Γεώργιου Πίριλλου ν. Ανδρέα Πίριλλου, Αρ. Αγωγής: 1413/13, 14/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A190 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1413/13 Μεταξύ: Γεώργιου Πίριλλου Ενάγοντος και Ανδρέα Πίριλλου Εναγομένου Αίτηση ημερ. 1.8.16 υπό Ενάγοντος για Τροποποίηση Έκθεσης Απαίτησης Ημερομηνία: 14 Ιουλίου 2017 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Χ" Γεωργίου για Ευστάθιος Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε. και Ιάκωβο Ροκόπο Για Εναγόμενο: κα Ν. Γεωργίου για Ρ. Βραχίμης & Συνεργάτες ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την ως άνω αίτηση του ο Ενάγων αιτείται άδειας τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης του δια της: i. Προσθήκης τριών νέων παραγράφων (§1Α, 7Α, 9) ii. Αντικατάστασης μιας παραγράφου (§8) iii. Τροποποίησης της αξίωσης υπό Γ Η αίτηση στηρίζεται στις Δ.25 κ.1-5 και Δ.48 κ.1-
- Συνοδεύεται δε από ένορκη δήλωση του Ενάγοντος στην οποίαν αφού αναφέρει ότι η τροποποίηση καθίσταται αναγκαία ούτως ώστε η έκθεση απαίτησης να συνάδει και να θέτει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα γεγονότα, προσθέτει στην §3 τα εξής: «
- Προς υποστήριξη της αίτησης καταθέτω ως κατωτέρω: (α) Προσφάτως διόρισα επιπροσθέτως και το Δικηγορικό Γραφείο Ευστάθιος Κ. Ευσταθίου Δ.Ε.Π.Ε., για να χειριστούν την υπόθεση. (β) Η υπόθεση ήταν ορισμένη στις 7.6.2016 για ακρόαση. Κατά το στάδιο της προετοιμασίας και της μελέτης της υπόθεσης από τους νέους δικηγόρους διαφάνηκε μετά την παράθεση των γεγονότων εκ μέρους μου, ότι η αγωγή θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να μπορούν να λεχθούν στο Δικαστήριο όλα τα αληθή και πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης. (γ) Τα γεγονότα στα οποία αναφέρομαι αφορούν στη ζημία την οποία υπέστηκα και στην εν γένει συμπεριφορά του εναγομένου εναντίον μου». Ένσταση Ο Εναγόμενος προβάλλει πέντε λόγους ένστασης στη βάση των οποίων ζητά απόρριψη της αίτησης και οι οποίοι συνοψίζονται στο ότι:
- Η αίτηση έγινε σε πολύ προχωρημένο στάδιο χωρίς οποιαδήποτε αιτιολογία περί τούτου.
- Η αίτηση προσλαμβάνει τη μορφή περιφρόνησης του Δικαστηρίου και κατάχρησης της διαδικασίας.
- Οι ισχυρισμοί που επιχειρούνται να εισαχθούν ήταν ή και έπρεπε να ήταν γνωστοί σε προγενέστερο στάδιο.
- Οι ισχυρισμοί του Ενάγοντος είναι γενικοί, αόριστοι, αδικαιολόγητοι και μη επαρκείς.
- Εισάγεται νέα βάση αγωγής και ή ανασκευάζει τα γεγονότα.
- Θα υπάρξει αλλαγή της κλίμακας και ή των επίδικων θεμάτων με ανεπανόρθωτη ζημιά στον Εναγόμενο σε περίπτωση επιτυχίας της αγωγής.
- Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις και ή δεν είναι δίκαιο και ή εύλογο να εγκριθεί η αίτηση. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Εναγομένου στην οποίαν ουσιαστικά επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης, τους οποίους αναλύει και επεξηγεί με ιδιαίτερη έμφαση στην καθυστέρηση και στη θέση του ότι θα επέλθει αύξηση της κλίμακας. Νομική Πτυχή Οι αρχές με βάση τις οποίες εξετάζονται παρόμοιες αιτήσεις είναι πολύ καλά γνωστές και προκύπτουν μέσα από πολλές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. ενδεικτικά τις Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.44, Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ.704, Λάμπρου ν. Λάμπρου
(2002)1 Α.Α.Δ.1092). Για τις ανάγκες της παρούσας θεωρώ πως είναι αρκετό να παραπέμψω στην Clive Preece κ.ά. ν. Ρωσσίδου
(2011)1(Γ) Α.Α.Δ.2138 στην οποία, με αναφορά και σε άλλες υποθέσεις, οι βασικές αρχές συνοψίστηκαν ως εξής: «Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.ά. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κ.ά.
(2002)1(Α) Α.Α.Δ.237. Στη Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ.934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονή τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην Astor Manufacturing & Exporting Co κ.ά. ν. A. & G. Leventis & Co (Nigeria) Ltd κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ.726 αναφορικά με τον παράγοντα του χρόνου ειπώθηκαν τα εξής: "Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντας ρόλο. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογισθούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης"». Στην παρούσα περίπτωση το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο καταχωρίστηκε στις 25.2.13 από τον αρχικό δικηγόρο του Ενάγοντος (κ. Ιάκωβο Ροκόπο). Μεταξύ των ισχυρισμών που εκτίθενται στην εν λόγω έκθεση απαίτησης είναι και το ότι οι διάδικοι στην παρούσα υπήρξαν αντίδικοι vice versa και στην αγ. 10223/10 στα πλαίσια της οποίας εκδόθηκε απόφαση στις 11.1.11 αλλά αργότερα κατά την απόσυρση αίτησης παραμερισμού δηλώθηκε Κανών Δικαστηρίου και ή Συμφωνία επί Δικαστηρίω που αφορούσαν τα memo στα οποία θα περιορίζετο ο Εναγόμενος (ενάγων εκεί) επί της περιουσίας του Ενάγοντος (εναγομένου εκεί). Ο Εναγόμενος βασικά όφειλε να διατηρήσει memo μόνο για το κτήμα υπ΄ αρ. εγγρ. 8/1343 αποσύροντας τα υπόλοιπα εντός 7 ημερών από τη Συμφωνία τους στο Δικαστήριο (28.11.12). Προστίθεται όμως πως δεν το έπραξε με αποτέλεσμα ο Ενάγων να έχει υποστεί έξοδα λόγω παράτασης της διαμονής του στην Κύπρο, καθώς και ζημιές ύψους €400.000 λόγω της μη απόσυρσης των memo. Έτσι με την παρούσα αγωγή ο Ενάγων αξίωσε: «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάττον τον Εναγόμενο όπως συμμορφωθεί με τον κανόνα δικαστηρίου και/ή συμφωνία επί δικαστηρίου (sic) ημερομηνίας 28/11/2012 η οποία λέγει ότι για σκοπούς εκτέλεσης της απόφασης, ο Ενάγοντας στην Αγωγή 10223/2010 όσο αφορά memo σε ακίνητη περιουσία του Εναγομένου περιοριστεί στο κτήμα με αριθμό εγγραφής 8/1343, Φ/Σχ 30/14W2, Τμήμα 8, τεμάχιο 1346 του Δήμου Στροβόλου ενορία Αγίου Βασιλείου, τοποθεσία Βρομόνερο. Οποιαδήποτε άλλα memo βαρύνουν ήδη την περιουσία του εναγομένου στην αγωγή 10223/2010, ο ενάγοντας δεσμεύεται να τα άρει εντός 7 ημερών από την 28/11 /2012. Β. €6.000 για την παράταση διαμονής του Ενάγοντος στην Κύπρο. Γ. €400.000 ως αποζημιώσεις τις οποίες υπέστη λόγω της μη απόσυρσης εντός της καθορισμένης ημερομηνίας των 7 ημερών». Εμφάνιση στην αγωγή καταχωρίστηκε στις 8.3.13 και ακολούθησε Υπεράσπιση στις 11.6.13. Παρά ταύτα ο Ενάγων προχώρησε στις 18.6.13 με αίτηση για συνοπτική απόφαση, η οποία εν τέλει απεσύρθη στις 12.9.13 και ακολούθως κατόπιν αίτησης ορισμού η αγωγή ορίστηκε για οδηγίες στις 21.1.15, στις 4.3.15 για αποκάλυψη εγγράφων και για ακρόαση στις 3.11.15, δικάσιμος η οποία ακυρώθηκε από το Δικαστήριο (στις 27.10.15) και η αγωγή επαναορίστηκε για ακρόαση για τις 7.6.16. Λίγο πριν την ακρόαση οι δικηγόροι Ευστάθιος Κ. Ευσταθίου ΔΕΠΕ ανέλαβαν ως επιπρόσθετοι δικηγόροι με τον κ. Ροκόπο εκ μέρους του Ενάγοντος. Στις 7.6.16 η ακρόαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου ορισθείσα ξανά για την 1.3.17, οπότε στο ενδιάμεσο καταχωρίστηκε η παρούσα αίτηση (1.8.16). Με την προτεινόμενη §1Α ο Ενάγων επιθυμεί να αναφερθεί σε ιδιόκτητο ξενοδοχείο στην Αθήνα και στο ότι ο ίδιος μεταξύ των ετών 2000-2011 δαπάνησε για την επιχείρηση αυτή άνω των €2.000.000 για τη βελτίωση του ξενοδοχείου, πέραν των τρεχουσών δαπανών για τη διαχείριση του. Με την προσθήκη της §7Α επιθυμεί να προβάλει πως ο Εναγόμενος γνώριζε ότι η διαγραφή των memo αποτελούσε για τον Ενάγοντα θέμα ζωτικής σημασίας για τη συνέχιση των εργασιών του, ιδίως στην Ελλάδα, εξ ου και ο Ενάγων είχε δεχθεί να αποσύρει την αίτηση παραμερισμού λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα την ανάληψη υποχρέωσης απόσυρσης των memo. Με τη νέα §8 ο Ενάγων εξηγεί ότι η διαγραφή των επιβαρύνσεων ήταν απολύτως απαραίτητη προκειμένου ο ίδιος να εξεύρει χρηματοδότηση για το ξενοδοχείο το οποίο αντιμετώπιζε προβλήματα ρευστότητας. Με τη νέα §9 προβάλλεται ότι ο Εναγόμενος αντισυμβατικώς αρνείται να διαγράψει τις επιβαρύνσεις με αποτέλεσμα, λόγω της μη εξεύρεσης χρηματοδότησης, ο Ενάγων να απωλέσει το ξενοδοχείο και ή το επάγγελμα του και να υποστεί ζημιές, απώλειες και έξοδα, ενώ παρέτεινε τη διαμονή του στην Κύπρο υφιστάμενος ζημιές, έξοδα και ταλαιπωρία ύψους €6.000 για τη σίτιση, στέγαση και μετακίνηση του. Στη βάση των πιο πάνω ζητά να αντικαταστήσει το ποσόν των «€400.000» στην αξίωση Γ με τη λέξη «γενικές» προσθέτοντας παράλληλα στην ίδια αξίωση την επεξήγηση ότι οι γενικές αποζημιώσεις ζητούνται για τη στέρηση της δυνατότητας δανειοδότησης η οποία οδήγησε στην απώλεια του ξενοδοχείου και του επαγγέλματος του. Είναι προφανές από τα πιο πάνω πως με την αρχική έκθεση απαίτησης του ο Ενάγων ήδη είχε αναφερθεί σε (
- i)έξοδα λόγω παράτασης της διαμονής του στην Κύπρο και (
- ii)ζημιές λόγω της μη έγκαιρης απόσυρσης των memo. Με την επιχειρούμενη τροποποίηση η αξίωση για τα έξοδα διαμονής παραμένει ως είχε. Είναι σαφές δε πως οι επιχειρούμενες αλλαγές ουσιαστικά αφορούν τις ζημιές από τη μη έγκαιρη απόσυρση των memo. Στην υφιστάμενη έκθεση απαίτησης οι ζημιές αυτές προσδιορίζοντο στις €400.000 οι οποίες και διεκδικούντο με την §9Γ της αξίωσης, όπως έχει διαφανεί ανωτέρω. Συνεπάγεται πως δεν ευσταθεί η ένσταση ότι εισάγεται νέα βάση αγωγής ή ότι αλλάζουν τα προβαλλόμενα γεγονότα, δεδομένου ότι και προηγουμένως τα δύο κονδύλια διεκδικούμενων αποζημιώσεων αφορούσαν και πάλι τα δύο πιο πάνω θέματα. Εν πάση όμως περιπτώσει θα πρέπει να σημειωθεί πως γενικά και υπό προϋποθέσεις δεν απαγορεύεται ακόμα και η προσθήκη νέας βάσης αγωγής ή και ο ανασχηματισμός ή αναδιαμόρφωση του δικογράφου ενός διαδίκου ούτως ώστε να αναδείξει την πραγματική αμφισβητούμενη διαφορά μεταξύ των διαδίκων. Η δυνατότητα αυτή επιβεβαιώνεται από τα παρατιθέμενα στο σύγγραμμα των Bullen and Leake and Jacob's PRECEDENTS OF PLEADINGS, 2η έκδοση, σελ. 127 ως εξής: «Thus, before the trial, leave to amend is readily granted on the usual terms that the costs of and occasioned by the amendment, including the costs of the application, are to be paid by the party amending in any event. So, the plaintiff may add a new cause of action and the defendant a new ground of defence or either party may re-frame or re-formulate his case so as to bring out the real question in controversy between them». (Η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Στην παρούσα περίπτωση με τις επιχειρούμενες τροποποιήσεις επεξηγείται η σημασία της απόσυρσης στις προσπάθειες δανειοδότησης και ουσιαστικά προστίθεται ο ισχυρισμός ότι λόγω της παραβίασης της Συμφωνίας επί Δικαστηρίω από τον Εναγόμενο υπήρξε αδυναμία χρηματοδότησης και συνεπακόλουθη απώλεια της επιχείρησης ξενοδοχείου για την οποίαν ο Ενάγων (αντί των ειδικών ζημιών ύψους €400.000) διεκδικεί με την προτεινόμενη αξίωση του γενικές αποζημιώσεις. Είναι γεγονός πως ως θέμα γενικής αρχής στις περιπτώσεις παράβασης σύμβασης κατά κανόνα οι αποζημιώσεις περιορίζονται σε αποκατάσταση οικονομικής ζημιάς και απώλειας στη βάση της αρχής της αποκατάστασης υλικής ζημιάς, πλην όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις («Το Δίκαιο των Συμβάσεων», Π.Γ. Πολυβίου, 2014, Τόμος Β, σελ. 733-741). Στην παρούσα ο Ενάγων επιλέγει να διεκδικήσει γενικές αποζημιώσεις αντί συγκεκριμένο ποσό ως οικονομική ή υλική ζημιά. Κρίνεται ότι από πλευράς περιεχομένου οι επιχειρούμενες αλλαγές εμπίπτουν στην επιτρεπόμενη, με βάση τις ως άνω αρχές αναδιαμόρφωση και ή ανασχηματισμό δικογράφου, αφού πραγματικά αναδεικνύει και τροχιοδρομεί προς εκδίκαση τα πραγματικά επίδικα ζητήματα μεταξύ των διαδίκων. Καθίσταται περαιτέρω σαφές πως τα ουσιώδη ερωτήματα, όσον αφορά την αίτηση, είναι αφενός κατά πόσον το εγχείρημα του Ενάγοντος είναι ανέντιμο ή ότι μέσω αυτού σκοπείται η εξαπάτηση του αντιδίκου ή ότι έχει προωθηθεί με αλλότρια κίνητρα ή ότι είναι αβάσιμο ή άσχετο με τα επίδικα θέματα και αφετέρου κατά πόσον το Δικαστήριο ικανοποιείται ως προς τη βασιμότητα και ουσιαστικότητα της επιδιωκόμενης τροποποίησης. Θα πρέπει εξαρχής να διευκρινιστεί πως παρά τις όποιες πιθανές δικογραφικές αδυναμίες της έκθεσης απαίτησης όπως προτείνεται, εντούτοις αποδίδει τις θέσεις του Ενάγοντος και δεν στοιχειοθετεί κάποιον από τους πιο πάνω λόγους ένστασης. Αναμφίβολα από τα πιο πάνω δεν προκύπτει κάτι το οποίο να οδηγεί σε συμπέρασμα ότι παρέλειψε σκόπιμα ο Ενάγων είτε να συμπεριλάβει στο αρχικό δικόγραφο τα όσα προβάλλει είτε να προωθήσει νωρίτερα την αίτηση του. Οι δυο αναβολές της ακρόασης δεν προκλήθηκαν από τον ίδιο και δεν φαίνεται να είναι υπεύθυνος άλλης καθυστέρησης στην υπόθεση. Ούτε έχει υπάρξει μαρτυρία από την οποία να προκύπτει ότι σκοπίμως διόρισε επιπρόσθετο δικηγόρο στο στάδιο που το έπραξε και όχι νωρίτερα αποβλέποντας σε καθυστέρηση. Από την άλλη πλευρά ο διορισμός δεύτερου δικηγόρου αφ΄ εαυτού καταρρίπτει τον ισχυρισμό για πλήρη αδιαφορία «. η οποία καταλήγει σε πλήρη περιφρόνηση της δικαστικής διαδικασίας.». Είναι θέμα κοινής λογικής πως ο Ενάγων δεν είχε οποιοδήποτε λόγο ή κάτι να ωφεληθεί από μια σκόπιμη καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης του. Όπως έχει αναφερθεί στην Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2012)1(Α) Α.Α.Δ. 745: «Για να αποδειχθεί κακοπιστία, χρειάζεται επαρκής μαρτυρία από την οποία να εξάγεται αβίαστα το σχετικό συμπέρασμα, εφόσον με τη διαπίστωση κακοπιστίας, η αίτηση συνήθως οδηγείται σε απόρριψη». Είναι όμως γεγονός πως οι προτεινόμενοι ισχυρισμοί, καθώς και η αξίωση γενικών αποζημιώσεων θα μπορούσαν να είχαν συμπεριληφθεί και στην αρχική έκθεση απαίτησης, δεδομένου ότι τα γεγονότα ήταν γνωστά. Δεν έχει διαφανεί βέβαια ότι ο Ενάγων είχε σχετική ειδική γνώση και ενέκρινε τη μη συμπερίληψη των θέσεων αυτών στο αρχικό δικόγραφο του. Αντιθέτως η εικόνα η οποία δίδεται από την ένορκη δήλωση και την αγόρευση του Ενάγοντος και αυτό το οποίο εμμέσως πλην σαφώς αφήνεται να νοηθεί είναι πως η μη συμπερίληψη αυτών οφείλεται στην κρίση του αρχικού δικηγόρου. Οι νέοι δικηγόροι εντόπισαν την ανάγκη για τροποποίηση λίγο πριν τις 7.6.16 και προχώρησαν την 1.8.16 στην παρούσα αίτηση, δηλαδή συντομότατα μετά τον εντοπισμό της παράλειψης. Ο βασικός λόγος ένστασης είναι σαφέστατα η 3ετής και πλέον καθυστέρηση από την καταχώριση της αγωγής μέχρι την καταχώριση της παρούσας. Ανεξαρτήτως του ότι στις 28.4.16 είχαν αναλάβει επιπροσθέτως οι νέοι δικηγόροι, είναι γεγονός πως υπήρξε αδράνεια για δύο και πλέον έτη τουλάχιστον από τον αρχικό δικηγόρο, ήτοι από την υπεράσπιση μέχρι την παρούσα αίτηση, η οποία (καθυστέρηση) βεβαίως ορθώς αποδίδεται στον Ενάγοντα. Υπό τις περιστάσεις αυτές δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρξε καθυστέρηση, για την οποία μάλιστα δεν έχει δοθεί εξήγηση άλλη εκτός από την παράλειψη δικηγόρου να προβάλει τα θέματα όπως στην πραγματικότητα επιθυμούσε ο διάδικος και όπως επιζητείται σήμερα. Σχετικά έχει αναφερθεί στην Ikos Cif Ltd v. Marfin Coward κ.α., Πολ. Έφ. 137/13 κ.α., ημ. 20.3.14 ότι η αλλαγή δικηγόρου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και ότι δεν παρέχει, αφ΄ εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. Από την άλλη πλευρά όμως, όπως έχει λεχθεί στην Clive Preece (ανωτέρω) παρά τη σχετικότητα του παράγοντα χρόνου εντούτοις αυτός δεν είναι απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας δεδομένου ότι το πλέον ουσιώδες κριτήριο είναι η στάθμιση των παραγόντων οι οποίοι συνιστούν το εχέγγυο για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Σημειώνεται ότι στην πιο πάνω υπόθεση εγκρίθηκε κατ' έφεσιν αίτηση εκτενούς τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης τέσσερα έτη μετά την καταχώριση της αγωγής και εν τω μέσω της προφορικής μαρτυρίας του ενάγοντος, αφού διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων ότι η τροποποίηση αφορούσε ουσιώδη γεγονότα τα οποία είχαν προηγηθεί της υπογραφής της συμφωνίας και τα οποία συνδέοντο στενά με το επίδικο θέμα της παρανομίας της σύμβασης. Σκοπός της τροποποίησης ήταν η δημιουργία του αναγκαίου υποβάθρου επί του οποίου δυνητικά θα μπορούσε να στοιχειοθετηθεί με κατάλληλη μαρτυρία η εκδοχή των εφεσειόντων. Στη Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426 το Εφετείο αναφερόμενο στο θέμα της αιτιολόγησης της καθυστέρησης έκρινε πως η σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή τον βαθμό χρησιμότητας της τροποποίησης. Προσέθεσε επίσης πως μια καλόπιστη αίτηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση αιτιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Είναι αυτή η στάθμιση όλων των παραγόντων που οδήγησε, επίσης κατ' έφεσιν, στην έγκριση τροποποίησης 11 έτη μετά την καταχώριση της έκθεσης απαίτησης και αφού ακούστηκαν 12 μάρτυρες εναγόντων στην Kayat Trading Ltd v. Genzyme
(2013)1(Α) Α.Α.Δ 543. Συγκεκριμένα είχε μεταξύ άλλων συνεκτιμηθεί πως δεν υπήρχε κακοπιστία από πλευράς αιτητών και πως η όποια ταλαιπωρία ήθελε προκληθεί από την επανάκληση μαρτύρων για περαιτέρω αντεξέταση δεν μπορούσε να έκλινε την πλάστιγγα εναντίον της τροποποίησης αφού προείχε το συμφέρον της δικαιοσύνης, η δε ζημιά των καθ΄ ων μπορούσε να αποζημιωθεί σε χρήμα, ενώ αντίθετα οι συνέπειες για την υπόθεση των αιτητών από τη μη τροποποίηση θα ήταν καταστροφικές. Έχω τη γνώμη πως η παρούσα περίπτωση διακρίνεται ουσιωδώς από την Ikos (ανωτέρω) στην οποίαν κρίθηκε πως τυχόν ικανοποίηση του αιτήματος θα είχε ως αποτέλεσμα τη διαφοροποίηση της αγωγής κατά τρόπο που θα μετέβαλλε εξ ολοκλήρου τον χαρακτήρα της αφού υπήρχε παλαιότερη προσθήκη διαδίκων, και με την αίτηση προέκυπτε νέα βάση αγωγής και δημιουργία αγώγιμου δικαιώματος εναντίον των νέων διαδίκων, ενώ παράλληλα παρέμενε ανεπίδοτη η αγωγή σε κάποιους, παρέμεναν σε ισχύ ενδιάμεσα διατάγματα, οπότε υπήρχε κίνδυνος ανεπανόρθωτης ζημιάς στην άλλη πλευρά και εν τέλει ήταν προσφορότερο τα νέα αγώγιμα δικαιώματα να εκδικάζοντο στα πλαίσια άλλων αγωγών. Καθοδηγητικά είναι τα αναφερθέντα στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Σάββα, Πολ. Έφ. Ε5/14, ημ. 24.3.14, η οποία οδήγησε σε διαταγή επανεκδίκασης αίτησης τροποποίησης με την οποία ζητείτο η προσθήκη στην υπεράσπιση ισχυρισμού για novus actus interveniens πέντε έτη μετά την καταχώριση της αγωγής και ενώ η ακρόαση της είχε ήδη αρχίσει (και είχε προχωρήσει ακόμα περισσότερο μέχρι την εκδίκαση της έφεσης). Λέχθηκαν τα εξής: «Εξάλλου, η υπεράσπιση, αν και η ίδια καταχωρημένη με καθυστέρηση, επεδιώχθη να τροποποιηθεί αμέσως μόλις ανεκαλύφθη, όπως είναι ο ισχυρισμός, η εκ παραδρομής παράλειψη αναφοράς στη διάσταση αυτή. Δεν υπήρξε λοιπόν υπέρμετρη καθυστέρηση όσον αφορά την ίδια την αίτηση, έστω και αν το πρόβλημα θα μπορούσε να είχε εντοπιστεί προηγουμένως. Εν πάση όμως περιπτώσει, λανθασμένη είναι και η άλλη διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι προέκυπτε ανεπανόρθωτη ζημιά. Είναι γεγονός ότι η ακρόαση είχε αρχίσει και δεν επρόκειτο για αγωγή για την οποία δεν είχε ακόμα αρχίσει η ακρόαση. Αλλά προφανώς βρισκόμαστε στο πρώτο στάδιο της υπόθεσης με μαρτυρία του ίδιου του εφεσιβλήτου και χωρίς καν να είχε εισαχθεί ιατρική μαρτυρία, η οποία ήταν και το ουσιαστικό ζητούμενο στην όλη υπόθεση». Στη βάση των πιο πάνω αρχών αυτό το οποίο προκύπτει είναι πως το βασικό και ουσιώδες κριτήριο είναι άλλο και πως η παρούσα δεν θα πρέπει να απορριφθεί λόγω ανεξήγητης καθυστέρησης, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψιν πως η ακρόαση δεν έχει ακόμα αρχίσει, ότι ο Εναγόμενος δύναται δεόντως να αποζημιωθεί λαμβάνοντας τα έξοδα που θα προκαλέσει η τροποποίηση, ότι δεν υπήρξε κακοπιστία και ότι με την επιχειρούμενη τροποποίηση τίθεται το αναγκαίο υπόβαθρο για προώθηση της εκδοχής του Ενάγοντος. Να σημειωθεί πως η ένσταση του Εναγομένου ότι οι τροποποιήσεις έχουν ως επακόλουθο την αλλαγή της κλίμακας δεν ευσταθεί καθότι δεν ζητείται κάποιο συγκεκριμένο ποσό ως αποζημιώσεις. Πουθενά δεν αναφέρεται ότι το θέμα των αποζημιώσεων αφορά την αξία του ξενοδοχείου, όπως αφήνει να νοηθεί ο Εναγόμενος. Η γενικότερη αρχή ότι η ζημιά πρέπει να εξειδικεύεται είναι γνωστή και συνεπώς εάν ο Ενάγων επιθυμούσε να διεκδικούσε ένα τέτοιο ποσό θα το είχε καταγράψει. Κατάληξη Συνεκτιμώντας όλα τα ανωτέρω και ασκώντας τη δικαστική ευχέρεια κρίνω ότι η αίτηση θα πρέπει να εγκριθεί ως έχει. Ως εκ τούτου εκδίδονται διατάγματα ως οι §Α1 έως 6 της αίτησης. Νέο κλητήριο με την τροποποιηθείσα έκθεση απαίτησης να καταχωριστεί εντός 20 ημερών από σήμερα. Τροποποιημένη Υπεράσπιση να καταχωριστεί εντός περαιτέρω 30 ημερών από την παραλαβή της τροποποιημένης έκθεσης απαίτησης. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας. Τα έξοδα της αίτησης όσο και όσα παραμερίζονται λόγω της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντος ως θα υπολογιστούν συν Φ.Π.Α και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της αγωγής. (Υπ.) .................. Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο