ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗΣ ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΠΟΥΝΙΚΑ, Αρ. Αγωγής: 4983/2011, 7/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A181 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. ΤΑΛΑΡΙΔΟΥ - ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4983/2011 Μεταξύ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗΣ Ενάγοντας και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΠΟΥΝΙΚΑ Εναγομένου 7 Ιουλίου, 2017 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κος Παπαλοΐζου. Για Εναγόμενο: κος Α. Κούμας. ----------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας ζητά ειδικές αποζημιώσεις ύψους €1.700,00 για δυστύχημα που ισχυρίζεται ότι οφείλεται σε αμέλεια του εναγόμενου. Ο εναγόμενος ανταπαιτεί ειδικές αποζημιώσεις ύψους €6.900,00 και είναι θέση του ότι αποκλειστική ευθύνη για το αυτοκινητιστικό δυστύχημα έχει ο ενάγοντας. Το δυστύχημα έγινε στις 20 Ιουνίου 2011, και η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα είναι ότι οδηγούσε το όχημα του με αριθμούς εγγραφής HYB824 και έστριψε δεξιά από την οδό Παπαφλέσσα για να εισέλθει στην Λεωφόρο Γιάννη Κρανιδιώτη. Στη συμβολή του δρόμου έστριψε δεξιά για να κατευθυνθεί προς Δάλι στην Λεωφόρο Κρανιδιώτη. Ήταν θέση του ενάγοντα ότι ο εναγόμενος, ο οποίος οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KRJ776 εισήλθε από τα αριστερά του στην Λεωφόρο Κρανιδιώτη, με σκοπό να διασχίσει στην απέναντι λωρίδα και να κατευθυνθεί δεξιά προς Λευκωσία, με αποτέλεσμα να αποκόψει την ελεύθερη πορεία του ενάγοντα και να συμβεί η σύγκρουση μεταξύ των δύο οχημάτων. Αντιθέτως, η δικογραφημένη εκδοχή του εναγόμενου στην Έκθεση Υπερασπίσεως είναι ότι ο εναγόμενος οδηγούσε κανονικά το όχημά του επί της Λεωφόρου Κρανιδιώτη αφού εισήλθε σ' αυτή από πάροδο και ότι ο ενάγοντας απέκοψε την ελεύθερη του πορεία στην προσπάθεια του να εισέλθει στην Λεωφόρο με κλήση προς τα δεξιά.
- Μαρτυρία του ενάγοντα Θέση του ενάγοντα ενόρκως ήταν ότι σταμάτησε στο ΑΛΤ στην οδό Παπαφλέσσα. Η ορατότητα του δεξιά και αριστερά και απέναντι ήταν εξαιρετική. Βεβαιώθηκε ότι η πρόσβασή του στην Λεωφόρο ήταν ασφαλής για να εισέλθει στην Λεωφόρο. Τόνισε ότι στον απέναντι χώρο στάθμευσης απ' όπου εξήλθε ο εναγόμενος οδηγώντας το όχημα KRJ776, για να εισέλθει στην Λεωφόρο, δεν υπήρχε κανείς κατά το χρόνο που επιχείρησε να εισέλθει ο ίδιος στην Λεωφόρο με στροφή στα δεξιά. Παραδέχθηκε ότι γνώριζε ότι οι δύο λωρίδες της Λεωφόρου Κρανιδιώτη ήταν χωρισμένες με συνεχή άσπρη γραμμή, παρόλο τούτο διέσχισε τη γραμμή για να πορευθεί στην Λεωφόρο στην λωρίδα απέναντι με κατεύθυνση προς Δάλι. Ήταν επιχείρημα του ότι δεν θα μπορούσαν να είχαν γίνει τα πράγματα ως εισηγείται ο εναγόμενος στην υπεράσπισή του, διότι κατά τη στιγμή της σύγκρουσης ο ενάγοντας είχε ήδη προλάβει να διανύσει την απόσταση των 15 μέτρων στην Λεωφόρο Κρανιδιώτη με κατεύθυνση προς Δάλι. Αμφισβήτησε έντονα τη θέση του εναγόμενου ότι υπήρχε διερχόμενο όχημα που πορευόταν στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας την ώρα που εισήλθε στη Λεωφόρο από το σημείο ΑΛΤ. Επίσης, ο ενάγοντας αρνήθηκε ότι εισήλθε απότομα στη Λεωφόρο και ότι έτρεχε με υπερβολική ταχύτητα για να προλάβει το όχημα που διερχόταν διά μέσω της λωρίδας κυκλοφορίας προς Λευκωσία. Θέση του ήταν ότι οδηγούσε κανονικά για να στρίψει δεξιά και να εισέλθει στην Λεωφόρο. Περαιτέρω, την ώρα που εισήλθε στη Λεωφόρο δεν ερχόταν από απέναντι όχημα. Την ώρα που εισήλθε στη Λεωφόρο δεν υπήρχε όχημα από την αντίθετη κατεύθυνση κυκλοφορίας με πορεία προς Λευκωσία. Αφού είχε διανύσει απόσταση εντός της Λεωφόρου εισήλθε απότομα από τα αριστερά το όχημα