Ερατώ Αριστοδήμου ν. NISO DEVELOPERS LTD, Αρ.Αγωγής: 881/2009, 11/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A185 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ.Κυριακίδου, Α.Ε.Δ. Αρ.Αγωγής: 881/2009 Μεταξύ: Ερατώ Αριστοδήμου Ενάγουσας και NISO DEVELOPERS LTD Εναγομένων Αίτηση ημερομηνίας 09.05.2017 Ημερομηνία: 11.07.2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ.Θεοδοσίου Για την Καθ΄ης η αίτηση: κ.Χ"Eυτυχίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Kατά την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας και αφού ακούστηκαν ήδη πέντε μάρτυρες η Ενάγουσα με την παρούσα αίτηση ζητά Διάταγμα Αποκάλυψης ως ακολούθως: Α. Να διατάσσονται οι Εναγόμενοι/Καθ' ων η αίτηση να αποκαλύψουν ενόρκως στην Ενάγουσα/Αιτήτρια ή τους δικηγόρους της εντός 30 ημερών από την έκδοση του διατάγματος ή εντός οποιασδήποτε άλλης προθεσμίας το Δικαστήριο ήθελε κρίνει εύλογη όλα τα έγγραφα σε οποιοδήποτε τύπο ή οποιαδήποτε μορφή τα οποία σχετίζονται ή συνδέονται με την υπόθεση και βρίσκονται υπό την κατοχή ή έλεγχο τους ή τα οποία εύλογα θα μπορούσαν ή μπορούν να εξασφαλίσουν. Β. Να διατάσσονται οι Εναγόμενοι / Καθ' ων η Αίτηση να αποκαλύψουν :- α. Εξελεγμένους λογαριασμούς (audited accounts) και/ή καταστάσεις από της συστάσεως τους το 2003 και εντεύθεν. β. Εξειδικευμένους εξελεγμένους λογαριασμούς (audited accounts) για την επίδικη ανάπτυξη και για κάθε οικία ξεχωριστά. γ. Τους εξελεγμένους λογαριασμούς (audited accounts) που κατατέθηκαν στον Έφορο Φορολογίας και/ή το όποιο αρμόδιο κυβερνητικό Τμήμα για κάθε κατοικία της επίδικης ανάπτυξης ξεχωριστά. Γ. Να διατάσσονται οι Εναγόμενοι/Καθ' ων η Αίτηση όπως αποκαλύψουν ενόρκως στην Ενάγουσα /Αιτήτρια και/ή στους δικηγόρους της εντός 30 ημερών από της έκδοσης του σχετικού διατάγματος ή εντός οποιασδήποτε άλλης προθεσμίας το Δικαστήριο ήθελε κρίνει εύλογη λογαριασμούς και/ή στοιχεία στα οποία να φαίνονται οι πωλήσεις και/ή τα έσοδα και/ή τα έξοδα τα οποία είχαν και/ή υπέστησαν για την ανέγερση των οικιών του επίδικου έργου και/ή στοιχεία και/ή λογαριασμούς που να δείχνουν ή/και στους οποίους να καταγράφονται με λεπτομέρεια και/ή ακρίβεια όλα τα έσοδα και/ή έξοδα που έκαναν και/ή είχαν σε σχέση με τις οικίες του επίδικου έργου και/ή που να δείχνουν τα κέρδη που αποκόμισαν οι Εναγόμενοι από την ανέγερση και/ή πώληση ολόκληρου και/ή μέρους των οικιών του επίδικου έργου, συμπεριλαμβανομένου και του ενεργητικού τους. Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσσει τους Εναγόμενους / Καθ' ων η Αίτηση όπως επιτρέψουν στην Ενάγουσα ή τους δικηγόρους της να επιθεωρήσουν τα έγγραφα που το Δικαστήριο δυνατό να διατάξει να αποκαλυφθούν ως ανωτέρω και όπως προμηθεύσουν εις αυτούς αντίγραφα. Ε. Οποιανδήποτε άλλη θεραπεία ή διαταγή το Δικαστήριο θα ήθελε θεωρήσει αναγκαία ή εύλογη. Η αίτηση βασίζεται στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.28 καν. 1, 2, 3, 4, 5 και 6, Δ.48 καν. 1, 2, 4, 7 και 9, στη σχετική νομολογία, στο δίκαιο της επιείκειας και στις γενικές και συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Το πραγματικό υπόβαθρο της αίτησης τίθεται με την ένορκη δήλωση του Σίμου Πλατή, ασκούμενου δικηγόρου και συνεργάτη στο Δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Ενάγουσα, αναφέρει μεταξύ άλλων. «Τα αιτούμενα έγγραφα και πληροφορίες είναι απαραίτητα για σκοπούς προσδιορισμού του κέρδους και των εσόδων/εξόδων τα οποία δήλωνε στο Τμήμα Φορολογίας και/ή στο ΦΠΑ και σε οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο κυβερνητικό τμήμα η Εναγόμενη εταιρεία. Είναι απαραίτητα επιπλέον και για να συγκριθούν τα ποσά που αναφέρθηκαν από τον Λειτουργό του Κτηματολογίου κ. Τσίγκη ως οι τιμές πώλησης των κατοικιών με αυτές που πράγματι δηλώθηκαν ως έσοδα της εταιρείας. Σχετικά είνα τα τα τεκμήρια 28 μέχρι 281Β που κατατέθηκαν ως μέρος της μαρτυρίας του κ. Αιμίλιου Τσίγκη στις 12.4.
- Επισυνάπτω τα πρακτικά απο την μαρτυρία του κ. Τσίγκη ως Τεκμήριο Α. Επιπρόσθετα, επισυνάπτω για σκοπούς ευκολίας τα έγγραφα που κατατέθηκαν απο τον κ. Τσίγκη ως Τεκμήριο Β. Συγκεκριμένα, απο την μαρτυρία του κ. Τσίγκη προέκυψε ότι απο το σύνολο των 13 οικιών που κτίστηκαν στο επίδικο έργο, οι 9 κατοικίες πωλήθηκαν με συγκεκριμένη τιμή πώλησης. Απο τις υπόλοιπες 4, οι 2 προέκυψαν απο ανταλλαγή μεριδίων και οι υπόλοιπες δύο ενεγράφησαν απευθείας στο όνομα του μοναδικού μετόχου και διευθυντή της εταρείας, κ. Νίκου Παρτασή. Για σκοπούς επακριβούς προσδιορισμού του κέρδους της εταιρείας θα πρέπει να παρατεθούν όλα τα αιτούμενα στοιχεία, ούτως ώστε να διαφανεί πως χειρίστηκαν ή δηλώθηκαν λογιστικά οι πωλήσεις και οι ανταλλαγές και οι εγγραφές στο όνομα του κ.Παρτασή και το κατά πόσον αυτές συνάδουν (για όσες είναι διαθέσιμα), με τα στοιχεία που κατέθεσε ο κ. Τσίγκης. Επιπρόσθετα, το δικαίωμα της Ενάγουσας/Αιτήτριας να ζητήσει αυτές τις πληροφορίες και στοιχεία είναι σαφώς επιφυλαγμένο στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, όπου ζητούνται ρητώς οι εν λόγω εξηλεγμένοι λογαριασμοί και σχετικά διατάγματα περί τούτου. Τα αιτούμενα στοιχεία είναι απόλυτα σχετικά με την υπόθεση όσο και αναγκαία για να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου το σύνολο των πραγματικών γεγονότων που την περιβάλλουν. Στην ένορκη δήλωση αποκάλυψης των Εναγόμενων ημερ. 08.03.2010 δεν αναφέρονται τα αιτούμενα στοιχεία, επομένως είναι προφανές ότι αν διαταχθούν από το Δικαστήριο οι Εναγόμενοι να προσκομίσουν αυτά τα στοιχεία, δεν έχουν πρόθεση να τα προσκομίσουν ενώπιον του Δικαστηρίου.» Οι λόγοι ένστασης έχουν ως ακολούθως (παρατίθενται αυτούσιοι): «
- Η αίτηση πάσχει από ασάφεια και γενικότητα.
- Η αίτηση είναι ουσιαστικά και νομικά αβάσιμη και καταχρηστική καθότι αποσκοπεί σε αποκάλυψη - «ψάρεμα» μαρτυρίας ή σε αλλότριους σκοπούς ή η αποκάλυψη δεν είναι αναγκαία για τη δίκαιη διεκπεραίωση της Δίκης.
- Τα γεγονότα, στα οποία στηρίζεται η αίτηση, είναι ψευδή και/ή ελλιπή και/ή παραπλανητικά και, σε κάθε περίπτωση, δεν δικαιολογούν την έκδοση των αιτούμενων Διαταγμάτων.» Οι Εναγόμενοι με ένορκο δήλωση του Διευθυντή τους που συνοδεύει την ένσταση, αρνούνται τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας και αναλύουν και εξειδικεύουν τους λόγους ένστασης. Σημειώνεται ότι από το φάκελο της παρούσας υπόθεσης έχει ήδη εκδοθεί διάταγμα γενικής αποκάλυψης στις 30.10.
- Η Ενάγουσα με ένορκη δήλωση της ημερ.30.11.2009 αποκάλυψε τα σχετικά έγγραφα. Επίσης η πλευρά των Εναγομένων με ένορκη δήλωση ημερ. 08.03.2010 μέσω του Διευθυντή τους Νίκου Παρτασή αποκάλυψαν επίσης τα έγγραφα. Κατά την ακροαματική διαδικασία δεν αντεξετάσθηκε κανένας από τους ομνύοντες και οι δύο πλευρές με τις γραπτές αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις θέσεις των διαδίκων. Σ΄αυτές γίνεται εκτεταμένη αναφορά στα γεγονότα της υπόθεσης καθώς επίσης και στη σχετική νομολογία. Δεν θα αναφερθώ λεπτομερώς στις εκατέρωθεν θέσεις, όπου χρειαστεί θα γίνει ιδιαίτερη αναφορά στις διάφορες εισηγήσεις των δύο πλευρών πιο κάτω. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η Δ.28 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ρυθμίζει τη διαδικασία αποκάλυψης εγγράφων. Στην υπόθεση Τηλλυρή ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 2271, συνοψίζονται οι νομικές αρχές που διέπουν το θέμα ως ακολούθως: «Η αποκάλυψη εγγράφων, υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και στοχεύει, όπως αναφέρθηκε στην G.A.P. Navigation Ltd v. Merzario Marrittima SRL,
(1998)1 Α.Α.Δ. 1624, στη λήψη πληροφοριών και στην παρουσίαση εγγράφων που σχετίζονται με τη διαφορά που προέκυψε μεταξύ των διαδίκων για το σκοπό προετοιμασίας για την ακρόαση και μπορεί να ζητηθεί από οποιοδήποτε από τους διαδίκους. Αίτημα για αποκάλυψη απορρίπτεται όπου εύλογα μπορεί να λεχθεί ότι τέτοια αποκάλυψη δεν θα χρησιμεύσει σε οτιδήποτε ή όπου μπορεί να θεωρηθεί κάτω από τις περιστάσεις ως μη αναγκαία για τη δίκαιη διεκπεραίωση της δίκης. Τέτοια έγγραφα είναι τα έγγραφα που περιέχουν πληροφορίες που μπορεί άμεσα ή έμμεσα να βοηθήσουν το μέρος που ζητά την αποκάλυψη, είτε να προωθήσει την υπόθεσή του, είτε να βλάψει την υπόθεση του αντιδίκου του, είτε που να μπορούν δίκαια (fairly) να οδηγήσουν στις πιο πάνω συνέπειες και είναι άσχετο με το κατά πόσο μπορούν ή όχι να δοθούν σαν μαρτυρία. Κάθε έγγραφο που μπορεί να ρίξει φως στην υπόθεση είναι σχετικό. Επίσης, θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν επιτρέπεται η αποκάλυψη για σκοπούς «ψαρέματος» μαρτυρίας ή όπου εύλογα μπορεί να λεχθεί ότι τέτοια αποκάλυψη δεν χρησιμεύει σε οτιδήποτε ή όπου μπορεί να θεωρηθεί κάτω από τις περιστάσεις ως μη αναγκαία για τη δίκαιη διεκπεραίωση της δίκης. Ο χρόνος που διατάσσεται η αποκάλυψη των εγγράφων δεν προσδιορίζεται περιοριστικά στη Δ.28 αλλά συνήθως γίνεται μετά την ολοκλήρωση των εγγράφων προτάσεων, γιατί τότε διαφαίνονται τα επίδικα θέματα. Είναι σημαντικό για ένα διάδικο να έχει την πρέπουσα αποκάλυψη πριν προχωρήσει στη δίκη.» Διάταγμα για αποκάλυψη δεν εκδίδεται εάν το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι δεν είναι αναγκαίο για τη δίκαιη επίλυση της αιτίας αγωγής ή ενός επίδικου θέματος ή για εξοικονόμηση εξόδων - βλ. G.A.P. Navigation Ltd. v. Merzario Marrittima SRL
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1624 και Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, τόμος 13, σελ. 2, παρ. 1. Επίσης το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να απορρίψει αίτημα για αποκάλυψη εγγράφων όπου εύλογα μπορεί να λεχθεί ότι τέτοια αποκάλυψη δεν θα χρησιμεύσει σε οτιδήποτε ή όπου διαπιστωθεί κατάχρηση της διαδικασίας. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Lagos Ltd. v. Πλοίου FT Zolotets κ.ά.
(1995)1 Α.Α.Δ. 600 και Λούκος Λτδ. κ.ά. ν. Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος Α.Ε. (Αρ. 2)
(2001)1(Α) Α.Α.Δ.
- Όπως έχει τονιστεί και στην υπόθεση G.A.P. Navigation Ltd. v. Merzario Marrittima SRL (ανωτέρω) η Δ.28 θ.1 που αφορά τη γενική αποκάλυψη είναι πανομοιότυπη με την O.31 r.12 των Αγγλικών Θεσμών πριν από την τροποποίηση του
- Σημειώνεται πως η Δ.28 θ.11 που αφορά την ειδική αποκάλυψη αντιστοιχεί με την Αγγλική O.31 r.19A
(3). Σύμφωνα με την υπόθεση TBF (Cyprus) Ltd κ.ά. v. Εμπορικής Μελετών Σχεδιασμού και Επιχειρηματικού Κεφαλαίου Ανώνυμης Εταιρείας κ.ά.
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 153, η Δ.28 θ.11 διέπει το θέμα της περαιτέρω ένορκης αποκάλυψης συγκεκριμένου εγγράφου. Το ακόλουθο απόσπασμα είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό: «Ο δικαστής είπε στο προκείμενο ότι είναι άλλοι οι στόχοι της Δ.28, θ. 11. Η άποψη του, με λίγα λόγια, είναι ότι ο θ. 11 χρησιμοποιείται εφόσο η προηγηθείσα διαταγή για γενική αποκάλυψη δεν απέληξε στην αποκάλυψη και συγκεκριμένων εγγράφων που, με έρεισμα πλέον το θ. 11, μπορεί ο διάδικος να ζητήσει για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Επικροτούμε αυτή την προσέγγιση. Η Δ.28, θ.11 ταυτίζεται με την αγγλική Δ.19 Α
(3). Από τα παρακάτω αποσπάσματα της απόφασης του Tomlin Δ., στην Astra-Nat Production v. Neo-Art Productions [1928] W.N. 218, διαφαίνεται ο σκοπός της διάταξης και παράλληλα η κοινή αντιμετώπιση: "The present application was one under Order XXXI, rule 19 A
(3), which gave power to the Court to order discovery of a particular document or class of documents where a prima facie case was made out that the original affidavit of documents of the party against whom the application was made was insufficient." . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . ...In his Lordship's opinion, upon an application under the Order and rule, it was necessary for the applicant to displace the oath of the party on the other side, at any rate to this extent, by making a prima facie case that there were in existence some documents which were relevant to the matters in issue in the action which had not been included in the other party's affidavit of documents." Από την ίδια απόφαση προέρχεται ο κλασσικός ορισμός της σχετικότητας των εγγράφων προς τα επίδικα θέματα (βλ. Δ.28, θ.1), που υιοθετείται στην υπόθεση The National Bank of Greece SA v. Mitsides & Anor
(1962)C.L. R. 40, 42 και σε μεταγενέστερες αποφάσεις: "'Relevant' meant something which contained information either directly or indirectly enabling the party seeking discovery either to advance his own case or to damage that of his adversary, or which might fairly lead to a train of inquiry which might have either of those consequences."» Στην υπόθεση Oscar Shipping PTE Ltd v. Tου Φορτίου επί του Πλοίου Asphodel (Αρ. 2)
(2012)1(Γ) Α.Α.Δ. 2771, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Από τη στιγμή που εκδόθηκε διαταγή αποκάλυψης εγγράφων, η υποχρέωση της αποκάλυψης είναι γενική και δεν περιορίζεται μόνο στα έγγραφα που έχουν αρχικά αποκαλυφθεί αλλά επεκτείνεται και σ' εκείνα που μετέπειτα περιέρχονται στην κατοχή του διάδικου που υπέχει την υποχρέωση. Η συγκεκριμένη υποχρέωση είναι στενά συνδεδεμένη με τη γενική αρχή ότι ο διάδικος δεν πρέπει να επιδιώκει να καταλαμβάνει τον αντίδικο του εξ απροόπτου και συνακόλουθα δεν πρέπει με το να κατακρατεί έγγραφα που είναι σχετικά με την υπόθεση να παραπλανεί το δικαστήριο ή τον αντίδικό του αφήνοντας τους να πιστεύουν ότι η αρχική του δήλωση εξακολουθεί να αποτελεί τη μόνη αληθινή δήλωση πλήρους αποκάλυψης των εγγράφων που έχει στην κατοχή του (βλ. περισσότερα στο Supreme Court Practice 1988, vol. 1, para. 24, σελ. 408).» Κύρια δικαιολογητική βάση του θεσμού της αποκάλυψης εγγράφων είναι η παροχή προς τους διαδίκους όλου του σχετικού έγγραφου υλικού πριν τη δίκη, έτσι ώστε, να υποβοηθηθούν αξιολογώντας τη δύναμη ή την αδυναμία των αντίστοιχων εκδοχών τους, και να τους δοθεί πλέον η βάση για τη δίκαιη ως αναμένεται επίλυση της διαφοράς πριν ή και κατά τη δίκη. Προς καλύτερη εφαρμογή της Δ.28 υπάρχουν δύο γενικοί και ουσιώδεις όροι ως προς τα έγγραφα που πρέπει να αποκαλύπτονται: (α) θα πρέπει να είναι σχετικά, δηλαδή πρέπει να σχετίζονται με κάποιο επίδικο θέμα στην αγωγή ή άλλη διαδικασία, (β) πρέπει να είναι ή να ήταν στην κατοχή, φύλαξη ή έλεγχο του διαδίκου από τον οποίο απαιτείται να προβεί στην αποκάλυψη. Παρά τα πιο πάνω όμως έχει νομολογηθεί ότι δεν επιτρέπεται αποκάλυψη εγγράφων για να καταστεί ικανός ένας διάδικος να «ψαρέψει» μαρτυρία (βλ. Board v. Thomas Hedley & Co Ltd
(1951)2 All E.R. 431. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω και με ιδιαίτερη αναφορά στα όσα έχουν νομολογηθεί και ισχύουν για το θεσμό της αποκάλυψης εγγράφων το αίτημα της Ενάγουσας σ΄αυτό το καθυστερημένο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας δεν είναι δικαιολογημένο. Τα όσα επιζητούνται και αφορούν τους λογαριασμούς και φορολογικές δηλώσεις της εταιρείας δεν κρίνονται αναγκαία και αφορούν προσπάθεια της Ενάγουσας ψαρέματος μαρτυρίας. Εν όψει των ανωτέρω η αίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται προς όφελος των Καθ΄ων η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και να πληρωθούν στο τέλος της δίκης στην Αγωγή. (Υπ.) .......... Γ. Κυριακίδου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο