω στη δεξιά γωνία και στην προκειμένη περίπτωση τα σχέδια σχεδιάστηκαν από τον κ. Σταύρο Ιωαννίδη στο γραφείο Σταύρος Ιωαννίδης και Συνεταίροι. Ερωτηθείς ποιο ποσοστό στατικού υπολογισμού υπολείπεται από τα Τεκμήρια 38 - 54, απάντησε ότι πρόκειται για σχέδια που έχουν σωστά τοποθετημένες τις κολώνες σε μία διάταξη προς την τελική τους μορφή και ο ίδιος πιστεύει ότι έχει γίνει τουλάχιστο ένα ποσοστό 20% από τη δουλειά που χρειάζεται για τη στατική μελέτη. Περαιτέρω θεωρεί ότι στο σύνολο του έργου, η δουλειά του πολιτικού μηχανικού για τη στατική μελέτη αποτελεί ποσοστό 30% και η δουλειά του αρχιτέκτονα για την αρχιτεκτονική μελέτη το 70%, αν και υπάρχουν διάφορες απόψεις επί τούτου μεταξύ των συναδέλφων του. Από τον ΜΙ3 ζητήθηκε επίσης να δει τα αρχιτεκτονικά σχέδια που αποτελούν μέρος του Τεκμηρίου 9 και ερωτήθηκε αν μπορεί να συμπεράνει ποιος τα εκπόνησε. Απάντησε ότι επειδή στο πινακίδιο γράφει Χριστίνα Κωνσταντίνου με τα στοιχεία της (διεύθυνση και τηλέφωνο) τούτο τον παραπέμπει στο ότι τα σχέδια εκπόνησε η Χριστίνα Κωνσταντίνου. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια του Τεκμηρίου 9 είναι τελικά αρχιτεκτονικά σχέδια και περιλαμβάνουν σχέδια αποχετεύσεων καθώς και ηλεκτρολογικά σημεία. Είναι σε κλίμακα 1:100 ενώ τα πλείστα εκ των σχεδίων του ΜΙ1 είναι σε κλίμακα 1:
41. Το Τεκμήριο 37 είναι οι Όροι του ΣΠΜΑΚ οι οποίοι εγκρίθηκαν κατά τη γενική συνέλευση της 31.5.69 και τους οποίους γνωρίζει πολύ καλά και περιλαμβάνουν υποχρεώσεις των μερών και χρεώσεις. Ο ίδιος θεωρεί λογικές τις εν λόγω χρεώσεις γι' αυτό και εξακολουθούν να εφαρμόζονται από πολλούς συναδέλφους του, ιδιαίτερα συναδέλφους του με παλαιά γραφεία της δεκαετίας του 1970 όταν εφαρμόστηκαν. Με τα σημερινά μάλιστα δεδομένα και λαμβάνοντας υπόψιν τις υποχρεώσεις του μελετητή, τις θεωρεί πολύ λογικές και συντηρητικές προς τα κάτω. Ο ίδιος συμβουλεύει τους συναδέλφους του να παραπέμπουν σε όρους ανάθεσης όπως είναι οι Όροι του ΣΠΜΑΚ. Ανέφερε επίσης ότι για τα σχέδια Τεκμήρια 38 - 54, μία χρέωση με βάση τους Όρους του ΣΠΜΑΚ θα την χαρακτήριζε ως μία πολύ λογική χρέωση. Αναφέρθηκε επίσης στη διαδικασία αντικατάστασης ενός μελετητή έργου από άλλον και ανέφερε ότι προκειμένου κάποιος ιδιοκτήτης να αντικαταστήσει τον μελετητή του θα πρέπει πρώτα να τον εξοφλήσει, αλλιώς ο νέος μελετητής μπορεί να αναλάβει μόνο μετά από άδεια του προηγούμενου μελετητή ή του ΕΤΕΚ, και αφού η οικονομική διαφορά παραπεμφθεί σε διαιτησία στο ΕΤΕΚ. Αντεξετασθείς ανέφερε ότι γνωρίζει τον ΜΙ1 γύρω στα 15 χρόνια, όχι όμως καλά. Τον βλέπει στις εκδηλώσεις και δραστηριότητες του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών. Προτού καταθέσει στο Δικαστήριο είδε τα περισσότερα σχέδια του ΜΙ1, απέφυγε, όμως, να συζητήσει με τον ΜΙ1 την υπόθεση αφού γνωρίζει ποιος είναι ο ρόλος του μάρτυρα στο Δικαστήριο. Ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος σχεδιάζει σχέδια και χρησιμοποιεί προγράμματα σχεδίασης CAD, που είναι προγράμματα που δουλεύουν στη βάση διανυσμάτων. Διάνυσμα είναι ένας μαθηματικός τρόπος περιγραφής κάποιων κινήσεων / γραφικών παραστάσεων. Ένα από τα πλεονεκτήματα των διανυσμάτων είναι ότι διατηρούν την ευκρίνεια τους / ακρίβεια της παράστασης, ανεξάρτητα από το μέγεθος της απεικόνισης. Ανέφερε επίσης ότι το σχέδιο μπορεί να σχεδιαστεί και σε μικρότερη κλίμακα και να διπλασιαστεί, αλλά όταν κάποια δουλειά θα παρουσιαστεί, επιλέγεται όπως η σχεδίαση γίνει στην κλίμακα που θα παρουσιαστεί η δουλειά, και εξήγησε τους λόγους για τη θέση του αυτή που συναρτώνται με τις αλλαγές που γίνονται όταν αλλάζει η κλίμακα. Είπε επίσης ότι η πολυπλοκότητα ενός σχεδίου εξαρτάται από τις πληροφορίες και τις λεπτομέρειες που περιέχονται σε αυτό. Ένα πρόγραμμα CAD χρησιμεύει στο να γίνονται πιο εύκολα οι αλλαγές, επανεκτυπώσεις και οι παραλλαγές των σχεδίων. Συμφώνησε επίσης ότι στο Τεκμήριο 9 υπάρχει και αρχιτεκτονική και στατική μελέτη. Το ότι στα σχέδια Τεκμήρια 38 - 54 έχει ήδη γίνει το 20% της στατικής μελέτης, το βασίζει στο γεγονός ότι είναι τακτοποιημένες οι κολώνες και σε σωστή θέση κατά την εμπειρία του ως πολιτικός μηχανικός. Το 20% αποτελεί μία έμπειρη εκτίμηση από μέρους του, και ανάλογα με τον χρόνο που αφιερώνει ο ίδιος προσωπικά για να στήσει ένα σκελετό. Κατά μέσο όρο είναι το 1/5 της δουλειάς. Αντεξετάσθηκε επίσης εκτενώς για τους Όρους του ΣΠΜΑΚ (Τεκμήριο 37) και εξήγησε τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι οι όροι αυτοί καθιερώνουν μια λογική αμοιβή για τον μελετητή, διαφωνώντας, για λόγους που εξήγησε, ότι αυτοί είναι είτε παράλογοι, είτε καταχρηστικοί είτε ετεροχρονισμένοι. Επανεξετασθείς ανέφερε ότι το έντυπο Τεκμήριο 1 πρέπει να υπογράφεται όταν λαμβάνεται εντολή για μελέτη ενός έργου και επιπρόσθετα απαιτείται για την κατάθεση αίτησης για άδεια οικοδομής. Μαρτυρία κ. Πόλυ Πολυδωρίδη (ΜΙ4) Ο ΜΙ4 είναι Δημοτικός Μηχανικός στον Δήμο Λακατάμιας από το 1989 και Προϊστάμενος τεχνικής υπηρεσίας και υπό την ιδιότητα του αυτή είναι Προϊστάμενος του Κλάδου Αδειών Οικοδομής και του Κλάδου Έργων. Είναι μέλος του ΕΤΕΚ. Ο ΜΙ4 εξήγησε με τη μαρτυρία του την εμπλοκή κάποιου Δήμου στην ανέγερση μιας οικοδομής. Είχε επίσης ενώπιον του τον φάκελο που σχετιζόταν με την οικοδομή του ΜΔ
42. Αναγνώρισε τις επιστολές ημερ. 23.10.08 (Τεκμήριο 20) και 2.12.08 (Τεκμήριο 25) ως επιστολές που έστειλε ο ίδιος. Ερωτηθείς τι χρειάζεται προκειμένου ο Δήμος να αποδεχτεί κάποιον ως επιβλέποντα μηχανικό ανέφερε ότι σε περίπτωση που υπάρχει αλλαγή του επιβλέποντος θα πρέπει να υπάρχει δήλωση του προηγούμενου επιβλέποντος ότι δεν υπάρχει ένσταση στο να αναλάβει άλλος την επίβλεψη, ο νέος επιβλέπων πρέπει να προσκομίσει τα έντυπα του ΕΤΕΚ, και να αναφερθεί στον Δήμο το στάδιο του κτιρίου της οικοδομής μέχρι το οποίο επέβλεψε ο επιβλέπων μηχανικός που αποχωρεί, ώστε να μην υπάρχει κενό στην κατασκευή όσον αφορά την επίβλεψη. Διεξήλθε τον υπηρεσιακό φάκελο και ανέφερε ότι από τις 23.10.08 και μετά δεν εντόπισε στοιχεία που να ικανοποιούσαν τον Δήμο ότι οι προϋποθέσεις πληρούντο ούτως ώστε να αποδεχτεί την επίβλεψη από άλλο μελετητή. Ο μόνος διορισμός που ο Δήμος αποδέχτηκε ήταν αυτός του ΜΔ2 και δεν εγκρίθηκε οποιοσδήποτε μεταγενέστερος διορισμός. Επίσης δεν έγινε αίτηση για πιστοποιητικό έγκρισης το οποίο και δεν έχει εκδοθεί. Για να εκδοθεί πιστοποιητικό έγκρισης θα πρέπει να τακτοποιηθεί ως προϋπόθεση το θέμα επίβλεψης του κτιρίου. Αντεξετασθείς ανέφερε ότι ενδεχομένως να είδε κάπου τον ΜΙ1 αλλά δεν είχε κάποια σχέση ή επαφή μαζί του. Ερωτήθηκε αν το Τεκμήριο 26 (δήλωση του κ. Ανδρέα Βάρδα) παραλήφθηκε στον Δήμο Λακατάμιας και απάντησε καταφατικά. Εξήγησε όμως ότι για να αποδεχτεί κάποιον ως επιβλέποντα μηχανικό πρέπει να πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις και η δήλωση κάποιου μηχανικού ή αρχιτέκτονα ότι επιβλέπει δεν σημαίνει ότι ο Δήμος αποδέχεται την επίβλεψη από το συγκεκριμένο άτομο. Η νομοθεσία επιβάλλει την προσκόμιση δύο εντύπων του ΕΤΕΚ, τα οποία στην προκειμένη περίπτωση δεν υποβλήθηκαν, όπως δεν υποβλήθηκε δήλωση του προηγούμενου μελετητή περί μη ένστασης για την ανάληψη του έργου από άλλο μηχανικό. Η μη ύπαρξη οικονομικών απαιτήσεων από προηγούμενο μελετητή είναι ένα από τα πράγματα που πρέπει να ελεγχθούν, αφού οι Δήμοι μεριμνούν για την τήρηση της νομοθεσίας, μεταξύ άλλων, των κανονισμών του ΕΤΕΚ. Στον Δήμο Λακατάμιας πιθανόν να υπάρχουν πέραν των 10.000 υποστατικών και ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό έχει λάβει τελική έγκριση. Συμφώνησε ότι πολλοί ιδιοκτήτες υποστατικών δεν προβαίνουν άμεσα σε αίτηση τελικής έγκρισης. Αγορεύσεις Οι δύο πλευρές κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των θέσεων τους. Αμφότεροι οι συνήγοροι αναφέρθηκαν εκτενώς στη μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο, προβαίνοντας έκαστος σε εισηγήσεις ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, καθώς και σε ανάλυση της νομικής πτυχής της υπόθεσης. Οι γραπτές αγορεύσεις οι οποίες ήσαν πάρα πολύ βοηθητικές για το Δικαστήριο, έχουν μελετηθεί προσεκτικά και οι εισηγήσεις των συνηγόρων λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους, αναφορά δε στις θέσεις που προβλήθηκαν μέσω αυτών θα γίνει πιο κάτω και στον βαθμό που χρειάζεται. Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων. Για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων καθοδηγούμαι από διάφορους παράγοντες που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, η ύπαρξη σ' αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής που παρουσιάζεται, οι ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν τα γεγονότα, η μνήμη τους, οι λόγοι που είχαν να θυμούνται αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους, η εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κτλ (C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου