Παναγιώτη Κοντεάτη κ.α. ν. Ανδρέα Ελευθεριάδη, Αρ.Αγωγής: 3045/2008, 26/5/2017

(3)της υπεράσπισης. Περαιτέρω, τα εν λόγω σχέδια δεν περιλάμβαναν τις οδηγίες του δημαρχείου για άτομα με ειδικές ανάγκες σε σχέση με το πλάτος των εσωτερικών σκαλών και το μέγεθος του φρεατίου του ανελκυστήρα (βλ. 7η παράγραφο υπεράσπισης). Αυτή η ζημία, σύμφωνα πάντα με την ανταπαίτηση, στοίχισε ποσό £690,00, το οποίο αξιώνεται (βλ. παράγραφο 20

(2)υπεράσπισης). Ούτε όμως τα σχέδια αποχετεύσεως και ηλεκτρολογικής εγκατάστασης ήταν της τελείας αρεσκείας του εναγόμενου. Ήταν, λέει, λανθασμένα και/ή δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα και/ή δεν ήταν βάσει της συμφωνίας τους. Ως εκ τούτου αναγκάστηκε να προσλάβει άλλον ανεξάρτητο μηχανολόγο, επιβαρυνόμενος με επιπλέον κόστος, για να ετοιμάσει εξ αρχής τα σχέδια αποχετευτικού, την υδραυλική εγκατάσταση και τη θέρμανση. Η ζημία που υπέστη λόγω αυτών των ζητημάτων ανέρχεται σε £2.341.09 (βλ. παράγραφο 20

(6)υπεράσπισης). Περαιτέρω η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι οι ενάγοντες αμέλησαν και/ή καθυστέρησαν να υποβάλουν και να εξασφαλίσουν τις σχετικές άδειες, με αποτέλεσμα ο Δήμος Αγλαντζιάς να κινηθεί εναντίον του εναγομένου δικαστικώς (βλ. 9η παράγραφο υπεράσπισης). Αυτή η καθυστέρηση επεξηγείται στην 11η παράγραφο της υπεράσπισης όπου εκεί ρητά αναφέρεται ότι καθυστερημένα κατατέθηκε η καλυπτική άδεια, γεγονός που είχε ως συνεπακόλουθο την ποινική δίωξη του εναγομένου. Γι'αυτή μάλιστα τη δίωξη υποστηρίζεται ότι ο εναγόμενος αναγκάστηκε να καταβάλει τα έξοδα του δικηγόρου του δήμου, δηλαδή £467,00, ποσό που ανταπαιτεί από τους ενάγοντες (βλ. παράγραφο 20

(4)υπεράσπισης). Περαιτέρω, νέο διάταγμα που εκδόθηκε από το Δήμο Αγλαντζιάς, αυτή τη φορά λόγω του ότι το σπιτάκι του ανελκυστήρα υπερέβαινε το επιτρεπτό όριο, ανάγκασε τον εναγόμενο να το γκρεμίσει (βλ. 9η παράγραφο υπεράσπισης). Αυτή η ενέργεια, που σκοπούσε σε συμμόρφωση με τις οδηγίες του δήμου, κόστισε στον εναγόμενο £1.000,00 ποσό που επίσης αξιώνεται (βλ. παράγραφο 20

(1)υπεράσπισης). Εις επίμετρον η υπεράσπιση διατείνεται πως λανθασμένα ήταν και τα σχέδια που το τεχνικό γραφείο Μακρίδης & Συνεργάτες ετοίμασε σε σχέση με τον οριζόντιο διαχωρισμό. Μάλιστα υποστηρίζει ότι ο εναγόμενος κλήθηκε στο Δήμο Αγλαντζιάς, όπου του ζητήθηκε να υποβάλει νέα σχέδια. Γι'αυτό το λόγο, διατείνεται η υπεράσπιση, ο εναγόμενος κατ'επανάληψη επιχείρησε να επικοινωνήσει με τον Μακρίδη ώστε να του ζητήσει να υποβάλει νέα σχέδια, λόγω του ότι όμως η επικοινωνία δεν κατέστη εφικτή, αναγκάστηκε να προσλάβει και να πληρώσει ανεξάρτητο σχεδιαστή. Αυτό κόστισε στον εναγόμενο ποσό £1.500,00, το οποίο και αξιώνει ανταπαιτητικώς (βλ. παράγραφο 20

(7)υπεράσπισης). Οι θέσεις όμως της υπεράσπισης δεν περιορίζονται στα πιο πάνω. Υποστηρίζεται περαιτέρω ότι ο εναγόμενος υπέστη και άλλη ζημία, αυτή τη φορά λόγω κακοτεχνιών και/ή ανέχειας κατασκευαστικών λαθών και/ή πρόκλησης ζημίας από τους ενάγοντες. Η παράγραφος 21(α) μέχρι και (ρ) της υπεράσπισης είναι σχετική. Εν τούτοις κατά το χρόνο αντεξέτασης του Κοντεάτη, που ήταν ο 5ος μάρτυρας των εναγόντων, ο συνήγορος υπεράσπισης ανέφερε ότι ενδέχεται να περιορίσει την ανταπαίτησή του (βλ. τελευταία ερώτηση δικασίμου ημερομηνίας 15.3.2016). Εν τέλει στη γραπτή αγόρευση του εναγομένου δηλώθηκε ότι η ανταπαίτηση περιορίζεται στις παραγράφους (γ), (στ), (ν), (ξ), (ο), (π) και (ρ) της παραγράφου 21. Ό,τι εκεί αναφέρεται είναι πως· «(γ)Οξείδωση οπλισμού στο καλκάνι οροφής πρόσοψης (δυτικά) που οφείλεται αι/ή προκαλεί αποκόλληση σπάτουλας και μπογιάς, αλλοίωση μπετόν στα σημεία οξείδωσης του οπλισμού και/ή μη ικανοποιητικής επικάλυψης του οπλισμού. Κόστος επιδιόρθωσης-€900.00 . (στ)Υγρασία στην γωνιά καλκανιού (βόρεια) που οφείλεται σε μη ικανοποιητική κατά μήκος αρμολόγηση μεταξύ του παραπέττου και της πρώτης σειράς κεραμιδιών, κάτι που επιτρέπει σε ποσότητα νερών της βροχής να εισχωρεί μέσα στον ακατάλληλα σφραγισμένο αρμό και να ταξιδεύει μέχρι το καλκάνι και να το βρέχει. Κόστος επιδιόρθωσης-€850.00 . (ν)Έντονη υγρασία στον τοίχο αντιστήριξης - μηχανοστάσιο (υπόγειο) και/ή αλλοίωση υλικών επικάλυψης στο κάτω μέρος των τοίχων από ανερχόμενη υγρασία που οφείλεται σε απώλεια νερών. Κόστος επιδιόρθωσης-€450.00 (ξ)Απώλεια νερών από υδραυλικά/αποχετεύσεις ισογείου (υπόγειο). Εμφανής αλλοίωση υλικών επικάλυψης και συγκέντρωση αλάτων στην κάτω επιφάνεια της πλάκας (πάτωμα ισογείου - οροφή υπογείου), από την παρουσία υγρασίας που οφείλεται στην απώλεια νερών από τις υδραυλικές αποχετευτικές σωλήνες ή ενώσεις. Κόστος επιδιόρθωσης-€1100.00 (ο)Ρωγμή μεταξύ τοιχοποιίας και πλάκας άνωθεν της πιλοτής και 1ου ορόφου (βόρεια/ανατολική όψη). Εξωτερικές οριζόντιες ρωγμές κατά μήκος της πλάκας πατώματος οι οποίες εισχωρούν σε βάθος μέσα στο σουβά. Οι εν λόγω ρωγμές εντοπίζονται στην διεπιφάνεια της πλάκας μπετόν και της βάσης της τοιχοποιίας και οφείλονται σε θερμοκρασιακές αλλαγές και στη διαφορά της θερμοκρασίας του εξωτερικού και του εσωτερικού χώρου αλλά και σε παράγοντες που έχουν σχέση με την κακή ποιότητα της εργασίας, την κακή ετοιμασία και φροντίδα των υλικών όπως για παράδειγμα λανθασμένη προετοιμασία της επιφάνειας, την κακή ποιότητα πηλού και το λανθασμένο χόλιασμα στη βάση της τοιχοποιίας, καθώς και στην μετέπειτα συχνή κατάβρεξη για ενδυνάμωση των υλικών. Κόστος επιδιόρθωσης-€750.00 (π)Λανθασμένη τοποθέτηση γρίλιας περισυλλογής νερών ράμπας (υπόγειο). Το κανάλι του οχετού για την περισυλλογή των νερών της ράμπας αναμένετο να είχε κατασκευαστεί στη - θέση, όπου τερματίζεται η ράμπα, διότι σε αντίθετη περίπτωση (όπως και, έγινε) σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης και τυχόν υπερχείλισης του, τα νερά θα εισρέουν στο χώρο του υπογείου. Ακόμη και εάν το δάπεδο υπογείου έχει κλίση προς την ράμπα, δεν θα υπάρχει η δυνατότητα τα νερά που θα υπερχειλίσουν να απορροφηθούν από τον οχετό καθώς αυτός θα ευρίσκεται σε ψηλότερο σημείο. Κόστος επιδιόρθωσης-€1100.00 (ρ)Απώλεια νερών στο πηγάδι ανελκυστήρα περιμετρικά βάσης (υπόγειο). Στον πυθμένα του πηγαδιού του ανελκυστήρα συγκεντρώνονται νερά τα οποία εισρέουν περιμετρικά από τους τοίχους και τη βάση από μπετόν στον πυθμένα που κατασκευάστηκε εκ των υστέρων από τον ίδιο τον αιτητή απευθείας στο έδαφος; καθώς ο Ενάγοντας παρέλειψε να κατασκευάσει τέτοια βάση στον πυθμένα. Ο πυθμένας του πηγαδιού ήταν το ίδιο το χώμα του υπεδάφους και επομένως η βάση δεν μπορούσε να κατασκευαστεί μονολιθικά με τους τοίχους του πηγαδιού και ούτε μπορούσε να είχε στεγανωθεί αποτελεσματικά. Κόστος επιδιόρθωσης-€900.00» Στην υπεράσπιση στην ανταπαίτηση οι ενάγοντες απορρίπτουν τις αιτιάσεις του εναγομένου. Υποστηρίζουν ότι ο ίδιος είναι που ήταν πολεοδομικά απείθαρχος, εφόσον επανειλημμένα αποφάσιζε μόνος του και χωρίς να τους συμβουλεύεται. Αυτό μάλιστα είχε ως αποτέλεσμα ότι υποχρεώνονταν να τροποποιούν, διορθώνουν και αλλάζουν τα σχέδιά τους. Αυτός ήταν και ο λόγος έκδοσης του διατάγματος κατεδάφισης και όχι όσα αιτιάται ο εναγόμενος. Υποδεικνύουν εν προκειμένω ότι εκείνοι [οι ενάγοντες], εξασφάλισαν πολεοδομική άδεια, καλυπτικές άδειες και εν τέλει πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Για όσα αναφέρονται στην παράγραφο 21 της υπεράσπισης του εναγομένου, που ας σημειωθεί ότι προστέθηκαν εκκρεμούσης της διαδικασίας δυνάμει διατάγματος τροποποίησης ημερομηνίας 8.4.2015, οι ενάγοντες επικαλούνται παραγραφή (latches) και παραίτηση (waiver). Διατείνονται ακόμη ότι αν η εν λόγω πτυχή της ανταπαίτησης ευσταθούσε, ο εναγόμενος δεν θα περίμενε, λόγω του ύψους της ανταπαίτησης, τους ενάγοντες να κινηθούν εναντίον του με αγωγή, αλλά θα το έπραττε ο ίδιος. Επί της ουσίας διατείνονται πως τα αναφερόμενα στις παραγράφους 21(γ), (στ), (ν), (ξ), (π) και (ρ), δεν αφορούν εργασίες που ήταν υπό την επίβλεψη τους. Για ό,τι αφορά τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ο), είναι η θέση των εναγόντων ότι δεν αποκαλύπτουν αμέλεια και ότι οφείλονται σε θερμοκρασιακή μεταβολή. Αυτό λοιπόν είναι το δικογραφικό πλέγμα και αυτό είναι που αναδεικνύει τα επίδικα θέματα που το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει. Αν και κανονικώς εχόντων των πραγμάτων σειρά παίρνει τώρα η μαρτυρία που προσκομίστηκε, στη δοσμένη περίπτωση προέχει η εξακρίβωση κάποιων παραδεκτών και αναμφισβήτητων γεγονότων. Αυτό γιατί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας οι δύο πλευρές προέβησαν σε δηλώσεις παραδεκτών γεγονότων, που σήμερα είναι διάσπαρτες στα πρακτικά της διαδικασίας, ενώ και η ανταπαίτηση του εναγομένου περιορίστηκε ουσιωδώς. Περιπλέον, σημαντικές παραδοχές εντοπίζονται και στα δικόγραφα, οι οποίες μάλιστα φαίνεται να διέλαθαν την προσοχή των μερών. Ως εκ των πιο πάνω είμαι της γνώμης ότι εξυπηρετείται καλύτερα η απόφαση αν πριν οτιδήποτε άλλο συνοψισθούν όλα όσα τα δικόγραφα, οι δηλώσεις των συνηγόρων, καθώς και η ακροαματική διαδικασία, αποκαλύπτουν ότι δεν τελούν υπό αμφισβήτηση. Νιώθω όμως υποχρεωμένος να υποδείξω ότι τα πρακτικά της διαδικασίας αποκαλύπτουν πως κατά την ακρόαση και οι δύο πλευρές προώθησαν θέσεις και μαρτυρία που είτε αντίκειται είτε δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα. Αυτό βεβαίως είναι ανεπίτρεπτο και το γεγονός και μόνο ότι δεν ηγέρθη ένσταση, δεν σημαίνει ότι αυτή η μαρτυρία επιτρέπεται να ενσωματωθεί στο μαρτυρικό υλικό και να αξιολογηθεί. Σχετική εν προκειμένω είναι η υπόθεση Γεώργιου Παπαγεωργίου v. Λούη Κλάππα (Investments Services Ltd)

(1991)1 A.A.Δ.24, όπου αναφέρθηκε ότι· «Οι αρχές του δικονομικού δικαίου περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία· δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση όπου υπάρχει. Ο επακριβής προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων συναρτάται άμεσα με το αντιπαραθετικό σύστημα δίκης που ισχύει στο δικαιϊκό μας σύστημα και απόρροια της φυσικής δικαιοσύνης που επιβάλλει τη διασφάλιση του δικαιώματος διαδίκου για ουσιαστική ευκαιρία απάντησης στις θέσεις και ισχυρισμούς του αντιδίκου του. Η δίκη δρομολογείται, όπως επιγραμματικά ανάφερε ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Βασιλειάδης στην υπόθεση Homeros Th.Courtis and Others v. Panos K.Iasonides

(1970)1 C.L.R.180, (βλέπε επίσης Christakis Loucaides v. C.D. Hay and Sons Ltd

(1971)1 C.L.R.134) κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία και η δίκη διατρέχει την ίδια πορεία όπως και το τραίνο κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής. Αν τους παρείχετο η ευκαιρία απάντησης στους ισχυρισμούς του εφεσείοντα, οι εφεσίβλητοι θα είχαν τη δυνατότητα να εκθέσουν ενώπιον του δικαστηρίου, εισηγήθηκε ο δικηγόρος τους, ότι η είσπραξη προμήθειας από τον αγοραστή ήταν εν γνώσει και έγινε με τη συγκατάθεση του εφεσείοντα καθώς και σύμφωνα με τη χρηματιστηριακή πρακτική. Ο δικηγόρος του εφεσείοντα παραδέχθηκε ότι ο λόγος που προβλήθηκε προς υποστήριξη της έφεσης δεν είχε εγερθεί ρητά με την υπεράσπιση. Εισηγήθηκε όμως, ότι είχε εγερθεί έμμεσα με τη γενική άρνηση της απαίτησης των εναγόντων και των ισχυρισμών που διατυπώθηκαν στην απαίτηση προς υποστήριξή της· όπως επίσης και με την αναφορά, που έγινε, ομολογουμένως συμπτωματική, κατά τη διάρκεια της δίκης. Δε συμφωνούμε. Η γενική άρνηση των ισχυρισμών που προσδιορίζουν την απαίτηση δεν εξυπακούει και την προβολή άλλων θετικών γεγονότων, τα οποία είτε την αποδυναμώνουν ή την καθιστούν ανεδαφική. Περαιτέρω η άρνηση της απαίτησης με τη διατύπωση της σε ξεχωριστή παράγραφο δεν μπορεί να διαχωρισθεί από το πλαίσιο της υπεράσπισης το οποίο στοιχειοθετείται από το σύνολο των ισχυρισμών που εκτίθενται στο σχετικό κείμενο της δικογραφίας. Στην προκείμενη περίπτωση ο εφεσείων εκτός από την άρνηση της απαίτησης προσδιόρισε και τα θετικά γεγονότα τα οποία την καθιστούσαν ανεδαφική. Το γεγονός ότι το πρωτόδικο δικαστήριο κατά την επανεξέταση του εφεσείοντα επέτρεψε αναφορά και στα γεγονότα που αφορούν την είσπραξη προμήθειας από τον αγοραστή δεν μεταβάλλει τα επίδικα θέματα και έρχεται μάλιστα σε αντίθεση με την προηγούμενη άρνηση του δικαστηρίου να επιτρέψει διερεύνηση του ιδίου θέματος κατά τη διάρκεια της δίκης.» Από τα πιο πάνω διαπιστώνεται ότι τέτοια μαρτυρία, δηλαδή μαρτυρία που δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα, είναι ανεπίτρεπτη και πρέπει να αγνοηθεί. Λόγω όμως του όγκου της προσκομισθείσας μαρτυρίας κρίνω ορθό να εξηγήσω τη διεργασία που θα ακολουθηθεί, ώστε να αντιμετωπιστούν τα διάφορα ζητήματα που αναφύονται. Το λοιπόν· σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι μαρτυρία που προσφέρθηκε δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα ή είναι αντίθετη με όσα εκεί αναφέρονται, η διάσταση θα επισημαίνεται ρητά και θα αποφασίζεται αυθωρεί. Ανάλογη θα είναι η προσέγγιση και σε ό,τι αφορά τις διάφορες παραδοχές. Όπου διαπιστώνεται τέτοια [παραδοχή], τούτο θα αναφέρεται ρητά, ως επίσης και από πού προκύπτει, δηλαδή δικόγραφα ή δήλωση, ώστε να καθίσταται ευκρινές το πώς και γιατί συνιστά γεγονός, αλλά και τίνι τρόπω επηρεάζει την όλη υπόθεση. Μετά από αυτές τις επεξηγήσεις στρέφω την προσοχή μου σε εκείνο που φαίνεται να μην αμφισβητείται. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, και τέτοιος είναι τα έτη 2001 μέχρι και 2007, ο εναγόμενος ήταν ιδιοκτήτης ενός ακινήτου στην ενορία Δήμου Αγλαντζιάς και συγκεκριμένα στη λεωφόρο Αθαλάσσας

