ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ν. CYFIELD DEVELOPMENT PUBLIC LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 19076/2013, 7/3/2017

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3,11

(2)(α), Παράρτημα ΙV, Μέρος Α, Παράγραφος 1

(1)του κανονισμού 11

(3)των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002 (Πρώτη Κατηγορία) 2. Των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3 και 7

(1)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμών του 2007 (Τρίτη Κατηγορία) 3. Των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των και των κανονισμών 2,3, και 5 των περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002 (Τέταρτη Κατηγορία) 4. Των άρθρων 2,3,13,34

(2),38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3 και 11

(2)(α), Παράρτημα ΙV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, Παράγραφος 5 και του κανονισμού 11

(3)των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του

1. (Πέμπτη Κατηγορία) Σημειώνεται πως η Κατηγορούμενη 2 εταιρεία, η οποία αντιμετωπίζει τη δεύτερη κατηγορία έχει παραδεχτεί ενοχή. Έχουν από κοινού δηλωθεί ως παραδεχτά γεγονότα, τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 19 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 τα ακόλουθα:
2. Η Κατηγορουμένη 1 εταιρεία κατά τον επίδικο χρόνο ήταν νομότυπα εγγεγραμμένη.
3. Η Κατηγορουμένη 1 εταιρεία ήταν ο κύριος εργολάβος του εργοταξίου το οποίο αναφέρεται στις λεπτομέρειες αδικημάτων.
4. Στις 3/1/2013 στο συγκεκριμένο εργοτάξιο που αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, έγινε εργατικό ατύχημα και τραυματίστηκε ο εργοδοτούμενος της Κατηγορουμένης 1, Ζαούρης Λεωνίδης. Στα πλαίσια παρουσίασης της υπόθεσης από την Κατηγορούσα Αρχή, έχουν δώσει μαρτυρία 3 μάρτυρες. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο Ιωάννης Μαλεκκίδης, ο οποίος εργάζεται ως Επιθεωρητής Εργασίας, στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στη Λευκωσία από το Δεκέμβριο
5. Στα καθήκοντά του, μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβάνεται η επιθεώρηση χώρων εργασίας, διερεύνηση ατυχημάτων και η ετοιμασία εκθέσεων. Σε σχέση με την υπό εξέταση υπόθεση, ήταν το άτομο το οποίο κατόπιν τηλεφωνήματος ότι έγινε εργατικό ατύχημα, επιθεώρησε τη σκηνή ατυχήματος στο Δάλι. Για το εν λόγω συμβάν ετοίμασε «Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος» (Τεκμήριο 1) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε πλήρως. Επίσης έλαβε σειρά φωτογραφιών τις οποίες επίσης κατάθεσε ως «Δέσμη Τεκμηρίου 2». Στην Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος, ο μάρτυρας καταγράφει τα άτομα τα οποία ήταν παρόντα στο χώρο, τα άτομα τα οποία του έδωσαν πληροφορίες, περιγράφει το εργοτάξιο, καταγράφει τις παρατηρήσεις και διαπιστώσεις του. Στο εργατικό ατύχημα, τραυματίστηκε σοβαρά ο Λεωνίδης Ζαούρης (πλέον ο Λεωνίδης), όταν καταπλακώθηκε από πλακάζ. Από τη διερεύνηση του ατυχήματος που έκανε ο μάρτυρας δεν μπόρεσε να εξακριβώσει το λόγο για τον οποίο έπεσαν τα πλακάζ. Είναι η θέση του όμως, ότι θα μπορούσαν να είχαν ληφθεί μέτρα, τα οποία θα απέτρεπαν την πτώση τους, όπως να αποθηκευτούν στοιβαγμένα σε σημείο πιο μέσα από εκεί που ήταν στοιβαγμένα, θα μπορούσαν να ήταν στερεωμένα στην οικοδομή ή ακόμη θα μπορούσε να υπήρχαν ικριώματα μπροστά, τα οποία θα απέτρεπαν την πτώση. Κατά την επιθεώρηση του χώρου διαπίστωσε ότι τα μέτρα που υπήρχαν για αποτροπή της πτώσης δεν ήταν κατάλληλα και κάποιος ο οποίος εργαζόταν στον πρώτο όροφο θα μπορούσε να πέσει από ύψος 3,5 μέτρων, εφόσον μπορούσε πχ να σκουντουφλήσει και δεν θα υπήρχε κάτι για να πιαστεί πάνω του προκειμένου να αποτραπεί η πτώση. Υπήρχαν ικριώματα τα οποία ήταν ημιτελή και επισήμανε ότι είναι σημαντικό αυτά να είναι ορθά ολοκληρωμένα και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, προκειμένου να βοηθούν αφενός του εργαζόμενους να εκτελούν εργασίες περιμετρικά της οικοδομής αλλά ταυτόχρονα να παρέχουν προστασία στα άτομα τα οποία κινούνται πάνω στην υπό κατασκευή πλάκα. Η θέση του ΜΚ1 ήταν ότι από τη στιγμή που η συναρμολόγηση των ικριωμάτων δεν έχει ολοκληρωθεί ως η οδηγίες του κατασκευαστή, τότε αυτά πέραν του ότι είναι ακατάλληλα για χρήση, δεν παρέχουν προστασία από πτώση. Με αναφορά στις φωτογραφίες Τεκμήριο 2, υπέδειξε μάλιστα συγκεκριμένα σημεία στην επίδικη οικοδομή, όπου ακριβώς λόγω του ότι δεν παρέχεται προστασία υπάρχει κίνδυνος πτώσης, είτε λόγω έλλειψης ικριωμάτων, είτε γιατί δεν είχε τοποθετηθεί κιγκλίδωμα ως ο κανονισμός τα οποία θα προστάτευαν κάποιον από πτώση. Ακολούθως, ο μάρτυρας εξήγησε τις υποχρεώσεις του εργοδότη και τις διαδικασίες που έπονται ενός ατυχήματος, ήτοι την υποχρέωση να ενημερωθεί το τμήμα εργασίας προκειμένου να επιθεωρήσει το χώρο. Η γραπτή γνωστοποίηση του επίδικου ατυχήματος κατατέθηκε ως Τεκμήριο
6. Ο μάρτυρας στα πλαίσια της διερεύνησης του ατυχήματος έλαβε καταθέσεις από διάφορα άτομα (συμπεριλαμβανομένου και του Λεωνίδη) οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια στα πλαίσια της διαδικασίας. Εξήγησε επίσης ότι έπρεπε να υπάρχει σχέδιο ασφάλειας και υγείας και ότι κατά το στάδιο εκτέλεσης κάποιου έργου θα πρέπει να υπάρχει συντονιστής. Για το συγκεκριμένο έργο το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας του παραδόθηκε και το κατέθεσε στο Δικαστήριο στα πλαίσια της μαρτυρίας του (Τεκμήριο 12). Ο μάρτυρας εξήγησε επίσης ότι κατά το στάδιο εκτέλεσης των εργασιών το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται. Με αναφορά στο συγκεκριμένο Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας, ο μάρτυρας υπέδειξε ότι αυτό ετοιμάστηκε το 2010 και έκτοτε δεν αναπροσαρμόστηκε (παρέμεινε το ίδιο για 30 μήνες από την ετοιμασία του μέχρι και την ημέρα του ατυχήματος). Σε σχέση με το ζήτημα διακίνησης των πλακάζ, εξήγησε ότι δεν υπήρχαν μέτρα δυνάμενα να αποτρέψουν τον κίνδυνο. Αυτά τα μέτρα γίνονται από εκτίμηση κινδύνου τόσο του εργολάβου όσο και του υπεργολάβου. Η θέση του ήταν ότι ο υπεργολάβος καλουπιών θα έπρεπε να κάνει εκτίμηση κινδύνου η οποία θα ενσωματωνόταν στο Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας. Αυτή την «έγνοια» όπως είπε θα έπρεπε να την έχει ο συντελεστής για θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση, ο οποίος είναι υπεύθυνος για να προσαρμόζει στο σχέδιο ασφάλειας και υγείας. Ο μάρτυρας επισήμανε ότι υπάρχουν εκτιμήσεις κινδύνων για πολλές δραστηριότητες, αλλά δεν υπάρχει μεθοδολογία. Ο μάρτυρας επανέλαβε τη θέση του, ότι το σχέδιο θα έπρεπε να αναπροσαρμόζεται και παρέπεμψε σχετικά στη σελίδα 7 του τεκμηρίου
7. Επισήμανε περαιτέρω ότι εφόσον συμμετοχή στο Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας έχουν και οι ανάδοχοι, τότε έπρεπε να υπάρχει και μεθοδολογία καλουπώματος και επανέλαβε ότι ευθύνη να ζητήσει αναπροσαρμογή του Σχεδίου έχει ο συντονιστής. Η αναπροσαρμογή γίνεται αναλόγως της πορείας των εργασιών, δηλαδή σε ποιο στάδιο ευρίσκονται οι εργασίες και λίγο πριν αρχίσουν νέες εργασίες και σίγουρα όχι 2 με 3 έτη πριν όταν ξεκινά το έργο. Ο λόγος που επιβάλλεται αναπροσαρμογή του σχεδίου αναλόγως του σταδίου εργασιών, είναι ακριβώς για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος ατυχημάτων. Τέλος ο μάρτυρας ανάφερε, ότι μετά την επίσκεψη στο εργοτάξιο εκδόθηκε «ειδοποίηση απαγόρευσης» με την οποία ζητήθηκε ληφθούν μέτρα για βελτίωση της ασφάλειας στο εργοτάξιο. Κατά την επόμενη επίσκεψη του επιθεωρητή στο εργοτάξιο λίγες μέρες μετά, τα μέτρα αυτά είχαν ληφθεί και άρθηκε η απαγόρευση. Κατά την αντεξέτασή του, του η δικηγόρος της Κατηγορουμένης 1, προώθησε την υπεράσπισή της υποβάλλοντας στο μάρτυρα τις θέσεις αναφορικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το ατύχημα, καθώς και θέσεις της αναφορικά με μη παραβίαση κάποιας υποχρέωσης απορρέουσας είτε από το νόμο είτε από τους κανονισμούς από την Κατηγορουμένη
8. Ειδικότερα υποβλήθηκαν τα ακόλουθα στο μάρτυρα: · ότι σύμφωνα με το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας και λόγω του ότι στο εργοτάξιο θα εργάζονταν περισσότεροι από ένα εργολάβος, η Κατηγορουμένη 1 (κύριος εργολάβος), είχε διορίσει συντονιστή τόσο κατά την εκπόνηση όσο και κατά την εκτέλεση του έργου, ο οποίος ήταν ο Κλείτος Σοφοκλέους. Κατά το επίδικο χρονικό διάστημα το έργο βρισκόταν στην κατασκευή της πλάκας της οροφής (είχε αρχίσει το ξύλινο καλούπωμα), εργασία η οποία θα εκτελείτο από την Κατηγορουμένη
9. Ήταν η θέση της δικηγόρου της Υπεράσπισης ότι κατά την επίδικη ημερομηνία στο εργοτάξιο οι μόνοι υπάλληλοι της Κατηγορουμένης 1 ήταν ο Λεωνίδης και ο Σοφοκλέους. Οι άλλοι εργάτες ήταν εργάτες της Κατηγορουμένης 2, η οποία ήταν εκείνη που εκτελούσε τις εργασίες τη δεδομένη χρονική περίοδο. · ότι την ημέρα του ατυχήματος, η εργασία που είχε ανατεθεί στο Λεωνίδη, ήταν να κόψει κάποια σίδερα που εξείχαν στο πεζοδρόμιο εξωτερικά της επίδικης οικοδομής και επίσης να τοποθετήσει κάποιες ταμπέλες. Προκειμένου να προχωρήσει με την κοπή των σίδερων με το σμυρίλιο, εισήλθε στο εργοτάξιο προκειμένου να συνδέσει extension και να πάρει ρεύμα από τον πάνω όροφο από τους εργάτες (καλουπσίηδες) που δούλευαν εκεί. Επομένως συνεχίζει η υπεράσπιση ο Λεωνίδης εκείνη την ημέρα οι οδηγίες που είχε ήταν να εκτελέσει τις εργασίες εξωτερικά της οικοδομής και ότι δεν είχε καμία οδηγία να εισέλθει εντός του εργοταξίου, πόσο μάλλον όταν υπήρχε στη διάθεσή του γεννήτρια την οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει χωρίς να χρειαστεί να εισέλθει στο εργοτάξιο. · Ότι αναφορικά με τα διάφορα μέτρα που λαμβάνονται για προστασία των εργαζομένων σε ένα εργοτάξιο, αυτά διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο στο οποίο ευρίσκονται οι εργασίες. Στο επίδικο εργοτάξιο τη δεδομένη χρονική περίοδο υπήρχαν ικριώματα (σκαλωσιές) τα οποία αν και ημιτελή θα προστάτευαν από τον κίνδυνο πτώσης και ότι σαν πρακτική υπάρχει πιθανότητα να τοποθετηθούν ημιτελή ικριώματα προκειμένου να παρέχουν προστασία από τη πτώση αλλά τα οποία να μην είναι κατάλληλα για χρήση. · ότι τα πλακάζ τα οποία κατ΄ ισχυρισμό καταπλάκωσαν τον Λεωνίδη, ήταν ιδιαίτερα βαριά και δεν θα μπορούσαν να πέσουν από μόνα τους, εκτός και εάν ασκείτο κάποια δύναμη πάνω τους. · ότι το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας δε χρειαζόταν αναπροσαρμογή λόγω του ότι υπήρχε αναφορά στις εργασίες ξυλοτύπου και εκτίμηση κινδύνου. Ο μάρτυρας διαφώνησε με τις πιο πάνω υποβολές και επανέλαβε τις θέσεις του, ως η κυρίως εξέτασή του. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο αδερφός του θύματος, Δημήτρης Λεωνίδης. Σύμφωνα με τα όσα κατάθεσε, κατάγεται από τη Γεωργία και ήρθε στην Κύπρο το
10. Εργαζότανε στην Κατηγορουμένη 1 εταιρεία από το έτος 2001 μέχρι και το
11. Την ημέρα του ατυχήματος εργαζότανε στην ίδια περιοχή, περίπου 200μέτρα μακριά από το επίδικο εργοτάξιο. Σε κάποια στιγμή άκουσε αρκετό θόρυβο και κοίταξε πάνω και κατάλαβε ότι εργάζονταν «καλουπσίηδες» και θεώρησε το θόρυβο φυσιολογικό. Μετά όμως άκουσε και κάποιον να φωνάζει δυνατά και κατάλαβε ότι κάτι έγινε. Έτρεξε αμέσως κάτω. Η φωνή δε σταματούσε. Πριν ακόμα φτάσει στο σημείο άκουσε το όνομα «Ζαούρη». Μόλις έφτασε εκεί, είδε τον επιστάτη να παίρνει πλακαζ. Πήγε και ο ίδιος εκεί να βοηθήσει και τότε είδε τον αδερφό του κάτω από τα πλακαζ. Για το περιστατικό αυτό έδωσε κατάθεση, την οποία αναγνώρισε ως το Τεκμήριο
12. Με αναφορά στην επισυνημμένη στο εν λόγω τεκμήριο φωτογραφία έδειξε ταμπέλα η οποία ως η θέση του δεν ήταν εκεί την ημέρα του ατυχήματος άλλα την έφερε κάποιος άλλος υπάλληλος, ο Νεόφυτος. Ρωτήθηκε κατά πόσο θυμάται την ώρα που πήγε στο επίδικο εργοτάξιο εάν υπήρχε περίφραξη και η θέση του ήταν ότι σκαλωσιές δεν υπήρχαν, δε θυμάται κατά πόσο υπήρχε κάγκελο. Με αναφορά στις φωτογραφίες τεκμήριο 14, του ζητήθηκε να διευκρινίσει ποιες σκαλωσιές δεν υπήρχαν τη μέρα του ατυχήματος και υπέδειξε αυτές στη φωτογραφία 7 του Τεκμηρίου
13. Μετά το ατύχημα βοήθησε να μπει ο αδερφός του στο ασθενοφόρο και έφυγε κατευθείαν πίσω του. Σε σχέση με την ταμπέλα που τοποθετήθηκε την μέρα του ατυχήματος (Τεκμήριο 7) κατά την αντεξέτασή του ο μάρτυρας εξήγησε ότι η εν λόγω ταμπέλα δεν υπήρχε και τοποθετήθηκε αμέσως μετά το ατύχημα, πριν να έρθει το ασθενοφόρο. Για τις άλλες ταμπέλες στο Τεκμήριο 14 , στην τρίτη φωτογραφία δε θυμότανε να πει εάν εκείνες υπήρχαν ή όχι τη μέρα του ατυχήματος. Για τη συγκεκριμένη ταμπέλα στην οποία αναφέρεται ήταν βέβαιος ότι δεν υπήρχε γιατί τη μέρα του ατυχήματος μπροστά του ο επιστάτης είπε σε κάποιον Νεόφυτο να φέρει την ταμπέλα, τη οποία ο Νεόφυτος, πήγε και την πήρε από το κτήριο στο οποίο εργαζόταν ο μάρτυρας και την τοποθέτησε στο επίδικο εργοτάξιο. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο Ζαούρης Λεωνίδης (το θύμα). Κατάγεται από τη Γεωργία και ήρθε στην Κύπρο το έτος
14. Εργάζετο ως εργάτης. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 6, το οποίο αναγνώρισε ως την κατάθεση που έδωσε σε σχέση με το επίδικο συμβάν. Εξήγησε ότι στις 3/1/13, ο επιστάτης του ανέθεσε να κόψει σίδερα τα οποία προεξείχαν. Πήρε τα εργαλεία, για την παροχή ρεύματος έβαλε «extension» στην παροχή που βρισκόταν πάνω και το έριξε κάτω. Ξεκίνησε να δουλεύει και έκανε 3 «πατήματα» όταν τα πλακαζ έπεσαν πάνω του. Το βάρος ήταν πολύ. Έβαλε τις φωνές, πήγε ο επιστάτης ο οποίος ήταν κοντά και ακολούθως έφτασε και ο αδερφός του. Με αναφορά στην επισυνημμένη φωτογραφία στο Τεκμήριο 6 εξήγησε ότι τα πλακάζ την επίδικη ημέρα δεν ήταν οριζόντια στημένα όπως στη φωτογραφία, αλλά κάθετα. Αν ήταν οριζόντια στημένα ισχυρίστηκε, δεν θα έπεφταν πάνω του. Ούτε το κάγκελο το οποίο φαίνεται στην εν λόγω φωτογραφία, στον πρώτο όροφο, υπήρχε τη μέρα του ατυχήματος. Κατά την αντεξέτασή του του ζητήθηκε να διευκρινίσει ακριβώς τα καθήκοντά του στην οικοδομή και εξήγησε ότι ήταν απλός εργάτης, δηλαδή εκτελούσε διάφορες υποβοηθητικού τύπου εργασίες. Την επίδικη ημερομηνία συμφώνησε ότι εργασίες στο εργοτάξιο έκανε η Κατηγορουμένη 2 εταιρεία και για αυτό από την Κατηγορουμένη 1 οι μόνοι εργοδοτούμενοι παρόντες ήταν ο ίδιος και ο επιστάτης. Συμφώνησε ότι ως έμπειρος εργάτης για 11 χρόνια, ήξερε τη δουλειά του και δεν ήταν απαραίτητη η συνεχής παρουσία του επιστάτη προκειμένου να του λέει τι να κάνει. Την εργασία που έκανε την συγκεκριμένη μέρα την είχε ξανακάνει. Ο λόγος που δε χρησιμοποίησε τη γεννήτρια εκείνη τη μέρα ήταν, γιατί όπως εξήγησε όταν υπάρχει ρεύμα η πρακτική είναι να μη χρησιμοποιούν γεννήτρια. Ο επιστάτης του είπε ότι έχουν ρεύμα οι καλουπσιήδες και να πάει να πάρει από εκεί. Του έγιναν υποβολές ότι οι καλουπσίηδες ήταν αυτοί που του είπαν να πάρει ρεύμα από εκείνου και όχι από τη γεννήτρια. Η θέση του ήταν ότι δεν υπακούει στους καλουπσιήδες αλλά στον επιστάτη του και ήταν αυτός που του είπε από που να πάρει ρεύμα. Του υποβλήθηκε ότι δεν είχε κανένα λόγο να ενώσει το καλώδιο ρεύματος από το πάνω μέρος της οικοδομής και να εισέλθει έτσι στο εργοτάξιο, αλλά ότι μπορούσε να πάρει ρεύμα από έξω. Εξήγησε ότι το πιο κοντινό σημείο ήταν από τους καλουπσιήδες και ότι σε κάθε περίπτωση υπάκουσε στις οδηγίες του επιστάτη του. Ακολούθως του έγιναν διάφορες ερωτήσεις και υποβολές αναφορικά με το καλώδιο που σύνδεσε για να πάρει ρεύμα, κατά πόσο η σύνδεση ήταν μακριά από το σημείο από όπου θα δούλευε και επομένως χρειάστηκε να το τραβήξει. Οι απαντήσεις του ήταν αρνητικές. Σε σχέση με το λόγο για τον οποίο τα πλακαζ έπεσαν πάνω του, δε γνώριζε να πει την αιτία για την οποία έπεσαν. Η θέση του ήταν ότι δεν ήταν ορθά τοποθετημένα, ήτοι ήταν κάθετα αντί οριζόντια το ένα πάνω στο άλλο και για αυτό έπεσαν. Του υποδείχθηκε ότι στην κατάθεσή του Τεκμήριο 6, δεν κάνει αναφορά ότι τα πλακαζ ήταν τοποθετημένα κάθετα. Ο μάρτυρας επέμενε ότι ήταν κάθετα τοποθετημένα και για αυτό το λόγο δεν ήταν ασφαλισμένα. Εάν ήταν οριζόντια τότε δεν θε έπεφταν. Σε σχέση με το κάγκελο στην πλάκα του πρώτου ορόφου το οποίο ο μάρτυρας στην κατάθεση του ισχυρίζεται ότι δεν υπήρχε κατά το χρόνο του ατυχήματος του έγιναν υποβολές ότι αυτό υπήρχε με το μάρτυρα να επιμένει ότι δεν υπήρχε. Η τελική θέση της δικηγόρου της υπεράσπισης ήταν ότι η Κατηγορούμενη 1, έλαβε όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να αποτρέψει το ατύχημα. Η απάντηση του μάρτυρα ήταν ότι αυτοί που φταίνε είναι οι καλουπσιήδες, ο ίδιος δούλευε 10 χρόνια στην Κατηγορουμένη 1 εταιρεία και πρώτη φορά συνέβηκε κάτι. Μετά τη μαρτυρία του Λεωνίδη, η Κατηγορούσα αρχή δήλωσε ότι δεν θα έχει άλλο μάρτυρα. Το δικαστήριο αφού έκρινε ότι σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 74

(1)(γ) του Κεφ.155, στοιχειοθετείται εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της Κατηγορουμένης 1 την κάλεσε σε απολογία. Η δικηγόρος της δήλωσε ότι η Κατηγορουμένη θα επιλέξει το δικαίωμα της σιωπής και τα μέρη προχώρησαν με αγορεύσεις. Ο δικηγόρος της Κατηγορούσας Αρχής, ισχυρίζεται ότι έχει πετύχει στο καθήκον του να αποδείξει την υπόθεση εναντίον της Κατηγορουμένης 1, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Η θέση του είναι ότι το ατύχημα συνέβη όχι εξ΄ υπαιτιότητος του Λεωνίδη, αλλά γιατί οι εργοδότες του και οι συνεργάτες τους, δεν διασφάλισαν ότι τα πλακάζ τα οποία τοποθετήθηκαν στον πρώτο όροφο, είχαν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτρέπεται η πτώση τους. Ο επιστάτης ήταν παρών στο εργοτάξιο την επίδικη ημερομηνία και απέτυχε να προβλέψει ή να διασφαλίσει ότι ο Λεωνίδης δεν θα κινείτο κοντά ή κάτω από τα στοιβαγμένα πλακαζ ώστε να μη διέτρεχε κίνδυνο. Από την πλευρά της η δικηγόρος της υπεράσπισης, με εκτενή γραπτή αγόρευσή της καταγράφει όλα τα σχετικά επιχειρήματά της για τα οποία εισηγείται ότι η υπόθεση θα πρέπει να απορριφθεί σε σχέση με την Κατηγορουμένη 1. Ειδική αναφορά σε σημεία που αναδεικνύονται με την αγόρευση θα γίνει κατωτέρω εάν και εφόσον κριθεί απαραίτητο. Προχωρώ αμέσως πιο κάτω στην αξιολόγηση των μαρτύρων, έχοντας πάντοτε κατά νου τις αρχές που διέπουν τη διαδικασία αξιολόγησης της μαρτυρίας, όπως αυτές έχουν καθοριστεί από την πλούσια επί του θέματος νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. Τσεκούρα ν Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ.180/10, ημ. 11.10.2012, Ιωάννου ν Παλάζη 1(Α) ΑΑΔ276 κ.α. Miorage v Radivojenik

(1998)1 (Β) ΑΑΔ614, Αθανασίου και Άλλος ν Κουνούνη

(1997)1 (Β) ΑΑΔ 614). Ο πρώτος μάρτυρας, επιθεωρητής στο Τμήμα Εργασίας, κατάθεσε αναφορικά με τις ενέργειες που έκανε μετά που ενημερώθηκε για το ατυχές συμβάν. Ήταν σαφής, συγκεκριμένος και απαντούσε με αμεσότητα και χωρίς δεύτερες σκέψεις σε όλες τις ερωτήσεις που του γίνονταν. Σε σχέση με το επίδικο συμβάν, η θέση του ήταν ότι από τις έρευνες που έκανε, δεν είχαν ληφθεί όλα τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να μη συμβεί το επίδικο ατύχημα. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις αλλά ήταν σταθερός στις θέσεις που εξέφραζε. Η μαρτυρία του, αναφορικά με τις ενέργειες που έκανε από τη στιγμή που ενημερώθηκε για το ατύχημα γίνεται αποδεκτή, όπως επίσης και οι διαπιστώσεις του αναφορικά με το χώρο όπου έγινε το ατύχημα. Ο Δημήτρης Ζαούρης, αδερφός του θύματος, επίσης έκανε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του, καλύπτει μικρό χρονικό διάστημα μετά από το ατυχές συμβάν και μέχρι να απομακρυνθεί ο αδερφός του από το εργοτάξιο με ασθενοφόρο. Η μαρτυρία του στην ουσία της δεν αμφισβητήθηκε και ως μάρτυρας προκάλεσε στο Δικαστήριο την εντύπωση ότι ήρθε για να πει την αλήθεια. Σαφέστατα και δεν διαφεύγει την προσοχή μου, ότι είναι αδερφός του θύματος. Δεν διέκρινα όμως, σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του, υστεροβουλία ή πρόθεση να πει ψέματα προκειμένου να βοηθήσει τον αδερφό του. Η μαρτυρία του ως προς τα επίδικα θέματα ότι, μετά που άκουσε φωνές έτρεξε στο επίδικο εργοτάξιο και εκεί είδε τον επιστάτη να αφαιρεί πλακάζ από άτομο το οποίο ήταν καταπλακωμένο και το οποίο αντιλήφθηκε ότι ήταν ο αδερφός του είναι αποδεκτή. Τέλος το θύμα, έκανε εξαιρετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Παρόλη την ταλαιπωρία του, με ιδιαίτερη αξιοπρέπεια κατέθεσε ως μάρτυρας τα γεγονότα που είχαν ως αποτέλεσμα να είναι περιορισμένος σε τροχοκάθισμα, χωρίς εντάσεις, χωρίς αχρείαστους συναισθηματισμούς και χωρίς καμία προσπάθεια να καταλογίσει ευθύνες στον πρώην εργοδότη του. Σε σχέση με τα γεγονότα της επίδικης ημέρας, αναφέρθηκε ακριβώς στο τι έκανε μέχρι και τη στιγμή που καταπλακώθηκε από τα πλακαζ. Το πως τα πλακαζ έπεσαν πάνω του δεν ήταν σε θέση να το γνωρίζει, πέραν του ότι δεν ήταν ορθά στοιβαγμένα, ήτοι ήταν στοιβαγμένα κάθετα αντί οριζόντια. Μάλιστα τελείωσε τη μαρτυρία του, αναφέροντας, ότι αυτοί που φταίνε είναι οι «καλουπσιήδες». Επίσης η θέση ότι το κάγκελο στην πλάκα του πρώτου ορόφου, ως αυτό φαίνεται στη φωτογραφία στο Τεκμήριο 6 δεν υπήρχε κατά τον επίδικο χρόνο, είναι αποδεκτή. Επισημαίνω περαιτέρω, ότι η θέση αυτή παρά τις υποβολές της υπεράσπισης περί του αντιθέτου παρέμεινε μετέωρη, λόγω του ότι δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη μαρτυρία (βλ. αμέσως πι κάτω για σχετική νομολογία). Δε διέκρινα καμία εμπάθεια, καμία τάση υπερβολής ή προσπάθεια να αποφύγει να απαντήσει σε ερωτήσεις κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του. Ως προς τα γεγονότα, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στην ολότητά της, ήτοι ότι πήγε το πρωί στο εργοτάξιο, ανάμεσα στις εργασίες που θα εκτελούσε ήταν και η κοπή σιδέρων τα οποία εξείχαν. Για το σκοπό αυτό αντί να χρησιμοποιήσει γεννήτρια, χρησιμοποίησε ως οι οδηγίες του επιστάτη του extension και πήρε ρεύμα από τους καλουπσιήδες οι οποίοι δούλευαν στον πάνω όροφο. Εργάστηκε πολύ λίγο, όταν για λόγο που δεν γνωρίζει έπεσαν πάνω του πλακαζ και τον καταπλάκωσαν. Τα πλακάζ ήταν τοποθετημένα κάθετα. Το κάγκελο στην πλάκα του πρώτου ορόφου, ως αυτό φαίνεται στην επισυνημμένη στο Τεκμήριο 6 φωτογραφία, δεν υπήρχε. Μετά από την αξιολόγηση της μαρτυρίας και πριν καταγραφούν οι διαπιστώσεις του Δικαστηρίου, σημειώνω ότι δεν διαλανθάνει της προσοχής μου, ότι κατά το στάδιο αντεξέτασης μαρτύρων, προωθήθηκε με υποβολές υπεράσπιση η οποία αντέκρουε τα όσα κατέθεταν οι μάρτυρες κατηγορίας. Πλην όμως, πέραν του ότι οι μάρτυρες κατηγορίας έχουν κριθεί αξιόπιστοι, οι οποιεσδήποτε θέσεις έχουν προωθηθεί από την υπεράσπιση υπό τη μορφή υποβολών δεν θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη, καθότι αυτές παρέμειναν μετέωρες εφόσον δεν συνοδεύτηκαν από το απαραίτητο υπόβαθρο μαρτυρίας (βλ. σχετικά Ιωαννίδης Ησαΐας ν. Αστυνομίας,

(2012)2 Α.Α.Δ. 640, RABIUL HOSSAIN ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 71/2015, 17/12/2015). Τα πιο πάνω αναφέρονται χωρίς σε καμία περίπτωση να κρίνω το δεδομένο δικαίωμα της Κατηγορουμένης 1 να μη δώσει μαρτυρία. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω, οι διαπιστώσεις του Δικαστηρίου, σε σχέση με το επίδικο συμβάν, είναι οι ακόλουθες. Στις 3/1/2013 σε εργοτάξιο στην περιοχή Ιδαλίου, ο Ζαούρης Λεωνίδης θα εκτελούσε εργασίες σε υπό κατασκευή κατοικία. Εργολάβος του έργου ήταν η Κατηγορουμένη 1 εταιρεία. Η πρώτη εργασία που θα εκτελούσε ήταν να κόψει σίδερα τα οποία εξείχαν. Συνέδεσε το εργαλείο του με ρεύμα, το οποίο πήρε από τον πρώτο όροφο όπου ευρίσκονταν καλουπσιήδες οι οποίοι εκτελούσαν εργασίες. Οι καλουπσιήδες ήταν εργοδοτουμένοι της Κατηγορουμένης 2. Λίγο μετά που ξεκίνησε να εργάζεται, για λόγους που δε γνωρίζει κανείς, έπεσαν πάνω του πλακάζ και τον καταπλάκωσαν. Έβαλε τις φωνές. Πήγε κοντά του ο επιστάτης και ξεκίνησε να αφαιρεί τα πλακάζ από πάνω του. Λίγο μετά έφτασε και ο αδερφός του ο οποίος βοήθησε στην αφαίρεση των πλακάζ. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Τα πλακάζ τα οποία έπεσαν πάνω του ήταν τοποθετημένα κάθετα. Τα ικριώματα στο εργοτάξιο ήταν ημιτελή ενώ στον πρώτο όροφο δεν υπήρχε προστατευτικό το οποίο να αποτρέπει την πτώση από ύψος. Υπήρχε Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας το οποίο ουδέποτε αναπροσαρμόστηκε. Πριν προχωρήσω σε υπαγωγή των γεγονότων στην επίδικη νομοθεσία και κανονισμούς θα παραθέσω αμέσως πιο κάτω τη νομική πτυχή της υπόθεσης. Σε όλες τις κατηγορίες γίνεται αναφορά για κατ΄ ισχυρισμό παράβαση των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011. Στην πέμπτη κατηγορία υπάρχει περαιτέρω προσθήκη του άρθρου 34

(2)του πιο πάνω νόμου. Τα πιο πάνω άρθρα των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 διαλαμβάνουν: · Το άρθρο 3 αναφέρει το εύρος εφαρμογής της νομοθεσίας. · Το άρθρο 13 αναφέρεται στις γενικές υποχρεώσεις εργοδοτών. · Το άρθρο 34

(2)αναφέρεται στην υποχρέωση των εργοδοτών να λάβουν μέτρα κατάλληλά για πτώση από ύψος. · Σε περίπτωση παράβασης από τον εργοδότη των πιο πάνω υποχρεώσεών του, τότε δημιουργείται το αδίκημα του άρθρου 53

(1). Περαιτέρω οι Κατηγορίες 1,4 και 5 κάνουν αναφορά στους Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμούς του 2002 και η τρίτη κατηγορία στους περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμούς του 2007. Σημειώνεται περαιτέρω ότι προκειμένου να στοιχειοθετηθούν οι κατηγορίες 1, 4 και 5 τα κατ΄ ισχυρισμό αδικήματα πρέπει, μεταξύ άλλων, να έχουν διαπραχθεί σε εργοτάξιο και η Κατηγορουμένη 1 να έχει την ιδιότητα του ιδιότητα εργολάβου. Τα πιο πάνω ως τα παραδεκτά γεγονότα, πληρούνται στην υπό εξέταση περίπτωση. Η πρώτη κατηγορία την οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη 1, αφορά κατ΄ ισχυρισμό παράβαση των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3,11

(2)(α), Παράρτημα ΙV, Μέρος Α, Παράγραφος 1

(1)του κανονισμού 11

(3)των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, η Κατηγορουμένη 1: «στις 3/1/2013 ενώ ήταν εργοδότης (κύριος του έργο και εργολάβος) και ανέλαβε την ανέγερση διόρωφης κατοικίας, στην οδό Αγίου Ανδρονίκου στην περιοχή Ηλιούπολη, στο Δάλι, παρέλειψε να σταθεροποιήσει με κατάλληλο και ασφαλή τρόπο τις μοριοσανίδες (πλακάζ), οι οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή του ξυλότυπου των κολώνων του πρώτου ορόφου και βρίσκονταν στον πρόβολο της πλάκας οροφής του ισογείου, με αποτέλεσμα ο εργοδοτούμενος της Ζαούρης Λεωνίδης που βρισκόταν στον υπαίθριο χώρο έξω από το ισόγειο της υπό ανέγερση οικοδομής να καταπλακωθεί από μοριοσανίδες (πλακάζ) που έπεσαν από ύψος περίπου 3,9m και να τραυματιστεί σοβαρά στη σπονδυλική στήλη» Το αδίκημα της πιο πάνω κατηγορίας και η ποινή που επισύρεται καθορίζονται στο άρθρο 53

(1)και συνίσταται σε κατ΄ ισχυρισμό παράβαση της Κατηγορουμένης 1, των υποχρεώσεών της που καθορίζονται από το άρθρο 13 των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011. Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, στις 3/1/2013 στο επίδικο εργοτάξιο συνέβη εργατικό ατύχημα και τραυματίστηκε ο Λεωνίδης Ζαούρης. Η ευθύνη του εργοδότη να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να αποφεύγονται ατυχήματα στο χώρο εργασίας είναι ξεκάθαρα καταγεγραμμένη στο νόμο. Στους Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002, στα άρθρα 11

(2)(α), Παράρτημα ΙV, Μέρος Α, Παράγραφος 1

(1)καθορίζονται οι υποχρεώσεις του εργοδότη, να σταθεροποιεί με ασφαλή τρόπο οποιοδήποτε αντικείμενο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία των εργοδοτουμένων. Το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται η Κατηγορουμένη 1 είναι αυστηρής ποινικής ευθύνης, υπό την έννοια ότι αυτό που απαιτείται είναι η πλήρωση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος. Αντικειμενική υπόσταση, συνίσταται στη συνδρομή των αντικειμενικών εξωτερικών γνωρισμάτων του αδικήματος. Στο υπό εξέταση αδίκημα δεν απαιτείται η διάγνωση υποκειμενικής υπόστασης του αδικήματος (mens rea). Πρόκειται για αδίκημα απόλυτης ευθύνης, δηλαδή ο Κατηγορούμενος τιμωρείται εφόσον συντρέχουν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, χωρίς να είναι απαραίτητο για τις πράξεις του να απαιτείται η συνδρομή στοιχείων τα οποία ευρίσκουν αντίκρισμα στον εσωτερικό του κόσμο. Ως η νομοθεσία έχει καθορίσει, όταν ο νομοθέτης αποβλέπει στη ρύθμιση της συμπεριφοράς πολιτών σε συγκεκριμένους τομείς κοινωνικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, τότε ενδεχόμενη παράβαση δημιουργεί αδίκημα αυστηρής ποινικής ευθύνης (βλ. σχετικά AESTAS TRADING LTD κ.α. ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 78/2014, 79/2014, ημερ. 3/9/2015, Gammon (Hong Kong) Ltd v. A.G.

(1984)1 All E.R. 347, 362, Karaoglanian v. Police

(1984)2 C.L.R. 161, Οικονομίδης ν. Διευθ. Κοινων. Ασφαλίσεων

(1989)2 Α.Α.Δ. 235, 240-241, Sea Island Τours Ltd κ.α. ν. Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού

(1995)2 Α.Α.Δ. 196) Είναι αυτονόητο πιστεύω ότι είναι ικανοποιητική η ύπαρξη actus reus και όχι mens rea για απόδειξη αυτών των αδικημάτων, εφόσον εάν υπήρχε ένοχη διάνοια και ο εργοδότης επιζητούσε τον τραυματισμό του εργοδοτουμένου, τότε το αδίκημα το οποίο θα αντιμετώπιζε θα ήταν διαφορετικής φύσης από αυτό με το οποίο είναι τώρα αντιμέτωπος. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω για τη φύση του αδικήματος που αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη 1, είναι ξεκάθαρο πιστεύω ότι από τα παραδεκτά και μόνο γεγονότα, αποδεικνύεται η αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος. Ο νομοθέτης εν τη σοφία του έχει προνοήσει, ότι ο εργοδότης «απαλλάσσεται από την ευθύνη για συμβάντα οφειλόμενα σε ξένες προς αυτόν, ανώμαλες και απρόβλεπτες συνθήκες, ή σε έκτακτα γεγονότα, οι συνέπειες των οποίων δε θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί παρόλη την επιδειχθείσα επιμέλεια». Επομένως, το αξιόποινο απαλείφεται μόνον εφόσον το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν τα ανωτέρω. Ο σχετικός ισχυρισμός και το βάρος απόδειξης βαρύνουν τον εργοδότη, ο οποίος οφείλει να παρουσιάσει μαρτυρία προκειμένου να ικανοποιήσει για την απαλλαγή ευθύνης του. Τέτοια μαρτυρία δεν υπάρχει ενώπιον μου, η οποία αξιολογούμενη θα μπορούσε να οδηγήσει αθώωση της Κατηγορουμένης 1, στην Κατηγορία αυτή. Αντιθέτως, από τα ίδια τα γεγονότα και εννοείται εκ του αποτελέσματος, η Κατηγορουμένη 1 απέτυχε στο καθήκον της να διασφαλίσει την ασφάλεια υγεία και ευημερία των εργοδοτουμένων της, ήτοι να λάβει όλα εκείνα τα μέτρα τα οποία θα απέτρεπαν την πτώση των πλακάζ πάνω στον Λεωνίδη. Η δεύτερη κατηγορία (τρίτη στο κατηγορητήριο) την οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη 1, αφορά κατ΄ ισχυρισμό παράβαση των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3 και 7

(1)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμών του 2007. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τρίτης κατηγορίας,η Κατηγορουμένη 1: «στον ίδιο τόπο και χρόνο όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης (κύριος του έργου και εργολάβος) και ανέλαβε την ανέγερση διόρωφης κατοικίας, παρέλειψε να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρχει οποιαδήποτε αλλοίωση της σκηνής όπου συνέβη το γνωστοποιήσιμο ατύχημα κατά το οποίο ο εργοδοτούμενος της Ζαούρης Λεωνίδης τραυματίστηκε σοβαρά στη σπονδυλική στήλη, ήτοι τη μη μετακίνιση των μοριοσανίδων (πλακαζ) που έπεσαν πάνω στο Ζαούρη Λεωνίδη εκτός της σκηνής που συνέβη το ατύχημα» Για αυτή την κατηγορία ο σχετικός κανονισμός, στο άρθρο 7

(1), καθορίζει ότι για οποιοδήποτε ατύχημα το υπεύθυνο πρόσωπο πρέπει να διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε αλλοίωση της σκηνής όπου συνέβη το ατύχημα, εκτός εάν ο χώρος έχει επιθεωρηθεί, ή έχουν περάσει 24 ώρες από την προφορική ή γραπτή γνωστοποίηση του ατυχήματος. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος η αλλοίωση της σκηνής η οποία αποδίδεται στην Κατηγορουμένη 1, είναι συγκεκριμένη, ήτοι κατηγορείται ότι μετακίνησε πλακάζ εκτός της σκηνής που συνέβη το ατύχημα. Προκειμένου να αποδειχθεί η κατηγορία αυτή πρέπει να αποδειχθεί η αλλοίωση της σκηνής του ατυχήματος, με μετακίνηση των πλακαζ εκτός της σκηνής. Σημειώνω δε τα ακόλουθα: · Δεν υπάρχει ενώπιον μου μαρτυρία αναφορικά με το πως ήταν ο χώρος πριν από το ατύχημα. · Ο επιθεωρητής κατά τη μαρτυρία του, δεν είπε ότι τα πλακαζ μετακινηθήκαν εκτός της σκηνής, ως αποδίδεται με τις λεπτομέρειες αδικήματος, αλλά ότι αντί να ήταν διάσπαρτα στο χώρο ήταν τοποθετημένα σε στοίβες. · Είναι αυτονόητο, ότι κάποια αλλοίωση εκ των πραγμάτων επεσυνέβη, προκειμένου να απεγκλωβιστεί ο Λεωνίδης Ζαούρης. Ο τρόπος που τοποθετήθηκαν τα πλακαζ μετά τον απεγκλωβισμό του, δεν θα μπορούσε να επενεργήσει σε βάρος της κατηγορουμένης. Και εν πάση περιπτώσει η πράξη η οποία της αποδίδεται με το κατηγορητήριο είναι μετακίνηση των πλακάζ εκτός της σκηνής που έγινε το ατύχημα και όχι ήταν τοποθετημένα σε στοίβες αντί να είναι διάσπαρτα. Από τα ανωτέρω, προκύπτει ότι το αδίκημα το οποίο αποδίδεται στην Κατηγορουμένη 1, ως οι λεπτομέρειες της τρίτης κατηγορίας, δεν αποδυκνείεται. Η τρίτη κατηγορία (τέταρτη στο κατηγορητήριο) την οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη 1, αφορά κατ΄ ισχυρισμό παράβαση των άρθρων 2,3,13,38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των και των κανονισμών 2,3, και 5 των περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002 Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τέταρτης κατηγορίας, η Κατηγορουμένη 1: «από άγνωστη στην κατηγορούσα αρχή ημερομηνία μέχρι τις 3/1/2013, στον ίδιο τόπο όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης (εργολάβος) και ανέλαβε την ανέγερση διόρωφης κατοικίας, παρέλειψε να αναπροσαρμόσει το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας σε συνάρτηση με την εξέλιξη των εργασιών καθώς και να αναλύσει τις μεθόδους εργασίας κατά φάσεις ώστε να συμπεριλαμβάνει στο Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας μέτρα για την ασφαλή τοποθέτηση, μετακίνηση και αποθήκευση των μοριοσανίδων (πλακάζ) και τις μεθοδολογίες που έπρεπε να ακολουθηθούν στη φάση κατασκευής του ξυλότυπου των κολώνων του πρώτου ορόφου με αποτέλεσμα πρόσωπα στην εργασία να εκτίθενται σε κίνδυνο» Η υποχρέωση που κατ΄ ισχυρισμό έχει παραβεί η Κατηγορούμενη 1, είναι η τεθειμένη από το άρθρο 5

(8)των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002. Σύμφωνα με το ν εν λόγω κανονισμό: «

(8)(α)Τηρουμένων των διατάξεων της παραγράφου

(9), το σχέδιο και ο φάκελος ασφάλειας και υγείας αναπροσαρμόζονται σε συνάρτηση με την εξέλιξη των εργασιών και τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις που έχουν επέλθει.

(8)(β) Η αναπροσαρμογή του σχεδίου ασφάλειας και υγείας γίνεται πριν από την έναρξη των εργασιών, ώστε σε αυτό να περιγράφονται και να καθορίζονται οι ασφαλείς μέθοδοι εργασίας, καθώς και τα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την εκτέλεση των εργασιών και ιδιαίτερα όταν- (ι) υφίστανται αλλαγές σε σχέση με τις μεθόδους εργασίας ή/και τα οργανωτικά ή/και τεχνικά μέτρα ή/και τα μέτρα ανύψωσης (ιι) η φύση και ο σκοπός της εργασίας αλλάζουν (ιιι) τροποποιείται η μελέτη ή/και τα κατασκευαστικά και άλλα σχέδια (ιν) αλλάζουν οι εργολάβοι ή/και υπεργολάβοι ή/και διορίζονται πρόσθετοι εργολάβοι ή/και υπεργολάβοι (ν) αλλάζουν οι απαιτήσεις του κυρίου του έργου (νι) υφίστανται αλλαγές στον περιβάλλοντα χώρο (νιι) υπάρχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία και είναι διαθέσιμες (νιιι) υφίστανται αλλαγές στις μεθόδους εργασίας ή τις εργασίες (ιχ) εισάγονται νέες νομικές απαιτήσεις και πρότυπα

(8)(γ) Η αναπροσαρμογή του φακέλου ασφάλειας και υγείας γίνεται μετά το πέρας των εργασιών εκτέλεσης του έργου, ώστε αυτός να περιέχει τα πραγματικά στοιχεία του έργου, έτσι όπως αυτό κατασκευάστηκε» Η δε παράγραφος 9 του άρθρου 5 των εν λόγω κανονισμών διαλαμβάνει: «9(α) Ο φάκελος και το σχέδιο ασφάλειας και υγείας καταρτίζονται και αναπροσαρμόζονται από τους συντονιστές μελέτης και εκτέλεσης, με τη συνεργασία του κυρίου του έργου, των μελετητών, των εργολάβων και των προμηθευτών σύμφωνα με τις διατάξεις των Κανονισμών 8 και 9, όπου αυτό εφαρμόζεται (β)Η αναπροσαρμογή του φακέλου και του σχέδιού ασφάλειας και υγείας γίνεται- (ι) από το συντονιστή μελέτης, πριν από την έναρξη του εργοταξίου (ιι) το συντονιστή εκτέλεσης κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του εργοταξίου και εκτέλεσης των εργασιών και (ιιι) σύμφωνα με τις διάταξης της παραγράφου

