← Κύπρος

Ανδρέα Σ. Αγγελίδη ν. Εκδόσεων «ΑΡΚΤΙΝΟΣ Λτδ» κ.α., Συνενωμένες αγωγές αριθμό: 4417/2010 και 4483/10, 4/5/2017

Ανδρέα Σ. Αγγελίδη ν. Εκδόσεων «ΑΡΚΤΙΝΟΣ Λτδ» κ.α., Συνενωμένες αγωγές αριθμό: 4417/2010 και 4483/10, 4/5/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ.Κυριακίδου, Α.Ε.Δ. Συνενωμένες αγωγές αριθμό: 4417/2010 και 4483/10 Αριθ. Aγωγής: 4417/10 Μεταξύ: Ανδρέα Σ. Αγγελίδη Ενάγοντα και

  1. Εκδόσεων «ΑΡΚΤΙΝΟΣ Λτδ»
  2. Γιάννου Παπαδόπουλου
  3. Κώστα Κωνσταντίνου Εναγομένων ΚΑΙ Αριθ. Αγωγής: 4483/10 Ανδρέα Σ. Αγγελίδη Ενάγοντα και Κώστα Κωνσταντίνου Εναγόμενου Ημερομηνία: 04.05.2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ.Σίμος Αγγελίδης Για τους Εναγόμενους: κα Κάλλια Γεωργίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Στις 20 Μαΐου 2010 η Εφημερίδα «Πολίτης» στη σελίδα 12 στη στήλη «Παρασκήνιο» δημοσίευσε το άρθρο που συνέταξε ο δημοσιογράφος της και Εναγόμενος 3 με τίτλο «Τη κάτσαμε τη βάρκα (δήμαρχε);» (βλ.Τεκμήριο 1) το οποίο είχε ως ακολούθως: «Μπορεί κάποιος να παρκάρει το σκάφος του (και για όσο του καπνίσει μάλιστα) έξω από το σπίτι του, σχεδόν πάνω σε «ΑΛΤ» και πάνω σε στροφή, μπλοκάροντας ουσιαστικά τη μία λωρίδα του δρόμου; Υπό κανονικές συνθήκες όχι. εάν το κάναμε εμείς ή εσείς, ο Δήμος Έγκωμης θα μας έκοβε πρόστιμο πάραυτα. Όταν όμως το κάνει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗKΟ, κ. Ανδρέας Αγγελίδης, φαίνεται πως ισχύουν άλλοι κανόνες. Εκτός φυσικά και εάν δεδομένης της πατριωτικής δράσης του κ.Αγγελίδη, πρόκειται για σκάφος.πολεμικό (εξ ου και το κάλυμμα) με το οποίο, σκάφος, ο βουλευτής θα εισέλθει σύντομα στο ναύσταθμο του Αττίλα, για να πυρπολήσει τη ναυαρχίδα ως άλλος Κανάρης Λέτε; Κ.ΚΩΝ. Υστερόγραφο: Σημειώστε πως ο δρόμος ονομάζεται ..οδός Εθνεγερσίας. Να υποθέσουμε ότι ο κ.Αγγελίδης ήταν ο πρώτος που μετακόμισε εκεί και, βάσει των ισχυόντων κανονισμών, αυτός εισηγήθηκε το όνομα;» Ο Ενάγοντας με αφορμή το εν λόγω δημοσίευμα καταχώρησε την αγωγή 4417/10 με την οποία ζητά διάφορα διατάγματα και διεκδικεί ποικίλες αποζημιώσεις το περιεχόμενο του οποίου, κατά τους ισχυρισμούς του, είναι δυσφημιστικό και ή αποτελεί επιζήμια ψυδολογία. Eιδικότερα ισχυρίζεται στην Έκθεση Απαίτησης του στη υπόθεση 4417/10 ότι αυτό είναι προσβλητικό καθότι με την δημοσίευση του ήταν δυνατό να εκληφθεί και/ή έγινε αντιληπτό ότι ο Ενάγοντας. (α) είναι ο ιδιοκτήτης του σκάφους (χωρίς να είναι) και ότι εγκατέστησε τη βάρκα ο ίδιος γιατί παρανομεί συστηματικά ή/και αδιαφορεί συνεχώς για τον Νόμο και/ή θεωρεί εαυτόν «υπεράνω Νόμου» και/ή κατέχει το ακαταλόγιστο (β) χρησιμοποιεί κατ΄εξακολούθηση την θέση του ως Βουλευτής και ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ ώστε να καταπατεί θεσμούς και Νόμους και/ή ότι ο Ενάγων είναι ανήθικος ή/και ότι δεν σέβεται το Νόμο ή/και το γεγονός ότι ως δικηγόρος οφείλει να υπηρετεί το δίκαιο και τη δικαιοσύνη. (γ) χρησιμοποιεί αθέμιτα ή/και αλλότρια ή/και ανέντιμα μέσα και/ή κάνει χρήση της Βουλευτικής του ιδιότητας και ιδιότητας του ως Κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ για να τύχει ατιμωρησίας. (δ) είναι ανεύθυνος ή/και ανάξιος ή/και θρασύτατος και πωλεί ανέξοδο πατριωτισμό και/ή ψευδοπατριωτισμό και/ή ότι είναι πολεμοχαρής ή/και ότι αντί ειρηνικής λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα προβάλλει και προωθεί τη βία και τον πόλεμο. (ε) παρακινεί και/ή προάγει τη λήψη μέτρων άμεσης δράσης ή/και μέτρων βίας ή/και την διενέργεια πολέμου ή/και πολεμικής ως την μοναδική λύση έναντι της Τουρκικής εισβολής και κατοχής. (στ) είναι άνθρωπος της βίας ή/και υπέρμαχος των πολεμικών ενεργειών ή/και πυρπολητής ή/και λάβρος ή/και ότι θα καταπνίξει με τη βία τα στρατεύματα κατοχής. Οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 στην Υπεράσπιση τους δέχονται τη δημοσίευση και κυκλοφορία της επίδικης εφημερίδας, αλλά ισχυρίζονται μεταξύ άλλων ότι σε καμία περίπτωση τα δημοσιεύματα ήταν δυσφημιστικά ή ότι αυτά αποτέλεσαν με οποιοδήποτε τρόπο δυσφήμιση του Ενάγοντα. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι, τα δημοσιεύματα ήταν γραμμένα με χιουμορίστική και/ή σατυρική διάθεση και ότι προέβηκαν στην δημοσίευση των επίδικων δημοσιευμάτων λόγω του καθήκοντος και/ή της υποχρέωσης τους όπως πληροφορούν το κοινό και του δικαιώματος του κοινού να πληροφορείται ως επίσης της άσκησης του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης, όπως κατοχυρώνεται συνταγματικά και/ή νομοθετικά. Εγείρουν δε την Υπεράσπιση του εύλογου σχολίου και του προνομίου υπό επιφύλαξη. Επίσης στις 26.05.2010 η Εφημερίδα «Πολίτης» στη στήλη «Κατά Βαρβάρων» υπό τον τίτλο «Άι ντον γουόντ παπ!» (Ελένη Λουκά)» δημοσίευσε στη σελίδα 13 (βλ.Τεκμήριο 2) τα ακόλουθα: «Με μια χαρμόσυνη είδηση αρχίζουμε σήμερα. Ζούμε ιστορικές στιγμές! Μετά από 36 χρόνια, το αντάρτικο για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού από τη Νήσο των Αγ(ρ) ίων ξεκίνησε! Θυμάστε, τις προάλλες που είχαμε γράψει για το σκάφος του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΔΗΚΟ, κ.Ανδρέα (Σίμου) Αγγελίδη, το οποίο βρισκόταν μονίμως «παρκαρισμένο» έξω από το σπίτι του, πάνω σε στροφή και «ΑΛΤ» χωρίς να ιδρώνει το αφτί του Δήμου Έγκωμης; Ε, λοιπόν, με συγκίνηση σας ανακοινώνουμε πως ..ναι, έφυγε! Δεν ξέρουμε πού το πήγαν το πλεούμενο αλλά, δεδομένου και του αδιαμφισβήτητου γεγονότος πως ο εν λόγω βουλευτής κοιμάται και ξυπνάει με μόνη έγνοια το πώς θα λευτερώσει την πατρίδα μας (ο γιός του, επίσης πολιτευτής, κ.Σίμος (Ανδρέα) Αγγελίδη, ασχολείται και με τη μελέτη αεροδρομίων στα οποία δόθηκαν ονόματα «εξεχουσών προσωπικοτήτων» βλέπε λίμνες, χωρία κτλ), δεδομένου λοιπόν και του γεγονότος αυτού, μπορεί κανείς να συμπεράνει πως το σκάφος είναι μάλλον στο Πρωταρά. Όχι για τα μπάνια της οικογένειας Αγγελίδη, φυσικά, όπως κάνουν κάτι ριψάσπιδες και ανέτοιμοι να θυσιαστούν για την πατρίδα «κοσμικοί» Κυπραίοι, αλλά προκειμένου, αφού βαφτεί, να τρυπώσει στο ναύσταθμο του Αττίλα στην Αμμόχωστο, για να τον πυρπολήσει. και καλά μπουρλότα, κ.Κανάρη, σόρι.κ.Αγελίδη μας. Πίσω στο «ΑΛΤ» μόνο μην το ξαναδούμε. Στο κάτω-κάτω, νοικιάστε ένα χώρο και βάλτε το, όπως κάνει όλος ο κόσμος που θέλει (και μπορεί) να έχει τέτοια. Τα μεταξωτά βρακιά, ξέρετε τι θέλουν...Έτσι;» Ο Ενάγοντας καταχώρησε την Αγωγή 4483/10 εναντίον του Εναγόμενου Kωνσταντίνου Κωνσταντίνου δημοσιογράφου (Εναγόμενου 3 στη 4417/2010) με την οποία ζητά επίσης διάφορα διατάγματα και διεκδικεί ποικίλες αποζημιώσεις το περιεχόμενο του οποίου, κατά τους ισχυρισμούς του θεωρεί επίσης ότι είναι δυσφημιστικό και επιζήμια ψευδολογία Eιδικότερα ισχυρίζεται στην Έκθεση Απαίτησης του στη υπόθεση 4483/10 ότι αυτό είναι προσβλητικό καθότι με την δημοσίευση του ήταν δυνατό να εκληφθεί και/ή έγινε αντιληπτό ότι ο Ενάγοντας. (α) παρανομεί συστηματικά ή/και αδιαφορεί συνεχώς για τον Νόμο και/ή θεωρεί εαυτόν «υπεράνω Νόμου» και/ή κατέχει το ακαταλόγιστο. (β) χρησιμοποιεί κατ΄ εξακολούθηση την θέση του ως Βουλευτής και ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ ώστε να καταπατεί θεσμούς και Νόμους και/ή ότι ο Ενάγοντας είναι ανήθικος ή/και ότι δεν σέβεται το Νόμο ή/και το γεγονός ότι ως δικηγόρος οφείλει να υπηρετεί το δίκαιο και τη δικαιοσύνη. (γ) χρησιμοποιεί αθέμιτα ή/και αλλότρια ή/και ανέντιμα μέσα και/ή κάνει χρήση της Βουλευτικής του ιδιότητας και ιδιότητάς του ως Κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ για να τύχει ατιμωρησίας. (δ) είναι ανεύθυνος ή/και ανάξιος ή/και θρασύτατος και πωλεί ανέξοδο πατριωτισμό και/ή ότι είναι πολεμοχαρής ή/και ότι αντί ειρηνικής λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα προβάλλει και προωθεί τη βία και τον πόλεμο. (ε) παρακινεί και/ή προάγει συνεχώς («κοιμάται και ξυπνάει με μόνη έγνοια», ως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο δημοσίευμα) τη λήψη μέτρων άμεσης δράσης ή/και μέτρων βίας ή/και την διενέργεια πολέμου ή/και πολεμικής ως την μοναδική λύση έναντι της Τουρκικής εισβολής και κατοχής. (στ) είναι άνθρωπος πολεμοχαρής ή/και βίαιος ή/και υπέρμαχος των πολεμικών ενεργειών ή/και πυρπολητής ή/και λάβρος ή/και ότι θα τορπιλίσει το ναύσταθμό των στρατευμάτων κατοχής, αφού είναι υπέρ του πολέμου. Ο Εναγόμενος στη Υπεράσπιση του δέχεται τη δημοσίευση και κυκλοφορία της επίδικης εφημερίδας, αλλά ισχυρίζεται μεταξύ άλλων ότι σε καμία περίπτωση το δημοσίευμα ήταν δυσφημιστικό ή ότι αυτό αποτέλεσε με οποιοδήποτε τρόπο δυσφήμιση του Ενάγοντα και περαιτέρω ισχυρίζεται ότι, το δημοσίευμα ήταν γραμμένο με χιουμορίστική και/ή σατυρική διάθεση και ότι προέβηκε στην δημοσίευση των επίδικων δημοσιευμάτων λόγω του καθήκοντος και/ή της υποχρέωσης του όπως πληροφορούν το κοινό και του δικαιώματος του κοινού να πληροφορείται ως επίσης της άσκησης του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης, όπως κατοχυρώνεται συνταγματικά και/ή νομοθετικά. Εγείρει επίσης την Υπεράσπιση του ευλόγου σχολίου και του προνομίου υπό επιφύλαξη. Με βάση τις πιο πάνω θέσεις και αφού εγκρίθηκε διάταγμα συνένωσης των υπό αναφορά Αγωγών οι υποθέσεις προχώρησαν σε ακρόαση. Κατά την ακροαματική διαδικασία ο Ενάγοντας στηρίχθηκε εκτός από την δική του μαρτυρία, στη μαρτυρία του Δημήτρη Σεϊττάνη (Μ.Ε.2) και της κας Γιόλης Μακρίδου (Μ.Ε.3) και έγιναν επίσης παραδεκτά γεγονότα ενώ οι Εναγόμενοι στη μαρτυρία της Αλίκης Στυλιανού (ΜΥ1), του Κώστα Κωνσταντίνου, Εναγόμενου 3 (ΜΥ2) και του Διονύση Διονυσίου (ΜΥ3). Κατατέθηκαν επίσης τα εξής Τεκμήρια: Τεκμήριο 1 Δημοσίευμα της εφημερίδας Πολίτης ημερ. 20.05.10 « 2 Δημοσίευμα της εφημερίδας Πολίτης ημερ. 26.05.10 « 3 Απόφαση στη Αγωγή αρ. 1826/10 ημερ. 29.10.13 Τεκμήριο 4 Απόφαση στη Πολ. Έφεση 216/08 ημερ. 08.04.11 « 5 Απόφαση στη Αγωγή αρ. 5365/06 ημερ. 28.02.13 « 6 Απόφαση στη Αγωγή αρ. 2560/05 ημερ. 04.05.11 « 7 Απόφαση στη Πολ. Έφεση 236/11 ημερ. 06.03.15 « 8 Επιστολή ημερ. 16.12.14 Ιεράς Μητρ. Κιτίου προς κ. Α. Αγγελίδη και απόδειξη είσπραξης αρ. 00374 « 9 Επιστολή ημερ. 4.4.15 του Ερυθρού Σταυρού και απόδειξη είσπραξης αρ. 10741 « 10 Aπόφαση στη Αγωγή αρ.10567/07 πρακτικό και διάταγμα ημερ. 23.11.11 « 11 Βoat Reception Statement ημερ. 29.08.05 « 12 Πιστοποιητικό Εγγραφής Μικρού Σκάφους Reg.No. LL10881 « 13 Δημοσίευμα εφημερίδας Πολίτη ημερ. 05.01.11 « 14 Δημοσίευμα εφημερίδας Πολίτη ημερ.27.01.11 « 15 Τέσσερις φωτογραφίες (δύο σελίδες) « 16 Βεβαίωση για κυκλοφορία της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ « 17 Δέσμη εγγράφων που αφορούν την Αγωγή αρ.677/11 « 17Α Έκθεση Απαιτήσεως στη Αγωγή αρ. 677/11 Επαρχ. Δικ. Λεμεσού « 18 Φωτογραφίες (1-14) « 19 Mια φωτογραφία « 20 Δέσμη 11 δημοσιευμάτων (1-11) « 21 Δέσμη 4 δημοσιευμάτων (1-4) « Ω Για Αναγνώριση Χάρτης της περιοχής Kατά το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροί με τις εμπεριστατωμένες πολυσέλιδες γραπτές αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων που εκπροσωπούν. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Ήταν η εκδοχή του Ενάγοντα, ο οποίος είναι δικηγόρος από το 1971, μέσω της γραπτής δήλωσης του, την οπoία υιοθέτησε στη μαρτυρία του, ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν Βουλευτής Λευκωσίας και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ καθώς επίσης μέλος διάφορων Επιτροπών τις οποίες ανέφερε και ενεργός πολίτης πριν την κομματική του ανάμειξη. Συχνά αρθρογραφεί και πολλοί γνωρίζουν τις απόψεις του όπως την αντικατοχική του στάση και γι΄αυτή τη στάση, ο Δήμος Κερύνειας τον ανακήρυξε το 2008 σε Επίτιμο Δημότη Κερύνειας. Είχε και έχει την άποψη ότι δικαία θα είναι η όποια λύση του διεθνούς Κυπριακού προβλήματος, όταν δικαιωθεί η Κερύνεια. Ο ίδιος τυγχάνει ευρύτερης αποδοχής για την εν γένει προσφορά του, τις γνώσεις, το ηθικό επίπεδο, την αξιοπρέπεια και την εντιμότητα του και θεωρεί ότι χαίρει ευρύτερης εκτίμησης και αποδοχής. Αναφερόμενος στη Εναγόμενη 1 στην Αγωγή 4417/10, ανέφερε ότι είναι εταιρεία Εκδόσεων «Αρκτίνος» Λτδ, ιδιοκτήτρια της εφημερίδας «ΠΟΛΙΤΗΣ», η οποία κυκλοφορεί παγκύπρια και στο εξωτερικό και δημοσιεύεται στο διαδίκτυο σε ηλεκτρονική μορφή. Όσον αφορά τον Εναγόμενο 2 ανέφερε ότι είναι ο κατά Νόμο υπεύθυνος και εκδότης της εφημερίδας «Πολίτης» το οποίο θεωρεί συνυπεύθυνο για καταδιωκτική και κακόπιστη έναντι του στάση, διά του «ΠΟΛΙΤΗ». Για τον Εναγόμενο 3 στην Αγωγή, 4417/10, αλλά και Εναγόμενο 1 στη συνεκδικαζόμενη Αγωγή 4483/10, ανέφερε ότι είναι δημοσιογράφος και εργοδότουμένος από την Εναγόμενη 1, ο οποίος ενυπόγραψε και συνέγραψε διαδοχικά τα δύο επίδικα δημοσιεύματα. Ως προς τα γεγονότα της παρούσας αγωγής ανέφερε ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο, διέμενε στην οδό Εθνεγερσίας 2, στην Έγκωμη Λευκωσίας, περιοχή όπου η σχετική ρύθμιση, η χωροταξία και η διαμόρφωση των οδών (αδιέξοδοι) δεν επιτρέπουν τη διέλευση οχημάτων που δεν έχουν εργασία ή σχέση με τις ελάχιστες κατοικίες που, κατά τον ουσιώδη χρόνο, υπήρχαν σ' αυτή. Για την αφορμή των επιδίκων δημοσιευμάτων δηλαδή τη βάρκα που ήταν σταθμευμένη έξω από το σπίτι του, ανέφερε ότι δεν ανήκει στο ίδιο και ο λόγος που ήταν στο συγκεκριμένο σημείο, ήταν γιατί μεταφέρθηκε προσωρινά εκεί, επειδή είχε πρόβλημα συντήρησης και γιατί επρόκειτο να παραληφθεί για επισκευές από ειδικό μηχανικό από τη Λεμεσό. Η βάρκα, τοποθετήθηκε κοντά στο πεζοδρόμιο, με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παρεμποδίζει την κυκλοφορία των οχημάτων ή τους πεζούς. Δεν υπήρχε πινακίδα που να απαγορεύει τη στάθμιση γενικά, στο σημείο αυτό. Η βάρκα, ήταν τοποθετημένη σε ειδικό τρόλεϊ μακριά από το ΑΛΤ, ενώ συνέχεια αυτής υπήρχε μεγάλος κάδος απόρριψης ειδών οικοδομής και άλλα οικοδομικά υλικά από την ανεγειρόμενη τότε, δίπλα στην οικία του, οικοδομή, άλλου προσώπου /γείτονα, ο οποίος κάδος εν πάση περιπτώσει, καταλάμβανε μεγαλύτερο πλάτος του δρόμου απ' ότι η βάρκα. Πριν από τα δημοσιεύματα αυτά, όπως επίσης στο χρονικό διάστημα μεταξύ της δημοσίευσης τους, δεν του ζητήθηκε από οποιονδήποτε από τους Εναγόμενους η άποψη του για το όλο ζήτημα και ούτε ερωτήθηκε εάν είναι δικό του το σκάφος ή γιατί βρισκόταν εκεί. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι ήταν συνήθης και συστηματική προσπάθεια να πληγεί, κακεντρεχώς και δυσφημιστικά, η προσωπικότητα του ως πολίτης, δικηγόρος και Βουλευτής, από τους Εναγόμενους ειδικά γιατί ως Δικηγόρος ενεργούσε κατ' εντολή πελατών του, σε αγωγές λίβελου για δημοσιεύματα κατά του «Πολίτη» και γι΄αυτό δεν περιορίστηκαν οι Εναγόμενοι με σχόλια μόνο για την ενδεχόμενη «παρανομία» του, αναζητώντας εξήγηση από τον Δήμαρχο, που δήθεν ανέχθηκε αυτήν, αλλά επεκτάθηκαν και εκτός του κυρίου θέματος του άρθρου και σε απόψεις του που αφορούσαν την αποφυγή της όποιας κακής λύσης του Κυπριακού Προβλήματος επειδή ήταν τοποθετημένος υπέρ του ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν, ενώ οι Εναγόμενοι ήσαν υπέρ του ΝΑΙ. Τα δύο υπό εξέταση δημοσιεύματα ήταν μια ακόμη απρόκλητη, διαδοχική δημοσίευση, ως μία θεωρηθείσα «ευκαιρία» με σκοπό να τον πλήξουν ως δημόσιο πρόσωπο για τις απόψεις του. Και τούτο όχι ως παραπολιτικό σχόλιο ή σάτιρα. Ήταν στο χώρο των άλλων ειδήσεων, ως μια είδηση-γεγονός στην κάθε έκδοση. Τα επίδικα δημοσιεύματα κυκλοφόρησαν ευρέως και εξαιτίας αυτών δέχτηκε πολλά τηλεφωνήματα από φίλους, γνωστούς από τον επαγγελματικό και κοινωνικό του περίγυρο και βρέθηκε εντελώς άδικα στην άβολη και δύσκολη θέση να πρέπει να υπερασπιστεί τον εαυτό του, την αξιοπρέπεια του και το κύρος του από αυτήν την, όχι μεμονωμένη, και έκδηλα μεθοδευμένη λασπολογία και δυσφήμιση των Εναγόμενων σε σχέση μάλιστα με τελείως αστήρικτους, ανυπόστατους, κακεντρεχείς και αβάσιμους ισχυρισμούς. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι τα επίδικα δημοσιεύματα αποτελούν, όχι τυχαία, μέθοδο λασπολογίας και προσωπικής διαπόμπευσης από τους Εναγόμενους, με κακόπιστο και κακεντρεχή δυσφημιστικό στόχο σε βάρος του προσώπου του και συνιστούν και επιζήμια ψευδολογία, αφού βάλλουν κατά της ιδιότητας του ως πολίτη, που ανήκει και εργάζεται ως δικηγόρος σε μια κοινωνία διεπόμενη από Νόμους και όπου οι πολίτες οφείλουν υποταγή σε αυτούς. Παράλληλα, τα δημοσιεύματα πλήττουν το επάγγελμα του ως Δικηγόρος και έπληξαν και την ιδιότητα του ως Βουλευτής. Αυτά το παρουσιάζουν επίσης ως πολεμοκάπηλο και όχι οπαδό μιας ειρηνικής λύσης του Κυπριακού. Οι Εναγόμενοι 1 και 3 ενοχλήθηκαν από το γεγονός ότι ως Δικηγόρος χειρίστηκε υποθέσεις αγωγών λιβέλου, που είχαν ως αποτέλεσμα τη χρηματική τους καταδίκη σε αποζημιώσεις υπέρ πελατών του γραφείου του καταθέτοντας τα τεκμήρια 4-7 προς επιβεβαίωση του εν λόγω ισχυρισμού. Έκανε επίσης αναφορά σε σχέση με μια άλλη σειρά δημοσιευμάτων (βλ.Τεκμήριο 13) που προηγήθηκαν κατά του προσώπου του, που οδήγησε σε απόφαση για αποζημιώσεις υπέρ του στις 29.10.2013 στη Αγωγή αρ. 1826/2010, Τεκμήριο 3 και σε δημοσιεύματα εναντίον του γιου του, Τεκμήριο 14 που οδήγησε, μετά από αγωγή, σε απολογία την 23.11.2011, Τεκμήριο
  4. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι ο Εναγόμενος με μια στοιχειώδη έρευνα θα διαπίστωναν πως το σκάφος δεν ήταν ιδιοκτησία του και άρα δεν ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για το πού τοποθετήθηκε, ενώ παράλληλα θα διαπίστωναν ότι δεν έχει ιδιαίτερη κίνηση ο συγκεκριμένος εσωτερικός αυτός δρόμος και ότι οι πλείστοι των κατοικούντων σ' αυτόν αφήνουν κατά κανόνα, τα οχήματα τους έξω από το σπίτι τους, όπως ανάλογα συνέβηκε με τον κάδο απόρριψης υλικών για την ανέγερση της οικοδομής, δίπλα στην οικία του. Εάν εγίνετο αυτή η απλή έρευνα θα διαπίστωναν επίσης οι Εναγόμενοι ότι, το σκάφος είχε μηχανική βλάβη και ήταν εκεί για λίγες μόνο μέρες μέχρι να το παραλάβει ο μηχανικός για επιδιόρθωση. Η διαδοχική αυτή αναφορά στο πρόσωπο του, δεν ήταν τυχαία, ούτε απέβλεπε στο να παρουσιαστεί ως «αστείο» ή ως «χιουμοριστική αναφορά» επειδή ήταν δημόσιο πρόσωπο. Ήταν μια νέα δυσφήμιση, με συγκεκριμένη στόχευση, να πληγεί το πρόσωπο του. Η κακεντρέχεια συνεχίστηκε με δυσφημιστικά δημοσιεύματα του Εναγόμενου 3 και μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής με περιεχόμενο που είχε σχέση και αποτελεί συνέχεια προς τα θέματα της Αγωγής του 1826/10, στάση η οποία μπορεί να προσμετρήσει για τον καθορισμό αυξημένης, τιμωρητικής, δίκαιης και επιβεβλημένης αποζημίωσης κατά τρόπο επαυξημένο. Εξαιτίας των δημοσιευθέντων επίδικων κειμένων η υπόληψη του πλήγηκε σοβαρά τόσο προσωπικά, όσο και σε σχέση με το κοινοβουλευτικό του αξίωμα που κατείχε τότε, ενώ εξετέθηκε ως δικηγόρος και ως απλός πολίτης σε δημόσια χλεύη, αποτροπιασμό και περιφρόνηση με αποτέλεσμα τη δυσφήμιση του στην αντίληψη των λογικά σκεπτόμενων μελών της κοινωνίας. Σαν αποτέλεσμα των δημοσιευμάτων αυτών, και άλλων πολλών ανάλογων που έγιναν από τους Εναγόμενους κατά του προσώπου του (ως η Αγωγή 1826/10 και τα μεταγενέστερα δημοσιεύματα 5/1/11 και 27/1/11), έχει υποστεί καίριο πλήγμα στην προσωπικότητα του, στην τιμή, την υπόληψη και την επαγγελματική του φήμη ως δικηγόρος, ως Βουλευτής και ως πολίτης, γι' αυτό και διεκδικεί απόφαση υπέρ του. Ο Δημήτρης Σεϊττάνης, Μ.Ε.2 Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Έγκωμης στη δική του μαρτυρία ανέφερε ότι ο Ενάγων είναι ο νομικός σύμβουλος του Δήμου και ενημερώθηκε για τα επίδικα δημοσιεύματα από το Δήμο. Όταν πήρε και το δεύτερο δημοσίευμα ρώτησε τους υπηρεσιακούς του Δήμου αν υπήρχε τηλεφωνικό παράπονο από τους περιοίκους οι οποίοι του είπαν ότι δεν υπήρχε. Πέρασε από τη οδό που διαμένει ο Ενάγων να δει αν όντως υπήρχε η βάρκα παράνομα σταθμευμένη σε δρόμο που εμπόδιζε. Δεν είδε ούτε βάρκα ούτε οτιδήποτε άλλο που εμπόδιζε, ούτε υπήρχε σήμα που απαγόρευε τη στάθμευση. Τον Ενάγοντα τον βρήκε λίγες μέρες μετά στη οδό Γρίβα Διγενή σταματημένο δίπλα του στα φανάρια και το ρώτησε «τι γίνεται με τη βάρκα κ.Αγγελίδη». Η κα Γιόλη Μακρίδου Μ.Ε.3, Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας κατέθεσε διάφορα έγγραφα από το φάκελο της Αγωγής 218/10 που αφορούσαν την Αγωγή με αρ. 677/11 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Ήταν η εκδοχή των Εναγομένων μέσω της μαρτυρίας της Αλίκης Στυλιανού ΜΥ1 εκπροσώπου Τύπου της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου ότι από το 2010 διαμένει σε κατοικία, στην οδό Εθνεγερσίας 4, στην Έγκωμη, δίπλα από την οικία του κ. Ανδρέα Αγγελίδη. Άρχισε την ανέγερση της πιο πάνω ιδιόκτητης κατοικίας της τον Δεκέμβριο του
  5. Από τότε και μέχρι την ολοκλήρωση της οπότε και μετακόμισαν, μετέβαινε πολύ συχνά, σχεδόν επί καθημερινής βάσης στην οδό Εθνεγερσίας, για να παρακολουθήσει την εξέλιξη της οικοδομής. Από τον Δεκέμβριο του 2008 που ξεκίνησε να πηγαίνει στον πιο πάνω δρόμο, διαπίστωσε ότι έξω από την οικία στον αριθμό 2, της οδού Εθνεγερσίας, στην οποία διέμενε ο κος Ανδρέας Αγγελίδης, Ενάγοντας στην παρούσα αγωγή και η οικογένεια του, υπήρχε σταθμευμένη μια βάρκα. Η βάρκα αυτή παρέμενε σταθμευμένη καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, με μικρές εξαιρέσεις ορισμένες μέρες, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η βάρκα, η οποία ήταν τοποθετημένη σε ειδικό τρόλεϊ (καθιστώντας την κυκλοφορία του δρόμου ακόμα πιο δύσκολη αφού ο όγκος ήταν πιο «ψηλός»), ήταν αρκετά μεγάλη και είχε μήκος, τόσο όσο ελάμβανε σχεδόν το μισό κομμάτι του δρόμου έξω από την οικία Αγγελίδη και έκρυβε το σήμα «ΑΛΤ» που ήταν τοποθετημένο στη γωνία του δρόμου (έξω από την είσοδο της οικίας του κυρίου Αγγελίδη). Η βάρκα, όπως και να ήταν τοποθετημένη, όσο κοντά και να ήταν στο πεζοδρόμιο, διέκοπτε την απρόσκοπτη κυκλοφορία του δρόμου. Αυτό συνέχισε και μετά τη μετακόμιση τους περί το
  6. Η όλη κατάσταση κάθε άλλο παρά έδινε την εντύπωση ότι η στάθμευση της βάρκας ήταν εκεί προσωρινά. Η βάρκα παρέμενε σταθμευμένη μέχρι και λίγες μέρες μετά που υπήρξε σχετικό δημοσίευμα στην εφημερίδα «Πολίτης», τον Μάιο του 2010, οπότε και μετακινήθηκε. Πρόσεξε ότι μετά το δημοσίευμα, η βάρκα μετακινήθηκε στον παράλληλο δρόμο και στάθμευσε εκεί για λίγο διάστημα, κατά μήκος του πάρκου Ποιητών και Πνευματικών Δημιουργών. Σε σχέση με τα όσα ανέφερε στην Γραπτή Δήλωση του κ. Αγγελίδη ανέφερε ότι η περιοχή όπου βρίσκεται η οδός Εθνεγερσίας έχει διέλευση, μπορεί όχι όσο μια λεωφόρος, είναι όμως ένας κατοικημένος δρόμος όπως ένας οποιοσδήποτε άλλος δρόμος. Πιο κάτω υπάρχει το πάρκο Ποιητών και Πνευματικών Δημιουργών που κόβει την περιοχή στα δύο και πολύς κόσμος εισέρχεται στην περιοχή για να περάσει στην απέναντι πλευρά επειδή δεν γνωρίζει ότι η διακίνηση διακόπτεται από το πάρκο (δεν υπάρχει πουθενά σχετική οδική ενημέρωση), οπότε διακίνηση υπάρχει. Δεν ευσταθεί η αναφορά ότι η σχετική ρύθμιση, χωροταξία και διαμόρφωση των οδών δεν επιτρέπουν τη διέλευση οχημάτων. Σε ότι αφορά τον κάδο απόρριψης ειδών οικοδομής, που ανέφερε ο Ενάγων η αναφορά είναι σε skip, τους τελευταίους μήνες, η πιο πάνω αναφερόμενη οικία Αγγελίδη ανακαινίζεται και υπάρχει skip έξω από την οικία του κ. Αγγελίδη, μάλιστα πάνω στο πεζοδρόμιο, κατά μήκος της οικίας του και το πλάτος του πεζοδρομίου είναι αρκετό για να τοποθετηθεί skip. Ήταν περαιτέρω η θέση της ότι ο Ενάγων σύγκρινε ανόμοια πράγματα όταν συγκρίνει το μέγεθος ενός skip, το πλάτος και το ύψος του, σε σχέση με το μέγεθος, το πλάτος και βέβαια το ύψος της υπό συζήτηση βάρκας. Επιπλέον, ο κάδος, κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν εντός του χώρου της υπό ανέγερση τότε οικοδομής και δεν ισχύει ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι ο κάδος καταλάμβανε μεγαλύτερο πλάτος του δρόμου από ότι η εν λόγω βάρκα. Ο Εναγόμενος 3 στην αγωγή 4417/10 και Εναγόμενος στην αγωγή 4483/10 Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΥ2) δημοσιογράφος στην εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΗΣ» και συντάκτης των επίδικων δημοσιευμάτων - Τεκμήρια 1 και 2, στη δική του γραπτή δήλωση ανέφερε ότι αφορμή για να γράψει το Τεκμήριο 1 (δηλαδή το πρώτο δημοσίευμα ημερομηνίας 20.5.2010) υπήρξε πληροφορία που έλαβε, ότι έξω από το σπίτι του Ενάγοντα βρισκόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα σταθμευμένη μια βάρκα. Δεν κατονόμασε το πρόσωπο αυτό, το οποίο γνώριζε πριν του δώσει την πληροφορία αυτή, για λόγους προστασίας του δημοσιογραφικού απορρήτου και της πηγής του. Μετέβηκε επί τόπου, όπου και διαπίστωσε τα όσα το πρόσωπο αυτό του μετέφερε, ως προς τις διαστάσεις της βάρκας και τον τρόπο που ήταν σταθμευμένη σε σχέση με το σπίτι του Ενάγοντα, το πεζοδρόμιο, το σήμα STOP και την γραμμή του ΑΛΤ. Επίσης φωτογράφισε το σημείο εκείνο και μία από τις φωτογραφίες είναι αυτή που δημοσίευσε στο Τεκμήριο
  7. Θεώρησε αρνητικό το γεγονός ότι η βάρκα με τις συγκεκριμένες διαστάσεις ήταν σταθμευμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα έξω από το σπίτι του Ενάγοντα, σχεδόν πάνω σε στροφή και μη απέχοντας πολύ από το σήμα του ΑΛΤ, ουσιαστικά κλείνοντας και μπλοκάροντας τη μια λωρίδα του δρόμου. Επρόκειτο για ένα ογκώδες αντικείμενο, που όπως πληροφορήθηκε βρισκόταν εκεί σταθμευμένο για περίοδο πολύ πέραν του ενός έτους πριν δημοσιεύσει το Τεκμήριο 1, με ολιγοήμερες διακοπές, όπου μέλη της οικογένειας του Ενάγοντα την απομάκρυναν και την επέστρεφαν στην ίδια θέση. Διάβασε την Γραπτή Δήλωση του Ενάγοντα και τα Τεκμήρια που αυτός κατέθεσε. Ως προς τα Τεκμήρια που κατέθεσε ο Ενάγων, σύμφωνα με τα οποία εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της εν λόγω βάρκας, ήταν ο γιος του κ. Σίμος Αγγελίδης, με διεύθυνση την οδό Εθνεγερσίας 2, διεύθυνση στην οποία βρισκόταν σταθμευμένη η βάρκα και η οποία τον ουσιώδη χρόνο ήταν η κατοικία και του Ενάγοντα θεωρεί ότι παρά το ότι ο Ενάγων ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της βάρκας, όπως γράφτηκε στο Τεκμήριο 1 δεν παύει να είναι γεγονός ότι η βάρκα αυτή ανήκε στον γιο του και όχι σε κάποιο άγνωστο ή άσχετο με αυτόν πρόσωπο, ο οποίος μάλιστα είχε δηλώσει ως διεύθυνση του την διεύθυνση κατοικίας του Ενάγοντα -πατέρα του. Επίσης ότι η βάρκα για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμενε υπό τις συνθήκες που περιέγραψε πιο πάνω, σταθμευμένη έξω από το σπίτι του Ενάγοντα. Με αυτά τα δεδομένα και κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, όπως το αντιλαμβάνεται, ο Ενάγων συμφώνησε, έστω σιωπηρά, δέκτηκε ή εν πάση περιπτώσει δεν διαμαρτυρήθηκε ή απαίτησε από τον γιο του να την μετακινήσει και επομένως φέρει ευθύνη, ανεξαρτήτως της αυστηρής νομικής έννοιας της ιδιοκτησίας. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι στο Τεκμήριο 1 επιχείρησε να κάμει ένα σχόλιο για όλα τα πιο πάνω. Συγκεκριμένα, πρώτα για τον τρόπο και τις συνθήκες της στάθμευσης της βάρκας και μετά για το γεγονός ότι ο αρμόδιος Δήμος 'Εγκωμης δεν είχε προχωρήσει σε καταγγελία ή οποιοδήποτε άλλο μέτρο. Το άλλο του σχόλιο ήταν ότι με δεδομένη την ιδιότητα του Ενάγοντα, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο ήταν πολιτικός, υψηλόβαθμο στέλεχος ενός κόμματος του ΔΗΚΟ, βουλευτής και κοινοβουλευτικός του εκπρόσωπος, εύλογα μπορούσαν να δημιουργηθούν ερωτηματικά στους πολίτες για το κατά πόσον αυτό συνιστούσε διάκριση ή ευμενή μεταχείριση του. Το τρίτο του σχόλιο, όπου διερωτάται αν επρόκειτο για σκάφος πολεμικό με το οποίο ο τότε βουλευτής Ενάγων επρόκειτο να εισέλθει στον ναύσταθμο του Αττίλα, για να πυρπολήσει την ναυαρχίδα των Τούρκων, επρόκειτο για σχόλιο υπό τύπο αστεϊσμού. Το ίδιο και αυτό που αναφέρεται στο υστερόγραφο, περί της ονομασίας της οδού Εθνεγερσίας, όπου βρισκόταν η οικία του Ενάγοντα. Γνωρίζει από άλλες περιπτώσεις ότι είναι δυνατόν το άτομο που πρώτο κατοικεί σε ένα δρόμο, στον οποίο δεν είχε προηγουμένως δοθεί ονομασία, να προτείνει και να εισηγείται το ίδιο την ονομασία του. Σ' ότι αφορά το Τεκμήριο 2, το οποίο είναι μέρος της στήλης του «Κατά Βαρβάρων», αυτό γράφτηκε λίγες μέρες μετά το Τεκμήριο 1, όταν διαπιστώθηκε ότι μετά την δημοσίευση του Τεκμηρίου 1, η βάρκα μετακινήθηκε από εκεί που ήταν σταθμευμένη. Στο ίδιο ύφος με το Τεκμήριο 1, συνεχίζει το σχόλιο του εν είδει αστεισμού και πάλι, ότι η βάρκα θα χρησιμοποιηθεί από τον Ενάγοντα για να πυρπολήσει τον ναύσταθμο του Αττίλα στα κατεχόμενα. Το δημοσίευμα του Τεκμήριο 1 είναι γραμμένα στην στήλη «Παρασκήνιο» όπου δημοσιεύονται παραπολιτικά σχόλια. Λέγοντας «Παραπολιτικά» σχόλια εννοούν σχόλια που δυνατόν να έχουν στοιχεία ειδησεογραφικά, αλλά δεν περιλαμβάνονται στο κανονικό ρεπορτάζ της εφημερίδας, όπως επίσης και σχόλια με κριτικό ή και χιουμοριστικό περιεχόμενο. Το Τεκμήριο 2 το δεύτερο δημοσίευμα, ημερομηνίας 26.5.2010 είναι μέρος της στήλης του, με τίτλο «Κατά Βαρβάρων», η οποία δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» καθημερινά, από το 2000 και έχει ύφος χιουμοριστικό, αιχμηρό, συχνά καυστικό και σατυρικό και σχολιάζει σε αυτό το ύφος την πολιτική και άλλη επικαιρότητα. Τα κείμενα του τόσο τα συγκεκριμένα όσο και γενικά δεν τυγχάνουν έγκρισης από την εφημερίδα ή την ιδιοκτήτρια εταιρεία Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ ή από το Εναγόμενο 2, πριν δημοσιευθούν, υπό την έννοια να τα δει κάποιος εκ των προτέρων και να τα εγκρίνει ή να του πει ότι δεν μπορούν να δημοσιευθούν ή να επέμβουν στο περιεχόμενο τους ή ακόμα να καθορίσουν θέμα εκ των προτέρων, ούτε τα πρόσωπα αυτά γνωρίζουν εκ των προτέρων το περιεχόμενο της στήλης του γενικά ή των επίδικων. Απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα περί κακοβουλίας του ή περί καταδιωκτικής, κακόπιστης και κακεντρεχούς στάσης της εφημερίδας «Πολίτης» ή του ιδίου απέναντι του, καθώς επίσης και τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα ότι τα επίδικα δημοσιεύματα, συνιστούν μη τυχαία, μέθοδο λασπολογίας ή προσωπικής του διαπόμπευσης από τους Εναγόμενους, με κακόπιστο και κακεντρεχή δυσφημιστικό στόχο σε βάρος του. Απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό περί τακτικής ή συνήθους πολεμικής ή εσκεμμένης λάσπης εναντίον του Ενάγοντα από τους Εναγόμενους ή περί συστηματικής προσπάθειας να πληγεί κακεντρεχώς η προσωπικότητα του ή ότι σκοπός του ήταν να τον πλήξει δυσφημιστικά λόγω των απόψεων του για την λύση του κυπριακού. Δεν δέχθηκε την θέση του Ενάγοντα ότι ενοχλήθηκε γιατί ο Ενάγων χειρίστηκε και κέρδισε ως δικηγόρος υποθέσεις εναντίον της εφημερίδας ή του ιδίου προσωπικά ούτε τον ισχυρισμό ότι τα Τεκμήρια 13 και 14 που κατέθεσε ο Ενάγοντας είναι ένδειξη δικής του κακεντρέχειας ή μένους. Σ' ότι αφορά το παράπονο του Ενάγοντα γιατί δεν επικοινώνησε μαζί του προηγουμένως για να διευκρινίσει κάποια πράγματα, επεσήμανε ότι έλαβε την πληροφορία για τον τρόπο και τις συνθήκες στάθμευσης της βάρκας έξω από την οικία του, από έγκυρη πηγή. Στην συνέχεια διαπίστωσε ο ίδιος τα όσα του αναφέρθηκαν αφού επισκέφθηκε το μέρος και φωτογράφισε μάλιστα την βάρκα, (βλ.Τεκμήριο 18). Σχολιάζοντας το γεγονός ότι η βάρκα νομικά δεν ανήκει στον ίδιο τον Ενάγοντα, αλλά στον γιο του, ο οποίος τον ουσιώδη χρόνο διέμενε και εν πάση περιπτώσει δήλωνε ως διεύθυνση του, την διεύθυνση κατοικίας του Ενάγοντα, ήταν της γνώμης ότι δεν διαφοροποιεί τα γεγονότα επί της ουσίας τους και αυτό διότι λόγω της μεγάλης χρονικής διάρκειας της στάθμευσης της βάρκας, δημιουργεί την εύλογη εντύπωση είτε ότι ο Ενάγων ήταν ο ιδιοκτήτης είτε ότι σιωπηρά ανέκτηκε την στάθμευση και απέρριψε την θέση του Ενάγοντα ότι επέδειξε αδιαφορία για την διακρίβωση της αλήθειας. Ανέφερε ότι πρότεινε στον Ενάγοντα στα πλαίσια προσπάθειας διευθέτησης των Αγωγών, να δημοσιεύσει την διευκρίνιση ότι η βάρκα ιδιοκτησιακά δεν ανήκε στον ίδιο, αλλά στον γιο του, πράγμα που ο Ενάγων απέρριψε. Ο Μ.Υ.3 Διονύσης Διονυσίου δημοσιογράφος από το 1985 και σύμβουλος έκδοσης της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ, ανέφερε ότι έχει σπουδάσει Ελληνική Φιλολογία και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ακολούθως παρακολούθησε μαθήματα Αγγλικής Φιλολογίας και Ιστορίας στο Queen's College της Νέας Υόρκης. Ως προς τη γραπτή του δήλωση του Ενάγοντα διαφώνησε με τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα περί κακοβουλίας ή περί καταδιωκτικής, κακόπιστης και κακεντρεχούς στάσης της εφημερίδας «Πολίτης» ή οποιουδήποτε από τους Εναγόμενους έναντι του καθώς επίσης με τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα ότι τα επίδικα δημοσιεύματα, συνιστούν μέθοδο λασπολογίας ή προσωπικής του διαπόμπευσης από τους Εναγόμενους, με κακόπιστο και κακεντρεχή δυσφημιστικό στόχο εις βάρος του. Απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό του περί τακτικής ή συνήθους πολεμικής ή εσκεμμένης λάσπης εναντίον του από τους Εναγόμενους ή περί συστηματικής προσπάθειας να πληγεί κακεντρεχώς η προσωπικότητα του και την θέση του Ενάγοντα ότι σκοπός του ήταν να τον πλήξουν δυσφημιστικά λόγω των απόψεων του για την λύση του κυπριακού. Σημειώνει ότι τα όσα θέτει στη δήλωση του ο Ενάγοντας για την αποφυγή κακής λύσης στο κυπριακό, υπονοεί ότι αυτοί ως εφημερίδα τον είχαν για αυτό το λόγο ως στόχο, ως εάν να εννοεί ότι η εφημερίδα και οι Εναγόμενοι ήθελαν κακή λύση για την πατρίδα τους και πολεμούσαν τον Ενάγοντα που ήθελε να την προστατεύσει, ισχυρισμός εξαιρετικά σοβαρός, απαράδεκτος και προσβλητικός για τους ιδίους. Αρνείται επίσης την θέση του Ενάγοντα ότι οι Εναγόμενοι ενοχλήθηκαν γιατί ο Ενάγων χειρίστηκε και κέρδισε ως δικηγόρος υποθέσεις εναντίον της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ και για αυτό το δυσφημούν. Αρνείται επίσης ότι η δυσφημιστική του διάθεση εκδηλώθηκε και κατά του γιου του «απλώς γιατί είχε άποψη κατά της διζωνικής δικοινοτικής λύσης». Η δε αγωγή την οποία επικαλείται είναι εντελώς άσχετη με την παρούσα υπόθεση και η διευθέτηση της με την δήλωση Τεκμήριο 10, έγινε με κοινή βούληση και των δύο πλευρών να μην προχωρήσει σε ακρόαση της ουσίας. Εν πάση περιπτώσει, το λεκτικό της δήλωσης των Εναγομένων, δεν είναι όπως επιχείρησε να το παρουσιάσει ο Ενάγων. Όσες φορές τους έχει αποστείλει άρθρα προς δημοσίευση ο Ενάγοντας, τα έχουν δημοσιεύσει. Καταθέτοντας το Τεκμήριο 20 και ανέφερε ότι ο Ενάγοντας σταμάτησε να αποστέλλει για δικούς του λόγους. Το ίδιο έπραξαν και για άρθρα του γιου του, κ. Σίμου Αγγελίδη καταθέτοντας το Τεκμήριο
  8. Το δημοσίευμα του Κώστα Κωνσταντίνου Τεκμήριο 1 είναι γραμμένο στην στήλη «Παρασκήνιο» όπου δημοσιεύονται παραπολιτικά σχόλια δηλαδή σχόλια που δυνατόν να έχουν στοιχεία ειδησεογραφικά, αλλά δεν περιλαμβάνονται στο κανονικό ρεπορτάζ της εφημερίδας, όπως επίσης και σχόλια με κριτικό ή και χιουμοριστικό περιεχόμενο. Το Τεκμήριο 2 είναι μέρος της στήλης του Κώστα Κωνσταντίνου με τίτλο «Κατά Βαρβάρων», η οποία δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» καθημερινά από το 2000 και έχει ύφος χιουμοριστικό, αιχμηρό, συχνά καυστικό και σατυρικό και σχολιάζει σε αυτό το ύφος την πολιτική και άλλη επικαιρότητα. Τα κείμενα του Κώστα Κωνσταντίνου, τόσο τα συγκεκριμένα Τεκμήρια 1 και 2 όσο και γενικά δεν τυγχάνουν έγκρισης από την εφημερίδα ή την ιδιοκτήτρια εταιρεία Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ πριν δημοσιευθούν, υπό την έννοια να τα δει κάποιος εκ των προτέρων και να τα εγκρίνει ή να αποφασίσει ότι δεν μπορούν να δημοσιευθούν ή να επέμβουν στο περιεχόμενο τους ή ακόμα να καθορίσουν θέμα εκ των προτέρων. Το ίδιο ισχύει και για τον Εναγόμενο 2, εκδότη της εφημερίδας. Ούτε και τα πρόσωπα αυτά γνωρίζουν εκ των προτέρων το περιεχόμενο της στήλης του Κώστα Κωνσταντίνου γενικά ή των επίδικων. Η στήλη του Κώστα Κωνσταντίνου «Κατά Βαρβάρων» περιέχει και μεταφέρει καθαρά τις απόψεις και τα σχόλια του συντάκτη της και μόνο και όχι της εφημερίδας. Το ίδιο συμβαίνει και με τα διάφορα παραπολιτικά σχόλια που γράφονται συνήθως στην σελίδα της εφημερίδας, δηλαδή αυτά περιέχουν τις απόψεις των συντακτών τους, οι οποίοι συνήθως τις υπογράφουν, με τα αρχικά τους. Το ίδιο συνέβηκε και στην προκειμένη, με τα Τεκμήρια 1 και
  9. Ούτε κάποιος από την ιδιοκτήτρια εταιρεία Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ ούτε ο Γιάννης Παπαδόπουλος επεμβαίνουν στο περιεχόμενο τους, είτε γενικά είτε σ' ότι αφορά τα επίδικα. Η εφημερίδα «Πολίτης» έχει ξεχωριστή άποψη που γράφεται καθημερινά στην σελίδα 12 με τίτλο «Πολίτης με άποψη». Εκεί είναι η επίσημη θέση της εφημερίδας. Οι επώνυμες στήλες όπως η στήλη «Κατά Βαρβάρων» είναι στήλες άποψης των συντακτών τους, στις οποίες κανείς δεν επεμβαίνει ή παρακολουθεί. Ο Ενάγων όχι μόνο θεωρεί τα επίδικα δημοσιεύματα δυσφημιστικά, αλλά κατά την μαρτυρία του έχει δηλώσει και την αποδοκιμασία του όχι μόνο για το περιεχόμενο τους αλλά και για τον τρόπο που είναι γραμμένα. Αυτά δεν είναι της αρεσκείας του, ότι δεν τα θεωρεί χιουμοριστικά ή ότι περιέχουν αστεϊσμούς. Αυτό είναι δικαίωμα του. Αυτό όμως σε καμία περίπτωση σημαίνει ότι ο συντάκτης τους ή η εφημερίδα τον δυσφημούσε ή ότι είναι κακόβουλοι απέναντι του. Ο Ενάγων τον ουσιώδη χρόνο ήταν πολιτικό πρόσωπο, εξαιρετικά προβεβλημένο από τα ΜΜΕ, υψηλόβαθμο κομματικό στέλεχος, βουλευτής και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ. Όφειλε λοιπόν να είναι πιο ανεκτικός στην ενασχόληση του τύπου μαζί του, στην κριτική του, ακόμη και στα κείμενα που ο ίδιος θεωρεί κακόγουστα και να μην τα εκλαμβάνει ως εκστρατεία καταστροφής του και συνομωσίας εναντίον του. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Έχοντας παρακολουθήσει όλους όσους κατέθεσαν ενώπιον μου είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους. Με προσοχή εξέτασα τη μαρτυρία έχοντας κατά νου τα δικόγραφα, τα παραδεκτά γεγονότα, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας και τις εισηγήσεις των δικηγόρων στο στάδιο των αγορεύσεων. Το συντριπτικό μέρος της μαρτυρίας είτε είναι παραδεκτό είτε δεν αμφισβητείται. Επίσης από πλευράς αξιοπιστίας των μαρτύρων η υπόθεση δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία. Η δημοσίευση και το περιεχόμενο των επιδίκων δημοσιευμάτων είναι παραδεκτή. Παραδεκτά παρέμειναν και τα όσα αφορούν στο επάγγελμα και τις ενασχολήσεις του Ενάγοντα καθώς και των Εναγομένων 1, 2 και
  10. Είναι επίσης παραδεκτό ότι η βάρκα που αφορούσε τα δύο επίδικα δημοσιεύματα δεν ανήκε ιδιοκτησιακά στο ίδιο το Ενάγοντα αλλά το γιο του ο οποίος διέμενε στη ίδια oικία με το ίδιο. Οι απόψεις του Ενάγοντα ως προς το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων και το πώς ο ίδιος τα έχει ερμηνεύσει δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη. Η μαρτυρία του Μ.Ε.2 κ.Σεϊττάνη κρίνεται κατά βάση αξιόπιστη και δέχομαι ότι μετά το δεύτερο δημοσίευμα Τεκμήριο 2 η βάρκα είχε μετακινηθεί και δεν ευρισκόταν έξω από την οικία του Ενάγοντα όμως δεν μπορώ να στηριχθώ στο τρόπο που περιέγραψε την φωτογραφία του Τεκμηρίου 1, ούτε τις λοιπές φωτογραφίες γιατί δεν έχω ικανοποιηθεί ότι οι υπολογισμοί ήταν ορθοί ούτε κατά προσέγγιση ορθοί και ως τούτου αυτό το μέρος της μαρτυρίας του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό και απορρίπτεται. Επίσης δεν μπορώ να στηριχθώ στα όσα αντιφατικά ανέφερε για τη οδό Εθνεγερσίας αφού παρά το ότι στη αρχή ισχυρίσθηκε ότι ήταν «σαν αδιέξοδο» ιδιωτικός δρόμος ερμηνεύοντας αυτό ανέφερε ότι «κάποιοι δρόμοι δεν είναι πυκνοκατοικημένοι και έχουν άμεση επαφή με κύριο δρόμο» και κατά τη αντεξέταση του δέχθηκε ότι δεν είναι ιδιωτικός δρόμος αλλά «σαν ιδιωτικός δρόμος» δέχθηκε επίσης ότι είναι κανονικός δρόμος στο οποίο δεν απαγορεύεται η διέλευση αυτοκινήτων. Επίσης δέχομαι την μαρτυρία της κας Γιόλης Μακρίδου ΜΕ3 η οποία δεν αμφισβητήθηκε και γίνονται ανάλογα ευρήματα. Δέχομαι επίσης τη μαρτυρία της κας Αλίκης Στυλιανού ΜΥ1 η οποία δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Οι θέσεις του συνηγόρου Υπεράσπισης για κίνητρα της μάρτυρος για τον τρόπο που έδωσε μαρτυρία δεν με βρίσκει σύμφωνη. Σημειώνω ότι, για τους λόγους που στη αγόρευση του ισχυρίζεται ο συνήγορος του Ενάγοντα ότι δεν πρέπει να γίνει πιστευτή όπως το ποιο μελάνι ήταν γραμμένη η γραπτή της κατάθεση ο χρόνος που διέρρευσε για να δώσει μαρτυρία κ.λ.π. καμία αμφισβήτηση δεν έγινε από τη υπεράσπιση μέσω της Αντεξέτασης. Εν πάση περιπτώσει κρίνω ότι η μάρτυρας αυτή μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Κατά τη μαρτυρίας της απάντησε με ευθύτητα, εξήγησε με σαφήνεια τα όσα ήρθαν στη αντίληψη της, ήταν σταθερή στις θέσεις της οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν ούτε κλονίσθηκαν και γενικά μου άφησε τη εικόνα ενός ειλικρινούς μάρτυρα. Ειδικότερα ως προς τις συνθήκες στάθμευσης της βάρκας έξω από το σπίτι του Ενάγοντα τον χρόνο που αυτή παρέμεινε σταθμευμένη και τι έγινε μετά το πρώτο δημοσίευμα κρίνω ότι τα αληθή γεγονότα αναφέρθηκαν από την Αλίκη Στυλιανού, ΜΥ1 η οποία δεν είχε οποιοδήποτε κίνητρο για να αλλοιώσει τα γεγονότα που ήρθαν στη αντίληψη της κατά τον ουσιώδη χρόνο. Έτσι η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της και τα όσα έχουν καταγραφεί πιο πάνω για αποφυγή επανάληψης θεωρούνται ευρήματα του Δικαστηρίου. Αντίθετα ως προς τα πιο πάνω δεν δέχομαι τη μαρτυρία του Ενάγοντα ο οποίος δεν με έπεισε ότι είχε αναφέρει όλα τα γεγονότα που περιβάλλουν τη στάθμευση της βάρκας του γιου του. Ειδικότερα δεν δέχομαι την θέση του ότι αυτή παρέμεινε για μόνο κάποιες μέρες εκεί σταθμευμένη, για δήθεν μηχανικό πρόβλημα ούτε την περιγραφή που έκανε ως προς τον τρόπο που ήταν σταθμευμένη ούτε το μέρος του δρόμου που καταλάμβανε, περιγραφή η οποία διαψεύδεται και από τις φωτογραφίες Τεκμήρια 18 και
  11. Δεν μπορώ επίσης να στηριχθώ στη μαρτυρία του και τη πεποίθηση του για τη συμμετοχή του Εναγομένου 2 στα επίδικα δημοσιεύματα, τα όσα ανέφερε αφορούσαν τη γνώμη του η οποία δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ενώ το περιεχόμενο της Έκθεσης Απαίτησης στη Αγωγή αρ. 677/11 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού δεν μπορεί να θεωρηθεί μαρτυρία που να υποδηλώνει έγκριση ή έλεγχο των επιδίκων δημοσιευμάτων από τον Εναγόμενο
  12. Ως εκ τούτου το μέρος αυτό της μαρτυρίας του απορρίπτεται. Τέλος, ως προς τη θέση του ότι τα επίδικα δημοσιεύματα ήταν κακόβουλα θα εξετασθούν πιο κάτω σε άλλο σημείο της απόφασης και τα προς απόδειξη του εν λόγω ισχυρισμού κατατεθέντα Τεκμήρια 3-7 καθώς και τα Τεκμήρια 13 και 14 θα αξιολογηθούν. O Eναγόμενος 3 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου και ο ΜΥ3 Διονύσης Διονυσίου κρίνονται αξιόπιστοι. Δέχομαι τη μαρτυρία τους που αφορά το περιεχόμενο της στήλης που ήταν δημοσιευμένα τα Τεκμήρια 1 και 2 και γίνονται ανάλογα ευρήματα. Επίσης δέχομαι τη θέση τους ότι τα επίδικα δημοσιεύματα δεν εγκρίθηκαν ούτε από τη Εναγόμενη 1 ούτε από τον Εναγόμενο 2 αφού δεν ελέγχονται πριν να δημοσιευθούν και γίνονται επίσης ανάλογα ευρήματα. Σημειώνω ότι, τα όσα αναφέρθηκαν από τους μάρτυρες αυτούς σε σχέση με τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα περί κακοβουλίας της εφημερίδος και του Εναγόμενου 3 που ήγειρε ο Ενάγοντας δεν αντεξετάσθηκαν αν πράγματι υπήρχε κακοβουλία στα δημοσιεύματα θα εξετασθεί πιο κάτω. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ως έχει επισημανθεί πιο πάνω οι Εναγόμενοι δεν αμφισβητούν τα επίδικα δημοσιεύματα δεν αμφισβητείται επίσης ότι συντάκτης είναι ο Κώστας Κωνσταντίνου (Εναγόμενος 3), επίσης είναι παραδεκτή η δημοσίευση και η κυκλοφορία της εφημερίδας (βλ.Τεκμήριο). Κατά συνέπεια το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο τα επίδικα δημοσιεύματα είναι δυσφημιστικά για τον Ενάγοντα. Η έννοια της δυσφήμισης δίδεται από τις πρόνοιες του άρθρου 17

(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 που έχει ως ακολούθως: «17
(1). Η δυσφήμιση συνίσταται στη δημοσίευση από οποιοδήποτε πρόσωπο με έντυπο, γραπτό, ζωγραφιά, ομοίωμα, χειρονομίες, λόγια ή άλλους ήχους ή με κάθε άλλο μέσο οποιασδήποτε φύσης περιλαμβανόμενης και της εκπομπής με ασύρματη τηλεγραφία δημοσιεύματος το οποίο- (α) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο έγκλημα ή (β) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσια θέση ή (γ) εκ φύσεως τείνει στο να βλάψει ή να επηρεάσει με δυσμένεια την υπόληψη άλλου προσώπου στο επάγγελμα, επιτήδευμα, την εργασία, απασχόληση ή τη θέση του ή (δ) ενδέχεται να εκθέσει άλλο πρόσωπο σε γενικό μίσος, περιφρόνηση ή χλεύη ή (ε) ενδέχεται να προκαλέσει την αποστροφή ή αποφυγή οποιουδήποτε προσώπου από άλλους.» Το κατά πόσο ένα δημοσίευμα έχει ή όχι δυσφημιστικό χαρακτήρα, όπως και το κατά πόσο αυτό είναι δυσφημιστικό για τον Ενάγοντα, είναι ζητήματα πραγματικά και σαν τέτοια αποφασίζονται από το Δικαστήριο. Αποκλειστικό οδηγό και για τα δύο ζητήματα, αποτελεί το περιεχόμενο του δημοσιεύματος και δεν έχει σημασία αν ένας ή ακόμα και ο ίδιος ο Ενάγοντας αποδίδουν στο δημοσίευμα έννοια δυσφημιστική. Στις λέξεις ή τις φράσεις θα αποδοθεί η συνήθης και φυσική έννοια η οποία θα τους δοθεί από λογικούς ανθρώπους συνήθους νοημοσύνης και δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο ποια συμπεράσματα θα συναχθούν από τα δημοσιεύματα, από πρόσωπα που ξεκίνησαν να συναγάγουν κάποια ασύνηθη έννοια. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση Capital and Counties Bank v. Hendy
(1882)App. Cases 745, το κριτήριο είναι «κατά πόσο κάτω από τις περιστάσεις στις οποίες έχουν δημοσιευθεί οι επίδικες λέξεις, οι λογικοί άνθρωποι στους οποίους έγινε το δημοσίευμα θα ήταν πιθανό να αντιληφθούν δυσφημιστική έννοια.» (Βλ. Τάσσος Παπαδόπουλος ν. Kyrix Publishing Co Ltd
(1963)2 AAΔ 290, Εταιρεία «Ο Φιλελεύθερος Λτδ» ν. Σοφοκλέους
(2003)1 ΑΑΔ σελ. 549, Jones v. Skelton
(1963)1 WLR 1370, Louis v. Daily Telegraph
(1964)A.C. 259). Το κείμενο του δημοσιεύματος εξετάζεται από το Δικαστήριο στην ολότητα του με παράλληλη αναφορά στο χρόνο και τόπο που το δημοσίευμα είδε το φως της δημοσιότητας όπως και με αναφορά στην κατά τον ουσιώδη χρόνο ισχύουσα κοινή γνώμη για το θέμα. Όταν δεν υπάρχει αριθμός καλών ερμηνειών είναι παράλογο αυτές να αγνοούνται και με σκοπό να δοθεί δυσφημιστική έννοια στο δημοσίευμα, να επιλέγεται η μόνη κακή ερμηνεία που υπάρχει, (Βλ. Capital and Counties Bank (πιο πάνω)). Γενικά θεωρείται δυσφημιστικό να καταλογίζεται διεφθαρμένη ή ανέντιμη ή δόλια ή άλλη ανάρμοστη συμπεριφορά ή ανεπάρκεια στον κάτοχο αξιώματος κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του αξιώματος του. (Βλ. Gatley on Libel & Slander 10η έκδ. παραγρ. 2.28 σελ. 62). Εκεί όπου οι επίδικες λέξεις είναι δυσφημιστικές στη φυσική συνήθη τους έννοια, το μόνο που απαιτείται να αποδείξει ο Ενάγοντας, είναι τη δημοσίευση τους. Σε τέτοια περίπτωση, το βάρος απόδειξης ότι υπό το φως των περιστάσεων κάτω από τις οποίες έγινε η δημοσίευση ή του τρόπου με τον οποίο η δημοσίευση έχει γίνει, ή άλλων γεγονότων γνωστών σε όλους όσους έχει γίνει δημοσίευση, οι επίδικες λέξεις δεν θα γίνονταν αντιληπτές από λογικά άτομα να είναι δυσφημιστικές, το έχει ο Εναγόμενος. Επίσης κατά τη εξέταση του κατά πόσο τα άρθρα μιας εφημερίδας είναι δυσφημιστικά θα πρέπει να εξισορροπούνται δύο δικαιώματα σημαντικά, από την μια το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και έκφρασης των δημοσιογράφων (άρθρο 19 του Συντάγματος και άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τη προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) και από την άλλη το Δικαίωμα της Ιδιωτικής Ζωής (άρθρο 15 του Συντάγματος και άρθρο 8 της Σύμβασης) καθώς και της Προάσπισης της Αξιοπρέπειας, Υπόληψης και Καλής Φήμης (άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης). Το έργο του δημοσιογράφου είναι η πληροφόρηση του πολίτη για διάφορα θέματα μεταξύ των οποίων και ζητήματα δημοσίου και γενικού ενδιαφέροντος. Θα πρέπει η ενημέρωση αυτή να είναι έγκυρη και αντικειμενική. Παρά το ότι επιτρέπεται στο δημοσιογράφο ένας βαθμός υπερβολής δεν επιτρέπεται η ενημέρωση να γίνεται με παραπλανητικό τρόπο ή ανεύθυνο. Σημασία έχει επίσης ως η νομολογία υποδεικνύει ποιόν αφορούσαν τα επίδικα δημοσιεύματα. Ως έχει υποδειχθεί στη υπόθεση Μακάριου Δρουσιώτη κ.α. v. Σωτήρη Παπασάββα Πολ.Έφεση 236/11 ημερ. 06.03.2015 «ο κύκλος των δημοσίων προσώπων δεν περικλείει μόνο τους πολιτικούς ή όσους ασχολούνται εν γένει με τα δημόσια πράγματα, αλλά περιλαμβάνει και πρόσωπα τα οποία ως εκ της θέσης και των ενεργειών τους μπορούν να υπαχθούν στη δημόσια σφαίρα. Δημόσιο είναι κάθε πρόσωπο το οποίο επέλεξε με την εν γένει κοινωνική του παρουσία ή την ενασχόληση του με τα δημόσια πράγματα να αυτοπροσδιορισθεί ως δημόσιο πρόσωπο. Όπως δε έχει εμπεδωθεί νομολογιακά, πρόσωπα τα οποία ασχολούνται με τα κοινά θέτουν άμεσα τον εαυτό τους σε μια ιδιάζουσα κατηγορία πολιτών και σε θέματα που ενδιαφέρουν το ευρύ κοινό θα πρέπει, αφενός, να ανέχονται την αμφισβήτηση των θέσεων τους και αφετέρου, την άσκηση κριτικής στις εν γένει ενέργειες και πράξεις τους ως εκδήλωση δημοκρατικού δικαιώματος. Και αυτό ακόμη και αν ο έλεγχος που τους ασκείται είναι αμείλικτος καθότι η ελευθεροτυπία συνιστά ένα από τα κύρια θεμέλια μιας δημοκρατικής κοινωνίας.» (βλ.Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ v. Παπακυριακού
(2012)1 ΑΑΔ 774 και Κωνσταντίνου κ.α. v. Καραμεσίνη
(2011)1ΑΑΔ 715 που παραπέμπουν και σε άλλη σχετική επί του θέματος Νομολογία). Στη παρούσα υπόθεση ο Ενάγων ως ο ίδιος προσδιορίζει στη μαρτυρία του είναι δημόσιο πρόσωπο, αναμεμειγμένο στα πολιτικά δρώμενα, του τόπου με σαφείς θέσεις για τη επίλυση του Κυπριακού Προβλήματος και κατά το ουσιώδη χρόνο ήταν υψηλά ιστάμενο στην ιεραρχία του κόμματος του, Βουλευτής και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του κόμματος του. Με οδηγό τις πιο πάνω νομικές αρχές, στρέφομαι στα επίδικα δημοσιεύματα, ημερομηνίας 20.05.2010 (Τεκμήριο 1) και 26.05.2010 (Τεκμήριο 2). Το Τεκμήριο 1 δημοσιεύτηκε σύμφωνα με τους ΜΥ2 και ΜΥ3, την μαρτυρία την οποία έχω ήδη αποδεκτεί στην στήλη «Παρασκήνιο» όπου δημοσιεύονται παραπολιτικά σχόλια, δηλαδή σχόλια που δυνατόν να έχουν ειδησεογραφικά στοιχεία αλλά δεν περιλαμβάνονται στο κανονικό ρεπορτάζ της εφημερίδας, όπως επίσης και σχόλια με κριτικό ή χιουμοριστικό περιεχόμενο. To Tεκμήριο 2 δημοσιεύθηκε στη στήλη «Κατά Βαρβάρων» η οποία είναι η επώνυμη στήλη του Εναγόμενου Κώστα Κωνσταντίνου, η οποία δημοσιεύεται καθημερινά στην εφημερίδα «Πολίτης» από το 2000. Έχει ύφος χιουμοριστικό, αιχμηρό, συχνά καυστικό και σατυρικό, όπου ο συντάκτης της σχολιάζει σε αυτό το ύφος, την πολιτική και άλλη επικαιρότητα. Το δημοσίευμα ημερομηνίας 20.05.2010 (Τεκμήριο 1) περιέχει από τη μια γεγονότα που αφορούν τη στάθμευση της βάρκας από το ίδιο τον Ενάγοντα και από τη άλλη σχόλια του συντάκτη του που αφορούν μεταξύ άλλων αιχμές εναντίον του Δήμου της Έγκωμης για την ανοχή που επέδειξαν για το εν λόγω ζήτημα. Συγκεκριμένα αναφέρεται στο γεγονός στάθμευσης της βάρκας του Ενάγοντα έξω από το σπίτι του, στην οδό Εθνεγερσίας, για μεγάλο χρονικό διάστημα, σχεδόν πάνω σε σήμα ΑΛΤ και πάνω σε στροφή, κατά τρόπο που σχεδόν μπλόκαρε την μια λωρίδα του δρόμου προβάλλοντας και φωτογραφία αυτής. Επίσης περιλαμβάνει και σχόλια του συντάκτη υπό τύπον ερωτήσεων και κριτικού περιεχομένου όπως (μπορεί κάποιος να παρκάρει το δικό του σκάφος υπό αυτές τις συνθήκες», «υπό κανονικές συνθήκες, όχι δεν μπορεί, διότι ο αρμόδιος Δήμος θα τον κατάγγελλε», «ενώ όταν το κάνει ο Ενάγων φαίνεται ότι ισχύουν άλλοι κανόνες») και «εκτός αν πρόκειται για πολεμικό σκάφος, δεδομένης και της πατριωτικής δράσης του Ενάγοντα», όπως και το αν «ήταν ο Ενάγων που εισηγήθηκε την ονομασία της οδού Εθνεγερσίας». Επίσης το δημοσίευμα, ημερομηνίας 26.05.10 (Τεκμήριο 2) περιλαμβάνει το γεγονός ότι το σκάφος που ήταν παρκαρισμένο, κατά τον τρόπο που καταγράφεται στο Τεκμήριο 1, μετακινήθηκε, ενώ τα υπόλοιπα συνιστούν σχόλια του συντάκτη, δηλαδή ότι το σκάφος αφού βαφτεί, θα πάει στον ναύσταθμο του Αττίλα για να τον πυρπολήσει, η παρομοίωση του Ενάγοντα με τον ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης Κανάρη, όπως και η φράση «τα μεταξωτά βρακιά ξέρετε τί θέλουν». Τα επίδικα δημοσιεύματα παρουσιάζουν τον Ενάγοντα να έχει ο ίδιος σταθμεύσει τη βάρκα του παράνομα ενώ κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί και ως διαφάνηκε από τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα η βάρκα δεν ήταν ιδιοκτησίας του αλλά του γιου του. Εν όψει των ανωτέρω κρίνω ότι οι πιο πάνω αναφορές είναι δυσφημιστικές για τον Ενάγοντα. Εξετάζοντας όμως τα γεγονότα που περιβάλλουν τη παρούσα υπόθεση ως αναφέρονται πιο πάνω και το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 1 και 2 βρίσκω ότι οι Εναγόμενοι έχουν αποδείξει την υπεράσπιση του δίκαιου σχολιασμού (fair comment) και του προνομίου υπό επιφύλαξη (qualified privilege). Η υπεράσπιση του εύλογου σχολίου (δηλαδή ευλόγως έκφραση συμπεράσματος κριτικής ή παρατήρησης) έχει θέση μόνο στην περίπτωση που το δημοσίευμα περιέχει σχόλια επί γεγονότων, ότι αποτελεί έντιμο ή εύλογο σχόλιο επί ορθώς διατυπωμένων γεγονότων, χωρίς απόκλιση από την πραγματικότητα και σχολιασμό θέματος δημοσίου συμφέροντος (Λάζαρος Μαύρου ν. Στυλιανού κ.α.
(2002)1Γ Α.Α.Δ. 1743, Gately (ανωτέρω στη σελ. 289). Για να επιτύχει υπεράσπιση εύλογου σχολίου οι Εναγόμενοι θα πρέπει να αποδείξουν ότι οι λέξεις συνιστούσαν σχόλιο και ότι στο σχόλιο υπάρχει υπόβαθρο γεγονότων που αναφέρεται στο υπό συζήτηση θέμα. Οι Εναγόμενοι που επικαλούνται την υπεράσπιση του εύλογου σχολίου δεν αναλαμβάνουν το βάρος να αποδείξουν ότι το σχόλιο είναι αληθές. Αν τα γεγονότα αναφέρονται αληθώς, η υπεράσπιση του εύλογου σχολίου επιτυγχάνει, εφ' όσον βέβαια το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι τα σχόλια έχουν γίνει εύλογα και έντιμα (Sutherland v. Stopes
(1924)All E.R. Rep. 19, H.L.). Αν ο Ενάγων μπορεί να δείξει ότι το σχόλιο είχε ως κίνητρο κακοβουλία, η Υπεράσπιση αυτή θα αποτύχει.Το ζήτημα δεν είναι αν το Δικαστήριο συμφωνεί με την γνώμη του Εναγόμενου για την συμπεριφορά του Ενάγοντα, αλλά κατά πόσον είναι ένα σχόλιο που εύλογα θα μπορούσε να γίνει επί των γεγονότων στα οποία αναφέρεται. Από την άλλη, το εύλογο σχόλιο είναι στενότερο από την Υπεράσπιση της αλήθειας. Στην υπόθεση Θεοφάνη Καραβίας ν. Σταύρος Σταύρου
(2012), 1 Α.Α.Δ. 469, το Δικαστήριο έκρινε ότι προσβλητικοί και ειρωνικοί χαρακτηρισμοί κατά του Ενάγοντα, συνιστούσαν έντιμο σχόλιο, παρά το ότι δεν υπήρχε σαφής διάκριση στο επίδικο δημοσίευμα μεταξύ γεγονότων και σχολιασμού και παρά το ότι ορισμένα από τα γεγονότα επί των οποίων βασιζόταν το επίδικο σχόλιο, δεν είχαν αποδειχθεί ως αληθινά. Ήταν αρκετό ότι «ορισμένα από αυτά ήταν αληθινά» και ότι τα γεγονότα στα οποία γινόταν αναφορά «δεν ήταν αναληθή». Επίσης ένα σχόλιο μπορεί να είναι εύλογο, ακόμη και αν είναι πολύ έντονο ή υπερβολικό, αν δεν είναι κακόβουλο. Πρέπει επίσης να αφορούσε θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος. Στη υπόθεση London Artists Ltd ν Littler
(1969)2 All ER 193, στη οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο η κα Γεωργίου στη σελ. 198 αναφέρονται τα ακόλουθα: «There is no definition in the books as to what is a matter of public interest. All we are given is a list of examples, coupled with the statement that it s for the Judge and not for the jury. I would not myself confine it within narrow limits. Whenever a matter is such as to affect people at large, so that they may be legitimately interested in, or concerned at, what is going on; or what may happen to them or to others; then it is a matter of public interest on which everyone is entitled to make fair comment». Ιδιαίτερα δεκτική κριτικής και σχολιασμού είναι η κατηγορία των πολιτικών προσώπων καθώς και οι δημόσιες δραστηριότητες τους. Όπως αναφέρθηκε στην Κώστας Θεμιστοκλέους ν. Ζαχαρίας Κουλίας 2012,1 ΑΑΔ 76: «πρόσωπα ασχολούμενα με τα κοινά, όπως είναι οι πολιτικοί, θέτουν άμεσα τον εαυτό τους σε μια ιδιάζουσα κατηγορία πολιτών. Η πολιτική τους αποδοχή κρίνεται τόσο από τις πράξεις τους αλλά και από τα λόγια τους, την τοποθέτηση τους επί σοβαρών θεμάτων που ενδιαφέρουν το ευρύ κοινό και γενικώς, την συμπεριφορά τους. Θα πρέπει, συναφώς, να αποδέχονται την αμφισβήτηση των θέσεων τους και την άσκηση κριτικής επί των λεχθέντων τους, που αποτελεί αναγκαία δημοκρατική εκδήλωση». Έχοντας υπόψη την πιο πάνω νομική πτυχή του θέματος και τα επίδικα δημοσιεύματα βρίσκω ότι, το τί αποδίδεται ουσιαστικά στα δύο αυτά δημοσιεύματα είναι μομφή εναντίον τόσο του Ενάγοντα για την στάθμευση για μεγάλο χρονικό διάστημα σχεδόν 17 μήνες έξω από το σπίτι του της βάρκας (του γιου του) και εκφράζεται επίσης μομφή κατά του Δήμου για τη ανοχή που υποδείχθηκε από μέρους τους δεδομένου ότι ο Ενάγων ήταν πολιτικό πρόσωπο. Ήταν, κατά την κρίση μου, δικαίωμα του συντάκτη να σχολιάσει έντονα ότι μια βάρκα ύψους περίπου 6,25 μέτρων που βρίσκετο πάνω σε τρόλεϊ 2 περίπου μέτρων δεν σταθμεύεται στο δρόμο για 17 περίπου μήνες, με κάποιες μικρές μετακινήσεις της, με τρόπο που να μπλοκάρει σχεδόν μια λωρίδα του δρόμου και να ευρίσκεται κοντά σε ΑΛΤ σε δημόσιο δρόμο. Τα γεγονότα τα οποία σχολίασε ο συντάκτης των δημοσιευμάτων ήταν αληθή στην ουσία τους. Παρά το ότι ο συντάκτης αυτών χρησιμοποίησε δεικτικό ύφος για να εκφέρει το επιχείρημα του, το ζητούμενο δεν είναι αν συμφωνεί κανείς μαζί του ή αν το χιούμορ του είναι αιχμηρό ούτε αν έχει δίκαιο στην γνώμη που εκφράζει. Αυτό που ξεκάθαρα εγείρεται και σχολιάζεται είναι η πολύμηνη στάθμευση της βάρκας έξω από το σπίτι του Ενάγοντα και η ερώτηση προς τις αρμόδιες αρχές αν αυτό συνιστά ευνοϊκή μεταχείριση προς τον Ενάγοντα ή αν είναι λογικό οι πολίτες να σκεφτούν κάτι τέτοιο. Το γεγονός ότι δεν ήταν ο ίδιος ο ιδιοκτήτης της βάρκας αλλά ο γιος του δεν διαφοροποιεί την ουσία των πραγματικών γεγονότων αφού ο γιος του ως μέλος της οικογένειας του διέμενε στη οικία του Ενάγοντα και ο ίδιος ο Ενάγοντας ως διαφάνηκε από τη μαρτυρία του γνώριζε τόσο την στάθμευση αλλά και τα όσα αφορούσαν τη βάρκα γιου του και για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν αντέδρασε με οποιοδήποτε τρόπο. Στην υπόθεση Δώρος Γεωργιάδης, πιο πάνω, το Ανώτατο Δικαστήριο προσδιόρισε ότι δεν απαιτείται πλήρης ακρίβεια ή ορθότητα, αλλά «τα γεγονότα για τα οποία έγινε το σχόλιο να είναι ουσιωδώς αληθή». Ανακρίβειες επιτρέπονται υπό την έννοια ότι ένα καλόπιστο λάθος ή ακόμη και μια ανακριβής δήλωση που δεν είναι κακόπιστη, δεν έχουν σαν αποτέλεσμα την απώλεια της προστασίας που παρέχει η υπεράσπιση του εντίμου σχολίου, νοουμένου ότι ικανοποιούνται οι άλλες νομικές προϋποθέσεις της συγκεκριμένης υπεράσπισης. Στη παρούσα υπόθεση δεν συμφωνώ με την θέση του Ενάγοντα ότι υπήρξε κακοπιστία εκ μέρους των Εναγομένων. Τα δημοσιεύματα που ο Ενάγων παρουσίασε δεν βρίσκω ότι έχουν οποιαδήποτε σχέση με τα επίδικα δημοσιεύματα και δεν βρίσκω ότι είναι ένδειξη κακοβουλίας από μέρους τους. Ως αναφέρθηκε πιο πάνω η επεξήγηση του Εναγόμενου 3 για τους λόγους που συνέταξε τα δύο δημοσιεύματα τη άρνηση του ότι αυτά ήταν κακόβουλα για τους λόγους που εξήγησε δεν έχει αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση, μαρτυρία η οποία γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο και γίνονται ανάλογα ευρήματα. Ήταν επίσης η θέση της κας Γεωργίου ότι κάποια από τα σχόλια που αναφέρονται στα επίδικα δημοσιεύματα Τεκμήρια 1 και 2 είναι γραμμένα με χιουμοριστική και/ή σατυρική διάθεση και με αναφορά στην υπόθεση Νίκος Κουτσού v. Γιάγκος Μικελλίδης κ.α. 2007 1ΑΑΔ 1256 υποστήριξε ότι η σάτιρα ως γενικό θέμα, επιτρέπεται όσο ενοχλητική και αν είναι. Η σάτιρα, έστω και αν συνεπάγεται παραλληλισμό με ιστορικές ή άλλες φυσιογνωμίες των οποίων η πορεία είναι παράδειγμα προς αποφυγή, δεν συνιστά δυσφήμιση, ιδιαιτέρως εκεί που χρησιμοποιούνται έκδηλες υπερβολές ή παραδοξότητες, τις οποίες ο μέσος συνετός αναγνώστης δεν τις αντιλαμβάνεται στην συνήθη και φυσική τους έννοια ή στην κυριολεξία. Επίσης τα σκιτσογραφήματα επιτρέπονται με βάση το ίδιο - σκεπτικό έστω και αν είναι ιδιαιτέρως ενοχλητικά (Εκδόσεις Αρκτίνος v. Παπαευσταθίου). Αναφέρθηκε επίσης για το θέμα του χιούμορ και της σάτιρας, στην υπόθεση Berkoft v. Burchill κ.α. 1996, 4 All ER 1008 όπου εκεί εγέρθηκε θέμα αν η φράση "Hideously ugly" με την οποία χαρακτηρίστηκε ο Ενάγων, διάσημος ΄Αγγλος ηθοποιός και σκηνοθέτης, ήταν δυσφημιστική. Στην συζήτηση αυτή, ο Δικαστής που μειοψήφησε αναφέρει και τα εξής: «Many a true word Is spoken In jest. Many a false one too. But chaff and banter are not defamatory and even serious Imputations are not actionable if no one could take them to be meant seriously How then can words complained of injure Mr. Berkoff's repufafion? They are an affack on his appearance, not on his reputation. It is submitted on his behalf that they would cause people " to shun and avoid him' and would 'bring him into ridicule'. Ridicule, it will be recalled, is the second member of a well-known frinity. The submission illustrates the danger of trusting to verbal formulae. Defamation has never been satisfactorily defined. All attempted definitions are illustrative. None of them is exhaustive. All can be misleading if they cause one to forget that defamation is an attack on reputation, that is on a man's standing intheworld The line between mockery and defamation may sometimes be difficult to draw. When it is, it should be left to the jury to draw it. Despite the respect which is due to the opinion of Neill LJ, whose experience in this field is unrivalled, I am not persuaded that the present case could properly be put on the wrong side of the line. A decision that it is an actionable wrong to describe a man as 'hideously ugly' would be an unwarranted restriction on free speech. And if a bald statement to this effect would not be capable of being defamatory, I do not see how a humorously exaggerated observation to the like effect could be. People must be allowed to poke fun at one another without fear of litigation. It is one thing to ridicule a man; it is another to expose him to ridicule. Miss Burchill made a cheap joke at Mr. Berkoff's expense; she may thereby have demeaned herself, but I do not believe that she defamed Mr. Berkoff If I have appeared to treat Mr. Berkoff's claim with unjudicial levity it is because I find it impossible to take it seriously. Despite the views of my breathenIremain of the opinion that the proceedings are as frivolous as Miss Burchill's article. The time of the court ought not to be taken up with either of them.» Ήταν επίσης η θέση της ότι είναι βασική αρχή του δικαίου της δυσφήμησης ότι το προστατευόμενο συμφέρον είναι αυτό της υπόληψης και όχι η ρύθμιση της καθημερινής συμπεριφοράς των ατόμων. (βλ. σύγγραμμα του Πολυβίου Πολυβίου Το Σύγχρονο Δίκαιο της Δυσφήμισης). Στην υπόθεση Sim v. Stretch
(1936)J 2 All ER 1237 στη οποία έγινε αναφορά από την κα Γεωργίου αναφέρονται και τα ακόλουθα «Α jury should be free to award damages for injuries to reputations is one of the safeguards of liberty. But the protection is undermined when exhibitions of bad manners or discourtesy are placed on the same level as attacks on character and are treated as actionable wrongs». Ως προκύπτει από την πιο πάνω νομολογία η σάτιρα είναι δυσφημιστική μόνο στις περιπτώσεις όπου αποκαλύπτει κάποια γεγονότα που αν θεωρηθούν ότι είναι αλήθεια, είναι δυσφημιστικά για τον Ενάγοντα. Όμως στην περίπτωση όπου αυτά τα οποία αναφέρονται δεν μπορούν να γίνουν πιστευτά από τον μέσο λογικό άνθρωπο τότε η σάτιρα δεν αποτελεί δυσφήμηση. Η έκφραση γνώμης διαφέρει από τον ισχυρισμό γεγονότων και έτσι στην έκφραση γνώμης είναι δύσκολο να αποδειχθεί ότι το υλικό είναι δυσφημιστικό. Στην περίπτωση δημοσίου προσώπου η κριτική που εκφράζεται με την μορφή σάτιρας ή με την δημοσίευση σκίτσου, ο κανόνας είναι ότι δεν θα έχει ως αποτέλεσμα να τον εκθέσει στο κοινό ή να επηρεάσει την υπόληψη του, εφόσον είναι αναμενόμενο ότι τα δημόσια πρόσωπα θα υποστούν αυστηρή κριτική για τις πολιτικές τους θέσεις και πράξεις. Επανερχόμενη στα επίδικα δημοσιεύματα διαπιστώνεται ότι η θέση της κας Γεωργίου ευσταθεί ως προς μέρος των επιδίκων Τεκμηρίων 1 και 2 και ειδικότερα εκεί που ο συντάκτης διερωτάται εάν η ανοχή του Δήμου οφείλεται στο ότι πρόκειται για σκάφος πολεμικό - εξ' ου και το κάλυμμα, με δεδομένη την πατριωτική δράση του Ενάγοντα και με το οποίο σκάφος ο Ενάγων θα εισέλθει στο ναύσταθμο του Αττίλα, για να πυρπολήσει την ναυαρχίδα, ως άλλος Κανάρης. Στο δε υστερόγραφο, ο συντάκτης διερωτάται αν η ονομασία του δρόμου σε «οδός Εθνεγερσίας» δόθηκε από τον Ενάγοντα. Οι αναφορές ότι επρόκειτο για πολεμικό σκάφος, με το οποίο ο Ενάγων, ως άλλος Κανάρης, (ναύαρχος της Ελληνικής Επανάστασης, που ανατίναξε την τουρκική ναυαρχίδα) θα εισερχόταν στο ναύσταθμο του Αττίλα και θα πυρπολούσε τη ναυαρχίδα δεν είναι δυνατό να εκληφθούν από το μέσο λογικό αναγνώστη ως σοβαρά ή κατά κυριολεξία. Εδώ ο συντάκτης αφού κρίνει τον τρόπο που ήταν σταθμευμένη βάρκα έξω από το σπίτι του Ενάγοντα αφήνει αιχμή στον Δήμαρχο και το Δήμο Έγκωμης για την ανοχή τους και τέλος, διερωτάται «εκτός αν ο λόγος της ανοχής τους είναι επειδή το σκάφος είναι πολεμικό και ο Ενάγων θα πάει με αυτό να πυρπολήσει την ναυαρχίδα του Αττίλα, ως άλλος Κανάρης». Με αυτό τον τρόπο ο συντάκτης τονίζει τις απόψεις του Ενάγοντα για πατριωτική λύση του Κυπριακού. Στη ουσία αυτό που προκύπτει από τα σχόλια του συντάκτη είναι ότι αν δεν ήταν ο Ενάγων και ήταν άλλοι και πάρκαραν το σκάφος κατ' αυτό τον τρόπο, ο Δήμος θα τους κατάγγελλε και διερωτάται μήπως για τον Ενάγοντα ισχύουν άλλοι κανόνες. Εκτός και αν αυτό που πραγματικά συμβαίνει, είναι ότι πρόκειται περί πολεμικού σκάφους με το οποίο ο Ενάγων θα πυρπολήσει την ναυαρχίδα του Αττίλα. Ο μέσος αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι ο συντάκτης δεν μιλούσε σοβαρά και αντιλαμβάνεται ότι ο Ενάγων δεν είναι ο Κωνσταντίνος Κανάρης και η βάρκα του Ενάγοντα δεν έγινε πολεμικό πλοίο. Γίνεται αντιληπτό ως ειρωνικό σατυρικό σχόλιο. Δεν συμφωνώ με τις θέσεις του Ενάγοντα ότι ο μέσος αναγνώστης εξέλαβε ότι αυτό παρουσίαζε τον Ενάγοντα ως πολεμοχαρή ή ως άνθρωπο που πωλεί ανέξοδο πατριωτισμό, ή ότι προωθεί τη βία και τον πόλεμο. Το ίδιο ισχύει και με το όνομα της οδού που έμενε ο Ενάγων. Επίσης στο δημοσίευμα του Τεκμηρίου 2 ο Εναγόμενος αναφέρει ότι η βάρκα που αναφέρεται Τεκμήριο 1, μετακινήθηκε. Έτσι με δεδομένη την πολιτική θέση του Ενάγοντα για την λύση του κυπριακού, υποθέτει ότι η βάρκα βρίσκεται στον Πρωταρά, για να πυρπολήσει την τουρκική ναυαρχίδα, στον ναύσταθμο του Αττίλα στην Αμμόχωστο, ως άλλος Κανάρης. Τόσο το ύφος όσο και η κριτική είναι παρόμοια με αυτά του Τεκμηρίου 1. Παρότρυνση προς τον Ενάγοντα, να βρει κατάλληλο χώρο για την στάθμευση της βάρκας και πάντως όχι υπό τις συνθήκες που ήταν σταθμευμένη έξω από το σπίτι του. Με την παροιμία «Τα μεταξωτά βρακιά.....» στη ουσία γίνεται υπόδειξη και αιχμή προς τον Ενάγοντα ότι αν έχει βάρκα τέτοιων διαστάσεων, δεν την παρκάρει έξω από το σπίτι του. Ο συντάκτης ασκεί κριτική για τον χρόνο και τις συνθήκες που η βάρκα έμεινε έξω από το σπίτι του. Και εγείρει επίσης το ερώτημα προς τον Δήμο, αν αυτό είναι κάποιου είδους προνομιακή μεταχείριση προς τον Ενάγοντα. Επισημαίνω ότι το ύφος της στήλης του Εναγόμενου 1 «Κατά Βαρβάρων» δεν αφορά μόνο το επίδικο δημοσίευμα, Τεκμήριο 2. Προκύπτει από το υπόλοιπο μέρος του Τεκμηρίου 2 ότι είναι το ίδιο το ύφος σε όλη τη στήλη. Εν όψει των πιο πάνω είναι εύρημα μου ότι τα όσα καταγράφονται στα Τεκμήρια 1 και 2, κρίνω ότι εμπίπτουν στην Υπεράσπιση του ευλόγου σχολίου. Στρεφόμενη στην υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη σχετικό είναι το άρθρο 21 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Σύμφωνα με το πιο πάνω άρθρο: «
(1)Η δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος είναι προνομιούχα, υπό την επιφύλαξη ότι έγινε καλή τη πίστει, στις ακόλουθες περιπτώσεις, δηλαδή (α) αν η σχέση μεταξύ του προσώπου από το οποίο και του προσώπου προς το οποίο έγινε η δημοσίευση είναι τέτοια ώστε το πρόσωπο που δημοσίευε να τελεί υπό νομικό, ηθικό ή κοινωνικό καθήκον να δημοσιεύσει αυτό προς το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση και ο τελευταίος έχει αντίστοιχο συμφέρον στη λήψη του δημοσιεύματος ή το πρόσωπο που δημοσίευσε έχει έννομο προσωπικό συμφέρον που χρειάζεται προστασία, και το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση τελεί υπό αντίστοιχο νομικό, ηθικό ή κοινωνικό καθήκον να προστατεύσει το εν λόγω συμφέρον: Νοείται ότι η δημοσίευση δεν υπερβαίνει είτε κατ' έκταση είτε κατ' ουσία το εύλογα επαρκές υπό τις περιστάσεις. (β) Αν το δημοσίευμα είναι μομφή η οποία προσάπτεται από κάποιο κατά της συμπεριφοράς άλλου, ως προς οποιοδήποτε θέμα σε σχέση με το οποίο ο πρώτος έχει εξουσία, συμβατικά ή άλλως πως, επί του άλλου, ή ως προς το χαρακτήρα του άλλου στο μέτρο που εκδηλώνεται στη συμπεριφορά αυτή. (γ) Αν το δημοσίευμα είναι καταγγελία ή κατηγορία από πρόσωπο εναντίον άλλου προσώπου σε σχέση με την συμπεριφορά αυτού σε οποιοδήποτε θέμα, ή σε σχέση με τον χαρακτήρα αυτού στο μέτρο που εκδηλώνεται στη συμπεριφορά αυτή, η οποία έγινε σε πρόσωπο που έχει εξουσία, συμβατικά ή άλλως πως, επί του άλλου αυτού προσώπου σε σχέση με την συμπεριφορά αυτή ή θεά, ή η οποία έγινε σε πρόσωπο που έχει με νόμο εξουσία να διερευνά τη συμπεριφορά αυτή ή θέμα ή να δέχεται καταγγελίες σε σχέση με την συμπεριφορά αυτή ή θέμα (δ) αν το δημοσίευμα δημοσιεύεται για την προστασία των δικαιωμάτων ή των συμφερόντων του προσώπου που το δημοσιεύει, ή του προσώπου προς το οποίο γινόταν η δημοσίευση, ή κάποιου τρίτου για τον οποίο ενδιαφέρεται το πρόσωπο προς το οποίο έγινε η δημοσίευση (ε) αν το δημοσίευμα είναι ακριβοδίκαιη και ακριβής αναφορά αυτών που έχουν λεχθεί, προαχθεί ή δημοσιευτεί σε οποιοδήποτε νομοθετικό σώμα το οποίο δυνατό να ιδρυθεί στο μέλλον.
(2)Η δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος δεν θεωρείται ότι έγινε καλή τη πίστει από πρόσωπο εντός της έννοιας του εδαφίου
(1), του άρθρου αυτού, αν καταδειχθεί ότι (α) Το δημοσίευμα ήταν αναληθές, και αυτός δεν πίστευε αυτό ως αληθές ή (β) το δημοσίευμα ήταν αναληθές, και αυτός προέβηκε στη δημοσίευση χωρίς να καταβάλει εύλογη φροντίδα για την εξακρίβωση του αληθούς ή του αναληθούς αυτού ή (γ) προβαίνοντας στη δημοσίευση, ενήργησε με σκοπό βλάβης του προσώπου που δυσφημείται σε βαθμό σημαντικά μεγαλύτερο ή κατά τρόπο σημαντικά διαφορετικό του εύλογα αναγκαίου για το κοινό συμφέρον ή για την προστασία του ιδιωτικού δικαιώματος ή συμφέροντος σε σχέση με το οποίο αξιώνει προνόμιο.
(3)Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με δημοσίευση δυσφημιστικού δημοσιεύματος, αν η δημοσίευση αυτή θα μπορούσε να θεωρηθεί προνομιούχα βάσει των διατάξεων του εδαφίου
(1), και εγερθεί η υπεράσπιση του προνομίου, το βάρος της απόδειξης ότι η δημοσίευση αυτή δεν έγινε καλή τη πίστει φέρει ο Ενάγοντας.» Με την υπεράσπιση του προνομίου υπό επιφύλαξη έχει αναγνωριστεί ότι προστατεύονται δημοσιεύματα προς το ευρύ κοινό αναφορικά με τις δραστηριότητες και ενέργειες δημόσιων προσώπων, νοουμένου ότι υπήρξε «υπεύθυνη δημοσιογραφία». Η Υπεράσπιση αυτή σκοπό έχει την προστασία των δημοσιευμάτων αναφορικά με θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος, νοουμένου ότι δεν επιδεικνύεται κακοπιστία, αντίθετα υπευθυνότητα στην συλλογή των πληροφοριών και στην παρουσίαση των δημοσιευμάτων. Από τα ενώπιον μου στοιχεία προκύπτει ότι ο Εναγόμενος 1 ως ημερήσια εφημερίδα είχε καθήκον να καλύψει το πιο πάνω θέμα, ως ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, το οποίο το κοινό είχε συμφέρον να πληροφορηθεί και ως εκ τούτου βρίσκω ότι ικανοποιείται η προϋπόθεση ύπαρξης συμφέροντος από τους Εναγομένους να δημοσιεύσουν και κυκλοφορήσουν το εν λόγω δημοσίευμα. Για να πετύχει αυτή η υπεράσπιση θα πρέπει επισης η δημοσίευση να έγινε καλή τη πίστη. Από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου δεν προκύπτει κακή πίστη του συντάξαντα το δημοσιεύματα ούτε ότι ο συντάκτης δεν πίστευε το αληθές του περιεχομένου. Επιδείχθηκε υπευθυνότητα στην συλλογή των πληροφοριών αφού ο συντάκτης των επίδικων, Κώστα Κωνσταντίνου εξήγησε ότι αφού έλαβε πρώτα πληροφορία από αξιόπιστη πηγή, από πρόσωπο που γνώριζε από πριν, το οποίο όμως δεν θέλησε να κατονομάσει, προστατεύοντας την πηγή του μετέβηκε ο ίδιος επί τόπου, όπου διαπίστωσε τα όσα το πρόσωπο αυτό του μετέφερε, ως προς τις διαστάσεις του σκάφους και τον τρόπο που ήταν σταθμευμένο, σε σχέση με το σπίτι του Ενάγοντα, το πεζοδρόμιο, το σήμα STOP και την γραμμή του ΑΛΤ. Επίσης φωτογράφισε το σημείο το οποίο απεικονίζεται στα Τεκμήρια 18 και 19, και παρά το ότι υπήρξε άλλος εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης δεν επηρεάζονται τα πιο πάνω αφού με βάση τη νομολογία «ανακριβείς δηλώσεις είναι αναπόφευκτες στον ελεύθερο διάλογο». Ως εκ τούτου και αυτή η υπεράσπιση επιτυγχάνει. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω οι παρούσες αγωγές δεν μπορούν να επιτύχουν. Δεν θα ακολουθήσω την πρακτική που ακολουθείται σε άλλα αστικά αδικήματα π.χ. αμέλεια υπολογίζοντας αποζημιώσεις, παρά την αρνητική κατάληξη για τον Ενάγοντα για το ενδεχόμενο κατ' έφεση ανατροπής τέτοιας κατάληξης, εφόσον η ετυμηγορία συνίσταται σε αξιολογική εκτίμηση. Ως εκ των ανωτέρω στο στάδιο αυτό εκδίδεται διάταγμα αποσυνένωσης των Αγωγών. Η Αγωγή με αριθ. 4417/2010 απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων 1,2 και 3 και εναντίον του Ενάγοντα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η Αγωγή με αρ. 4483/2010 απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντα όπως θα υπολογισθούν από το Πρωτοκολλητείο και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Σημειώνεται ότι από τη ημέρα συνένωσης των πιο πάνω Αγωγών ένα σετ εξόδων θα πληρωθεί. (Υπ) ........... Γ.Κυριακίδου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.