1. Το εν λόγω ακίνητο βρίσκεται στο τεμάχιο 332, φ/σχ.21/64W1, στην Αγλαντζιά (στη συνέχεια το ακίνητο). Κατά ή περί το 2002 ο εναγόμενος συμφώνησε με τους ενάγοντες και τους ανέθεσε την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για ανέγερση πολυκατοικίας στο ακίνητο, περιλαμβανομένης και της επίβλεψης των εργασιών ανέγερσης αυτής, της ετοιμασίας σχεδίων αρμοδιότητας πολιτικού μηχανικού, σχεδίων αποχέτευσης και σχεδίων ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, ετοιμασία κοστολογίου και ανάλυση ολικής δαπάνης. Δεν διαλανθάνει την προσοχή μου ότι στην ακρόαση οι ενάγοντες υποστήριξαν πως δεν ανέλαβαν το σχεδιασμό της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης και των αποχετεύσεων και πως απλώς το έκαναν διά να εξυπηρετήσουν τον εναγόμενο με την έκδοση άδειας οικοδομής. Εν τούτοις η 4η παράγραφος της έκθεσης απαιτήσεως δεν επιτρέπει προώθηση τέτοιας θέσης. Ακριβώς το αντίθετο αναφέρεται εκεί, δηλαδή ότι ο σχεδιασμός τούτων ήταν μεταξύ εκείνων που τους ανέθεσε ο εναγόμενος. Η δε υπεράσπιση παραδέχτηκε τούτη την παράγραφο (βλ. 5η παράγραφο υπεράσπισης) και αυτός είναι ο λόγος που ο πιο πάνω ισχυρισμός καθίσταται εύρημα του δικαστηρίου. Συνεπώς αποτελεί γεγονός ότι οι ενάγοντες ανέλαβαν το σχεδιασμό τόσο της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, όσο και της αποχέτευσης. Παρ'όλα αυτά οι ενάγοντες δεν είχαν τίποτε να κάνουν με τις μηχανολογικές εγκαταστάσεις, γεγονός που επιβεβαιώνεται από σχετική δήλωση του κου Αρτέμη, συνηγόρου υπεράσπισης. Τούτη η δήλωση έγινε την 15.3.2016 στο πλαίσιο αντεξέτασης του Κοντεάτη. Περαιτέρω, κοινό τόπο αποτελεί και το ότι υφίσταται τεχνικό γραφείο στη Λάρνακα με την ονομασία Μακρίδης & Συνεργάτες (βλ. 2η παράγραφο έκθεσης απαιτήσεως και 3η παράγραφο υπεράσπισης). Περιπλέον, ο Κοντεάτης είναι αδειούχος πολιτικός μηχανικός και ο Μακρίδης αδειούχος τεχνικός οικοδομών. Ο δε τελευταίος μπορούσε, υπό τις περιστάσεις, δηλαδή λόγω της συνεργασίας του με τον Κοντεάτη, να αναλάβει το επίδικο έργο, δηλαδή την ανέγερση της πολυκατοικίας, παρ'ότι ήταν όγκου μεγαλύτερου από αυτό που του επιτρέπεται. Για όλα τα πιο πάνω ενδεικτική είναι η 2η παράγραφος της υπεράσπισης, καθώς και η δήλωση του συνηγόρου υπεράσπισης, ημερομηνίας 8.7.2015, με την οποία κατέστη σαφές ότι δεν αμφισβητείται, υπό τις περιστάσεις, η ικανότητα του Μακρίδη, ασχέτως ότι η δικογραφημένη υπεράσπιση αναφέρει ότι δεν ήταν ικανός να αναλάβει έργο τέτοιου όγκου. Η υπεράσπιση δέχεται ότι καταρτίστηκε το σύνολο των σχεδίων που πιο πάνω αναφέρεται (βλ. 7η παράγραφο υπεράσπισης), έστω και αν θεωρεί τούτα λανθασμένα ή μή ικανοποιητικά. Δέχεται μάλιστα ότι το τεχνικό γραφείο Μακρίδης & Συνεργάτες ετοίμασε και σχετική ανάλυση ολικής δαπάνης. Περαιτέρω, χαρακτηρίζει τούτη [την ανάλυση], προσφορά ημερομηνίας 18.7.2002 και δέχεται ότι το κόστος των αρχιτεκτονικών, σύμφωνα με την ανάλυση ολικής δαπάνης, ανερχόταν σε £10.916,
2. Παρεμβάλλω εδώ ότι η ανάλυση ολικής δαπάνης (που σύμφωνα με τους ενάγοντες είναι το τεκμήριο 22) και συνακόλουθα το κατά πόσο οι διάδικοι συμφώνησαν το κόστος της οικοδομής, ώστε να διαπιστώνεται περαιτέρω το κόστος των αρχιτεκτονικών, εφόσον το ποσοστό που συμφωνήθηκε συναρτήθηκε με το τελικό κόστος της οικοδομής, αποτέλεσε μεγάλο κεφάλαιο για την υπεράσπιση. Αδικαιολόγητα όμως, εφόσον η 9η παράγραφος της υπεράσπισης ρητά αναφέρει ότι τα μέρη συμφώνησαν την αμοιβή των υπηρεσιών που θα πρόσφεραν οι ενάγοντες, ήτοι £10.916,00, καθώς ότι τα μέρη έθεσαν γραπτώς το εν λόγω ποσό σε ανάλυση ολικής δαπάνης που ετοίμασε το γραφείο Μακρίδης & Συνεργάτες. Σχετική όμως είναι και η 12η παράγραφος της υπεράσπισης όπου αναφέρεται ότι· «. Ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η προσφορά ημερομηνίας 18.07.02 από το τεχνικό γραφείο Μακρίδης&Συνεργάτες, υπογραμμένη από τον Εναγόμενο 2 (προφανώς εννοεί τον ενάγοντα 2) για ολική δαπάνη των αρχιτεκτονικών ή/και αμοιβή των Εναγόντων ήταν για το ποσό των £10.916 (€18.651,09) και μέχρι στιγμής τους έχει καταβάλει το ποσό των £11.580,00 (€19.785,60) .». Συνεπώς η αμοιβή των εναγόντων, ήτοι ποσό £10.916,00, δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 9 και 12, πιο πάνω, δεν δικαιολογούν οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα παρά μόνο ότι δεν αμφισβητείται το ποσό των £10.916,
3. Ως εκ τούτου το ποσό των £10.916,00 δεν αποτελεί επίδικο θέμα. Κατ'επέκταση, η μαρτυρία της υπεράσπισης που είναι αντίθετη με τα αναφερόμενα στην 9η και 12η παράγραφο του δικογράφου της υπεράσπισης, ως πιο πάνω αναφέρθηκε, δεν θα ληφθούν υπόψη. Εξ ου και εύρημά μου είναι ότι σε πρώτη φάση η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε στις £10.916,
4. Λέγω σε πρώτη φάση γιατί όπως θα διαφανεί πιο κάτω τα μέρη διάνθισαν τη συμφωνία τους και με άλλες υπηρεσίες, πέραν αυτών που έχουν προαναφερθεί. Τούτες οι άλλες συμφωνίες των μερών αναφέρονται στην 9η παράγραφο της έκθεσης απαιτήσεως και γίνονται παραδεχτές με την 11η παράγραφο της υπεράσπισης. Ως εκ τούτου αποτελεί κοινό τόπο ότι πέραν των υπηρεσιών που πιο πάνω αναφέρονται τα μέρη συμφώνησαν περαιτέρω ότι οι ενάγοντες θα εξασφάλιζαν καλυπτική άδεια με την οποία θα έκαναν αλλαγές στα σχέδια του υπογείου και της πιλοτής, καθώς ότι θα προχωρούσαν με οριζόντιο διαχωρισμό της πολυκατοικίας. Για κάθε μια από τις δύο αυτές πρόσθετες συμφωνίες, τα μέρη συμφώνησαν ότι η αμοιβή των εναγόντων θα ανερχόταν σε £400,00 πλέον Φ.Π.Α. (£460,00), ανά περίπτωση. Αναμφισβήτητο είναι και το γεγονός ότι εν τέλει η πολυκατοικία αναγέρθηκε. Μάλιστα από την αναμφισβήτητη μαρτυρία της λειτουργού του Δήμου Αγλαντζιάς (Αθηνά Γιάννακα) αποκαλύπτεται ολόκληρο το ιστορικό των αιτήσεων που υποβλήθηκαν, το οποίο έχει ως εξής· την 9.8.2002 οι ενάγοντες πέτυχαν την έκδοση άδειας οικοδομής. Τούτη η άδεια είναι το τεκμήριο 5, φέρει αριθμό 3215 και μεριμνούσε για ανέγερση διώροφης οικοδομής 8 διαμερισμάτων, πλέον υπόστεγο χώρο στάθμευσης και άλλους βοηθητικούς χώρους, καθώς και υπόγεια αποθήκη, ως επίσης αποθήκη στην οροφή (σοφίτα). Για να επιτευχθεί η έκδοση τούτης της άδειας προηγήθηκε η έκδοση πολεοδομικής άδειας την 6.6.
5. Η εν λόγω πολεοδομική άδεια είναι το τεκμήριο
6. Η μαρτυρία αποκαλύπτει ότι τα μέρη δεν περιορίστηκαν στις πιο πάνω άδειες. Μάλλον το αντίθετο ισχύει εφόσον υποβλήθηκε αριθμός αιτημάτων και εκδόθηκε σωρεία αδειών. Τούτες οι άδειες είναι οι ακόλουθες· την 23.12.2002 εκδόθηκε η 1η καλυπτική πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 6). Προτού αναφέρω τις άλλες άδειες που εξασφαλίστηκαν υποδεικνύεται ότι το τεκμήριο 6 είναι η ΛΕΥ/0013/2002/Α και αφορούσε επέκταση του υπογείου και δημιουργία χώρων στάθμευσης, καθώς επίσης τροποποιήσεις στο ισόγειο. Μετά την έκδοση της 1ης καλυπτικής άδειας υποβλήθηκε και συναφής αίτηση για άδεια οικοδομής. Τούτη είναι το τεκμήριο 31 και υποβλήθηκε στο Δήμο Αγλαντζιάς την 17.2.
7. Η 2η καλυπτική πολεοδομική άδεια εκδόθηκε την 18.3.
8. Είναι τούτη η ΛΕΥ/0013/2002/Γ, τεκμήριο 8 και αφορούσε τον ανελκυστήρα. Προτού όμως εκδοθεί η 2η καλυπτική άδεια οι ενάγοντες υπέβαλαν και άλλη αίτηση για έκδοση νέας καλυπτικής, εν προκειμένω την ΛΕΥ/0013/2002/Β. Εν τούτοις η πολεοδομική αρχή δεν ενέκρινε το αίτημα και έτσι την 10.9.2003 απέρριψε την αίτηση. Σχετικό είναι το τεκμήριο
9. Μετά τη 2η καλυπτική πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 8) οι ενάγοντες υπέβαλαν νέα αίτηση, αυτή τη φορά για έκδοση της απαιτούμενης άδειας για οικοδομή. Τούτη η αίτηση είναι το τεκμήριο 40 και την 3.5.2004 υποβλήθηκε στην αρμόδια αρχή, εν προκειμένω το Δήμο Αγλαντζιάς. Ανταποκρινόμενη στην αίτηση [τεκμήριο 40] η αρμόδια αρχή ήλεγξε το έργο και προέβη σε παρατηρήσεις. Τούτες οι παρατηρήσεις εμφαίνονται σε επιστολή του Δήμου Αγλαντζιάς, επιστολή ημερομηνίας 21.5.2004 και είναι το τεκμήριο
10. Εν τέλει η νέα άδεια οικοδομής, η οποία φέρει αριθμό 3680, εκδόθηκε την 7.12.
11. Πέραν όμως της άδειας οικοδομής εξασφαλίστηκε και πιστοποιητικό τελικής έγκρισης του έργου. Τούτο το πιστοποιητικό είναι το τεκμήριο 42 και φέρει ημερομηνία 7.7.
12. Περαιτέρω, την 29.11.2004 οι ενάγοντες υπέβαλαν αίτηση για άδεια οριζόντιου διαχωρισμού. Τούτη η αίτηση είναι το τεκμήριο
13. Μάλιστα την 5.10.2005 εκδόθηκε άδεια οριζόντιου διαχωρισμού με αριθμό
14. Ακολούθως, την 27.10.2006 το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο ενημέρωσε τον Δήμο Αγλαντζιάς ότι μετά από διεξαγωγή χωρομετρικής εργασίας διαπιστώθηκαν αυθαίρετες τροποποιήσεις στην οικοδομή. Η σχετική επιστολή [ημερομηνίας 27.10.2006] είναι το τεκμήριο
15. Συνεπεία τούτου ο Δήμος Αγλαντζιάς γνωστοποίησε το γεγονός στον εναγόμενο και τον κάλεσε να επαναφέρει το ακίνητο ως αυτό φαινόταν στα εγκριθέντα σχέδια της άδειας διαχωρισμού και της άδειας οικοδομής. Στον εναγόμενο δόθηκε περίοδος χάριτος δύο μηνών, ώστε να προβεί στις διαδικασίες επαναφοράς. Πληροφορείτο όμως ότι αν δεν συμμορφωθεί θα ακολουθήσουν δικαστικά μέτρα. Κάπου εδώ ολοκληρώνεται, οριστικά πλέον, η εμπλοκή των εναγόντων με το ακίνητο. Αυτό γιατί την 3.5.2007 ο αιτητής υπέβαλε νέα αίτηση για εξασφάλιση άδειας οικοδομής (τεκμήριο 46), αφότου βεβαίως προηγήθηκε η έκδοση νέας πολεοδομικής άδειας, δηλαδή της ΛΕΥ/0668/
16. Η τελευταία αυτή πολεοδομική άδεια εξασφαλίστηκε από νέο αρχιτεκτονικό γραφείο, εν προκειμένω το γραφείο Κασκάνης Αρχιτέκτονες. Εν τέλει, την 31.5.2007 εκδόθηκε νέα οικοδομική άδεια, η υπ'αριθμό
17. Ακολούθως, την 21.6.2007, εκδόθηκε και νέο πιστοποιητικό έγκρισης με αριθμό 1689 (τεκμήριο 28) το οποίο αφορούσε ελαφρές προσθήκες και μετατροπές. Την 25.5.2007 υποβλήθηκε νέα αίτηση για εξασφάλιση τροποποιητικής άδειας διαχωρισμού (συνιστά μέρος του τεκμηρίου 47). Την αίτηση υπέβαλε και πάλι το αρχιτεκτονικό γραφείο Κασκάνης. Η νέα άδεια διαχωρισμού εξασφαλίστηκε την 27.6.2007 και φέρει αριθμό 592 (τεκμήριο 47). Ακολούθως, την 17.10.2007 εκδόθηκε νέο πιστοποιητικό έγκρισης διαχωρισμού, το οποίο φέρει αριθμό
18. Η διαδικασία όμως συνεχίστηκε εφόσον στην οικοδομή έγιναν νέες προσθήκες-μετατροπές και ο αιτητής απευθύνθηκε για νέα πολεοδομική άδεια. Εν τούτοις η πολεοδομική αρχή απέρριψε την αίτηση του και ο αιτητής προχώρησε με ιεραρχική προσφυγή, γεγονός που γνωστοποίησε στο Δήμο Αγλαντζιάς. Λόγω μάλιστα αυτής της γνωστοποίησης ο Δήμος Αγλαντζιάς πληροφόρησε τον εναγόμενο πως θα ανέμενε την έκβαση της ιεραρχικής προσφυγής (τεκμήριο 50). Την 16.1.2015 νέος μελετητής, εν προκειμένω η Μαργαρίτα Χατζηχριστοφή, απέστειλε νέα επιστολή στο Δήμο Αγλαντζιάς (τεκμήριο 51) και πληροφορούσε τούτον ότι ο εναγόμενος υπέβαλε δήλωση πρόθεσης για εξασφάλιση άδειας με πολεοδομική αμνηστία και γι'αυτό ζητούσε παράταση για συμμόρφωση. Ακολούθησε συνεδρία της εκτελεστικής επιτροπής του Δήμου, ημερομηνίας 29.4.2015, με αριθμό 4/2015, στην οποία αποφασίστηκε λήψη δικαστικών μέτρων και έκδοση πιστοποιητικού μη εξουσιοδοτημένων εργασιών. Τα πρακτικά της εν λόγω συνεδρίας είναι το τεκμήριο
19. Η μαρτυρία όμως αποκαλύπτει ότι η πορεία υποβολής των διαφόρων αιτήσεων και ακολούθως έκδοσης των σχετικών αδειών, δεν ήταν πάντα στρωμένη με ροδοπέταλα. Τα τεκμήρια 44 και 52, δηλαδή οι αποφάσεις του Δήμου Αγλαντζιάς ημερομηνίας 27.10.2006 και 29.4.2015 αντίστοιχα, που απειλούσαν για λήψη δικαστικών μέτρων, δεν είναι η πρώτη όπως ούτε και η μοναδική περίπτωση που ο Δήμος αποφάσισε να κινηθεί δικαστικώς. Καθ'όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ανέγερσης, αλλά και μετά την ολοκλήρωση, της πολυκατοικίας, η αρμόδια αρχή παρενέβη και μάλιστα όχι απλώς με επιστολές και παρατηρήσεις, αλλά και με δραστικά μέτρα όπως είναι η καταχώριση ποινικής υπόθεσης και η έκδοση απαγορευτικού διατάγματος. Συγκεκριμένα την 7.2.2003 η λειτουργός του Δήμου Αγλαντζιάς επισκέφθηκε την οικοδομή και διαπίστωσε ότι ανεγείρετο κατά παράβαση των εγκριθέντων σχεδίων. Ως εκ τούτου η αρμόδια αρχή αμέσως έδωσε οδηγίες για καταχώριση ποινικής υπόθεσης και έκδοση απαγορευτικού διατάγματος. Τούτη η υπόθεση καταχωρίστηκε την 13.2.2003 και είναι η υπ'αριθμό 3308/
20. Πιστό αντίγραφο της υπόθεσης αυτής, ως επίσης του διατάγματος που εξασφαλίστηκε, είναι το τεκμήριο
21. Αδιαμφισβήτητο είναι ακόμη πως οι παραβιάσεις που διαπιστώθηκαν στο εργοτάξιο την 7.2.2003 από τη λειτουργό του Δήμου, αφορούσαν το ισόγειο και το υπόγειο και όχι οτιδήποτε άλλο. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την έκθεση κατηγορίας που ετοίμασε η Μ.Ε.2 και απέστειλε στο δικηγόρο του Δήμου Αγλαντζιάς, ώστε να προωθήσει ανάλογη ποινική υπόθεση. Τούτο το έγγραφο είναι το τεκμήριο
22. Μάλιστα αυτές ακριβώς οι παρατυπίες είναι όσα σκοπούσε να νομιμοποιήσει η 1η καλυπτική άδεια από την πολεοδομία, τεκμήριο
23. Παρ'ότι όμως ο Δήμος Αγλαντζιάς εξασφάλισε διάταγμα αναστολής των εργασιών στο ακίνητο, λόγω της μετέπειτα αντίδρασης του εναγομένου αποφάσισε να μην επιμείνει σε αυστηρή εφαρμογή τούτου. Και εξηγώ· το σχετικό διάταγμα εκδόθηκε την 13.2.2003 και ακολούθως επιδόθηκε στον εναγόμενο. Την 18.2.2003 ο εναγόμενος μετέβη στο Δήμο Αγλαντζιάς και παρέδωσε επιστολή ημερομηνίας 17.2.
24. Τούτη η επιστολή αποτελεί μέρος του τεκμηρίου
25. Παρεμβάλλω εδώ ότι γεγονός είναι ότι η επιστολή συντάχθηκε και παραδόθηκε από τον εναγόμενο. Εν τούτοις η αλήθεια του περιεχομένου της επιστολής δεν είναι παραδεκτή. Για να γίνουν κατανοητά όσα ακολουθούν υποδεικνύεται ότι στην επιστολή αναφέρεται πως εκδόθηκε καλυπτική πολεοδομική άδεια, δηλαδή το τεκμήριο 6, εν τούτοις οι ενάγοντες είναι εκείνοι που καθυστέρησαν να παρουσιάσουν την εν λόγω άδεια στο Δήμο Αγλαντζιάς και να αιτηθούν νέα άδεια οικοδομής. Επιβάλλεται να προστεθεί εδώ ότι λόγω ακριβώς του περιεχομένου της επιστολής του εναγομένου, και συγκεκριμένα επειδή επικαλείτο το τεκμήριο 6 (1η καλυπτική πολεοδομική άδεια), η πλευρά των εναγόντων έκρινε αναγκαίο να αποδείξει ποιος και πότε παρέλαβε το τεκμήριο
26. Αυτός ήταν και ο λόγος κλήτευσης του λειτουργού της πολεοδομίας. Και αυτού η μαρτυρία δεν αμφισβητήθηκε και έτσι επιτρέπεται να ειπωθεί πως το τεκμήριο 6 στάλθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως την 3.1.2003, στη διεύθυνση που αρχικά δόθηκε. Αντίγραφο του εγγράφου που στάλθηκε είναι το τεκμήριο 54, το οποίο υποδηλώνει ακριβώς ότι στάλθηκε την 3.1.
27. Η διεύθυνση στην οποία στάλθηκε είναι η Καταλάνου 5, 2121 Αγλαντζιά, που σύμφωνα με δήλωση του κου Αρτέμη - δήλωση ημερομηνίας 6.11.2015 - είναι η διεύθυνση του εναγομένου. Επανέρχομαι όμως στις θέσεις του εναγομένου στην επιστολή του προς το Δήμο Αγλαντζιάς (μέρος του τεκμήριου 32), για να υποδείξω ότι ένεκα των εν λόγω θέσεων του εναγομένου ο Δήμος Αγλαντζιάς αποφάσισε να διατηρήσει το διάταγμα σε ισχύ μέχρι την εξέταση της αίτησης για άδεια οικοδομής. Εν τω μεταξύ τούτη η αίτηση είχε ήδη υποβληθεί την 17.2.
28. Σχετικό είναι το τεκμήριο 31 πιο πάνω. Στο πλαίσιο εξέτασης της νέας αίτησης για άδεια οικοδομής η λειτουργός του Δήμου επισκέφθηκε εκ νέου το ακίνητο. Αποτέλεσμα τούτης της επίσκεψης ήταν η επιστολή ημερομηνίας 16.4.2003 (τεκμήριο 7). Με την εν λόγω επιστολή ο Δήμος Αγλαντζιάς έθεσε πρόσθετες παρατηρήσεις και επιπλέον, κάλεσε τον εναγόμενο να παύσει κάθε οικοδομική εργασία που εκτελείτο στην οροφή της πολυκατοικίας, εφόσον αντίκειτο στα προβλεπόμενα στην 1η καλυπτική άδεια της πολεοδομίας, τεκμήριο
29. Μάλιστα στη συνέχεια η αρμόδια επιτροπή του Δήμου Αγλαντζιάς αποφάσισε νέα δίωξη του εναγομένου, καθ'ότι για τις παραβιάσεις στην οροφή της πολυκατοικίας ενημερώθηκαν τόσο ο εναγόμενος όσο και ο μελετητής και όμως δεν ανταποκρίθηκαν. Αυτή η νέα έκθεση κατηγορίας του Δήμου Αγλαντζιάς, δηλαδή εσωτερικό σημείωμα, φέρει ημερομηνία 14.10.2003 και είναι το τεκμήριο
30. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν παραδεκτά και αναμφισβήτητα γεγονότα που προκύπτουν είτε από τα δικόγραφα είτε από την ακολουθητέα διαδικασία, δηλαδή δηλώσεις των συνηγόρων και συνεπώς υιοθετούνται από το δικαστήριο και καθίστανται ευρήματα σε σχέση με την υπόθεση. Έχοντας προσδιορίσει τον όγκο των παραδεκτών γεγονότων σειρά έχει η μαρτυρία που προσκομίστηκε. Ας σημειωθεί ότι σε σχέση με τους δύο λειτουργούς, δηλαδή του Δήμου Αγλαντζιάς και της πολεοδομίας, δεν υπάρχει οτιδήποτε άλλο να αναφερθεί. Η μαρτυρία τους έχει ήδη ενσωματωθεί στις διαπιστώσεις του δικαστηρίου, εφόσον δεν αμφισβητήθηκε. Τώρα, εκτεταμένη ήταν η μαρτυρία των άμεσα εμπλεκόμενων, δηλαδή των εναγόντων και του εναγομένου. Ας δούμε λοιπόν τί ανέφεραν· Ο Μακρίδης εξιστόρησε τα γεγονότα που οδήγησαν στη συνεργασία των μερών, αναφέροντας ότι αυτή άρχισε περί το 2001, όταν ο εναγόμενος ανέθεσε στους ενάγοντες και τους δύο, να του παρέχουν υπηρεσίες της ειδικότητός τους. Μάλιστα την 20.6.2002 έδωσε στους ενάγοντες έγγραφη εξουσιοδότηση εντολέα. Τούτο το έγγραφο κατατέθηκε ως τεκμήριο
31. Ο Μακρίδης επεξήγησε το τεκμήριο 2 και συγκεκριμένα τα αναφερόμενα στον όρο Γ, δηλαδή ότι η εντολή των εναγόντων περιορίζετο στην κατάρτιση των σχεδίων. Η δε επίβλεψη τούτων αφορούσε μόνο το σκελετό και την τοιχοποιία. Ήταν η θέση του Μακρίδη ότι οι ενάγοντες δεν ήταν υπεύθυνοι για οτιδήποτε άλλο. Το σύνολο των εντολών που έλαβαν, ανέφερε, είναι τα τεκμήρια 11Α έως Γ. Περιπλέον, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι αν και δεν ήταν μέρος της εργασίας τους η εκπόνηση ηλεκτρολογικών και αποχετευτικών σχεδίων, ετοίμασαν και αυτά. Μάλιστα ανέφερε ότι πρότειναν στον εναγόμενο να προσλάβει συγκεκριμένο ηλεκτρολόγο μηχανικό, εν τούτοις δεν αποδέχθηκε. Ο Μακρίδης παρουσίασε και το τεκμήριο
32. Όπως ανέφερε ο μάρτυρας τούτο είναι το συμφωνητικό έγγραφο, ημερομηνίας 2.8.2002, που υπογράφηκε από τον εναγόμενο και τον εργολάβο. Αυτό το έγγραφο καταρτίστηκε από τους ενάγοντες, ανέφερε, ενώ πριν τούτο είχαν ετοιμάσει τους όρους προσφορών για τους εργολάβους (τεκμήριο 19). Η συμφωνία (τεκμήριο 4) μαρτυρήθηκε από τους ενάγοντες. Για την αμοιβή τους ανέφερε ότι συμφωνήθηκε ποσοστό 4% επί του τελικού κόστους. Μέρος τούτου, ήτοι 2,5%, αντιστοιχούσε στην ετοιμασία των σχεδίων και το υπόλοιπο, 1,5%, στην επίβλεψη. Το δε τελικό κόστος της οικοδομής υπολογίστηκε σε £241.554,
33. Η ανάλυση ολικής δαπάνης ετοιμάστηκε από τον Κοντεάτη και υπογράφηκε από τον ίδιο [Μακρίδη] τούτη είναι το τεκμήριο
34. Είναι με αυτό τον τρόπο που τα μέρη κατέληξαν στο ποσό των £10.916,00, ανέφερε ο Μακρίδης, ποσό που ενσωματώθηκε στο τεκμήριο 12, δηλαδή το τιμολόγιο 00081, ημερομηνίας 10.7.2002, το οποίο παραδόθηκε στον εναγόμενο διά χειρός και το αποδέχθηκε. Ακολούθως εκδόθηκαν και διάφορες αποδείξεις πληρωμών, δηλαδή τα τεκμήρια 13Α και Β, 14Α και Β και το τεκμήριο
35. Σύμφωνα με το Μακρίδη, τα ποσά που αναγράφουν τα τεκμήρια 13Α και Β, είναι αυτά που στο τιμολόγιο (τεκμήριο 12) φαίνεται ότι έχουν καταβληθεί. Περαιτέρω, ο Μακρίδης προσκόμισε και το τεκμήριο 23, έγγραφο που έφθασε στα χέρια του μετά την τροποποίηση της υπεράσπισης και επάλληλη αποκάλυψη του εναγομένου. Η απόδειξη αυτή, ανέφερε ο μάρτυρας, δεν αφορά ξεχωριστό ποσό αλλά εκείνο που αναφέρεται στο τεκμήριο 13Β. Ο εναγόμενος είναι εκείνος που κατάρτισε το έγγραφο [τεκμήριο 23] και ζήτησε από τον Μακρίδη να το υπογράψει, λίγες ημέρες μετά που του έδωσε την επιταγή. Στη συνέχεια ο Μακρίδης έδωσε στον εναγόμενο και την απόδειξη τεκμήριο
36. Ανάλογα ισχύουν, ανέφερε ο Μακρίδης, και για τα τεκμήρια 16 και
37. Δηλαδή τα δύο αυτά έγγραφα αφορούν το ίδιο ποσό. Παρεμβάλλω εδώ ότι το μεν τεκμήριο 16 αναφέρεται σε είσπραξη £2.000,00, το δε τεκμήριο 25 σε £2.300,00, και αυτό παρ'ότι επικαλούνται την ίδια επιταγή που είναι το τεκμήριο
38. Εν τούτοις την 10.6.2016 ο νυν συνήγορος των εναγόντων δήλωσε ότι το ποσό που έλαβαν οι ενάγοντες, ήταν όντως £2.300,
39. Η πληρωμή αυτή έγινε με την επιταγή τεκμήριο
40. Συνεπώς, μετά τη δήλωση του συνηγόρου καθίσταται γεγονός ότι ορθή είναι η απόδειξη τεκμήριο 25 και το ποσό που έλαβαν οι ενάγοντες είναι £2.300,
41. Ο Μακρίδης παρουσίασε άλλη μια απόδειξη που έλαβε από την υπεράσπιση μετά την τροποποίηση, δηλαδή το τεκμήριο 24, για να αναφέρει όμως ότι δεν αναγνωρίζει την υπογραφή στο εν λόγω έγγραφο και συνεπώς δεν το αποδέχεται. Ήταν η θέση του Μακρίδη ότι πέραν του προαναφερθέντος τιμολογίου (τεκμήριο 12), οι ενάγοντες εξέδωσαν άλλα δύο τιμολόγια, δηλαδή τα τεκμήρια 15 και
42. Μάλιστα σε αυτό ενσωματώθηκε και η αμοιβή που οι διάδικοι συμφώνησαν για άλλες δύο εργασίες. Η πρώτη εργασία αφορούσε την καλυπτική άδεια και τις αλλαγές των σχεδίων στο υπόγειο και την πιλοτή, εργασία για την οποία η αμοιβή των εναγόντων καθορίστηκε στο ποσό των £400,00 πλέον Φ.Π.Α. και η άλλη τον οριζόντιο διαχωρισμό, για την οποία εργασία τα μέρη και πάλι συμφώνησαν το ποσό των £400, πλέον Φ.Π.Α.. Ο Μακρίδης ανέφερε ότι το σύνολο των τιμολογίων παραδόθηκε στον εναγόμενο διά χειρός και ότι αποδέχθηκε τούτο. Εν τούτοις μέχρι σήμερα παραμένει οφειλόμενο υπόλοιπο το ποσό των £3.086,
43. Παρεμβάλλω και πάλι ότι μετά τη δήλωση του συνηγόρου του ενάγοντα, δηλαδή πως η απόδειξη τεκμήριο 16 είναι για £2.300,00, όπως άλλωστε φαίνεται στο τεκμήριο 25, είναι κατανοητό ότι η αξίωση περιορίζεται κατά £300,00, δηλαδή πέφτει στο ποσό των £2.786,
44. Σε ό,τι αφορά την ανταπαίτηση ο Μακρίδης ανέφερε ότι ο εναγόμενος ποτέ παραπονέθηκε για την εργασία των εναγόντων. Περαιτέρω υποστήριξε ότι αν και ο εναγόμενος είχε συμφωνήσει και εγκρίνει τα εκπονηθέντα σχέδια, εν τούτοις συχνά προέβαινε σε αλλαγές και παρανομίες, τις οποίες οι ενάγοντες καλούνταν να διορθώσουν. Τέτοια ήταν και η περίπτωση της 1ης καλυπτικής άδειας (τεκμήριο 6), υποστήριξε ο Μακρίδης, καθ'ότι ο εναγόμενος αίφνης άλλαξε άποψη και προέβη σε επέκταση του υπογείου. Αναγνωρίζοντας μάλιστα το λάθος του, υποστήριξε ο Μακρίδης, έδωσε νέα εξουσιοδότηση στους ενάγοντες, δηλαδή το τεκμήριο
45. Μάλιστα οι ίδιοι [ενάγοντες] ούτε που γνώριζαν ότι είχε εκδοθεί διάταγμα αναστολής των εργασιών. Καμία καθυστέρηση προκλήθηκε εξ υπαιτιότητας των εναγόντων, υποστήριξε ο Μακρίδης. Επιβεβλημένη ήταν και η εξασφάλιση 2ης καλυπτικής άδειας (τεκμήριο 8), εφόσον ο εναγόμενος διόρισε δικό του υπεργολάβο χωρίς τη γνώση και έγκριση των εναγόντων και προέβη σε αλλαγές εκτός σχεδίων, δηλαδή ψήλωσε τη σοφίτα και αύξησε το ύψος του κλιμακοστασίου και του φρεατίου του ανελκυστήρα. Απέρριψε συναφώς το σύνολο της ανταπαίτησης του εναγομένου, ισχυριζόμενος ότι είτε οι κατασκευές έγιναν εν αγνοία τους, είτε δεν ήταν εργασία που ανέλαβαν να εκτελέσουν. Εν κατακλείδι ο Μακρίδης παρουσίασε στο δικαστήριο και το τεκμήριο 20, δηλαδή φωτογραφίες που έλαβε από την πολυκατοικία, μια ημέρα που ερχόταν δικαστήριο. Αυτές αποκαλύπτουν, ισχυρίστηκε, ότι το κτήριο εξακολουθεί να είναι πρότυπο οικοδομικών εργασιών, χωρίς να έχουν γίνει οποιεσδήποτε επιδιορθώσεις. Και ο Κοντεάτης αναφέρθηκε στη γνωριμία των διαδίκων, ιδιαίτερα εφόσον αυτόν είναι που ο εναγόμενος διατείνεται ότι δεν γνώριζε και δεν του ανέθεσε την επίδικη εργασία. Για να υποστηρίξει λοιπόν το αντίθετο αναφέρθηκε σε αριθμό γεγονότων. Ιδιαίτερα ανέφερε ότι μέχρι και τη μητέρα του εναγόμενου γνώρισε, ότε και διαπίστωσε ότι είναι από το Τρίκωμο, απ'όπου κατάγεται και η πενθερά του. Όπως ο Μακρίδης έτσι και ο Κοντεάτης, υποστήριξε ότι η αμοιβή τους συναρτήθηκε με το τελικό κόστος της οικοδομής, το οποίο υπολογίστηκε από τον ίδιο. Τούτο είναι το αναφερόμενο στο τεκμήριο
46. Αυτό το έγγραφο [τεκμήριο 22] ζητήθηκε από τον εναγόμενο για σκοπούς δανειοδότησης, ανέφερε ο Κοντεάτης. Περιπλέον, με την πρόοδο των εργασιών εξέδιδαν πρόσθετες βεβαιώσεις σε σχέση με τις δαπάνες, ώστε να μπορεί ο εναγόμενος να αντλήσει περαιτέρω χρήματα. Αυτές οι βεβαιώσεις είναι το τεκμήριο
47. Υπέδειξε ότι στο στοιχείο υπ'αριθμό 22 καθ'ενός των εν λόγω εγγράφων [τεκμήριο 56], αναφέρεται η αμοιβή τους, δηλαδή £10.916,
48. Ακόμη ανέφερε ότι μετά την ολοκλήρωση των σχεδίων και με την έναρξη των εργασιών, ζήτησαν από τον εναγόμενο να τους πληρώσει. Τότε ο τελευταίος τους ζήτησε να καταστήσουν την αμοιβή τους πληρωτέο έξοδο στις σχετικές βεβαιώσεις δαπανών, πράγμα που έπραξαν. Περαιτέρω, ο Κοντεάτης ανέφερε ότι ποτέ ο εναγόμενος εξέφρασε παράπονο για τις υπηρεσίες των εναγόντων, ενώ επανειλημμένα προέβαινε σε αλλαγές και πολεοδομικές παρανομίες και ενεργούσε χωρίς να τους συμβουλεύεται. Σχολίασε εν προκειμένω την επιστολή που ο εναγόμενος έστειλε στο Δήμο Αγλαντζιάς (τεκμήριο 32). Ήταν η θέση του Κοντεάτη ότι τα εκεί αναφερόμενα δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Δεν ήταν το υπέδαφος ο λόγος της αλλαγής στα σχέδια, αλλά η επιθυμία του εναγομένου διά επέκταση του υπογείου. Περαιτέρω, ήταν η θέση του Κοντεάτη ότι την 1η καλυπτική άδεια (τεκμήριο 6) παρέλαβαν από τον εναγόμενο τον Ιανουάριο του 2003 και μέχρι την 17.2.2003 είχαν ήδη αιτηθεί καλυπτική άδεια οικοδομής. Υποστήριξε ακόμη ότι ο εναγόμενος είναι εκείνος που έδωσε εντολή στον εργολάβο να αυξήσει το ύψος του κουβουκλίου του ανελκυστήρα, το οποίο στη συνέχεια κατεδαφίστηκε. Κάτι ανάλογο έγινε και με τη σοφίτα, υποστήριξε ο Κοντεάτης, με τη διαφορά όμως ότι σε εκείνη την περίπτωση ο εναγόμενος απάλλαξε τον εργολάβο, καθ'ότι ο τελευταίος αρνήθηκε να πράξει τούτο και έτσι προσέλαβε τρίτο υπεργολάβο. Αυτές ακριβώς οι ενέργειες ήταν ό,τι που επέβαλε την υποβολή νέων σχεδίων, ανέφερε ο Κοντεάτης, ώστε να νομιμοποιηθούν οι διάφορες παρανομίες. Μάλιστα, αναγνωρίζοντας ο εναγόμενος τα λάθη του, ανέφερε ο Κοντεάτης, την 21.4.2004 υπέγραψε νέα εντολή που τους εξουσιοδοτούσε να νομιμοποιήσουν τις παρανομίες του. Σε σχέση με την παράγραφο 20

(2)της υπεράσπισης, δηλαδή την ανταπαίτηση του εναγομένου για γκρέμισμα της σκάλας λόγω μή συμμόρφωσης στις υποδείξεις της πυροσβεστικής και του δημαρχείου, ανέφερε ότι ουδείς ζήτησε τούτη την κατεδάφιση. Περιπλέον, τα αναφερόμενα στην παράγραφο 20

(3)της υπεράσπισής δεν ήταν δική τους υποχρέωση, πράγμα που διαπιστώνεται από το τεκμήριο 19, δηλαδή τους όρους προσφοράς του εργολάβου. Για δε την παράγραφο 20

(7)της ανταπαίτησης ο Κοντεάτης υποστήριξε ότι ψευδώς ο εναγόμενος επιχειρεί να παρουσιάσει πως η δική τους αίτηση αντιμετώπισε πρόβλημα, αφού εξέδωσαν άδεια διαχωρισμού, την υπ'αριθμό

1. Τέλος, ο Κοντεάτης σχολίασε και ό,τι σχετικό της παραγράφου 21 της ανταπαίτησης. Για τις παραγράφους 21(γ) και (στ) υποστήριξε ότι δεν ευθύνονται, εφόσον η στέγη ανακατασκευάστηκε από τρίτο εργολάβο που διόρισε ο εναγόμενος. Για τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ν) ανέφερε ότι ευθύνη έχει το πρόσωπο που εγκατάστησε τα μηχανολογικά στο κτήριο. Σε ό,τι αφορά τις αιτιάσεις της παραγράφου 21(ξ), υποστήριξε ότι δεν είναι δική τους ευθύνη γιατί και σε αυτή την περίπτωση έγιναν προσθήκες. Δηλαδή το ισόγειο, η πιλοτή, διαφοροποιήθηκε σε σχέση με τα αρχικά σχέδια. Σε τρίτο πρόσωπο επέρριψε την ευθύνη και για τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(π) της ανταπαίτησης. Όπως ανέφερε ευθύνη έχει ο μηχανολόγος-μελετητής και όχι οι ενάγοντες. Τέλος, σε ό,τι αφορά τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ρ) της ανταπαίτησης ανέφερε πως αν δεν υπήρχε θεμέλιο κάτω από τα τοιχώματα του ανελκυστήρα η αρμόδια αρχή δεν θα εξέδιδε άδεια οικοδομής. Ο εργολάβος Κασιουρής κλήθηκε να μαρτυρήσει για την κατάσταση που επικρατούσε στο εργοτάξιο. Ήταν η θέση του ότι ο εναγόμενος επενέβαινε αυθαίρετα και έδινε οδηγίες. Για παράδειγμα, ανέφερε ο μάρτυρας, ζήτησε αλλαγές στο υπόγειο και το ισόγειο, δηλαδή ζήτησε τοποθέτηση αποχετεύσεως και κλιματισμού. Περαιτέρω, στο ισόγειο ζήτησε και τοποθέτηση κεραμικού. Όλα αυτά εκτός σχεδίων, ανέφερε ο εργολάβος, ενώ πρόσθεσε ότι ο εναγόμενος ήταν εκείνος που του ζήτησε να υπερυψώσει το κουβούκλιο του ασανσέρ, που εν τέλει χαλάστηκε κατόπιν απαίτησης του Δήμου Αγλαντζιάς. Τέλος, υποστήριξε ότι επειδή αρνήθηκε να αυξήσει το ύψος της σοφίτας, ο εναγόμενος προσέλαβε άλλο δικό του υπεργολάβο και ψήλωσε τούτη, πάλι εκτός σχεδίων. Στην αντίπερα όχθη ο εναγόμενος αρνήθηκε ότι συμφωνήθηκε το τελικό κόστος της οικοδομής. Εν τούτοις, δέχθηκε ότι η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε βάσει ποσοστού, συγκεκριμένα 4% επί του τελικού κόστους. Εν τούτοις υποστήριξε πως η συμφωνία που έκανε ήταν με τον Μακρίδη και όχι τον Κοντεάτη. Πληροφορήθηκε την ύπαρξη του Κοντεάτη όταν παρέλαβε τα έγγραφα της πολεοδομικής άδειας (τεκμήριο 3) και ρώτησε τον Μακρίδη ποιο είναι αυτό το πρόσωπο. Ο τελευταίος τον πληροφόρησε για τον Κοντεάτη και τότε ήταν που αντιλήφθηκε πως ο Μακρίδης δεν είχε τη δυνατότητα να προχωρήσει στην κατασκευή του έργου. Μάλιστα υποστήριξε ότι όταν υπέγραψε τα έντυπα εξουσιοδοτήσεων εντολέα, εν προκειμένω τα τεκμήρια 2 και 11, τα οποία έδωσε στον Μακρίδη, τούτα ήταν κενά, δηλαδή δεν είχαν συμπληρωθεί τα ονόματα και τα στοιχεία των προσώπων που διορίζοντο εντολείς. Επανερχόμενος όμως σε ό,τι αφορά το τελικό κόστος, ο εναγόμενος αρνήθηκε τα τεκμήρια 22 και
2. Υποστήριξε ότι η πρώτη φορά που είδε τούτα τα έγγραφα ήταν στη συνάντηση που είχε με τον Μακρίδη στο Hilton. Εν τούτοις, δεν αποδέχθηκε το περιεχόμενο τούτων, απλώς ζήτησε από τον Μακρίδη να του δώσει αντίγραφα ώστε να τα μελετήσει. Σε σχέση με τις πληρωμές που διενεργήθηκαν ο εναγόμενος ανέφερε ότι κατέβαλε στους ενάγοντες το συνολικό ποσό των £11.580,
3. Οι πληρωμές που διενήργησε, όπως υποστήριξε, είναι οι ακόλουθες· την 3.1.2002 κατέβαλε το ποσό των £1.000,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο 13Α. Την 10.7.2002 κατέβαλε το ποσό των £500,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο
4. Ας σημειωθεί ότι αυτό το ποσό καταβλήθηκε με επιταγή, την υπ'αριθμό 01342619, που σύμφωνα με τον εναγόμενο είναι το τεκμήριο
5. Την 27.9.2002 κατέβαλε το ποσό των £2.000,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο
6. Και σε αυτή την περίπτωση η πληρωμή διενεργήθηκε με επιταγή, που σύμφωνα με τον εναγόμενο είναι η υπ'αριθμό 525-
7. Την 30.9.2002 κατέβαλε το ποσό των £2.000,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο 14Α. Την 9.10.2002 κατέβαλε το ποσό των £3.280,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο 14Β. Την 3.4.2003 κατέβαλε το ποσό των £2.300,00, όπως φαίνεται στο τεκμήριο
8. Τούτο το ποσό επίσης καταβλήθηκε με επιταγή, δηλαδή την υπ'αριθμό 525-01714031, που σύμφωνα με τον εναγόμενο είναι το τεκμήριο
9. Ο εναγόμενος υποστήριξε πως το τεκμήριο 16 (απόδειξη για £2.000,00), αφορά την ίδια πληρωμή με το τεκμήριο 25 και λανθασμένα δεν αναγράφει ότι καταβλήθηκε ποσό £2.300,
10. Τέλος, ο εναγόμενος διατείνεται πως κατέβαλε άλλο ένα ποσό, ήτοι £500,00, ως φαίνεται στο τεκμήριο 13Β. Υποστηρίζει εν προκειμένω ότι η ημερομηνία που αναγράφεται στο τεκμήριο 13Β, δηλαδή 30.6.2002, είναι λανθασμένη και αυτό γιατί ο αύξων αριθμός της απόδειξης είναι
11. Δεν δικαιολογείται, λέει ο εναγόμενος, ο αριθμός τούτης της απόδειξης να είναι μεγαλύτερος από εκείνο του τεκμηρίου 16, που φαίνεται να εκδόθηκε την 4.4.
12. Συνεπώς, το τεκμήριο 13Β πρέπει να εκδόθηκε την 30.6.2003 και όχι το 2002 που αναφέρει, υποστήριξε ο εναγόμενος. Κατά τα λοιπά, η μαρτυρία του εναγομένου καταπιάστηκε με αρκετά από τα θέματα που έθεσαν οι ενάγοντες. Ο εναγόμενος υποστήριξε πως από την πρώτη στιγμή πληροφόρησε τους ενάγοντες ότι η πολεοδομική ζώνη του ακινήτου, Κα7, θα μεταβάλλετο σε Κα4, γεγονός που θα διαφοροποιούσε το συντελεστή κάλυψης και δόμησης. Συνεπώς, τα αρχιτεκτονικά σχέδια καταρτίστηκαν με δεδομένο ότι στο μέλλον ο εναγόμενος θα τροποποιούσε το ακίνητο. Είναι η θέση του ότι τούτο αποκαλύπτεται από τους όρους της συμφωνίας με τον εργολάβο, δηλαδή το τεκμήριο
13. Περαιτέρω, υποστήριξε ότι οι ενάγοντες δεν προέβησαν σε ουσιαστική επίβλεψη και αυτό γιατί σπανίως μετέβηκαν στην οικοδομή, παρ'ότι τους παρακαλούσε. Ακόμη και στις περιπτώσεις που εκδόθηκαν τα διάφορα διατάγματα ήταν απόντες, ανέφερε ο εναγόμενος. Σε σχέση με αυτό το τελευταίο, υποστήριξε ότι την 23.12.2002 μετέβη στην πολεοδομία και έλαβε την πρώτη καλυπτική άδεια (τεκμήριο 6), εφόσον ο Μακρίδης τον ενημέρωσε ότι είχε εκδοθεί. Παρ'ότι αυθημερόν έδωσε τούτη στον Μακρίδη ο τελευταίος δεν ενημέρωσε το Δήμο Αγλαντζιάς ότι εξασφαλίστηκε τέτοια άδεια και αυτό είχε συνέπεια να διωχθεί [ο εναγόμενος] ποινικά και εν τέλει να κληθεί να καταβάλει τα έξοδα του δικηγόρου. Τούτα τα έξοδα ανέρχονται σε £467,
14. Σχετική είναι η βεβαίωση που παρουσιάστηκε στο δικαστήριο, τεκμήριο
15. Περαιτέρω, υποστήριξε ότι ούτε και τα ηλεκτρολογικά σχέδια ήταν κατάλληλα, γεγονός που επέβαλε αγορά συναφών υπηρεσιών που στοίχισαν το ποσό των €4.000,
16. Περί τούτου σχετικό είναι το τεκμήριο
17. Εν κατακλείδι, ο εναγόμενος επικαλείται αριθμό κακοτεχνιών που επιρρίπτει στους ενάγοντες, όπως είναι το φρεάτιο του ανελκυστήρα, το κουβούκλιο τούτου, αλλά και το πλάτος του κλιμακοστασίου. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο αρχιτέκτονας Πέτρος Βαφεάδης. Η έκθεση που ετοίμασε είναι το τεκμήριο
18. Σε αυτήν αναφέρει όλα όσα εξακρίβωσε στην οικοδομή, τα οποία, προβλήματα, διακρίνει σε κατηγορίες, όπως προβλήματα από υγρασίες, ρωγμές και κατασκευαστικά λάθη. Σε αυτό το πλαίσιο είναι που παραθέτει τις παρατηρήσεις του, καθώς τις επιδιορθώσεις που πρέπει να γίνουν και το κόστος που θα έχουν. Παράλληλα, τα όποια προβλήματα συναρτώνται με φωτογραφικό υλικό που συνιστά παράρτημα της έκθεσης, τεκμήριο
19. Στρέφομαι τώρα σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που προσκομίστηκε. Δοθέντος ότι οι μάρτυρες, Κοντεάτης, Μακρίδης και Βαφεάδης είναι εμπειρογνώμονες, αρμόζει να λεχθεί ότι η εκτίμηση επιστημονικής μαρτυρίας δεν διαφέρει από εκείνη των υπολοίπων μαρτύρων. Απλώς ατονεί η σημασία της συμπεριφοράς τέτοιου μάρτυρα στο εδώλιο, εφόσον κυρίαρχο μέλημα είναι η εκτίμηση της γνώμης και δη η ορθότητα τούτης και όχι η εν γένει συμπεριφορά του μάρτυρα (βλ. Star Fiberglass Ltd v. Elnedo Trading Ltd

(1992)1B Α.Α.Δ.875, 880). Με γνώμονα τα πιο πάνω και χωρίς να παραγνωρίζω ότι οι ενάγοντες έχουν και προσωπική εμπλοκή στην υπόθεση, δηλαδή εκτός από εμπειρογνώμονες είναι και μάρτυρες γεγονότων, σημειώνω ότι παρακολούθησα το σύνολο των μαρτύρων κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων, με κριτήριο τα εγγενή της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικά (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια βλ. Phipson on Evidence, 16th edition, σελ.333). Περαιτέρω δεν διέλαθε την προσοχή μου ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται σε ατομική κρίση αλλά επεκτείνεται και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των θέσεων που προτάσσονται (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ.1056). Τέλος, είχα πάντα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ.316 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ.614). Η μαρτυρία του εναγομένου μου έκανε τη χείριστη εντύπωση. Είναι, κρίνω, εμποτισμένη με υπερβολή, αοριστία, αναλήθεια και ψεύδος. Μετερχόμενος αυτά τα τεχνάσματα ο εναγόμενος απέφυγε να απαντήσει καίρια ερωτήματα, ενώ ερίζοντας επιχείρησε να μεταθέσει τη συζήτηση σε θέματα ξένα που στόχο είχαν να μειώσουν τους ενάγοντες σε επίπεδο χαρακτήρα και όχι γεγονότων και ειλικρίνειας. Από την άλλη η μαρτυρία των εναγόντων κρίνεται λογική, προσγειωμένη, γνήσια και αληθής. Μάλιστα υποστηρίζεται από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού και πρωτίστως από τις διαπιστώσεις που προκύπτουν από τις παραδοχές των δικογράφων και την αναμφισβήτητη μαρτυρία. Θετική όμως εντύπωση άφησαν τόσο ο Πέτρος Βαφεάδης όσο και ο εργολάβος Κασιουρής. Δεν χρειάζεται βεβαίως αιτιολόγηση ότι ο εναγόμενος επενέβαινε στην οικοδομή, όπως ακριβώς ανέφερε ο εργολάβος. Κατ'αρχάς η μαρτυρία του εναγομένου επιβεβαιώνει τα λεγόμενα του εργολάβου. Αρκεί να αναφερθεί το παράδειγμα που ο ίδιος [ο εναγόμενος] έδωσε, ότι ζήτησε από τον εργολάβο να χαλάσει μέρος εκείνου που κατασκεύασε, ώστε να ελέγξει [ο εναγόμενος] κατά πόσο τοποθετήθηκε μόνωση. Περιπλέον, ο εναγόμενος δέχεται ότι προσέλαβε άλλο υπεργολάβο ώστε να προβεί σε εργασίες στην οροφή. Τέλος, οι επιστολές του εναγομένου προς το Δήμο Αγλαντζιάς (τεκμήρια 32, 36 και 50), φανερώνουν ότι κάθε άλλο παρά αδρανής ήταν. Ακριβώς το αντίθετο ήταν, όπως άλλωστε πολλοί άλλοι στη θέση του θα έπρατταν. Συνεπώς η μαρτυρία του εργολάβου περί επεμβάσεως του εναγομένου στο έργο, επιβεβαιώνεται από αυτό τον ίδιο τον εναγόμενο. Από την άλλη για τον Βαφεάδη αρκεί να υποδειχθεί ότι όταν του ζητήθηκε να υποδείξει σημεία της έκθεσής του [τεκμήριο 65] για τα οποία θεωρεί ότι οι ενάγοντες έχουν ευθύνη, δεν δίστασε να περιορίσει τα εκεί αναφερόμενα σε εκείνα που εν τέλει προωθήθηκαν. Περιπλέον, η πλευρά των εναγόντων δεν αμφισβήτησε τα πραγματικά ευρήματα του Βαφεάδη. Εν ολίγοις δεν αμφισβητείται ότι βρήκε υγρασίες και ρωγμές, όπως ακριβώς αναφέρεται στο τεκμήριο

1. Εν κατακλείδι, οι φωτογραφίες που εμπεριέχονται στο τεκμήριο 65 υποστηρίζουν τα πραγματικά ευρήματα του Βαφεάδη. Τέλος, οι δύο λειτουργοί, του δήμου και της πολεοδομίας, εμπράκτως έδειξαν ότι η μαρτυρία τους στόχο είχε την αποκάλυψη των πραγματικών γεγονότων και όχι εξυπηρέτηση αλλότριων σκοπών. Άλλωστε κανείς εκ των δύο είχε οιονδήποτε όφελος να υπηρετήσει, ενώ και η εμπλοκή τους οφείλεται στη θέση που κατείχαν, είτε κατά τον επίδικο χρόνο είτε κατά το χρόνο που μαρτυρούσαν. Περιπλέον, η μαρτυρία τούτων δεν αμφισβητήθηκε ουσιωδώς, εξ ου και ενσωματώθηκε στις διαπιστώσεις του δικαστηρίου. Ως εκ τούτου η μαρτυρία αυτών των δυο μαρτύρων δεν είναι απλώς αληθής, καθίσταται και μέτρο σύγκρισης του λοιπού μαρτυρικού υλικού. Αρκετά όμως με γενικόλογους χαρακτηρισμούς. Ας δούμε τώρα αυτά τα επίδικα θέματα και πως επιβεβαιώνονται οι προμνησθέντες χαρακτηρισμοί. Ο εναγόμενος διατείνεται ότι δεν γνώριζε την ύπαρξη του Κοντεάτη και πως η πρώτη φορά που πληροφορήθηκε τούτη ήταν όταν παρέλαβε την πρώτη πολεοδομική άδεια, δηλαδή το τεκμήριο
2. Τούτη η θέση δεν πείθει και δεν αποκαλύπτει ερείσματα στη λογική. Και εξηγώ· τα τεκμήρια 2 και 11 είναι οι εξουσιοδοτήσεις που υπόγραψε ο εναγόμενος. Σε αυτά τα έγγραφα ρητά αναφέρεται το όνομα του Κοντεάτη, ενώ η υπεράσπιση δέχεται ότι τα εν λόγω έντυπα [τεκμήρια 11] υπογράφτηκαν από τα πρόσωπα που εκεί αναφέρονται (βλ. δήλωση κου Αρτέμη ημερομηνίας 12.1.2015). Ως εκ τούτου μπορεί να εισηγηθεί κανείς ότι εφόσον οι εξουσιοδοτήσεις εντολέα, δηλαδή τα τεκμήρια 2 και 11, προηγούνται χρονικά της άδειας που εκδίδεται, άλλωστε χωρίς αυτά δεν μπορεί να υποβληθεί αίτηση για απόκτηση άδειας, τότε δεν γίνεται να μην γνώριζε [ο εναγόμενος] ότι εξουσιοδοτούσε τον Κοντεάτη. Δεν διαλανθάνει την προσοχή μου ότι ο εναγόμενος υποστήριξε ότι υπέγραψε τα εν λόγω τεκμήρια [τεκμήρια 2 και 11] ασυμπλήρωτα, δηλαδή κενά, όταν του τα έστειλε ο Μακρίδης (βλ. 7η παράγραφο εγγράφου Ε). Επί τούτου έχω ένα μόνο να παρατηρήσω και αυτό είναι πως όσο σχολαστικά και αν διεξήλθα τα πρακτικά της διαδικασίας, δεν εντόπισα υποβολή τέτοιας θέσης στους μάρτυρες των εναγόντων και δη στο Μακρίδη. Είναι γνωστή βεβαίως η δικανική αρχή ότι παράλειψη υποβολής βασικής θέσης σε μάρτυρα, δεν επιτρέπει προώθηση τούτης εκ των υστέρων. Η αλήθεια του ισχυρισμού τίθεται εν αμφιβόλω, καθ'ότι οι τακτικισμοί και νομικισμοί της πλευράς που πράττει τοιουτοτρόπως αποστερούν το δικαστήριο από την ευχέρεια να ακούσει την αντίθετη άποψη, γεγονός που μειώνει την αληθοφάνεια του ισχυρισμού και δεν επιτρέπει να καρποφορήσει ανάμεσα στις διαπιστώσεις. Τέτοια ενέργεια δεν συνάδει με τους κανόνες της δικαστικής διαδικασίας, εφόσον δεν σκοπεί σε αναζήτηση της αλήθειας αλλά σε απόκτηση πλεονεκτήματος έναντι της άλλης πλευράς, πλεονέκτημα όμως που επιζητείται κατά παράβαση αυτής καθ'εαυτής της πεμπτουσίας της όλης διαδικασίας, δηλαδή ορθής και γνήσιας αναζήτησης της αλήθειας μέσω διερεύνησης των εκατέρωθεν θέσεων διά υποβολής των ισχυρισμών που προωθούνται (βλ. Frederickou Schools Co Ltd κ.ά. ν. Acuac Inc

(2002)1 Α.Α.Δ.1527). Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν μπορώ να δεχθώ τη θέση του εναγομένου ότι καθ'ον χρόνο υπέγραφε τα τεκμήρια 2 και 11, τούτα ήταν κενά και πως τα στοιχεία του Κοντεάτη τέθηκαν εκ των υστέρων. Εν πάση όμως περιπτώσει, εξετάζοντας το σχετικό ισχυρισμό παρατηρώ τα εξής· τα τεκμήρια 2 και 11 αριθμούν τέσσερις εξουσιοδοτήσεις. Ας λεχθεί εδώ ότι το τεκμήριο 11 αποτελείται από τρεις εξουσιοδοτήσεις (Α, Β και Γ). Μάλιστα και οι τρεις αφορούν διαφορετικό χρόνο, εφόσον δόθηκαν για διαφορετικό σκοπό. Η πρώτη (Α) φαίνεται να έχει δοθεί για την 1η άδεια οικοδομής (τεκμήριο 5) και η τελευταία (Γ) για την τελευταία καλυπτική άδεια. Εγείρεται λοιπόν το ερώτημα· γιατί ο εναγόμενος να υπογράψει και να δώσει στον Μακρίδη τέσσερις εξουσιοδοτήσεις από την πρώτη στιγμή της γνωριμίας τους; Τί θα τις έκανε ο τελευταίος, δοθέντος ότι η μαρτυρία θέλει το τεκμήριο 11 να παραχωρείται κατά το χρόνο ανέγερσης του έργου με σκοπό να ζητηθεί η νομιμοποίηση διαφόρων αλλαγών που γίνονταν. Αυτό όμως αποκαλύπτει ότι δεν υπήρχε βάσιμος λόγος είτε να απαιτηθούν είτε να δοθούν εξουσιοδοτήσεις πέραν της μίας, εφόσον ουδείς γνώριζε ότι θα ακολουθούσαν αλλαγές στα σχέδια και συνακόλουθα ότι θα απαιτείτο νομιμοποίηση τούτων. Κατ'επέκταση η θέση του εναγομένου ότι τα τεκμήρια 2 και 11 υπογράφηκαν μαζί και ήταν κενά, κρίνεται ψευδής και ανυπόστατη. Περιπλέον, έστω ότι λανθάνομαι για τα πιο πάνω και πάλιν εγείρεται το ερώτημα· γιατί ο εναγόμενος δεν διέκοψε τη συνεργασία του με τους ενάγοντες ευθύς μόλις εντόπισε την εμπλοκή του Κοντεάτη; Ας σημειωθεί ότι στη 17η παράγραφο του εγγράφου Ε ο εναγόμενος υποστηρίζει πως· όταν άρχισαν να προκύπτουν τα προβλήματα έκανε τη σκέψη να διακόψει τη συνεργασία και μάλιστα επισκέφθηκε δικηγόρο. Και ερωτώ· πως και δεν σκέφτηκε τούτο όταν διαπίστωσε πως ο Μακρίδης τον εξαπάτησε, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, ιδιαίτερα όταν εκείνη τη στιγμή η συνεργασία τους ήταν σε πολύ πρώιμο στάδιο λόγω του ότι οι εργασίες δεν είχαν αρχίσει ακόμη; Αυτό, πιστεύω, θα έκανε ο κάθε λογικός άνθρωπος. Πόσω δε μάλλον ο εναγόμενος που η όλη διαδικασία και πρωτίστως η μαρτυρία της λειτουργού του Δήμου Αγλαντζιάς, τον θέλει να έχει ενεργό ρόλο στην ανέγερση του έργου. Η απάντηση στα πιο πάνω είναι απλή· ο εναγόμενος εξ αρχής γνώριζε την ύπαρξη του Κοντεάτη. Οι λεπτομέρειες που έδωσε στο δικαστήριο ο τελευταίος, δηλαδή ότι γνώρισε τη μητέρα του εναγομένου και ότι διαπίστωσε ότι είναι συγχωριανή της πενθεράς του, γεγονός που ο εναγόμενος δέχεται αλλά τοποθετεί σε άλλο χρόνο, σε συνδυασμό με το ανυπόστατο των πάρα πάνω θέσεων του εναγομένου, δεν μου αφήνουν καμία αμφιβολία ότι ο εναγόμενος γνώριζε για τον Κοντεάτη από την πρώτη στιγμή και απλώς δεν είπε την αλήθεια στο δικαστήριο. Ανυπόστατη όμως είναι και η άλλη θέση του εναγομένου πως από την αρχή πληροφόρησε τους ενάγοντες ότι η οικιστική ζώνη θα διαφοροποιείτο από Κα7 σε Κα

1. Με αυτό τον ισχυρισμό αφήνει να νοηθεί ότι οι όποιες αλλαγές στα σχέδια ήταν σε γνώση των εναγόντων. Κρίνω πως η σχετική εισήγηση είναι παντελώς ανυπόστατη και εξωπραγματική. Εν πρώτοις, η μαρτυρία της λειτουργού του Δήμου αποκαλύπτει πως ούτε σήμερα ισχύει η θέση του εναγομένου. Συνεπώς ο αντίθετος ισχυρισμός του εναγομένου καταρρίπτεται. Ναι μεν έχει αλλάξει η πολεοδομική ζώνη του ακινήτου, αλλά η αλλαγή είναι από Κα7 σε Κα
2. Εν τούτοις δεν είναι αυτό που έχει σημασία. Όπως εύστοχα ανέφερε ο Κοντεάτης, όταν καταρτίζονται σχέδια και ανεγείρονται κτήρια, τούτο γίνεται βάσει της υφιστάμενης ζώνης και όχι μελλοντικών τροποποιήσεων. Άλλωστε η πολεοδομική ζώνη καθορίζει εκείνο που επιτρέπεται να κτιστεί και γι'αυτό αποτυπώνεται στην άδεια οικοδομής. Στο τέλος της ημέρας το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης ελέγχει, μεταξύ άλλων, ότι η άδεια οικοδομής ακολουθήθηκε πιστά. Συνεπώς σημασία δεν έχει τί γνώριζε ή όχι ο εναγόμενος, αλλά αν ήταν εφικτή η αλλαγή των σχεδίων που βασίστηκαν στη ζώνη Κα7, ώστε να μετατραπούν σε Κα
3. Η απάντηση σε αυτό είναι σαφώς αρνητική, εξ ου και η σχετική θέση του εναγομένου κρίνεται ανυπόστατη. Ας δούμε όμως τους ισχυρισμούς των διαδίκων σε σχέση με τα ουσιώδη. Καθ'όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του εναγομένου, συγκεκριμένα στη γραπτή δήλωση (έγγραφο Ε) αλλά και στην αντεξέταση, αν και ερωτήθηκε επίμονα ποιο ήταν το ποσό που συμφώνησε ως αμοιβή των εναγόντων, πεισματικά αρνήθηκε να αναφέρει οτιδήποτε. Αφελώς μάλιστα επικαλέστηκε συμβουλή που έλαβε από το δικηγόρο του, ότι ο ίδιος δεν υποχρεούται να αποδείξει οτιδήποτε και πως οι ενάγοντες είναι εκείνοι που οφείλουν να αποδείξουν την απαίτησή τους. Ορθό όσο και αν είναι τούτο στη νομική επιστήμη, δεν σημαίνει ότι δικαιολογεί αποσιωποίηση της αλήθειας. Η ερώτηση που τέθηκε στον εναγόμενο ήταν απλή και καθ'όλα λογική· ποιο ποσό συμφώνησε ως αμοιβή των εναγόντων. Εν τούτοις, αρνήθηκε να απαντήσει ή να δώσει κάποια λογική εξήγηση. Έχω ήδη αναφέρει ότι τα δικόγραφα αποκαλύπτουν ότι συμφωνήθηκε το ποσό των £10.916,00, αρχικά και ακολούθως άλλα δύο ποσά £460,00, έκαστο. Αν ασχολούμαι με αυτό το ζήτημα [αμοιβή των εναγόντων], δεν είναι γιατί αμφισβητείται η παραδοχή των δικογράφων, αλλά για να καταφανεί η όλη στάση και συμπεριφορά του εναγομένου στο πλαίσιο της δίκης. Τα πιο πάνω φανερώνουν ότι ο εναγόμενος δεν ήταν πρόθυμος να συμμετέχει στη διεργασία αποκάλυψης της αλήθειας. Το ενδιαφέρον του ήταν περιορισμένο σε αναχαίτηση της αξίωσης και προώθηση της ανταπαίτησης και τίποτα άλλο. Εν τούτοις, η αόριστη θέση του εναγομένου ότι το τελικό κόστος της οικοδομής δεν συμφωνήθηκε, κρίνεται ψευδής και ανυπόστατη. Μια σημαντική παράμετρος του τελικού κόστους της οικοδομής, είναι ότι συναρτήθηκε με την αμοιβή των εναγόντων. Αν δεν είχε συμφωνηθεί τούτο έπεται ότι μετέωρη και άνευ ποσού παρέμεινε και η αμοιβή των εναγόντων. Σε αυτή όμως τη πτυχή της μαρτυρίας του εναγομένου είναι που εντοπίζεται ψεύδος και επιτηδειότητα. Αν δεν είχε συμφωνηθεί ποσό διά την αμοιβή των εναγόντων, τι ήταν τότε εκείνο που πλήρωνε ο εναγόμενος. Δηλαδή έναντι ποιου ποσού έγιναν οι διάφορες πληρωμές. Άλλωστε δέχεται ότι τις αποδείξεις (τεκμήρια 23, 24 και 25) ο ίδιος είναι που τις συνέταξε. Ως εκ τούτου εγείρεται το ερώτημα· έναντι ποιου ποσού δίδονταν. Παράλογο είναι βεβαίως να γίνονταν πληρωμές χωρίς να είχε συμφωνηθεί το σύνολο του ποσού που θα καταβάλλετο. Αυτό και μόνο καθιστά σαφές ότι συμφωνήθηκε ποσό. Άλλωστε η λογική θέλει τον ενδιαφερόμενο, ιδιαίτερα κάποιο τόσο δραστήριο όσο ο εναγόμενος, να μην αφήνει τίποτα στην τύχη και να συμφωνεί εκ των προτέρων την αμοιβή των αρχιτεκτόνων, εδώ των εναγόντων. Πέραν των πιο πάνω, το τεκμήριο 22, καθώς επίσης τα έγγραφα του τεκμηρίου 56, δηλαδή τα διατακτικά, δεν αφήνουν περιθώριο πολλαπλών απαντήσεων. Αποκαλύπτουν ότι εκκρεμούσης της διαδικασίας ανέγερσης οι ενάγοντες εξέδιδαν διατακτικά τα οποία παρουσιάζονταν στην τράπεζα, ώστε να απελευθερώσει κονδύλια. Παρεμβάλλω εδώ ότι ο εναγόμενος δέχεται πως προέβη σε δάνειο, δηλαδή αυτή η πτυχή της μαρτυρίας των εναγόντων επικουρείται από τη μαρτυρία του εναγομένου. Αξιοσημείωτο είναι ότι το σύνολο αυτών των εγγράφων [τεκμήριο 56] αναφέρεται σε αρχιτεκτονικά έξοδα, τα οποία ανέρχονται σε £10.916,00, όπως ακριβώς και το τεκμήριο
4. Αυτό δε το ποσό [£10.916,00] είναι εκείνο που παραδέχεται η υπεράσπιση στο δικόγραφό της. Είναι γι'αυτούς ακριβώς τους λόγους που καταλήγω ότι η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε και συγκεκριμένα ότι ανερχόταν σε £10.916,00 και είναι βάσει αυτού του ποσού που ο εναγόμενος προέβαινε σε πληρωμές έναντι. Ασάφεια και αοριστολογία όμως διέπει τη μαρτυρία του εναγομένου και σε σχέση με τις πληρωμές. Κατ'αρχάς παρατηρώ ότι ο εναγόμενος δεν απαντά θετικά το τεκμήριο 13Β, δηλαδή την απόδειξη για £500,
5. Και όταν λέω θετικά εννοώ ότι δεν αναφέρει γεγονότα που να απαντούν τα εκεί αναφερόμενα. Απλώς εικάζει πως βάσει του αύξοντος αριθμού της απόδειξης δεν μπορεί να εκδόθηκε πριν το τεκμήριο
6. Εν τούτοις αυτό δεν αποτελεί γεγονός αλλά επιχείρημα και στην εν λόγω περίπτωση ανυπόστατο. Και εξηγώ· η θετικότητα της μαρτυρίας του Μακρίδη, που δήλωσε ότι θυμάται τί έγινε και ανάφερε σχετικά γεγονότα, δεν έγινε κατορθωτό να πληγεί. Από την άλλη η προσκομισθείσα μαρτυρία καταρρίπτει την εικασία του εναγομένου. Αυτό γιατί το τεκμήριο 16 είναι ημερομηνίας 4.4.
7. Απλή και μόνο αριθμητική πράξη αποκαλύπτει ότι το τεκμήριο 16, καθώς και το αντίστοιχο τεκμήριο 25, υπολογίστηκαν με συντελεστή Φ.Π.Α. 15%. Το τεκμήριο 13Β όμως αποκαλύπτει ότι υπολογίστηκε με συντελεστή 13% (442,478Χ13%=57,522). Αυτό και μόνο καταρρίπτει το συλλογισμό του εναγομένου, εφόσον φανερώνει ότι η απόδειξη [τεκμήριο 13Β] εκδόθηκε πριν την αύξηση του Φ.Π.Α. από 13% σε 15%. Περιπλέον ο χρόνος αύξησης του Φ.Π.Α. από 13% σε 15% συνιστά δικαστική γνώση, εφόσον αυτό είναι το αντικείμενο του Ν.93(Ι)/
8. Όπως εκεί αναφέρεται· αυτός ο συντελεστής [13%], ο οποίος αύξησε τον προηγούμενο που ήταν 10%, ίσχυσε για την περίοδο 1.7.2002 μέχρι 31.12.
9. Συνεπώς ο Μακρίδης επιβεβαιώνεται, εφόσον για να υπολογιστεί το ποσό με συντελεστή 13%, παρ'ότι η απόδειξη εκδόθηκε 30.6.2002, δηλαδή μια ημέρα πριν την αύξηση του Φ.Π.Α., σημαίνει ότι η πληρωμή θα ακολουθούσε, δηλαδή ενέπιπτε στην επίμαχη περίοδο, όπως ακριβώς και το τεκμήριο 63, δηλαδή η επιταγή των £500,00 που είναι ημερομηνίας 10.7.
10. Εν πάση όμως περιπτώσει, το σύνολο του μαρτυρικού υλικού καθιστά σαφές ότι ο εναγόμενος είναι πρόσωπο έξυπνο και δραστήριο, κατά τρόπο που δεν επιτρέπει να υποτεθεί ότι η ημερομηνία διέλαθε την προσοχή του. Επαναλαμβάνω ότι τα τεκμήρια 23, 24 και 25, είναι αποδείξεις, σύμφωνα με τον εναγόμενο, τις οποίες συνέταξε ο ίδιος. Μάλιστα ο ίδιος είναι που δήλωσε στη μαρτυρία του ότι με τον τρόπο του έφερνε τον Μακρίδη σε θέση να υπογράφει τις εν λόγω αποδείξεις, παρ'ότι ο τελευταίος δεν επιθυμούσε κάτι τέτοιο, ώστε να είναι εξασφαλισμένος. Καθίσταται λοιπόν αντιληπτό ότι αν στο τεκμήριο 13Β σημειώνετο λάθος έτος, ο πρώτος που θα το διαπίστωνε και θα απαιτούσε διόρθωση τούτου, θα ήταν ο εναγόμενος. Λέει ο εναγόμενος ότι παράλογη είναι η θέση του Μακρίδη πως δύο αποδείξεις, εν προκειμένω τα τεκμήρια 13Β και 23, αφορούν το ίδιο ποσό. Γιατί να κάνουν κάτι τέτοιο οι ενάγοντες, διερωτήθηκε ο εναγόμενος. Η απάντηση όμως είναι απλή και δη επιβεβαιωμένη. Αν δεν υπήρχε λόγος να το κάνουν σ'αυτή την περίπτωση, γιατί τότε το έκαναν σε σχέση με τις αποδείξεις ημερομηνίας 4.4.2003 και 3.4.2003 [τεκμήρια 16 και 25 αντίστοιχα]. Τα τεκμήρια 16 και 25, αντίστοιχα, είναι γεγονός ότι αναφέρονται στην ίδια πληρωμή, εφόσον εκεί αναγράφεται ο ίδιος αριθμός επιταγής, ο οποίος αντιστοιχεί στο τεκμήριο 64, δηλαδή ποσό £2.300,
11. Συνεπώς σε σχέση με τα τεκμήρια 16 και 25 εκδόθηκαν δύο αποδείξεις, μια από τον εναγόμενο και μια από τους ενάγοντες, γεγονός που καταρρίπτει το πιο πάνω επιχείρημα του εναγομένου. Το ίδιο και εδώ [τεκμήρια 13Β και 23], εκδόθηκαν δύο αποδείξεις. Συνεπώς δέχομαι τη θέση του Μακρίδη ότι το τεκμήριο 13Β αντιστοιχεί στο τεκμήριο 23 και δεν αφορά άλλο ποσό. Έχοντας αναφέρει όμως τα τεκμήρια 16 και 25, υπενθυμίζω ότι στο τέλος της ημέρας ο συνήγορος των εναγόντων δήλωσε ότι ορθή είναι η απόδειξη για το ποσό των £2.300,00 (βλ. δήλωση του κου Κυριάκου, ημερομηνίας 10.6.2016). Άλλωστε αυτό επιβεβαιώνεται και από την ίδια την επιταγή, τεκμήριο 64, που φανερώνει ότι εκδόθηκε για ποσό £2.300,
12. Τώρα, ό,τι απομένει να εξεταστεί είναι το τεκμήριο
13. Επί του προκειμένου παρατηρώ ότι ο Μακρίδης αρνήθηκε ότι το εν λόγω έγγραφο φέρει την υπογραφή του. Από την άλλη οξύμωρο όσο και αν ακούγεται, η υπεράσπιση δεν υπέβαλε στο μάρτυρα οτιδήποτε διαφορετικό, ούτε και του έθεσε γεγονότα που να αντικρούουν τούτη τη θέση. Περιπλέον, ούτε και ο εναγόμενος έκανε αναφορά σε συγκεκριμένη συλλογή γεγονότων, φερ'ειπείν ότι θυμάται πότε και κάτω από ποιες περιστάσεις εκδόθηκε, ώστε να προάγεται διαφορετικό συμπέρασμα. Απλώς αρκέστηκε να αναφέρει εκείνα που αναγράφονται στην απόδειξη και τίποτα περαιτέρω. Γνωστή είναι βεβαίως η αρχή ότι μια απόδειξη δεν συνιστά αμάχητη απόδειξη είσπραξης των χρημάτων που αναφέρει, αλλά μόνο εκ πρώτης όψεως (βλ. Κωνσταντινίδης ν. Κατζιή

(1993)1 Α.Α.Δ.492, 495-496). Στη δοσμένη τώρα περίπτωση η άρνηση του Μακρίδη ότι εξέδωσε την απόδειξη, τεκμήριο 24, και η μή αντίκρουση τούτης της θέσης από τον εναγόμενο, δεν επιτρέπει αποδοχή και ενσωμάτωση τούτης στις αποδείξεις πληρωμών του εναγομένου. Ως εκ των πιο πάνω το τεκμήριο 24 δεν το αποδέχομαι ως απόδειξη διά ποσό που εισέπραξαν οι ενάγοντες έναντι της αμοιβής τους. Παρ'ότι τα πιο πάνω σε μεγάλο βαθμό ολοκληρώνουν την αξίωση των εναγόντων, αποφεύγω να θέσω τώρα τις διαπιστώσεις μου, για να πράξω τούτο αφότου διερευνηθεί και η μαρτυρία της ανταπαίτησης, εφόσον σε κάποιο βαθμό συμπλέκεται με την αξίωση. Έτι χειρότερη λοιπόν είναι η εικόνα που άφησε η μαρτυρία του εναγομένου σε σχέση με την ανταπαίτηση. Ας πάρουμε όμως μια προς μια της υποπαραγράφους της παραγράφου 20 του δικόγραφου της υπεράσπισης και ανταπαίτησης. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 20

(2)και

(3)δεν υποστηρίχτηκαν επαρκώς. Παρέμειναν γενικόλογοι ισχυρισμοί που δεν πλαισιώθηκαν από πραγματικά γεγονότα. Σημειώνω ότι οι αιτιάσεις του εναγομένου που θέλουν το γκρέμισμα του κουβουκλίου στο μηχανοστάσιο να συναρτάται με την ποινική 3308/2003 (τεκμήριο 66), είναι τουλάχιστον εσφαλμένες. Η εν λόγω ποινική είχε να κάνει, όπως θα φανεί και πιο κάτω, με τις αλλαγές στην πιλοτή και το υπόγειο. Μάλιστα όπως ανέφερε η λειτουργός του δήμου, μέχρι εκείνη τη στιγμή, δηλαδή της επιτόπιας εξέτασης, δεν είχε ελεγχθεί η οροφή και αυτός ήταν ο λόγος που στη συνέχεια έστειλε την επιστολή 16.4.2003 (τεκμήριο 7). Από την άλλη τα αναφερόμενα στην παράγραφο 20

(6)δεν φαίνεται να δικαιολογούνται καθ'οιονδήποτε τρόπο. Είναι αποδεκτό ότι οι ενάγοντες ετοίμασαν τα εκεί αναφερόμενα σχέδια (μηχανολόγου, αποχετευτικών, υδραυλικών και θέρμανσης). Μάλιστα τα σχέδια αυτά ήταν τέτοια που στο τέλος της ημέρας ο εναγόμενος εξασφάλισε, τόσο άδεια οικοδομής όσο και πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Συνεπώς δεν αντιλαμβάνομαι ποια ήταν η μεμπτή πράξη ή παράλειψη των εναγόντων που δικαιολογούσε αγορά υπηρεσιών, ως φαίνεται στο τεκμήριο

1. Περαιτέρω, δεν μπορεί να μην υποδειχθεί ότι το τεκμήριο 62 διέπεται από αοριστία, εφόσον δεν αποκαλύπτει τί υπηρεσίες προσφέρθηκαν. Η δε ημερομηνία έκδοσης τούτου [8.1.2009] ξενίζει, δοθέντος ότι το πιστοποιητικό τελικής έγκρισης της οικοδομής εκδόθηκε προηγουμένως, δηλαδή την 7.7.2005 (βλ. τεκμήριο 42), ενώ ο εναγόμενος κατοίκησε την πολυκατοικία το έτος
2. Συνεπώς ποιος λόγος υπήρχε για αγορά τέτοιων υπηρεσιών μετά την έκδοση πιστοποιητικού τελικής έγκρισης; Από την άλλη, αρνούμαι να δεχθώ ότι ο εναγόμενος, ο οποίος ανέφερε ότι προέβαινε σε σημειώσεις στα αρχιτεκτονικά σχέδια για αισθητικές και λειτουργικές προσαρμογές (βλ. παράγραφο 20 εγγράφου Ε), συγκατάνευσε να κατατεθούν τα ηλεκτρολογικά σχέδια χωρίς να τον ικανοποιούν. Είμαι πεπεισμένος ότι σε τέτοια περίπτωση ο εναγόμενος θα πίεζε τους ενάγοντες να πράξουν σύμφωνα με τις επιθυμίες του, γεγονός που αποκαλύπτει ότι σήμερα δεν λέει την αλήθεια γι'αυτό το ζήτημα. Εκεί όμως που εκπλήσσει η υπεράσπιση, εφόσον η σχετική θέση απορρίπτεται παταγωδώς, αφορά τον ισχυρισμό για οριζόντιο διαχωρισμό. Ας σημειωθεί πως ο εναγόμενος ανέφερε ότι επιχείρησε να επικοινωνήσει με τους ενάγοντες, γιατί ο δήμος του ζήτησε αλλαγές. Εν τούτοις δεν ανταποκρίθηκαν και γι'αυτό επικοινώνησε με άλλο μελετητή (βλ. παράγραφο 47(δ), σελίδα 24, εγγράφου Ε). Επί του προκειμένου ουσιώδης είναι η μαρτυρία της λειτουργού του δήμου, εφόσον καθιστά αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι την 29.11.2004 οι ενάγοντες υπέβαλαν τη νενομισμένη αίτηση (βλ. τεκμήριο 43) και ότι την 5.10.2005 εκδόθηκε η υπ'αριθμό 496 άδεια οριζόντιου διαχωρισμού. Συνεπώς οι αιτιάσεις του εναγομένου αναδεικνύονται ψευδείς και η ανταπαίτηση του ποσού που αφορά άδεια διαχωρισμού κρίνεται ανυπόστατη. Τελευταία είναι η ανταπαίτηση για τα δικηγορικά έξοδα της ποινικής υπόθεσης που αντιμετώπισε ο εναγόμενος και σχετικό είναι το τεκμήριο 61, δηλαδή η βεβαίωση του κατηγόρου ότι έλαβε ποσό £467,
3. Τώρα, ό,τι απασχολεί εδώ δεν είναι η καταχώριση της ποινικής υπόθεσης per se, αλλά το γεγονός αυτό σε συνάρτηση με το ότι υποβλήθηκε αίτηση και εν τέλει εξασφαλίστηκε άδεια για καλυπτική άδεια. Τούτη η καλυπτική άδεια είναι η 1η που λήφθηκε, είναι ημερομηνίας 23.12.2002 και αποτυπώνεται στο τεκμήριο
4. Αν οι ενάγοντες ενημέρωναν το Δήμο Αγλαντζιάς ότι άρχισαν διαδικασία εξασφάλισης καλυπτικής άδειας, δεν θα ελάμβανε ποινικά μέτρα, λέει ο εναγόμενος. Όφειλαν, αναφέρει, να ενημερώσουν το δήμο ότι εκδόθηκε η άδεια και να υποβάλουν και αίτηση για άδεια οικοδομής, όχι να μείνουν αδρανείς μέχρι που καταχωρίστηκε το κατηγορητήριο. Διατείνεται δε ότι την 23.12.2002 ενημερώθηκε από τον Μακρίδη ότι εκδόθηκε η άδεια (τεκμήριο 6) και του ζητήθηκε να μεταβεί στην πολεοδομία να την παραλάβει, πράγμα που έπραξε. Την ίδια ημέρα την παρέδωσε στο Μακρίδη. Αυτή η πτυχή της μαρτυρίας του εναγομένου δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Και σε αυτή την περίπτωση τα πρακτικά της διαδικασίας αποκαλύπτουν ότι η σχετική θέση ουδέποτε τέθηκε στο Μακρίδη. Και λέγω το Μακρίδη εφόσον αυτός ήταν η πηγή της πληροφορίας και το πρόσωπο που έδωσε τις οδηγίες, σύμφωνα πάντα με τον ισχυρισμό του εναγομένου. Όπως ανέφερα και ενωρίτερα, δεν νοείται αντιπαράθεση θέσεων και εξακρίβωση της αλήθειας χωρίς οι καίριες θέσεις να τίθενται στην άλλη πλευρά. Ως εκ τούτου, η σχετική θέση απορρίπτεται βάσει των αρχών της υπόθεσης Frederickou, πιο πάνω. Ό,τι όμως απομένει είναι η θέση του λειτουργού της πολεοδομίας ότι το τεκμήριο 6 ταχυδρομήθηκε την 3.1.2003 στη διεύθυνση του εναγομένου. Δοθέντος ότι μεσολάβησαν οι αργίες, καθώς ότι οι ενάγοντες είχαν να ετοιμάσουν σχέδια, ώστε να αιτηθούν νέα άδεια οικοδομής, δεν βλέπω καθυστέρηση, όταν η αίτηση αυτή (τεκμήριο 31) υποβλήθηκε την 17.2.
5. Ας σημειωθεί περαιτέρω ότι ουδείς εκ των εναγόντων αμφισβητήθηκε ότι δεν γνώριζαν την έκδοση του διατάγματος της ποινικής υπόθεσης (τεκμήριο 66) και πότε ο εναγόμενος τους ενημέρωσε σχετικά. Υπό το φως όλων των ανωτέρω αδυνατώ να διαγνώσω καθυστέρηση και επιπλέον, υπαιτιότητα των εναγόντων που οδήγησε στην καταχώριση της εν λόγω ποινικής υπόθεσης. Ως εκ τούτου ούτε αυτή η ανταπαίτηση επιτυγχάνει. Ό,τι απομένει να εξεταστεί είναι η ανταπαίτηση του εναγομένου στην παράγραφο 21 του σχετικού δικογράφου. Υπενθυμίζω ότι η σχετική ανταπαίτηση περιορίστηκε στις υποπαραγράφους (γ), (στ), (ν), (ξ), (ο), (π) και (ρ) της ανταπαίτησης. Συνακόλουθα σε αυτές είναι που περιορίζεται και η διερεύνηση. Χωρίς να μειώνω τη μαρτυρία των υπολοίπων μαρτύρων ή να παραγνωρίζω ότι η πλειοψηφία τούτων ασχολήθηκε με το σύνολο, σχεδόν, των επίδικων θεμάτων, εν τούτοις γι'αυτό το θέμα αντιληπτό είναι ότι βασικοί μάρτυρες είναι ο Κοντεάτης και ο Βαφεάδης. Άλλωστε από πλευράς υπεράσπισης ο Βαφεάδης είναι εκείνος που διενήργησε την επιτόπια εξέταση, ενώ για τους ενάγοντες ο Μακρίδης ανέφερε πως για αυτά τα θέματα θα μιλήσει ο Κοντεάτης. Έχει ήδη αναφερθεί ότι και οι δύο μάρτυρες, Κοντεάτης και Βαφεάδης, άφησαν θετικές εντυπώσεις. Αυτό όμως και μόνο δεν δικαιολογεί αποδοχή της μαρτυρίας ενός έκαστου. Κάτι τέτοιο επιτρέπεται μόνο αφότου διαπιστωθεί ότι πληρούνται τα εχέγγυα που θέτει η νομολογία. Σε αυτό λοιπόν το σημείο επιβάλλεται να ειπωθούν λίγα λόγια για την αξιολόγηση εμπειρογνώμονα μάρτυρα, σε συσχετισμό με τα στοιχεία που αναμένεται να προσκομίσει στο δικαστήριο εις αιτιολόγηση της επιστημονικής του κρίσης. Αυτή η τεκμηρίωση είναι εκείνη που θα ανοίξει το δρόμο ώστε η μαρτυρία που προσφέρθηκε είτε να υιοθετηθεί είτε να απορριφθεί. Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ.746, 750, η αποδεκτότητα τέτοιας μαρτυρίας συνιστά παρέκκλιση από τους κανόνες απόδειξης, εφόσον επιτρέπεται στον εμπειρογνώμονα να εκφράσει τη γνώμη του σε ό,τι αφορά το αντικείμενό του. Τούτη όμως η δυνατότητα, αναφέρθηκε στην ίδια υπόθεση, συμπαρασύρει και υποχρέωση. Η υποχρέωση που βαρύνει τον εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το δικαστήριο με τα αναγκαία πραγματικά και επιστημονικά δεδομένα, ώστε να καταστήσει ευχερή τον έλεγχο της μαρτυρίας του και δη την ακρίβεια των συμπερασμάτων του. Επιβάλλεται λοιπόν να αναφέρει τα γεγονότα στα οποία στηρίχθηκε και να επεξηγήσει τις επιστημονικές αρχές που εφάρμοσε. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Koufou v. The Republic

(1981)2 C.L.R.165, 186, αυτά τα στοιχεία είναι που θα βοηθήσουν το δικαστήριο να μορφώσει ανεξάρτητη άποψη. Στο τέλος της ημέρας αυτό είναι ό,τι υπέχει σημασία, δηλαδή η ανεξάρτητη άποψη του δικαστηρίου και όχι η άποψη του εμπειρογνώμονα αφ'εαυτή. Αυτός είναι και ο λόγος που στην υπόθεση Χαραλάμπου v. Αβραάμ κ.ά.

(1999)1Β Α.Α.Δ.1441, 1448, λέχθηκε ότι· «Παρόλο που η έκφραση γνώμης από εμπειρογνώμονα υπό ορισμένες συνθήκες είναι αποδεκτή σαν μαρτυρία εντούτοις: . it by no means follows that the court must follow it . What really matters in most cases is the reasons given for the opinion. As a practical matter a well constructed expert's report containing opinion evidence sets out the opinion and the reasons for it. If the reasons stand up the opinion does, if not, not. A rule of evidence which excludes this opinion evidence serves no practical purpose.» Με οδηγό λοιπόν τις πιο πάνω αρχές σπεύδω να διερευνήσω τις διαπιστώσεις του Βαφεάδη, ως αυτές καταγράφηκαν στο τεκμήριο 65 και επεξηγήθηκαν ενόρκως. Είναι χωρίς δισταγμό που καταλήγω ότι πλείστες τόσες θέσεις του Βαφεάδη δεν ικανοποιούν το νομολογιακό κριτήριο ελέγχου τούτης της μαρτυρίας. Και εξηγώ· ουδεμία αμφιβολία έχω ότι οι πραγματικές διαπιστώσεις του Βαφεάδη είναι ορθές. Δηλαδή όπου αναφέρει ότι βρήκε νερό, υγρασία ή ρωγμές, έτσι όντως είχαν τα πράγματα. Εν τούτοις εκεί όπου η έκθεσή του υπολείπεται εμβάθυνσης, επεξήγησης και επιβεβαίωσης, είναι ο λόγος για τον οποίο θεωρεί ότι υπαίτιοι διά αυτή την κατάσταση είναι οι ενάγοντες. Είμαι της γνώμης ότι το τεκμήριο 65 δεν παρέχει αναγκαίες επεξηγήσεις για το λόγο που η υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων οφείλεται σε κάτι συγκεκριμένο για το οποίο ευθύνη είχαν οι ενάγοντες. Ας δούμε όμως κάποια παραδείγματα που αποκαλύπτουν αυτή ακριβώς την πλημμέλεια της έκθεσης του εμπειρογνώμονα. Η παράγραφος 21(ν) της ανταπαίτησης απηχεί τα αναφερόμενα στην παράγραφο 5.1.14 στο τεκμήριο

1. Ό,τι αναφέρεται εκεί είναι· «Αλλοίωση υλικών επικάλυψης στο κάτω μέρος των τοίχων από ανερχόμενη υγρασία που οφείλεται σε απώλεια νερών.» Από τα πιο πάνω συνάγεται πως ο Βαφεάδης διέγνωσε, εν ολίγοις είδε ιδίοις όμμασι, αλλοίωση υλικών επικάλυψης. Εκείνο όμως που δεν αντιλαμβάνομαι είναι γιατί αποδίδει το πρόβλημα που είδε σε απώλεια νερών και πρωτίστως· γιατί ευθύνονται οι ενάγοντες για αυτή την απώλεια. Ποια είναι η μεμπτή πράξη ή παράλειψη των εναγόντων που οδήγησε στην απώλεια νερών και τίνι τρόπω επιβεβαιώνεται τούτη η απώλεια. Είναι φανερό ότι η έκθεση δεν απαντά τα πιο πάνω ερωτήματα και αβασάνιστα επιρρίπτει ευθύνη στους ενάγοντες. Δεν παραγνωρίζω ότι στην κυρίως εξέταση ο Βαφεάδης ερωτήθηκε και ανέφερε πως το πρόβλημα εντοπίζεται σε μή ικανοποιητική στεγάνωση των τοίχων αντιστήριξης. Ούτε αυτό όμως ικανοποιεί το προαναφερθέν κριτήριο. Απλώς γεννά περισσότερες ερωτήσεις οι οποίες όμως παραμένουν αναπάντητες. Κατ'αρχάς, πώς ο ίδιος εξακρίβωσε σφάλμα στη στεγάνωση, δηλαδή πήρε κάποιο δείγμα, έκανε μετρήσεις ή για μόνο λόγο ότι βρήκε υγρασία θεωρεί δεδομένο ότι τούτη οφείλεται σε νερό που εισχώρησε λόγω προβλήματος στη στεγάνωση. Εν ολίγοις ποιος είναι ο μηχανισμός εκείνου που αναφέρει ο Βαφεάδης. Από την άλλη, τι ήταν εκείνο που όφειλαν οι ενάγοντες να κάνουν και δεν έκαναν; Ούτε και αυτό απαντάται. Έτι χειρότερη είναι η περίπτωση σε σχέση με την παράγραφο 21(ο) της ανταπαίτησης, η οποία ανταποκρίνεται στην παράγραφο 5.2.1 του τεκμηρίου
2. Όπως εκεί αναφέρεται οι ρωγμές οφείλονται· «. σε διάφορους παράγοντες, όπως είναι θερμοκρασιακές αλλαγές και η διαφορά στην θερμοκρασία του εξωτερικού και του εσωτερικού χώρου. Βέβαια δεν πρέπει να αποκλείονται οι παράγοντες που έχουν σχέση με την ποιότητα της εργασίας, την ετοιμασία φροντίδα των υλικών όπως για παράδειγμα σωστή προετοιμασία της επιφάνειας, η άριστη ποιότητα πηλού και το σωστό χόλιασμα στη βάση της τοιχοποιίας, καθώς και η μετέπειτα συχνή κατάβρεξη για ενδυνάμωση των υλικών.» Από το πιο πάνω είναι φανερό ότι δεν αποδίδεται αποκλειστική ευθύνη στους ενάγοντες, εφόσον το πρόβλημα δεν αποκλείεται να οφείλεται σε θερμοκρασιακές αλλαγές. Αυτό και μόνο αφαιρεί τη δυνατότητα απόδοσης ευθύνης στους ενάγοντες. Εν πάση όμως περιπτώσει· και πάλιν αναπάντητο έμεινε το πώς και γιατί συναρτάται η διαπιστωθείσα αλλοίωση με τους ενάγοντες. Θα ανέμενε κανείς ότι ο εμπειρογνώμονας προέβη σε πρακτική εξέταση του θέματος, φερ'ειπείν ξύσιμο και άνοιγμα του σημείου, ώστε να διαπιστώσει κατά πόσο τοποθετήθηκαν τα αναγκαία υλικά σε κατάλληλες ποσότητες. Απλή και μόνο διαπίστωση ότι ο τοίχος φέρει ρωγμή, δεν μπορεί να παραπέμπει σε ευθύνη των εναγόντων. Χρειάζεται να εξακριβωθεί η πράξη που απάδει της ορθής διαδικασίας και που εν τέλει οδήγησε στο μεμπτό αποτέλεσμα, ήτοι τη ρωγμή, και όχι το αντίστροφο. Η ρωγμή και μόνο δεν σημαίνει αμέλεια συγκεκριμένου προσώπου, ιδιαίτερα εκεί όπου το αποτέλεσμα, δηλαδή το κτίσμα, είναι συνεργασία διαφόρων προσώπων, όπως μελετητής, κτίστης, υδραυλικός, ηλεκτρολόγος και άλλοι. Ανάλογη είναι η περίπτωση σε σχέση με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ρ) της ανταπαίτησης, η οποία φαίνεται να μεταφέρει όσα αναφέρονται στην παράγραφο 5.3.2 του τεκμηρίου
3. Η έκθεση δεν φαίνεται να διαπιστώνει οτιδήποτε, πλην του ότι συγκεντρώνονται νερά στον πυθμένα του πηγαδιού του ανελκυστήρα και απλώς μεταφέρει τους ισχυρισμούς του εναγομένου, δηλαδή πως οι ενάγοντες δεν κατασκεύασαν βάση στον πυθμένα. Εν τούτοις ο εναγόμενος κρίθηκε αναξιόπιστος και η μαρτυρία του ανίκανη να οδηγήσει σε οιανδήποτε διαπίστωση. Από την άλλη ο Κοντεάτης με επάρκεια αναφέρθηκε σε τούτο το θέμα, ενώ η μαρτυρία του υποστηρίζεται από εκείνη του Βαφεάδη, δηλαδή ότι τα αρχιτεκτονικά σχέδια αποκαλύπτουν ότι σχεδιάστηκε βάση. Εύλογα λοιπόν διερωτάται ο Κοντεάτης· πώς δόθηκε πιστοποιητικό τελικής έγκρισης του κτηρίου αν δεν υπήρχε πλήρης συμμόρφωση με τα εγκριθέντα αρχιτεκτονικά σχέδια; Το δε ιστορικό της διαδικασίας, ως προκύπτει από τη μαρτυρία της λειτουργού του Δήμου Αγλαντζιάς (Αθηνά Γιάννακα), αποκαλύπτει ότι οι έλεγχοι ήταν συχνοί και εξονυχιστικοί. Υπό το φως όλων των ανωτέρω αδυνατώ να δεχθώ τη θέση του εναγομένου ότι αν και οι ενάγοντες σχεδίασαν πυθμένα του φρεατίου στα αρχιτεκτονικά σχέδια, εν τέλει δεν κατασκεύασαν τούτον. Παρ'όλα αυτά, διερεύνηση του πιο πάνω ισχυρισμού αποκαλύπτει ότι η έκθεση [τεκμήριο 65] δεν αναφέρει οτιδήποτε. Ερωτήθηκε όμως ο Βαφεάδης, στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασης, να πει κατά πόσο ο πυθμένας του φρεατίου είναι συμβατός με τα σχέδια και τους κώδικες αρχιτεκτονικής. Ήταν η θέση του ότι εφόσον έχει νερά σημαίνει πως η υγρομόνωση δεν έγινε σωστά και ευθύνη έχουν τόσο ο κατασκευαστής όσο και ο επιβλέπων αρχιτέκτονας. Ούτε αυτό όμως ικανοποιεί το κριτήριο που θέτει η νομολογία για επεξήγηση εξειδικευμένων ζητημάτων. Σπάνια αν ποτέ, το αποτέλεσμα, εν προκειμένω η ύπαρξη νερού, αποδεικνύει το μηχανισμό του προβλήματος. Και εδώ ακριβώς είναι που η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα έρχεται αρωγός, ώστε να εξηγήσει το πρόβλημα, το μηχανισμό που το ανέδειξε και βεβαίως να δώσει λύσεις. Σε αυτό όμως το πλαίσιο είναι υποχρέωσή του [του εμπειρογνώμονα] να αποδείξει καθετί που αναφέρει και όχι απλώς να παραθέσει το συμπέρασμα του δίχως αιτιολόγηση. Ως εκ τούτου, ούτε αυτή την πτυχή της έκθεσης αποδέχομαι. Τώρα, ιδιαίτερη είναι η περίπτωση σε σχέση με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ξ) της ανταπαίτησης, τα οποία αντιστοιχούν σε εκείνα της παραγράφου 5.1.15 του τεκμηρίου
4. Η ιδιαιτερότητα εδώ έγκειται στο ότι το ισόγειο που αδειοδοτήθηκε ήταν ανοικτός χώρος στάθμευσης και όχι διαμέρισμα όπως είναι σήμερα ή κατά το χρόνο που ο Βαφεάδης εξέτασε το κτήριο. Επί του προκειμένου διαπιστώνεται διαφωνία μεταξύ Βαφεάδη και εναγόντων σε σχέση με την ευθύνη των τελευταίων, δηλαδή αν η υδραυλική και αποχετευτική εγκατάσταση αποτελεί μέρος της τοιχοποιίας και κατ'επέκταση ευθύνη των εναγόντων. Παρεμβάλλω εδώ ότι σύμφωνα με τη συμφωνία των διαδίκων, δηλαδή το έντυπο εξουσιοδότησης [τεκμήριο 2], η ευθύνη των εναγόντων περιορίζετο στη μελέτη των σχεδίων, αφενός και επίβλεψη μέχρι την τοιχοποιία, αφετέρου. Η διαφωνία των εμπειρογνωμόνων, εν προκειμένω Βαφεάδη και Κοντεάτη, έγκειται στο τί συνιστά τοιχοποιία. Επί του προκειμένου ο πρώτος ανέφερε ότι εφόσον η αποχέτευση τοποθετείται εντός των πλακών την ώρα που κατασκευάζονται, αποτελεί μέρος της τοιχοποιίας. Αντίθετη ήταν η θέση του Κοντεάτη, όχι γιατί διαφώνησε με τον τρόπο κατασκευής, αλλά γιατί δεν ανέλαβαν την υδραυλική εγκατάσταση, δεν είχαν γνώση ποιος ήταν ο υδραυλικός και συνεπώς δεν ήταν υπό την επίβλεψη τους. Είμαι της γνώμης ότι ορθή ερμηνεία του τεκμηρίου 2, δηλαδή της συμφωνίας των μερών, είναι αυτή που δίδουν οι ενάγοντες. Για μόνο λόγο ότι κάποιο αντικείμενο, εδώ η αποχέτευση, είναι εντός ή ενσωματωμένο με την τοιχοποιία, δεν σημαίνει ότι αποτελεί ευθύνη τους, τη στιγμή που ο εναγόμενος περιόρισε την υποχρέωση τους μέχρι την τοιχοποιία. Για παράδειγμα και η μπογιά στρώνεται στην τοιχοποιία, δεν ήταν όμως ευθύνη των εναγόντων. Έτσι και εδώ, οι ενάγοντες σχεδίασαν την υδραυλική εγκατάσταση, εν τούτοις δεν επέβλεψαν την εφαρμογή της. Αυτό διαπιστώνεται και από τα τεκμήρια 4 και 18, δηλαδή τη συμφωνία και προσφορά του εργολάβου, εφόσον εκείνον είναι που είχαν υπό τον έλεγχο και επίβλεψη τους οι ενάγοντες. Εν πάση περιπτώσει, προσθέτω ότι οι ενάγοντες δεν αμφισβητήθηκαν για τη θέση τους ότι ούτε που γνώριζαν τον υδραυλικό. Συνεπώς καταλήγω ότι τα αναφερόμενα στην παράγραφο 21(ξ) της ανταπαίτησης, δεν ήταν ευθύνη των εναγόντων και ως εκ τούτου ο εναγόμενος δεν νομιμοποιείται να αξιώνει ζημία από τους ενάγοντες. Τις παραγράφους 21(γ) και (στ) της ανταπαίτησης, που αντιστοιχούν στις παραγράφους 5.1.3 και 5.1.6 του τεκμηρίου 65, τις πραγματεύομαι μαζί, εφόσον και οι δύο αφορούν την οροφή. Απλώς η πρώτη αφορά τη δυτική και η δεύτερη τη βόρεια όψη του κτηρίου. Και σε αυτή την περίπτωση τα αναφερόμενα στην έκθεση είναι γενικόλογοι χαρακτηρισμοί που παρατίθενται ως συμπεράσματα και δεν αιτιολογούν το μηχανισμό του προβλήματος που οδήγησε στη ζημία, ώστε να καταστεί ευκρινές· εν πρώτοις ότι το συμπέρασμα είναι βάσιμο και δεύτερον ότι υπαίτιοι για αυτή την κατάσταση, τις πραγματικές εν προκειμένω διαπιστώσεις του Βαφεάδη, είναι οι ενάγοντες. Γι'αυτό το λόγο δεν μπορώ να δεχθώ ούτε αυτή τη πτυχή της ανταπαίτησης. Παρ'όλα αυτά, η ασάφεια και το ατεκμηρίωτο της έκθεσης Βαφεάδη, δεν είναι το μόνο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή η πτυχή της υπεράσπισης. Επί του προκειμένου ο Κοντεάτης είναι απολύτως δικαιολογημένος όταν λέει πως δεν είναι εργασία που εκτέλεσαν οι ίδιοι και συνεπώς δεν ευθύνονται. Τόσο ο Κοντεάτης όσο και ο εργολάβος, δηλαδή το πρόσωπο που ήταν υπό την επίβλεψη των εναγόντων, υποστήριξαν ότι ο εναγόμενος αφαίρεσε την κατασκευή της σοφίτας από το συμβόλαιο του εργολάβου, δηλαδή το τεκμήριο
5. Αυτό δε, δηλαδή ότι η σοφίτα δεν ήταν έργο των εναγόντων, το δέχεται και ο εναγόμενος. Αρκεί να υποδείξω δύο αποσπάσματα από το έγγραφο Ε, δηλαδή τη γραπτή δήλωση του εναγομένου. Στη σελίδα 14 στην παράγραφο 32(γ), αναφέρει ότι· «. Από εκεί και πέρα όντως δικός μου υπεργολάβος ανέλαβε την κατασκευή της ξύλινης οροφής η οποία στηρίχθηκε από πάνω από τους μπετονένιους ελεύθερους δοκούς της σοφίτας που βρίσκονται σε υψόμετρο 3,15 μέτρα.» Ομοίως στη σελίδα 24 της ίδιας δήλωσης, στην παράγραφο 48, αναφέρει ότι· «Σημειώνω ότι δεν υπήρχαν κατοικήσιμοι χώροι στην πιλοτή και στην σοφίτα μέχρι την ημερομηνία λήξης του συμβολαίου μου με τους ενάγοντες. Οποιεσδήποτε επιπρόσθετες εργασίες έγιναν μετά την λήξη του συμβολαίου μου με τους ενάγοντες. .» Από τα πιο πάνω είναι ηλίου φαεινότερο ότι η κατασκευή της σοφίτας στην οροφή του κτηρίου και συνακόλουθα η τοποθέτηση των κεραμιδιών, δεν έγινε από τους ενάγοντες και τον εργολάβο που επέβλεπαν. Ως εκ τούτου οι ενάγοντες ουδεμία ευθύνη φέρουν για αυτές τις ζημιές. Τελευταία παράγραφος που απασχολεί είναι η 21(π), η οποία αποδίδει στους ενάγοντες όσα αναφέρονται στην παράγραφο 5.3.1 του τεκμηρίου
6. Σε τούτη την περίπτωση η έκθεση του Βαφεάδη αναφέρει ότι· «Το κανάλι του οχετού για την περισυλλογή των νερών της ράμπας θα αναμένετο να είχε κατασκευαστεί στη θέση όπου τερματίζεται η ράμπα, διότι σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης και τυχόν υπερχείλισης του, τα νερά θα εισρέουν στο χώρο του υπογείου. Ακόμη και εάν το δάπεδο υπογείου έχει κλίση προς την ράμπα, δεν θα υπάρχει η δυνατότητα τα νερά που θα υπερχειλίσουν να απορροφηθούν από τον οχετό καθώς αυτός θα ευρίσκεται σε ψηλότερο σημείο.» Αξίζει να υποδειχθεί και εκείνο που ο Κοντεάτης απάντησε σε σχέση με αυτό τον ισχυρισμό. Η απάντησή του εντοπίζεται στην παράγραφο 104 του εγγράφου Δ, δηλαδή της γραπτής δήλωσης του Κοντεάτη. Όπως εκεί αναφέρεται· «Αρνούμαι και απορρίπτω την παράγραφο 21(π) της έκθεσης ανταπαίτησης, όπου ο εναγόμενος ισχυρίζεται, παραπονείται ότι η γρίλια περισυλλογής των νερών της βροχής στη ράμπα δεν τοποθετήθηκε στο σωστό σημείο και το νερό υπερχειλίζει και εισέρχεται στο υπόγειο. Το θέμα αυτό άπτεται της ειδικότητας του μηχανολόγου μελετητή να εισηγηθεί όπως τοποθετηθεί αντλία για άντληση των νερών κάτι που γίνεται συχνά σε υπόγεια. Εμείς το εισηγηθήκαμε αλλά δεν γνωρίζουμε τι έπραξε ο εναγόμενος μετά την αποχώρηση μας με την ολοκλήρωση της τοιχοποιίας.» Επί του προκειμένου είμαι της γνώμης ότι η θέση του Βαφεάδη είναι ορθή. Η δε φωτογραφία που υποστηρίζει τούτη [φωτογραφία υπ'αριθμό 34 στο τεκμήριο 65], αποκαλύπτει του λόγου το ασφαλές. Σημειώνεται μάλιστα και η θέση του εναγομένου ότι όταν χρειάστηκε, δηλαδή σε περίοδο έντονης βροχόπτωσης, η εν λόγω κατασκευή δεν βοήθησε. Οι αιτιάσεις των εναγόντων, δηλαδή ότι είναι ευθύνη άλλου μελετητή, δεν ευσταθούν, εφόσον όπως έχει ήδη υποδειχθεί· ο σχεδιασμός και αυτών των σχεδίων ήταν ευθύνη των εναγόντων, διαπίστωση η οποία προκύπτει από δικογραφημένη παραδοχή, ως πιο πάνω αναφέρεται. Κατά τα λοιπά οι ενάγοντες δεν αρνούνται τη λανθασμένη τοποθέτηση της γρίλιας, απλώς μεταθέτουν την ευθύνη σε τρίτο. Κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει εφόσον ο σχεδιασμός και επίβλεψη και αυτού του ζητήματος ήταν δική τους υπόθεση. Ως εκ τούτου διά αυτό το ζήτημα κρίνω ότι οι ενάγοντες φέρουν ευθύνη, λόγω του ότι το κανάλι του οχετού τοποθετήθηκε σε λάθος σημείο και έτσι δεν εξυπηρετεί επαρκώς το σκοπό διά τον οποίο κατασκευάστηκε. Πέραν όμως της ευθύνης των εναγόντων, ζητούμενο είναι και η ζημία που προκλήθηκε. Επί του προκειμένου αρκεί να λεχθεί ότι ο Βαφεάδης ποσώς αμφισβητήθηκε πως διά αποκατάσταση της ζημίας χρειάζεται το ποσό των €1.500,
7. Μάλιστα αναλύει με προσοχή και λεπτομέρεια το σύνολο των εργασιών που θα καταβληθεί τούτο το ποσό. Εν τούτοις, δεν διαλανθάνει την προσοχή μου ότι αν και στο τεκμήριο 65 αναφέρεται το ποσό των €1.500,00, το δικόγραφο για άγνωστο λόγο περιορίστηκε σε €1.000,
8. Είναι βεβαίως κατανοητό ότι τα αναφερόμενα στο δικόγραφο είναι εκείνα που καθορίζουν τα επίδικα θέματα και ως εκ τούτου το ποσό που δεσμεύει δεν είναι άλλο από το αναφερόμενο στη δικογραφημένη ανταπαίτηση, δηλαδή €1.000,
9. Τώρα, έχοντας καταλήξει με την αξιολόγηση της μαρτυρίας και περιπλέον, σχολιάσει μια προς μία τις εκατέρωθεν θέσεις, συνοψίζω τα εξής· για τους λόγους που πιο πάνω παρατίθενται διαπιστώνω ότι η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε σε £10.916,00 αρχικά και ακολούθως προστέθηκαν άλλες δύο εργασίες, 1η καλυπτική άδεια και οριζόντιος διαχωρισμός, για επιπλέον £460,00, έκαστη. Δηλαδή το σύνολο της αμοιβής τους είχε συμφωνηθεί τμηματικά και ανήλθε σε £11.836,00 (10.916+460+460). Οι πληρωμές που διενήργησε ο εναγόμενος συμποσούνται στο ποσό των £9.080,00, δηλαδή τις αποδείξεις πληρωμών που αφορούν τα τεκμήρια 13Α, 13Β (το τεκμήριο 23 αφορά την ίδια πληρωμή με το τεκμήριο 13Β), 14Α, 14Β και τεκμήριο 25 (το τεκμήριο 16 αν και αναγράφει μικρότερο ποσό, αφορά την ίδια πληρωμή με το τεκμήριο 25 - σχετική είναι η δήλωση του κου Κυριάκου, ημερομηνίας 10.6.2016). Ο εναγόμενος δεν κατέβαλε το εναπομείναν υπόλοιπο, δηλαδή ποσό £2.756,00, που οι ενάγοντες δικαίως αξιώνουν. Λέγω δικαίως εφόσον στην ουσία η αγωγή των εναγόντων δεν είναι τίποτα άλλο από απλή συμφωνία. Σχετική εν προκειμένω είναι η υπόθεση ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά. ν. Τρυφωνίδου

(1996)1Α Α.Α.Δ.679, 686, όπου λέχθηκε ότι: «Στην Johnson ν. Agnew [1979] 1 All E.R.883, 886 (HL), η αρχή η οποία διέπει τις αποζημιώσεις για διάρρηξη συμφωνίας καθορίζεται ως εξής: "The general principle for the assessment of damages is compensatory, ie that the innocent party is to be placed, so far as money can do so, in the same position as if the contract had been performed." Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη): "Η γενική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι εκείνη της αποζημίωσης, δηλαδή το αθώο μέρος πρέπει να τεθεί, σε όποιο βαθμό αυτό μπορεί να επιτευχθεί, με το χρήμα στην ίδια θέση στην οποία θα ήταν ως εάν η σύμβαση να είχε εκτελεστεί." Ανάλογη είναι και η αρχή η οποία υιοθετείται στην Saab (ανωτέρω): "Reinstatement lies at the core of the rules regulating the assessment of compensation for breach of contract. Damages aim to restore the party to the position he would be but for the breach. This is normally accomplished by awarding damages reasonably foreseeable at the time of execution of the agreement, as likely to arise upon breach." (σελ.519) Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη): "Η αποκατάσταση βρίσκεται στον πυρήνα των κανόνων οι οποίοι διέπουν τον καθορισμό της αποζημίωσης για τη διάρρηξη σύμβασης. Οι αποζημιώσεις σκοπούν να αποκαταστήσουν τον διάδικο στη θέση στην οποία θα βρισκόταν αν δεν αθετείτο η συμφωνία. Αυτό επιτυγχάνεται συνήθως με την επιδίκαση αποζημιώσεων οι οποίες είναι λογικά προβλεπτές κατά το χρόνο της σύναψης της συμφωνίας, και είναι πιθανό να προκύψουν από τη διάρρηξη της συμφωνίας." Σε άλλο σημείο της ίδιας απόφασης το δικαστήριο πραγματεύεται τον τρόπο καθορισμού της αποζημίωσης. "The extent of the damage likely to be suffered by the innocent party, is ordinarily discernible at the time of breach. The repercussions of breach become known thereupon. So, ordinarily, damage is estimated as at the date of breach." (σελ. 520). Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη): "Η έκταση της ζημίας την οποία είναι πιθανό να υποστεί το αθώο μέρος, είναι συνήθως διακριτέα κατά το χρόνο της διάρρηξης. Οι επιπτώσεις από τη διάρρηξη καθίστανται γνωστές κατά το χρόνο της διάρρηξης. Έτσι συνήθως η ζημία υπολογίζεται κατά το χρόνο της διάρρηξης. ." Η αποκατάσταση του αθώου μέρους έχει ως λόγο την τοποθέτησή του στη θέση την οποία θα απολάμβανε αν η συμφωνία εφαρμοζόταν και όχι την ζημία την οποία υπέστη προς αντιμετώπιση των συνεπειών της διάρρηξης της συμφωνίας. Άλλωστε σε αυτή την υπόθεση η λήψη οποιωνδήποτε μέτρων για την ενοικίαση άλλου όμοιου καταστήματος ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατη, εφόσον οι εφεσείοντες επέμεναν στην ανάληψη της κατοχής του καταστήματος, απαίτηση στην οποία εδικαιούντο, όπως έκρινε το δικαστήριο. Οι αποζημιώσεις απέβλεπαν στην αποκατάστασή τους λόγω της στέρησης του υποστατικού». Εφόσον εδώ τα μέρη συμφώνησαν, κατά πως πιο πάνω αναφέρεται, ότι η αμοιβή των εναγόντων θα ήταν για ποσό £11.836,00 και ο εναγόμενος δεν κατέβαλε το σύνολο τούτου, παρ'ότι επωφελήθηκε των υπηρεσιών που συμφωνήθηκαν και ακολούθως προσφέρθηκαν, οφείλει να καταβάλει στους ενάγοντες το υπόλοιπο του τιμήματος, δηλαδή £2.756,00. Από την άλλη ο εναγόμενος δικαίως αξιώνει το ποσό των €1.000,00, λόγω ακριβώς της πλημμελούς τοποθέτησης του καναλιού του οχετού, εργασία που σχεδίασαν και επέβλεψαν οι ενάγοντες και ως εκ τούτου όφειλαν να διεκπεραιωθεί ορθά. Σχετικό εν προκειμένω είναι το σύγγραμμα Hudson's Building and Engineering Contracts, 11η έκδοση, παράγραφος 8-137, ως υιοθετήθηκε στην υπόθεση Cypra Limited v. Α.Γιάπας Λίμιτεδ, Πολ.Έφ.282/2010, ημερ.11.5.2015. Για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω υπέρ των εναγόντων και εναντίον του εναγομένου εκδίδεται απόφαση για £2.756,00, αντίστοιχο σε €4.708,90 (βλ. Κ.Δ.Π.311/2007 για ισοτιμία-£1=€1,708.601), πλέον έξοδα διαδικασίας, ως θα υπολογιστούν και εγκριθούν. Υπέρ του εναγομένου και εναντίον των εναγόντων εκδίδεται απόφαση για €1.000,00, πλέον δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογιστούν και εγκριθούν. Νοείται ότι τα έξοδα που επιδικάστηκαν υπέρ του εναγομένου, θα υπολογιστούν από χρονικό σημείο μετά την 8.4.2015, δηλαδή από τότε που προστέθηκε η ανταπαίτηση μέρος της οποίας έχει επιτύχει (παράγραφος 21(π) υπεράσπισης). Τα δύο σετ εξόδων, εναγόντων και εναγομένου, να υπολογιστούν στην κλίμακα του ποσού που επιδικάστηκε. Τέλος, ασκώντας την εξουσία που μου παρέχεται από τον κ.7 της Δ.59 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, κρίνω ορθό και πρέπων να διατάξω το συμψηφισμό τόσο των αξιώσεων όσο και των δικηγορικών εξόδων. (Υπ.) ......... Λ.Α.Παντελή, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ.