← Κύπρος

Μιχάλης Μιχαήλ ν. Μάριος Σοφοκλέους κ.α., Αρ. Αγωγής: 1447/09, 12/5/2017

Μιχάλης Μιχαήλ ν. Μάριος Σοφοκλέους κ.α., Αρ. Αγωγής: 1447/09, 12/5/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1447/09 Μεταξύ: Μιχάλης Μιχαήλ, από το Γέρι Ενάγοντος και

  1. Μάριος Σοφοκλέους, από την Αγλαντζιά
  2. Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, από την Λευκωσία Εναγομένων Ημερομηνία: 12 Μαΐου 2017 Για ενάγοντα: κα Στέλλα Ερωτοκρίτου Για εναγομένους: κος Αντώνης Δράκος Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση του ενάγοντα εναντίον των εναγομένων, αφορά γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη στις 2.10.2008 και ώρα 16.40 στην Λεωφόρο Αμμοχώστου παρά την Βιοτεχνική περιοχή Αγλαντζιάς. Δικόγραφα Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, ο ενάγων οδηγούσε κατά τον πιο πάνω χρόνο, την μοτοσικλέτα ΚΜΥ 081 κατά μήκος της Λεωφόρου Αμμοχώστου, η οποία φωτιζόταν με φωτισμό υψηλής τάσης. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο εναγόμενος 1 οδηγούσε το αυτοκίνητο ΗΤΡ 555 επί της παρόδου που οδηγεί στην Βιοτεχνική Αγλαντζιάς με κατεύθυνση την Λεωφόρο Αμμοχώστου. Το πιο πάνω αυτοκίνητο, ήταν ασφαλισμένο στην εναγομένη 2 ασφαλιστική εταιρεία, δυνάμει του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου 96(Ι)/
  3. Αναφέρεται στην συνέχεια στην έκθεση απαίτησης, ότι ενώ ο ενάγοντας οδηγούσε την πιο πάνω μοτοσικλέτα του κατά μήκος της Λεωφόρου Αμμοχώστου, ο εναγόμενος 1 εξήλθε από την ως άνω πάροδο που ελέγχεται από σήμα ΑΛΤ και επιχειρώντας στροφή προς τα δεξιά, απέκοψε την πορεία του ενάγοντα με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση μεταξύ των δύο οχημάτων. Είναι ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι το ατύχημα οφείλεται στην αμέλεια και παράβαση των νομίμων καθηκόντων του εναγομένου
  4. Παρατίθενται στην συνέχεια στην έκθεση απαίτησης, λεπτομέρειες της κατ' ισχυρισμό αμέλειας του εναγομένου 1 αλλά και των σωματικών βλαβών που ο ενάγοντας υπέστη από το ατύχημα. Γίνεται αναφορά μεταξύ άλλων σε σοβαρή κάκωση στο αριστερό γόνατο και αδυναμία στήριξης σε αυτό. Ως αποτέλεσμα, παρουσιάζεται ασύμμετρη βάδιση, δυσκαμψία και άλγος που επιδεινώνονται με τον χρόνο, προκαλώντας μόνιμη ανικανότητα για εργασία στην μέχρι τότε απασχόληση του ενάγοντα σε εταιρεία υλικών οικοδομής. Παρατίθενται στην συνέχεια στην έκθεση απαίτησης, λεπτομέρειες ειδικών ζημιών που ανέρχονται σε €42.218,36 και αφορούν μεταξύ άλλων, απώλεια εισοδημάτων, ιατρικά και άλλα έξοδα. Τέλος, αναφέρεται ότι ο ενάγων θα χρειαστεί να αγοράσει αναπηρικό καροτσάκι για τις μετακινήσεις του, η αξία του οποίου ανέρχεται σε €12.000,
  5. Οι εναγόμενοι με την υπεράσπιση τους, παραδέχονται ότι επεσυνέβη η πιο πάνω οδική σύγκρουση και ότι το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο εναγόμενος 1, ήταν κατά τους ουσιώδεις χρόνους ασφαλισμένο στην εναγομένη 2 ασφαλιστική εταιρεία. Αρνούνται όμως ότι ο εναγόμενος 1 υπήρξε αμελής. Ισχυρίζονται ότι η σύγκρουση και οι οποιεσδήποτε βλάβες υπέστη ο ενάγοντας, οφείλονται στην αποκλειστική και διαζευκτικά, στην συντρέχουσα αμέλεια του ιδίου του ενάγοντα. Παρατίθενται στην υπεράσπιση των εναγομένων, λεπτομέρειες της κατ' ισχυρισμό αμέλειας του ενάγοντα. Ισχυρίζονται μεταξύ άλλων ότι τα προπορευόμενα αυτοκίνητα του ενάγοντα ήταν ακινητοποιημένα, επιτρέποντας την είσοδο στον δρόμο στον εναγόμενο
  6. Όμως, ο ενάγοντας απέτυχε να αντιληφθεί τις προθέσεις των προπορευόμενων του αυτοκινήτων που σταμάτησαν για να επιτρέψουν την είσοδο του εναγομένου 1 στον δρόμο. Ο ενάγοντας προσπέρασε τα προπορευόμενα του οχήματα από δεξιά, εισήλθε στην δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας και συγκρούσθηκε με το αυτοκίνητο του ενάγοντα ενώ αυτό εισερχόταν στον δρόμο. Στην συνέχεια, οι εναγόμενοι με την υπεράσπιση τους, αρνούνται τις αναφερόμενες στην έκθεση απαίτησης σωματικές βλάβες και την κατ' ισχυρισμό ανικανότητα του ενάγοντα που τον εμποδίζει στην εκτέλεση της εργασίας του. Αρνούνται επίσης τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών του ενάγοντα, ισχυριζόμενοι ότι το ύψος τους είναι υπερβολικό. Αναφέρουν τέλος ότι οι κατ' ισχυρισμό μελλοντικές δαπάνες δεν είναι αναγκαίες. Πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, οι συνήγοροι δήλωσαν από κοινού ως παραδεκτό γεγονός, το ύψος μέρους των ειδικών ζημιών του ενάγοντα, στο ποσόν των €12.000,
  7. Από τις ειδικές ζημιές, παρέμεινε προς εκδίκαση, η απαίτηση για απώλεια εισοδημάτων του ενάγοντα και της συζύγου του, η οποία κατ' ισχυρισμό δεν εργάστηκε για 7 μήνες προκειμένου να τον φροντίζει. Παρέμειναν επίσης προς εκδίκαση, τα υπόλοιπα επίδικα θέματα που αφορούν την ευθύνη και τις γενικές αποζημιώσεις που διεκδικεί ο ενάγοντας. Μαρτυρία Για τον ενάγοντα, εκτός από τον ίδιο (Μ.Ε.2), κατέθεσαν ακόμα 6 μάρτυρες. Πρόκειται για τους αστυφύλακες Χαπάσιη (Μ.Ε.1) και Θεράποντος (Μ.Ε.3), τους γιατρούς Άκη Λοϊζίδη (Μ.Ε.4), Αχιλλέα Περδίο (Μ.Ε.5) και Λούη Λοΐζου (Μ.Ε.6) καθώς και την επιθεωρήτρια των Κοινωνικών Ασφαλίσεων Άννα Ηλία (Μ.Ε.7). Για τον εναγόμενο, κατέθεσε εκτός από τον ίδιο (Μ.Υ.1) και η Άντρη Μιχαήλ (Μ.Υ.2) που ήταν αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος. Θα παραθέσω στην συνέχεια, σύνοψη της δοθείσας μαρτυρίας αφού σκοπός δεν είναι η αναπαραγωγή του συνόλου της μαρτυρίας που δόθηκε στο Δικαστήριο. Εκτενέστερη ανάλυση θα γίνει όπου χρειάζεται, στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας. Ως Μ.E.1 κατέθεσε ο Αστ. 2273 Ιάκωβος Χαπάσιης. Κατά τον επίδικο χρόνο, υπηρετούσε στον Κλάδο Δυστυχημάτων της Τροχαίας Λευκωσίας και εξέταζε τροχαία δυστυχήματα μέχρι το
  8. Διερεύνησε το επίδικο δυστύχημα, αφού επισκέφθηκε τη σκηνή, όπου βρήκε μόνο τον εναγόμενο
  9. O ενάγοντας, οδηγός του μοτοποδηλάτου, είχε ήδη μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Στην παρουσία του εναγόμενου 1, ο μάρτυρας ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα με τις πορείες των οχημάτων (τεκμ.1). Κατέθεσε επίσης σχεδιάγραμμα με τις ζημιές του μοτοποδηλάτου (τεκμ.2) καθώς και συμμετρικό σχεδιάγραμμα (τεκμ.3). Στην συνέχεια, κατέθεσε τις γραπτές καταθέσεις που πήρε για σκοπούς διερεύνησης του ατυχήματος (τεκμ. 4 έως 8). Το δυστύχημα επεσυνέβη στις 2.10.08, στην διασταύρωση της βιοτεχνικής Αγλαντζιάς με τη λεωφόρο Αμμοχώστου και σε αυτό ενεπλάκησαν το μοτοποδήλατο ΚΜΥ 081 που οδηγούσε ο ενάγοντας και το αυτοκίνητο ΗΤΡ 555 που οδηγούσε ο εναγόμενος
  10. Συνέβηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας ενώ ο καιρός ήταν αίθριος. Ο δρόμος φωτιζόταν ικανοποιητικά από λαμπτήρες υψηλής ισχύος και η άσφαλτος ήταν στεγνή. Πρόκειται για δρόμο διπλής κατεύθυνσης και τις δυο κατευθύνσεις, χωρίζει διακεκομμένη άσπρη γραμμή. Η ορατότητα των ενεχόμενων οχημάτων ως προς την πορεία τους ήταν 50 μέτρα. Ο μάρτυρας μετά από έλεγχο, διεπίστωσε ζημιές και στα δύο ενεχόμενα οχήματα, τις οποίες κατέγραψε στο ειδικό έντυπο περιγραφής ζημιών (τεκμ.9). Κατά την αντεξέταση του, ανέφερε ότι εκ παραδρομής δεν συμπεριέλαβε στο τεκμήριο 3 το πλάτος της λωρίδας, η οποία ήταν 6,20 μέτρα. Διαφώνησε με υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης ότι η συγκεκριμένη λωρίδα είναι μικρότερη των 6,20 μέτρων. Ισχυρίστηκε ότι στο ίδιο σημείο, έχει εξετάσει ακόμα τέσσερα δυστυχήματα και γνωρίζει καλά το πλάτος του δρόμου. Ανέφερε τέλος ότι δεν έχει προβεί σε μετρήσεις των ενεχόμενων οχημάτων. Τις διαστάσεις τους, τις έχει αναφέρει με βάση την εμπειρία του. Ως Μ.E.2 κατέθεσε ο ενάγοντας Μιχάλης Μιχαήλ. Σύμφωνα με την γραπτή του δήλωση (έγγραφο 1), από το 1979 μέχρι την ημέρα του ατυχήματος εργαζόταν σε εταιρεία πώλησης υλικών οικοδομής. Διαμένει σε οικία στο Γέρι μαζί με την σύζυγο και το παιδί τους, καθώς και τα δύο παιδιά της συζύγου του από προηγούμενο της γάμο. Λόγω των ωρών εργασίας της συζύγου του, ο ενάγοντας ανελάμβανε τις εσωτερικές και εξωτερικές δουλειές του σπιτιού. Σύμφωνα με τον ενάγοντα, το δυστύχημα επεσυνέβη στις 2.10.08 στη Λεωφόρο Αμμοχώστου στην Αγλαντζιά όταν το μοτοποδήλατο που οδηγούσε, συγκρούστηκε με αυτοκίνητο που του ανέκοψε την πορεία στο ύψος της Βιοτεχνικής Αγλαντζιάς. Συγκεκριμένα, ο ενάγοντας κατευθυνόταν από κυκλικό κόμβο Σοπάζ προς τη διασταύρωση που ενώνει τη Λεωφόρο Αμμοχώστου με τη Λεωφόρο Λάρνακος. Μπροστά του, συνάντησε μια μοτοσικλέτα με οδηγό αστυνομικό της ομάδας «Ζ», ο οποίος όπως ο μάρτυρας αντιλήφθηκε, συνόδευε ένα ημιφορτηγό γεμάτο τσίγκους. Ο αστυνομικός του έγνεψε να προσπεράσει και έτσι προσπερνούσε στη δεξιά πλευρά της αριστερής λωρίδας χωρίς να παραβιάσει την άσπρη διαχωριστική γραμμή. Όταν προσπέρασε μερικά αυτοκίνητα, το αυτοκίνητο του εναγόμενου 1 εξήλθε από την πάροδο της Βιοτεχνικής Αγλαντζιάς, μετά που του δόθηκε προτεραιότητα από οδηγό άλλου αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα να κτυπήσει το μοτοποδήλατο του μάρτυρα και να τον εκτινάξει στην άσφαλτο, τραυματίζοντας τον. Κλήθηκε ασθενοφόρο στη σκηνή και του τοποθέτησαν νάρθηκα στο πόδι, ακινητοποιώντας το. Του τοποθέτησαν επίσης αυχενικό κολλάρο. Μεταφέρθηκε στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και την επομένη υποβλήθηκε σε εγχείρηση στο αριστερό γόνατο. Παρέμεινε ως εσωτερικός ασθενής στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας μέχρι τις 9.10.
  11. Ο μάρτυρας κατέθεσε ως τεκμήρια 10 και 11 αντίστοιχα, άδεια ασθενείας ημερομηνίας 9.10.08 και ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Στις 14.10.08, επισκέφθηκε τον ιδιώτη ορθοπεδικό Δρ. Άκη Λοϊζίδη, ο οποίος του συνέστησε να αποφύγει εντελώς τη φόρτιση του αριστερού του ποδιού για ένα τρίμηνο και μετά να το φορτίσει χρησιμοποιώντας βακτηρίες, τις οποίες χρησιμοποιούσε μέχρι τον Απρίλη του
  12. Επίσης, κατ' υπόδειξη του Δρ. Λοϊζίδη, επισκέφθηκε ποδίατρο, ο οποίος του συνέστησε τη χρήση ορθωτικών πελμάτων, τα οποία και χρησιμοποιούσε. Παρόλα αυτά, εξακολουθούσε να έχει αφόρητους πόνους και να δυσκολεύεται στην κίνηση. Για αυτό χρησιμοποιούσε μπαστούνι. Δεν μπορούσε να στέκεται, να κάνει βαθύ κάθισμα και να χρησιμοποιεί σκάλες. Δεν μπορούσε να οδηγήσει αυτοκίνητο και με δυσκολία λύγιζε ελαφρώς το αριστερό του γόνατο. Παρουσίασε ως τεκμήριο 12, ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Λοϊζίδη ημερομηνίας 14.6.09 και ως τεκμήριο 13, την έκθεση - πελματογράφημα του ποδιάτρου. Ο μάρτυρας επισκέφθηκε επίσης και τον ορθοπεδικό Δρ. Ανδρέα Κτωρίδη στην πολυκλινική Saint Mary and John Polyclinic, ο οποίος αφού τον εξέτασε, εξέδωσε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 27.4.10 (τεκμ. 14). Στην συνέχεια, παρουσιάστηκαν πόνοι στη μέση του ενάγοντα. Ο Δρ. Λοϊζίδης, του εξήγησε ότι αυτοί οφείλονταν στον τρόπο βάδισης. Προς τούτο, ετοίμασε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 3.5.2010 (τεκμ. 15). Στις 25.10.10, ο μάρτυρας υποβλήθηκε σε ακτινογραφία λόγω των πόνων στη μέση (τεκμ. 16). Επειδή έδινε περισσότερο βάρος στο δεξί του πόδι, άρχισε προς το τέλος του 2010 να νιώθει πόνους και στο δεξί του γόνατο. Εξετάστηκε στις 30.3.11 από τον ορθοπεδικό Δρ. Λούη Λοΐζου, ο οποίος του ανέφερε ότι με την πάροδο του χρόνου, τα προβλήματα του θα χειροτερεύουν και θα χρειαστεί να υποβληθεί σε νέα εγχείρηση στο αριστερό γόνατο. Παρουσίασε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο 17 την ιατρική έκθεση του Δρ. Λοΐζου ημερομηνίας 11.4.
  13. Επισκέφθηκε εκ νέου τον Δρ. Λοΐζου στις 13.5.11, ο οποίος τον υπέβαλε σε θεραπεία με ενέσεις λόγω έντονων πόνων που είχε στο δεξί γόνατο και αδυναμίας να το λυγίσει. Επισκέφθηκε ξανά τον Δρ. Λοΐζου τον Οκτώβρη του 2012 όπου ο γιατρός του ανέφερε ότι χρειάζεται να εγχειριστεί και στο δεξί γόνατο. Για τις επισκέψεις αυτές, κατέθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήρια 18 και 19, ιατρικά πιστοποιητικά του Δρ. Λοΐζου. Οι πόνοι και τα προβλήματα υγείας του μάρτυρα επιδεινώθηκαν και για αυτό επισκέφθηκε τον νευροχειρουργό Δρ. Αχιλλέα Περδίο στις 19.3.13 όπου χειρουργήθηκε στη σπονδυλική στήλη. Ιατρική έκθεση του Δρ. Περδίου κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
  14. Στις 2.2.16 επισκέφθηκε εκ νέου τον Δρ. Λοΐζου, ο οποίος του συνέστησε να υποβληθεί ξανά σε ενέσεις και φυσιοθεραπεία (τεκμ. 21). Συμμορφούμενος ο μάρτυρας, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες και υδροθεραπείες, τις αποδείξεις των οποίων κατέθεσε σε δέσμη, ως τεκμήριο
  15. Επίσης ο μάρτυρας παρουσίασε ως τεκμήρια 23 (α) και (β) τις εκθέσεις του ιατροσυμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις οποίες κρίθηκε ανίκανος για εργασία με ποσοστό σήμερα 85%. Μετά από δική του παράκληση, εργάστηκε με μειωμένο ωράριο στους πρώην εργοδότες του για ένα μικρό χρονικό διάστημα οπόταν και αναγκάστηκε να σταματήσει λόγω αφόρητων πόνων. Σήμερα παίρνει σύνταξη ανικανότητας. Ο ενάγοντας ανέφερε στην συνέχεια ότι έχει απαλλαγεί από τα στρατιωτικά του καθήκοντα, έχασε τους φίλους και τις παρέες του και εγκλωβίστηκε στο σπίτι του χωρίς να είναι σε θέση να κάνει ή να προσφέρει οτιδήποτε στην οικογένεια του και να χαίρεται τις απολαύσεις της ζωής. Σύμφωνα με τους γιατρούς του, μελλοντικά θα πρέπει να υποβληθεί σε νέες σοβαρές εγχειρήσεις, γεγονός που τον τρομάζει. Έχει αγωνία για το μέλλον του και νιώθει άσχημα που δεν μπορεί να φροντίσει ο ίδιος την σύζυγο του και το παιδί του. Δεν μπορεί να συνοδεύσει τη σύζυγο του σε κοινωνικές υποχρεώσεις ούτε το παιδί του στο πάρκο. Αντιθέτως, η σύζυγος του είναι που τον φροντίζει. Ανέφερε τέλος ότι η ζωή του καταστράφηκε και ότι το μέλλον διαγράφεται ακόμα χειρότερο για την υγεία του. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας ανέφερε ότι γνώριζε καλά τη μορφολογία του δρόμου εκεί όπου έγινε το δυστύχημα. Είναι μια διαδρομή που την έκανε καθημερινώς. Σε υποβολή του δικηγόρου υπεράσπισης ότι πέρασε την άσπρη διαχωριστική γραμμή, ο μάρτυρας απάντησε αρνητικά, λέγοντας ότι οδηγούσε στη δική του πλευρά και ότι είναι ο οδηγός του αυτοκινήτου που βγήκε τόσο ξαφνικά χωρίς να κοιτάξει στα δεξιά του με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει. Ο μάρτυρας αρνήθηκε επιπλέον, υποβολή ότι τα όσα αναφέρει έχουν μια δόση υπερβολής με σκοπό να πετύχει ψηλότερες αποζημιώσεις. Μετά το τέλος της μαρτυρίας του ενάγοντα, τα τεκμήρια 10 και 11 δηλώθηκαν ως παραδεκτά για την αλήθεια των περιεχομένων τους. Το τεκμήριο 10 αφορά την άδεια ασθενείας που χορηγήθηκε στον ενάγοντα από το Γενικό Νοσοκομείο από τις 9.10.08 έως τις 7.12.
  16. Το τεκμήριο 11, είναι ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 24.7.2009 που εκδόθηκε από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για την τραύματα και την περίθαλψη του ενάγοντα. Αναφέρεται στο τεκμήριο 11 ότι ο ενάγοντας εισήχθη στο Νοσοκομείο στις 2.10.2008 μετά από τροχαίο ατύχημα. Λόγω σοβαρού κατάγματος στο αριστερό γόνατο, το αριστερό κάτω άκρο ήταν ακινητοποιημένο σε γύψινο νάρθηκα. Την επομένη 3.10.2008 οδηγήθηκε στο χειρουργείο, όπου υπό γενική αναισθησία, έγινε ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση του βαρύτατου κατάγματος των κνημιαίων κονδύλων (κάταγμα Plateau τύπου 4). Τοποθετήθηκαν δύο πλάκες υποστήριξης και οστικά μοσχεύματα για αποκατάσταση και συγκράτηση των διαλυμένων αρθρικών επιφανειών ιδίως του έξω κνημιαίου κονδύλου. Ακολούθως, το κάταγμα ακινητοποιήθηκε σε γύψινο νάρθηκα κνημοποδικό και ο ασθενής νοσηλεύτηκε στο ορθοπεδικό τμήμα μέχρι τις 9.10.2008 όπου και αναχώρησε από το νοσοκομείο με δική του ευθύνη. Στις 14.10.08, του αφαιρέθηκαν τα ράμματα από το χειρουργικό τραύμα. Έκτοτε δεν επισκέφθηκε το τμήμα καταγμάτων του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας παρά μόνο για να γίνει ο τελευταίος ακτινολογικός έλεγχος στις 15.7.2009, στον οποίο απεικονίζεται μετατρεπτική αρθρίτιδα ειδικά στο έξω κνημιαίο Plateau. Ως Μ.E.3 κατέθεσε ο Αστ. 3537 Θεράπων Θεράποντος. Κατά τον επίδικο χρόνο, υπηρετούσε στον Ειδικό Ουλαμό Μοτοσικλετιστών και οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του στη Λεωφόρο Αμμοχώστου από κυκλικό κόμβο Σοπάζ προς λεωφόρο Λάρνακος. Ήταν εν στολή και είχε τελειώσει το καθήκον του. Υπήρχε τροχαία κίνηση στο δρόμο και τα οχήματα κινούνταν με χαμηλή ταχύτητα. Ο μάρτυρας ήταν πίσω από ένα ημιφορτηγό, το οποίο ήταν φορτωμένο με τσίγκους που εξείχαν επικίνδυνα και λίγο πιο κάτω θα τους ξεφόρτωνε. Θεώρησε σωστό να παραμείνει εκεί πίσω στη δεξιά πλευρά για ασφάλεια. Πίσω του, ακολουθούσαν δίκυκλα τα οποία τον προσπερνούσαν από τη δεξιά πλευρά, εντός της λωρίδας κυκλοφορίας. Αντιλήφθηκε το μοτοποδήλατο του ενάγοντα πίσω του και του έκανε σήμα να προσπεράσει. Ο ενάγοντας προσπέρασε το φορτηγό και άλλα δύο οχήματα και βρέθηκε σε πολύ κοντινή απόσταση από ένα αυτοκίνητο που έβγαινε από την έξοδο της Βιοτεχνικής. Πάτησε φρένο και προσπάθησε να στρίψει για να αποφύγει το αυτοκίνητο. Λόγω όμως της μικρής απόστασης που χώριζε τα δύο οχήματα, ο ενάγοντας δεν κατάφερε να αποφύγει τη σύγκρουση. Κτύπησε στο μπροστινό δεξιό μέρος του αυτοκινήτου και εκτινάχτηκε στην άσφαλτο. Αμέσως, ο μάρτυρας πήγε κοντά του. Πρόσεξε ότι είχε τραυματιστεί στο πόδι και κάλεσε ασθενοφόρο και την Τροχαία. Έδωσε κάποια στοιχεία στον συνάδελφο του και παρέμεινε στο χώρο για βοήθεια. Είναι βέβαιος ότι ο μοτοσικλετιστής δεν χρησιμοποίησε την ζωγραφιστή νησίδα αλλά πήγαινε εντός της λευκής συνεχούς γραμμής, σχεδόν εφαπτόμενος με αυτή. Κατά την αντεξέταση του, ο μάρτυρας ανέφερε πως όταν έγνεψε στον ενάγοντα να τον προσπεράσει, βρισκόταν πίσω και δεξιά του ημιφορτηγού που ήταν φορτωμένο με τσίγκους. Βρισκόταν ενάμιση μέτρο απόσταση από την διαχωριστική γραμμή και είχε οπτική επαφή με το σημείο που έγινε η σύγκρουση. Διαφώνησε με υποβολή του δικηγόρου υπεράσπισης ότι ο μοτοσικλετιστής οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα, λέγοντας ότι προσπερνούσε με 30 χλμ. Ανέφερε επίσης ότι το αυτοκίνητο σταμάτησε αμέσως μόλις έγινε η σύγκρουση. Ως Μ.E.4 κατέθεσε ο Δρ. Άκης Λοϊζίδης. Είναι χειρουργός ορθοπεδικός και εργάζεται στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο. Ο μάρτυρας αναγνώρισε και υιοθέτησε τις ιατρικές του εκθέσεις ημερομηνίας 14.6.09 και 3.5.10 (τεκμ. 12 & 15). Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 28, ακτινολογικό έλεγχο που αποτελείται από δύο ακτινογραφίες ημερομηνίας 29.6.
  17. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι ακτινογραφίες, δείχνουν οστεοαρθρίτιδα στο αριστερό γόνατο, αναμενόμενη μετά από τέτοιο τραυματισμό ή άλλως πως, μετατραυματική αρθρίτιδα του γόνατος. Ανέφερε ότι στο μέλλον, ο ενάγοντας θα πρέπει να υποβληθεί σε εγχείρηση για να αφαιρεθούν τα υλικά της οστεοσύνθεσης, η οποία θα στοιχίσει γύρω στις €3.000,
  18. Στην συνέχεια, μετά από 4-6 βδομάδες θα μπορεί να υποβληθεί σε αρθροπλαστική γόνατος που θα στοιχίσει γύρω στις €9.000,
  19. Ακολούθως, θα πρέπει να υποβληθεί σε φυσιοθεραπείες. Λόγω της ηλικίας του, ο ενάγοντας θα υποβληθεί και σε δεύτερη αρθροπλαστική γόνατος εφόσον ο χρόνος ζωής της αρθροπλαστικής είναι 10-15 χρόνια. Ανέφερε ότι το κόστος της αναθεωρητικής αρθροπλαστικής ανέρχεται στις €13.000,
  20. Ο μάρτυρας δήλωσε ότι μελέτησε και συμφωνεί με την ιατρική έκθεση του Δρ. Λοΐζου (τεκμ. 17). Αναγνώρισε τέλος, την διαπιστωθείσα οστεοαρθρίτιδα στο τεκμήριο 27 (δέσμη με ακτινογραφίες που αφορούν τον ενάγοντα). Κατά την αντεξέταση, ο μάρτυρας ανέφερε ότι είχε δει για πρώτη φορά τον ενάγοντα μετά το δυστύχημα. Ισχυρίστηκε ότι τα υλικά οστεοσύνθεσης επιτελούν την εργασία τους, στους τρεις μήνες και μπορεί να μην αφαιρεθούν αμέσως εάν αυτό δεν ενοχλεί τον ασθενή. Ανέφερε ότι ένα ασφαλές διάστημα είναι ενάμιση-δύο χρόνια μετά το χειρουργείο, όμως καλό είναι να αφαιρούνται τα υλικά οστεοσύνθεσης πριν την αρθροπλαστική γόνατος για να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει κάποια μόλυνση ή μικρόβιο. Στην μετατραυματική περίοδο, ο μάρτυρας προσπάθησε να διορθώσει την ποιότητα ζωής του ενάγοντα, αφαιρώντας γρήγορα τον γύψινο νάρθηκα και τοποθετώντας λειτουργικό νάρθηκα. Ξεκίνησε επίσης γρήγορα φυσιοθεραπεία και έστειλε τον ασθενή για πελματογράφημα. Ο μάρτυρας ανέφερε τέλος ότι από το 2010 που είδε για τελευταία φορά τον ενάγοντα μέχρι σήμερα δεν είχε άλλη εμπλοκή στη θεραπεία του. Ως Μ.Ε.5 κατέθεσε ο Δρ. Αχιλλέας Περδίος, νευροχειρουργός που εργάζεται στο Απολλώνιο Ιδιωτικό Νοσοκομείο. Εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 4.3.
  21. Υιοθέτησε το τεκμήριο 20, που είναι ιατρική έκθεση που εξέδωσε για τον ενάγοντα. Σύμφωνα με την πιο πάνω έκθεση, ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε μετά από οσφυϊκό άλγος. Έκρινε ότι λόγω της χρόνιας χωλότητας του ενάγοντα και της λανθασμένης θέσης της σπονδυλικής στήλης, δημιουργήθηκε πρόωρη εκφύλιση και πρόπτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Για τον λόγο αυτό, ο ενάγοντας έχρηζε χειρουργικής επέμβασης. Υπέβαλε ως εκ τούτου τον ενάγοντα σε εγχείρηση δισκεκτομής στις 19.3.
  22. Η επέμβαση έγινε σε δύο επίπεδα, στο Ο 3-4 και στο Ο 4-
  23. Ανέφερε ότι στην περίπτωση του ενάγοντα, η καθιστική εργασία είναι χειρότερη από τη στατική επειδή όταν κάθεται κάποιος, με την χαλάρωση των ραχέων μυών, το βάρος του σώματος επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη. Κατά την αντεξέταση του, και μετά που του υποδείχθηκε το τεκμήριο 27, ο μάρτυρας ανέφερε ότι εντοπίζονται αφυδατώσεις όλων των μεσοσπονδύλιων δίσκων ως ένδειξη εκφύλισης τους. Σε υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης ότι η εγχείρηση δεν χρειαζόταν να γίνει, ο μάρτυρας απάντησε ότι σύμφωνα με την κλινική εικόνα που σχημάτισε για τον ασθενή, τα συμπτώματα που είχε και την μαγνητική τομογραφία θα ήταν εγκληματικό να μην τον εγχειρήσει. Κατά την επανεξέταση του, ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι εάν ο ενάγοντας δεν είχε το δυστύχημα και συνέχιζε την εργασία του, ενδεχομένως να μην χρειαζόταν εγχείρηση στην σπονδυλική στήλη. Ως Μ.E.6 κατέθεσε ο Δρ. Λούης Λοΐζου, ο οποίος είναι χειρούργος ορθοπεδικός. Ασκεί το επάγγελμα εδώ και 34 χρόνια και για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπήρξε διευθυντής στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Μετά την αφυπηρέτηση του, εργάζεται στο Απολλώνιο Νοσοκομείο. Ο μάρτυρας υιοθέτησε το περιεχόμενο των ιατρικών του εκθέσεων, τεκμ. 17, 18 & 19), τα οποία εξέδωσε κατά τα έτη 2011-2012 όταν τον επισκέφθηκε ο ενάγοντας μετά από τροχαίο ατύχημα. Σε αυτά, καταγράφεται το ιστορικό του ενάγοντα, τα συμπτώματα, οι θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε και τα ευρήματα του μάρτυρα. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι η συμβουλή των γιατρών όσον αφορά τις δραστηριότητες του ασθενή μετά από μια πρώτη αρθροπλαστική, είναι ότι απαγορεύεται η χειρωνακτική εργασία, η λήψη βάρους και η ανύψωση βαρέων αντικειμένων. Θα πρέπει επίσης να περιοριστούν η ορθοστασία και βάδιση για σκοπούς μεγαλύτερης διάρκειας ζωής της αρθροπλαστικής. Ανέφερε επίσης ότι λόγω της ηλικίας του μάρτυρα θα χρειαστεί και δεύτερη αρθροπλαστική, τα αποτελέσματα της οποίας είναι δύσκολο να προκαθοριστούν. Όμως σίγουρα, οι επιπτώσεις μιας δεύτερης αρθροπλαστικής είναι δυσμενέστερες από την πρώτη. Κατά την αντεξέταση, ο μάρτυρας ανέφερε ότι σκοπός της οστεοσύνθεσης είναι η προσπάθεια αποκατάστασης της αρθρικής επιφάνειας της καταγώνιου αρθρώσεως όσον το δυνατόν καλύτερα. Η οστεοσύνθεση θα πρέπει να αφαιρεθεί όταν επέλθει πώρωση και όχι συντομότερα των 16-18 μηνών εκτός αν προκαλεί προβλήματα στον ασθενή όπως πόνο και χωλότητα. Σε υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης ότι εφόσον υπήρχε πόνος και χωλότητα έπρεπε να αφαιρεθεί η οστεοσύνθεση, ο μάρτυρας απάντησε ότι αυτά δεν προήλθαν από τα υλικά οστεοσύνθεσης αλλά από τη μετατραυματική αρθρίτιδα που παρουσιάστηκε στο γόνατο. Σε υποβολή ότι η αφαίρεση των υλικών θα βελτίωνε την κινητικότητα του γόνατος εφόσον επήλθε πώρωση, ο μάρτυρας ανέφερε πως δεν υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη ότι εάν τα υλικά αφαιρούνταν θα βελτιωνόταν η κατάσταση του εφόσον η κινητικότητα περιορίζετο στις μετατραυματικές αλλοιώσεις που ο ασθενής παρουσίασε. Δεν είδε τις ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης του ενάγοντα. Πιθανολογεί ότι η χωλότητα και η ασύμμετρη βάδιση, έχουν επηρεάσει την σπονδυλική του στήλη. Ανέφερε ότι η οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο, εμφανίζεται γρηγορότερα όταν ο τραυματισμός στην αρθρική επιφάνεια (χόνδρο), είναι πιο έντονος και δεν μπορεί να γίνει πλήρης ανάταξη των καταγμάτων. Προτού γίνει αρθροπλαστική στο γόνατο, εξετάζονται ορισμένα κριτήρια όπως η ηλικία του ασθενή, που αν είναι νεαρό άτομο σίγουρα θα χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση, η κινητικότητα του γόνατος, τα συμπτώματα άλγους και η θέληση του ασθενή. Σε υποβολή ότι εάν γινόταν η αρθροπλαστική έγκαιρα δεν θα υπήρχε φθορά, απάντησε ότι υπήρχε η πιθανότητα να βελτιωνόταν η κατάσταση ή να μην επιδεινωνόταν τόσο ραγδαία. Κατά την επανεξέταση του, ο μάρτυρας ανέφερε ότι μεταξύ οστεοαρθρίτιδας και μετατραυματικής αρθρίτιδας, υπάρχει μεγάλη διαφορά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει μετατραυματική αρθρίτιδα. Ο μάρτυρας ανέφερε πως στην περίπτωση της μετατραυματικής αρθρίτιδας, γίνεται συντηρητική θεραπεία, μέχρι να αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει βελτίωση και μετά υποβάλλεται ο ασθενής στην κατάλληλη επέμβαση. Ανέφερε επίσης ότι με την πάροδο του χρόνου, η μετατραυματική αρθρίτιδα και τα συμπτώματα της επιδεινώνονται. Εισηγείται να γίνεται αρθροπλαστική του γόνατος, μόνο στην περίπτωση που δεν ελέγχεται ο πόνος. Ως Μ.E.7 κατέθεσε η Άννα Ηλία, η οποία εργάζεται ως επιθεωρήτρια στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Αναγνώρισε στα τεκμήρια 24 και 25, τις αναλυτικές καταστάσεις αποδοχών του ενάγοντα για τα έτη 2007 και 2008, στις οποίες αναγράφονται οι ασφαλιστέες και οι πραγματικές του αποδοχές. Εξήγησε πως τον Αύγουστο του 2008, ο ενάγοντας εργάστηκε μόνο μια βδομάδα περίπου για αυτό και το ποσό που φαίνεται στην αναλυτική κατάσταση για το μήνα Αύγουστο, είναι χαμηλό σε σύγκριση με άλλους μήνες. Η μάρτυς κατέθεσε ως τεκμήριο 29, αναλυτική κατάσταση ασφαλιστικού λογαριασμού για το έτος 2008, στο οποίο όπως επεξήγησε, απεικονίζονται αναλυτικά οι μισθοί του ενάγοντα. Στη συνέχεια κατέθεσε ως τεκμήριο 30, βεβαίωση για παροχή επιδόματος ασθενείας και ως τεκμήριο 31, δέσμη εγγράφων για σύνταξη ανικανότητας. Ως τεκμήριο 32, κατέθεσε κατάσταση για παροχή σύνταξης ανικανότητας από την 1.9.