του εναγομένου που ανέκοψε την πορεία του. Δεν είχε το περιθώριο ελιγμού πριν την σύγκρουση για να αποφύγει το δυστύχημα, καθότι ο εναγόμενος εισήλθε στη Λεωφόρο από το χώρο στάθμευσης αιφνιδίως και ενώ αυτός πορευόταν κανονικά στην Λεωφόρο Κρανιδιώτη. Ανέφερε ότι μέχρι να διανύσει τα 15 μέτρα στη λωρίδα προς Δάλι στη Λεωφόρο Κρανιδιώτη, ο δρόμος ήταν καθαρός και ο εναγόμενος εισήλθε στην ίδια λωρίδα από την αντίθετη κατεύθυνση με σκοπό να διασχίσει στην άσπρη συνεχόμενη γραμμή για να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Κρανιδιώτη προς Λευκωσία. Στην προσπάθεια του εναγόμενου να εισέλθει από την πάροδο και να διασχίσει την Λεωφόρο Κρανιδιώτη του απέκοψε την πορεία με αποτέλεσμα να προκληθεί η σύγκρουση. Δεν είχε το περιθώριο να κάνει ελιγμό προς το δεξιά για να αποφύγει τη σύγκρουση διότι εκείνη την στιγμή υπήρχε όχημα στη λωρίδα δίπλα από την απέναντι κατεύθυνση προς Λευκωσία. Η εκδοχή του ενάγοντα είναι λογικοφανής, και θεωρώ ότι η εκδοχή του συνάδει με την πραγματική μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου σε σχέση με την αιτία πρόκλησης του δυστυχήματος. Ο ενάγοντας μέχρι τη στιγμή που επήλθε η σύγκρουση είχε διανύσει μία απόσταση των 15 μέτρων μέσα στον κύριο δρόμο. Οι φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως τεκμήρια δείχνουν τις τελικές θέσεις των δύο οχημάτων. Αυτές οι φωτογραφίες επιβεβαιώνουν ότι το όχημα ΗΥΒ824 βρίσκεται στην τελική θέση στο σημείο σύγκρουσης σε απόσταση από την οδό Παπαφλέσσα επιβεβαιώνοντας τη μαρτυρία του ενάγοντα ότι είχε ήδη διανύσει κάποια απόσταση μέσα στην Λεωφόρο προτού επέλθει η σύγκρουση. Συνεπώς, η παρουσία του στον κύριο δρόμο δεν ήταν αιφνίδια και αναπάντεχη. Δεν θεωρώ ορθή την εισήγηση της υπεράσπισης, κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, ότι ο μάρτυρας είπε άλλα στην κυρίως εξέταση και άλλα στην αντεξέταση σε σχέση με την ορατότητα του στον δρόμο. Ο μάρτυρας κάλυψε 15 μέτρα εντός της Λεωφόρου όταν επήλθε η σύγκρουση. Η χρονική στιγμή κατά την οποία εισήλθε στην Λεωφόρο είναι διαφορετική από την στιγμή της σύγκρουσης καθότι αφού εισήλθε στην Λεωφόρο κάλυψε στην συνέχεια ακόμη 15 μέτρα ως η πορεία του μέσα στην Λεωφόρο. Η θέση του ότι ο δρόμος ήταν καθαρός από απέναντι την ώρα που εισήλθε στην Λεωφόρο από το ΑΛΤ δεν είναι αντίθετη με τη θέση ότι κατά το χρόνο που επιχείρησε να αποφύγει τη σύγκρουση στην Λεωφόρο υπήρχε όχημα στη δεξιά λωρίδα στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Αυτά τα δύο γεγονότα συνέβηκαν σε διαφορετική χρονική στιγμή, επομένως, είναι λογικοφανής και απόλυτα συνεπής με όλα τα δεδομένα της υπόθεσης η εκδοχή του ότι την ώρα που εισήλθε στην Λεωφόρο ήταν ελεύθερος ο δρόμος και καθαρός από κυκλοφορία που προερχόταν από την αντίθεση λωρίδα κυκλοφορίας προς Λευκωσία. Ως εκ τούτου, ο εναγόμενος όφειλε έγκαιρα να είχε αντιληφθεί την παρουσία του ενάγοντα στον κύριο δρόμο. Είναι γεγονός ότι ο ενάγοντας διέπραξε παρανομία όταν διέσχισε την λευκή συνεχόμενη γραμμή που διαχωρίζει τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας οχημάτων από αντίθεση κατεύθυνση εντός της Λεωφόρου. Όμως, αυτή η παρανομία δηλαδή παράβαση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας δεν ήταν η αιτία του δυστυχήματος καθότι όταν επήλθε η σύγκρουση ο ενάγοντας είχε ήδη διασχίσει την λωρίδα και είχε ήδη διανύσει απόσταση μέσα στην λωρίδα προτού συγκρουστεί με το όχημα του εναγόμενου. Περαιτέρω, η πάροδος οδός Παπαφλέσσα βρίσκεται σε σημείο πιο πίσω από το σημείο σύγκρουσης. Ο ενάγοντας έστριψε δεξιά από την πάροδο, οπότε δεν είναι δυνατόν να είχε εισέλθει στην Λεωφόρο στην λωρίδα με κατεύθυνση προς Δάλι χωρίς ο εναγόμενος να το αντιληφθεί.
- Η εκδοχή του εναγόμενου δεν είναι πιστευτή. Η εκδοχή του εναγόμενου σε σχέση με την αιτία του δυστυχήματος ήταν αντίθετη με την εκδοχή που πρόβαλε ο ενάγοντας. Δηλαδή, ήταν θέση του ότι για να εισέλθει στη Λεωφόρο από το κάγκελο της εταιρείας Dimco, έπρεπε να διανύσει απόσταση 20 μέτρων μέχρι να εισέλθει στην Λεωφόρο. Επιπρόσθετα, ήταν θέση του ότι η πορεία του μέχρι τον δρόμο είναι ανώμαλη. Υπάρχει υψομετρική διαφορά μέχρι να φθάσει στον δρόμο και μετά υπήρχε έρεισμα που έπρεπε να διασχίσει μέχρι να εισέλθει στην Λεωφόρο. Υπάρχει και μεταλλική ράγα στο σημείο που εξέρχεται από την πόρτα της Dimco που τον εμποδίζει να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα μέχρι να εισέλθει στο δρόμο. Συνεπώς, δεν είναι δυνατόν να εισήλθε στη Λεωφόρο. αιφνιδίως και γρήγορα. Αντιθέτως, εισήλθε στο δρόμο με πρόθεση να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας που χωρίζεται με συνεχή άσπρη γραμμή Περίμενε στη μέση του δρόμου για να εισέλθει στην λωρίδα προς Λευκωσία επειδή υπήρχε όχημα από απέναντι και είναι σε εκείνη την στιγμή, όπως ήταν σταματημένος στη μέση του δρόμου που συγκρούστηκε μαζί του ο ενάγοντας. Όπως ορθά υπέδειξε ο κ. Παπαλοίζου κατά την τελική του αγόρευση αυτή η εκδοχή είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη που προέβαλε ο εναγόμενος με την δικογραφημένη του υπεράσπιση. Με την δικογραφημένη του υπεράσπιση πρόβαλε την ακόλουθη εκδοχή: «3.
- Ο Εναγόμενος οδηγούσε νόμιμα και κανονικά το όχημα του υπ. αρ. εγγραφής KRJ776 επί της Λεωφόρου Γιάννου Κρανιδιώτη στα Λατσιά και αφού προηγουμένως εισήλθε σε αυτή από μη κατονομαζόμενη πάροδο, παρά το «Ασμάτιον Live». Ο Ενάγοντας οδηγούσε το όχημα του υπ. αρ. εγγραφής ΗΥΒ824 και στην προσπάθεια του να εισέλθει στη Λεωφόρο με κλήση δεξιά από την οδό ανέκοψε την ελευθέρα πορεία του οχήματος του Εναγομένου και/ή συγκρούστηκε με το όχημα του Εναγομένου». Με την πιο πάνω παράγραφο δίδεται ολότελα η εντύπωση ότι το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος βρισκόταν σε κίνηση κατά το χρόνο που επήλθε η σύγκρουση με αποτέλεσμα να αποκοπεί η ελεύθερη πορεία του. Είναι γεγονός ότι επιτράπηκε στον εναγόμενο να προβάλει αυτή την εκδοχή ενώπιον του Δικαστηρίου, που είναι διαφορετική ως προς τα ουσιώδη της γεγονότα με τη δικογραφημένη του θέση και ίσως σε αντίθεση με τους κανόνες αποδεκτότητας της μαρτυρίας, που καθορίζουν ότι επιτρέπεται η εισαγωγή μαρτυρίας σχετική μόνο ως προς τα επίδικα γεγονότα της υπόθεσης ως καθορίζονται από τις δικογραφημένες παραστάσεις των μερών. Η εκδοχή του εναγομένου ότι ήταν σταματημένος και σε αναμονή για να διασταυρώσει απέναντι. Στη συνέχεια συγκρούστηκε μαζί του το όχημα του ενάγοντα. Αυτή η εκδοχή είναι κατά την άποψή μου διαφορετική από αυτή που αρχικά προέβαλε με την υπεράσπιση του και ανταπαίτηση του. Θεωρώ, ότι προσάρμοσε την εκδοχή του κατά την ακροαματική διαδικασία για να προβάλει μια ευνοϊκότερη εικόνα στο Δικαστήριο για την οδική του συμπεριφορά. Πιθανόν να το έκανε και σκόπιμα και θεωρώ ότι αυτή η αναπάντεχη προσαρμογή της εκδοχής του έξι χρόνια μετά την καταχώρηση της αγωγής έχει αρνητικό αντίκτυπο στην αξιοπιστία του ως μάρτυρας. Κρίνω ότι ο εναγόμενος δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο ότι το όχημα του ήταν σταματημένο την ώρα που συγκρούστηκε με το όχημα του ενάγοντα. Η οδός Παπαφλέσσα βρίσκεται σε απόσταση αρκετών μέτρων πιο πίσω από την εταιρεία Dimco. Ο ενάγοντας εισήλθε στη Λεωφόρο σε σημείο το δρόμου αρκετά πιο πίσω από το ύψος του δρόμου όπου βρίσκεται η εταιρεία Dimco. Συνεπώς, ο ενάγοντας εισήλθε στην Λεωφόρο διέσχισε την άσπρη συνεχόμενη γραμμή και προχώρησε ευθεία ως η πορεία του. Δεν θα προχωρούσε ευθεία στη λωρίδα προς Λευκωσίας κατά της κίνησης και αντίθετα με την κατεύθυνση κυκλοφορίας. Σκοπός του ενάγοντα ήταν να διασχίσει στην απέναντι λωρίδα με κατεύθυνση προς Δάλι για να συνεχίσει ευθεία προς Δάλι. Εφόσον εισήλθε στην Λεωφόρο πολύ πιο πίσω είναι λογική η εκδοχή του ότι διέσχισε την λωρίδα πολύ πιο πριν με αποτέλεσμα να είχε ήδη διανύσει 15 μέτρα στη λωρίδα με κατεύθυνση προς Δάλι προτού συγκρουστεί με τον εναγόμενο. Εάν ο εναγόμενος ήταν σταματημένος στη μέση του δρόμου ως ισχυρίζεται ο ενάγοντας θα είχε το περιθώριο να τον δει και να τον αποφύγει αφού ήταν ήδη εντός της λωρίδας προς Δάλι. Η ορατότητα του ήταν εξαιρετική θα αντιλαμβανόταν ότι υπήρχε σταματημένο όχημα κοντά στη διαχωριστική γραμμή ως εμπόδιο στον δρόμο του. Επομένως, η εκδοχή του εναγομένου από όποια σκοπιά και να ειδωθεί δεν είναι λογικοφανής. Τα πραγματικά δεδομένα του δρόμου, οι τελικές θέσεις των οχημάτων και η τοποθεσία των ζημιών επί των οχημάτων, είναι στοιχεία που κατά την άποψη μου μπορεί να ληφθούν υπόψη για να αποκλεισθεί η εκδοχή του εναγόμενου σε σχέση με την αιτία πρόκλησης του δυστυχήματος. Στην υπόθεση Κρασισμένου ν. Σωφρονίου[1], το Εφετείο επεσήμανε ότι είναι απόλυτα θεμιτό το Δικαστήριο να αντικρύσει τα διαθέσιμα στοιχεία υπό το φως της κοινής λογικής για να διαπιστώσει την αιτία της σύγκρουσης. Επίσης, ο Δικαστής Νικολαϊδης στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν Ποτσή[2], ανέφερε τα ακόλουθα σε σχέση με τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να αξιολογήσει πραγματική μαρτυρία χωρίς τη βοήθεια του εμπειρογνώμονα: "Σύμφωνα με την πάγια νομολογία η πραγματική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει ασφαλή οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και είναι αποκαλυπτική των συνθηκών και της εξέλιξης των πραγμάτων μιας σύγκρουσης. Αυτή η αρχή της νομολογίας είναι δυνατόν να τυγχάνει εφαρμογής όταν η πραγματική μαρτυρία είναι αποκαλυπτική των γεγονότων και συνθηκών του δυστυχήματος και μπορεί να αποτελέσει ασφαλή οδηγό για την εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων χωρίς το Δικαστήριο να προβαίνει σε υποθετικά ευρήματα ούτε βέβαια να μετατρέπεται σε εμπειρογνώμονα". Στην υπόθεση Γιαννάκης Νεοφύτου ν Αστυνομίας[3] ο Δικαστής Δ. Νικολάου επεξήγησε ότι ζητήματα που έχουν σχέση με οδική συμπεριφορά, με προβλήματα οδήγησης, με τις δυνατότητες και τις ενδεχόμενες αντιδράσεις οδηγών αντικρίζονται με βάση τη γενική αντίληψη του δικαστηρίου ως προς το πράγματα, υπό το φως πάντοτε της λογικής. Δεν χρειάζεται, όπως ανέφερε, σε σχέση με τέτοια θέματα οποιαδήποτε εμπειρογνωμοσύνη εκτός βέβαια όπου παρουσιάζεται κάποια επιστημονική ή τεχνική πτυχή. Υπό το φως των συγκεκριμένων πραγματικών δεδομένων, είναι κατορθωτό για το Δικαστήριο να εξάξει λογικά συμπεράσματα σε σχέση με την ορθότητα της εκδοχής του εναγόμενου, και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εκδοχή αυτή είναι μη πιθανή ως αιτία για την πρόκληση του δυστυχήματος. Ο ενάγοντας είχε αναφέρει ότι κινήθηκε προς τα δεξιά για να αποφύγει την σύγκρουση. Πράγματι, οι ζημιές του οχήματος του ενάγοντα είναι πιο εκτεταμένες στη δεξιά πλευρά του μπροστινού μέρους του οχήματός του, πράγμα που επιβεβαιώνει ότι ο ενάγοντας ενήργησε ενστικτωδώς όταν αντιλήφθηκε την παρουσία του οχήματος του εναγόμενου στον δρόμο. Αυτή η μαρτυρία καταρρίπτει και την εκδοχή του εναγομένου ότι ο ενάγοντας κινήθηκε αιφνιδίως και με υπερβολική ταχύτητα να διασχίσει την λωρίδα, με σκοπό να αποφύγει όχημα που κατευθυνόταν στην απέναντι λωρίδα προς Λευκωσία. Περαιτέρω, το όχημα του εναγόμενου βρισκόταν διαγώνια στη μέση της λωρίδας με κατεύθυνση προς Δάλι, ενώ γνώριζε ότι δεν είχε δικαίωμα να διασχίσει την λωρίδα και να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα που χωρίζεται με άσπρη συνεχόμενη γραμμή. Εφόσον η εκδοχή του εναγόμενου ήταν ότι ήθελε 20 μέτρα μέχρι να εισέλθει στο δρόμο και η ορατότητα του καλή θα πρέπει να είχε δει το όχημα του ενάγοντα αφού αυτός εισήλθε στη Λεωφόρο από πάροδο που βρίσκεται πολύ πιο πίσω από την είσοδο της εταιρείας Dimco. Υπό το φως αυτού του δεδομένου, δεν θα επιχειρούσε να κάνει τον επικίνδυνο αλλά και παράνομο ελιγμό να εισέλθει στη λωρίδα με κατεύθυνση αντίθετη με το ρεύμα κυκλοφορίας για να διασχίσει την άσπρη συνεχόμενη γραμμή και να κατευθυνθεί στην απέναντι λωρίδα κυκλοφορίας προς Λευκωσία. Επομένως, η μαρτυρία του εναγομένου καταρρίπτεται ως αναξιόπιστη. Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία του ενάγοντα, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας εισήλθε στην Λεωφόρο Κρανιδιώτη από πάροδο με στροφή προς τα δεξιά. Αφού διέσχισε την άσπρη συνεχόμενη γραμμή και κατευθύνθηκε στην λωρίδα κυκλοφορίας προς Λευκωσία, περίπου 15 μέτρα, εισήλθε αιφνιδίως στην ίδια λωρίδα και με αντίθετη κατεύθυνση το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος. Στη συνέχεια ο ενάγοντας επιχείρησε να στρίψει δεξιά, αλλά δεν υπήρχε περιθώριο να αποφύγει τη σύγκρουση διότι εκείνη τη στιγμή και αναπάντεχα ο εναγόμενος εκδήλωσε την πρόθεσή του να εισέλθει στην Λεωφόρο. Αιτία του δυστυχήματος ήταν η οδική συμπεριφορά του εναγόμενου. Δηλαδή, εισήλθε στη Λεωφόρο Κρανιδιώτη χωρίς να ελέγξει την τροχαία κίνηση και χωρίς να αντιληφθεί την παρουσία του οχήματος του ενάγοντα που βρισκόταν ήδη στον δρόμο. Ο εναγόμενος όφειλε να είχε δει το όχημα του ενάγοντα εάν είχε επιδείξει το απαιτούμενο επίπεδο προσοχής στον δρόμο. Αποκλειστική αιτία για το δυστύχημα ήταν η έλλειψη προσοχής στο δρόμο, που επέδειξε ο εναγόμενος σε συνδυασμό με την παράνομη οδήγηση σε κατεύθυνση αντίθετη με το ρεύμα κυκλοφορίας, με σκοπό παράνομα να διασχίσει άσπρη συνεχόμενη γραμμή προς την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Στην περίπτωση που μια παρανομία στην οδική οδήγηση είναι η αιτία του δυστυχήματος το Δικαστήριο οφείλει να αποδώσει ολική ευθύνη ή μερική ευθύνη στον οδηγό που διέπραξε την παρανομία, ως αποτέλεσμα της οποίας προκλήθηκε το δυστύχημα. Επί παραδείγματι, στην υπόθεση Χρυσοστόμου ν Andrew Joseph Cameron[4] σε απόφαση πλειοψηφίας το Εφετείο αποφάνθηκε ότι δεν υπήρχε συντρέχουσα αμέλεια του οδηγού που είχε διασχίσει άσπρη συνεχόμενη γραμμή επειδή έκανε δεκτή τη θέση του ότι αυτή ήταν ξεθωριασμένη και όχι ορατή στον οδηγό. Όμως, στην απόφαση μειοψηφίας με πραγματικό δεδομένο ότι ο οδηγός γνώριζε ότι διέσχιζε άσπρη συνεχόμενη γραμμή κρίθηκε ότι αυτή η παράνομη ενέργεια ήταν αιτία για το δυστύχημα ώστε να του αποδοθεί βαθμός ευθύνης για την πρόκληση του δυστυχήματος. Στη δική μας την περίπτωση το δυστύχημα προκλήθηκε επειδή ο εναγόμενος δεν αντιλήφθηκε την παρουσία του ενάγοντα στο δρόμο, ενώ όφειλε να τον είχε αντιληφθεί. Δεύτερο, το δυστύχημα προκλήθηκε επειδή ο εναγόμενος οδήγησε το όχημά του κατά παράβαση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας. Δηλαδή, κατευθύνθηκε αντίθετα προς το ρεύμα κυκλοφορίας στη συγκεκριμένη λωρίδα κυκλοφορίας, και επιχείρησε να διασχίσει άσπρη συνεχόμενη γραμμή. Αυτή είναι η αποκλειστική αιτία του δυστυχήματος. Δεν μπορεί να αποδοθεί βαθμός ευθύνης στον ενάγοντα για το δυστύχημα, επειδή η οδική του συμπεριφορά δεν ήταν η αιτία πρόκλησης του δυστυχήματος. Η σύγκρουση, δεν προκλήθηκε επειδή ο ενάγοντας εισήλθε απότομα στο δρόμο ή επειδή παρανόμησε ή δεν αντιλήφθηκε την παρουσία του εναγόμενου στο δρόμο. Ως εξήγησα, αναλυτικά πιο πάνω, ο ενάγοντας ήταν ήδη στην Λεωφόρο κανονικά, ως η πορεία του, όταν ο εναγόμενος εισήλθε στο δρόμο και απέκοψε την πορεία του. Όπως επεξηγείται στην απόφαση Κυριακου ν Φιλίππου[5], στην οποία με παρέπεμψε ο κ. Παπαλοίζου, ο ενάγοντας ο οποίος οδηγούσε ευθεία στην Λεωφόρο και κανονικά ως η πορεία του δεν είχε καθήκον να προβλέψει τον κίνδυνο ότι κάποιος θα εισερχόταν παράνομα και κατά αντίθεση της οδικής κυκλοφορίας στην Λεωφόρο από πάροδο αποκόπτοντας την πορεία του. Είχε καθήκον να αποτρέψει τη σύγκρουση μόνο κατά τη στιγμή που εκδηλώθηκε ως δεδομένο η πρόθεση του εναγόμενου να οδηγήσει εντός της λεωφόρου διασχίζοντας τη λωρίδα σε κατεύθυνση αντίθετη με τη λωρίδα της κυκλοφορίας. Αυτό είναι που έκανε ο ενάγοντας όταν εκδηλώθηκε ο συγκεκριμένος κίνδυνος, προσπάθησε να αποφύγει τη σύγκρουση με στροφή προς τα δεξιά. Παρόλο που ο ενάγοντας εισήλθε στη Λεωφόρο διασχίζοντας άσπρη συνεχόμενη γραμμή αυτή η παράβαση δεν έχει σχέση με την αιτία πρόκλησης του δυστυχήματος. Τη στιγμή που επήλθε η σύγκρουση ο ενάγοντας δεν είχε παραβιάσει το καθήκον επιμέλειας με την οδήγηση του ενώ αντιθέτως η παράνομη οδήγηση του εναγομένου είναι αποκλειστική αιτία του δυστυχήματος διότι εισήλθε στη Λεωφόρο χωρίς να ελέγξει την πορεία κίνησης και εισήλθε στη Λεωφόρο σε αντίθετη με την πορεία της κυκλοφορίας του δρόμο αποκόπτοντας την πορεία του ενάγοντα. Επομένως, είναι περίπτωση κατά την οποία ο εναγόμενος θα πρέπει να βρεθεί κατά 100% υπεύθυνος για την πρόκληση του δυστυχήματος.
- Ζημιές Οι ζημιές του ενάγοντα αποδεικνύονται ειδικώς και δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Ο ενάγοντας παρουσίασε έκθεση εκτίμησης των ζημιών που προκλήθηκαν στο όχημα HTB824, ως συνέπεια του δυστυχήματος καθώς και αποδείξεις πληρωμής σε σχέση με την επιδιόρθωση των ζημιών του εν λόγω οχήματος. Εφόσον, αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα θα πρέπει να αποδοθεί στον εναγόμενο, ολόκληρο το ποσό της απαίτησης θα πρέπει να καταβληθεί στον ενάγοντα. Κατά την άποψή μου η ανταπαίτηση θα πρέπει να απορριφθεί εφόσον αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα θα πρέπει να αποδοθεί στον εναγόμενο. Όμως, για χάριν πληρότητας των επίδικων ζητημάτων, θα ασχοληθώ με την απόδειξη και υπολογισμό των ζημιών του οχήματος KRJ776 που ζητούνται με την ανταπαίτηση. Τα μέρη παρουσίασαν δύο εκτιμητές οχημάτων για τον καθορισμό των ζημιών αυτού του οχήματος. Οι δύο εκτιμητές, κατέληξαν και οι δύο στο συμπέρασμα ότι οι ζημιές του οχήματος ήταν τόσο εκτεταμένες που δεν ήταν πλέον συμφέρουσα η προοπτική επιδιόρθωσης του οχήματος προς αποκατάσταση των ζημιών. Εκεί όπου υπήρχε η διαφορά των εκτιμητών ήταν στην αξία αντικατάστασης του οχήματος και την εναπομείναντα αξία του οχήματος (Salvage Value) μετά την πρόκληση του δυστυχήματος. Σε σχέση με τις ζημιές, κρίνω ότι ο εκτιμητής του ενάγοντα ΜΕ2, Μιχάλης Χριστοδούλου. ήταν αμερόληπτος αλλά το πόρισμα του ήταν ελλιπής. Επιθεώρησε το όχημα, έβγαλε φωτογραφίες και εντόπισε τις ζημιές που είναι εκτεταμένες και αναλύονται λεπτομερώς στην έκθεσή του, τεκμήριο
- Εξήγησε ότι υπήρχαν ζημιές που δεν μπορούσε να δει χωρίς πρώτα το όχημα να αποσυναρμολογηθεί. Συμφώνησε με την θέση της υπεράσπισης ότι υπήρχαν επιπρόσθετες ζημιές που δεν έχουν καταγραφεί στην έκθεση και που αυξάνουν το ποσό της αξίας των ζημιών που κατέγραψε, στο ποσό των €4.500,
- Όμως, εξήγησε ότι επειδή η αξία του οχήματος είναι μόνο €5.000,00 δεν ήταν συμφέρουσα επιλογή η επιδιόρθωση του οχήματος, και έτσι η θέση του ήταν ότι επί πλήρους ευθύνης του ενάγοντα δικαιολογείται μόνο η πληρωμή των €5.000,00 για τις ζημιές του οχήματος KR6776 που ανήκει στον εναγόμενο. Σε σχέση με την τρέχουσα αξία του οχήματος, έλαβε υπόψη του την ηλικία του οχήματος, καθώς το μοντέλο του οχήματος και έλαβε υπόψη του περιοδικά που διαφημίσουν την πώληση του ιδίου τύπου και ηλικία οχήματος, εφημερίδες καθώς και πρακτικές επιχειρηματιών που ασχολούνται με την πώληση μεταχειρισμένων οχημάτων. Εκεί που πάσχει η εκτίμηση του είναι ότι δεν προσκόμισε εκείνα τα στοιχεία αναγκαία ώστε το Δικαστήριο να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων του. Δια να καθορίσει την τρέχουσα αξία του οχήματος, έλαβε υπόψη του διαφημίσεις για την πώληση του ιδίου οχήματος, εφημερίδες και πρακτικές επιχειρηματιών που ασχολούνται με την πώληση μεταχειρισμένων οχημάτων. Αυτά τα δεδομένα, όχι μόνο δεν τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου για να ελεχθεί ο ορθότητα των συμπερασμάτων του αλλά και ούτε υπήρξε συγκεκριμένος σε σχέση με τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του, ώστε να ελεγχθεί η ορθότητα των συμπερασμάτων του σε σχέση με την αγοραία αξία του οχήματος κατά την ημερομηνίας του δυστυχήματος. Ο ΜΥ2, Στέλιος Καζέλης, ο οποίος έδωσε μαρτυρία εκ μέρους της υπεράσπισης ήταν πιο συγκεκριμένος, και αναφέρθηκε σε απτά στοιχεία για να εξηγήσει πως κατέληξε στο συμπέρασμα του, ότι η αγοραία αξία του οχήματος ήταν €7.800,00 την ημέρα του δυστυχήματος. Εξήγησε ότι αυτό το όχημα αγοράστηκε καινούργιο από τον αντιπρόσωπο το 2002 για την τιμή των €37.500,
- Έπειτα υπολόγισε ένα ετήσιο ποσοστό απόσβεσης για την αξία του οχήματος για τον πρώτο χρόνο σε ποσοστό του 20%. Για κάθε χρόνο μετέπειτα, υπολογίζεται ένα ποσοστό απόσβεσης 10%. Στη συνέχεια έλαβε υπόψη του πωλήσεις συγκεκριμένου μοντέλου οχήματος από εμπόρους μεταχειρισμένων οχημάτων ηλικίας 9 ετών. Μετά, έλαβε υπόψη του συγκεκριμένα στοιχεία του συγκεκριμένου οχήματος για να καθορίσει την αξία του οχήματος. Έλαβε υπόψη του για να μειώσει την αγοραία αξία του οχήματος, το γεγονός ότι αγοράσθηκε μεταχειρισμένο με εισαγωγή από το εξωτερικό. Στην υπόθεση Σπύρου ν Χριστοδούλου[6] το Εφετείο ανέτρεψε πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα αυθαίρετη και ατεκμηρίωτη επειδή δεν είχε δει το όχημα προτού εκφέρει γνώμη σε σχέση με την απομείναντα αξία του οχήματος (salvage value) μετά το δυστύχημα. Το σκεπτικό του δικαστηρίου σε εκείνη την υπόθεση ήταν ότι ως εμπειρογνώμονας επί του θέματος που κρίθηκε θα μπορούσε να εκφέρει γνώμη για την αξία του αυτοκινήτου μετά το δυστύχημα και με βάση τις ειδικές του γνώσεις σε σχέση με το ζήτημα. Στην παρούσα περίπτωση και οι δύο εμπειρογνώμονες δεν βασίσθηκαν μόνο σε δικές τους γνώσεις σε σχέση με την αγοραία αξία του οχήματος προ του δυστυχήματος αλλά και σε έρευνα αγοράς που είχαν διεξάγει για να επιβεβαιώσουν την αγοραία αξία. Όμως, ο ΜΕ2 δεν έδωσε καθόλου στοιχεία αυτής της μελέτης για να καταδείξει ότι αυτή η εκτίμηση είναι ορθή. Ο ΜΥ2 αντιθέτως, έκρινε με βάση τις δικές του γνώσεις ότι υπάρχει ένα ποσοστό απόσβεσης της αξίας του οχήματος κατ' έτος και χρησιμοποίησε τη μελέτη της αγοράς για να επιβεβαιώσει την εκτίμηση. Είναι γι' αυτόν το λόγο που θεωρώ ότι η δική του εκτίμηση είναι πιο σωστή. Εξήγησε ότι ήταν πολύ συντηρητικός με την εκτίμηση του και εξήγησε ότι θα ήταν αδύνατον ένα όχημα αυτού του μοντέλου Audi A4 σε καλή κατάσταση, όχημα πολυτελείας να πωλείται μόνο για €5.000,00 μετά από εννέα χρόνια. Ούτε κατά την άποψή μου θα πρέπει να δεχθώ ως ορθότερη την εκτίμηση του ΜΕ2 επειδή αυτός ανήκει στον σύνδεσμο εκτιμητών που είναι οργανωμένη επαγγελματική οργάνωση από το FIA ενώ ο ΜΥ2 δεν είναι μέλος αυτού του συνδέσμου. Δεν υπάρχει κανένας νόμος που να υποχρεώνει τους εκτιμητές να γίνουν μέλη του συνδέσμου προτού ασκήσουν το συγκεκριμένο επάγγελμα. Διά να κριθεί ότι κάποιος είναι πιο έμπειρος από το συνηθισμένο άνθρωπο σε συγκεκριμένο τομέα ώστε η γνώμη του λαμβάνεται υπόψη ως γνώμη εμπειρογνωμοσύνης σημασία έχει η πείρα και γνώσεις αυτού του προσώπου και όχι οι επαγγελματικοί σύνδεσμοι στους οποίους είναι μέλος. Τούτο βέβαια δεν σημαίνει ότι το γεγονός ότι κάποιος είναι μέλος συγκεκριμένου συνδέσμου όπου αναγκάζεται να αποκτήσει συγκεκριμένα προσόντα και πείρα δεν θα μπορούσε να ενισχύσει το πραγματικό υπόβαθρο που θεμελιώνει το συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι πρόκειται για εμπειρογνώμονα. Όμως, αυτός ο παράγοντας δεν είναι καθοριστικός όταν δεν υπάρχει νομική υποχρέωση του εμπειρογνώμονα να κάνει εγγραφή στο σύνδεσμο προκειμένου να ασκήσει το συγκεκριμένο επάγγελμα. Στην Αγγλική υπόθεση R v Silver lock[7] επεξηγήθηκε ότι το ερώτημα κατά πόσο το συγκεκριμένο άτομο στον τομέα του θεωρείται ότι είναι «peritus» είναι πραγματικό . Δεν είναι καθοριστικής σημασίας το άτομο αυτό να ανήκει στο σύνδεσμο εκτιμητών αυτοκινήτων για να κριθεί η εμπειρογνωμοσύνη του, και ούτε είναι καθοριστικός παράγοντας για την κατάταξη του ατόμου ως εμπειρογνώμονα να έχει απόκτηση αυτές τις ειδικές γνώσεις με συγκεκριμένο τρόπο τις οποίες χρησιμοποιεί για να μπορεί να εκφέρει τη συγκεκριμένη γνώμη. Εκείνο που είναι σημαντικό για να κριθεί κατά πόσο το άτομο που εκφέρει τη γνώμη είναι εμπειρογνώμονας είναι η διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι κατέχει εκείνες τις γνώσεις και εμπειρία για να αποκτήσει την ιδιότητα και το επίπεδο γνώσεων του εμπειρογνώμονα. Ενώπιον μου τέθηκε το βιογραφικό σημείωμα του ΜΥ2 με τα πτυχία του, την επαγγελματική του σταδιοδρομία, και την πείρα του που είναι συνυφασμένη με την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Περαιτέρω, ο συγκεκριμένος μάρτυρας έχει προβεί σε εκτιμήσεις ζημιών οχημάτων για πέραν των 30.000 οχημάτων. Σοβαρές ασφαλιστικές εταιρείες τον έχουν εργοδοτήσει για να εξετάσει απαιτήσεις αλλά και για να κάνει εκτιμήσεις. Συνεπώς, πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει ειδική εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα, η οποία του επιτρέπει να εκφέρει ειδική γνώμη για τον τομέα των εκτιμήσεων ζημιών οχημάτων προς βοήθεια του Δικαστηρίου. Δέχομαι τη γνώμη του η οποία τεκμηριώθηκε με ένα εμπεριστατωμένο πόρισμα που ετοίμασε προς βοήθεια του Δικαστηρίου για να εξηγήσει το συμπέρασμά του. Δεν θεωρώ ότι η γνώμη του είναι υποδεέστερη σε αξία επειδή δεν ανήκει στον συγκεκριμένο σύνδεσμο. Σε σχέση με την εναπομείναντα αξία του οχήματος (salvage value), και πάλι δέχομαι ως πιο ορθή την θέση του ΜΥ2, παρόλο που και οι δύο δεν άνοιξαν τη μηχανή του οχήματος για να δουν όλη την έκταση της ζημιάς της μηχανής. Ο λόγος είναι απλός. Ο ΜΕ2 δεν έλαβε υπόψη του το κόστος των εξαρτημάτων και εργατικά για την επιδιόρθωση της μηχανής στην περίπτωση που αυτή είχε υποστεί βλάβη ενώ ο ΜΥ2 κοστολόγησε αυτά τα εξαρτήματα και εργατικά αφού προέβη σε ενδελεχή εξέταση του οχήματος. Ο ΜΕ2 ,δέχθηκε στην έκθεση του ότι και η μηχανή είχε υποστεί μηχανική βλάβη αλλά δεν προέβη σε εκτίμηση αυτής της βλάβης. Ως τέτοια, η εκτίμηση αυτή είναι ελλιπής και έτσι το νούμερο που επέλεξε για το κόστος επιδιόρθωσης του οχήματος είναι αυθαίρετο. Ως αριθμός που δεν είναι ενδεικτικός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο αριθμός €4.568,60 για να αφαιρεθεί από την αξία του οχήματος πριν το δυστύχημα για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εναπομείναντα αξία του οχήματος είναι €
- Ως εκ τούτου, απορρίπτω αυτά τα ευρήματα και υιοθετώ τα ευρήματα του ΜΥ2 προς εκτίμηση των ζημιών και κατά συνέπεια το (salvage value) του συγκεκριμένου οχήματος. Σε σχέση με το όχημα που οδηγούσε ο ενάγοντας, ήτοι το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΗΥΒ824, δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση το ύψος των ζημιών. Παρόλο τούτου ο ενάγοντας έχει το βάρος να αποδείξει το ύψος των ειδικών ζημιών που επικαλείται με την απαίτησή του. Είναι καθιερωμένη νομολογιακή αρχή ότι οι ειδικές ζημιές δεν είναι αρκετό απλά να δικογραφούνται πρέπει να αποδειχθούν αυστηρά ότι πρόκειται για ζημιές που προκλήθηκαν από το δυστύχημα και πρέπει να αποδειχθεί ότι η δαπάνη για την επιδιόρθωση του οχήματος ήταν εύλογη και όχι αυθαίρετη (βλ. Αντωνιαδης ν Σταύρου[8]). «Είναι καθιερωμένη η αρχή ότι η απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια (βλέπε μεταξύ άλλων Ελισάβετ Ηρακλέους ν. Ρένου Πίτρου[9], στην οποία γίνεται αναφορά και στη ρήση του Λόρδου Γκόνταρντ στην υπόθεση Bonhma-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd[10] όπου τονίστηκε ότι οι ενάγοντες θα πρέπει να καταλάβουν ότι αν εγείρουν αγωγές για αποζημιώσεις αναμένεται από αυτούς η απόδειξη των ζημιών αυτών. Δεν είναι αρκετό να αναφέρουν τις λεπτομέρειες και να αναμένουν από το Δικαστήριο την επιδίκαση αποζημιώσεων. Θα πρέπει και να τις αποδεικνύουν». Σε σχέση με την επιδιόρθωση του οχήματος κατατέθηκε η έκθεση του εμπειρογνώμονα ήτοι το τεκμήριο 1.5, εις την οποία γίνεται λεπτομερής ανάλυση των δαπανών αναγκαίων για επιδιόρθωση του οχήματος. Ο ενάγοντας ορκίσθηκε ενόρκως ότι κατέβαλε εκτός του ποσού των €1.500,00 και το ποσό των €100,00 για έξοδα εκτίμησης. Συνεπώς, αυτές οι ζημιές έχουν αποδειχθεί. Εκείνο που δεν αποδείχτηκε με θετική μαρτυρία είναι αξίωση του ενάγοντα για €100,00 σε σχέση με την ενοικίαση άλλου οχήματος. Ως εκ τούτου, ελλείψει θετικής μαρτυρίας για τη συγκεκριμένη δαπάνη δεν θα αποδώσω αυτό το ποσό στον ενάγοντα. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €1.600,00 πλέον νόμιμο τόκο από τις 20.06.
- Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Υπ.) ............ Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ [1] 1 ΑΑΔ 1152
(1999)[2] Ποινικές Εφέσεις 6874, 6876 ημερ. 25/4/00 [3] 2 AAΔ 120
(2006)[4] 1 ΑΑΔ 1992
(2010)[5] 1Α ΑΑΔ 642
(1992)[6] 1 ΑΑΔ 1193
(1996)[7] [1894] 2 Q.B. 766 [8] 1 ΑΑΔ 1171
(1998)[9]
(1994)1 Α.Α.Δ. 239 [10] [1948] 64 T.L.R. 177, 178 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο