Επί τοις αφορώσι την Αίτηση του κ. Σάββα Ασιήκαλη ν. Επί τοις αφορώσι την Γαλάτεια Ασιήκαλη, Διαχ/ση Περιουσίας Ανικάνου: 92/15, 15/5/2017

(1)/96 αιτείται όπως του επιτραπεί να μεταβιβάσει την οικογενειακή οικία που ευρίσκεται στο Καϊμακλί, εξ ημισείας επ΄ ονόματι των υιών τους Γιώργου και Μάριου Ασιήκαλη (Καθ΄ ων 1, 3) με παράλληλη εγγραφή δικαιώματος χρήσης και επικαρπίας της εφ΄ όρου ζωής προς όφελος των γονέων, δηλαδή της ανίκανης μητέρας και του Αιτητή. Η αίτηση βασίζεται στα άρθρα 2-8 του Ν.23

(1)/96, στη Δ.48 κ.1-3 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Συνοδεύεται δε από ένορκη δήλωση του ίδιου του Διαχειριστή στην οποίαν αφού αναφέρεται στο ιστορικό της αίτησης και στα έξι ακίνητα ιδιοκτησίας της συζύγου, ήτοι σε πέντε χωράφια και την οικία, εξηγεί ότι: (α) Πέραν των πιο πάνω η σύζυγος έχει μόνο τη σύνταξη της, την οικοσκευή και ένα κοινό λογαριασμό με τον ίδιο έχοντα υπόλοιπο €2.

1. (β) Στη μοναδική θυγατέρα τους, ήτοι την Καθ΄ ης 2, έχουν ήδη δώσει, ως προίκα ή ως δώρα, διάφορα ποσά τα οποία υπερβαίνουν τις €200.000 και ήταν γνωστό βάσει της οικογενειακής διευθέτησης ότι η οικία θα δίδετο στους δύο υιούς εξ ημισείας. Η εν λόγω κατ΄ ισχυρισμόν προίκα και άλλα ποσά επεξηγούνται σε ειδική παράγραφο στη δήλωση. (γ) Ο ίδιος διαχειρίζεται την περιουσία με γνώμονα το όφελος και τη συντήρηση της ανίκανης συζύγου του και ή προς όφελος των μελών της οικογένειας ή σκοπών για τους οποίους θα αναμενόταν να μεριμνήσει η ίδια αν δεν ήταν ανίκανο άτομο. Ένσταση καταχώρισε μόνο η Καθ΄ ης 2, θυγατέρα του Διαχειριστή και της ανίκανης, προβάλλοντας τους εξής λόγους:
2. Το αιτούμενο διάταγμα δεν αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου.
3. Ο Αιτητής δεν έχει καταδείξει κανένα σοβαρό και εύλογο λόγο ο οποίος να δικαιολογεί την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
4. Η αίτηση είναι καταχρηστική και μοναδικό σκοπό έχει να αποκλείσει την Καθ΄ ης από την περιουσία του ανικάνου προσώπου.
5. Η ένορκη δήλωση περιέχει διαζευκτικούς και ή αναληθείς και ψευδείς ισχυρισμούς. Στη συνοδεύουσα ένορκη δήλωση της η Καθ΄ ης 2 απορρίπτει τις θέσεις του πατέρα-Διαχειριστή και ισχυρίζεται ότι: (α) Πριν διαγνωστεί με άνοια η μητέρα κατείχε κινητή περιουσία την οποία πιστεύει ότι δολίως απέσπασε ο πατέρας. Παρουσιάζει προς τούτο πιστοποίηση (Τεκμήριο 1) της ΣΠΕ Λήδρα Λτδ για δέκα μεταφορές χρημάτων που έγιναν από κοινό λογαριασμό που είχε η ίδια με τη μητέρα της, μεταξύ 20.7.11 έως 18.7.14, εκ των οποίων οι εννέα συνολικού ύψους €73.714 έγιναν προς κοινό λογαριασμό των γονέων της και μια ύψους €21.844 προς την ίδια την Καθ΄ ης
6. (β) Είναι η θέση της πως τις οκτώ από τις μεταφορές χρημάτων τις υπέγραψε ο πατέρας χωρίς να είχε τέτοια εξουσιοδότηση (πριν το διάταγμα) πράγμα που της επιβεβαίωσαν και από τη ΣΠΕ Λήδρα Λτδ. Κατά τον ίδιο τρόπο ποσό €20.000 μετέφερε στις 22.4.14 επ΄ ονόματι του υιού Γιώργου Ασιήκαλη (Καθ΄ ου 1) από τον κοινό λογαριασμό των γονέων. Η πρακτική αυτή σταμάτησε όταν η ίδια ενημέρωσε τη ΣΠΕ για την πνευματική κατάσταση της μητέρας, προβαίνοντας παράλληλα και σε μεταφορά του μισού των καταθέσεων ύψους €21.844 σε δικό της λογαριασμό και του υπόλοιπου μισού στον κοινό λογαριασμό των γονέων της, στις 18.7.14, οπότε και έκλεισε ο λογαριασμός που είχε με τη μητέρα της. (γ) Η ίδια δεν έλαβε από τους γονείς της ποσά πέραν των €200.000, αν και παραδέχεται ότι έλαβε οικονομική βοήθεια ύψους €20.
7. Παραθέτει δε λεπτομέρειες αναφορικά με την ανέγερση της οικίας της, τα εργατικά του πατέρα της και την αγορά του πρώτου και δεύτερου της αυτοκινήτου. (δ) Τα όσα ισχυρίζεται ο πατέρας της για οικονομική βοήθεια προς την ίδια ή για αγορά περιουσίας προς όφελος της είναι ψέματα και αποτέλεσμα της ντροπής την οποίαν εκείνος και τα αδέλφια της πάντα ένιωθαν λόγω του ότι η ίδια γεννήθηκε με νανισμό, οπότε ουδέποτε την αποδέχθηκαν ως μέλος της οικογένειας. (ε) Ο πατέρας δεν διαχειρίζεται την περιουσία προς όφελος και για συντήρηση της ανίκανης μητέρας καθότι τουλάχιστον €70.000 από την περιουσία της εξανεμίστηκαν από τον πατέρα, ενώ €20.000 δόθηκαν στον Καθ΄ ου
8. (στ) Δεν υπήρχε οποιαδήποτε οικογενειακή διευθέτηση να μεταβιβαστεί η οικία στα αδέλφια, στα οποία δόθηκαν πολύ περισσότερα χρήματα. (ζ) Η οικία είναι η μοναδική ουσιαστικά περιουσία η οποία παρέμεινε στη μητέρα και η μεταβίβαση της στα αδέλφια δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό. Νομική Πτυχή Σύμφωνα με το άρθρο 5

(1)του Ν.23

(1)/96 το Δικαστήριο έχει Γενικές Εξουσίες σχετικά με την περιουσία ανικάνου προσώπου να λάβει όλα τα μέτρα τα οποία κρίνει αναγκαία: - για την εν γένει διαχείριση της περιουσίας ανικάνου - για τη συντήρηση ή για άλλο όφελος του ανικάνου - για τη συντήρηση ή για άλλο όφελος μελών της οικογένειας του - για τη μέριμνα προσώπων ή σκοπών για τα οποία ή για τους οποίους το ανίκανο πρόσωπο θα αναμενόταν να μεριμνήσει αν δεν ήταν ανίκανο. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 5

(2)κατά την άσκηση των πιο πάνω εξουσιών το Δικαστήριο αποβλέπει στην ικανοποίηση κατά προτεραιότητα των αναγκών και στην ευημερία του ανικάνου χωρίς όμως να παραγνωρίζονται άλλες νόμιμες υποχρεώσεις του ανικάνου προς τρίτους. Το άρθρο 6

(1)περιλαμβάνει τις Ειδικές Εξουσίες του δικαστηρίου, προνοώντας μεταξύ άλλων ότι έχει εξουσία να δίδει οδηγίες τις οποίες κρίνει αναγκαίες σχετικά με την περιουσία και ειδικότερα για: - τον έλεγχο και τη διαχείριση της περιουσίας του ανικάνου - την πώληση, ανταλλαγή, επιβάρυνση, διάθεση ή δοσοληψία σε σχέση με οποιαδήποτε περιουσία του ανικάνου - τη διάθεση περιουσίας μεταξύ άλλων μέσω δωρεάς προς σύζυγο ή προς κατιόντες νοουμένου ότι απομένει ικανοποιητικό μέρος της περιουσίας για τη συντήρηση του ανικάνου. Πέραν των πιο πάνω στο άρθρο 10

(3)προνοείται πως ο διαχειριστής δύναται κατόπιν έγκρισης του δικαστηρίου να πωλεί, υποθηκεύει, μεταβιβάζει ή δημιουργεί εμπράγματα δικαιώματα επί της ακίνητης περιουσίας του ανικάνου προσώπου ή μέρους αυτής. Η εκ των λιγοστών αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με θέματα του Ν.23

(1)/96, Θεμιστοκλέους ν. Λεωνίδου

(2005)1(Α) Α.Α.Δ. 417 αφορούσε μεν αίτηση για παύση διαχειριστή λόγω κακοδιαχείρισης, πλην όμως κρίνονται χρήσιμες οι γενικές αρχές οι οποίες είχαν καταγραφεί και έχουν ως εξής: «Ο περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμος του 1996 αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου και κατ' επέκταση στην ευημερία του. Ο νόμος, παρέχει στα δικαστήρια σειρά εξουσιών για τον όσο το δυνατό αποτελεσματικό έλεγχο της δράσης του διαχειριστή. ................................. Η διαδικασία που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση, έχει χαρακτήρα ερευνητικό. Η αντιπαράθεση δεν είναι συμβατή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του νόμου. Το δικαστήριο κατά την ενάσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του. Η καθιέρωση πρακτικού και ευέλικτου συστήματος ελέγχου και έρευνας, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της διαχείρισης από το δικαστήριο και την έγκαιρη επέμβασή του όπου διαπιστώνονται σημεία κακοδιαχείρισης». Στην παρούσα περίπτωση ο Αιτητής διορίστηκε διαχειριστής στις 17.12.15. Στη βάση του άρθρου 9

(2),

(3)θα έπρεπε εντός 30 ημερών από τον διορισμό του να καταχωρίσει την Απογραφή και εντός 12 μηνών Λογαριασμούς για τη διαχείριση. Από τότε μέχρι σήμερα, παρά την παρέλευση πέραν των 16 μηνών, δεν έχει καταθέσει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Παρά τη μη εκπλήρωση των πιο πάνω υποχρεώσεων του θα πρέπει να σημειωθεί πως κάποιες πληροφορίες για την οικονομική και εν γένει περιουσιακή κατάσταση της ανικάνου περιέχονται στην αρχική ένορκη δήλωση του ημερ. 26.11.15 τα οποία είναι υποβοηθητικά στην επίλυση του εγειρόμενου ζητήματος. Θα πρέπει δε να σημειωθεί επίσης πως από τότε, δηλαδή στην αρχική αίτηση για διορισμό του, είχε συμπεριλάβει ως αιτητικό Β(iv)(α) παρόμοιο σχετικό αίτημα όπως εγκριθεί η μεταβίβαση της οικίας εξ ημισείας στους δύο υιούς της οικογένειας, αποκλειομένης έτσι της Καθ΄ ης 2, στη βάση του ίδιου επιχειρήματος, ότι δηλαδή της είχαν δοθεί ως δώρα πέραν των €200.000 και ότι ήταν γνωστό στην οικογένεια ότι η οικία θα δίδετο στους υιούς, τα δε υπόλοιπα πέντε χωράφια και στα τρία τέκνα κατ΄ ισομοιρία. Στη βάση εκτιμήσεων του Κτηματολογίου ή και του Τμήματος Φορολογίας αναφερόταν τότε ότι η οικία άξιζε €347.300 και τα πέντε χωράφια άξιζαν συνολικά €986,

1. Περαιτέρω αναφερόταν ότι πέραν της πιο πάνω ακίνητης ιδιοκτησίας, της οικοσκευής και του κοινού λογαριασμού με τον σύζυγο της (αργότερα Διαχειριστή) στον οποίο υπήρχε υπόλοιπο €6.946, η ανίκανη δεν είχε άλλη κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία. Αναφερόταν βέβαια ότι η ίδια λαμβάνει σύνταξη ύψους €410, ο σύζυγος ύψους €646 και ότι για την κάλυψη των συνολικών εξόδων διαβίωσης ύψους €1.400 συνεισέφεραν €350 οι δύο υιοί τους. Ήταν δε προφανές ότι το αναφερθέν σύνολο εξόδων αφορούσε και τους δύο γονείς. Ως ήταν αναμενόμενο το εκδικάσαν την αρχική αίτηση δικαστήριο εξέδωσε μόνο το Διάταγμα διορισμού διαχειριστή, μη εξετάζοντας τα υπόλοιπα αιτητικά, οπότε στις 23.6.16 ακολούθησε η παρούσα αίτηση. Στην ένορκη του δήλωση η οποία συνοδεύει την υπό κρίση αίτηση ο Διαχειριστής επαναλαμβάνει πως η οικία κατά το 2013 άξιζε €347.300 και δέχεται ότι εκτός από τα ακίνητα, την οικοσκευή και τον κοινό λογαριασμό τον οποίο διατηρούν μαζί η ανίκανη εξακολουθεί να μην έχει άλλη κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία. Με τη διευκρίνιση όμως πως τώρα ο λογαριασμός αυτός έχει υπόλοιπο €2.850 (αντί €6.946). Αφού τονίζει ότι διαχειρίζεται την κινητή και ακίνητη περιουσία της με γνώμονα το όφελος και ή τη συντήρηση της ίδιας της ανικάνου, ο Διαχειριστής καταλήγει στις §10 και 11 της δήλωσης του ως εξής: «
2. Ο λόγος για τον οποίο ζητώ να μεταβιβάσω την Οικία στους δύο υιούς μας είναι διότι, όπως προαναφέρω, έχουμε ήδη δώσει ποσά, τουλάχιστον, πέραν των €200.000 στην κόρη μας και έτσι ήταν η οικογενειακή διευθέτηση.
3. Ενεργώ πάντοτε με πρωταρχικό σκοπό την ευημερία και το όφελος της ιδίας και/ή για τη συντήρηση και όφελος της ιδίας και/ή για όφελος των μελών της οικογενείας της και/ή για την μέριμνα μελών της οικογενείας της, ή σκοπών για τους σκοπούς θα αναμενόταν να μεριμνήσει αν δεν ήταν ανίκανο άτομο». Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να διευκρινιστεί πως (παρά τον ερευνητικό χαρακτήρα των διαδικασιών στα πλαίσια του Ν.23

(1)/96) κατά τη γνώμη μου στην περίπτωση που υπάρχει διάσταση ως προς τα γεγονότα μεταξύ του αιτητή και οποιουδήποτε ενιστάμενου ισχύει και πάλι η καθιερωθείσα στη Fashion Box S.P.A. v. Ferro Fashions Ltd

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1858, αρχή πως κάθε πλευρά θα πρέπει να είναι έτοιμη να αποδείξει τα γεγονότα επί των οποίων βασίζεται στο βαθμό που το βάρος απόδειξης τη βαραίνει (βλ. και Σεβαστού ν. Σεβαστού

(2002)1(Γ) Α.Α.Γ. 1980). Αυτό προφανώς μπορεί να γίνει μέσω συμπληρωματικής δήλωσης ή και αντεξέτασης. Παρέλκει λοιπόν να πω ότι δεν ήταν ορθό εκ μέρους του Αιτητή να παρατίθεται μαρτυρία επί γεγονότων στα πλαίσια της αγόρευσης του, η οποία βεβαίως και δεν δύναται να ληφθεί υπόψιν, εκτός ίσως από κάποια σημεία τα οποία συνιστούν παραδοχές θέσεων της Καθ΄ ης

1. Συνολικά αποτιμούμενα τα στοιχεία τα οποία δύνανται να ληφθούν υπόψιν οδηγούν στα ακόλουθα συμπεράσματα: i. Η οικία, αξίας €347.300 κατά το 2013 είναι το ουσιωδέστερο στοιχείο ακίνητης ιδιοκτησίας και γενικά περιουσίας το οποίο ανήκει στο ανίκανο πρόσωπο. Τα υπόλοιπα ακίνητα, στα οποία υπάρχει μερίδιο ιδιοκτησίας, έχουν ελάχιστη έως μηδαμινή αξία και στην πραγματικότητα δεν μπορούν να θεωρηθούν σε καμία περίπτωση ως κάποιας ιδιαίτερης σημασίας εξασφάλιση σε περίπτωση ανάγκης. ii. Οι συντάξεις του ζεύγους κυμαίνοντο κατά την έκδοση του διατάγματος περί τα €1.050 και κατ΄ ισχυρισμόν του ίδιου του διαχειριστή απαιτείτο ενίσχυση από τους δυο υιούς για την αντιμετώπιση των μηνιαίων εξόδων διατροφής, οικιακής βοήθειας, υγείας, ευημερίας και βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης. Στη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά ότι οι δύο υιοί (Καθ΄ ων 1, 3) συνεχίζουν να συνεισφέρουν το ποσό των €350 ή άλλο μηνιαίως και κυρίως κατά πόσον, ενόψει και της επιδιωκόμενης εγγραφής του μόνου αξιόλογου περιουσιακού στοιχείου επ΄ ονόματι τους, είναι σε θέση να αναλάβουν κάποιου είδους ισχυρότερη δέσμευση για την κάλυψη των απαιτούμενων εξόδων αξιοπρεπούς ή έστω αναγκαίας διαβίωσης της μητέρας τους. iii. Στην αγόρευση εκ μέρους του Αιτητή υπάρχει παραδοχή ότι μεταξύ των χρημάτων που διακινήθηκαν από τον παλαιότερο κοινό λογαριασμό (της Καθ΄ ης 2 με τη μητέρα της) με πρωτοβουλία του ιδίου ήταν όντως και €20.000 προς τον Καθ΄ ου
2. Προβάλλεται ως εξήγηση ότι ο Αιτητής ήθελε να ασφαλίσει κάπου αυτά τα λεφτά ώστε να μπορεί να τα χρησιμοποιήσει αποκλειστικά για τη συντήρηση και θεραπεία της συζύγου και του σπιτιού και ότι ο Καθ΄ ου 1 «δεν το έχει αγγίξει» το ποσό αυτό εκτός από μεταφορά €6.000 στον κοινό λογαριασμό των γονέων και την πληρωμή αεροπορικού εισιτηρίου για οικιακή βοηθό. Όπως έχει ήδη εξηγηθεί οι τελευταίοι αυτοί ισχυρισμοί συνιστούν μαρτυρία προσφερθείσα κατά την αγόρευση και βεβαίως δεν μπορεί να ληφθούν υπόψιν. Όμως από την άλλη πλευρά θα πρέπει να υποδειχθεί πως είναι ορθή η θέση της Καθ΄ ης 2 ότι οι οκτώ μεταφορές από τον κοινό λογαριασμό της ίδιας με τη μητέρα της μεταξύ 20.7.11 έως 25.4.14 συνολικού ύψους €51.870 έγιναν όλες από τον ίδιον τον Αιτητή σύμφωνα με αναντίλεκτη θέση της Καθ΄ ης 2 και σχετική παραδοχή του Αιτητή. Δεν πείθει λοιπόν ο ισχυρισμός του ότι ήθελε να ασφαλίσει κάπου το ποσόν των €20.000 οπότε το μετέφερε επ΄ ονόματι του Καθ΄ ου
3. Δηλαδή αφού υπέγραφε, (έστω και αντικανονικά) για τον εν λόγω λογαριασμό για ποιο λόγο δεν μετέφερε τα χρήματα σε δικό του λογαριασμό ή σε κοινό λογαριασμό με τη σύζυγο του ή έστω για ποιο λόγο δεν επιστράφηκαν επ΄ ονόματι του τα χρήματα αυτά μετά που ανέλαβε ως διαχειριστής, ούτως ώστε μετά βεβαιότητας πλέον να υπάρχει εις χείρας του το συγκεκριμένο ποσό και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελος της συζύγου, για την οποίαν προορίζεται ως προβάλλει; iv. Η προβληθείσα στην αίτηση θέση ότι υπήρχε οικογενειακή διευθέτηση για μεταβίβαση της οικίας στους υιούς έχει απορριφθεί από την Καθ΄ ης 2 χωρίς αυτή να αντεξεταστεί ή να προσφερθεί άλλη μαρτυρία επί τούτου, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει δεκτή. v. Δεν έχει εξηγηθεί επαρκώς και τεκμηριωμένα με ποιο τρόπο η μεταβίβαση της οικίας, δηλαδή η αποξένωση του μοναδικού αξιόλογου περιουσιακού στοιχείου από την ιδιοκτησία της ανίκανης μητέρας θα είναι προς όφελος της ίδιας. Κατάληξη Πρωταρχική ευθύνη κάθε διαχειριστή είναι η διασφάλιση της συντήρησης και η δραστηριοποίηση του προς όφελος του ανικάνου. Το Δικαστήριο έχει την εξουσία να εγκρίνει τη διάθεση περιουσίας προς κατιόντες, πλην όμως σύμφωνα με το άρθρο 6

(1)κάτι τέτοιο γίνεται νοουμένου ότι απομένει ικανοποιητικό μέρος περιουσίας για τη συντήρηση του ανικάνου. Στην παρούσα περίπτωση τα υπόλοιπα ακίνητα έχουν μηδαμινή αξία, η ανίκανη λαμβάνει μια πενιχρή σύνταξη, σε κοινό λογαριασμό υπάρχουν μόνο €2.850 και δεν έχει καταδειχθεί ότι όντως φυλάσσεται προς όφελος της κάποιο ποσό από τον Καθ΄ ου 1 το οποίο θα ήταν επαρκές. Είναι λοιπόν προφανές πως η αποξένωση της οικίας δεν θα άφηνε ικανοποιητικό μέρος περιουσίας για τη συντήρηση της. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση κρίνεται αβάσιμη και απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Καθ΄ ης 2 και εις βάρος του Αιτητή ως θα υπολογιστούν συν Φ.Π.Α.. Ο Πρωτοκολλητής να ειδοποιήσει γραπτώς τον Διαχειριστή όπως καταχωρίσει εντός 90 ημερών από την ημερομηνία της ειδοποίησης την προβλεπόμενη Απογραφή και Λογαριασμούς για τη διαχείριση. (Υπ.).................. Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./ΚΚ