  24. Η μάρτυς ανέφερε ότι προβαίνει σε ελέγχους εάν ζητηθεί από τον Διευθυντή Κοινωνικών Ασφαλίσεων να διαπιστώσει κατά πόσο οι λήπτες επιδομάτων εργάζονται ή όχι. Αυτό έπραξε και στη συγκεκριμένη περίπτωση για τον ενάγοντα. Τον επισκέφθηκε δύο φορές κατά τις εργάσιμες ώρες. Και τις δύο φορές, ο ενάγοντας βρισκόταν στην οικία του. Στην αντεξέταση, η μάρτυρας αναφέρθηκε στις ακαθάριστες απολαβές του ενάγοντα. Κατέθεσε ότι είναι υποχρέωση του εργαζόμενου να δηλώσει τις ασφαλιστέες του αποδοχές. Από τον ακαθάριστο μισθό του εργοδοτούμενου, αποκόπτεται σήμερα το 7,8% ως εισφορά στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και τα υπόλοιπα 7,8% τα καταβάλλει ο εργοδότης. Από το 2008 μέχρι τις 31.3.09 εργοδότης και εργοδοτούμενος κατέβαλλαν από 6,3%. Από 1.4.09 μέχρι 31.12.13 κατέβαλλαν από 6,8%. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο εναγόμενος 1, Μάριος Σοφοκλέους. Υιοθέτησε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (τεκμ. 5). Σε αυτήν αναφέρει ότι κατά τον επίδικο χρόνο, οδηγούσε το αυτοκίνητο του στη συμβολή της βιοτεχνικής Αγλαντζιάς με την λεωφόρο Αμμοχώστου. Είχε σχολάσει από την εργασία του που βρίσκεται εντός της βιοτεχνικής Αγλαντζιάς και περίμενε στο ΑΛΤ με σκοπό να στρίψει δεξιά. Ο δρόμος εκεί είναι διπλής κατεύθυνσης και στη μέση υπάρχει μια τρίτη λωρίδα που οδηγεί από την Αγλαντζιά προς την είσοδο της βιοτεχνικής. Του δόθηκε προτεραιότητα και εισήλθε στον δρόμο, περνώντας την πρώτη λωρίδα. Στη δεύτερη λωρίδα, σταμάτησε για να ελέγξει την κίνηση. Είδε ένα μοτοποδήλατο ερχόμενο από τα δεξιά του από τη ζωγραφιστή νησίδα, το οποίο στην συνέχεια συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο του με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του μοτοσικλετιστή. Ειδοποίησε ασθενοφόρο και την αστυνομία. Το ασθενοφόρο μετέφερε τον τραυματία στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Αστυνομικός που κατέφθασε στην σκηνή, προέβη σε μετρήσεις και ετοίμασε ένα πρόχειρο σχέδιο, στο οποίο σημείωσε με «Χ» το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων. Ο μάρτυρας συμφώνησε με το σημείο «Χ» και υπέγραψε το πρόχειρο σχεδιάγραμμα. Ανέφερε ότι την συγκεκριμένη ώρα, υπήρχε τροχαία κίνηση. Κατά την αντεξέταση του, ο μάρτυρας ανέφερε ότι στο ΑΛΤ περίμενε μέχρι να του δώσει κάποιος προτεραιότητα. Μόλις του έκαναν χώρο, ξεκίνησε μπαίνοντας σιγά-σιγά, κοίταξε αριστερά είδε ότι δεν ερχόταν αυτοκίνητο και ξεκίνησε σιγά-σιγά να εισέρχεται στον δρόμο. Τότε είδε στα δεξιά του τον μοτοσικλετιστή. Πάτησε φρένο, όμως ο μοτοσικλετιστής χτύπησε στο αυτοκίνητο του. Έγιναν όπως είπε, όλα πολύ γρήγορα. Το σταματημένο αυτοκίνητο, του έκοβε το οπτικό πεδίο. Ο χώρος που του έδωσε ο οδηγός του αυτοκινήτου ίσα που χωρούσε όπως είπε, το δικό του αυτοκίνητο. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε η Άντρη Μιχαήλ, Κοινωνική Λειτουργός στο Γραφείο Ευημερίας. Κατά τον επίδικο χρόνο, η μάρτυς ως αναφέρεται και στην κατάθεση της (τεκμ. 8), οδηγούσε το όχημα της από τον κυκλικό κόμβο Σοπάζ προς τη διασταύρωση της Λεωφόρου Αμμοχώστου με τη Λεωφόρο Λάρνακος. Θυμάται ότι υπήρχε αρκετή τροχαία κίνηση και τα αυτοκίνητα πήγαιναν με πάρα πολύ χαμηλές ταχύτητες. Φθάνοντας στην έξοδο της βιοτεχνικής Αγλαντζιάς, σταμάτησε και έδωσε προτεραιότητα σε αυτοκίνητο χρώματος ασημί που έβγαινε από την πάροδο της βιοτεχνικής με κλίση δεξιά προς τη Λεωφόρο Αμμοχώστου. Το αυτοκίνητο βγήκε λίγο μπροστά για να ελέγξει την κίνηση και να μπορέσει να περάσει. Όμως στην προσπάθεια αυτή, συγκρούστηκε με μοτοποδήλατο που προσπερνούσε από τα δεξιά της. Δεν αντιλήφθηκε προηγουμένως το μοτοποδήλατο. Το είδε για πρώτη φορά, μετά τη σύγκρουση. Στην αντεξέταση επανέλαβε ότι λόγω της τροχαίας κίνησης, τα αυτοκίνητα βρίσκονταν σε σειρά και κινούνταν με βήμα «σημειωτόν». Είδε το αυτοκίνητο του εναγόμενου που προσπαθούσε να εισέλθει στο δρόμο από την έξοδο της Βιοτεχνικής Αγλαντζιάς με σκοπό να στρίψει δεξιά προς το Σοπάζ. Σταμάτησε και του έδωσε προτεραιότητα. Η ίδια βρισκόταν κανονικά στη λωρίδα της. Από το καθρεφτάκι της, έλεγχε την κίνηση πίσω της. Όμως, η προσοχή της είχε εστιαστεί στο αυτοκίνητο που ήταν μπροστά της επειδή ήταν κοντινή η απόσταση και φοβόταν να μην της κτυπήσει στην προσπάθεια του να εισέλθει στον δρόμο. Ο οδηγός του αυτοκινήτου προχωρούσε σιγά-σιγά και σε κλάσματα δευτερολέπτου, η μάρτυρας είδε το μοτοποδήλατο στα δεξιά της να συγκρούεται με το αυτοκίνητο. Δεν μπορεί να καθορίσει την ταχύτητα του αυτοκινήτου όταν εισήλθε στον δρόμο. Εκείνο που θυμάται, είναι ότι πήγαινε πάρα πολύ σιγά. Ούτε μπορεί να ξέρει πόσο προχώρησε το αυτοκίνητο του εναγόμενου από την πρόσοψη του δικού της αυτοκινήτου όταν έγινε η σύγκρουση. Της υποβλήθηκε ότι την ώρα που έγινε η σύγκρουση, το αυτοκίνητο ήταν σε κίνηση. Απάντησε ότι αυτό ήταν λογικό για να μπορεί να ελέγξει την κίνηση. Ισχυρίστηκε όμως ότι ο οδηγός του αυτοκινήτου, κινείτο με πάρα πολύ χαμηλή ταχύτητα. Αγορεύσεις Ο συνήγορος των εναγομένων στην αγόρευση του, ισχυρίστηκε ότι η ανεξάρτητη μαρτυρία κατέδειξε την συνετή οδική συμπεριφορά του εναγομένου που εξερχόμενος από την πάροδο, τήρησε κάθε δέουσα φροντίδα και προσοχή, έχοντας πρόθεση να εισέλθει στον κύριο δρόμο όπως η σηματοδότηση του επέτρεπε. Η συμπεριφορά του εναγομένου, είναι αυτή που κατά τον συνήγορο έχει χαρακτηριστεί από τα Δικαστήρια με την φράση «inching out into the major road». Δηλαδή αυτό που απαιτείται να πράττει ο σώφρων οδηγός όταν εισέρχεται από πάροδο σε κύριο δρόμο. Στην συνέχεια, ο συνήγορος εισηγήθηκε με παραπομπή σε νομολογία, ότι δεν διαπιστώνεται παράλειψη εκ μέρους του εναγομένου επειδή υπό τας περιστάσεις δεν υπήρξε κάτι που θα μπορούσε να πράξει. Αντιθέτως, ο ενάγοντας προσπερνούσε με μεγάλη ταχύτητα σειρά προπορευόμενων του οχημάτων που ήταν σταματημένα στο ύψος της εξόδου της βιοτεχνικής, πλησίον της δεξιάς πλευράς ώστε να μην είναι ορατός με αποτέλεσμα να θέσει τον εαυτό του σε μεγάλο κίνδυνο, πράγμα που τελικά επεσυνέβη αφού μόλις προέβαλε το όχημα του εναγομένου, ο ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να αποφύγει την σύγκρουση. Ο συνήγορος ισχυρίστηκε στην συνέχεια με παραπομπή σε νομολογία ότι ενδεχομένως να αποδοθεί στον εναγόμενο αμέλεια σε ποσοστό 20% με την πιο σημαντική ευθύνη να βαρύνει τον ενάγοντα. Αναφορικά με το ζήτημα των αποζημιώσεων, ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι δεν μπορούν να επιδικασθούν ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων μέχρι την περάτωση της Δίκης λόγω του ότι δεν δόθηκε μαρτυρία από τον εργοδότη του ενάγοντα για απόδειξη των εισοδημάτων του. Η μαρτυρία από λειτουργό των Κοινωνικών ασφαλίσεων δεν πληροί τις προϋποθέσεις της νομολογίας για αυστηρή απόδειξη των ειδικών ζημιών. Το μόνο στοιχείο που ευρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου κατά τον συνήγορο, είναι ότι ο ενάγων από 20.11.2009 έχασε την εισοδηματική του ικανότητα κατά ποσοστό 75% που αυξήθηκε σε 85% από 10.11.
  25. Από την πιο πάνω ημερομηνία και μετά, το Δικαστήριο έχει στην διάθεση του, την μέθοδο του πολλαπλασιαστή. Από το ποσόν των €46.268,36 που ο ενάγων ζητά με την έκθεση απαίτησης του ως ειδικές αποζημιώσεις, έγινε αποδεκτό το ποσόν των €12.000,00 επί πλήρους ευθύνης, το οποίο και πληρώθηκε στον ενάγοντα. Η απαίτηση για απώλεια μισθών της συζύγου του δεν προωθήθηκε με μαρτυρία και θεωρείται ότι εγκαταλείφθηκε. Σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις, ο συνήγορος παρέπεμψε σε νομολογία σύμφωνα με την οποία επιδικάσθηκε για τραύματα παρόμοια με αυτά του ενάγοντα, το ποσόν των €90.000,00 επί πλήρους ευθύνης. Στην συνέχεια, ο συνήγορος δέχθηκε ότι υπάρχουν στην δοθείσα μαρτυρία όλα τα αναγκαία στοιχεία για να υπολογισθεί η απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων του ενάγοντα με την μέθοδο του πολλαπλασιαστή. Τα ετήσια εισοδήματα του ενάγοντα κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν €18.781,
  26. Η εκτίμηση της αναπηρίας του αρχικά σε 75% και στην συνέχεια σε 85%, του επιτρέπει την ελάχιστη απασχόληση που θα μπορούσε να του αποφέρει εισόδημα €3.781,00 ετησίως με καθαρή εισοδηματική ικανότητα σε €15.000,00 ετησίως. Το ετήσιο επίδομα ανικανότητας εκ €11.635,00 μπορεί σύμφωνα με την νομολογία να μην υπολογίζεται στην εξίσωση των απολαβών, όμως συνιστά κατά τον συνήγορο ένδειξη κινήτρου για μη αναζήτηση απασχόλησης. Με αναφορά σε νομολογία, ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι ο πολλαπλασιαστής στην παρούσα υπόθεση ανέρχεται ως ακολούθως: Στην ηλικία των 49 ετών €15.000,00 Χ 8 = €120.000,00 Στην ηλικία των 54 ετών €15.000,00 Χ 6 = €90.000,00 Στην ηλικία των 58 ετών €15.000,00 Χ 3 = €45.000,00 Η τελική εισήγηση του συνηγόρου ήταν ότι στην παρούσα περίπτωση, τα τρία κεφάλαια των αποζημιώσεων ανέρχονται επί πλήρους ευθύνης στο ποσόν των €250.000,00 πλέον τους αναλογούντες τόκους. Από την άλλη πλευρά, η συνήγορος για τον ενάγοντα στην δική της αγόρευση, αναφέρθηκε αρχικά στην δοθείσα μαρτυρία. Έδωσε έμφαση στο γεγονός ότι ο εναγόμενος παραδέχθηκε ότι γνώριζε ότι είναι συχνό φαινόμενο οι μοτοσικλετιστές να προσπερνούν από τα δεξιά αυτοκίνητα όταν το πλάτος του δρόμου το επιτρέπει. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι ο ενάγοντας υπάκουσε ως όφειλε στο σήμα που του έδωσε ο αστυνομικός εν στολή να προσπεράσει. Ο εναγόμενος υπό τις συνθήκες που αποφάσισε να εξέλθει από την πάροδο, έφερε τον εαυτό του σε κατάσταση όπου δεν είχε καθαρό οπτικό πεδίο και δεν μπορούσε να ελέγξει την λωρίδα προς τα δεξιά του. Η συνήγορος, ισχυρίστηκε ότι η μαρτυρία του εναγομένου δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή αφού άλλαζε συνέχεια την εκδοχή του για τα γεγονότα. Επιπλέον, επιχείρησε ψευδώς να ισχυριστεί ότι προχώρησε κάθετα ευθεία προς το κέντρο του δρόμου αλλά αυτοδιαψεύσθηκε όταν στην συνέχεια παραδέχθηκε ότι εισήλθε στον δρόμο με κλίση δεξιά. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι ο εναγόμενος εισήλθε από την πάροδο στον κύριο δρόμο στα τυφλά ενώ ήταν λογικά προβλεπτό να βρεθεί αντιμέτωπος με την μοτοσικλέτα του ενάγοντα που προσπερνούσε την ουρά των αυτοκινήτων. Η ιδιαιτερότητα της παρούσας υπόθεσης είναι κατά την συνήγορο, το γεγονός ότι ο ενάγοντας δεν είχε πρόθεση να προσπεράσει τα προπορευόμενα του οχήματα αλλά αυτό το έπραξε συμμορφούμενος με το σήμα που του έδωσε ο αστυνομικός εν στολή (Μ.Ε.3). Στην συνέχεια, η συνήγορος αναφέρθηκε στην νομική πτυχή της υπόθεσης με παραπομπή σε νομολογία που διέπει το αστικό αδίκημα της αμέλειας και ιδιαίτερα την οδική σύγκρουση λόγω απόφραξης πορείας οχήματος που κινείται σε κύριο δρόμο. Η συνήγορος εισηγήθηκε ότι στην βάση των γεγονότων όπως προκύπτουν από την μαρτυρία, αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρει ο εναγόμενος. Όσον αφορά την απαίτηση για ειδικές ζημιές που σχετίζονται με την απώλεια εισοδημάτων του ενάγοντα, η συνήγορος έκαμε αναφορά στα τεκμήρια 24 & 25 που είναι πιστοποιητικά των Κοινωνικών Ασφαλίσεων που αφορούν την μισθοδοσία για τα έτη 2007 &
  27. Αναφορά έγινε και στην μαρτυρία της Επιθεωρήτριας των Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Μ.Ε.7), η οποία εξήγησε την αναλυτική κατάσταση των αποδοχών του ενάγοντα. Ήταν η θέση της συνηγόρου ότι σύμφωνα με την πιο πάνω μαρτυρία, ο μηνιαίος μισθός του ενάγοντα για το 2008 ανερχόταν σε €1.718,
  28. Προκύπτει ως εκ τούτου ότι για τον Οκτώβριο μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2008, ο ενάγοντας απώλεσε καθαρές απολαβές ύψους €5.155,00 (€1.718,00 Χ 3 μήνες). Οι εργοδότες του ενάγοντα, τον εργοδότησαν μετά από παράκληση του για 4 ώρες ημερησίως από τις 4.5.2009 με μειωμένες απολαβές €200,00 εβδομαδιαίως. Όμως τον Ιούλιο του 2009 λόγω των αφόρητων πόνων και της κατάστασης της υγείας του από τον τραυματισμό του, αναγκάστηκε να σταματήσει και έκτοτε δεν εργάσθηκε. Η απώλεια μισθών του ενάγοντα καθορίζεται κατά την συνήγορο για το έτος 2009 σε €19.375,00 και για το έτος 2010 σε €22.204,
  29. Για τα έτη 2011, 2012 και 2013 η απώλεια εισοδημάτων καθορίζεται σε €66.612,00 ενώ για το 2014 σε 21.970,
  30. Τέλος για τα έτη 2015 και 2016 ο ενάγων απώλεσε €44.940,
  31. Συμπερασματικά, η θέση της συνηγόρου είναι ότι ο ενάγοντας απώλεσε συνολικά για τα έτη 2008 μέχρι το 2016, το συνολικό ποσόν των €163.546,
  32. Η συνήγορος παρέπεμψε σε νομολογία, σύμφωνα με την οποία όπου η ζημιά που προκύπτει από το ενδιάμεσο μεταξύ του δυστυχήματος και της Δίκης, αποκρυσταλλώνεται και είναι δεκτική αριθμητικού υπολογισμού, επιδικάζεται στον ενάγοντα, υπό τον όρο της θεσμικής εναρμόνισης της έκθεσης απαίτησης με τα δεδομένα της απόφασης του Δικαστηρίου. Ισχυρίστηκε στην συνέχεια ότι ο ενάγοντας ως συνέπεια του τραυματισμού του, είναι ανίκανος να εκτελεί όχι μόνο χειρωνακτική εργασία αλλά ακόμα και καθιστικό επάγγελμα. Η συνήγορος υπέδειξε στο σημείο αυτό ότι η μαρτυρία του Μ.Ε.4 Δρ. Άκη Λοϊζίδη ως προς την ανικανότητα του ενάγοντα για εργασία δεν έχει αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση του. Ο ενάγοντας σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, βαδίζει χωλαίνοντας με την βοήθεια μπαστουνιού και λόγω του πόνου δυσκολεύεται να σταθεί. Η ιατρική μαρτυρία κατέδειξε επίσης ότι λόγω της χωλότητας και της χρήσης μπαστουνιού, δημιουργήθηκαν προβλήματα στην σπονδυλική του στήλη. Αναφορά έγινε και στην αναγκαιότητα για επέμβαση αρθροπλαστικής, η οποία ενδείκνυται να καθυστερήσει λόγω του ότι θα χρειαστεί σε κάποιο χρονικό διάστημα και δεύτερη επέμβαση, έχοντας υπόψη τον περιορισμένο χρόνο ζωής της αρθροπλαστικής. Ειδικά μετά την πρώτη αρθροπλαστική, συστήνεται όπως ο ασθενής περιορίσει τις δραστηριότητες του προκειμένου να επεκταθεί για μεγαλύτερο χρόνο η ζωή της αρθροπλαστικής. Επιπλέον, απαγορεύεται η χειρωνακτική εργασία, η λήψη βάρους και συστήνεται περιορισμένη βάδιση και ορθοστασία. Όσον αφορά τις μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις, η συνήγορος ανέφερε ότι σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία θα χρειαστούν αρχικά δύο επεμβάσεις που θα στοιχίσουν €3.000,00 και €9.000,00 αντίστοιχα. Επιπλέον θα χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση αρθροπλαστικής, η δαπάνη της οποίας ανέρχεται σε €13.000,
  33. Περαιτέρω, το πρόγραμμα φυσιοθεραπείας που απαιτείται να υποβληθεί ο ενάγοντας για 13 βδομάδες μετά τις πιο πάνω επεμβάσεις θα στοιχίσει €390,
  34. Αναφορικά με τις μελλοντικές απολαβές, η συνήγορος επεσήμανε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ο ενάγοντας ήταν 49 ετών και κατά την δίκη 57 ετών. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος, οι μελλοντικές μηνιαίες απολαβές του ενάγοντα ανέρχονταν σε €22.338,00 ετησίως. Λόγω αλλαγής του ποσοστού συνεισφοράς στις κοινωνικές ασφαλίσεις, κατά το έτος 2016, οι καθαρές ετήσιες απολαβές του ενάγοντα θα ανέρχονταν σε €21.970,
  35. Ήταν η εισήγηση της συνηγόρου ότι για τον ηλικίας 57 ετών κατά την Δίκη ενάγοντα, δικαιολογείται πολλαπλασιαστής 7 χρόνια για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων. Ως εκ τούτου, στην βάση των καθαρών του απολαβών όπως θα ήταν κατά το τέλος της Δίκης το 2016, δικαιολογείται η επιδίκαση ποσού €153.790,00 για απώλεια μελλοντικών απολαβών. Σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας από το ατύχημα υπέστη σοβαρό τραυματισμό, πόνο και ταλαιπωρία. Στην ηλικία των 49 ετών, η ζωή του ανατράπηκε πλήρως, επαγγελματικά, οικογενειακά και κοινωνικά. Κατέστη ανάπηρος με επίδομα σύνταξης αναπηρίας και παραμένει εγκλωβισμένος στο σπίτι, ανήμπορος να ασχοληθεί με οτιδήποτε. Υπέστη δύο επεμβάσεις μια στο Γενικό Νοσοκομείο και μια από τον Δρ. Περδίο με διπλή δισκεκτομή στην σπονδυλική στήλη. Θα χρειαστεί επίσης στο μέλλον άλλες δύο επεμβάσεις αρθροπλαστικής. Επιπλέον υπέστη μεγάλη ταλαιπωρία με την υποβολή του σε μακρά και επίπονη φυσιοθεραπεία. Η ταλαιπωρία και οι πόνοι συνεχίζονται μέχρι σήμερα και δεν τον αφήνουν να κοιμηθεί τα βράδια. Η συνήγορος με αναφορά σε νομολογία, εισηγήθηκε ότι τα τραύματα και η ταλαιπωρία του ενάγοντα, δικαιολογούν επιδίκαση ποσού €200.000,00 για γενικές αποζημιώσεις. Αξιολόγηση μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία στην ζωντανή ατμόσφαιρα της Δίκης, να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Όπως έχει νομολογηθεί, το έργο της αξιολόγησης είναι το σημαντικότερο καθήκον του Δικαστηρίου. Μετά το πέρας της μαρτυρίας, το Δικαστήριο αφού εξετάσει τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα, τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά του στη ζωντανή ατμόσφαιρα της Δίκης, οφείλει να αναδείξει το αξιόπιστο ή όχι μιας εκδοχής υπό το πρίσμα της πείρας του και της ανθρώπινης φύσης που διαθέτει. Σχετική είναι μεταξύ άλλων η υπόθεση C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου

(1999)1Β Α.Α.Δ. 1273, στην οποία έχει περαιτέρω λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο, είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του. Ο ενάγοντας (Μ.Ε.2) μου έκανε θετική εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Ήταν αρκετά σαφής και επεξηγηματικός ως προς τον τρόπο με τον οποίον έγινε η οδική σύγκρουση και ιδιαίτερα στο γεγονός ότι επιχείρησε την προσπέραση μετά από υπόδειξη αστυνομικού με στολή. Υπήρξε επίσης πειστικός στην θέση του ότι κατά την προσπέραση της ουράς των οχημάτων, οδηγούσε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του χωρίς να περάσει την άσπρη διαχωριστική γραμμή και ότι ο οδηγός του αυτοκινήτου που εισήλθε ξαφνικά στον δρόμο χωρίς να κοιτάξει στα δεξιά του, με αποτέλεσμα να τον κτυπήσει. Ο ενάγοντας ήταν επιπλέον αρκετά κατατοπιστικός αναφορικά με τα τραύματα, τις απώλειες και την ταλαιπωρία που έχει υποστεί και συνεχίζει να υφίσταται από το επίδικο δυστύχημα. Η μαρτυρία του δεν κλονίστηκε καθόλου κατά την αντεξέταση. Αντιθέτως, οι απαντήσεις του ήταν άμεσες και αυθόρμητες χωρίς σε κανένα σημείο να μου δώσει την εντύπωση προσχεδιασμού ή οποιουδήποτε στοιχείου υπερβολής στην μαρτυρία του. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η μαρτυρία του ενάγοντα (Μ.Ε.2) γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Οι δύο αστυνομικοί Χαπάσιης και Θεράποντος (Μ.Ε.1 & Μ.Ε.3) επίσης μου έκαναν καλή εντύπωση. Ο Μ.Ε.1 αναφέρθηκε σε έκταση σε όλες τις ενέργειες του για διερεύνηση του ατυχήματος, στα ευρήματα του στην σκηνή αλλά και στις καταθέσεις που πήρε από τους εμπλεκομένους. Ήταν επίσης αρκετά πειστικός ως προς το πλάτος της λωρίδας που οδηγούσε ο ενάγοντας, το οποίο καθόρισε στα 6,20 μέτρα. Ανέφερε επί του προκειμένου ότι εξέτασε αρκετά ατυχήματα στην περιοχή ώστε να γνωρίζει καλά τις διαστάσεις του δρόμου. Ο Μ.Ε.3 βρισκόταν σε απόσταση ενάμιση μέτρου από την διαχωριστική γραμμή και είχε οπτική επαφή με το σημείο που έγινε η σύγκρουση. Ήταν ειλικρινής αναφέροντας ότι ο ίδιος έδωσε σήμα στον ενάγοντα να προσπεράσει την σειρά αυτοκινήτων που προηγούνταν αλλά και αρκετά πειστικός στην θέση του στο ότι ο ενάγοντας οδηγούσε εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας χωρίς να παραβιάσει καθόλου την άσπρη διαχωριστική γραμμή. Αρκετά πειστικός χωρίς καθόλου να κλονιστεί, ήταν και ως προς την θέση του ότι ο ενάγοντας οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα. Και οι δύο αστυνομικοί (Μ.Ε.1 & Μ.Ε.3) δεν κλονίστηκαν καθόλου κατά την αντεξέταση τους. Η γενική εντύπωση που μου έδωσαν ήταν ότι είπαν την αλήθεια στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία τους για όλους τους πιο πάνω λόγους, γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Ο Μ.Ε 4 Δρ. Άκης Λοϊζίδης μου έκανε πολύ θετική εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Εξέτασε τον ενάγοντα στις 14.10.08, αμέσως μετά το ατύχημα και την έξοδο του από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Για τον πιο πάνω λόγο, είναι σε θέση να αναφερθεί στην εξέλιξη των τραυμάτων του, μέχρι και το 2010 που σταμάτησε να τον παρακολουθεί. Ο μάρτυρας ήταν αρκετά κατατοπιστικός για τα προβλήματα που δημιούργησε ο τραυματισμός στο γόνατο του ενάγοντα, τις θεραπείες στις οποίες τον υπέβαλε αλλά και την δημιουργία μετατραυματικής αρθρίτιδας που οφείλεται στον επίδικο τραυματισμό και για την οποία θα χρειαστεί μελλοντική επέμβαση αρθροπλαστικής γόνατος. Τεκμηρίωσε τα πιο πάνω ευρήματα με αναφορά στον ακτινολογικό έλεγχο (τεκμ. 28). Εξήγησε επίσης με επιστημονική επάρκεια, ότι καλό είναι να αφαιρούνται τα υλικά οστεοσύνθεσης πριν την αρθροπλαστική γόνατος για να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει κάποια μόλυνση. Αρκετά σαφής ήταν ότι λόγω της ηλικίας του ενάγοντα (57 ετών), σίγουρα να χρειαστεί και δεύτερη αρθροπλαστική αφού η αρθροπλαστική γόνατος, έχει διάρκεια ζωής τα 10 με 15 χρόνια. Επιπλέον, οι πιθανότητες επιτυχίας της δεύτερης αρθροπλαστικής είναι μειωμένες αλλά και ότι μετά την πιο πάνω επέμβαση, ο ενάγοντας θα πρέπει να υποβληθεί σε φυσιοθεραπείες. Σε γενικές γραμμές, ο Μ.Ε.4 ήταν αρκετά σταθερός στις απαντήσεις του χωρίς να κλονιστεί καθόλου στην αντεξέταση. Η μαρτυρία του για τους πιο πάνω λόγους, γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Την ίδια καλή εντύπωση μου έκανε και ο Μ.Ε.5, νευροχειρουργός Δρ. Περδίος. Ήταν αρκετά πειστικός ότι η πρόωρη εκφύλιση και πρόπτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων που παρουσίασε ο ενάγοντας, οφείλεται στην χρόνια χωλότητα και την λανθασμένη θέση της σπονδυλικής στήλης που ήταν αποτελέσματα του επίδικου τραυματισμού του. Γι' αυτό και η επέμβαση στην σπονδυλική στήλη ήταν επιβεβλημένη. Ο μάρτυρας ήταν επί του προκειμένου ιδιαίτερα πειστικός ως προς την αναγκαιότητα της επέμβασης στην σπονδυλική στήλη, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι θα ήταν εγκληματικό να μην χειρουργούσε τον ενάγοντα. Ο Μ.Ε.5 δεν κλονίστηκε καθόλου στην αντεξέταση, εμμένοντας σταθερά και πειστικά στις πιο πάνω θέσεις του. Η μαρτυρία του ως εκ τούτου γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Ο Μ.E.6 χειρούργος ορθοπεδικός Δρ. Λούης Λοΐζου, μου έκανε εξαιρετική εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Ήταν αρκετά επεξηγηματικός ως προς την θέση του για την σοβαρότητα του τραυματισμού του ενάγοντα κατά το ατύχημα, η οποία συνίστατο σε συντριπτικό ενδοαρθρικό κάταγμα του αριστερού γονάτου που σταθεροποιήθηκε με οστεοσύνθεση (πλάκα, βίδες και K-wire). Ήταν επίσης αρκετά σαφής ότι στο μέλλον θα χρειασθεί επέμβαση για να αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης και στην συνέχεια επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής γόνατος λόγω ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Ο Μ.Ε.6 ήταν αρκετά ειλικρινής, αναφέροντας ότι όταν ο ενάγοντας του παραπονέθηκε για πρόβλημα στην σπονδυλική στήλη, ο ίδιος ως μη ειδικός, τον παρέπεμψε σε νευροχειρουργό. Ήταν όμως ταυτόχρονα και απόλυτα πειστικός στην θέση του ότι τα προβλήματα στην σπονδυλική στήλη δεν φαίνεται να οφείλονταν στην προηγούμενη χειρωνακτική του εργασία αλλά στην χωλότητα και την ασύμμετρη βάδιση μετά το ατύχημα. Όπως πειστικός ήταν και στην θέση του ότι τα όποια προβλήματα στην σπονδυλική στήλη πιθανόν να προϋπήρχαν, έχουν επηρεαστεί δυσμενώς από την χωλότητα και την ασύμμετρη βάδιση που ήταν αποτέλεσμα του επίδικου τραυματισμού. Ο μάρτυρας αιτιολόγησε επαρκώς το γεγονός ότι δεν έγινε σε προγενέστερο στάδιο η επέμβαση της αρθροπλαστικής, παρότι δέχθηκε ότι σε τέτοια περίπτωση πιθανόν να μετριάζονταν τα προβλήματα χωλότητας και ασύμμετρης βάδισης. Όπως με επάρκεια εξήγησε, το βασικό κριτήριο είναι η ηλικία του ασθενή επειδή η αρθροπλαστική έχει περιορισμένη διάρκεια ζωής και σε περίπτωση νεαρών ασθενών θα χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση στο μέλλον. Πάντα ο ίδιος ξεκινά με συντηρητική θεραπεία και αν δεν υπάρξει βελτίωση, τότε θα αποφασιστεί σε συνεργασία με τον ασθενή, η ολική αρθροπλαστική. Αυτό γιατί δεν είναι όλες οι αρθροπλαστικές που έχουν επιτυχία. Η γενική εντύπωση που μου έκανε ο μάρτυρας είναι ότι πρόκειται για ένα επιστήμονα με επαρκείς γνώσεις, ο οποίος με την μαρτυρία του βοήθησε το Δικαστήριο στην σε βάθος κατανόηση των ιατρικών προβλημάτων του ενάγοντα που προκλήθηκαν από το επίδικο ατύχημα. Η μαρτυρία του για τους πιο πάνω λόγους, γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Η Μ.Ε.7 επιθεωρήτρια των Κοινωνικών Ασφαλίσεων Άννα Ηλία, μου έκανε πολύ καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στις απολαβές του ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο όπως αυτές προκύπτουν από τις εισφορές του στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Λεπτομερή αναφορά έκανε και στα ποσά που ο ενάγοντας εισέπραξε ως σύνταξη ανικανότητας. Επιπλέον ήταν αρκετά πειστική στην θέση της ότι επισκέφθηκε τον ενάγοντα δύο φορές σε ώρες εργασίας και τον βρήκε στο σπίτι του. Η μάρτυρας ήταν ειλικρινής αναφέροντας ότι δεν γνωρίζει κατά πόσον ο μισθός του ενάγοντα ήταν εβδομαδιαίος ή μηνιαίος ή κατά πόσον η διαφορά στα ποσά οφείλεται σε υπερωρίες. Εξήγησε επίσης ότι από τα αναφερθέντα ποσά, πρέπει να αποκοπεί η εισφορά στις κοινωνικές ασφαλίσεις. Καθόρισε στην συνέχεια με ακρίβεια το ποσοστό εισφοράς επί του ακαθάρτου μισθού από την ημερομηνία του ατυχήματος μέχρι σήμερα. Ο Μ.Υ.1 εναγόμενος 1 Μάριος Σοφοκλέους, δεν μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Ήταν εμφανές ότι η μαρτυρία του αποσκοπούσε στο να ενισχύσει την δική του εκδοχή για τα γεγονότα παρά το να πει την αλήθεια στο Δικαστήριο. Στην προσπάθεια του δε αυτή υπέπεσε σε αντιφάσεις, καθοριστικές στην κρίση της αξιοπιστίας του. Αναφέρω ενδεικτικά ότι στην κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ. 5), αναφέρει με βεβαιότητα ότι ο ενάγων όταν προσπερνούσε τα προπορευόμενα του οχήματα, παραβίαζε την ζωγραφισμένη νησίδα. Αυτό σε μια προσπάθεια να καταδείξει ότι ο ενάγοντας με την παράνομη αυτή ενέργεια, ευθύνεται για την πρόκληση του ατυχήματος. Στην μαρτυρία του όμως ενώπιον του Δικαστηρίου, ο εναγόμενος δεν ήταν σίγουρος για το γεγονός αυτό. Ανέφερε επί του προκειμένου ότι υποθέτει χωρίς να είναι σίγουρος ότι ο ενάγων παραβίασε την διαχωριστική λωρίδα λόγω του σημείου που έγινε η σύγκρουση. Στην συνέχεια αρνήθηκε ότι κατά την είσοδο του στον δρόμο πήρε κλίση για να στρίψει δεξιά, παρά το ότι ο ισχυρισμός αυτός αναφέρεται στην κατάθεση του στην αστυνομία (τεκμ.5). Όταν του υποδείχθηκε η πιο πάνω αντίφαση, επέμενε ότι εισήλθε κάθετα στον δρόμο χωρίς να δώσει μια ικανοποιητική δικαιολογία για την αρχική του θέση, τονίζοντας ότι το αυτοκίνητο που του έδωσε προτεραιότητα, τον εμπόδιζε να πάρει δεξιά κλίση. Για να αναφέρει στο τέλος ότι δεν αποκλείει να πήρε κάποια κλίση το αυτοκίνητο του. Δέχθηκε περαιτέρω ότι με την κάθετη είσοδο στον δρόμο, είχε περισσότερη ορατότητα προς τα δεξιά. Χωρίς ταυτόχρονα να δώσει μια ικανοποιητική εξήγηση γιατί δεν αντιλήφθηκε τον ενάγοντα αφού όπως ισχυρίστηκε, η είσοδος του στον δρόμο ήταν ευθεία. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, οι ζημιές στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του εναγομένου 1 και ειδικά στο μπροστινό φανάρι (τεκμ.9), καταδεικνύουν ότι εισήλθε στον κύριο δρόμο με κλίση δεξιά και όχι κάθετα όπως ισχυρίζεται. Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί ότι η πραγματική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και να είναι επίσης αποκαλυπτική της εξέλιξης των πραγμάτων. Νοείται όμως ότι η πραγματική μαρτυρία θα πρέπει να είναι αποκαλυπτική των γεγονότων και συνθηκών του οδικού ατυχήματος. Ένα αντικειμενικό εύρημα για να έχει αποδεικτική δυναμική και για να μπορεί να αποτελέσει οδηγό αξιοπιστίας της μαρτυρίας θα πρέπει να μπορεί να καθοδηγήσει θετικά ως προς τα γεγονότα της σύγκρουσης χωρίς ποτέ το Δικαστήριο να προβαίνει σε υποθετικά ευρήματα ούτε να μετατρέπεται σε εμπειρογνώμονα (βλ. Θρασυβούλου v. Κουλέρμου κ.α.
(1996)1 Α.Α.Δ 296 & Γενικός Εισαγγελέας ν. Γεώργιου Ανδρέα Πότση
(2000)2 Α.Α.Δ 252). Στην παρούσα περίπτωση, ο εντοπισμός ζημιάς στο δεξιό μπροστινό φανάρι και προφυλακτήρα στο αυτοκινήτου του εναγομένου, είναι αποκαλυπτικός στο ότι η είσοδος του στο κύριο δρόμο έγινε με κλίση δεξιά και όχι κάθετα όπως ισχυρίστηκε. Αντιφάσεις εντοπίζονται και στην έκταση που διένυσε όταν εισήλθε στον δρόμο. Ενώ στην κατάθεση του ισχυρίστηκε ότι εισήλθε στην δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας όπου έγινε και η σύγκρουση, στην μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι σταμάτησε πριν την διαχωριστική γραμμή όπου και του κτύπησε το μοτοποδήλατο του ενάγοντα. Για να αναφέρει στην συνέχεια στην αντεξέταση του, ότι όταν συγκρούστηκε με την μοτοσυκλέτα του ενάγοντα, τα μούτρα του αυτοκινήτου του, βρίσκονταν στην δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας. Και ενώ επέμενε στην κυρίως εξέταση του ότι ο ενάγοντας εμφανίστηκε ξαφνικά μπροστά του, δέχθηκε στην αντεξέταση ότι οδηγεί συχνά στην περιοχή όπου δεν είναι ασυνήθιστο, μοτοσικλετιστές να προσπερνούν από τα δεξιά, σειρά σταματημένων αυτοκινήτων. Στην συνέχεια ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας δεν έκανε κανένα ελιγμό για να τον αποφύγει. Ακολούθως όμως δέχθηκε ότι λίγο πριν την σύγκρουση, είδε την μοτοσυκλέτα να κάνει ελιγμό προς τα δεξιά. Για να αναφέρει στην συνέχεια ότι δεν κατάλαβε αν ήταν ελιγμός για να τον αποφύγει ή αν επρόκειτο για την κλίση της μοτοσικλέτας αμέσως μετά την σύγκρουση. Για να επανέλθει στην συνέχεια την αρχική του θέση ότι ο ενάγοντας ερχόταν κατευθείαν πάνω του χωρίς να προβεί σε κανένα ελιγμό. Γεγονός παραμένει ότι ο ενάγοντας, δεν κατάφερε να δώσει μια πειστική εκδοχή για το πώς επεσυνέβη η επίδικη σύγκρουση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η μαρτυρία του απορρίπτεται στο σύνολο της ως αναξιόπιστη. Η Μ.Υ.2 Άντρη Μιχαήλ με την μαρτυρία της δεν βοήθησε στην διερεύνηση των επιδίκων θεμάτων, παρότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος αφού ήταν η οδηγός που έδωσε προτεραιότητα στον εναγόμενο 1 να εισέλθει στον δρόμο. Η Μ.Ε.2, είδε απλά την σύγκρουση χωρίς να θυμάται αν το αυτοκίνητο του εναγομένου ήταν σε κίνηση όταν κτύπησε πάνω του, το μοτοποδήλατο του ενάγοντα. Ανέφερε όμως στην συνέχεια ότι ήταν λογικό να κινείται ο ενάγοντας για να ελέγξει την τροχαία κίνηση, προτού εισέλθει στον δρόμο. Η ίδια όμως δεν ήταν σίγουρη αν όντως κινείτο παρότι η θέση της είναι ότι εισήλθε με χαμηλή ταχύτητα στον δρόμο. Ανέφερε επίσης ότι δεν έλεγχε την τροχαία κίνηση πίσω της για να δει από πού ερχόταν το μοτοποδήλατο του ενάγοντα αφού η έγνοια της όπως είπε ήταν να μην της κτυπήσει ο εναγόμενος 1 που εισερχόταν στον δρόμο με δεξιά κλίση και πολύ κοντά στο δικό της αυτοκίνητο. Δεν είδε καθόλου τον ενάγοντα, και άκουσε μόνο τον θόρυβο της σύγκρουσης. Ούτε μπορεί να ξέρει πόσο προχώρησε το αυτοκίνητο του εναγόμενου 1 από την πρόσοψη του δικού της αυτοκινήτου όταν έγινε η σύγκρουση. Η Μ.Υ.2 δεν ήταν ως εκ τούτου σε θέση να καταθέσει για σημαντικά γεγονότα που προηγήθηκαν της σύγκρουσης. Η μαρτυρία της για όλους τους πιο πάνω λόγους, απορρίπτεται από το Δικαστήριο. Ευρήματα Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης, τα ευρήματα μου είναι ανάλογα της μαρτυρίας που έγινε αποδεκτή. Ειδικότερα σημειώνω τα πιο κάτω: Ο ενάγοντας κατά την ημέρα του ατυχήματος στις 2.10.2008, ήταν ηλικίας 49 ετών. Από το 1979 εργαζόταν σε εταιρεία πώλησης υλικών οικοδομής. Κατά την πιο πάνω ημερομηνία γύρω στις 16.40, ο ενάγοντας οδηγούσε το μοτοποδήλατο ΚΜΥ 081 κατά μήκος της Λεωφόρου Αμμοχώστου παρά την Βιοτεχνική περιοχή Αγλαντζιάς. Συγκεκριμένα, κατευθυνόταν από τον κυκλικό κόμβο Σοπάζ προς τη διασταύρωση που ενώνει την Λεωφόρο Αμμοχώστου με τη Λεωφόρο Λάρνακος. Πρόκειται για δρόμο διπλής κατεύθυνσης και τις δυο κατευθύνσεις, χωρίζει διακεκομμένη άσπρη γραμμή. Ο ενάγοντας φορούσε το κράνος του και είχε τα φώτα του μοτοποδηλάτου αναμμένα. Στον δρόμο υπήρχε πυκνή τροχαία κίνηση και ακολουθούσε σειρά αυτοκινήτων που προχωρούσαν με πολύ χαμηλή ταχύτητα. Μεταξύ των πιο πάνω αυτοκινήτων, ήταν και το αυτοκίνητο της Μ.Υ.2 Άντρης Μιχαήλ με αρ. ΚΡΚ
  1. Ο ενάγοντας, συνάντησε μπροστά του μια μοτοσικλέτα με οδηγό τον αστυνομικό 3537 Θεράποντος (Μ.Ε.3), ο οποίος ακολουθούσε ένα ημιφορτηγό γεμάτο τσίγκους. Ο εν λόγω αστυνομικός, του έγνεψε να προσπεράσει και έτσι ο ενάγοντας ξεκίνησε να προσπερνά την σειρά των αυτοκινήτων που προπορεύονταν και κινούνταν με πολύ χαμηλή ταχύτητα. Όταν προσπερνούσε, ο ενάγοντας βρισκόταν στη δεξιά πλευρά της αριστερής λωρίδας της πορείας του, χωρίς να παραβιάσει την άσπρη διαχωριστική γραμμή. Μετά που ο ενάγοντας προσπέρασε μερικά αυτοκίνητα, είδε το αυτοκίνητο ΗΤΡ 555 που οδηγούσε ο εναγόμενος 1 και ήταν ασφαλισμένο από την εναγομένη 2 ασφαλιστική εταιρεία, να εξέρχεται με κλίση προς τα δεξιά από την πάροδο της Βιοτεχνικής Αγλαντζιάς, μετά που του δόθηκε προτεραιότητα από την Μ.Υ.
  2. Ως αποτέλεσμα, το αυτοκίνητο του εναγομένου 1 ανέκοψε την πορεία της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο ενάγοντας. Ο ενάγοντας προσπάθησε να αποφύγει την σύγκρουση με δεξιό ελιγμό, χωρίς όμως επιτυχία. Η μοτοσικλέτα του ενάγοντα κτύπησε στο δεξιό μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου του εναγομένου
  3. Ο ενάγοντας εκτινάχθηκε στην άσφαλτο και τραυματίστηκε σοβαρά στο αριστερό γόνατο. Κλήθηκε ασθενοφόρο στη σκηνή. Τοποθετήθηκε αυχενικό κολλάρο στον ενάγοντα και το αριστερό πόδι ακινητοποιήθηκε με νάρθηκα. Στην συνέχεια μεταφέρθηκε με το ασθενοφόρο, στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου διαπιστώθηκε βαρύτατο κάταγμα στο αριστερό γόνατο. Στην σκηνή του ατυχήματος κλήθηκε ο αστυνομικός 2273 Χαπάσιης (Μ.Ε.1) που κατά τον επίδικο χρόνο, υπηρετούσε στον Κλάδο Δυστυχημάτων της Τροχαίας Λευκωσίας. Εκεί βρισκόταν μόνο ο εναγόμενος 1 αφού ο ενάγοντας, είχε ήδη μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Στην παρουσία του εναγόμενου 1, ο Μ.Ε.1 ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα με τις πορείες των οχημάτων (τεκμ.1). Στην συνέχεια ετοίμασε σχεδιάγραμμα με τις ζημιές του μοτοποδηλάτου (τεκμ.2) καθώς και συμμετρικό σχεδιάγραμμα (τεκμ.3). Πήρε επίσης γραπτές καταθέσεις από όλους τους εμπλεκομένους για σκοπούς διερεύνησης του ατυχήματος (τεκμ. 4 έως 8). Βρίσκω και αποδέχομαι ως ορθές όλες τις μετρήσεις που ο Μ.Ε.1 κατέγραψε επί του συμμετρικού σχεδιαγράμματος (τεκμ.3). Περαιτέρω, βρίσκω και αποδέχομαι ως σημείο σύγκρουσης, το σημείο Χ όπως σημειώνεται επί του τεκμηρίου
  4. Tο ατύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια της νύχτας ενώ ο καιρός ήταν αίθριος. Ο δρόμος φωτιζόταν ικανοποιητικά από λαμπτήρες υψηλής ισχύος και η άσφαλτος ήταν στεγνή. Η ορατότητα των ενεχόμενων οχημάτων ως προς την πορεία τους ήταν 50 μέτρα. Το αυτοκίνητο του εναγομένου 1 υπέστη ζημιές στο δεξιό μπροστινό μέρος (προφυλακτήρας, καπό & φτερό) και το μοτοποδήλατο του ενάγοντα στο μπροστινό μέρος (τιμόνι, τροχός, φανάρι & πλαστικά). Ο ενάγοντας υπεβλήθη την επομένη στις 3.10.2008 στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας υπό γενική αναισθησία, σε επέμβαση ανάταξης και εσωτερικής οστεοσύνθεσης του βαρύτατου κατάγματος των κνημιαίων κονδύλων (κάταγμα plateau τύπου 4). Τοποθετήθηκαν δύο πλάκες υποστήριξης και οστικά μοσχεύματα για αποκατάσταση των διαλυμένων αρθρικών επιφανειών, ιδίως του έξω κνημιαίου κονδύλου. Ακολούθως, το κάταγμα ακινητοποιήθηκε σε κνημοποδικό γύψινο νάρθηκα. Ο ενάγοντας νοσηλεύθηκε στο Ορθοπεδικό Τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας μέχρι τις 9.10.2008 οπόταν εγκατέλειψε το Νοσοκομείο με δική του ευθύνη. Του δόθηκε άδεια ασθενείας από 9.10.08 έως τις 7.12.08 (τεκμ.10). Στις 14.10.2008 μετά από επίσκεψη του στο Νοσοκομείο, του αφαιρέθηκαν τα ράμματα από το χειρουργικό τραύμα. Έκτοτε δεν επισκέφθηκε ξανά το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας παρά μόνο για να γίνει ο τελευταίος ακτινολογικός έλεγχος στις 15.7.
  5. Στον εν λόγω ακτινολογικό έλεγχο, απεικονίζεται μετατρεπτική αρθρίτιδα, ειδικώς στο έξω κνημιαίο plateau. Ο ενάγοντας μετά την έξοδο του από το Γενικό Νοσοκομείο, επισκέφθηκε στις 14.10.2008 τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη (Μ.Ε. 4) που είναι χειρουργός ορθοπεδικός στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο. Ο Μ.Ε.4 διαπίστωσε συντριπτικό ενδοαρθρικό κάταγμα έσω και έξω κνημιαίου κονδύλου που σταθεροποιήθηκε με εσωτερική οστεοσύνθεση (Πλάκα, βίδες και K-wire). Οι ραφές είχαν αφαιρεθεί και τοποθετήθηκε μηροκνημοποδικός νάρθηκας. Ο Μ.Ε.4 επεσήμανε στον ενάγοντα, την ανάγκη αποφυγής φόρτισης του τραυματισμένου μέλους για τουλάχιστον ένα τρίμηνο. Έκτοτε ο ενάγοντας παρακολουθείτο από τον Μ.Ε.4 σε εβδομαδιαία βάση τόσο κλινικά όσο και ακτινολογικά. Ταυτόχρονα υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπεία για την όσο δυνατή γρήγορη κινητοποίηση του γόνατος. Μετά το πέρας του τριμήνου, επετράπη η σταδιακή φόρτιση του μέλους πάντα σε συνεργασία με τον φυσιοθεραπευτή. Η φόρτιση γινόταν με την βοήθεια βακτηριών, τις οποίες ο ενάγοντας χρησιμοποιούσε μέχρι τον Απρίλη του
  6. Επίσης, κατ' υπόδειξη του Μ.Ε.4 επισκέφθηκε ποδίατρο, ο οποίος του συνέστησε τη χρήση ορθωτικών πελμάτων. Ο ενάγοντας παρακολουθούσε επίσης πρόγραμμα κολύμβησης σε τακτική βάση. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε από τον Μ.Ε.4, έγχυση ενδοαρθρικών ενέσεων υαλουρονικού οξέος στο αριστερό γόνατο για την καλύτερη δυνατή αποκατάσταση του. Ο ενάγοντας επισκέφθηκε στην συνέχεια και τον ορθοπεδικό Δρ. Ανδρέα Κτωρίδη στην πολυκλινική Saint Mary and John Polyclinic, ο οποίος αφού τον εξέτασε, εξέδωσε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 27.4.10 (τεκμ. 14). Στην εν λόγω έκθεση ο Δρ. Κτωρίδης προβαίνει στα ίδια ευρήματα και διαπιστώσεις με την έκθεση του Μ.Ε.4 Δρ. Άκη Λοϊζίδη (τεκμ.12). Επιπλέον, διαπιστώνει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα έξω διαμερίσματος και πλήρη καταστροφή της έξω κνημιαίας χονδρικής επιφάνειας του αριστερού γόνατος. Παρά την συνεχή παρακολούθηση και ιατρική περίθαλψη, ο ενάγοντας εξακολουθούσε να έχει αφόρητους πόνους και να δυσκολεύεται στην κίνηση. Για αυτό χρησιμοποιούσε μπαστούνι. Δεν μπορούσε να στέκεται, να κάνει βαθύ κάθισμα και να χρησιμοποιεί σκάλες. Δεν μπορούσε να οδηγήσει αυτοκίνητο και με δυσκολία λύγιζε ελαφρώς το αριστερό του γόνατο. Στην συνέχεια, παρουσιάστηκαν πόνοι στη μέση του ενάγοντα. Ο Δρ. Λοϊζίδης (Μ.Ε.4), του εξήγησε ότι αυτοί οφείλονταν στον τρόπο βάδισης. Προς τούτο, ετοίμασε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 3.5.2010 (τεκμ. 15). Σε αυτή αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι λόγω της δυσκολίας στην βάδιση και της χωλότητας, παρουσιάζεται ενίοτε οσφυαλγία. Στις 25.10.10, ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε ακτινογραφία λόγω των πόνων στη μέση (τεκμ. 16). Επειδή έδινε περισσότερο βάρος στο δεξί του πόδι, άρχισε προς το τέλος του 2010 να νιώθει πόνους και στο δεξί του γόνατο. Εξετάστηκε στις 30.3.11 από τον ορθοπεδικό Δρ. Λούη Λοΐζου (Μ.Ε.6) του Απολλώνιου Νοσοκομείου. Ο Μ.Ε.6, του ανέφερε ότι με την πάροδο του χρόνου, τα προβλήματα του θα χειροτερεύουν και θα χρειαστεί να υποβληθεί σε νέα εγχείρηση στο αριστερό γόνατο. Ο Μ.Ε.6 ετοίμασε ιατρική έκθεση με τις πιο πάνω διαπιστώσεις του (τεκμ.17). Ο ενάγοντας επισκέφθηκε εκ νέου τον Δρ. Λοΐζου (Μ.Ε.6) στις 13.5.11, ο οποίος τον υπέβαλε σε θεραπεία με ενέσεις λόγω έντονων πόνων που είχε στο δεξί γόνατο και αδυναμίας να το λυγίσει. Επισκέφθηκε ξανά τον Μ.Ε.6 τον 10/
  7. Ο Μ.Ε.6 εξέδωσε επί του προκειμένου, σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά (τεκμ. 18 και 19). Οι πόνοι και τα προβλήματα στην μέση επιδεινώθηκαν και για αυτό ο ενάγοντας επισκέφθηκε τον νευροχειρουργό Δρ. Αχιλλέα Περδίο (Μ.Ε.5) ο οποίος διαπίστωσε φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων Ο4-5 και Ο3-4, που οφείλεται στην χωλότητα και την ασύμμετρη βάδιση του ενάγοντα λόγω του τραυματισμού του στο αριστερό γόνατο κατά το επίδικο ατύχημα. Υπέβαλε τον ενάγοντα σε εγχείρηση δισκεκτομής στις 19.3.13 και εξέδωσε σχετική ιατρική έκθεση (τεκμ. 20). Στις 2.2.16 ο ενάγοντας επισκέφθηκε ξανά τον Δρ. Λοΐζου (Μ.Ε.6), ο οποίος του συνέστησε να υποβληθεί εκ νέου σε ενέσεις και φυσιοθεραπεία (τεκμ. 21). Συμμορφούμενος ο ενάγοντας, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες και υδροθεραπείες (τεκμ.22). Ο ενάγοντας εξετάστηκε από δύο ιατροσυμβούλια της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τα οποία κρίθηκε ανίκανος για εργασία με ποσοστό αρχικά 75% που αναθεωρήθηκε από 1.7.09 σε 85% (τεκμ. 23 (α) και (β)). Ενόψει των πιο πάνω, ο ενάγοντας αδυνατεί να εργασθεί στην χειρωνακτική εργασία που ασκούσε από το 1978 μέχρι το ατύχημα. Μετά από δική του παράκληση, εργάστηκε με μειωμένο ωράριο στους πρώην εργοδότες του για ένα μικρό χρονικό διάστημα οπόταν και αναγκάστηκε να σταματήσει λόγω αφόρητων πόνων. Λόγω της φύσης των προβλημάτων του και του μεγάλου ποσοστού αναπηρίας του, ο ενάγοντας δεν διεξάγει σήμερα καμία εργασία και παίρνει σύνταξη ανικανότητας. Ο καθαρός μισθός του ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο, ανερχόταν σε €1718,00 μηνιαίως. Το στοιχείο αυτό, προκύπτει από το γεγονός ότι για τους 9 μήνες που εργάστηκε το 2008, εισέπραξε ακαθάριστες απολαβές €16.505,00 που αντιστοιχεί σε €1833,00 ακαθάριστα μηνιαίως (βλ. τεκμ. 29). Με την αφαίρεση 6,35% ως εισφορά κοινωνικών ασφαλίσεων, απομένει για τους 9 μήνες καθαρός μισθός €15.465,00 που αντιστοιχεί σε €1.718,00 μηνιαίως. Προκύπτει ως εκ τούτου ότι για τους υπόλοιπους 3 μήνες του 2018 (11, 12 & 13), ο ενάγοντας απώλεσε μισθούς €5.155,00 (1718 Χ 3). Ο συνολικός μισθός που ο ενάγοντας θα έπαιρνε για το 2009 αφαιρουμένων των κοινωνικών ασφαλίσεων ανέρχεται σε €22.334,00 (€1.718,00 Χ 13). Από το πόσον αυτό θα πρέπει να αφαιρεθεί το ποσόν που εισέπραξε για την μερική εργασία του για 13 βδομάδες από τον Μάιο μέχρι το Ιούλιο του 2009 και το οποίος ήταν €200,00 εβδομαδιαίως ήτοι €2600,
  8. Έτσι οι συνολικές του απώλειες για το 2009, ανέρχονται σε €19.734,00 (€22.334,00 - €2600,00 = €19734,00). Επιπλέον με βάση την μαρτυρία της Μ.Ε.7, η εισφορά κοινωνικών ασφαλίσεων του εργοδοτουμένου, αυξήθηκε σε 6,8% από 1.4 2010 και σε 7,8% από 1.1.
  9. Έτσι για το 2010 η απώλεια μισθών στην βάση των μηνιαίων απολαβών αφαιρουμένων των κοινωνικών ασφαλίσεων, ανέρχεται σε €22.204,
  10. Για τα έτη 2011 έως 2013 ο ετήσιος καθαρός μισθός του ενάγοντα θα ανερχόταν αφαιρουμένης της εισφοράς 6,8% των κοινωνικών ασφαλίσεων σε των €22.204,00 (20.496,00 + €1708,00 13ον μισθό). Για τα τρία έτη από 2011 μέχρι 2013 το ποσόν απώλειας απολαβών ανέρχεται σε €66.612,
  11. Για τα έτη 2014 έως 2016, ο ετήσιος καθαρός μισθός του ενάγοντα θα ανερχόταν αφαιρουμένης της εισφοράς 7,8% των κοινωνικών ασφαλίσεων σε €21.970 (€20.2870 + €1708,00 13ον μισθό). Ως εκ τούτου, το ποσόν απώλειας των απολαβών του για τα δύο αυτά έτη, ανέρχεται σε €43.940,
  12. Οι συνολικές απώλειες εισοδημάτων του ενάγοντα από το ατύχημα μέχρι και το έτος 2016 σύμφωνα με την μαρτυρία που έγινε αποδεκτή για τις ακαθάριστες απολαβές του σε συνδυασμό με τις αποκοπές κοινωνικών ασφαλίσεων και την εν μέρει απασχόληση του το 2009 είναι ως ακολούθως: Για το έτος 2008: €5.155,
  13. Για το έτος 2009: €19.734,
  14. Για το έτος 2010: € 22.204,
  15. Για τα έτη 2011 - 2013: €66.612,00 Για τα έτη 2014 - 2016: €43.940,00 ΣΥΝΟΛΟ: €157.645,00 Τα προβλήματα του ενάγοντα από τον επίδικο τραυματισμό είναι μόνιμης φύσης και έχουν επηρεάσει αρνητικά σε σημαντικό βαθμό όχι μόνον την υγεία του και την εισοδηματική του ικανότητα αλλά και το δικαίωμα του στις απολαύσεις της ζωής. Αντιμετωπίζει καθημερινά προβλήματα στην εξυπηρέτηση του εαυτού του και χρειάζεται την βοήθεια της συζύγου του. Για τις μικρές διακινήσεις του, χρησιμοποιεί μπαστούνι χωλαίνοντας και δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σκάλες ή να σταθεί για πολύ ώρα. Επιπλέον, ο ενάγοντας θα χρειαστεί να υποβληθεί σε πρώτο στάδιο, σε δύο μελλοντικές επεμβάσεις. Η πρώτη για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και η δεύτερη για ολική αρθροπλαστική γόνατος. Η επέμβαση αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνθεσης θα στοιχίσει €3.000,00 ενώ η ολική αρθροπλαστική θα στοιχίσει €9.000,
  16. Περαιτέρω λόγω της ηλικίας του (57 ετών σήμερα) και της περιορισμένης ζωής της πρώτης αρθροπλαστικής (10 - 15 χρόνια), ο ενάγοντας θα χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση αρθροπλαστικής, η δαπάνη της οποίας ανέρχεται σε €13.000,
  17. Το πρόγραμμα φυσιοθεραπείας που απαιτείται να υποβληθεί ο ενάγοντας για 3 μήνες (12 εβδομάδες) μετά τις πιο πάνω επεμβάσεις θα στοιχίσει €1.080,
  18. Αυτό γιατί αφού σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ε.4, είναι αναγκαίες τουλάχιστον τρεις φυσιοθεραπείες την βδομάδα που στοιχίζουν €30,00 για κάθε συνεδρία. Έτσι ο ενάγων θα χρειαστεί να πληρώσει για τις φυσιοθεραπείες αυτές, €90,00 την εβδομάδα για 12 εβδομάδες ήτοι το συνολικό ποσόν των €1.080,
  19. Νομική Πτυχή - Συμπεράσματα. Έχοντας υπόψιν τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου θα προχωρήσω στην συνέχεια στην εξέταση των επιδίκων θεμάτων της αγωγής με παραπομπή στην νομική πτυχή στης υπόθεσης και ακολούθως θα παραθέσω τα τελικά μου συμπεράσματα. i. Η απόδειξη του αστικού αδικήματος της αμέλειας. Σε μια υπόθεση οδικής αμέλειας, ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει ότι ο εναγόμενος δεν ενήργησε ως συνετός και όχι ως ο τέλειος οδηγός. Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με τον χρόνο, τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στην οδική σύγκρουση. Σχετική είναι η απόφαση Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1,4 στην οποία λέχθηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: " Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson
(1932)A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο ότι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί: • η φύση του καθήκοντος και • όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσο ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο της αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και την λογική συνέπεια. " Τόσο στην Αγγλική Νομολογία όσο και στην Νομολογία του δικού μας Ανωτάτου Δικαστηρίου, τονίσθηκε η αρχή ότι αν η δυνατότητα να προκύψει κίνδυνος είναι λογικά εμφανής, τότε το να μην πάρει ένας οδηγός τις αναγκαίες προφυλάξεις συνιστά αμέλεια, αλλά αν η δυνατότητα να προκύψει κίνδυνος είναι μόνο μια απλή πιθανότητα που δεν θα περνούσε από το νου ενός λογικού ανθρώπου, τότε το να μην πάρει ένας οδηγός πρόσθετες προφυλάξεις δεν αποτελεί αμέλεια. (Lang v. London Transport Executive
(1959)3 All E.R. 609, Ελπινίκη Παναγιώτου ν. Γεώργιος Κυρ. Μαύρου
(1970)1 C.L.R. 215). Επανερχόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, κρίνω ότι ο ενάγων απέδειξε την παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας που είχε έναντι του ο εναγόμενος
  1. Ο εναγόμενος 1 οδήγησε στην προκειμένη περίπτωση το όχημα του χωρίς την δέουσα παρατηρητικότητα και χωρίς να λαμβάνει υπόψη, τους άλλους οδηγούς που χρησιμοποιούσαν τον δρόμο. Όφειλε κατά την κρίση μου να αντιληφθεί τον ενάγοντα, ο οποίος προσπερνούσε τα προπορευόμενα του οχήματα, εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας. Ο εναγόμενος 1, όφειλε μετά που του δόθηκε προτεραιότητα από το όχημα της Μ.Υ.2, προτού επιχειρήσει να εισέλθει στον δρόμο να πιστοποιήσει ότι αυτό ήταν ασφαλές και να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός έναντι του κινδύνου κάποια μοτοσυκλέτα να προσπερνούσε την ίδια ώρα, την σειρά των οχημάτων που κινούνταν πολύ αργά από τα δεξιά του. Όπως ο ίδιος ο εναγόμενος 1 κατέθεσε, χρησιμοποιεί συχνά τον δρόμο και γνωρίζει ότι είναι σύνηθες φαινόμενο το προσπέρασμα μοτοσυκλετών σε εκείνο το σημείο. Η παρουσία λοιπόν της μοτοσυκλέτας του ενάγοντα στο συγκεκριμένο σημείο, ήταν εύλογα προβλεπτή στον εναγόμενο
  2. Γι' αυτό όφειλε να οδηγεί το όχημα του με τρόπο ώστε να αντιληφθεί έγκαιρα την μοτοσικλέτα του ενάγοντα προτού επιχειρήσει να εισέλθει στην δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας. Αντίθετα, ο τρόπος που οδήγησε με το να επιχειρήσει είσοδο στην δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας με κλίση δεξιά και χωρίς να προβεί σε επαρκή έλεγχο του δρόμου, καταδεικνύει ότι δεν εκπλήρωσε το καθήκον επιμέλειας που όφειλε έναντι των άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν τον δρόμο. Σημειώνω ότι σύμφωνα και με την δική του εκδοχή αν εισερχόταν κάθετα στον δρόμο θα είχε επαρκή ορατότητα να δει κατά πόσον οιαδήποτε μοτοσικλέτα επιχειρούσε προσπέρασμα στο σημείο εκείνο. Σύμφωνα όμως με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η είσοδος του στον κύριο δρόμο έγινε με δεξιά κλίση. Το γεγονός αυτό, τον εμπόδισε να έχει επαρκή έλεγχο του δρόμου και της κίνησης από τα δεξιά του προτού εισέλθει στον δρόμο. Περαιτέρω, η είσοδος με δεξιά κλίση στον κύριο δρόμο και η κίνηση του οχήματος του κατά την σύγκρουση, καταδεικνύει ότι δεν έλεγξε καθόλου τον δρόμο από τα δεξιά του, παραγνωρίζοντας πλήρως τον προβλεπτό κίνδυνο να προσπερνά κάποια μοτοσικλέτα τα αυτοκίνητα που κινούνταν με χαμηλή ταχύτητα στον κύριο δρόμο. Ο συνήγορος υπεράσπισης ισχυρίστηκε ότι ο πελάτης του δεν αναμενόταν να προβλέψει ότι ο ενάγοντας θα επιχειρούσε προσπέραση της σειράς των προπορευόμενων του οχημάτων που κινούνταν με χαμηλή ταχύτητα. Δεν με βρίσκει σύμφωνο η πιο πάνω θέση. Ο ίδιος ο εναγόμενος 1 ανέφερε ότι είναι σύνηθες φαινόμενο οι μοτοσικλέτες να προσπερνούν τα προπορευόμενα τους οχήματα στο συγκεκριμένο σημείο. Πέραν τούτου, ανέφερε ότι δεν είδε την μοτοσικλέτα του ενάγοντα παρά μόνο όταν έγινε η σύγκρουση. Έχω την γνώμη ότι ο εναγόμενος 1 αφού διασταύρωσε στο ύψος του αυτοκινήτου που του έδωσε προτεραιότητα, προτού προχωρήσει, όφειλε να ελέγξει επαρκώς τον δρόμο και να διερευνήσει την πιθανότητα κάποιος οδηγός που ακολουθούσε να επιχειρήσει προσπέρασμα από την δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Η ορατότητα στο σημείο ήταν αρκετή και αν εισερχόταν στον δρόμο κάθετα και όχι με δεξιά κλίση θα μπορούσε να ελέγξει με ευχέρεια την κίνηση από τα δεξιά του. Η εν γένει οδική συμπεριφορά του εναγομένου 1 και ειδικά η αποτυχία του να ελέγξει επαρκώς τον δρόμο προτού εισέλθει στην απέναντι λωρίδα κυκλοφορίας, συνιστά την γενεσιουργό αιτία του ατυχήματος και δικαιολογεί την απόδοση οδικής αμέλειας εναντίον του. Αυτό γιατί από την παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας εκ μέρους του εναγομένου 1 προς τον ενάγοντα, είναι παραδεκτό ότι ο ενάγοντας υπέστη ζημιά. Τραυματίστηκε σοβαρά κατά την σύγκρουση και υπέστη πόνο ταλαιπωρία και έξοδα όπως περιγράφονται στα ευρήματα του Δικαστηρίου. Κρίνω ενόψει των πιο πάνω ότι ο ενάγοντας έχει αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την οδική αμέλεια του εναγομένου 1, η οποία οδήγησε στην επίδικη οδική σύγκρουση, ως αποτέλεσμα της οποίας ήταν η πρόκληση σοβαρού τραυματισμού, πόνου, ταλαιπωρίας και εξόδων στον ενάγοντα. ii. Συντρέχουσα αμέλεια Θα εξετάσω στην συνέχεια κατά πόσον ο ενάγοντας φέρει συντρέχουσα αμέλεια για το ατύχημα ως ισχυρίζονται οι εναγόμενοι στην υπεράσπιση τους. Όταν υπάρχει ισχυρισμός για συντρέχουσα αμέλεια, η ακολουθητέα διαδικασία καθορίστηκε ως εξής στην υπόθεση Μαυρίδης ν. Dharaghji.
(1990)1 A.A.Δ.
  1. " Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα άρθρα 52, 57, και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
  2. ....................................................................... Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζεται με βάση το άρθρο 57 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζεται το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των Εναγομένων από την μια, και Ενάγοντος από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα.". Στην υπόθεση Βλάσιος ν. Αντωνίου
(1990)1 Α.Α.Δ 815, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την συντρέχουσα αμέλεια. " Οι νομικές αρχές που διέπουν το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας είναι καλά καθορισμένες. Αυτή δεν στηρίζεται στην ύπαρξη καθήκοντος του ζημιωθέντος προς τον εναγόμενο. Εκείνο που είναι αναγκαίο να αποδειχθεί όταν εγείρεται η ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας είναι ότι αυτός που ζημιώθηκε δεν πήρε για το ίδιον του συμφέρον λογικές προφυλάξεις και συνέβαλε έτσι με την έλλειψη φροντίδας στην ζημιά του. Ένας όμως ευθύνεται για συντρέχουσα αμέλεια εάν όφειλε εύλογα να είχε προβλέψει ότι θα μπορούσε να ζημιωθεί αν δεν ενεργούσε όπως ένας λογικός άνθρωπος. Ένας ενάγοντας όμως δεν είναι συνήθως υπόχρεος να προβλέψει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να είναι αμελές εκτός αν η πείρα δείχνει μια συγκεκριμένη αμέλεια να είναι συνήθης κάτω από τις περιστάσεις." Το βάρος απόδειξης της ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας φέρει ο εναγόμενος. Ωστόσο το Δικαστήριο μπορεί να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από την μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν όπως διαπιστώνονται από το Δικαστήριο (βλ. Θεράπων Μιχαήλ ν. Ιωάννου & Παρασκευαΐδης Λτδ κ.α
(1998)1 Α.Α.Δ 1494,1502). Η συνήγορος για τον ενάγοντα, παρέπεμψε στην αγόρευση της, στην υπόθεση Βίκης ν. Νεοφύτου
(1990)1 Α.Α.Δ 345 τα γεγονότα της οποίας προσομοιάζουν κατά την άποψη της, με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Η υπόθεση αφορούσε προσπάθεια του εφεσείοντος να εισέλθει με το αυτοκίνητο του από το σπίτι του, στη λεωφόρο που εφαπτόταν του σπιτιού του. Οδηγός φορτηγού, σταμάτησε κατά τρόπο που άφηνε άνοιγμα σε ουρά οχημάτων ώστε ο οδηγός του αυτοκινήτου να εκμεταλλευθεί το άνοιγμα και να εισέλθει στον κύριο δρόμο. Ο οδηγός του αυτοκινήτου άρχισε να διασταυρώνει την λεωφόρο διαγώνια για να εισέλθει στο απέναντι ρεύμα κυκλοφορίας. Η κίνηση όμως αυτή, απέκοψε την πορεία μοτοσυκλέτας που προσπερνούσε την ουρά από την έξω πλευρά της. Σύμφωνα με το Εφετείο, το πλάτος της λεωφόρου και η έλλειψη κινήσεως από την αντίθετη κατεύθυνση, επέτρεπαν την εν λόγω κίνηση ενώ το άνοιγμα στην ουρά δεν ήταν ορατό από τον μοτοσικλετιστή. Υπό τας περιστάσεις, κρίθηκε ορθό το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο οδηγός του μοτοποδηλάτου δεν ευθυνόταν καθόλου για την σύγκρουση. Στην εξέταση του κατά πόσον ο μοτοσικλετιστής ευθυνόταν για συντρέχουσα αμέλεια, αναφέρθηκαν τα εξής: «Το κρίσιμο ερώτημα - και αυτό είναι το αποφασιστικό σημείο της έφεσης - είναι αν η στάθμευση αριθμού οχημάτων έξω από την κατοικία, από την οποία εξήλθε ο εφεσείων, έπρεπε να αποτελέσει προειδοποίηση για το μοτοσικλετιστή ότι ήταν ενδεχόμενο να εισέλθει στον κύριο δρόμο και να παρεμβληθεί στην πορεία του άλλο όχημα. Η απάντηση είναι αρνητική. Η ύπαρξη του ανοίγματος στην ουρά της τροχαίας που διευκόλυνε την είσοδο του οχήματος του εφεσείοντα, δεν ήταν ορατή ούτε μπορούσε να αναμένεται κατά λογική πρόβλεψη η είσοδος στον κύριο δρόμο και παρεμβολή άλλου οχήματος στην πορεία πλεύσεως του εφεσιβλήτου.» Αντιθέτως, στην υπόθεση Κυριακούδης ν. Μόσχου
(2008)1 Α.Α.Δ 355, επιμερίσθηκε ευθύνη 75% στον οδηγό που εξήλθε από πάροδο μετά από νόημα που του έδωσε οδηγός επί του κυρίου δρόμου και 25% σε μοτοσικλετιστή που προσπερνούσε οχήματα που κινούνταν αργά προς την ίδια κατεύθυνση. Ο μοτοσικλετιστής προσπερνούσε μεν κανονικά και από τη δεξιά πλευρά τα αυτοκίνητα που βρίσκονταν μπροστά του και μάλιστα παραμένοντας στη δική του λωρίδα, η κατάσταση όμως στο δρόμο ήταν τέτοια που θα έπρεπε κατά το Εφετείο να τον κάνει πιο προσεκτικό. Εξάλλου, παραδέχθηκε και ο ίδιος πως βιαζόταν γιατί είχε αργήσει για το σχολείο του. Για τους πιο πάνω λόγους, η συντρέχουσα αμέλεια ποσοστού 25% που αποδόθηκε στον οδηγό της μοτοσικλέτας, επικυρώθηκε από το Εφετείο. Στην παρούσα, τα γεγονότα διαφοροποιούνται από αυτά της υπόθεσης Βίκης ν. Νεοφύτου (ανωτέρω) όπου η είσοδος στον κύριο δρόμο δεν έγινε από πάροδο αλλά από την οικία του οδηγού του αυτοκινήτου. Υπό τας περιστάσεις δεν ήταν στην πιο πάνω υπόθεση, λογικά αναμενόμενο για τον οδηγό του μοτοποδηλάτου να προβλέψει ότι κάποιο όχημα θα εξερχόταν από την εν λόγω οικία. Επιπλέον, η ύπαρξη του ανοίγματος στην ουρά της τροχαίας που διευκόλυνε την είσοδο του αυτοκινήτου στον κύριο δρόμο, δεν ήταν ορατή από τον μοτοσικλετιστή. Τα γεγονότα της παρούσας προσομοιάζουν με αυτά της υπόθεσης Κυριακούδης ν. Μόσχου (ανωτέρω). Στην εν λόγω υπόθεση όπως και στην παρούσα, η είσοδος του αυτοκινήτου στον κύριο δρόμο έγινε από πάροδο. Ο μοτοσικλετιστής όφειλε ως εκ τούτου να αναμένει ότι κάποιο όχημα πιθανόν να έδινε προτεραιότητα στον εναγόμενο 1 να εισέλθει στον δρόμο. Επιπλέον, η ορατότητα ήταν τέτοια που παρείχε την ευχέρεια στον ενάγοντα να αντιληφθεί εγκαίρως το άνοιγμα στην ουρά που δόθηκε για να διευκολύνει την είσοδο του αυτοκινήτου στον κύριο δρόμο. Όπως στην υπόθεση Κυριακούδης (ανωτέρω), έτσι και στην παρούσα, οι συνθήκες του δρόμου ήταν τέτοιες που έπρεπε να κάνουν τον ενάγοντα πιο προσεκτικό έναντι του κινδύνου να εισέλθει το αυτοκίνητο του εναγομένου 1 στον κύριο δρόμο. Το γεγονός ότι η προσπέραση της σειράς των οχημάτων που προηγούνταν της μοτοσικλέτας, έγινε μετά το σήμα του αστυφύλακα Θεράποντος (Μ.Ε.3) προς τον ενάγοντα, δεν αλλάζει το σκηνικό. Το σήμα από τον Μ.Ε.3 προς τον ενάγοντα να προσπεράσει δεν αναιρεί την υποχρέωση του να το πράξει με την δέουσα προσοχή και υπό το φως της προβλεπτής εξόδου από την πάροδο του αυτοκινήτου του εναγομένου 1, δεδομένου ότι οι συνθήκες του δρόμου ήταν τέτοιες ώστε το άνοιγμα στην ουρά των οχημάτων να ήταν εύλογα ορατό από τον ενάγοντα. Κρίνω υπό τας περιστάσεις ότι έχει αποδειχθεί συντρέχουσα αμέλεια του ενάγοντα σε ποσοστό 25%. Συνοψίζοντας όλα τα πιο πάνω και συνυπολογίζοντας τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης όπως προκύπτουν από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, βρίσκω ότι ο ενάγων ευθύνεται για το ατύχημα σε ποσοστό 25% και ο εναγόμενος 1 σε ποσοστό 75%. Ως εκ τούτου, ο εναγόμενος 1 ως αδικοπραγήσας δυνάμει του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου (Κεφ.148) και η εναγομένη 2 δυνάμει του άρθρου 16Α του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου 96(Ι)/2000, ευθύνονται σε ποσοστό 75% για όλες τις ζημιές που ο ενάγοντας έχει υποστεί ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. iii. Ειδικές αποζημιώσεις Οι ειδικές αποζημιώσεις που αφορούν ιατρικά έξοδα του ενάγοντα συμπεριλαμβανομένης και της δαπάνης για χειρουργική επέμβαση στην σπονδυλική στήλη και των φυσιοθεραπειών, έχουν συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές επί πλήρους ευθύνης, στο ποσόν των €12.000,00. Η αξίωση για απώλεια μισθών της συζύγου του ενάγοντα δεν προωθήθηκε. Αυτό που απέμενε προς εκδίκαση όσον αφορά τις ειδικές ζημιές, ήταν η επιδίκαση αποζημίωσης για απώλεια απολαβών του ενάγοντα. Εκτός από τα πραγματικά του έξοδα, ο ενάγων δικαιούται σε αποζημιώσεις για την απώλεια της εισοδηματικής του ικανότητας που προήλθε από τον τραυματισμό λόγω του επίδικου ατυχήματος. Η απώλεια μέχρι της ημερομηνίας περάτωσης της ακρόασης, επιδικάζεται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων ενώ η αναμενόμενη ή μελλοντική απώλεια εισοδημάτων υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Παρόλα αυτά σε ειδικές περιπτώσεις, η απώλεια των εισοδημάτων μέχρι την ακρόαση, μπορεί να περιληφθεί στο συνολικό ποσόν των γενικών αποζημιώσεων (Συμεωνίδου ν. Μιχαηλίδης
(1969)1 C.L.R 394). Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η απώλεια απολαβών του ενάγοντα από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι και το 2016 που ολοκληρώθηκε η ακρόαση της παρούσας υπόθεσης, ανέρχεται σε €157.285,00. Το θέμα που εγείρεται επί του προκειμένου, είναι ότι οι πιο πάνω απώλειες δεν δικογραφούνται στην έκθεση απαίτησης, αφού πρόκειται για ειδική ζημιά που προέκυψε μετά την καταχώρηση της αγωγής. Είναι νομολογημένο ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να δικογραφούνται και να αποδεικνύονται αυστηρά. Σχετική είναι η υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 (Β) Α.Α.Δ. 1157,1162, στην οποία παρατέθηκε το πιο κάτω απόσπασμα από το σύγγραμμα McGregor on Damages, 15η Έκδοση, παρ. 23, σελ. 15. "Special damages, on the other hand, are such as the law will not infer from the nature of the act. They do not follow in ordinary course. They are exceptional in their character and, therefore, they must be claimed specially and proved strictly." Παρόλα αυτά, είναι δυνατόν να διεκδικηθεί ζημιά που δεν δικογραφείται για απώλεια εισοδημάτων που προκύπτει από την καταχώρηση της αγωγής μέχρι και την εκδίκαση της υπόθεσης. Η ζημιά αυτή μπορεί να ενταχθεί στις γενικές αποζημιώσεις (βλ. Telemachou ν. Papakyriacou
(1986)1 CLR 705). Όπου όμως η απώλεια εισοδημάτων μέχρι την εκδίκαση είναι αριθμητικά αποτιμητή σε χρήμα, τότε μπορεί να αποδοθεί ως ειδική ζημιά υπό τον τυπικό όρο της σχετικής εναρμόνισης της έκθεσης απαίτησης. Σχετική είναι η απόφαση Fysco Constructing Co Ltd, v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ 1014 όπου επιδικάσθηκε επιπλέον ποσό σαν ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων μέχρι την εκδίκαση της αγωγής, υπό τον όρο ότι θα κατεχωρείτο τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως για να το καλύπτει. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για ζημιά που δεν μπορεί να εξειδικευτεί αριθμητικά και η οποία σε τέτοια περίπτωση θα πρέπει να ενταχθεί στις γενικές αποζημιώσεις. Στο σύγγραμμα του κ. Φρίξου Νικολαΐδη 'Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες' στην σελ. 30 παρ. 1-24, κάτω από το κεφάλαιο 'Δικόγραφα' αναφέρονται τα πιο κάτω: « Όταν ζημιά επιδεκτική αριθμητικού υπολογισμού αποκρυσταλλωθεί μετά την καταχώρηση της έκθεσης απαίτησης, θα πρέπει να περιληφθεί στην έκθεση απαίτησης ύστερα από σχετική τροποποίηση. Σε περίπτωση παράλειψης τροποποίησης, αν προσαχθεί μαρτυρία χωρίς ένσταση, η αποζημίωση μπορεί να δοθεί υπό μορφή ειδικής αποζημίωσης υπό τον όρο ότι ο ενάγων θα προχωρήσει στην αναγκαία τροποποίηση. Διαζευκτικά μπορεί να επιδικαστεί με την μορφή γενικών αποζημιώσεων, αλλά η μέθοδος αυτή προσφέρεται στις περιπτώσεις όπου τα δεδομένα δεν επιτρέπουν ακριβή αριθμητικό υπολογισμό. » Στην παρούσα υπόθεση, η απώλεια εισοδημάτων μέχρι και την εκδίκαση της υπόθεσης, είναι αποτιμητή σε χρήμα και ανέρχεται σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου σε €157.645,
  1. Κρίνω ως εκ τούτου ότι μπορεί να αποδοθεί ως ειδική αποζημίωση υπό τον τυπικό όρο της εναρμόνισης της έκθεσης απαίτησης με τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Συνοψίζοντας τα πιο πάνω και έχοντας υπόψη το ποσοστό συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα που ανέρχεται στο 25%, κρίνω ότι ο ενάγων δικαιούται ως ειδικές αποζημιώσεις από το ατύχημα, τα πιο κάτω ποσά: • €9.000,00 που αντιστοιχεί στο 75% του ποσού των €12.000,00 που είναι οι συμφωνηθείσες ειδικές ζημιές για ιατρικά και άλλα έξοδα του ενάγοντα. • €118.233,00 που αντιστοιχεί στο 75% του ποσού των €157.645,00 που είναι η απώλεια εισοδημάτων του ενάγοντα από την ημερομηνία του ατυχήματος μέχρι και την εκδίκαση της αγωγής το
  2. Το εν λόγω ποσόν, επιδικάζεται υπό τον όρο σχετικής εναρμόνισης της έκθεσης απαίτησης. iv. Αποζημιώσεις για τον τραυματισμό, τον πόνο και ταλαιπωρία του ενάγοντα. Οι αποζημιώσεις για τα τραύματα, τον πόνο και την ταλαιπωρία που έχει υποστεί ο ενάγοντας, εντάσσονται στο κεφάλαιο των γενικών αποζημιώσεων. Κατά τον υπολογισμό τους, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τη φύση των τραυμάτων, τη διάρκεια της θεραπείας, τον πόνο, την ταλαιπωρία, την ενόχληση και απώλεια των προσωπικών ανέσεων, καθώς και τα προβλήματα στην υγεία του ενάγοντος που δυνατό να παρουσιαστούν στο μέλλον. Η επανόρθωση (restitution in integrum) αποτελεί την θεμελιώδη αρχή παροχής αποζημιώσεων που ενσωματώνει το Κυπριακό δίκαιο, υπό την αίρεση πάντα ότι αυτή πρέπει να είναι δικαία μεταξύ των διαδίκων (βλ. Τάκη Γιάλλουρου ν. Ευγένιου Νικολάου
(2001)1 Α.Α.Δ 558). Στην υπόθεση Gardner v. Dyson
(1967)3 All E.R 721, 764, ο Δικαστής Salmon αναφέρει: «Αναγκαστικά σε όλες τις υποθέσεις προσωπικών τραυματισμών, το ύψος των αποζημιώσεων είναι, σε κάποια έκταση, συμβατικό. Η χρηματική αξία ενός οφθαλμού, ενός χεριού ή ενός ποδιού, είναι αδύνατο να υπολογιστεί με ακρίβεια, αλλά αν και οι αποζημιώσεις είναι κατά μία έννοια συμβατικές, θα πρέπει να είναι ρεαλιστικές και να αντιστοιχούν σε ότι ο συνήθης λογικός μέσος άνθρωπος θα θεωρούσε ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τα συγκεκριμένα τραύματα. Λέγοντας ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι "συμβατικές" δε σημαίνει ότι ο ενάγων, ο οποίος είναι αναγκασμένος να φέρει για το υπόλοιπο της ζωής τον ψεύτικο οφθαλμό, δικαιούται σε επιδίκαση πλασματικών αποζημιώσεων.» Στην Κυπριακή υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789,793, λέχθηκαν τα πιο κάτω ως προς τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων: "Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης." Η Νομολογία αποκαλύπτει σταθερή τάση αύξησης των γενικών αποζημιώσεων που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο. Σταθερή όμως επίσης αρχή του δικαίου είναι ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Επαναλαμβάνεται συχνά στην νομολογία μας, η αρχή ότι η αποζημίωση επί αδικοπραξιών, σκοπό έχει την αποκατάσταση του ζημιωθέντος και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος. Με αυτή την έννοια δεν πρέπει η ατέλεια του χρήματος να επενεργεί ως μέσο για την επαύξηση των αποζημιώσεων που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια (βλ. μεταξύ άλλων Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ 66). Η υποτίμηση του χρήματος στην περίοδο που διέρρευσε από τον χρόνο προηγουμένων επιδικασθέντων ποσών, είναι παράγοντας που κατά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν (βλ. Φρίξου Νικολαΐδη 'Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες' παρ. 1-21, σελ. 25). Για τον λόγο αυτό, προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο με την έννοια του δεδικασμένου αλλά παρέχουν απλή καθοδήγηση στο Δικαστήριο (βλ. Κώστα Ιακώβου ν Αλέξανδρου Παπαδάκη κ.α
(2000)1 Α.Α.Δ 2079). Στην υπόθεση Fysco ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ 1014, λέχθηκαν τα πιο κάτω σε σχέση με το πιο πάνω θέμα: « ... Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες όπως μπορούν να εξακριβωθούν με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά τον χρόνο εκδίκασης των αποζημιώσεων, ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όπου ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στον βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσης, θα μπορούσε να είναι βοηθητικές. » Στην παρούσα περίπτωση, είναι αναντίλεκτο ότι ο ενάγοντας υπέστη σοβαρό τραυματισμό στο αριστερό γόνατο που συνίσταται σε συντριπτικό κάταγμα έσω και έξω κνημιαίου κονδύλου. Έχει υποστεί δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Μια στο Γενικό Νοσοκομείο για ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση του βαρύτατου κατάγματος των κνημιαίων κονδύλων (κάταγμα plateau τύπου 4) και μια στο Απολλώνιο Νοσοκομείο από τον Δρ. Περδίο για δισκεκτομή που οφείλεται στην χωλότητα και την ασύμμετρη βάδιση του ενάγοντα λόγω του τραυματισμού του στο αριστερό γόνατο. Θα χρειαστεί επίσης ακόμη δύο επεμβάσεις. Η πρώτη για να αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης και η δεύτερη για ολική αρθροπλαστική γόνατος λόγω ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Τέλος, ο ενάγοντας θα χρειαστεί ακόμη μια επέμβαση για δεύτερη αρθροπλαστική αφού η διάρκεια ζωής της πρώτης δεν υπερβαίνει τα 10 με 15 έτη. Περαιτέρω, ο ενάγοντας έχει υποστεί μεγάλη ταλαιπωρία με την υποβολή του σε επίπονη φυσιοθεραπεία, την οποία θα υποστεί και στο μέλλον, μετά τις προαναφερθείσες μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις. Πέραν των πιο πάνω, δεν είναι υπερβολή να ισχυριστεί κάποιος ότι η ζωή του ενάγοντα έχει ανατραπεί πλήρως ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. Στην ηλικία των 49 ετών, έχασε την εργασία του σε εταιρεία οικοδομικών υλικών στην οποία εργαζόταν από το 1979 και κατέστη ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 85%. Τα προβλήματα του ενάγοντα από τον επίδικο τραυματισμό, είναι μόνιμης φύσης και έχουν επηρεάσει αρνητικά σε σημαντικό βαθμό όχι μόνον την υγεία του και την εισοδηματική του ικανότητα αλλά και το δικαίωμα του στις απολαύσεις της ζωής. Αντιμετωπίζει καθημερινά προβλήματα στην εξυπηρέτηση του εαυτού του και χρειάζεται την βοήθεια της συζύγου του. Για τις μικρές διακινήσεις του, χρησιμοποιεί μπαστούνι χωλαίνοντας και δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σκάλες ή να σταθεί για πολύ ώρα. Σε σχέση με ποσά που επιδικάστηκαν σε παρόμοιες υποθέσεις, η συνήγορος για τον ενάγοντα, παρέπεμψε στην υπόθεση Αζόφ ν. Προδρόμου
(2006)1 Α.Α.Δ. 331, στην οποία επιδικάστηκε ποσόν £30.000 σε ενάγοντα ηλικίας 17 ετών για συντριπτικό κάταγμα κάτω τριτημορίου μηριαίου οστού, μεγάλο τραύμα στο αριστερό γόνατο και κάταγμα γνάθου. Η συνήγορος ισχυρίστηκε επί του προκειμένου ότι το ποσόν των £30.000,00 το 2006, αντιστοιχεί σε σημερινά ποσά σε £60.000,00 (€100.000,00). Εισηγήθηκε δε ότι σε σχέση με την πιο πάνω υπόθεση Αζόφ, τα τραύματα του ενάγοντα στην παρούσα είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα ώστε να δικαιολογείται επιδίκαση ποσού €200.000,00 για πόνο και ταλαιπωρία. Όμως, μελέτη της απόφασης Αζόφ (ανωτέρω), καταδεικνύει ότι τα τραύματα στην υπόθεση αυτή, ήταν σαφώς σοβαρότερα από τα τραύματα του ενάγοντα στην παρούσα. Πέραν του γεγονότος ότι ο ενάγοντας ήταν μόλις 17½ ετών, είχε επιπλέον του κατάγματος στον μηρό, υποστεί και κάταγμα της γνάθου και του δεξιού οφθαλμικού κόγχου. Υποβλήθηκε σε δύο εγχειρήσεις όσον αφορά το κάταγμα στο μηρό από τις οποίες του έμειναν μόνιμες ουλές. Αναμενόταν τρίτη εγχείρηση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης σε σχέση με το δεξιό οφθαλμικό κόγχο, και επιπλέον πέραν της βάδισης για 5 με 6 μήνες με χρήση βακτηριών, είχε αρνητική επίδραση στην φοίτησή του στο σχολείο και δυσκολία στη λήψη τροφής και στην ομιλία. Όλα τα πιο πάνω στοιχεία και ιδιαίτερα η νεαρή ηλικία, τα μόνιμα κατάλοιπα ουλών και η δυσκολία στην λήψη τροφής και ομιλίας λόγω του κατάγματος στην γνάθο, δεν εντοπίζονται στην παρούσα υπόθεση. Από την άλλη, ο συνήγορος των εναγομένων παρέπεμψε στις υποθέσεις Ανδρέου ν. Iacovou Brothers (Constructions) Ltd Πολ. Έφεση 389/09 ημ. 17.12.14 και Olympic Building & Metal Construction Ltd v. Παπαιωάννου Πολ. Έφεση 3/2010 ημ. 11.09.14, όπου σε αμφότερες, επιδικάστηκε κατ' έφεση το ποσόν €90.000,00. Στην υπόθεση Ανδρέου (ανωτέρω) ο ενάγοντας υπέστη ρωγμώδες κάταγμα βάσης 5ου μεταταρσίου δεξιού ποδιού. Για ένα περίπου έτος μετά το δυστύχημα περπατούσε με τη βοήθεια βακτηριών και έκτοτε με τη βοήθεια μπαστουνιού. Τους πρώτους μήνες μετά το δυστύχημα ήταν απόλυτα αναγκαία η βοήθεια της συζύγου του για τις βασικότερες καθημερινές δραστηριότητες. Παρουσίαζε επίσης μόνιμη χωλότητα, μικρό περιορισμό στις κινήσεις του δεξιού ποδιού, μουδιάσματα, άλγος και οίδημα κάποιες φορές ενώ δεν εργάστηκε από την ημέρα του ατυχήματος και δεν μπορεί να κάμει πλέον τι δραστηριότητες που έκανε πριν (κυνήγι, να πάει στο ποδόσφαιρο, χειμερινή κολύμβηση). Μπορεί μόνο να περπατήσει και να οδηγήσει για μικρές αποστάσεις. Στην υπόθεση Olympic (ανωτέρω), ο ενάγοντας σε ηλικία 53 ετών, υπέστη συμπιεστικό κάταγμα 1ου οσφυϊκού σπονδύλου, συντριπτικό κάταγμα στη δεξιά πτέρνα και κάκωση αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης. Για πλήρη αποκατάσταση των κακώσεων του, απαιτήθηκε συνολική περίοδος ενός έτους. Σημειώνεται όμως ότι τα τραύματα και τα κατάλοιπα στις πιο πάνω υποθέσεις που με παρέπεμψε ο συνήγορος υπεράσπισης, είναι σαφώς ελαφρότερα από τα τραύματα που έχει υποστεί ο ενάγοντας στην παρούσα ως αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος. Δεν διαγνώστηκε μετατραυματική αρθρίτιδα και δεν υπάρχει αναγκαιότητα μελλοντικών επεμβάσεων αρθροπλαστικής ούτε και εντοπίστηκε, πρόωρη εκφύλιση και πρόπτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων λόγω ασύμμετρης βάδισης ώστε να ενδείκνυται επέμβαση δισκεκτομής, όπως συμβαίνει στην παρούσα αγωγή. Περαιτέρω έρευνα του Δικαστηρίου, αποκαλύπτει σειρά αποφάσεων στην Κυπριακή Νομολογία, σχετική με τραυματισμό στο γόνατο χωρίς όμως να εντοπίσω περίπτωση που να προσομοιάζει με την σοβαρότητα των τραυμάτων του ενάγοντα, στην οποία υπενθυμίζω κρίνονται αναγκαίες τρεις μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις. Σημειώνω ενδεικτικά την υπόθεση Τιτώνη ν. Χαρ. Πηλακούτας Λτδ
(2001)1Α Α.Α.Δ 479, όπου το Εφετείο επικύρωσε ποσό £10.000,00 που επιδικάσθηκε πρωτόδικα ως γενικές αποζημιώσεις. Ο ενάγοντας ηλικίας 34 ετών κατά το ατύχημα, είχε υποστεί τραυματισμό στο γόνατο. Υποβλήθηκε σε εγχείρηση για αφαίρεση του μηνίσκου και συρραφής των χιαστών συνδέσμων. Παρουσίαζε επίσης μόνιμα κατάλοιπα, όπως στην παρούσα υπόθεση, όπως αδυναμία στο βαθύ κάθισμα, στο τρέξιμο, πόνο κατά το γονάτισμα και το ανεβοκατέβασμα σκαλών, αστάθεια στο δεξιό γόνατο και αρχόμενες αλλοιώσεις αρθρίτιδας. Σε αντίθεση όμως με την παρούσα, ελλείπουν από την εν λόγω υπόθεση, τα στοιχεία της αναγκαιότητας για μελλοντικές αρθροπλαστικές και η επέμβαση δισκεκτομής λόγω ασύμμετρης βάδισης. Στην απόφαση Constantin v. Αντωνιάδη
(2004)1Γ Α.Α.Δ. 1701, ο ενάγοντας ηλικίας 16 ετών, είχε υποστεί σοβαρή κάκωση στο γόνατο με έντονη αιμάρθρωση και επώδυνα περιορισμένη κινητικότητα, με αποτέλεσμα να υποβληθεί σε εκκενωτική παρακέντηση. Διαπιστώθηκε επίσης οπίσθια αστάθεια και ρήξη οπίσθιου χιαστού συνδέσμου. Υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και αφαιρέθηκε ο έσω μηνίσκος. Ο ενάγοντας συνέχισε να παρουσιάζει οπίσθια αστάθεια στο δεξιό γόνατο και υπήρχε μεγάλος κίνδυνος να αναπτύξει στο μέλλον οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Η κατάσταση του τον δυσκόλευε σε δραστηριότητες όπως το τρέξιμο, η παρατεταμένη βάδιση και ορθοστασία, το ανεβοκατέβασμα της σκάλας και το περπάτημα σε ανώμαλο έδαφος. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε γενικές αποζημιώσεις ύψους £40.000,00, ποσό που επικυρώθηκε από το Εφετείο. Το επιδικασθέν ποσό ήταν, σύμφωνα με την απόφαση του Εφετείου, «κάπως υψηλό», δεν ήταν όμως έκδηλα υπερβολικό που να επιτρέπει επέμβαση για μείωση του. Έγινε διαφοροποίηση της υπόθεσης αυτής με την απόφαση Τιτώνη (ανωτέρω). Οι τραυματισμοί στις δύο υποθέσεις ήταν παρόμοιοι, εκείνο όμως που διέκρινε έντονα τις δύο υποθέσεις ήταν η μεγάλη διαφορά στην ηλικία των δύο εναγόντων. Ο ενάγοντας στην υπόθεση Constantin ήταν 16 ετών κατά το χρόνο του ατυχήματος, ενώ ο ενάγοντας στην υπόθεση Τιτώνη, ήταν 34 ετών. Στην υπόθεση Βέρα Φαραζή v. Αντώνη Τζιάρα
(1999)1 Α.Α.Δ 269 που προσομοιάζει περισσότερο με τα γεγονότα της παρούσας, οικοκυρά, ηλικίας 46 χρόνων, υπέστη ενδοαρθρικά κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων, αμφοτέρων των γονάτων. Υπό γενική αναισθησία υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και εσωτερική οστεοσύνθεση. Υπήρχε πιθανότητα παρουσίασης εκφυλιστικών αλλοιώσεων στο δεξιό γόνατο και δυσκολία στη βάδιση ή την ορθοστασία. Κρίθηκε αναγκαία η στήριξη σε βακτηρία για το υπόλοιπο της ζωής της. Προβλέφθηκε επίσης ότι μελλοντικά και τα δύο γόνατα θα χρειαστούν επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής. Επιδικάστηκαν πρωτόδικα γενικές αποζημιώσεων £23.000,00 (που περιλάμβαναν £2.000,00 για τη χρήση οικιακής βοηθού και £6.000,00 για τα έξοδα μελλοντικής αρθροπλαστικής). Τα πιο πάνω ποσά κρίθηκαν πολύ χαμηλά και αντικαταστάθηκαν κατ' έφεση με τα ποσά των £25.000,00, συν £6.000,00 για μελλοντικές επεμβάσεις αρθροπλαστικής, συν £2.000,00 δαπάνη για οικιακή βοηθό. Καθοδηγούμενος από την πάνω νομολογία και αφού λαμβάνω υπ' όψιν τον τραυματισμό του ενάγοντα, την ταλαιπωρία που έχει υποστεί και σταθμίζοντας κάθε σχετικό υπό τα περιστάσεις παράγοντα, κρίνω ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τα τραύματα και την ταλαιπωρία που ο ενάγοντας υπέστη από το ατύχημα, το ποσόν των €140,000,00 επί πλήρους ευθύνης. Δεδομένου δε ότι έχει επιδικαστεί συντρέχουσα αμέλεια 25%, το ποσόν που ο ενάγοντας δικαιούται ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία λόγω των τραυμάτων που έχει υποστεί από το επίδικο ατύχημα, ανέρχεται σε €105.000,00 v. Έξοδα μελλοντικών επεμβάσεων Ο ενάγοντας αιτείται επιπλέον ως μέρος των γενικών αποζημιώσεων, τα έξοδα των μελλοντικών εγχειρήσεων και δαπανών που θα υποστεί. Αφορούν μια επέμβαση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και δύο επεμβάσεις για ολική αρθροπλαστική. Αιτείται επίσης τα έξοδα της φυσιοθεραπείας που θα χρειαστεί μετά τις εν λόγω επεμβάσεις. Όπως έχει νομολογηθεί, μελλοντικά ιατρικά έξοδα συμπεριλαμβάνονται στις γενικές αποζημιώσεις χωρίς όμως να επιδικάζεται τόκος γι' αυτά. Ο λόγος είναι γιατί προφανώς δεν μπορεί να αποδοθεί τόκος σε κονδύλι που δεν έχει ακόμη πληρωθεί από τον ενάγοντα. Στο σύγγραμμα McGregor on Damages 16η έκδοση, παρ.1653, στην σελ. 1077 υπό τον τίτλο Medical Expenses, αναφέρονται τα εξής: « Both expenses already incurred at the time of the trial and prospective expenses are recoverable, and while the rules of procedure require that the expenses already incurred and paid be pleaded as special damage and the prospective expenses as general damage, the division, which depends purely on the accident of the time that the case comes on for hearing, implies no substantive differences. Interest, however, is awarded on the special but not on the general damage. » Σχετική είναι η απόφαση Βέρα Φαραζή v. Αντώνη Τζιάρα (ανωτέρω), στην οποία έξοδα £6.000,00 για μελλοντική αρθροπλαστική επέμβαση, εντάχθηκαν στις γενικές αποζημιώσεις. Επίσης στην υπόθεση Σολομωνίδη ν. Ζεβλού κ.α
(2000)1 Α.Α.Δ 228, ποσόν £1000,00 που αφορούσε έξοδα μελλοντικής εγχείρησης, εντάχθηκε στις επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις. Στην παρούσα υπόθεση σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο ενάγων θα χρειαστεί να υποβληθεί στις εξής μελλοντικές ιατρικές δαπάνες: • Επέμβαση αφαίρεσης υλικών οστεοσύνθεσης: €3.000,00 • Επέμβαση ολικής αρθροπλαστικής αριστερού γονάτου: €9.000,00 • Επέμβαση δεύτερης αναθεωρητικής αρθροπλαστικής: €13.000,00 • Έξοδα φυσιοθεραπείας μετά τις πιο πάνω επεμβάσεις: €1.080,00 Σύνολο: €26.080,00 Λόγω του ότι επιδικάσθηκε στον ενάγοντα συντρέχουσα αμέλεια σε ποσοστό 25%, το ποσόν που ο ενάγων δικαιούται για μελλοντικές ιατρικές δαπάνες, ανέρχεται σε €19.560,00 vi. Απώλεια μελλοντικών απολαβών Η απώλεια μελλοντικών απολαβών μπορεί επίσης να ενταχθεί στις γενικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση Στέφανος Σολέα ν Χρυστάλλας Σολέα,
(1999)1 Α.Α.Δ 904, απώλεια μελλοντικής ικανότητας για εργασία, εντάχθηκε στις γενικές αποζημιώσεις. Λέχθηκε συγκεκριμένα, ότι οι αποζημιώσεις για τη μελλοντική απώλεια της ικανότητας της ενάγουσας ως οικοκυράς θα πρέπει να αξιώνεται στις γενικές αποζημιώσεις υπό μορφή απώλειας των ανέσεων της ζωής. Τονίστηκε όμως ταυτόχρονα από το Εφετείο ότι τα ποσά αυτά δεν είναι τοκοφόρα. Στην παρούσα υπόθεση επιδικάστηκαν ήδη ως ειδικές αποζημιώσεις, οι απώλειες απολαβών του ενάγοντα μέχρι και το 2016. Ως εκ τούτου, η οποία επιδίκαση απώλειας μελλοντικών απολαβών θα πρέπει να αποφασιστεί από το 2017 και μετά, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι ο ενάγοντας είναι σήμερα 57 ετών. Αμφότεροι οι συνήγοροι εισηγήθηκαν ότι η απώλεια μελλοντικών απολαβών για μετά το 2016 θα πρέπει να αποφασιστεί με βάση τις αρχές του πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου. Όπως έχει νομολογηθεί, η πιο πάνω μέθοδος, χρησιμοποιείται αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τα εισοδήματα του ενάγοντα. Σχετική είναι η υπόθεση Κολάνη v. Ταμπούρα
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ 1108, όπου στην σελ. 1117, υποδεικνύονται τα ακόλουθα: "Διαφορετική όμως είναι η προσέγγιση ως προς το θέμα του επιδικασμού γενικών αποζημιώσεων για απώλεια μελλοντικών απολαβών, απολαβών δηλαδή από την έκδοση της απόφασης και για κάποιο μελλοντικό χρονικό διάστημα. Σ' αυτή την περίπτωση η νομολογία υποδεικνύει ότι, εάν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τα εισοδήματα του ενάγοντα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου. Νοείται ότι αυτή η μέθοδος δεν μπορεί να επιστρατεύεται εκεί όπου ελλείπει μαρτυρία, είτε ως προς την προκείμενη του πολλαπλασιαστή, είτε κυρίως του πολλαπλασιαστέου, οπότε το Δικαστήριο δικαιολογείται σε μια τέτοια περίπτωση να αποζημιώσει τον ενάγοντα γι' αυτή του την απώλεια με ένα λογικό, κατ' αποκοπήν ποσό. (Θεοδούλου v. A. Panayides Contracting Ltd)
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2134)." Στην παρούσα περίπτωση και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να υπολογισθεί η απώλεια μελλοντικών απολαβών του ενάγοντα στην βάση της πιο πάνω μεθόδου, διαφωνώντας όμως στον καθορισμό του αριθμού του πολλαπλασιαστή. Ανεξαρτήτως τούτου, από τα ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει σαφώς ότι ο καθαρός μισθός του ενάγοντα αν συνέχιζε να εργαζόταν σήμερα στην εργασία του, θα ανερχόταν σε €21.970,00 ετησίως. Το ποσό αυτό θα πρέπει να πολλαπλασιαστεί στα προσδόκιμα χρόνια οικονομικά ενεργούς ζωής του ενάγοντα. Το ζήτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι σε ποιο επίπεδο θα πολλαπλασιαστεί το πιο πάνω εισόδημα που ο ενάγοντας θα είχε κατά την εκδίκαση της υπόθεσης αν δεν συνέβαινε το επίδικο ατύχημα. Η συνήγορος του ενάγοντα εισηγήθηκε πολλαπλασιαστή 7 ενώ ο συνήγορος των εναγομένων πολλαπλασιαστή 3. Όπως έχει νομολογηθεί, δεν υπάρχουν αυστηροί κανόνες που να μπορούν να οδηγήσουν σε ομοιόμορφη απάντηση ως προς την επιλογή του πολλαπλασιαστή σε κάθε υπόθεση. Αναγνωρίζεται από την νομολογία ελαστικότητα σε σχέση με το θέμα και τονίζεται πως η εκλογή του πολλαπλασιαστή, είναι κατ' εξοχήν έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου (βλ. Fysco ν. Γεωργίου ανωτέρω). Λαμβάνονται υπ' όψιν διάφοροι παράγοντες όπως η ηλικία του ενάγοντα, που όσο πιο μικρή είναι τόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο πολλαπλασιαστής, η ηλικία συνταξιοδότησης, η κατάσταση της υγείας του πριν το ατύχημα, το κατά πόσο παίρνει ή δεν παίρνει σύνταξη, οι προοπτικές εργοδότησης, η φύση της εργασίας του κ.α (βλ. μεταξύ άλλων Χριστοδούλου ν. Μπίλη
(1998)1 Α.Α.Δ 164). Παρόλα αυτά, ο χρόνος της συνταξιοδότησης δεν σηματοδοτεί από μόνος του και αυτομάτως το τέλος της εργασιακής ζωής (βλ. S. Pollou v. S.Constantinou
(1977)1 C.L.R. 177 και Kourris Dam Joint Venture κ.ά ν. Πέττη
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 856). Στην υπόθεση Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου
(2004)1 Α.Α.Δ. 218, υπολογίστηκε πολλαπλασιαστής 4, σε ενάγοντα που εργαζόταν ως αποθηκάριος και ήταν ηλικίας 57 ετών κατά το χρόνο της δικαστικής απόφασης. Στην υπόθεση Cyprus Import Corporation Ltd ν. Θεοδώρου Πολ. Έφεση 29/2010 ημ. 30.1.2015, το Εφετείο μείωσε σε 4 τον πολλαπλασιαστή 6 που επιδικάστηκε πρωτόδικα σε ενάγοντα 59 ½ ετών, που ασκούσε το επάγγελμα του υδραυλικού. Λέχθηκε ότι η προσδοκία του εφεσίβλητου ότι θα εργαζόταν μέχρι την ηλικία των 75 ετών ή και περισσότερο, παραγνώριζε τους αστάθμητους μελλοντικούς παράγοντες που έγκεινται στο γεγονός ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν ήδη 59½ ετών, ενώ δεν υπήρχε καμία εγγύηση ότι θα ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις άσκησης του επαγγέλματος του για το χρονικό διάστημα που αυτός ανέφερε. Στην παρούσα περίπτωση, έχοντας υπόψη όλα τα περιστατικά της υπόθεσης και ιδιαίτερα την σημερινή ηλικία του ενάγοντα (57 ετών), το επάγγελμα καθώς και την κατάσταση της υγείας του πριν από το ατύχημα, κρίνω δίκαιο υπό τις περιστάσεις τον πολλαπλασιαστή 4, τον οποίο και καθορίζω για σκοπούς απώλειας μελλοντικών απολαβών του ενάγοντα. Ως εκ τούτου, λόγω της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα σε ποσοστό 25%, οι αποζημιώσεις τις οποίες ο ενάγων δικαιούται για απώλεια μελλοντικών απολαβών είναι το 75% του ποσού των €87.880,00 που αντιστοιχεί στους μισθούς του για 4 χρόνια (€21.970,00 Χ 4), ήτοι το ποσόν των €65.910,00. Νοείται ότι για του λόγους που εξήγησα πιο πάνω, το εν λόγο ποσόν δεν θα φέρει τόκο γιατί αφορά μελλοντικές απώλειες του ενάγοντα. vii. Επιδίκαση τόκου Σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 58Α του Κεφ. 148 (όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 82(Ι)/2008), σε αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες ή θάνατο, το Δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιδικάζει, εκτός αν συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι περί του αντιθέτου, ετήσιο τόκο. Ο τόκος αυτός θα ισούται με το ύψος του νόμιμου τόκου που καθορίζεται σύμφωνα µε τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του Περί Δικαστηρίου Νόμου 14/60 και θα αφορά ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί, για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Η διαφοροποίηση αυτή επιτρέπει στο Δικαστήριο σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων να επιδικάζει τόκο από την ημερομηνία της δημιουργίας του αγώγιμου δικαιώματος μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης (βλ. Στυλιανού ν. Μάτση
(2000)1Β Α.Α.Δ 1288). Εκτενής ανάλυση του θέματος με ειδική αναφορά στην αγγλική νομολογία έγινε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ.
  1. Λέχθηκε ότι η επιδίκαση τόκου αφορά την άσκηση διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου και μπορεί να διαφοροποιηθεί αν το δικαιολογούν, τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Τονίσθηκε μεταξύ άλλων ότι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί, είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της, μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Έχοντας υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 58Α του Κεφ. 148 και τις αρχές της προαναφερθείσας νομολογίας, κρίνω στα πλαίσια της διακριτικής μου ευχέρειας ότι οι ειδικές αποζημιώσεις ύψους €9.000,00 που έχουν συμφωνηθεί από τους διαδίκους να φέρουν νόμιμο τόκο από τις 20.11.2009 που είναι η ημερομηνία καταχώρησης της έκθεσης απαίτησης. Αντιθέτως, το ποσόν των €118.233,00 που αφορά την απώλεια εισοδημάτων από την ημερομηνία του ατυχήματος μέχρι την εκδίκαση της αγωγής να φέρει νόμιμο τόκον από 27.1.2017 που είναι η ημερομηνία ολοκλήρωσης της ακρόασης. Η πιο πάνω κατάληξη δικαιολογείται από το γεγονός ότι το εν λόγω ποσόν, προέκυψε μετά την καταχώρηση της αγωγής μέχρι και την εκδίκαση της υπόθεσης στις 27.1.
  2. Το ποσόν των €105.000,00 που επιδικάστηκε ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία του ενάγοντα να φέρει τόκον από 2.10.2008 που είναι η ημερομηνία που επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα. Τα ποσά των €19.560,00 και €65.910,00 που αφορούν μελλοντικά έξοδα και απώλεια μελλοντικών απολαβών δεν θα φέρουν τόκο για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω. Τελική κατάληξη Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, εκδίδω απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 1 & 2, αλληλέγγυα και κεχωρισμένα ως ακολούθως:
  3. €9.000,00 - συμφωνηθείσες ειδικές αποζημιώσεις ως ανωτέρω αναφέρεται, πλέον νόμιμο τόκο από 20.11.
  4. €118.233,00 - ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων από την ημερομηνία του ατυχήματος μέχρι την εκδίκαση της αγωγής με νόμιμο τόκο από 27.1.
  5. €105.000,00 - γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη και θα συνεχίσει να υφίσταται ο ενάγων λόγω των πιο πάνω αμελών πράξεων και παραλείψεων του εναγομένου 1, με νόμιμο τόκο από 2.10.2008, ημερομηνία του επίδικου ατυχήματος.
  6. €19.560,00 - για μελλοντικά ιατρικά έξοδα ως ανωτέρω αναφέρεται.
  7. €65.910,00 - για απώλεια μελλοντικών απολαβών. Οι εναγόμενοι να επιβαρυνθούν επίσης με τα έξοδα της παρούσας αγωγής ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Π.Ε.Δ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.