(8)(γ) ο συντονιστής μελέτης συνεργάζεται με το συντονιστή εκτέλεσης για την αναπροσαρμογή του φακέλου και του σχεδίου ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση του έργου, όπου απαιτείται και ιδιαίτερα όταν τροποποιείται η μελέτη ή/και οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου» Από απλή ανάγνωση και μόνο των πιο πάνω κανονισμών, είναι ξεκάθαρο, ότι η υποχρέωση αναπροσαρμογής του Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία είναι δεδομένη και υφίσταται κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας το οποίο αφορούσε ο επίδικο έργο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12. Ως προκύπτει από τη σελίδα 1, αυτό δεν αναθεωρήθηκε. Στη σελίδα 7, προνοείται αναθεώρηση και επαναξιολόγηση των κινδύνων ανά διαστήματα και όποτε υπάρξουν τροποποιήσεις στη μεθοδολογία, στον εξοπλισμό και τα υλικά καθώς και μετά από ατυχήματα. Περαιτέρω, μεταξύ άλλων, προνοείται ότι, ανάγκη διενέργειας νέας μελέτης εκτίμησης κινδύνου προκύπτει εφόσον πραγματοποιείται μια νέα δραστηριότητα για πρώτη φορά. Στο Παράρτημα V, το οποίο καταλαμβάνει τις σελίδες 61 έως και 101, γίνεται η καταγραφή όλων των δραστηριοτήτων. Δεν έχω ενώπιον μου μαρτυρία αναφορικά με το ποιες από τις δραστηριότητες αυτές πραγματοποιήθηκαν έτσι ώστε για κάθε δραστηριότητα από αυτές να απαιτείτο αναπροσαρμογή του σχεδίου. Η μόνη μαρτυρία είναι αυτή σε σχέση με τις εργασίες ξυλοτύπου, οι οποίες πραγματοποιούνταν κατά το επίδικο χρονικό διάστημα. Για αυτή τη νέα δραστηριότητα η οποία πραγματοποιείτο, δεν υπήρξε αναθεώρηση ή αναπροσαρμογή. Στη σελίδα 97 του ΣΑΥ, γίνεται αναφορά στις εργασίες ξυλότυπου και εκτίμηση κινδύνων. Όπως πολύ ορθά επισήμανε ο ΜΚ1, αν και στο ΣΑΥ γίνεται αναφορά στις εργασίες αυτές, δεν υπάρχει καταγεγραμμένη μεθοδολογία που θα ακολουθείτο. Η Κατηγορουμένη 1, δεν τήρησε την υποχρέωσή της να αναπροσαρμόσει το ΣΑΥ ανάλογα με την εξέλιξη των εργασιών και επομένως το αδίκημα το οποίο αποδίδεται στην Κατηγορουμένη 1 με την τέταρτη κατηγορία στοιχειοθετείται. Η τέταρτη κατηγορία (πέμπτη στο κατηγορητήριο) την οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη 1, αφορά κατ΄ ισχυρισμό παράβαση των άρθρων 2,3,13,34

(2),38 και 53

(1)των Περί Ασφάλειας και Υγείας Νόμων του 1996 έως 2011 και των κανονισμών 2,3 και 11

(2)(α), Παράρτημα ΙV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, Παράγραφος 5 και του κανονισμού 11

(3)των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2002. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πέμπτης κατηγορίας, η Κατηγορουμένη 1: «στον ίδιο τόπο και χρόνο όπως αναφέρεται στην πρώτη κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης (εργολάβος) και ανέλαβε την ανέγερση διόρωφης κατοικίας, παρέλειψε να τοποθετήσει στέρεα κιγκλιδώματα (α) στα άκρα του δαπέδου του ορόφου και (β) στο κλιμακοστάσιο, με επαρκές ύψος, τουλάχιστον 1,10 μέτρα από το δάπεδο, που να διαθέτουν θωράκιο ή άλλο εμπόδιο στη στάθμη του δαπέδου ύψους τουλάχιστον 0,20 μέτρων, ένα χειρολισθήρα ή άλλου οριζόντιου στοιχείου να μ η υπερβαίνει τα 0,45 μέτρα ή να χρησιμοποιήσει άλλα ισοδύναμα μέσα για παρεμπόδιση της πτώσης προσώπων, από ύψος 3 έως 4 περίπου μέτρων, εκθέτοντας με αυτό τον τρόπο πρόσωπα στην εργασία σε κίνδυνο.» Η κατηγορία αυτή αναφέρεται σε κατ΄ ισχυρισμό παράβαση του κανονισμού 11

(2)(α) και του Παρατήματος IV, Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, των Περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του

1. Σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, οι εργολάβοι, υπεργολάβοι και άλλοι εργοδότες, προκειμένου να διασφαλίσουν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, λαμβάνουν τα μέτρα που αναφέρονται στο Παράρτημα IV, Τμήμα ΙΙ, παράγραφος 5 του εν λόγω κανονισμού για αποφυγή πτώσης από ύψος. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, ήτοι την Έκθεση Διερεύνησης του Ατυχήματος την οποία ετοίμασε ο ΜΚ1, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε πλήρως, στις διαπιστώσεις του στο σημείο 7.4.2 κάνει αναφορά ότι δεν υπήρχε προστασία από πτώση από ύψος σε όλα τα άκρα της πλάκας δαπέδου του πρώτου ορόφου. Η διαπίστωσή του αυτή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέτασή του. Την ίδια θέση πρόβαλαν και οι Μκ2 και ΜΚ
2. Παρά τις υποβολές της Υπεράσπισης περί του αντιθέτου, οι υποβολές αυτές ουδέποτε προωθήθηκαν περαιτέρω με τη μορφή μαρτυρίας, προκειμένου να αντικρουστεί η μαρτυρία που παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή. Η θέση που προωθεί η Υπεράσπιση είναι ότι την υποχρέωση για τη λήψη μέτρων για αποφυγή πτώσης την έχει ο εργοδότης και εφόσον κατά το επίδικο χρονικό διάστημα για τις εργασίες που τελούνταν στο εργοτάξιο, εργοδότης ήταν η Κατηγορουμένη 2, τότε η Κατηγορουμένη δεν μπορεί να φέρει ευθύνη. Επισημαίνω, ότι σύμφωνα με τον πιο πάνω αναφερόμενο κανονισμό την ευθύνη δεν τη φέρει αποκλειστικά ο εργοδότης, αλλά και οι εργολάβοι. Στην υπό εξέταση περίπτωση είναι παραδεχτό γεγονός ότι η Κατηγορουμένη 1, ήταν η εργολάβος του έργου. Μάλιστα, από τον ίδιο τον κανονισμό η υποχρέωση για διαφύλαξη ασφάλειας και υγείας δεν υφίσταται μόνο προς τους εργοδοτουμένους, αλλά υπάρχει υποχρέωση διαφύλαξης ασφάλειας και υγείας σε όλο το εργοτάξιο. Η υποχρέωση επομένως είναι γενική υποχρέωση διασφάλισης συνθηκών έτσι ώστε να παρέχεται η ασφάλεια και η υγεία στο εργοτάξιο και δεν είναι ως είναι η εισήγηση της δικηγόρου της υπεράσπισης συγκεκριμένη και περιορισμένη υποχρέωση εργοδότη προς εργοδοτούμενο και μόνο. Ενόψει των όσων έχω αναφέρει και εφόσον η μαρτυρία του ΜΚ1, κρίθηκε ικανοποιητική, θεωρώ ότι η Κατηγορία αυτή έχει αποδειχτεί. Καταλήγοντας, η Κατηγορούσα Αρχή πέτυχε στο καθήκον της να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό τις Κατηγορίες 1, 4 και 5 και η Κατηγορουμένη 1 κρίνεται ένοχη στις κατηγορίες 1, 4 και
3. Η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει την κατηγορία 3 και η Κατηγορουμένη 1 αθωώνεται και απαλλάσσεται στην κατηγορία
4. (Υπ.) ................................. Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής